https://virgool.ir/feed/@setareh.ghodsifa2026-11-11 14:56:08https://files.virgool.ir/upload/users/287859/avatar/leMTf3.pnghttps://virgool.ir/@setareh.ghodsihttps://virgool.ir/@setareh.ghodsi/چراغی-خاموش-شده-و-طنین-انداز-در-بابل-lxgytbdngrysاز لحظه‌ای که خبر ناگوار خاموشی چراغ کتابخانه عمومی امامزاده یحیی و بنیاد مازندران پژوهی انوشه را شنیدم، مدام دلم چنگ می‌زند. ناآرام‌تر و پریشان‌تر هستم. دارایی ارزشمند و مأمنی را از دست دادم. سوگوارم اما گویی ویروس انزوا امکان سوگواری جمعی را تاکنون نداده‌است. درد این فقدان بیشتر می‌شود وقتی فکر می‌کنم، از آن دست فقدان‌هایی نیست که ناتوان از وقوع آن بودم. با وجود آن‌که می‌دانم همت بسیاری برای حفظ این فضا انجام شد ولی انگار جلوی چشممان آمدند، بردند، رفتند و ما نگاه کردیم. دلم چنگ می‌زند. در همین کش و قوس‌ها به خودم یادآوری می‌کنم ما، همگی قربانی این سلب مالکیت (یا تخلیه اجباری) از فضای مشترک و عمومی فرهنگی شهرمان هستیم. ممکن است نقش خوب و کاملی را برای نگهداشت آن ایفا نکرده باشیم ولی سرزنش قربانیان، بی‌قدرتان و ما ساکنان این شهر مسیر اشتباهی است که معمولاً طی می‌کنیم شاید چون معمولاً سایر مسیرها مسدود است یا لااقل این‌طور به نظر می‌آید. بنابراین ترجیح دادم از درکم نسبت به فعالیت‌های ارزشمند کتابخانه عمومی امامزاده یحیی و بنیاد مازندران پژوهی انوشه و سلب مالکیت از این فضای عمومی و حق جمعی بگویم.کتابخانه عمومی امامزاده یحیی و بنیاد مازندران‌پژوهی یکی از پشتوانه‌های محکم فرهنگی، اجتماعی و مدنی در شهر بابل بود. این مجموعه متعلق به یک گروه، نهاد یا شخص نبوده و همواره پیوندهای محکم و همدلانه با انواع نهادهای اجتماعی شهر داشت. جریان‌ها و برنامه‌های متعدد تأثیرگذار در این مجموعه که یکی از برجسته‌ترین آن‌ها تدوین دوره سه جلدی دانشنامه مازندران است، در گستره زمانی و مکانی وسیعی طنین‌انداز شده به‌گونه‌ای که پژواک آن متوقف نخواهد شد. تا جایی که شنیده‌ و خوانده‌ام سرمایه‌های اجتماعی و پشتوانه‌های فرهنگی با سرسختی، تلاش بسیار، گذشت و سعه صدر فراوان شکل می‌گیرند، به بار می‌نشینند، ریشه می‌دوانند و ریشه‌ها در عمق جان و خاطر گسترش می‌یابند و جوانه می‌زنند. جوانه‌های فعالیت‌های کتابخانه امامزاده یحیی و بنیاد مازندران پژوهی انوشه نیز بر خاطر و جان مردم شهر بابل روییده است.عاملان این ماجرا در رابطه با آنچه بر این فضا و تخلیه اجباری آن گذشت، بر پایه‌ی وجه حقوقی پاسخ دادند. هیچ یک از دلایل اعلام‌شده - هرچند که از نظر قانونی موجه باشد - دلیل قانع‌کننده‌ای برای معدوم ساختن فضایی عمومی، فرهنگی و فعال که دارای سابقه‌ی فعالیت درخشان بوده، نیست. ارتباط میان فضا و خاطره و تصویر آن در ذهن ناگسستنی است. در طول تاریخ به شکل‌های مختلف مانند بلایای طبیعی و انسان‌سازِ سیل، زلزله، جنگ، نسل‌کشی، اخراج ملت‌ها از سرزمین‌شان و ... تبلور مکانی فضا از هم پاشیده و نابود شده و فضای یأس، خشم و ویرانی جایگزین آن شده‌است. اما همواره بازماندگان و خاطرات به‌جامانده‌شان به دنبال احقاق حق‌شان بر فضا، در پیوند با اندیشه‌های نو و جوانه‌زده قدرت یافتند تا فضاهای مشترک تازه‌ای خلق کنند. بر پایه دیدگاه حق بر شهر، امکان استفاده و حضور در فضا، حقی جمعی است، نه فردی. حق بر شهر چیزی فراتر از حق یک فرد یا گروه برای دسترسی به منابعی است که در شهر تبلور می‌یابند، حق تغییر و دگرگون ساختن شهر براساس تمایل