https://virgool.ir/feed/@samin.javaherianنوشته‌هایم را همراه ویدیو اینجا ببینید. https://t.me/saminJavaherianfa2026-11-10 23:33:48https://files.virgool.ir/upload/users/4909357/avatar/bu5gtI.jpghttps://virgool.ir/@samin.javaherianhttps://virgool.ir/@samin.javaherian/دربندمجسمه-jwzfk1yz0wbdاین داستان را در کانال تلگرامم برایتان در یک ویدیو خوانده‌ام.https://t.me/saminJavaherianواسطۀ آشنایی من و احمدرضا، مجسمۀ کوهنوردِ میدان دربند بود. همیشه شکل گیریِ دوستی­‌های محکم به روزهای و ماه‌­ها و سال­‌های طولانی زمان، نیاز ندارد. گاهی همین که در موقعیتی سخت، کسی دستی روی شانه­‌ات بگذارد و از قضا سر درددل تو پس از مدت­‌ها باز شود، که: «حیف، حیف که تنها توی خواب رفت. حیف که دقیقه­‌های آخر کنارش نبودم.» یا «کاش می­‌ماند و عروسی­م رو می‌­دید، گرچه احتمالاً فقط یه گوشه کز می­‌کرد.» و باز هم از قضا او گوشی شنوا و لبخندی آرامش بخش داشته باشد، کافی است. هر چند که چندان حرفی هم نزند و تمام یک ساعتی را که روی جدولِ پای مجسمۀ کوهنود نشسته‌­اید به چای خوردن، فقط دست روی سر ماشین شده­‌اش بکشد و گه­گاه لیوان چایت را از فلاسکش پر کند. و فقط هرازگاهی تک جمله‌­هایی بگوید که: «پدر من هم یکسال نیست به رحمت خدا رفته.» یا «خدابیامرزدش، جاش بهتر از من و شماس حتماً.»من تا پیش از آشنایی با احمدرضا هیچ دوست نزدیکی نداشتم. هیچ وقت اهل دوست و رفیق نبودم. جشن تولدهایم به‌­جای پر بودن از پسربچه­‌های هم سن و سالم که از در و دیوار بالا بروند، مهمانی ساده­ای بود که خاله و عمو و عمه را دور هم جمع می­‌کرد. عصرهای تابستانم بجای اینکه در پارک و کوچه به فوتبال و دوچرخه‌­سواری بگذرد، جلوی تلویزیون به دیدن جُنگ­‌های تابستانی می‌­گذشت. و ساعات خالی در میان کلاس­‌های دانشگاه را به چرت زدن در نمازخانه می­‌گذراندم. ولی اولین برخورد با احمد رضا طوری شکل گرفت که او یک شبه شد رفیق گرمابه و گلستانم. شد هم­‌پای کوه­نوردی­‌های پنج­شنبه صبح­‌هایم، زیر مجسمه کوهنورد کنارم خیره به افق ایستاد و عکس انداخت. شد ساقدوش روز عروسی­‌ام. او و خانمش شدند هم­سفر مسافرت­‌های نوروزمان. خانۀ ارث پدرش را گذاشت وسط تا بکوبیم و دوازده طبقه بسازیم، که شرکت نیمه ورشکستۀ من جان دوباره بگیرد، و شد شریک شرکت به ارث رسیده از پدرم. و همین امروز عصر دخترم برای اولین بار صدایش زد: «عمو اَمَد.» گفت: «- عمو اَمَد، دَدَ. عمو دَدَ.» اولین دیدارمان به حدود یک هفته پس از مرگ پدرم برمی‌­گردد. یک هفته قبل­‌ترش مثل همیشه صبح زود بیدار شدم تا صبحانۀ مهندس را بدهم. صبح‌­ها زود بیدار می­‌شد، یک ساعتی قبل از آمدن پرستارش. لبۀ تخت می‌­نشست و به گوشه‌­ای از قالی خیره می­‌ماند. و وقتی تکیه کرده به چهارچوب در صدایش می­‌زدم، سر بلند می‌­کرد و نگاه گنگش را به صورتم می­‌دوخت. ولی آن روز صبح وقتی خمیازه­‌کشان توی اتاقش سرک کشیدم، هنوز خواب بود. پتو را از رویش پس زده بود و دستش از لبۀ تخت آویزان بود. جلو رفتم و دست یخ­کرده‌­اش را روی سینه­‌اش زیر پتو جا دادم. برگشتم تا دوباره چرتی بزنم که میان درگاهی ناگهان دلم فرو ریخت. مهندس مرده بود! دستش سردتر از آن بود که فقط برای بیرون افتادن از پتو این­طور شده باشد، و چقدر بی­حس. روی برگرداندم و مدتی طولانی از همان­جا به دنبال جنبشی پلک­‌های بسته و قفسۀ سینۀ استخوانی‌­اش را نگاه کردم. خیلی طول کشید تا توانستم جلو بروم و دست روی سینه­‌اش بگذارم. و بعد خم بشوم و گوشم را به سینه‌­اش بچسبانم. بله مهندس مرده بود. همان­جا پای تخت نشسته بودم و به لبۀ آن تکیه زده بودم که زنگ در را زدندد. پرستارش بود. بلند شدم و طبق عادت دکمۀ اِف­اِف را فشار دادم و کنار در ورودی منتظرش ماندم. همین که درِ آسانسور باز شد، سلام کرده و نکرده از دهانم پرید که: «دیگه لازم نیست بیاید اینجا. مهندس دیشب ...» در دهانم نچرخید که بگویم مرده و به جایش گفتم: «حقوق این ماه رو هم کامل می­‌ریزم به حسابتون.» همان طور با نگاه مات جلوی آسانسور ایستاده بود و این پا و آن پا می­کرد. آخر دهان باز کرد:-          تسلیت می‌­گم. ... کمکی از من برمی‌­آد؟ به اقوام خبر دادین؟-          نه، متشکرم. آره زدم، زنگ زدم. حالاها باید برسن دیگه.بدون اینکه  منتظر جوابی بمانم در را بستم و چند دقیقه­‌ای گوشی تلفن در دست فکر کردم که به کجا زنگ بزنم. و به کی خبر بدهم. آخر سر شمارۀ همراه عسل را گرفتم. بعد از چهار یا پنج زنگ بود که خواب‌­آلود گوشی را برداشت.-          الو؟-          الو، منم فرهاد.-          ... فرهاد؟ چنده ساعت؟ چیزی شده؟ عمو خوبه؟-          ...-          الو؟-          ...-          الو؟ فرهاد؟-          ...-          صدا می­‌آد؟ الو؟ «شاید حدود یک دقیقه طول کشید تا بتوانم بگویم.»-          مهندس، مهندس مرده. «این بار او بود که مدتی ساکت ماند، ولی من چیزی نگفتم. تا بالاخره بغض­‌آلود گفت.»-          کی؟-          ...-          آخه ...-          ...-          به کسی خبر دادی؟ ... «و چون دید جز سکوت جوابی نمی­‌گیرد گفت.» الان راه می‌­یوفتیم.یک ربع بعد تصویر چهرۀ گرفته­‌اش در مونیتور اِف­اِف ظاهر شد. چند دقیقه بعد در آسانسور را باز کرد و یکی دو بار سر تا پای مرا در پیرجامه و تیشرت کهنه‌­ای که به تن داشتم نگاه کرد، تا اشک در چشم­‌هایش جمع شد. جلو آمد و نُک پنجه بلند شد تا گونه­‌ام را ببوسد و بدون اینکه چیزی بگوید پیشانی بر شانه­‌ام گذاشت و اجازه داد تا اشک­‌های گرمش تیشرتم را خیس کند. چند دقیقه‌­ای که گذشت، من فقط برای اینکه چیزی گفته باشم درآمدم که:-          بقیه کجان؟-          علی داره ماشین رو پارک می­‌کنه. مامان و بابام با هم می­‌آن، چندتا کار و تلفن بود، من گفتم زودتر بیام. «بعد لابد او هم برای اینکه چیزی گفته باشد، همان طور که با دستمال­‌کاغذی بینی­‌اش را پاک می­‌کرد ادامه داد.» این پرستاره همین­جور نشسته روی پله­‌های دم در. گفتم بیا تو، گفت نه حالا هر وقت همه اومدن منم می‌­آم. «دوباره اشک در چشم‌­هایش جمع شد.» تو اتاقِ خودشه؟از مراسم ختم مسجد برگشته بودیم، روی تختم دراز کشیده بودم. و فکر و خیال­‌های مختلف از ذهنم می­‌گذشت که: (چرا علی و عسل این­طور ناراحت‌­اند و اشک می­‌ریزند و من نه؟ حتی این پرستاره یکی دوباری در تشییع جنازه و ختم بغض کرد و اشک ریخت، ولی من!؟ هر چه باشد من از همه به مهندس نزدیک­تر بودم. واقعاً این­قدر ناراحت‌­اند یا وانمود می­‌کنند؟ شاید من هم باید وانمود کنم! بعد از مرگ مادرم نیازی به وانمود کردن نداشتم. آن موقع من و پدرم هیچ­کدام نیازی به وانمود کردن نداشتیم. عزیزترین کسمان را ناگهانی از دست داده بودیم و اشک خودش سرازیر می­‌شد. ولی حالا من تنها هستم و عجیب که از قطره اشکی هم خبری نیست. شاید هم واقعاً همه­‌شان دارند وانمود می­‌کنند. ولی برای چه؟ شاید می­‌خواهند تأثرشان را تمام و کمال به نمایش بگذارند تا فردا روزی که خیلی زود دنبال کارهای همیشگی می­‌روند و فراموشش می­‌کنند، کسی بهشان ایرادی نگیرد. شاید می­‌خواهند هرچه زودتر سایۀ مهندس از زندگی­‌شان کم شود.) عسل تقه‌­ای به در زد و تو آمد که: «- بیداری؟» بلند شدم و روی تخت نشستم و با نگاه پرسان به سمتش برگشتم. همین طور که می­‌گفت: «- بابا می­‌گه بد نیست امشبَ­م همین خودمونی­‌ها رو شام نگه داریم، نظر تو چیه؟» آمد کنارم نشست و دست بر شانه‌­ام گذاشت. «- هر جور صلاحه، من حرفی ندارم.» انتظار داشتم بلند شود و برود. ولی نشسته بود و همین­طور که با سرانگشت با موهایم بازی می­‌کرد به جایی میان دو چشمم خیره ماند. «- چیزی می­‌خوای بگی؟» سر تکان داد که بله ولی باز هم ساکت ماند و نمی‌­دانم چه شد که ادامۀ فکر و خیال‌­هایم راه باز کرد به زبانم:-          به موقع مرد مهندس، نه؟ لازمم نی که بیشتر از یکی دو ماه برای یه پیرمردِ مریضِ بی­‌حافظه صبر کنیم، نه؟ این­‌جوری عقدکردگی­‌مونَم زیادی طولانی نمی­‌شه، نه؟ ... عمو نگفته بپرسی نظرم چیه که قبل از محرم و صفر جشن بگیریم و قال قضیه رو بکنیم؟این حرف­ها را که می‌­زدم دهانش باز مانده بود و نگاهش میان دو چشمم می­رفت و می‌­آمد. وقتی هم که جملۀ آخر را گفتم دهانش بسته شد، دستش از روی شانه‌­ام سرخورد پائین و برق خشمی در چشمانش پیدا شد. نگاهم را از نگاهش کندم، روی گرداندم و به پنجره خیره شدم. مدتی سنگینیِ نگاهش را پشت گوشم احساس کردم تا بلند شد و رفت. دوباره دراز کشیدم و به سقف خیره ماندم. بدجوری خراب کرده بودم. حالا باید یک­جوری در آن شلوغیِ خانه تنها گیرش می­‌آوردم و بهانه می­‌تراشیدم که دست خودم نبود و چه و چه. اصلاً این حرف­‌ها و فکر­ها از کجا بیرون ریخت؟ بد دردسری شد وسط این برو و بیاها. عسل هم وقتی حرفی برایش سنگین باشد، به این راحتی‌­ها کوتاه نمی­‌آید. نمی­‌دانم، شاید هم این­بار دلش به حالِ من بی‌­پدر و مادر بسوزد و زود کوتاه بیاید.تا آخر شب که دوباره خودش در اتاقم را زد و پیراهن مشکیِ اتوکشیده‌­ام را آویزان کرد به پشتیِ صندلی تنها نشدیم. می­‌خواست برود که به حرف آمدم:-          ببین، در مورد عصر، چطور بگم... «پرید وسط حرفم.»-          دستت خودت نبود.-          واقعاً نبود، معذرت می­‌خوام می‌­دونم ناراحتت کردم. ولی، نمی‌­دونم چی شد، خودمم نمی‌­دونم این حرفا چی بود. نمی‌­فهمم برای چی این جوری شدم.-          من می‌­دونم، برای اینه که همه چی رو می­‌ریزی تو خودت، برای اینکه به خودت اجازه نمی­‌دی ناراحت باشی، گریه کنی. برای اینکه سر خاک سر خودت رو به صدتا کار بی­خودی گرم می­‌کنی تا وقت نشه یه دقه بشینی بالای سر خاک. برای اینکه هی می­‌یای تو این اتاق دراز به دراز می‌­خوابی که مجبور نباشی اون بیرون خاطره­‌ای، حرفی از عمو بشنوی و بگی، مبادا یه نفر یه قطره اشکت رو ببینه. فرهاد، به خودت اجازه بده عزادار باشی. اون وقت این قدر تلخ و سنگین و... چه می­‌دونم بدقلق نیستی. «فقط برای اینکه بحث را بریده باشم و همه چیز مثل قبل از تک­‌گویی عصر بشود، گفتم.»-          آره، آره راست می­‌گی باید یه ذره به خودم راحت­‌تر بگیرم.ولی خودم خوب می­‌دانستم که دلیلش این چیز­ها نیست. در واقع علت و معلول برعکس بود. چون اشکی نداشتم سرم را به کار گرم می­‌کردم یا خودم را در اتاقم قایم می‌­کردم. نه برای اینکه جلوی اشک‌­هایم را بگیرم. آن شب هرچه این دنده و آن دنده شدم، خوابم نبرد که نبرد. تا اذان صبح بیدار بودم. روزها و سال­‌های گذشته را مرور کردم و روی رابطۀ خودم با مهندس دقیق شدم. چرا این­طور بلاتکلیف بودم در مرگ او؟ هیچ وقت رابطه‌­مان بد نبود. می­‌شود گفت خیلی هم خوب بود، بهتر از روابط هم­سن و سال­‌هایم با پدرهایشان. چه در بچگی، چه بعدها در نوجوانی و جوانی‌­ام. شاید چیزی بعد از مرگ مادرم خراب شده بود و من متوجه‌ش نشده بودم. مادرم زیر یک عمل سادۀ آپاندیس فوت کرد. و فقدان یکباره­‌اش من و پدرم را به معنی دقیق کلمه درهم شکست. شش، هفت ماه بعد مهندس کم­کم حواس پرت و کم حافظه شد. تا مدتی همه چیز را به فشار عصبی مرگ مادرم ربط می­‌دادیم، و به تجویز دوست و آشنا سفر و ورزش و مشغلۀ کاری را برای بهبود فراموشی پدرم امتحان می­‌کردیم. ولی بالاخره قانع شدیم که مسئله چیزی جدی­تر است. چند دکتر متخصص معاینه­‌اش کردند، آزمایش خون، سیتی اسکن و ام‌­آرآی گرفتند، و تشخیص همه­‌شان یک چیز بود. آلزایمر. داروها آن طور که دکترها انتظار داشتند مؤثر نبود و بعد از حدود دو سال مجبور شدیم برایش پرستار بگیریم، تا وقتی سرکارم مراقبش باشد. هر روز و هر ساعت یک حالی داشت. گاهی نگاهش آشنا بود و لبخند می‌­زد و پرچانه از قدیم­‌ها برایم تعریف می‌­کرد. گاهی حتی نمی­‌شناختم. در نگاهش هراس داشت و خودش را جمع و جور می­‌کرد و دور می­‌کشید. روز به روز و ماه به ماه لاغرتر و کم حرف­تر شد و نگاهش گنگ­‌تر. این اواخر گاهی ته­‌لبخندی یا برقی از آشنایی ته چشمانش دیده می­‌شد، ولی دیگر حرف نمی­‌زد. فقط گاهی، شاید یکی‌­دوبار در ماه اسمم را از ته حلق صدا می‌­زد و بعد هیچ. نیمه­‌های شب بود که از وول خوردن در تخت خسته شدم، بلند شدم و سراغ آلبوم عکس‌­های قدیمی رفتم. یعنی اول از کامپیوتر و عکس­‌های سال­‌های اخیر شروع کردم. عکس­‌هایی که کنار سفرۀ هفت‌­سینی یا کیک تولدی روی ویلچر نشانده بودم‌ش و خودم و گاهی دیگرانی مثل عسل یا عمو کنارش ایستاده­ بودیم. عکس‌­ها را یکی یکی مرور می­‌کردم به دنبال آن لحظه­‌ای که مرا آنقدر از مهندس دور کرده بود، تا در مرگش اشکی برای ریختن نداشته باشم. حدود یک ساعت طول کشید تا رسیدم به دوران قبل از عکاسی دیجیتال و آلبوم‌­های قدیم را از کمد دیواری بیرون کشیدم. عکس­‌هایی که از عقدکردگی و عروسی پدر و مادرم شروع می­‌شد تا حاملگی مادرم و من نوزاد در بغل تک تک افراد فامیل. و بعد من نوپا در روروک، من چهار، پنج ساله در مهدکودک میان بچه‌­های دیگر، من در روز اول مدرسه دست در دست پدر و مادرم و چه و چه. تا می‌­رسید به وقتی که با پشت لب تازه سبز شده و بینی باد کرده دست در گردن دوتاشان در حال فوت کردن هفده شمع روشن روی کیک تولد بودم.بار دوم بود که آلبوم‌­ها را ورق می­‌زدم، آن عکس نگه‌­م داشت. در عکس حدوداً ده ساله هستم. کلاه برۀ پدرم را روی سر گذاشته‌­ام زیپ کاپشنم را تا بالا کشیده‌­ام. یک پایم را روی کولۀ کوهنوردی او گذاشته‌­ام و باتوم کوهنوردی­‌اش را در دست مخالف گرفته‌­ام. ریز مجسمۀ کوهنورد دربند ایستاده­‌ام و تمام تلاشم را کرده‌­ام تا به دوربین نگاه نکنم، که بیشتر ژستم شبیه مجسمۀ پشت سرم باشد. یادم می‌­آید که سرم را به سمت مخالف دوربین گرفته بودم تا مثل مرد کوهنورد به افق چشم بدوزم، اما از گوشۀ چشم دوربین و پدرم را می­‌پائیدم. آن سال­‌ها پدر آرشیتکتِ من تمام هفته درگیرِ نقشه­‌ها و هزینه‌­ها و قیمت­‌های روز تیر­آهن و سیمان بود و تا آخر شب و حتی در خانه کار می­‌کرد. ولی جمعه­‌ها برایش روز خانواده بود. و این کوهنوردی­‌های صبح جمعه بیشتر برنامه‌­ای مردانه بود. گرچه هر از گاهی هم مادرم با ما می­‌آمد، ولی بیشتر وقت­‌ها صبح زود دوتایی از خانۀ قدیم‌­مان پیاده راه می­‌افتادیم و ده دقیقه بعد در میدان تجریش سوار تاکسی‌­های پیکانِ قراضه‌­ای می‌­شدیم که داد می­‌زدند: «دربند، مجسمه. دربند.» نمی­‌توانم بگویم آن روزها بهترین خاطراتم با پدرم بود، ولی یکباره بدجوری دلتنگ آن هوای خنک، خورشید تازه سرزده، و صبحانه­‌های قهوه­خانه­‌ای و دست­‌های بزرگ پدرم شدم که دستم را می­‌گرفت و هم پای من قدم برمی‌­داشت. فقط یکی دو بار در میان آن همه جمعه با خودمان دوربین بردیم، و پنج شش عکس هم بیشتر نگرفتیم. پای مجسمه قبل از اینکه بالا برویم او گفت که کلاهش را سرم بگذارم و شبیه مجسمه ژست بگیرم. صدایش را بلند کرد و تا سه شمرد، و بعد چلیک دوربین. که احتمالاً آن روز در میان همهمۀ صبح جمعۀ کوه نشنیدم‌ش ولی امروز در ذهنم روشن و واضح شنیده می‌­شود.مهندس چند سال آخر دیگر نشانی از پدر آن سال­‌ها نداشت. لاغر و تکیده، گوشه­‌ای می­‌نشست و با نگاهی تهی از هر احساسی به گوشه‌­ای خیره می­‌ماند. عسل حق داشت، من تلخ شده بودم، چون برای مرگ پدرم عزاداری نکرده­ بودم. ولی نه در این چند روز. پنج، شش سال پیش. اگر همان روز اول دکتر به­‌جای اینکه لیستی از قرص و دارو برایم ردیف کند تا جلوی پیشرفت بیماری را بگیریم، سری تکان می­‌داد و در چشمانم خیره می­‌شد که: «- متأسفم، پدر شما از امروز، روز به روز و خُرد خُرد می­‌میرد. تکه تکه و آرام آرام شما و زندگی را فراموش می‌­کند. و کم کم رنگ ­می‌­بازد و محو می­‌شود. تا روزی که کاملاً می‌­میرد و شما هنوز نمی­‌فهمید و منتظر می­‌مانید که قلبش از تپش باز ایستد.» من هم می­‌توانستم یک دل سیر گریه کنم. ولی اینها را نگفت، نه بار اول نه دفعه­‌های بعد که داروهای مختلف را با هم عوض می­‌کرد و دوزشان را بالا می‌­برد. یا سفارش می‌­کرد، بازی‌­های فکری ساده می‌­توانند جلوی این پیشرفت سریع بیماری را بگیرند. دکتر طی تمام این شش سال و خورده‌­ای فقط امید بهتر شدن اوضاع را می‌­داد.اذان صبح را می­‌گفتند که بالاخره کلاه بره و کوله و باتوم مهندس را در انبار پیدا کردم. یادم نبود مهندس آن سال­‌ها چه چیزهایی توی کوله می­‌گذاشت که آن قدر سنگین و پر می­‌شد، ولی من به جز یک بطری کوچک آب بقیۀ کوله را با رخت و لباس پر کردم. از خانه بیرون زدم و ماشین را جایی اطراف میدان تجریش پارک کردم. و دنبال تاکسی‌­های دربند گشتم، هنوز همان­جا بودند و وقتی پرسیدم که تا پای مجسمه می‌­روند یا نه؟ سر تکان دادند که بله. روی صندلی جلو نشستم و کوله­‌ام را بغل گرفتم تا تاکسی پر شد و راه افتاد و رسید پای مجسمه که هنوز هم خیره مانده بود به افق. هوا هنوز گرگ و میش بود. ده دقیقه‌­ای معطل کردم تا روشنی آسمان شبیه عکس ده‌­ سالگی­‌ام بشود. بعد کلاه بره را روی سر گذاشتم و کوله را پائین پای مجسمه. و باتوم به دست دنبال کسی گشتم که عکسم را بی‌­اندازد. روز وسط هفته بود و کوه برخلاف جمعه‌­های خاطراتم، خلوت. آخر سر رفتم و درِ کیوسک انتظامی کنار میدان را زدم. سرباز وظیفه­‌ای در را باز کرد. روی برچسب یونیفرمش نوشته بود. «احمد رضا صفری» پرسیدم:-          سرکار، ... احمد آقا یه عکس از من می­‌گیری؟ «او چند لحظه­‌ای سر انگشتانش را روی سر ماشین شده‌­اش گرداند تا جواب بدهد.»-          باشه، بده، بگیرم.موبایلم را به دستش دادم و خودم با کلاه و باتوم و پایی روی کوله جلوی مجسمه ژست گرفتم. به دوردست خیره ماندم تا صدای چلیک قلابی دوربین موبایل را شنیدم. یکباره بغضی در گلویم چنگ انداخت و اشک چشم­‌هایم را گرم کرد. خم شدم و لب جدول نشستم. شانه­‌هایم بی اختیار می‌­لرزید و هق­هق صدایم را به سختی خفه می­‌کردم. مهندس دوباره پدرم بود.این داستان را در کانال تلگرامم برایتان در یک ویدیو خوانده‌ام.https://t.me/saminJavaherianثمین جواهریانثمین جواهریانTue, 20 Oct 2026 20:39:16 +0330https://virgool.ir/@samin.javaherian/بوی-عزرائیل-zenfuhakhrs0ین داستان را در کانال تلگرامم برایتان در یک ویدیو خوانده‌ام.https://t.me/saminJavaherianاینکه وقتی شنید چه­‌کار کرد هیچ وقت نفهمیدم. آنجا نبودم، حرف­‌های دکتر که تمام شد بلند شدم، تشکر کردم، حتی شاید لبخند هم زده باشم. بعد با همین آسانسور پائین رفتم. آن روز به جای اینکه سوار ماشینم بشوم. کنار دیوار خیابان را گرفتم و رفتم بالا، دم غروب  پائیز بود و هوا گرگ­‌ومیش، امروز صبح هم هنوز هوا گرگ­‌ومیش است. آن روز هم یک نم باران زده بود و دیگر برگ­‌ها زیر پا خش­‌خش نمی­‌کردند. چهرۀ دکتر از ذهنم پاک نمی‌­شد که توی روپوش سفید از پشت عینک پنسی‌­اش نگاهم می­‌کرد و هرازگاهی انگشتان قفل شده در هم­‌اش را باز می­‌کرد تا دست راستش را کمی جلو بیاورد، لب­‌هایش را از دو طرف کمی بکشد و با مکث مثلاً بگوید: « - ایشون HIV مثبت هستن.» یا «- خیلی­‌ها سال­‌ها زندگی می­‌کنند و به مرحلۀ ایدز نمی­‌رسند.» یا «- ارتباط نزدیک با این افراد با رعایت چند دستور بهداشتی کاملاً ایمنه.» به جز من و مرد جوانی با پیراهن سفید و شلوار مشکی که کمی جلوتر از من راه می­‌رفت کسی در پیاده‌­رو نبود. جوان دست کرد توی جیب پبراهنش، سیگاری به لب گذاشت و کبریت زد. چهار، پنج قدم که برداشتم بوی کبریت سوخته خورد زیر دماغم. چهار، پنج قدم بعد بوی سیگارش نفسم را پر کرد. چرایش را نمی‌­دانم ولی راه افتادم دنبال خودش و بوی سیگارش. توی ایستگاه اتوبوسی ایستاد، پکی طولانی به سیگارش زد، سیگار را انداخت زمین، با پنجۀ کفش لهش کرد و از پله‌­های اتوبوس شلوغی که تازه رسیده بود خودش را به زحمت بالا کشید. من هم سوار شدم. با فشار جمعیت رفتم ته اتوبوس، با فشار جمعیت برگشتم جلو و با جمعیت از اتوبوس پائین افتادم.پراید سفیدی بی‌­هوا جلویم ترمز می­‌کند. دستم را می­‌گذارم روی بوق، پایم را روی ترمز: «- گوساله.» چه زود رسیدم به تجریش. می­‌پیچم توی ورودی پارکینگ شهرداری، ماشین را پارک می­‌کنم و پیاده می­‌روم داروخانۀ طالقانی. از سه قلم آمپول یک دانه از یکی‌­اش را دارد، همان را می­‌گیرم. راه می‌­افتم به سمت ورودی مترو ولی میخچۀ پای چپ امانم را می­‌برد. با این کفش­‌ها نمی‌­شود پیاده دنبال نسخه­ پیچیدن رفت. ماشین را از پارکینگ برمی‌­دارم و می‌­روم سمت خانه. پنج، شش متر عقب­‌تر از در پارک می­‌کنم. همین حوالی بود که چهل دقیقه منتظر ماندم تا مادرش آمد، سوار آژانس شد و رفت. بعد کلید انداختم و رفتم بالا، در آپارتمان را که باز کردم از اتاق خواب آمد بیرون، نگاهش را از پشت دیوار هال کشید سمت در. من را که دید لبخند نشست روی لب­‌هایش، چال افتاد روی گونۀ راستش.-          سلام.-          سلام. « توی درگاه ایستاده بودم و با دسته­‌کلیدم بازی می­‌کردم. هنوز کفش­‌هایم پایم بود.»-          اومدی وسایل‌تو ببری؟ « سر تکان دادم که نه.»-          اومدی، بمونی؟-          به نظر میاد اومده باشم ملاقاتت؟-          نمی­ترسی؟-          از پیشِ دکترت می‌­آم، دو ساعت مخو کار گرفته بود.دستم را کشید و مثل همیشه سرم را روی سینه­‌اش گذاشت و چانه‌­اش را روی موهایم. لاغر شده بود. پرسیدم:-          دست پخت من از مامانت بهتره؟-          چی؟-          لاغر شدی.-          تو همه چیزت عالیه.در جاکفشی را باز می‌­کنم و کفش‌­ها را از نظر می­‌گذرانم. کمی پا پا می­‌کنم ولی آخر سر کفش‌­های کتانی پنجه پهنی را که یکی دو جایش پارگی­‌های کوچک دارد، با کفش‌­های چرم نویی که به پا دارم عوض می­‌کنم. برمی­‌گردم تجریش، ماشین را توی پارکینگ شهرداری پارک می‌­کنم و می‌­روم سمت ایستگاه مترو. مترو خلوت است من ترجیح می­‌دادم شلوغ باشد. این جور وقت‌­ها انگار فشار جمعیت نمی­‌گذارد رازت سرریز کند، تو دلت نگه‌ش می­‌دارد. می‌­توانی خودت و رازت را میان جمعیت پنهان کنی. نمی‌­دانم بعد از اینکه دنبال جوان سیگاری سوار اتوبوس شدم، چند اتوبوس شلوغ و خلوت دیگر را سوار و پیاده شدم. وقتی به خودم آمدم که دیدم خیس و یخ کرده توی ایستگاه اتوبوسی نمی‌­دانم کجای این شهر ایستاده‌­ام و مرد میانسالی از پشت فرمان یک تاکسی پژوی زرد صدایم می­‌زند که: «- خانم ماشین نمی­‌خواین؟ دیگه اتوبوس نمی‌­یادها، دیر وقته.» تا برسم خانۀ بابا هزار بار آرزو کردم کاش خودشان بدانند، کاش سیاوش یا مادرش زنگ زده باشند، کاش از بیمارستان زنگ زده باشند، خدا کند از دیدنم تعجب نکنند، کاش لازم نباشد حرف­‌های دکتر را که از بس مرور کرده­ بودم از حفظ بودم به زبان بیاورم. کاش اصلا همه چیز دروغ باشد، کاش مثل فیلم­‌های هندی جواب آزمایش­‌ها جابه‌­جا شده باشد. کاش... اما وقتی زنگ زدم و بابا با پیرجامه و کاپشنی که روی دوشش انداخته بود آمد تا قفل در را باز کند. و بعد تا از حیاط رد شویم و با آسانسور برویم بالا پنج بار پرسید: «- چی شده بابا؟ این وقت شب! دعوا کردین؟» فهمیدم قرار نیست هیچ معجزه‌­ای اتفاق بی­‌افتد. نه هیچ معجزه­ای در کار نبود آزمایش سه بار تکرار شد و هر بار یک جواب داشت. چه روزهای گندی بود هفته­‌های بعدش. گریه­‌های مثلاً یواشکی مامان، تلفن­‌های وقت و بی­‌وقت مادر سیاوش. تک­‌گویی­‌های حامد با صورتی که تا پشت گوش­‌هایش سرخ شده بود. و حرف­‌ها و نصیحت­‌های بابا که تمام تلاشش را می‌­کرد تا دلگرم کننده باشد. و روان پرآشوبم که یک ساعت خواب آرام برایم نگداشته بود. هر ساعت با کابوس از خواب می­‌پریدم و دوباره با دلشوره به خواب می‌­رفتم. چیزی انگار راه گلویم را بسته بود نمی­‌گذاشت هیچ لقمه­‌ای راحت پائین برود. سه، چهار قاشق غذایی را که در بشقابم می­‌کشیدم، نیم‌­خورده رها می­‌کردم. صداهایی تمام وقت توی سرم با هم مجادله می‌­کردند.موبایلم زنگ می­‌خورد و روی صفحه­‌اش می‌­نویسد مامان.-          بله؟-          سلام.-          سلام مامان، خوبی؟ بابا خوبه؟-          اگه دیروز نهار می­‌یومدی، می­‌فهمیدی.-          دیروز!؟ آخ، آخ دیروز جمعه بود؟-          بله، جمعه بود.-          ببخشید، مامان واقعاً... «می­‌پرد وسط حرفم.»-          آره، آره، می‌­دونم. یادت رفت، حواست نبود، سرت خیلی شلوغ بود.-          مامان خودت می­‌دونی سیاوش خیلی مریضه.-          مریضه؟ توی بیمارستانِ، ده تا دکتر بالای سرشه. تو دکتری؟ «این بار من می­‌پرم وسط حرفش.»-          نه مامان، زنشم.-          یه نهار توی هفته. یه نهار. دو ساعت وقت، چیزِ زیادیه؟ اینکه یادت باشه امروز چند شنبه‌­س توقع زیادیه؟ «کلمه به کلمه صدایش بلندتر می‌­شود.» هفتۀ قبلم یادت رفت، دو هفته قبلش کسی وقت نداشت که پیش سیاوش بمونه. واقعاً نمی­دونم دو ساعت تنها موندنش چه فاجعه­‌ایه...-          مامان اون روز حالش خیلی...-          تموم نشده حرفم. یه دفعه سیاوش حالش یه ذره بهتره، می­خواین برین یه وری، باد به سرش بخوره، برای روحیه­‌اش خوبه. یه دفعه حالش خیلی بده دلت نمی­خواد تنها باشه. یه دفعه کوفت. یه دفعه زهرمار. «داد می‌­زند و صدایش می‌­لرزد.»-          باشه، باشه. من معذرت می­‌خوام. حق داری. نباید یادم می­‌رفت. فردا یه وقتی بگو که هستین...-          راحیل، از عید تا حالا بیشتر از شیش ماهه، فقط چهار بار اومدی اینجا. «حالا فقط صدایش می‌­لرزد.»-          دارم می‌­گم ببخشید، معذرت می‌­خوام. چیکار کنم؟ شما بگو الان چیکار کنم؟ من همون کار رو می­‌کنم.-          ما به جهنم. نمی­فهمی داری با خودت چیکار می­‌کنی؟ همش بیمارستان، همش مریضی، همش... چه­‌می‌­دونم بدبختی. والا، به خدا، فلورانس نایتینگلم به خودش مرخصی می­‌داده.