https://virgool.ir/feed/@samaneh.sanai[ برشهای ذهنی یک عکاس خبری سینما از تماشای فیلمها ]fa2026-11-11 05:03:15https://files.virgool.ir/upload/users/3879/avatar/21ivET.jpeghttps://virgool.ir/@samaneh.sanaihttps://virgool.ir/UlikeitMag/یادداشتی-بر-فیلم-جنگل-پرتقال-۱۴۰۱-whtwqlfvexyaپوستر فیلم جنگل پرتقال"وقتی ما اونقدر همو دوس داشتیم، چرا الان باید تنها باشیم!؟"این، جمله‌ای از کاراکتر "علی" با نام هنری "سهراب" با بازی خوب "میرسعید مولویان" در مقابل "مریم سیفی" با هنرمندی ستاره‌ی سینما، "سارا بهرامی" در "جنگل پرتقال" اولین اثر بلند سینمایی " آرمان خوانساریان" است. همیشه نوشتن و گفتن از "فیلم‌اولی"های سینما، لذت خاص خودش را دارد. خصوصاً نسل جدید با آن جسارت مثال‌زدنی و ذوق و خلاقیتی که متمایز از سایر نسلهاست. "جنگل پرتقال" هم از آن دست فیلمهاست که نوشتن و فکر کردن به این اثر، حسی توامان است با دلدادگی، لبخند، غم و مرور نوستالژی و جوانی...نمایی از فیلمکنکاشِ شخصیت منورالفکرانِ پرمدعا که جز بلوف هنری هیچ کارنامه سنگین و قابل ارائه‌ای در حیطه هنر خود ندارند؛ همان افرادی که به واسطه مطالعه چند کتاب و چند فیلم هنری بیشتر از ما، نگاه بالا به پایین و ادعاهایشان گوش فلک را کر کرده؛ از همانها که در زندگی فراوان دیده‌ایم!"سهراب" جنگل پرتقال همین مختصات را در فیلم دارد. کسی که با اشتباهات ریز و درشتش در دوران دانشجویی و آزارهای روحی خواسته و ناخواسته‌ای که به "مریم" وارد کرد، باعث تغییر مسیر زندگی دخترک و طبعاً آینده خود سهراب شد.بهره‌گیری از طبیعت چشم‌نواز تنکابن، باغ پرتقال پدریِ مریم و روز و شبهای بارانی شهر، دریا و جاده الموت و پاترول که بخشی از المانهای فیلم هستند، این اثر را دلنشین‌تر کرده‌اند.بام تنکابن؛ نمایی از فیلماین میان، نقش "رضا بهبودی" را نمیشود نادیده گرفت؛ کسی که نام و حضورش، هر چند کوتاه، تضمین‌کننده فیلم میشود. کاراکتری که تلخی این روزهای جامعه، یعنی مصائب اقتصادی را با چاشنی طنز به دوش میکشد.بازی ِ "میرسعید مولویان" که سابقاً در فیلم "تومان" و "سریال خاتون" خوش درخشید، کاراکتری به نمایش میگذارد که شاید تماشاگر از خود بپرسد "نکند دندان طمع برای ثروت پدری مریم تیز کرده!؟" و در عین حال، حس نفرت و انزجار از این شخصیت ناهنجار به شما دست خواهد داد.و بازی ِ تحسین برانگیز "سارا بهرامی" که در اینجا، "مریم" قدرت بازیگری خود را به رخ سهرابی میکشد که باعث شد او را از رفتارهای گذشته خود شرمسار و مطمئن کند چه بازیگر چیره‌دستی‌ست! مریمی که ابتدا نقش دختری با حافظه‌ی از دست رفته در تصادف را پیش چشم سهراب بازی میکند و سپس تبدیل میشود به مریمی سراسر خشم و کینه از زخمی کهنه...سارا بهرامی و میرسعید مولویانو نقطه عطف این اثر، سکانس پایانی آنست؛سهرابِ سرشار از دعاهای پوچ و تو خالی، حال در راه بازگشت به زندگی، تک‌تک موانع جاده روزگار را از سر راه برمیدارد و سبکبال همچون برگهای رقصان در باد، به شهر و دیار خود باز میگردد...