https://virgool.ir/feed/@seven.sky313fa2026-11-12 17:55:17https://files.virgool.ir/upload/users/242049/avatar/avatar.pnghttps://virgool.ir/@seven.sky313https://virgool.ir/@seven.sky313/هوش-مصنوعی-ساخته-ی-هوش-طبیعی-tjbpm4rlodq4قسمت دوممطمئنا شماره‌ی قبلی را به خاطر دارید و میدانید در انتهای متن قبلی سه سطح از هوش مصنوعی را توضیح دادیم، اما توضیحات کافی نبوده و حتما برایتان سوال هایی ایجاد شده است به خصوص در رابطه با تفاوت اصلی بین دو سطح هوش مصنوعی محدود و عمومی. و اینک برای روشن شدن موضوع از لامپ استفاده نمیکنیم زیرا توانایی زیادی در روشن ساختن مغز ندارد. مغز دنیایی است بی کران که تنها با درک عمیق روشن می‌شود و همین که در روشنایی فرو رفت هیچ قدرتی قادر به تاریک ساختنش نیست. به همین دلیل به سراغ درک موضوع میرویم.در هوش مصنوعی محدود همان طور که در شماره‌ی قبل گذشت، مدل ساخته شده تنها قادر به انجام یک کار است و برای انجام وظیفه‌ای که به آن محول شده از مکانیزم یادگیری خودکار استفاده می‌کند(همان قدرت یادگیری که انسان قادر به توضیح چگونگی اش برای ماشین نیست و ماشین باید خود یادبگیرد). در این حالت توانایی ماشین کاملا تک بعدی است و هنوز برای شبیه بودن به انسان راه بسیاری در پیش دارد زیرا انسان قادر به یادگرفتن علوم در زمینه های متفاوتی است مثلا یک مهندس هوش مصنوعی می‌تواند نقاش نیز باشد و حتی در مواردی گل دوزی هم از او دیده شده‌است :). در واقع انسان قادر به تفکر و تصمیم گیری برای خود است و برای منافع اصلی‌اش فکر میکند و با شناخت پیرامونش درک درستی از وجودی که دارد پیدا میکند اما ربات قادر به درک از وجود خودش نیست مثلا اگر از ربات siri که یک چت بات است و به عنوان دستیار گوگل کار میکند بپرسید "در مقابل سختی های زندگی چگونه مقاومت میکنی؟" حتما صدای بوق ممتدی پخش شده و مداراهای اصلی اش می‌سوزد اما اگر بپرسید هوا چگونه است جواب دقیقی می‌شنوید زیرا جواب این سوال در دایره اطلاعاتی او تعریف شده است و قادر به پاسخ گویی به این دسته از سوالات با کمترین خطای موجود می‌باشد.اما در هوش مصنوعی عمومیایده‌‌ی اصلی ساخت یک ربات دارای توانایی‌های انسان در درک احساسات و تشخیص موقعیت‌های مختلف و تصمیم گیری برای مسائلی که حوزه‌های دانشی کاملا دور از هم دارند و دارای سطحی از خودآگاهی هستند، می‌باشد.درست مانند شخصیت شهاب در سریال مسافران. چنین نمونه ای تا این لحظه در دنیای علمی کنونی به طور کامل ساخته نشده‌است اما برای درک بهتر آن پیشنهاد می‌کنم فیلم her را ببینید.در تعریف سطح هوش مصنوعی سوپر استاد دانشگاه آکسفورد نیک بوستروس می‌گوید: “هر هوشی که تقریباً بتواند از عملکرد شناختی انسان در همه حوزه های مورد نظر فراتر رود”بنابراین تعریف ساخت قدرتی مافوق هوش انسان در همه ی زمینه ها مثل خلاقیت، خرد عمومی و... هدف این سطح از هوش مصنوعی است و در صورت وقوع آن برای حیات بشر تهدیدی جدی به شمار میرود و افرادی در عصر حاضر مثل ایلان ماسک به وجود آمدن آن را منجر به انقراض نسل بشر می‌دانند.اگر به دنبال نمونه هایی از این سطح هستید تنها در بین فیلم های علمی تخیلی میتوانید مثالی عینی از آن هارا بیابید.مسلما برای تحقق سطوح دوم و سوم هوش مصنوعی نیازمند پیشرفت‌های علمی کلان در زمینه های مختلفی هستیم تا قادر به ساخت ربات هایی باشیم که علاوه بر توانایی فکر کردن، قادر به عمل کردن هم باشند. در این راستا ما 4 نوع هوش مصنوعی داریم که در واقع حوزه‌ی توانایی ربات‌ها طبق این 4 نوع طبقه بندی می‌شود.1.ماشین های واکنشی(reactive machines)2.