-          مامان خواهش می­‌کنم دوباره شروع نکن، خواهش می‌­کنم. حق با شماس من اشتباه کردم. تمومش کن دیگه.-          چی رو تموم کنم آخه؟؟-          فردا نهار بیام خوبه؟ «خانم بلندگوی مترو اعلام می‌­کند: (ایستگاه دروازه شمیران مسافرینی که قصد ....)» من باید پیاده شم، خط عوض کنم. قول می­‌دم فردا یه سر بیام اونجا. باشه؟-          ... باشه. حالا چطوره؟ بهتره؟-          آره، آره. یه کم بهتره. می­‌بینمت، به حامد و زنشم سلام برسون.-          باشه، خداحافظ. پیاده می‌­شوم باید خط عوض کنم و بروم بهارستان، داروخانۀ طرفه.ساعت سۀ بعد از ظهر با کیفی پر از آمپول و معده درد شدید جلوی ایستگاه انقلاب پیاده می­‌شوم. کرایه تاکسی را حساب می­‌کنم و برای چندمین بار شیشۀ آلومینیوم ال جی را سر می­‌کشم. دردش ساکت نمی­‌شود. راهم را کج می­‌کنم سمت میدان و در اولین کبابی سفارش یک پرس جوجه‌­کباب می­‌دهم. توی یک ساندویچی همین اطراف بود، بعد از اینکه کلی دنبال کتابی گشته بودیم، دوتا ساندویچ سوسیس کوکتل سفارش دادیم. تا ساندویچ‌­ها را بیاورند ساکت نشسته بود و خیابان را نگاه می‌­کرد. وقتی گارسون ساندویچ‌­ها را روی میز گذاشت سرش را سمتش بلند کرد که:-          دست شما درد نکنه. «و سمت من.» بفرمایید.-          همیشه اینقدر کم حرفی؟-          تقریباً، قبلاً بیشتر حرف می‌­زدم، بعد فهمیدم کسی واقعاً به حرفت گوش نمی­ده. به نظرم آدم ساکت باشه  شرف داره به اینکه حرف بزنه و مردم‌­و نگاه کنه که الکی سر تکون می­‌دن که یعنی حق با شماست، بعد دو دقیقه درست حرف مخالفش رو می‌­زنن و انتظار دارن مثل دلقکا نیش‌تو باز کنی تا بناگوش و سر تکون بدی که یعنی حق با شماست.-          اوه، اوه، چه فلسفی، صوفی، موفی. عارف، مارف که نیستی به من نگفته باشی. « ابروهایش را بالا انداخت و با دستمال گوشۀ لبش را پاک کرد.» وایسا ببینم منظورت از مردم چی بود منو که نمی­‌گفتی؟؟ «این را که می­‌گفتم انگشت اشاره‌­ام را هم به تهدید سمتش دراز کرده بودم. انگشتم را در هوا گرفت و کمی فشار داد.»-          نه، نه، شما که،... «لبخند ­زد و روی گونۀ راستش چال ساخت. کمی مکث کرد مثل اینکه حرفش را سبک و سنگین می­‌کرد.» می­‌دونی، فک کنم اگه سر تو رو بذارم رو سینه­‌ام، منظورم‌و از صدای قلبم بفهمی. فکر می­‌کنم هرچی تو دلمه راه باز ­کنه و بره تو سرِ تو. گمان نکنم لازم باشه حرف بزنم.جوجه‌­کباب را با یک سبد پلاستیکی نان لواش می­‌گذارند روی میز که موبایلم زنگ می­‌زند. سیاوش است.-          سلام.-          سلام. کجایی؟-          چندتا داروخانه سر زدم تا این آمپولا پیدا شد، الان دیدم معده­‌ام داره درد می‌­گیره اومدم یه چیزی بخورم. چطور؟ «با خس خس و آرام آرام جواب می­‌دهد که.»-          شبِ شیش پسر سایه­‌ست هرچی به مامان می­‌گم شما برو راحیل می­‌رسه قبول نمی­‌کنه.-          گوشی رو بده بهش.مادر سیاوش را راضی می­‌کنم که برود شبِ شیش و قطع می­‌کنم و بی­‌میل جوجه­‌کباب­‌ها را با نان فرو می­‌دهم. شاید درد معده­‌ام ساکت شود.بعد چند هفته سرگیجه و نصیحت شنیدن و وکیل دیدن، تازه موبایلم را دوباره روشن کرده بودم، که زنگ زد از شمارۀ خودش زنگ زد. و من فکر کردم حالا که اینقدر صداقت داشته که از موبایل خودش زنگ زده می­‌شود جوابش را داد.-          الو خودتی؟-          مگه منو نگرفتی؟-          چرا، ولی،... ولش کن. خوبی؟-          اِی، زنده­ام هنوز، توچی؟-          من؟... من یکی از همین روزا می­‌میرم.-          ....-          راحیل، برگرد. من، دوستت دارم.-          ....-          ....-          سیاوش، تو که به من دروغ نگفتی؟ تو که، توکه منو دور نزدی؟-          نه، هیچ وقت.سیاوش به ندرت دروغ می­‌گوید، مخصوصاً به کسانی که دوست‌شان دارد. هزار اتفاق ممکن است بیفتد تا کسی HIV مثبت بشود. آن هم برای کسی مثل سیاوش که به هوای چهارتا عکس به هر ده­‌کوره‌­ای در افریقا و هند و کجا و کجا سرک کشیده. می­‌خواهم بگویم به احتمال خیلی زیاد سیاوش به من خیانت نکرده ولی آن روز چیزی بیشتر از آمار و احتمال لازم بود تا من برگردم. آن چیز بود و من برگشتم.از متروی تجریش که بالا می‌­آیم باران به شدت می­‌بارد. پشت فرمان که می‌­نشینم و از پارکینگ می­‌آیم بیرون می‌­خورم وسط ترافیکی که نیم­‌متر، نیم­‌متر جلو می­‌رود. معده‌­ام هنوز می­‌سوزد، پلک­هایم از بی­خوابیِ دیشب سنگین است. تحمل ترافیک را دیگر ندارم. می­‌پیچم توی یک فرعی و ماشین را روی پل خانه‌­ای پارک می­‌کنم. پشتیِ صندلی را عقب می‌­دهم و همان طور که با یک دست معده‌­ام را می­‌مالم با دست دیگر شمارۀ سیاوش را می‌­گیرم. می­‌گذارم روی بلندگو و گوشی را به دنده تکیه می­‌دهم. خس خس کنان جواب می­‌دهد:-          اگه مامان می­‌دونست اینقدر طول می­دی عمراً نمی­‌رفت.-          علیک سلام، مثلِ دوش داره بارون می‌­آد. خیابونا قفله. زدم کنار یه خورده که ترافیک سبک بشه راه می­‌افتم.-          باشه.-          پس، فعلاً ...-          نه، نه، قطع نکن. «خمیازه می‌­کشم.»-          کاری داری؟-          خوابت می­‌آد؟؟-          دارم می‌­میرم برای یه ربع خواب. چیکار داشتی؟-          کار؟ آهان، هیچی گفتم یه کم حرف بزنیم.-          آهان، چه خبر؟ مامانت اسم پسر سایه رو نگفت؟-          خودِ سایه اومده بود، گفت.-          چی؟-          حدس بزن.-          چی بگم آخه؟ یه راهنمایی بکن، شبیه سایه گذاشتن یا محمد رضا؟-          شبیه سایه.-          شبیه سایه، سا، سا، سام؟-          نه.-          اِم­م، سالار؟-          نه، با سا شروع نمی‌­شه.-          پس با چی شروع می‌شه؟-          با سین.-          نه بابا، اینقدر دست و دلبازی چش نخوری؟-          خوب با سیا شروع می‌شه.-          سیامک؟-          نه، سیاوش. اسم خان دایی رو روش گذاشتن. «پلک­‌های نیمه بسته­‌ام از تعجب باز می‌­شود.» چیه؟ کُپ کردی؟ سایه­‌اس دیگه همیشه همین جور خنگ بوده. «بعد از سرفه­‌ای طولانی پی حرفش را می‌­گیرد.» نبودی ببینی با چه ذوقی اومده بود می­‌گفت می­‌خوام اسمشو بذارم سیاوش. حالا مامانم اون پشت هی لبشو گاز می­‌گرفت. یکی نی بهش بگه آخه این یعنی که منو از حالا مرده حساب کردی... ولی راستش خوشم اومد، مثل شماها اَدا در نمی­‌آره. واقعیت اینکه من مردنیم. چه حالا چه شیش ماه دیگه . بعداً که نمی­‌تونست اسم پسرشو عوض کنه.-          سیاوش جان، تو از کجا می­‌دونی شاید من زودتر... «می­‌پرد وسط حرفم.»-          شاید شما زودتر از من مُردی، بله می‌­دونم. ولی اگه نمردی چی؟-          توام دستِ­کمی از سایه نداری ها!! نمی­فهمی یه حرفایی رو نباید زد.-          پس چی؟ باید نوشت، تو نامه؟ تو وصیت­نامه؟ راحیل به خدا این چند وقته فقط به یه چیز فک می­‌کنم، کاش نُه سال پیش زنگ نزده بودم که برگرد. «دست دراز می­‌کنم که تلفن را قطع کنم.» یادته وقتی برگشتی چی گفتی؟ «دستم را پس می­‌کشم.»-          چی؟-          من می­‌پرسیدم چرا برگشتی؟ تو می­‌گفتی چون خوش تیپی، چون پولداری. چند روز که پاپیت شدم، زدی به خند و گفتی چون دیدم کسی نمی­‌آد یه مطلقه از یه HIV مثبت رو بگیره. «دوباره می‌­افتد به سرفه.»-          شوخی کردم، نمی‌­خواستم بگم دوست دارم. یه چِرتی...-          می­‌دونم، می‌­دونم. می­‌خوام یه چیزِ دیگه بگم. آزمایشت امروز دستِ دکتر بود. منفیه.-          من که می­‌دونستم منفیه، تو جد کردی آزمایش بده.-          خُب، خُب. من می‌­گم جز همین دوروبریا کسی نمی­‌دونه من اِیدز دارم. بگو شوهرم مرد، بگو عفونت ریه گرفت، مرد. «بغض گلویم را می‌­گیرد.»-          من از کلۀ سحر دنبال این چهارتا آمپول دوییدم. هی می­گه می­‌میرم، می‌­میرم. امروز می­‌میرم، هفتۀ دیگه می­‌میرم. ... الاغ. می­‌خواستی بمیری می­‌گفتی من دنبال این، این کوفتی­ا سگ­دو نمی‌­زدم...-          خیلِ خُب، خیلِ خُب، چه زودم داغ می‌­کنه، بغض می­‌کنه، داد می‌­زنه. الانو که نمی­‌گم. «دو بار بو می­‌کشد.» الان بوی عزرائیل نمی‌­آد اینجا.-          بوی عزرائیل!! بوی عزرائیل دیگه چه کوفتیه؟؟-          عزرائیل دیگه، حتماً یه بوی خاصی میده دیگه. فعلاً که فقط همون بوی گند بیمارستان می­‌آد و بس.-          خُلِ خُلی به خدا سیاوش.-          خودم می­‌دونم. آخ، آخ. بعد از ظهر یه چیزی یادم افتاد.-          چی؟؟-          امروز شنبه­‌س، یعنی دیروز جمعه بوده.-          آره مامان خودش زنگ زد. گفتم فردا یه سر بهشون می‌زنم. «سرم را به پشتیِ صندلی تکیه می­‌دهم و چشم­‌هایم را می­‌بندم.»