گفتن از "جنگل پرتقال" گفتن از فیلمی‌ست که شاید در این سالها، جایش در سینمای ایران خالی بود. فیلمی که باید در این ایام دل‌مُرده و سراسر ناامید مردم اکران میشد؛ برای حال خوب، برای نود و سه دقیقه زیبایی دیدن و دور شدن مقطعی از هر سیاهی پشت در سالن سینماها... نود و سه دقیقه‌ای که در میان انبوهی از کمدیهای سخیف و یا فیلمهای سیاهِ اجتماعی با قمه و خون و عربده و ناموس‌پرستی و کافه‌های پایین شهر، نقطه روشن و امیدوارکننده‌ای محسوب میشود.سمانه ثنائیسمانه ثنائیTue, 14 Nov 2023 22:39:45 +0330https://virgool.ir/fboard/تحلیل-فیلم-درخت-گردو-۱۳۹۸-enqyyrqssq4gپوستر رسمی فیلم درخت گردوفیلم سینمایی درخت گردو، پنجمین اثر از فیلمساز جوان "محمد حسین مهدویان" است. فیلمسازی که سابق بر این، ساخت آثار سیاسی معاصر را در کارنامه خود دارد. "درخت گردو" در سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر، در چندین بخش کاندید شد که در نهایت عنوان بهترین کارگردانی و "پیمان معادی" جایزه بهترین بازیگر نقش اول مرد را از آن خود کردند. درخت گردو، درد و غم ناشی از بمباران شیمیایی شهر سردشت در غرب ایران توسط عراق و الهام گرفته از زندگی یکی از ساکنان همان روستا بنام "قادر مولان پور" که در سال ۱۳۹۵ درگذشت را روایت میکند. جنایت جنگی که در تابستان ۱۳۶۶ رخ داد و جدا از رنج‌نامه‌ی این بمباران که برای مردم ایران قابل احترام و برای جهانیان قابل تامل است، فیلم حرف خاصی به زبان نمی‌راند! هسته اصلی فیلم حول محور پدر یک خوانواده‌ی پنج نفره (قادر) میگذرد که در اثر بمباران شیمیایی، "مریم" همسر باردار خود و سه فرزند خردسال خود را از دست میدهد و نوزاد خود را نیز در بحبوحه‌ی همان بمباران گم میکند‌.قادر مولان‌پور برخلاف بازی درخشان پیمان معادی که با وجود عدم اصالت کردی، کاملاً از پس ایفای نقش یک مرد کرد روستایی ِ عاشق خانواده برآمده، طراحی صحنه قابل قبول که عاری از گاف سینمایی‌ست و یا طراحی چهره سنگین خصوصاً در جوان‌تر کردن "مهران مدیری" و تدوین خوب و فیلمبرداری با قابهای درخشان ِ کیارستمی گونه‌ اما مثل اغلب فیلم‌های ایرانی، ضعف فیلمنامه گریبان "درخت گردو" را چنگ زده است. متاسفانه باید گفت، کارگردان با هم‌دستی آهنگساز فیلم، تمام زور خود را به کار برده‌اند تا احساسات مردم را برای سوگواری و ریختن اشک تحریک کنند. سکانس‌های کشدار و طولانی بیمارستانها و در عین حال نمایش تاول‌های کودکان جنگ‌زده و جو آشفته‌ی بیمارستان‌ها و فریادهای گوش‌خراش و ضجه‌ها و حال خراب مردم، فیلم را خسته‌کننده‌تر میکند و عملاً داستانی جذاب برای ما ندارد. کما اینکه بازی و اکت‌های تکراری ِ "مهران مدیری" در ژانر درام را هم به عیوب این اثر اضافه کنید! روایت‌گویی‌های پیش پا افتاده‌ی "هما" (معلم مدرسه‌ی سردشت) با ادبیاتی سطحی را میتوان از دیگر ضعف‌های فیلم بشمار آورد. در کنار همه‌ی این نواقص، تحریف تاریخی ابتدایی فیلم توسط فیلمنامه نویس که این جنایت جنگی را سهوی قلمداد میکند!