قلبی‌مان. ادعای حق بر شهر در حقیقت ادعایی بر شهری دیگر است. شهری که می‌خواهیم. شهری که مدارس، کتابخانه‌ها، خیابان‌ها، پیاده‌روها و تمام انواع فضاهای عمومی از آنِ استفاده‌کنندگان آن فضا باشند و همین‌طور حق حضور، چگونگی حضور و تغییر فضاهای شهری. شهری که به دست قضا و قدر و یا اراده‌ی گروهی مسلط اداره نمی‌شود و وقف مردم آن است. عاملان این تخلیه اجباری از اداره اوقاف تا هر کدام از نهادهای مدعی مالکیت یا استفاده از این فضا، می‌توانند مدعی آن باشند. اما، ساکنان شهر بابل، فعالان مدنی و اجتماعی، بی‌صدایان، به حاشیه رانده‌شدگان نیز می‌توانند همواره مدعی حق‌شان باشند. حال ما باید تکلیف‌مان روشن باشد که حقوق چه کسانی را به رسمیت بشناسیم؟ازاین‌رو باور دارم همچنان که می‌خواهم برای ازدست‌دادن این فضا سوگواری کنم ولی به پشتوانه اندیشه‌ای که ریشه دوانده و زحمات خالصانه، بدون چشم‌داشت و آگاهانه جناب آقای دکتر شافی و تمام همراهانشان در این مجموعه، امید به خلق فضا یا فضاهایی دیگر بر جوانه‌های مجموعه کتابخانه امامزاده یحیی و بنیاد مازندران پژوهی انوشه دارم.« ... نهنومیدْمردم رامعادی مقدّر نیست.چاووشیِ‌ امیدانگیزِ توستبی‌گمانکه این قافله را به وطن می‌رساند.» شاملوستاره قدسی - دی ۱۴۰۲ستاره قدسیستاره قدسیSat, 30 Dec 2023 14:38:33 +0330https://virgool.ir/@setareh.ghodsi/به-نامِ-خدمت-گزاری-به-کامِ-سوداگری-wyiicuyja0blنویسنده: ستاره قدسیتاریخ: ۱۴ دی ۱۳۹۹منبع: میدانخبر بازگشایی امتداد بلوار مادر یا همان کمربندی غربی شماره دو بابل، قند در دل برخی آب کرد و غبار غم و آشوب در دل برخی افشاند. این خبر بر بنری در چند نقطه‌ی اجرای طرح به چشم می‌خورد که روی آن نوشته شده است «به طرف آمل (جاده ساحلی)، به طول سه کیلومتر با اعتباری بالغ بر ۲۰۰ میلیارد ریال» ولی آن را می‌توان این‌گونه خواند:«به‌طرف آمل از دلِ محله‌ای مسکونی در شهر بابل، با تعدی به بستر رودخانه و از طریق تخریب اراضی کشاورزی و زیستگاه‌های طبیعی شهر بابل به‌طول ۳ کیلومتر،  با اعتباری بالغ بر ۲۰۰ میلیارد ریال  تنها و تنها برای تسریع حرکت سواره»پیام واضح است. به هزاران بهانه ترافیکی، توسعه اقتصادی و زیرساختی و به پشتوانه طرح تفصیلی ناکارآمد، تیشه به ریشه اراضی طبیعی و کشاورزی زده و تعرض به بستر رودخانه؛ امری قانونی، کارشناسی و گریزناپذیر جلوه داده می‌شود. تنها به این موارد بسنده نمی‌شود و قدم را فراتر از طرح موجود با تمام ضعف‌های فنی و حقوقی و قانونی می‌گذارد. بلوار مادر در شهر بابل تکمیل می‌شود و از میدان بسیج (حمزه‌کلا) به بهانه رفاه و آسایش برخی، سفره‌ای به درازای بابل‌رود برای توزیع منافع حاصل از تعرض به حق زیست و حریم طبیعی شهر بابل گسترده می‌شود. این نوشتار در دو محور به نقد طرح تفصیلی در محدوده مورد نظر و نحوه‌ی اجرای آن می‌پردازد.طرح تفصیلی در محدوده بابل‌رود، حد فاصل محدوده قانونی شمال شهر و مرزون‌آباد: در طرح تفصیلی شهر بابل، دو کمربندی غربی برای شهر بابل در نظر گرفته شده، یکی به موازات محور جانبازان (کمربندی غربی سابق شهر) به‌نام بلوار مادر با عرض ۳۵ متر و دیگری به موازات رودخانه به نام جاده ساحلی با عرض ۴۵ متر. درنظرگرفتن این دو محور عبوری در حد فاصل ۵۰۰ متر از یکدیگر که در برخی نواحیِ امتداد رودخانه به کمتر از ۵۰ متر می‌رسد و حتی به‌صورت دو محور مماس برهم درمی‌آید، بیشتر شبیه خط‌کشی و رنگ‌آمیزی خطوط و سطوحی است که پیرامون اراضی طبیعی ارزشمند شهر