-          همین؟-          آره دیگه همین.-          می­خوای امشب برو بخواب اونجا هم تو خستگی‌­ت در می­‌ره، هم اونا خیال­شون راحت می­‌شه. منم اینجا کاری ندارم، همراه نمی‌­خوام.-          نه دیگه، گفتم بهش فردا می­‌آم. «خمیازه‌­ام را قورت می‌­دهم.» آمپولاتم پیشمه.-          باشه، پس سلام منم... «سرفه نمی‌­گذارد حرفش را تمام کند.»-          باشه، می­‌رسونم سلامِ­‌تو.-          گفتم بهت سایه عکسای سیاوش کوچک رو هم آورده بود؟ «میان خمیازه‌­ای طولانی جواب می­‌دهم.»-          نه.-          خُب، آورده بوده. پدرسوخته تو یکی از عکسا می­‌خنده مثلِ من چال می­افته روی لُپش. چشماشم...چشم­‌هایم گرم می­‌شود. و پشت پلک­‌هایم تصویر دکتر با روپوش سفید و عینک پنسی جان می­‌گیرد که توی راه‌رو­های بیمارستان راه می‌­رود و می­‌گوید: «- راحیل؟ راحیل؟ خوابیدی؟» به در اتاق سیاوش که می­‌رسد تقه‌­ای به در می‌­زند و داخل می­‌شود خیره در چشم­‌های سیاوش نگاه می­‌کند که: «- متاسفم، آقا شما HIV مثبت هستین.» بعد انگار که فیلم را نگه داشته باشند دست­‌هایش را درهم قفل می‌­کند و جلوی سینه‌­اش نگه می­‌دارد و به روبه‌­رو نگاه می­‌کند. نمی­‌توانم سر بچرخانم و ببینم سیاوش چه­‌کار می‌­کند. فریاد می­‌کشد؟ گیچ و مات به دکتر نگاه می‌­کند؟ فحش می­‌دهد؟ هرچه دم دستش هست را پرت می­‌کند سمت دکتر؟ یا فقط آه می­‌کشد و سر تکان می­‌دهد و بعد لبخند می‌­زند تا روی گونۀ راستش چال بسازد؟ نمی­‌دانم وقتی که شنید چه‌­کار کرد. آن موقع آنجا نبودم، توی اتوبوس بودم شاید.این داستان را در یک ویدیو در کانال تلگرامم برایتان خواندم.https://t.me/saminJavaherianثمین جواهریانثمین جواهریانMon, 05 Oct 2026 11:24:34 +0330https://virgool.ir/@samin.javaherian/آناهیتا-hinvqqfxhqvc(به یاد مافاطی عزیز که خاطرات کودکیم سرشار است از مهربانی‌هایش)این داستان را در کانال تلگرامم برایتان در یک ویدیو خوانده‌ام.https://t.me/saminJavaherian-          آناهیتا، آناهیتا. «چندبار بشکن می­‌زنم، لپ­‌هایم را پر از هوا می­‌کنم و چشم­‌هایم را گرد.» بابا رو نیگا کن. «آناهیتا روی تخت بادی وسط استخر بادی­‌اش می­‌خندد و دست وپا می­‌زند. درسا پشت سر هم عکس می­‌اندازد.» بذار عینک آفتابی­‌شو بیارم براش، چنتا عکسم اون جوری بندازیم ازش.از اتاق عینک و کش سرِ زردی را که خروس زردی با نوک و تاج قرمز از آن آویزان است، می‌­آورم. عینک را به چشمش می­‌زنم، کش را دور مچش می­‌اندازم.-          این چیه بستی به مچ بچه؟-          چهارصدتا عکس اون جوری داره یکی­‌ام با این داشته باشه چی می‌شه مگه؟ «آناهیتا یکباره ذوق می­‌کند و تندتند دست و پا می­‌زند.»-          آیدین، بگیرش یهو نره زیر آب.-          نترس، بچه باباش غواصه. بلده چیکار کنه. بابایی نفس­تو حبس کن یه غور بکنیم. «کمرش را می­‌گیرم و کمی در آب فشار می‌­دهم.»-          اِ نکن.-          نترس بابا، مگه خُلم ببرمش زیر آب؟ ولی پدرسوخته، چه بهش می­‌آد این مایو­هه.مایو­اش را گشته‌­ام تا شبیه مالِ او پیدا کنم. مالِ او تا جایی که یادم می­‌آید، مشکی بود با گل­‌های درشت قرمز. مالِ آناهیتا سرمه­‌ای است با گل­‌های ریز صورتی. از وقتی برگشته­‌ام دنبالش می­‌گردم. کار ساده‌­ای نیست. نه آدرسی دارم. نه حتی اسمش را یادم می‌­آید. یادم می­‌آید که گاهی وسط بازی ببین صدایش می­‌زدم. چهره‌­اش هم در خاطرم کم­رنگ شده است. پوستش سفید بود و چشم­‌ها و موهایش مشکی، اگر درست یادم باشد. و بلند قد بود. حداقل وقتی من پنج، شش ساله بودم بلند قد به نظر می­‌رسید. همیشه تابستان­‌ها یک ماهی را از تهران می­‌آمدیم اینجا خانۀ مامانی. او هم اینجا بود و با من بازی می‌­کرد. یعنی با همۀ بچه‌­ها بازی می­‌کرد. مرا توی بغلش می­‌نشاند و با انگشتان سفید و کشیده‌­اش کاغذ را تا می­‌زد و برایم قایق می­‌ساخت. از وقتی آمده‌­ام، در میهمانی‌­ها میانِ فامیل چشم می­‌اندازم و دنبال یک ته چهرۀ آشنا می‌­گردم. «- اوه، اوه. چه بادی گرفت یهو.» درسا این را می­‌گوید و آناهیتا را می­‌پیچد میان حوله و می‌­برد داخل. من هم دنبالش می­‌روم. مامانی روی یکی از مبل­‌ها نشسته، دست­‌هایش را روی هم روی عصا گذاشته و از پشت عینک به بچه­‌ها، نوه­‌ها و نتیجه­‌هایش نگاه می­‌کند. کنارش می­‌نشینم.-          چطوری مامانی؟-          الحمدلله-          چه خبر؟-          همین خبرا که می­بینی.-          مامانی، یادته قبل از اینکه ما بریم ترکیه، تابستونا می­‌اومدیم اینجا؟ «به تائید سر تکان می­‌دهد.» یادته یه دختری بود اون موقع مثلاً 16، 17 سالش بود، همش با من بازی می‌­کرد.-          مادر، تو بچه بودی یه تیکه ماه بودی. کی باهات بازی نمی­‌کرد.-          نه، اون بیشتر از همه بازی می‌­کرد. لاغر بود، سفیدِ چشم و ابرو مشکی بود.-          وا، دور و برتو نیگا کن، کدوم دختری اینجا اینجوری نیست که تو می­‌گی؟ حالا برای چی می­‌خوای؟-          هیچی، یادش افتادم گفتم ببینم کی بوده. اون موقع­ها کی­آ می‌­اومدن تابستونا اینجا؟-          همه، مادر اونجا واقعاً برای شنا کردن پول می­دن به تو؟-          برای غواصی، بله.-          وا!!-          غواصی خالی که نمی‌­کنم، فیلم می­‌گیرم، عکس می­‌اندازم از زیر آب، توریست می­‌برم.بعد از ناهار با درسا و آناهیتا می­‌رویم توی اتاق­‌مان. من می‌­نشینم پشت لب­‌تاب و عکس­‌های مهمانی­‌های این یک هفته را با دقت نگاه می­‌کنم. درسا آناهیتا را می‌­خواباند و خودش دراز می‌­کشد.-          چیکار می‌­کنی؟-          عکسای این چند روزه رو نیگا می­‌کنم.-          چرا؟-          دنبال یکی می­‌گردم.-          کی؟-          اسمشو نمی‌­دونم. اون موقع­‌ها که تابستونا می­‌یومدیم اینجا باهام بازی می­‌کرد. بازیای جالب­ا. مثلاً یه گلدون سنگیِ بود لب استخر اون خونۀ مامانی، می­‌رفتیم با هم روش وایمیسادیم، دستامونو باز می­‌کردیم. من می­‌شدم خلبان اون کمک خلبان. از روی اقیانوس پرواز می­‌کردیم. گاهی به سلامتی می‌­گذشتیم و فرود می­‌یومدیم اون ور استخر. ولی اکثراً دچار حادثه می­‌شدیم، سقوط می­‌کردیم بعد یه تویوپ سیاه ماشین داشتیم، می­‌کردیمش قایق نجات. خودمونو نجات می­‌دادیم.-          اواَه، چه فیلمی بازی می­‌کردین.-          تازه کجاشو دیدی؟ بعداً توی پرواز بعدی برای قربانی‌­های حادثه گل می­‌ریختیم روی اقیانوس. «درسا خمیازه می­‌کشد و کش و قوس می­‌آید.»-          حالا کی­تون می‌­شد؟-          همین دیگه نمی­‌دونم. اصلاً قیافه­‌شم درست یادم نمی‌­آد. یه خال یه جای صورتش داشت گمانم.-          می­‌دونستی امشبم مامانی مهمون داره؟-          امشب؟-          آره، مثل اینکه دختر خواهر مامانی، ناهید خانم. تازه از تهران اومده خونۀ مامانش. مامانی هم امشب گفته بیان اینجا. «از دیدن عکس­‌های تکراری خسته می­‌شوم. بلند می‌­شوم و می‌­روم بالای سر آناهیتا. آرام در خواب نفس می­‌کشد.»-          می­‌دونی عادت داشت با بچه­‌های هم سن و سال آناهیتا با قافیه حرف می­‌زد. مثلاً می­‌گفت: آقا پسره، قند عسله. احتمالاً اگه آناهیتا رو می­‌دید می­گفت: تپل مپلی، قبل مبلی.-          تقریباً همه همین کارو می­‌کنن­‌ا!-          اِ؟! ... بد جور دلم می‌­خواد ببینمش.-          دفه­‌های قبل که اومدی ایران ندیدیش؟-          نه، یعنی تو نخش نبودم. از وقتی آناهیتا به دنیا اومده رفتم تو فکرش.-          وا! چرا؟ «شانه بالا می‌­اندازم.»شب همۀ میهمان­‌ها آمده­‌اند، به جزء همان ناهید خانم که حسابی دیر کرده. من هم آناهیتا را بغل گرفته­‌ام میان میهمان­‌ها می­‌چرخم و در چهرۀ تمام خانم­‌های حدود پنجاه ساله دقیق می­‌شوم. همان­‌هایی که این یک هفته چندباری دیدمشان. روی دوتاشان مشکوک بودم ولی نه، امشب مطمئن شده­ام که هیچ کدامشان او نیستند. آناهیتا بد قلقی می­‌کند. می­‌روم توی حیاط تا هم سرش به بازیِ بچه­‌ها گرم شود، هم روی تاب بنشینم و تکان تکانش بدهم. «- ببین بابایی، نی­‌نی­‌ها رو ببین.» در تقی می­‌کند و باز می­‌شود. و حتماً اینها ناهید خانم و خانواده هستند که می­‌آیند داخل. بلند می­‌شوم و با یک مرد حدوداً شصت ساله با موهای جوگندمی، و دو جوان دست می‌­دهم و سه بار تکرار می‌­کنم. «- سلام، خوش آمدین. من آیدین هستم.» و آنها هم در مقابل: «- امیری هستم.» «- کاوه­ام.» «- کیا هستم.» و بعد هم برای ناهید خانم سر خم می­‌کنم:-          سلام، آیدین هستم.-          بله، بله. این دخترته؟ ماشاالله، دختر مختره، خوشگل مشکلِ، بخند به خاله.ناهید خانم هم باید حدوداً پنجاه ساله باشد. قدش به زحمت به سر شانۀ من می­‌رسد و چشم­‌هایش مشکی است. امشب من اول شام می­‌خورم و درسا، آناهیتا را نگه می‌­دارد. تمام مدت حواسم جمعِ ناهید خانم است. اگر خودش باشد خیلی چاق­ شده است، البته خُب همه وقتی سن‌شان بالاتر می‌رود، چاق می‌­شوند. خال هم ندارد در صورتش ولی اینکه دلیل نمی­‌شود. شاید خالش را برداشته باشد. همین طور که ته چهرۀ مانده در ذهنم را با ناهید خانم مقایسه می­‌کنم. یک لحظه روسری­‌اش کمی سُر می‌­خورد عقب و تا دوباره دست ببرد و بکشدش جلو. یک خال پائین ابرویش، تقریباً روی شقیقۀ راستش پیدا می­‌شود. شامم را نیمه کاره رها می­‌کنم و آناهیتا را از درسا می­‌گیرم. چند دقیقه­‌ای  دور و اطراف اتاق می­‌گردم حرف­‌هایی که می­‌خواهم بزنم سبک و سنگین می­‌کنم. بعد روی صندلیِ کنارش می­‌نشینم. بر­می­‌گردد و به من لبخند می‌­زند.-          مامان­‌اینا نیومدن، نه؟-          نه دیگه بابا کار داشت، ایشالا عید می­آن.-          ایشالا، ... خُب، پس اسم دخترتو گذاشتی آناهیتا؟-          بله.-          اسمِ خوبیه، الهۀ آب و باروری. می­‌دونستی اسم دیگۀ آناهیتا ناهیده؟باید خودش باشد، از جیب پیراهنم کش زرد با آویزِ خروس را بیرون می‌­کشم.-          شما می‌­دونید این چیه؟-          این؟! ... نگهش داشتی؟! (خروس را از من می­‌گیرد و میان انگشتان سفیدش می­‌گرداند.) این یه خروسِ پیره که یه قطره آبِ مقدس توش گیر کرده. هنوز نگه‌داشی اینو؟!-          بَه، طلسممِ، باهاش می‌­رم غواصی. چند بار مجبور شدم کشش رو عوض کنم، ولی گمش نکردم. ... طلسممه.منِ پنچ ساله از تهران تا زنجان به ذوقِ خانۀ جدید مامانی، استخرش و مایوی نویی که در چمدان روی همۀ لباس‌­هاست چشم به جاده دوخته­‌ام. مایوی سرمه­‌ای با دو خط سفید و قرمز در دو طرفش، یک حولۀ سفید کوچک و یک جفت دمپاییِ پلاستیکی آبی روشن. تنگ غروب می­‌رسیم، بابا خسته است ولی من این حرف­‌ها سرم نمی‌­شود. می‌­دوم توی اتاق مایوام را می­‌پوشم، دمپایی­‌ها را پا می­‌کنم و حوله را روی دوشم می­‌اندازم. برمی­‌گردم تو حیاط و پیله می­‌کنم به بابا: «- می­‌خوام برم استخر، می­‌خوام برم استخر.» و بابا حواله‌­ام می­‌دهد به عمو عباس که با بقیۀ مردها در استخر هستند. من کنار استخر می­‌ایستم:-          عمو منم می­‌خوام شنا کنم.-          عمو جون برو تو کم عمق من از اینجا مواظبتم.ولی من بی­‌هوا می­‌پرم وسط استخر، فرو­می‌­روم، آب می­‌خورم و دست و پا می­‌زنم تا دست­‌های عمو عباس بیرونم می­‌کشند و می­‌گذارد میان چادر سفید مادرم که کنار استخر زانو زده است. بابا سر می‌­رسد و داد می­‌زند:-          عباس، اینجوری مواظب بچه­‌ای؟؟-          من گفتم تو کم عمق باشه نمی­دونم چرا یهو پرید وسط استخر!!باقیِ شب را کز می‌­کنم توی بغل مامان و بازیِ واترپولوی من­‌درآوردیِ مرد­ها را نگاه می‌­کنم.فردا صبح خیلی دیر بیدار می‌­شوم، وقتی‌که تقریباً همۀ زن­‌ها و بچه­‌ها تو استخرند. از مامانی که در کم‌­عمق راه می­‌رود که کمردردش بهتر شود، تا دختربچه‌­های فامیل که بساط خاله‌­بازی­‌شان را کنار استخر پهن کرده‌­اند و گاهی در فنجان اسباب­‌بازی چای دروغی می­‌خورند، گاهی در استخر بهم آب می­‌پاشند. مامان می­‌پرسد: «- می­‌خوای مایوتو بپوشی؟» سر تکان می­‌دهم که بله. مایو را تنم می‌­کند و مرا بغل می­‌گیرد. اما تا می­‌خواهد وارد آب شود، من جیغ می­‌کشم و دست و پا می­‌زنم. کنار استخر می‌­نشیند. «- مامان جون خودت گفتی بریم تو آب؟ خیلِ خوب نمی‌­ریم، نمی‌­ریم.» ناهید هم توی آب است، یک گلدان شمعدانی را کنار استخر می­‌گذارد رو به بچه­‌ها می­‌کند: «از این گلدون به اون ور ممنوعه چون پر عمقه.» و این سوی گلدان زیر شکم‌شان را می‌­گیرد تا روی آب بمانند. یا یادشان می­‌دهد چطور دستشان را به میله بگیرند و پای کرال بزنند. و گاهی کنار من می‌­نشیند تا مامان هم کمی شنا کند. می­‌نشیند کنارم و با گل­‌های میمون برایم نمایش می‌­دهد، یا با برگ و تکه چوب قایق می‌­سازد و روی آب می‌­اندازد. غروب عمو عباس دو تیوپ بازوی بچۀ آبی با نقشِ ماهی برایم می‌­آورد: «- عمو جون، اینا رو که بپوشی روی آب می­مونی، دیگه ترس نداره.»صبح فردا خیلی زود بیدار می­‌شوم، قبل از رفتن مردها. پشت میز آشپزخانه کنار بابا می­‌نشینم و او از استکانش در یک نعلبکی برایم چای می­‌ریزد تا خنک شود. بابا که می‌­رود. من هم مایو، دمپایی­‌ها و تیوپ‌­های بازوی عمو عباس را می­‌پوشم و می­‌روم روی پله­‌های حیاط می‌­نشینم. چیزی نمی­‌گذرد که ناهید می­‌آید از پشت دست می­‌کشد به موهایم. «- امروز زود بیدار شدی آیدین خان؟» من چیزی نمی‌­گویم و او با مایوی قرمز و مشکی­‌اش، پا برهنه و موهایی که از پشت با گیره جمع کرده از کنارم می‌­گذرد. استخر را دور می­‌زند تا شیرجه بزند در پر عمق. چند باری که طول استخر را می­‌رود و می­‌آید من آرام آرام جلو می­‌روم و کنار استخر چنباتمه می‌­زنم. یکی، دو بار دیگر طول استخر را شنا می­‌کند و بعد دست­‌هایش را کنار من روی لبۀ استخر می­‌گذارد و خودش را بالا می­‌کشد. گیرۀ موهایش را باز می­‌کند، موهایش را می­‌چلاند و دوباره گیره می‌­زند:-          تو می­دونی آناهیتا کیه؟-          نُچ.-          یه فرشته­‌اس، فرشتۀ همۀ آبای روی زمین. همۀ رودخونه­‌ها، همۀ دریاها، همۀ دریاچه­‌ها، همۀ حوض‌­آ، ... همۀ استخرآ. دریانوردای قدیمی وقتی می‌­خواستن برن مسافرت از آناهیتا کمک می­‌خواستن.-          مثلاً کی؟-          مثلاً، ... مارکوپولو. حالا اگه گفتی من چه جوری شنا یاد گرفتم. «شانه بالا می‌­اندازم. کش زردی که خروس زردی با نوک و تاج قرمز از آن آویزان است از مچش باز می­‌کند.» با این. اگه گفتی این چیه؟-          گلسر.-          آفرین، شبیه گلسره ولی اینو نیگا کن. «حباب کوچکی را روی شکم خروس نشانم می­‌دهد.» آب می­ره این تو گیر می‌­کنه. اون وقت اگه آب‌شو مقدس کرده باشی، آناهیتا همیشه مراقبِ صاحبش می­‌شه. که توی آب طوریش نشه. من که دیگه شنا یاد گرفتم، می­‌تونم بدمش به تو. می­‌خوای؟ «کمی خیره خیره نگاه‌‌‌ش می­‌کنم و حرفش را سبک سنگین می­‌کنم.»-          اوهوم.-          پس باید دوباره وردشو بخونیم. «می­‌رود توی آب.» با من نگه‌ش دار. «دست من و خودش و کش را در آب فرو می‌­برد و بیرون می­‌آورد.» خُب، آب توش گیر کرد. حالا هر چی من می­‌گم تو­اَم بگو. «سر کج می­‌کنم.» اِی آناهیتا.-          اِی آناهیتا.-          اِی الهۀ همه آب‌ها.-          اِی الهۀ همه آب‌ها.-          ما، قطره­ای از آب مقدس تو را.-          ما، قطره­ای از آب مقدس تو را.-          در این، ... جسم حبس کرده‌­ایم.-          در این، جسم حبس کرده‌­ایم.-          باشد که تو.-          باشد که تو.-          نگهدار این، خروس و صاحبش باشی.-          نگهدار این، خروس و صاحبش باشی.خیلِ خُب، درست شد. ولی برای محکم کاری از اون گلدونِ شمعدونی جلوتر نرو. «کش را دور مچ دستم می­‌پیچاند. دو قدم عقب می­‌رود و انگشتان سفید کشیده‌­اش را به سمتم دراز می­‌کند.» می­‌خوای امتحانش کنی؟؟این داستان را در یک ویدیو در کانال تلگرام برایتان خوانده‌ام.https://t.me/saminJavaherianثمین جواهریانثمین جواهریانTue, 29 Sep 2026 10:46:28 +0330https://virgool.ir/@samin.javaherian/آدم-ها-هیچ-وقت-عوض-نمی-شوند-vqfv1qbgf4qvامسال هم به رغم همۀ تلاش­ هایم مقاومتش شکست، 23 اسفند حوالی غروب زبانش چرخید به حول­ حالنا و تسلیم حس امید به معجزۀ سال نو و شوق چیز­های تازه شد. من به عنوان بالغ درون تمام تلاشم را برای پرت کردن حواسش از جنب­ و جوش دنیای بیرون کردم. سال­ های مدرسه، و تکالیف تلنبار شدۀ شبِ سیزده­ بدر را یادش انداختم. روزهای بی ­حاصل و کسالت­ بار نوروز و کارهای عقب­ افتادۀ چهارده فروردین را در سال­ هایی که سفر نرفته بود. و پاساژهای شلوغ و صف­ های طولانیِ پیتزا فروشی و موزه­ ها و ترن­ های هوایی را در سال­ هایی که سفر رفته بود. تمام زورم را زدم تا شیر فهمش کنم، که هیچ چیز قرار نیست عوض شود (البته قبل از اینکه مثل هر سال کمی بعد از تعطیلات این واقعیت بخورد توی صورتش.) عملاً چیزی تغییر نمی­ کند. فردا امروز می­ شود و امروز دیروز، حالا چه بهار باشد، چه پائیز و چه زمستان. اما انگار با بوی وایتکس و الکلِ صنعتی جادو می­ شود. با دیدن پنجره­ های لخت و فرش­ های خیس دست و دلش می­ لرزد. مثل بچه­ ها برای گرفتن عیدی ذوق می­ کند. هر سال دیده است که این حال و هوا جزء پشیمانیِ بیشتر و حس حماقت عمیق­ تر در پایان فروردین، یا حداکثر نیمه­ های اردیبهشت سودی ندارد. اما این آدم­ ها، این آدم­ ها.