تصویری از قادر مولان‌پور، همسر و فرزندان یک سوم پایانی داستان و سکانس‌های دادگاه لاهه نیز، داستان را فراتر از این نمی‌برد و بازی‌های تصنعی سیاهی لشکرها (چه در صحنه‌های بمباران و چه در دادگاه) باز هم فیلم را به پایین‌تر از فیلمهای پیشین مهدویان تنزل میدهد. پیش‌تر از ساخت "درخت گردو" در قالب فیلم سینمایی، طبق گفته‌های برهان احمدی که ساخت مستند "مردی از رش هر مه" را پنج سال قبل از تولید درخت گردو بر عهده داشت، دو شخصیت فیلم، یعنی "دکتر" و "هما" کاملاً خیالی و به دور از واقعیت است. در این مستند، قادر مولان‌پور اذعان دارد که در زمان بمباران و حتی تا مدتی قبل، در این شهرستان مدرسه‌ای در کار نبوده است!هر چند ساخت موضوعاتی از قبیل سوژه "درخت گردو" که در کشور کمتر و یا هرگز به آن پرداخته نشده، ارزشمند است، خروجی درخور توجه آن اما، اولویت است.سمانه ثنائیسمانه ثنائیMon, 04 Apr 2022 22:47:37 +0430https://virgool.ir/@samaneh.sanai/یادداشتی-بر-فیلم-بی-رویا-1399-b3xjt90penbpپوستر (فارسی) فیلم "بی رویا" "بی رویا" اولین اثر بلند آرین وزیردفتری، فیلمساز نسل جوان سینماست. کارگردانی که سابق بر این، فیلمهای کوتاه را در کارنامه هنری خود دارد که جوایزی نیز برایش به همراه داشت."وزیردفتری" در جدیدترین فیلم خود، به سراغ موضوعی میرود که در سینمای فعلی و چه بسا در سالهای اخیر ما، موضوعی خاص و نو بحساب می‌آید.فیلمی که شاید برای مخاطب عام و افرادی که به دنبال داستانی شسته رفته و سر راست هستند، چندان دلچسب نباشد. فیلمی حال‌خوب‌کن و پر از چالش، روایت‌گویی نسبتاً پیچیده که ۱۱۰دقیقه شما را به دنبال "رویا"یی میکشاند که در نهایت "بی‌رویا" پدیدار میشود!فیلم، درامی متفاوت توام با راز آلودگی، ابهام و با درون‌مایه‌ای روانشناسانه را به شما القا میکند؛ علی الخصوص برای طیف خاصی از سینما که سینما را بطور جدی دنبال میکنند و سالها به دنبال فیلمی چالش برانگیز بودند که جایش حسابی در سینمای ایران ما خالی بود.پوستر فیلم "بی‌رویا" به زبان انگلیسیدر این بین، نباید از مثلث بازیگران فیلم یعنی "طناز طباطبایی" و "صابر ابر" و "شادی کرم‌رودی" غافل شد. طناز طباطبایی با پذیرش این نقش، بازی قوی و متفاوت‌تری نسبت به سایر نقشهایش که مدتی دچار تکرار بود را به نمایش گذاشت. حضور نه چندان پررنگ صابر ابر اما مثل همیشه قابل قبول و در آخر، نقش مکمل شادی کرم‌رودی که در یک سوم پایانی فیلم، تبدیل به نقش اول داستان میشود؛ بازیگر آینده‌داری که در کنار همسر کارگردان خود [آرین وزیردفتری] زوج با استعداد، با آینده‌ای روشن را نوید میدهند و پنجره‌ای هستند رو به سینمای ما.