بابل کشیده شده باشد. فارغ از نقشی که در طرح تفصیلی برای دو محور پیشنهادی بلوار مادر و جاده ساحلی تعیین شده است، در عمل کارکرد این دو محور برای جابجایی کلان و سریع جریان ترافیک در سطح شهر است که تداوم مسیر پیشنهادی در تمام طول رودخانه با عرض ثابت حرکت سواره و تقدم حرکت سواره در طول مسیر بیانگر آن است. ازاین‌رو هویت و نقش این معابر عبوری است و اطلاق عناوین گردشگری، تفریحی و غیره ـ که هر از چندی به زبان‌ها می‌آید-  برای تعریف و توجیه اجرای پروژه‌های مختلف زیباسازی و صرفاً نقابی بر تعرضی است که به نام استفاده تفریحی برای شهروندان و به کام بهره‌برداری صاحبان قدرت در این محدوده، زده می‌شود. طرح تفصیلی شهر بابل با پیشنهاد الگوی شبکه ارتباطی سواره محور و با کارکرد صرف جابجایی (در مقابل کارکرد دسترسی) در این محدوده منجر به از بین رفتن تدریجی فرصت طبیعی و زندگی‌بخش رود بابل؛ سرمایه طبیعی شهر از طریق تقلیل آن به‌عنوان یک مانع طبیعی برای توسعه افسار گسیخته شهر شده است. بیم آن می‌رود که تأثیر این طرح بر بافت طبیعی و کالبدی شهر بابل، در آینده‌ای نه‌چندان دور، منجر به حذف تدریجی رودخانه از سطح شهر و تبدیل آن به یک کانال طبیعی و سپس کانالی سرپوشیده شود که نمونه‌های آن به‌کرات در بسیاری شهرهای کشورمان دیده شده است. تجربه غم‌انگیز و تأسف‌بار سیل در شهرهای آق‌قلا، گمیشان، شیراز و تبدیل مسیل باختر در شهر تهران به کانالی سرپوشیده گویای این حقیقت است که مُهر تخریب منابع طبیعی شهرها غالباً، پیش‌تر در طرح‌های توسعه شهری زده می‌شود و در واقع طرح‌ها خود بستر و گریزی برای تعرض قانونی به منابع طبیعی و حق شهروندان بر شهرشان می‌شوند. شایان ذکر است علی‌رغم اختصاص سطح قابل‌توجه از حوزه بلافصل بابل‌رود به شبکه معابر عبوری، حریم طبیعی رودخانه در محدوده مورد نظر با عرض ۱۵ متر تا ۶۵ متر در نظر گرفته شده است که به معنای غیرقانونی بودن هرگونه ساخت‌وساز و تعرض به بستر قانونی رودخانه در محدوده این حریم است. ازاین‌رو در طرح تفصیلی مصوب شهر بابل، به‌صورت قانونی تعرضی به رودخانه صورت نگرفته ولی به‌صورت قانونی بستری برای تعرض بر حق طبیعی و زیستی شهروندان کنونی و آینده بر شهر بابل ایجاد شده است.اجرای طرح تفصیلی شهر بابل در محدوده بابل‌رود، حد فاصل محدوده قانونی شمال شهر و مرزون‌آباد: فارغ از ایرادات وارد به طرح تفصیلی مصوب شهر که بستر تعرضی پایدار را در این محدوده فراهم آورده است، پروژه تکمیل جاده ساحلی و بلوار مادر توسط شهرداری بابل اجرا می‌شود. براساس طرح تفصیلی، حریم رودخانه از محور آن به طول ۵۰ متر دیده شده که هرگونه ساخت‌وساز در آن ممنوع است. طبق این طرح، محور ارتباطی جاده ساحلی با عرض ۴۵ متر و بلوار مادر با عرض ۳۵ متر باید در خارج از حریم رودخانه بابل‌رود اجرا می‌شد. درحالی‌کهمتأسفانه پروژه تکمیل جاده ساحلی در محدوده مورد نظر، به‌طور کامل در حریم سبز اجرا شده است که حدود یک ماه است از بخشی از این مسیر ـ حدفاصل میدان انوشه تا کیجا تکیه ـ رونمایی شده است؛ بنابراین دو مغایرت اساسی در اجرای این پروژه وجود دارد:مغایرت با طرح توسعه جامع و تفصیلی شهر بابل و ساخت‌وساز غیرقانونی در بستر طبیعی رودخانه بر اساس قانون توزیع عادلانه آب مصوب ۱۳۶۱ و آیین‌نامه مربوط به بستر و حریم رودخانه‌ها، انهار، مسیل‌ها، مرداب‌ها،برکه‌های طبیعی و شبکه‌های آبرسانی، آبیاری و زهکشی مصوب ۱۳۷۹. خطرات جدی ناشی از اجرای پروژه فوق، هنگام بارندگی‌های شدید و طغیان رودخانه و تبدیل ویژگی‌های بارشی و آب و هوایی این منطقه به یک بلای غیر طبیعی تحت عنوان طبیعیِ سیل وجود دارد. در سیل گسترده بهار سال ۹۸، شاهد سوء مدیریت و اجرای غیرکارشناسی پروژه‌هایی ازاین‌دست و پیامدهای غیرقابل‌جبران آن‌ها در جا‌ی‌جای کشور بوده‌ایم.