دیگر کار از کار گذشته. باید راهی برای کم کردن افسردگی­ اش در اردیبهشت پیدا کنم. یک برنامه کاری تمام وقت با اضافه کاریِ زیاد یا کلاس­ های رنگ­ ووارنگ شاید کار ساز باشد. شاید.ثمین جواهریانثمین جواهریانMon, 10 Aug 2026 12:40:57 +0330https://virgool.ir/@samin.javaherian/برجک-نگهبانی-jnscw0bxjsucتکیه خلوت است، و علم بزرگ با کبوترها و پرها و پارچه­ های رنگارنگش کمی آن­طرف­تر به دیوار تکیه دارد. من پولِ مچاله شده را از جیبم در­می­ آورم، و دستم را از میان دست بابا که خیلی وقت است دارد با یک مرد چاق حرف می­ زند، و چای می­ خورد، بیرون می­ کشم. می­ دوم تا دم علم، ده هزار تومانی­ ام را به سمت اولین کسی که می­ بینم دراز می­ کنم. تا همان طور که عزیز تعریف کرده به یکی از شال­ های علم سنجاق کند.-          آقا پولِ منو به علم سنجاق می­ کنی؟-          نیت کردی آقا پسر؟ یا نه؟ «هنوز می­ گردد تا جای خالی یا شاید سوزن پیدا کند.»-          عزیزم نیت کرده. «یادم می­ افتد که خودم هم یک دوچرخه بزرگتر می ­خواهم.» اشکال نداره خودمم یه چیزی بخوام؟-          نه چه اشکال داره، شمام نیت کن، کرم آقا زیاده.-          پس هم برای من، هم برای عزیزم سنجاقش کن.-          چشم، بفرمایید، خوب شده. «خیالم که از وصل شدن ده تومانی راحت می­ شود، تازه کمربند چرم پهنش را می­ بینم که جایی برای نگه­داشتن علم دارد.»-          شما، علم بلند می کنی؟-          بله، شمام دوست داری علم بلند کنی؟ «آرام روی کمربندش دست می­ کشم.»-          باید قوی بشم، شما خیلی زور داری؟ «می­ خندد و مثل باقی بزرگترها دست می کند لای موهای فرفری­ ام.»-          به اندازه کافی دارم، ...نمی­ فهمم کی دسته سینه ­زنی می­ آید توی تکیه و همه جا را شلوغ می­ کند. هول می­ شوم و از ترس اینکه مبادا گم شوم، خودم را لای جمعیت جا می­ کنم بعد از چندبار تنه خوردن به جایی می ­رسم که بابا ایستاده بود، دستم را توی دست مردانه­ ای که باید دست بابایم باشد جا می­ کنم و سرم را بلند می­ کنم. سربازی در لباس پلنگیِ زرد و قهوه­ ای­ اش به من لبخند می­ زند. ای وای گم شدم. دستم را از دستش درمی­آ ورم و خودم را عقب می­ کشم. خم می­ شود و با لهجه ­ای عجیب می­ پرسد:-          چی شده عمو؟ ... گم شدی؟ ... نترس عمو، با بابا اومده بودی؟ «سر تکان می دهم که یعنی آره، و بغض می­ کنم. از جیب پیراهنش مشتی آجیل توی دستم خالی می­ کند.» نترس عمو، چند سالته؟ «با بغض جواب می ­دهم.»-          هفت.-          خوب دیگه مرد شدی برای خودت. مرد که به این زودی نمی­ ترسه. «دست می­ کشد به موهای فرفری ­ام.» بخور عمو نمک نداره. آجیل شیرینه. ... آجیل بخور تا من بابای شما رو پیدا کنم. «چند دانه از آجیل­ هایش را در دهانم می­ گذارم، تا شاید گریه­ ام نگیرد. مزۀ آجیل­ هایش هم مثل لهجه­ اش عجیب است.» بابا را کجا گم کردی؟ «این طرف و آن طرف سرک می­کشد.»-          همین جا که شما بودی وایساده بود. «حالا دیگر با گریه حرف می ­زنم.» نکنه بدون من رفته باشه؟ من فقط رفتم پول عزیزو به علم سنجاق کنم. « با یک دستش اشک­ های من را پاک می­ کند و با دست دیگرش کلاه ش را برداشته روی موهای کوتاه کوتاه ش دست می­ کشد.»-          عیب نداره عمو، پیداش می ­کنیم. گریه نکن، بابا که بدون شما جایی نمی­ ره. حالا چه شکلی هست بابای شما؟ «هق­ هق­ کنان جواب می ­دهم.»-          بابام سیبیل داره، بابام لباس سیاه پوشیده. بابام همین جا ... «کمی دیگر این طرف و آن طرف را نگاه می­ کند.»-          این جوری نمی­ شه. «کلاهش را روی سر من می­ گذارد، با دو دست اشک­ هایم را پاک می­ کند.» عمو گریه نکن دیگه، ناسلامتی مردی شما. «به زحمت جلوی هق­ هق م را می­ گیرم و سرم را به یک طرف خم می ­کنم.» باریکلا، حالا بگو ببینم شما می­دونی برجک نگهبانی چیه؟-          نُچ.-          آهان، برجک نگهبانی یه اتاق آهنی بلندِ که سربازا می­رن روش تا دورترا رو ببینن، بفهمن او عقبا چه خبره. خلاصه مواظب اطراف باشن. خب، حالا ما چیکار می­ کنیم؟-          چیکار؟-          آهان، شما که کلاه سربازی سرته، می­ شی سرباز منم می­ شم برجک نگهبانی. شما بشین روی شونۀ من دیدبانی بده تا بابا رو پیدا کنی خوبه؟-          خوبه.-          پس سرباز برو روی برجک. «مرا بلند می­ کند روی شانه­ هایش می­ نشاند.» خب گزارش بده سرباز، چی می­ بینی؟ سوژه در دیدرس هست؟-          سوژه؟!-          بابا، بابات رو می­بینی. «بین مردهای سینه­ زن دنبالش می­ گردم و پیدایش نمی­ کنم.»-          نه. «دوباره بغض می­ کنم.» من می­ دونم بدون من رفته.-          نه عمو، کجا بره بدون شما؟ حالا که این ور نیست پس به چپ چپ. « این را می­ گوید و محکم می­ چرخد.» حالا چی سرباز؟ سوژه در دیدرسه؟ «بابایم را می­ بینم که از بین سینه­ زن­ ها برایم دست تکان می ­دهد. و به طرف مان می­ آید.»-          اوناهاش، اوناهاش. سوژه داره می­ آد. سرباز، سوژه داره می­ آد.ثمین جواهریانثمین جواهریانWed, 05 Aug 2026 16:26:07 +0330https://virgool.ir/@samin.javaherian/به-جای-چشمانش-دو-تکه-یخ-داشت-o0sjnyycu6jeشنبه: تقه­ ای به در اتاق ته راهرو می­ زنم و وارد می­ شوم. از پنجره بیرون را نگاه می­ کند، - سلام. سر می­چرخاند و چشمان نیمه بازش را در چشمانم می ­دوزد. ته چشمانش مرگ پر­پر می زند انگار. سرم را به خواندن چارتش گرم می­ کنم.-          چطوری امروز؟-          اِی، شکر، از فردا بهترم.سه ­شنبه: یک ربع پیش آرام­بخش گرفته، می­ دانم خواب است. پاورچین داخل می­ شوم، معاینه­ اش می­کنم، چارتش را چک می کنم، داروهایش را عوض می­ کنم و خارج می­ شوم.پنج­شنبه: رفتن به اتاق ته راهرو را پشت گوش می­ اندازم، دیگر آنجا نیست، زن چاقی روی تخت کنار پنجره خوابیده، خیره خیره به در نگاه می­ کند. و اگر حالش را بپرسی چیزی می­ گوید شبیه «خدا رو شکر خیلی بهترم» یا «خانم دکتر این داروای جدید نمی­سازه بهم، نمی­شه عوضش کنید؟»ثمین جواهریانثمین جواهریانWed, 29 Jul 2026 11:33:52 +0330https://virgool.ir/Sakkoo/جهت-یادگاری-w8ejxdmdf68bعلی را که از مهد می ­آورم، پیش از اینکه سوار آسانسور بشویم آقا ذبیح صدایم می ­زند، یک پاکت نامه با تمبر خارجی به دستم می ­دهد. پشتش آدرس ما را نوشته است و بعد از شماره پلاک اضافه کرده. "خانم شیما امیری"آسانسور در طبقه پنجم با یک تکان نرم و تق یواش می­ ایستد. در را که باز می­ کنم علی کیف و کاپشنش را با اختلاف درجه­ ی نیم صفحه­ ای در دو جهت پرتاب می­ کند. همان طور که دولا می­ شوم تا برشان دارم می­ گویم:-          اینا جاشون اینجا نیستا! اون کارتون بن تن از صُب تا حالا منتظرت مونده یه ربعِ دیگه­ ام صبر می­ کنه.نامه را روی میز اُپن می­ گذارم. کیف و کاپشن بهارۀ علی را در اتاقش آویزان می­ کنم و برمی­ گردم به آشپزخانه انگشت سبابه­ ام را با زبان تر می­ کنم و می­ زنم به بدنۀ داغ قابلمه آن هم متقابلاً با صدای جیز اعلام آمادگی می­ کند. سرم را می­ چرخانم سمت تلویزیون و صدایم را بلند می­ کنم:-          پاشو دست و صورتت رو بشور ناهار حاضره. اگه گفتی چی داریم؟ «بدون مکث برای گرفتن جواب ادامه می­ دهم.» استانبولی پولو....ناهار علی را با یک کاسۀ کوچک ماست روی میز می ­گذارم، کمکش می ­کنم روی صندلی بنشیند. بعد نامه را برمی ­دارم و می­ روم سمت اتاق خواب گوشه تخت می­ نشینم، آرام و با احتیاط که محتویات پاکت را پاره نکنم، عرض پاکت را پاره می­ کنم. سورپرایز، یک کارت­پستال از برج ایفل، در این یکی هم شب است و چراغ­های برج روشن. پشتش با خط کتابی ریز روی خطوط کمرنگ طوسی با خودکار آبی نوشته است. «نوروز باستانی مبارک» و کمی پائین­ تر سمت چپ نوشته است علی  و رویش یک خط کمرنگ کشیده و یک خط پائین­ تر 94/1/12 . از همان سال­ ها این امضاءاش بود. بعدِ این همه سال عوضش نکرده است. همین امضاء را پائین دفتر یادگاریِ نوروز 76 زیر یک خط شعر، اگر درست یادم باشد «عید آمد و عید آمد ....» کرده. همیشه روز اول عید آنها می­ آمدند پائین دیدنِ ما و روز دوم ما می ­رفتیم بالا بازدید آنها . آخرین عکسی که از او دیدم مالِ دو یا سه سال پیش است. که زری جون قاب گرفته و گذاشته روی کنسول، روبروی در ورودی. خودش هم شبیه امضاءاش خیلی فرق نکرده است. شاید چند کیلو چاقتر شده و چند تار سفید روی گیجگاهش پیدا شده است. همین. موهایش را همان طور رو به بالا شانه کرده، فقط چون در عکس باد می­ آید کمی به نظر بهم ­ریخته می­ رسد. یقه بارانی­ اش را بالا زده و از پشت عینکی که مدلش چندان با آن سال­ها فرقی ندارد، به دوربین لبخند می­ زند. لبخندش هم فرقی نکرده، همان لبخند کجش را به دوربین تحویل داده. همان لبخندی که وقتی خبر رفتنش را بهم می­ داد روی لب­ هایش بود. رفته بودم کتاب فیزیک هالی­دی را قرض بگیرم، که دیدم دارد قفسه کتاب­ هایش را جمع و جور می­ کند. کتاب­ها را یکی یکی برمی­ داشت سرسری نگاهی می­ کرد، بعد اگر می­ خواست با خودش ببرد می­ گذاشت توی کارتن وگرنه برمی­ گرداندش به قفسه. گفت:-          هالی­دی اونجا بدردم نمی­خوره، «لبخند کجکی» اصلاً باشه یادگاری.