حافظه محدود(limited memory)3.تئوری ذهن(theory of mind)4.خودآگاه(self-aware)در دسته ی واکنشی ها ماشین بدون اطلاعات قبلی و تنها با بررسی همه‌ی راه‌های موجود بهترین راه را انتخاب می‌کند و حافظه‌ای برای ذخیره‌ی آنچه یادگرفته ندارد درست مثل زمانی که شب قبل از امتحان درس می‌خوانیم و در هنگام رویت برگه تنها چیزی که برای نوشتن داریم اسم مان است و تنها راه کسب نمره دوباره درس خواندن است که اگر بازهم بدون برنامه ریزی باشد و فقط در شب امتحان کتاب را باز کنید مجددا به جز نام و نام خانوداگی چیزی یادتان نمی‌آید. حال تصور کنید شما اصلا حافظه نداشته باشد. نمونه‌ی دنیای واقعی، ربات شطرنج باز deep blue است که ‌کاسپارف قهرمان شطرنج را شکست داد.نوع دوم یا حافظه محدود علاوه بر امکانات دسته‌ی واکنشی ها دارای حافظه‌ای است و می‌تواند تجربیاتش را حفظ کند و از آن‌ها در گام های بعدی انجام وظیفه اش استفاده کند. مثل کسانی که با برنامه درس می‌خوانند و هنگامی که نفر قبلی فقط می‌تواند اسمش را با رنگ های مختلف بنویسد صدای کسی که از استاد تقاضای برگه‌ی سفید دوم را دارد به گوش وی می‌خورد.در دسته ی تئوری ذهن ماشین باید قادر به درکِ مفاهیم باشد و امکان بروز احساس و دریافت آن را داشته باشد درست مثل کسانی که با نمره ی 19.75 دریایی از اشک راه می‌اندازند اما برای افرادی که با نمره ی 2 می‌خندند هنوز دسته‌ای کشف نشده است زیرا که احساس شادی بروز می‌دهند اما جایگاه بروز برای ربات عجیب خواهد بود.و در دسته ی آخر ربات باید قادر به آگاهی از خود باشد. برای مثال بتواند نیازهای درونی خود را کشف کند و پاسخ مناسبی برای آن ها پیدا کند که در این صورت توانایی شناخت محیط خود و دیگر عامل های موجود در محیط را نیز به طرز شگفتی خواهد داشت و ساخت اینگونه از ربات ها هدف نهایی هوش مصنوعی است.در این نوشتار نگاهی کوتاه به کلیات هوش مصنوعی داشته‌ایم.Kosar SerajiKosar SerajiWed, 16 Nov 2022 23:58:38 +0330https://virgool.ir/@seven.sky313/هوش-مصنوعی-ساخته-ی-هوش-طبیعی-znithqwtdszxقسمت اول واژه‌ی تکراری این روزهای علم، هوش مصنوعی است که حتی در محافل غیر علمی هم زیاد از آن یاد می‌شود . اخبار پیشرفت‌های این روزها در این زمینه، حاکی از آن است که تحول عظیم نه چندان دورِ این کره‌ی خاکی برمبنای این پیشرفت علمی، آغاز شده و از آن جایی که دانستن همیشه بهتر از بیخیال بودن است این سوال را مطرح می‌کنیم:هوش مصنوعی چیست؟شاید در نگاه اول این سوال تخصصی به نظر برسد اما این شاخه از علم هم درست مثل بقیه‌ی شاخه‌ها با الهام گرفتن از طبیعت ایجاد شده و یک شبیه سازی ساده از مغز تحول‌های شگفت‌آوری را به وجود آورده است. به هر کاری که انسان با استفاده از مغز خود انجام میدهد رفتار انسانی گویند و شبیه سازی این رفتار با استفاده از قوانینی که ما برای ماشین تعریف می‌کنیم هوش مصنوعی را ایجاد می‌کند. این تعریف یک توضیح بسیار ابتدایی از این مقوله است و از آنجایی که همیشه اندیشمندان جهان در یک نقطه اتفاق نظر پیدا نمی‌کنند هنوز یک تعریف مطلق و ثابت برای هوش مصنوعی وجود ندارد اما بهتر است به مثال زیر توجه کنید:حتما برای شما پیش آمده یک هنر یا حرفه‌ای را که هیچ پیش زمینه‌ای از آن نداشته‌اید یاد بگیرید و مصنوعاتی را خلق کنید مثل یک تابلوی نقاشی و اطرافیانتان با دیدن دستاورد شما در مرحله اول کلی ذوق کرده ?! و در مرحله‌ی دوم با کمال آرامش از شما خواسته باشند تا به آن‌ها هم یاد بدهید و شما با شنیدن این جمله برای حفظ ظاهر لبخندی زده و در همین حال به دنبال راه فرار باشید. اما در این قسمت یک نکته‌ی مهم وجود دارد و آن این است که شما از این که به دیگران کمک کنید یا موجب پیشرفت آن‌ها شوید ابایی ندارید اما روند یاد گرفتن و یاد دادن یک امر تقریبا غیر ارادی محسوب می‌شود (یعنی شما نمی توانید کامل و با تمام جزئیات توضیح دهید چطور یاد گرفته اید چنر خط منحنی و با چه زوایایی کنار هم شکل هندسی گُلی در یک باغ را روی کاغذ ایجاد می‌کند ). پس تا اینجا دلیل فرار شما از روی خودخواهی یا خستگی نیست. شما نمی دانید چطور باید یاد بدهید.