مورد بعدی در اجرای طرح‌های تفصیلی، مقوله اولویت اجرای طرح‌ها است. اینکه از میان طیفی از طرح‌های پیشنهادیِ طرح تفصیلی و حجم مشکلات گوناگون شهری، مانند تخریب و تغییر کاربری باغ‌‌ها و زمین‌‌های کشاورزی، کمبود شدید فضای سبز، آلودگی و قطع مکرر آب، تصفیه نامناسب فاضلاب و استفاده از فاضلاب تصفیه نشده در مصارف کشاورزی، چگونه این طرح برگزیده می‌شود و ابتدایی‌ترین امور خدماتی و عمرانی شهر رها شده باقی می‌ماند. نیازها و اولویت‌های شهروندان کجای این فرآیند تعیین اولویت قرار دارد؟ پیامدهای زیست‌محیطی، اقتصادی، اجتماعی و کالبدی چگونه این پروژه را در صدر جدول پروژه‌های جاری قرار می‌دهد؟ گشایش ترافیکی حاصل از اجرای این طرح براساس کدام طرح و بررسی از میان تمام اقدامات ترافیکی ممکن موردنظر مسئولان قرار گرفته است؟ ازاین‌رو اجرای این پروژه به لحاظ انطباق با طرح‌های توسعه شهر، رعایت حرایم طبیعی قانونی و ارزیابی اثرات توسعه آتی و اجرای زیرساخت‌های عمرانی دارای نقص جدی و عامل تهدیدی اساسی برای توسعه پایدار شهر بابل است.با توجه به خطرات و آسیب‌های کوتاه‌مدت، تهدیدهای بلندمدت زیست‌محیطی و گسترش بی‌رویه شهر از طریق ایجاد ارزش افزوده کاذب در محلات مسکونی و خطر نابودی اراضی کشاورزی محدوده پیرامونی رودخانه و عدم رعایت ضوابط قانونی ساخت‌وساز در بستر رودخانه‌ها و تداوم اجرای پروژه‌هایی مشابه در نقاط مختلف شهر، توقف پروژه‌هایی از این دست و اطمینان از راه‌اندازی مجدد آن با تغییر مدیران و مسئولان ناظر و مجری طرح حائز اهمیت است. فراموش نکنیم برای انتقاد از یک طرح یا پروژه شهری که حق شهروندان را بر شهر محل سکونت‌شان نادیده می‌گیرد، نیازی به ارائه راهکار جایگزین و پیشنهاد طرح و برنامه نیست. توقف این پروژه و اقدامات این‌چنین خود می‌تواند راهکاری برای حفظ سرمایه‌ طبیعی رو به زوال شهر، استان و کشور باشد.https://medn.me/gZNT8ستاره قدسیستاره قدسیWed, 18 Aug 2021 20:36:08 +0430https://virgool.ir/@setareh.ghodsi/تبعیض-در-سایه-حقوق-شهروندی-lcxkiutjcyfdتبعیض در سایه حقوق شهروندیستاره قدسیمنبع: نشریه تهران‌شهر، شماره ۵، مرداد ۱۳۹۹شهروند کیست و شهروندی چیست که بیش از آنکه مردم در پی آن باشند، حاکمان به‌دنبال تعریف و تبیین آنند و حق آن را وعده می‌دهند و وظیفه‌ی آن را گوشزد می‌کنند؟ آیا تمام ساکنانی که در یک مرز جغرافیایی زندگی می‌کنند یا تمام ساکنان شهرها، شهروند محسوب می‌شوند؟ چه کسانی در کلام شهروند هستند ولی از بسیاری حقوق انسانی محرومند؟ یا از نظر ساختاری و قانونی حقوق‌شان به رسمیت شناخته نمی‌شود؟ وقتی صحبت از حقوق شهروندی می‌کنیم زنان کجای این عبارت هستند؟ مهاجران کجا قرار می‌گیرند؟ اقلیت‌های نژادی، جنسی، قومی و مذهبی، طبقات کم‌درآمد، زاغه‌نشینان و بسیاری گروه‌های بی‌صدا کجا هستند؟ نگاهی به تیتر خبرها کافی است تا به نبودِ گروه‌های مختلف در دایره محدود حقوق شهروندیِ در خدمت قدرت پی ببریم.۲۳/۱۲/۱۳۹۸ - رد مرز کودکان کار مهاجر۲۳/۱/۱۳۹۹- اپلیکشن شاد که برای برگزاری کلاس‌های مدارس به طور مجازی طراحی شده است برای ورود، کد ملی، شماره همراه، سریال شناسنامه، و تاریخ تولد افراد را درخواست می‌کند.