حضور آرین وزیردفتری و شادی کرم‌رودی در مراسم فتوکال فیلم "بی‌رویا" در چهلمین جشنواره فیلم فجرو در پایان، تهیه‌کنندگان اثر که سابقه‌ی حضورشان در هر فیلمی، تضمین کننده‌ی فیلمی نو و خاص است؛ "سعید سعدی" که پیش‌تر تهیه‌کننده بعضی آثار "هومن سیدی" و فیلمهای پربیننده‌ی دیگر کارگردانان بود و هومن سیدی، که کارنامه بازیگری و کارگردانی‌اش، واضح و پر است از نمرات تاپ! حال، دست گذاشتن این دو سرمایه‌گذار، یعنی سعید سعدی و هومن سیدی روی فیلمنامه‌ی "بی رویا" و این کارگردان جوان، اثری جدید و فارغ از کلیشه را رقم زده است که جای تبریک دارد به انتخاب این دو تهیه‌کننده!طناز طباطبایی و صابر ابر در نمایی از فیلم "بی‌رویا" (1399)هرچند کپشن انتهایی فیلم که توضیحی چند خطی و مختصر از بیماری "اسکیزوفرنی" است، از نظر من، ربطی به شالوده‌ی فیلم نداشته و تنها سعیِ ناموفقی بود در منحرف کردن ذهن بیننده!فیلم "بی‌رویا" را به هر کسی که به دنبال روایتی نو از نسل نوی کارگردانان سینماست را پیشنهاد میکنم.- پی‌نوشت: در نشست خبری فیلم "بی رویا" در چهلمین جشنواره فیلم فجر، طناز طباطبایی (بازیگر نقش اصلی) عنوان کرد که کارگردان، به ناچار، مجبور به گنجاندن کپشن انتهایی فیلم شده است تا شاید مجوزی باشد برای راهیابی به مسیر رقابت جشنواره!سمانه ثنائیسمانه ثنائیWed, 09 Feb 2022 23:04:47 +0330https://virgool.ir/Mr-Naghd/یادداشتی-بر-فیلم-on-body-and-soul-2017-grwttsvn6eiyفیلم On Body and Soul (در جسم و روح) ساخته‌ی Ildikó Enyedi محصول ۲۰۱۷ از کشور مجارستان، نامزد‌ بهترین فیلم خارجی اسکار همان سال بود که در نهایت توانست جایزه خرس طلایی برلین را تصاحب کند.On Body and Soul (2017) فیلم فیلم، میان واقعیت و خیال میگذرد؛ بیداری، که به تعبیری، جسم دو شخصیت اصلی فیلم و رویا که روح آن دو است. هشدار: ادامه مطلب، ممکن است با لو رفتن داستان باشدفیلم، فیلم تضادهاست: زن و مرد، دختری خیلی جوان و مردی مسن، کارمند ساده و مدیر، جسم ِ زنی سالم و مردی با نقص عضو، شکل‌گیری عشقی ماورایی در محیط خشن سلاخ‌خانه و...در سکانس ابتدایی فیلم، دوربین، دو گوزن در فضای سرد و برفی جنگل را نشان میدهد که پس از آن، ما را وارد کشتارگاه با صحنه‌های خشونت‌آمیز کشتار گاوها میکند.On Body and Soul (2017) سکانس ابتدایی فیلم به تدریج و با جلو رفتن فیلم، متوجه این موضوع میشویم که سکانهای مربوط به آن دو گوزن ِ ابتدای فیلم، دنیای رویا و خواب "آندره و ماریا"ست؛ خوابی که در دنیای موازی، آندره و ماریا با یکدیگر همکارند و هر شب شاهد خوابهای با المان‌های مشترک هستند و همین موضوع، شاکله‌ی اصلی فیلم را تشکیل میدهد."انزوا"، جزو اشتراکات اصلی این دو شخصیت است که کارگردان، با نشان دادن گاه و بیگاه زندگی شخصی آندره و ماریا، داستان را به پیش میبرد و طی اتفاقی در محل کارشان (که هر دو در آن کشتارگاه، آندره بعنوان مدیر حسابداری و ماریا، ناظر کیفی تازه‌وارد) این دو را به هم نزدیک میکند.