خودکار را از جیب پیراهنش درآورد، روی صفحه اول نوشت. «تقدیم به شیما» و زیرش امضاء کرد، علی. همان کاری که با این کارت­پستال کرده است احتمالاً. کشوی اول پاتختی را باز می­ کنم و قبل از اینکه این کارت­پستال را روی قبلی­ ها بگذارم نگاهی بهشان می­ اندازم. اکثراً شبیه به هم هستن. زاویه­ های مختلف از برج ایفل در شب با چراغ ­های روشن. «سال نو مبارک با آرزوی سالی خوب. علی 93/1/6 » «نوروز را به شما و خانوادۀ محترم­تان تبریک می­ گویم. علی 91/1/10 » «نوروز، عید باستانی را به شما و خانوادۀ­تان تبریک می­ گویم. علی 90/1/4 » و این یکی که فرق دارد، عکس یک خرس عروسکی که سه  بادکنک زرد و آبی و قرمز دستش گرفته و پشتش نوشته، « قدم نورسیده مبارک انشاا.. که سال­ ها زیر سایۀ شما به خوبی زندگی کند. علی 89/5/17 » و این آخری که باز هم برج ایفل را در شب نشان می­دهد، فقط با یک افکت چراغ مهتابی مانند گوشه عکس نوشته Happy wedding پشت کارت با خط کتابی، ریز اما خوانا نوشته است: « برای عرض تبریک، تقدیم به شیما و محسن صبوری » و پائین­ تر سمت چپ امضاء کرده « علی 86/8/12 » کارت­ ها را روی هم دسته می­ کنم و می­ گذارم داخلِ کشو روی کتاب هالی­دی. باید به زری جون سفارش کنم که اگر خواست برایش بسته­ ای پست کند، خبرم کند تا یک مثقال زعفران البته با کارت­پستال برایش بفرستم. قبل از آنکه کشو را کامل ببندم، زنگ در را می­ زنند. از مونیتور اِف اِف محسن را می­ بینم، دکمۀ در بازکن را فشار می ­دهم، ظرف­ های ناهار علی را در سینک ظرف شویی می­ گذارم. و صدایم را سمت اتاقش بلند می­ کنم:پدر سوخته چیکار می­ کنی صدات در نمی ­یاد؟ دسته گل به آب ندی باز .....ثمین جواهریانثمین جواهریانSat, 25 Jul 2026 12:50:49 +0330https://virgool.ir/@samin.javaherian/عجب-حس-گندیه-این-حس-اضافه-بودن-e1vfg1unoskmآخرین شماره را بالاخره گرفت­ه ام. نگاهم می­ لغزد روی ورقۀ جلوی رویم: 1) ساعت و جای قرار این هفته: 7، دوشنبه، کافۀ باغ­ فردوس. «یکبار زنگ می­ خورد.» 2) حرف­های معمولی: احوال پرسی، تور عکاسی. «دوباره زنگ می­ خورد.» 3) حرف را بکشان به عکس هفتۀ پیشش و نقدت را بخوان: عکاس به خوبی به موضوع ... «سه­ باره زنگ می­ خورد، اگر بشود پنج بار قطع می­ کنم.» 4) قرار، یک جوری به هوای یک چیزی مثل نشان دادن عکس­ هایت، دیدن عکس­ هایش، خواندن نقدهایت... باهاش قرار بذار. «یک­بار دیگر زنگ می­ زند و برمی ­دارد.»-          الو؟-          الو، سلام. (صدای ضبط بلند است و کسی همراه خواننده می­ خواند: something in your eyes was so inviting )-          سلام، شما؟ (عجله از صدایش می­ ریزد.)-          شاهینم. (باز با خواننده زمزمه می­ کند: something in your smile was so exciting )-          آه، خوبی؟ (می­ توانم ببینمش، تو یک ماشین شاستی­ بلند کنار پسری قد بلند.)-          مرسی، اِ ...، (دوباره نگاهم به ورق می­ افتد.) زنگ زدم بگم قرار شد، ... اِ، این هفته، با بچه­ ها دوشنبه ساعت هفت جم ­شیم، باغ­ فردوس.-          آهان مرسی، مرسی، لطف کردی. (حتماً در یکی از خیابان­ های پاتوق بالا و پائین می­ کنند. و آب­میوه می­ خورند. اندرزگو شاید.)-          ... خٌب، همین دیگه، تا دوشنبه. (این بار صدایش را آنقدر بلند می­ کند که صدای خواننده را می­ پوشاند: something in my heart told me I must have you )-          اُکی، می­ بینمت. (حتماً حالا دست می­ کشد روی بازوی پسرِ و انگشت روی بینی می­ گذارد، تا صدایش را پائین نگه دارد.)-          آره، خُب دیگه مزاحم شدم. فعلاً.-          فعلاً.گوشی را می­ گذارم، کاغذ مچاله شده و وارفته را از میان انگشتان عرق کرده ­ام بیرون می­ کشم و پرت می­ کنم توی سطل. کاش پنج بار زنگ می­ خورد.ثمین جواهریانثمین جواهریانSat, 18 Jul 2026 10:58:51 +0330https://virgool.ir/@samin.javaherian/ماشین-هفدهم-n7rbabofzfunاین کشیک سگیِ لعنتی، صلاة ظهر، زل آفتاب. توی اطاقک که سنای خشک است، اینجا در ایوان هم که آفتاب صاف می­ خورد توی مغز سر آدم. لوله اسلحه داغ شده، اسلحه را یوری انداخته ­ام و به پایین فشارش می­ دهم تا بیشترین فاصله را با من داشته باشد. نوروز به این گرمی را به یاد ندارم. سه قدم برمی­ دارم به گوشه می­ رسم روی جفت پا نود درجه می­ چرخم و دو قدم دیگر برمی­ دارم، حالا صدوهشتاد درجه می­ چرخم و مسیر را برعکس برمی­ گردم. عرق از پشت گوش و لا به­ لای موهای ماشین­ شده­ ام راه باز می­ کند و پایئن می­ آید. کشیک­ های نیمه شب خیلی راحت­تر است. تاریک و ساکت و خنک، نه از غژغژ موتور و ماشین خبری هست، نه از صدای بوق و ضبط ماشین. نه دود اگزوز کامیون تا ته حلقت فرو می ­رود. اگر زمستان باشد می­ توانی زیپ بالاپوشت را تا ته بالا بکشی و همین طور که این مسیر قائمه را مثل یویو می­ روی و می­ آیی با ها در هوا مه بسازی. اگر هم بهار و تابستان باشد که دکمۀ بالای پیراهنت را باز می­گذاری تا باد خنکت کند. می­توانی ستاره ­هایی که پیداست را بشماری و تخمینی برای آلودگی هوا بزنی، یا از روی شکل ماه حدس بزنی چندم ماه قمری است. راحت می­ شود توی فکر و خیال غرق شد. ولی باید بلد باشی وقتی افسر نگهبان می­ رسد زود خودت را جمع و جور کنی. این جور شب­ها زمان انگار کش می­ آید. می­ توانی در دو ساعت به اندازۀ ده ساعت فکر کنی و خیال ببافی.من را یاد تابستان­ های ده، دوازده سالگی­ ام می­ اندازد. که همه خانۀ یکی از خاله ­ها یا مامان جون جمع می­ شدیم. دوونیم، سۀ بعد از ظهر توی هوای سنگین و دم­ کردۀ تیر و مرداد تهران روی زمین دراز می­ کشیدم و خیره به سقف نگاه می­ کردم. همه خواب بودند، به جزء من که انگار قانونی را شکسته باشم و محکوم شده باشم همان­ جور، همان­ جا بمانم تا بقیه بیدار شوند. زمان ساکن، سنگین و کند می­ شد. حتی صدای تیک، تاک ساعت و وز وز پنکه آنقدر بدون تفاوت تکرار می­ شد که دیگر جزئی از زمان بود و نشانه ­ای از گذر لحظه­ ها نداشت. انگار هر ثانیه با سرب سنگین شده بود روی صورت زندگی کشیده می ­شد. دلش نمی­ آمد تمام شود، انگار دودستی ­چسبیده بود به زندگی. می­ شد ساعت­ ها دراز بکشی و فکر کنی و فکر کنی، بعد ببینی فقط بیست دقیقه گذشته است. یک تنهایی شیرین و کمی رعب­ آور که تا آخر تابستان روزی یکی، دو ساعت می­ شد تجربه­ اش کرد. کشیک­های دوازده شب به بعد همان حال را دارد. هر ازگاهی هم یک آشغالانس یا ماشین سواری رد می­ شود که ثابت کند به یک عکس نگاه نمی­ کنی و هنوز زمان جریان دارد. ولی امروز یک جور گندی کش می­ آید. این اسلحه چقدر سنگین شده امروز، باید یک جوری وقت را کشت. شروع می­ کنم ماشین­ های 206 فیلی را می­ شمارم. یک، دو، ...... هفت، ..... هشت، تو این هشتمی چهارتا جوان نشسته­ اند، دست­ هاشان از پنجره بیرون است، فلاشر زده ­اند و قیقاج می­ روند ...... دوازده، سیزده، چهارده، ..... شانزده، هفده. توی این هفدهمی روی صندلی شاگرد یک دختر جوان نشسته است، یک سره سورمه­ ای پوشیده، و به گمانم دارد رژ می­ زند بدون آینه. همان طور که ماشین رد می­ شود سر می­ چرخاند سمت برجک. گمانم مرا دیده باشد، لابد فهمیده چقدر حالم گرفته است. حتماً از یک عید دیدنی می­ آیند و می­ روند یک جای دیگر عید دیدنی که وسط راه رژ می­ زند. از همان عید دیدنی­ ها که در یکی دو هفته کسانی را ده، دوازده بار خانۀ خودتان و خانۀ خودشان و خانۀ فامیل و همسایه می­ بینی  و هر بار به گرمی دست می­ دهی و سر خم می­ کنی که عید شما مبارک، صدسال به از این سال­ ها. همان عید دیدنی­ ها که تا امسال نوروز به نظرم خاله­ بازیِ لوس و خسته­ کننده ­ای بود. ...... هجده.ثمین جواهریانثمین جواهریانSun, 12 Jul 2026 14:44:31 +0330