۱/۳/۱۳۹۹ - قتل «رومینا اشرفی» دختر 14ساله اهل روستایی در تالش استان گیلان توسط پدرش۴/۳/۱۳۹۹ - ۵۰ هزار کودک بدون شناسنامه در ایران!۱۰/۳/۱۳۹۹ - مرگ «آسیه پناهی» زن حاشیه‌نشین کرمانشاهی هنگام تخریب خانه‌اش توسط ماموران شهرداری کرمانشاه۲/۴/۱۳۹۹ - نماینده سیستان و بلوچستان در شورای عالی استان‌ها: بی‌خانمانی و بیکاری حاشیه‌نشین‌ها در چابهار دراثر واگذاری ۶۷ هزار هکتار از اراضی چابهار به مناطق آزاد۴/۴/۱۳۹۹ - شهردار منطقه ۲۲ اظهار داشت: منطقه ۲۲ تهران با پدیده «پشت‌بام‌خوابی» روبه‌رو است.۷/۴/۱۳۹۹ - معاون زنان وزارت ورزش و جوانان: در مبانی اعتقادی ما از زن به‌عنوان ریحانه یاد شده، نمی‌توانیم رشته‌ای را قبول کنیم که کل سیستم بدنی و فیزیولوژی او را تحت تأثیر قرار دهد.۱۴/۴/۱۳۹۹ - حدیث 11 ساله از شهرستان خوی، قربانی فرزندکشی؛ مادر حدیث می‌گوید: شوهرم می‎دانست با قتل دخترمان فقط ۱۰ سال به زندان می‌رود.۱۶/۴/۱۳۹۹ - هیأت هفت نفره متشکل از اعضای هیات رییسه مجلس بعد از بررسی درخواست زنان نماینده برای حضور در هیأت رییسه کمیسیون‌ها تأکید کردند که زن باید بچه‌داری کند و به امورات خانه رسیدگی کند.۱۷/۴/۱۳۹۹ - رئیس پلیس راهور ناجا سوار شدن زنان بر موتورسیکلت‌های برقی را به‌عنوان راننده ممنوع اعلام کرد.۱۸/۴/۱۳۹۹ - شورای نگهبان با برابری مذهبی، جنسیتی و نژادی در اساسنامه کمیته المپیک ایران مخالفت کرد.این‌ها تنها نمونه‌ای از موارد بسیار تبعیض است که در سایه حقوق شهروندی می‌تواند نادیده گرفته شود. زنان، افراد بدون شناسنامه، مهاجران، اقلیت‌های مذهبی، و تهی‌دستان از جمله گروه‌هایی هستند که می‌توانند در تعریف کلی از شهروند و حقوق آن حذف یا به حاشیه رانده شوند. در ادامه به اجمال به هر یک از این گروه‌ها پرداخته خواهد شد.تکیه ساختار قدرت بر حقوق شهروندی، بدون توجه به نابرابری‌های ساختاری و حق اعتراض و تغییر شرایط و پذیرش حقوق واقعی زنان، صرفاً ابزاری صوری و کلامی برای شانه خالی کردن از پاسخگویی به تبعیض و سرکوب زنان است، و ریشه در ساختارهای مردسالارانه و امتیازات نهادینه مردان در فرآیندهای سیاسی، اشتغال، تحصیل، حقوق خانواده، دسترسی امن و آزادی انتخاب نوع حرکت و بسیاری موارد دیگر دارد.بسیارند کسانی که ساکن مناطق مختلف کشور هستند و هیچ‌گونه سند هویتی ندارند. وجودشان به رسمیت شناخته نمی‌شود. هستند و بودنشان جایی ثبت نمی‌َشود. ساکنند و غیررسمی، آن‌ها، غریبه، غیرقانونی خوانده می‌شوند. بیشترین مشارکت را در فعالیت‌های خدماتی دارند و کمترین بهره را از انواع خدمات درمانی و بهداشتی مناسب، خدمات آموزشی، خدمات اشتغال (بیمه)، خدمات مسکن، خدمات بانکی و یارانه می‌برند. کار می‌کنند و دستمزد عادلانه نمی‌گیرند. ازدواج می‌کنند و ثبت نمی‌شود و ازاین‌رو هیچ تسهیلاتی شامل‌شان نمی‌َشود. تشکیل خانواده می‌دهند و خانه ندارند. صاحب فرزند می‌شوند و فرزندانشان شناسنامه ندارند. می‌میرند و انگار که اصلاً نبوده‌اند، آب از آب تکان نمی‌خورد.