تنهائی و "رویا"ی مشترکی که هر دو هر شب آن را برای دیگری روایت میکند، شروع شکل‌گیری ارتباط عاطفی بین آنهاست.نمایی از دو شخصیت اصلی فیلممرد [آندره] که از نقص عضو از ناحیه دست رنج میبرد و سالهاست تنها و به دور از فرزندش زندگی میکند، و دختر [ماریا] هر شب، با خود اندک مکالماتی که با مرد داشته را، با لِگوهای خود، بازسازی میکند.قصه تا آنجا پیش میرود که طی اتفاقی در محل کارشان که منجر به باز شدن پای پلیس و روانشناس برای بررسی و راستی‌آزمایی صحت صحبتهای کارکنان کشتارگاه می‌گردد. خواب ِ هر شب آندره، او را بر آن میدارد تا بهانه‌ای برای نزدیک شدن به دخترک منزوی [ماریا] شود؛ دختری که ضعف برقراری ارتباط با جامعه و اطرافیانش در عین هوش و ذکاوت زیاد و بی‌حد خود را دارد بطوریکه بعضی منتقدین، آنرا بیماری "اوتیسم" میدانند. مشکل در لمس شدن [خواسته یا نخواسته] حتی توسط خود، دیگر مشکل ماریاست که کم‌کم با پیش‌روی فیلم به جلو، متوجه تمرینِ رفع این نقصان دختر میشویم. بی‌اعتناییهای مکرر ماریا و دلسرد شدن آندره، دختر را بر آن میدارد تا از پیله‌ی تاریک و تنهای خود بیرون بیاید و از اینجا، شخصیت ماریا دچار تغییرات آهسته‌ای میشود که برای خود و بیننده جذابیت دارد.نحوه انتخاب موزیک عاشقانه در فروشگاه، شاید تنها قسمت طنز فیلم و در عین حال سوال برانگیز باشد که موزیک عاشقانه، آن هم برای دختر بی‌روح و بی‌تفاوت ماریا برای چه هدفی؟و در یک سوم پایانی فیلم، خیلی زود به جواب سوال میرسیم: خودکشی ماریا...!و اینجاست که مکالمه‌ی عاشقانه‌ای لطیف و زیبا در عین حال خونهای سرخ جاری از دستان ماریا، نشان دهنده‌ی رسیدن به قله‌ی دگرگونی روح اوست. فیلم، فیلم تضادهاست:زن و مرددختری خیلی جوان و مردی مسنکارمند ساده و مدیرجسم ِ زنی سالم و مردی با نقص عضوشکل‌گیری عشقی ماورایی در محیط خشن سلاخ‌خانهکه این تضاد و بالا پایین بودن جایگاه را، در سکانس خانه‌ی آندره و هنگام خوابیدنشان که ماریا روی تخت و آندره روی زمین تصمیم به خوابیدن میگیرند، نشان میدهد و تنها نقطه‌ی اشتراک آنها و فیلم، ماوراست؛ خوابی اشتراکی که روح ماریا و آندره را در کنار هم تکامل بخشیده و جسمشان یکی میشود.در کنار همه‌ی این موارد، موضوع "قضاوت" هم موضوع چالش برانگیز این فیلم است؛ از سکانس "قضاوت" دختر آندره درمورد پدرش تا "قضاوت" آندره و دیگر کارگران کشتارگاه درمورد کارگر ِ خاطی و...ثبت تصاویری مینیمال، ساده با رنگهای گاه سرد و گرم، قابهایی عکاسانه که خلقیات درونی کاراکترها را هنرمندانه به تصویر میکشد که خانم انیدی به خوبی از پس آن برآمده است.