اما در این حال یک سوال مهم هم وجود دارد : شما چطور این کار را یاد گرفته‌اید؟از آن جایی که شما را یک انسان با پشتکار فرض کرده‌ایم روند یاد گرفتن شما با تلاش و خط خطی‌های زیادی همرا بوده‌است و در این امر بی توجهی به قیمت کاغذ را نیز باید اضافه کرد(این کار از مابقی کارها دشوارتر است.) اما شما موفق شده‌اید و با تکرار و ارزیابی خطاهای خود در کارهای قبلی طرح‌های بعدی خود را اصلاح کرده و یک نقاشی بی‌نقص را تکمیل کرده‌اید.این مثال گویای روند هوش مصنوعی است. برای مثال یک ربات در یک محیط پویا مثلا خیابان که رفت و آمدها ثابت نیست و ما اطلاعات کاملی از آنچه پیش می‌آید نداریم درحال راه رفتن است. برنامه نویس این ربات چقدر باید باهوش باشد و چقدر باید جزئیاتی که در محیط وجود دارد را حدس بزند تا ربات بتواند بدون تصادف مسیر را طی کند؟این جاست که باید ربات بتواند خودش یاد بگیرد و از اشتباهات گذشته‌ی خود استفاده کند تا ربات خَفن‌تری به نظر برسد.تا اینجا متوجه شدیم که هوش مصنوعی قدرت یادگرفتن را در ماشین ایجاد می‌کند تا بتواند فکرکند و از پس حل مسائل از پیش تعریف نشده بربیاید.مثالی که در دنیای واقعی می‌توانیم به آن اشاره کنیم کامپیوتر شطرنج باز به نام Deep Blue است که در سال 1997 کاسپارف( یکی از بزرگترین شطرنج‌بازان تاریخ) را شکست داد. در این بازی هر بار که کامپیوتر شکست می‌خورد یک مرحله قوی‌تر می‌شود زیرا تمام خطاها و عملکرد رقیب خود را به طور کامل ارزیابی می‌کند و تا جایی پیش میرود که باهوش‌تر از او وجود ندارد زیرا "اشتباهات خود را فراموش نمی‌کند بلکه از آن‌ها پلی می‌سازد برای پیشرفت"*این هم نکته‌ی اخلاقی این قسمت*اما ماجرا به همین جا ختم نمی‌شود و ما انواعی را در هوش مصنوعی داریم. درواقع طرز تفکر همه‌ی مدل‌های ماشینی که به تفکر واداشته می‌شوند یکسان نیست و هرکدام سلایق و علایق خود را دارند و همچنین هر مدل هوش مصنوعی در یک حد خاص باهوش است و مقدار معینی فسفر برای سوزاندن دارد.سطوح هوش مصنوعی از این قرار است:۱-هوش مصنوعی محدود (Artificial Narrow Intelligence)مدل در این سطح فقط از پس کارهایی که برایش تعریف شده برمی‌آید و در واقع قدرت تفکر خاصی ندارد مثل دانش‌آموزانی که فقط تکالیف را انجام می‌دهند و علاقه‌ای به نکات خارج از کتاب یا بیشتر بدانیدهای کتاب درسی ندارند.۲-هوش مصنوعی عمومی (Artificial General Intelligence)در این سطح، مدل، قدرت تفکر دارد و از آن با نام هوش مصنوعی قوی هم یاد می‌شود. این مدل هنوز به طور کامل در دنیای خارج وجود ندارد اما گمانه‌زنی‌ها نشان می‌دهد به زودی می‌توانیم شاهد این قدرت از ماشین‌ها باشیم. علاقه‌ی شدید بعضی به نکات خارج از کلاس و صدایی می‌آید.......۳-هوش مصنوعی سوپر (Artificial Super Intelligence)این مدل تنها در فیلم‌های علمی-تخیلی یافت می‌شود و با روند پیشرفت هوش مصنوعی این رشد دشمن بشریت و خطرآفرین برای حیات انسان خواهد بود. زنگ انشا و سفر شازده کوچولواین داستان ادامه دارد....Kosar SerajiKosar SerajiWed, 16 Nov 2022 23:48:41 +0330