مهاجران گروه دیگری از ساکنان هستند که محرومیت‌هایشان نسل به نسل منتقل می‌شود. اصلاً مهم نیست که نسل‌های قبل از آنان تصمیم به مهاجرت گرفته بودند و آنان هیچ نقشی در آن تصمیم نداشتند چون برچسب‌شان تا ابد با آن‌ها باقی می‌ماند. شاید دیده باشید به‌محض دیده شدن دزدی یا هر بزهی درصورتی‌که یک یا چند افغانستانی آن اطراف باشند اولین ظن به آن‌ها و پس از اطمینان از رد فرضیه اول، به‌سوی بقیه می‌رود. با استفاده از عباراتی مانند «اتفاقاً اینجا چند نفر افغانی هم زندگی می‌کنند!» یا «به احتمال زیاد کار این افغانی‌هاست.» یا «از زمانی‌‌که تعدادی افغانی اینجا آمده‌اند، مزاحمت‌ها هم بیشتر شده» و ... در بهترین حالت ممکن است حتی اگر در جمعی پدیرفته شوند وقتی نوبت به معرفی می‌شود در کلام یا نگاه این جمله را می‌شنوند: «ایشان عضو افغانی این کلاس است.» ما برچسب‌ها را به‌سادگی به مهاجران می‌زنیم چه مثبت، چه منفی یا خنثی و هویت او بلافاصله به یک ویژگی که او را از بقیه متفاوت می‌کند تقلیل می‌یابد.بسیارند ساکنانی که هرلحظه به‌خاطر اعتقادشان بیشتر به حاشیه می‌روند. این‌ها ساکنان همین شهرها هستند که یا باید با آمیخته‌ای از احساس نفرت و شرم همانند بقیه جامعه ـ آنچه هنجار است ـ درآیند یا باید تاوان تفاوت عقیده‌شان را به بی‌رحمانه‌ترین شکل بپردازند. اگر بخواهند باورشان را حفظ کنند نباید تحصیلات‌شان را به‌طور رسمی ادامه دهند، نباید به استخدام رسمی درآیند و در نهایت نباید خودِ واقعی‌شان باشند.همچنین روزانه از کنار ساکنانی رد می‌شویم که با ذهنی آشفته و پرتلاطم مدت‌هاست خودشان نیستند. سرپناه برایشان دست نایافته‌ای است که هرماه، هفته، روز و لحظه مانند پتکی ممتد بر سرشان می‌کوبد. درنهایت می‌دانند که شاید چیلرها و کولرها در پشت‌یام‌ها، کارتن‌ها و وسایل مازاد و ازکارافتاده در انباری اماکن عمومی، سکوها در خیابان‌ها، قبرهای خالی، و پل‌ها و زیرگذرها ـ البته اگر به شهروندان اطراف برنخورد ـ، به آن‌ها پناه دهند. کولرها و چیلرها امکانات رفاهی بیشتری دارند و طبیعتاً هزینه‌ای بیشتری هم می‌گیرند بنابراین هرکسی نمی‌تواند کنارشان بخوابد.حقوق شهروندی کاربردی‌ترین عبارت برای تقلیل و تثبیت نادیده گرفتن تفاوت‌های ساکنان شهری است که روزانه موجودیت‌شان انکار می‌شود. حقوق شهروندی فردمحور و عاری از روح انسجام و همبستگی است و بیانگر دغدغه‌های جمعی و مسائل واقعی و اجتماعی نیست و ساده‌انگارانه، برابری را در عمق بی‌عدالتی می‌خواهد.سؤال اصلی اینجاست که چگونه می‌توان برابری را دون درنظر گرفتن نژاد، طبقه، جنسیت، مذهب، تابعیت، توانمندی‌های جسمی و ذهنی جست؟ چگونه می‌توان به برابری ساده‌انگارانه تحت عنوان حقوق شهروندی دلخوش بود وقتی خودِ مفهوم شهروندی پیوندی عمیق با امتیازات، انحصارات، منزلت و جایگاه موروثی، و شانس دارد؟ چگونه می‌توان در جایی که ایرانی بودن، تهرانی یا ساکن شهر بزرگ بودن، مرد بودن و از نظر توانایی جسمانی سالم بودن یک امتیاز ذاتی محسوب می‌شود دم از حقوق برابر شهروندی زد. گویی بیش از آن‌که صحبت از حقوق شهروندی، بحثی عدالت‌خواه و مدنی باشد عزمی است راسخ برای انکار طبقات درآمدی، زنان، اقلیت‌های مذهبی، نژادی، ملی، مهاجران و انواع گروه‌های با نیازهای ویژه که صدایی ندارند و محکوم به بداقبالی فی‌الذات‌شان قرار هم نیست که دیده شوند. اگر دیده شوند در قالب کمک، دلسوزی و از موضع قدرت است. ازاین‌رو باتوجه به طیف گوناگون ساکنانِ ناشهروند،‌ وقتی عنوان شهروند می‌آید سرکوب، تبعیض، بی‌عدالتی و برچسب دیگری بودن و از ما نبودن به ارتعاش درمی‌آید. ارتعاشی که امواج آن را گوش شهروندان نمی‌َشنود، ولی گوش آنان را که امتیاز ذاتی ندارند پر می‌کند، کر می‌کند و در جان و جسم و زندگیِ همان بی‌صدایان،‌ فراموش شد‌گان، بیگانگان، آن دیگری‌ها رعشه می‌اندازد. همان کسانی که در یک محدوده جغرافیایی مشترک ساکنند و با عناوین مهاجر، روستایی، افغانی، زاغه‌نشین، بهایی، و