فیلم زمانی به انتها میرسد که آندره و ماریا، شب را در آغوش هم به صبح رسانده‌اند؛ دختر از لمس شدن ترسی ندارد و مرد، خلوتش را با زن به اشتراک گذاشته است. صبح ِ پس از شب معاشقه، دو شخصیت اصلی فیلم دیگر خوابی مشترک ندیده‌اند و این، از دید من، قسمت تراژیک و رمانتیک ِ توامان فیلم است که دو "جسم و جان" به وصال رسیده‌اند و تمنای وصال، رنگ باخته است.On Body and Soul (2017) سکانس پایانی فیلم نگارنده: سمانه ثنائیسمانه ثنائیسمانه ثنائیTue, 25 Jan 2022 23:09:32 +0330https://virgool.ir/fboard/تحلیل-فیلم-perfect-strangers-eqjmqbsgjcrbPerfect Strangers (2016) - ایتالیافیلم "غریبه‌های تمام عیار" از سینمای ایتالیا و محصول ۲۰۱۶ به کارگردانی پائولو جنووس است.نسخه‌های متعددی از این فیلم در کشورهای دیگر از جمله لهستان، یونان، کره جنوبی، ترکیه و در مجموع ۱۸ بار ساخته شده که مهمترین آن، محصول کشور اسپانیا بوده است. به همین رو، نام این فیلم در رکورد جهانی گینس بعنوان "فیلم با بیشترین بازسازی" ثبت شده است!ژانری درام و از نوع دیالوگ محور که در فضایی خانوادگی، روابط بین زوجین و دوستان را در یک شامِ دورهمی به تصویر میکشد.دوربین در محیطی تک لوکیشن بین بازیگران فیلم میچرخد و مکالمات سریع و دیالوگهای گاهاً طنز اما در عین حال تلخ، فضا را برای ببیننده جذاب و غیر تکراری می‌نماید.سعادت آباد (1389) - مازیار میریبا توجه به موضوع و شالوده اصلی فیلم "غریبه‌ها"ی ایتالیایی و کمی دقت در سینمای این سالهای کشورمان، به فیلمی مشابه این فیلم برمیخوریم و آن "سعادت آباد" ساخته‌ی مازیار میری است؛ هر دو فیلم حول محور خیانت زوجین، پنهان‌کاری‌ها و رواج دروغ بین آنها و دوستانشان میگردد. با این تفاوت که در سینمای ما و بخاطر محدودیتهای فرهنگی و اجتماعی، این مباحث، غیرمستقیم‌تر و بعبارتی "دست به عصا" در فیلم بیان میشود!شاید بعنوان یک ایرانی باید انتظار این برود که "سعادت آباد" کپیِ ناقصی از "غریبه‌ها" باشد ولی با نگاه به سال تولید این دو فیلم، به این نتیجه میرسیم که "مازیار میری" سالها قبل از "پائولو جنووس" ایده‌ی این فیلم را پیاده‌سازی کرده است! ("سعادت آباد" محصول سال ۲۰۱۱ و "غریبه‌ها" محصول سال ۲۰۱۶؛ یعنی پنج سال جلوتر!)نمایی از فیلم سعادت آباد (2010)بلحاظ پیاده‌سازیِ ایده داستان، "سعادت آباد" در مقایسه با "غریبه‌ها" کاملاً ناموفق عمل کرده؛ و علت آن، تفاوت فرهنگی و اجتماعی میان ایران و ایتالیا است؛ فرهنگ سراسر خجالت و پر از حجب و حیای شرقی-ایرانی در مقابل بی‌پروایی و رک‌گویی‌های غربی-اروپایی که همین امر باعث شده تا آنطور که باید و شاید، "سعادت آباد" در مقابل "غریبه‌ها" حرفی برای گفتن نداشته باشد.Perfect Strangers (2018) - محصول مکزیکبه نظر من، هرچند پایان‌بندی فیلم، مبهم و گنگ است، اما در آخر، با وحشت به گوشی موبایل خود خیره میشوید و از خود میپرسید: آیا من هم مانند شخصیت‌های اصلی فیلم، شجاعت بازگو کردن رازهای مگوی "جعبه سیاه زندگی‌ام" [که همان گوشی همراهم است] را دارم!؟پیچیدگی انتهای فیلم، با پرسش این دست سوالها از خودتان، شما را به فکر فرو میبرد و شاید هدف اصلی فیلمنامه و کارگردان هم همین بوده است!سمانه ثنائیسمانه ثنائیSat, 23 Oct 2021 21:43:57 +0330