غیره مشخص می‌شوند و به‌طور مداوم به آن‌ها یادآوری می‌شود؛ یادتان باشد شما از ما نیستید و همواره نیازمند کمک و ترحمد به‌خاطر تقدیرتان و شانس‌تان در تعیین محل زادگاه‌تان، در انتخاب پدر و مادرتان، جنسیت‌تان، ملیت‌تان، در تمام تصمیمات کلان جهانی که شما را آواره کرده است و هزاران شرایطی که شما قدرتی برای تغییر آن ندارید و فقط باید بپذیرید که این‌گونه هستید و اگر در شرایطی خاص از آن دسته‌هایی باشید که بتوانید طبقه خود، زادگاه فرزندتان، شناسنامه‌تان و هرآنچه که کمک کند هویت‌تان را عوض کنید، تغییر دهید به شما باید تبریک گفت که امکان شهروند شدن را برای خود به‌وجود آوردید. جایزه شما آن است که از آنچه شما را به گذشته و هویت‌تان پیوند می‌دهد دور شدید. باید خودت نباشی و به‌جای همراه و هم‌صدا شدن با سایر ناشهروندان به ضد آن‌ها تبدیل شوی تا منزلت شهروندی را کسب کنی.این است راز انکار مداوم تبعیض و سرکوب ساختاری.ستاره قدسیستاره قدسیTue, 29 Sep 2020 22:06:48 +0330https://virgool.ir/@setareh.ghodsi/حاشیهای-بر-بحران-بیآبی-نوروز-۹۸-در-شمال-کشور-qmlnfzndounpنویسنده: علی طیبیو ستاره قدسیتاریخ: ۷ فروردین ۱۳۹۸منبع: میدانزمان مطالعه: 4 دقیقه«ای بهار نامبارکمقدمت، ناشاد»(منصور خاکسار)نوروز امسال در میان انبوهی از ویرانی، بی توجهی، ناامیدی و فقدان شروع شد. ریزش‌های جوی که همواره جزئی از تجربه تاریخی، جغرافیایی و زیستی ساکنان شمال کشور بوده و با برکت و عسرت آن خو گرفته‌اند، امسال با غافلگیری همراه بود. اتفاق از ۲۶ اسفند به صورت بارش شدید آغاز و در ۲۷ اسفند به فاجعه تبدیل شد. مسافران در محورهای ارتباطی اصلی و ساکنان مراکز روستایی و شهری در استان های گلستان و مازندران به طور همزمان شاهد آب گرفتگی گسترده، طغیان رودخانه‌ها، رانش زمین، قطع درختان، ریزش سنگ، قطع آب و برق بودند. در این بین، آب گرفتگی و بی‌آبی دو روی سکه‌‌ی تشدید کننده بحران در آستانه نوروز ۹۸ بود، که در بخش‌های مختلف استان‌های مازندران و گلستان به اشکال مختلف نوروز سیاه را در کمربند سبز خزر رقم زد. آب گرفتگی در مسیرهای ارتباطی در بخش‌هایی از شهر، زیر آب رفتن اراضی کشاورزی، و قطعی گسترده آب از جمله مسائلی بودند که شهر بابل را به یکی از شهرهای متاثر از این اتفاق تبدیل کرد. در این بین، قطع آب از ۶ صبح ۲۹اسفند بر اثر نقص در فعالیت تصفیه خانه‌ها شروع و بخش عمده‌ای از شهر را در روزهای ابتدایی سال از آب لوله کشی محروم ساخت.  این مسئله بعد از گذشت یک هفته همچنان پابرجا است، و واکنش‌های متفاوتی را به همراه داشت. ویژگی‌های این واکنش‌ها در بابل به عنوان یکی از شهرهای در حاشیه‌ی این بحران در سه حوزه مدیریتی، جامعه مدنی، و رسانه‌ای موضوعی است که نویسندگان این مطلب، به عنوان ساکنان این شهر بر اساس آنچه در هفته ابتدایی شروع حادثه شاهد آن بوده‌اند، به طور اجمالی به آن می‌پردازند. قطعاً بسط این ویژگی‌ها نیازمند بررسی دقیق‌تر خارج از شور و آشوب این بحران است.بعد مدیریتی: از اولین واکنش‌های علنی به این حادثه در بعد مدیریتی، بازدید استاندار مازندران و وزیر راه و شهرسازی از محور سوادکوه در تاریخ ۲۷ اسفند بود. پس از آن بعدازظهر دوم فروردین ـ چهار روز پس از وقوع حادثه ـ واکنش‌هایی از سوی برخی مسئولین شهر بابل و پس از ۵ روز واکنش‌هایی از سوی مسئولین ملی دیده شد. در میان این واکنش‌های اندک، دیدن سردرگمی و شنیدن اعتراض مردم توسط مسئولان و نمایندگان آن‌ها، حداقل انتظاری بود که از مردم این شهر دریغ شد. دلجویی و همدلی بسیار اولیه در آغاز سال نو شاید می‌توانست کمی از خشم حاصل از آن بکاهد. در این میان واکنش به بحران آب در نوروز ۹۸ در بعد مدیریتی شهر بابل با ویژگی‌های زیر همراه بود:عدم اطلاع‌رسانی درباره وضعیت توزیع آب و چرایی قطع و وصل آن و شرح مشکل به وجود آمده در دو روز اول ؛تاخیر سه روزه در تشکیل جلسه اضطراری شورای شهر و شهردار و محدود شدن خروجی جلسه به توزیع تانکرهایی معدود در سطح شهر بدون برنامه و باز هم بدون اطلاع رسانی دقیق؛ وصدور بیانیه توسط شهردار بابل بعد از سه روز همراه با پوزش ظاهری و صوری، سرشار از منت، و فرافکنیِ مسئولیت به سایر دستگاه‌هابعد کنشگری: برخی فعالان مدنی شهر بابل از روز جمعه دوم فروردین اولین بیانیه‌ها را به بحران سیل در شمال کشور منتشر کردند. آنچه در عین ارزشمندی، فداکاری، و نوع دوستی کمی عجیب به نظر می رسد واکنش گسترده فعالان مدنی به آسیب‌دیدگان بی‌پناه سیل در استان گلستان و بی‌تفاوتی و سکوت در برابر فاجعه بی‌آبی در شهر خود بود. فاجعه‌ای که بخشی زیادی از شهر بابل و سایر شهرهای استان با آن دست و پنجه نرم می‌کردند. به نظر می‌رسید در بعد کنشگری همراهی با سیل‌زدگان به قیمت تنها گذاشتن مردمی تمام شد که بی صداتر از همیشه هر روز جلوی اداره آب شهرستان و شهرداری بابل جمع می‌شدند و ناامید از دریافت پاسخ مشخص و بعضا با درگیری آنجا را ترک می‌کردند، به امید آنکه شاید فردا فرجی حاصل شود. این امر سبب شد تا مردم این شهر امسال عید به جای عیددیدنی برای حمام و شستن ظرف و با دبه‌های آب به خانه اقوام و آشنایان می‌روند. در نگاهی اجمالی می‌توان ویژگی‌های زیر را درباره‌ی واکنش جامعه مدنی بابل به بحران بی‌آبی نوروز ۹۸ برشمرد:طبقه بندی رنج‌ها و سرکوب و تقدم رنجی بر رنج دیگر و انکار و پنهان‌سازی سرکوب خود؛تلاش برای ایفای نقش منجی بیرونی و پرهیز از تعریف نقش کنشگر برای محدوده زندگی خود؛ ونادیده‌گرفتن اهمیت برخورداری از آب لوله‌کشی و دسترسی همگانی به آن در قیاس غلط با مصیب بزرگ سیل.بعد رسانه‌ای: خواب بهاره‌ی مطبوعات که این تعطیلی را به یکی از بزرگترین زباله‌دان‌های خبری جهان (news dump) تبدیل کرده‌ است بیش از همه چهره‌ی مخرب خود را در بحران نوروز ۹۸ نشان داد و سبب تشدید دو عامل فوق شد. واکنش رسانه‌ای در روزهای ابتدایی به فعالیت آنلاین تعدادی روزنامه‌نگار ساکن در مناطق حادثه دیده محدود شد. در غیاب رسانه‌های حرفه‌ای، محتوای به اشتراک گذاشته شده به منابع غیر موثق متکی بوده که زمینه را برای تولید و گسترش شایعات فراهم کرد، تا نیاز موجود برای کسب اطلاعات در بین مردم آسیب دیده را برطرف کند. این شایعات در شهر بابل پیرامون زمان قطع و وصل آب لوله کشی، دلایل قطعی آب، و اقدامات صورت گرفته برای وصل آن در حال تولید و گسترش بود. از جمله مهمترین ویژگی‌های واکنش‌های رسانه‌ای به بحران بی‌آبی نوروز ۹۸ در شهر بابل می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:سکوت خبری ناشی از تعطیلات و فراهم آوردن زباله‌دان خبری برای سرپوش گذاشتن به سو مدیریت‌ها؛محدود شدن اطلاع رسانی رسمی به روابط عمومی دستگاه‌های غیرپاسخگو؛شیوع محتوای شبه‌خبری غیر موثق در رسانه‌های اجتماعی و فضای آنلاین؛تشدید آشفتگی خبری در محیط رسانه‌ای در نتیجه‌ی سکوت رسانه «ملی»، غیاب رسانه‌های حرفه‌ای، و جولان رسانه‌های اجتماعیhttps://meidaan.com/archive/61094ستاره قدسیستاره قدسیTue, 29 Sep 2020 20:30:12 +0330