https://virgool.ir/feed/@saeedhadiکارشناس ارشد مدیریت کارآفرینی بین الملل | دانشگاه تهران | پژوهشگر علوم مدیریتfa2026-11-12 18:13:36https://files.virgool.ir/upload/users/760171/avatar/tlI8gk.jpghttps://virgool.ir/@saeedhadihttps://virgool.ir/@saeedhadi/تحلیل-اثرات-شیوع-ویروس-کرونا-بر-فرصت-های-کارآفرینی-qydsxmomjubhبیماری کرونا به عنوان یک اپیدمی جهانی با تحت الشعاع قرار دادن کسب و کار‌های جهانی در تمام سطوح باعث ایجاد دنیایی جدید در کسب و کار‌ها گردید که از آن می‌توان به یک جهش ساختاری نام برد. این جهش بر روی رویکرد و رفتار مشتریان، تحلیل‌ها و ابزار‌های کسب و کار‌ها، فرآیند‌ها و شاخص های رقابت در بازار و شاخص‌های توسعه‌ای محصول و خدمات، تاثیر مستقیم داشته است.لذا این جهش ساختاری باعث تغییر در رویکرد رفتاری حال و آینده کسب و کارها می‌شود. تغییری که در مجموع سیاست های فعلی کسب و کارها را تحت تاثیر مستقیم قرارداده است و استراتژی ‌های آتی آنها را برای دوران آینده پس از بحران کرونا دست خوش تغییر نموده است.با تغییر در سیاست های کسب و کار‌ها الگو‌های رفتاری در مدیریت منابع انسانی و مدیریت منابع و مدیریت مالی آنها تغییرات بزرگی را تجربه کرده است به طوری که جریان‌های درآمدی سابق از بین رفته و یا با بهبود‌ و هم‌راستا شدن با شرایط جدید اقتصادی، مفاهیم جدیدی از درآمدزایی را برای کسب و کارها ایجاد کرده است. همچنین روند دورکاری و کار به عنوان فری‌لنسر نیز ادبیات کارمندی و کارآفرینی را به فصل جدیدی از نگرش منتقل کرده است.تغییر رویکرد های درآمدی در جهان و تمرکز بر تجارت الکترونیک باعث ایجاد انقلابی در کارآفرینی و توسعه کسب و کار گردید. انقلابی که به اجبار محکوم به پذیرش آن بوده ایم و یا محکوم به حذف از دنیای تجارت. در عصر حاضر کارآفرینی فردی و شخصی با هدایت شبکه های اجتماعی به سرعت در حال توسعه و گسترش می‌باشد. افراد از سنین ۱۰ تا ۶۰ سال هر کدام به نحوی با ایجاد یک صفحه و یا وب سایت در فضای مجازی، برای خود کسب و کار راه اندازی کرده و کسب درآمد مستقیم دارند. کسب و کار‌ها نیز جریان‌های ارائه خدمت و محصول و کانال‌های توزیع خود را از رویکرد سنتی با تمرکز بر محدوده شهری یا جغرافیای محدود، به رویکرد دیجیتالی با گستردگی بی نهایت تغییر داده اند. دیگر حضور در مرکز شهر و یا منطقه‌ای خاص برای تجارت اهمیت چندانی ندارد و مهم‌ترین عامل برای موفقیت شما حضور موثر در شبکه‌های اجتماعی و دنیای مجازی است.این تغییر و انقلاب دو تاثیر بسیار بنیادی در جوامع خواهد داشت . یک تاثیر مثبت و یک تاثیر منفی. تاثیر مثبت آن همان‌طور که گفته شد ایجاد فرصت کارآفرینی شخصی برای افراد و کسب درآمد و در کنار آن ایجاد تحول دیجیتال در کسب و کارهای سنتی برای باقی ماندن در عرصه رقابت است. اما تاثیر منفی آن که نمی‌توان نادیده گرفت، از بین رفتن نیرو‌های توانمند و مستعد در صنایع مختلف برای خلق ارزش افزوده و دانش می‌باشد. این موضوع باعث می گردد با کم شدن نیرو های متخصص و توانمند، موضوع کارآفرینی در جوامع، محدود به دنیای فناوری اطلاعات گردد و جوانان صرفا به دنبال ایجاد کسب و کار در بستر‌های فناوری اطلاعات باشند و دیگر مشاغل و یا کسب و کار‌ها کم رنگ شوند و این موضوع باعث می‌گردد حضور در دنیای کسب و کار های خارج از فناوری اطلاعات برای افراد دارای تخصص به یک بستر کارآفرینی بکر تبدیل گردد. به طور مثال متخصص دستگاه‌های CNC در دنیای آینده کم خواهد بود و یا نیروی‌های متخصص در علم شیمی. اما باید توجه داشت در دنیای پس از کرونا علم فناوری اطلاعات به ساختار اصلی و پایه برای تمام کسب و کارها و صنایع تبدیل خواهد شد. از کسب و کار خانگی گرفته تا کسب و کار‌های کلان و کارخانجات با هزاران کارگر.در نگاه دیگر، با کاهش رشد اقصادی در جوامع و کشور‌های آسیب دیده از بیماری کرونا، حمایت های آینده دولتی برای کسب و کار‌ها و همچنین اختصاص منابع به کارآفرینی کمتر از قبل خواهد شد مگر در کسب و کار های مبتنی بر علوم و دانش فنی ناب. در واقع رویکرد حمایتی دولت ها به سمت حمایت از شرکت‌های دانش بنیان رفته و تمرکز بر ایجاد ارزش افزوده مبتنی بر منابع دانشی خواهد بود نه منابع ملی و سرمایه‌های طبیعی کشور‌ها.باید توجه داشت ویروس کرونا با ایجاد تغییرات ذکر شده در کنار تحت الشعاع قرار دادن کسب و کارهای مختلف و از بین رفتن تعداد قابل توجهی از کسب و کار‌های سنتی به دلیل مشکلات اقتصادی، باعث خلق فرصت های کارآفرینی بسیاری در دنیا گردیده است که اکثرا فرصت های مبتنی بر دانش و فناوری اطلاعات می‌باشد. به طور مثال افزایش قدرت نسبی فضای مجازی به فضای حقیقی (تبلیغات در فضای مجازی نسبت به تبلیغات در فضای حقیقی، تجارت در فضای مجازی نسبت به تجارت در فضای حقیقی)، تجارت الکترونیک با سرعت بیشتری گسترش یافته، اهمیت و رونق تجارت توجه (Attention Marketing)، موبایلیفیکیشن (موبایل همه چیز را می بلعد/ موبایل ها همچون سیاه چاله، همه چیز را به درون خود می کشند، دانشگاه، بانک، رادیو، تلویزیون، سینما، کتاب، فروشگاه، تاکسی و...)، توسعه مدل های کسب و کاری خلاقانه به ویژه "اقتصاد اشتراکی" در حوزه خدمات، کم رنگ شدن مرزهای جغرافیایی کشورها و شکل گیری بیشتر کشورهای مجازی همچون فیسبوک، اینستاگرام، تلگرام و واتساپ، گسترش ارزهای دیجیتال مانند بیت کوین به عنوان پول رایج ملی و بین المللی، گسترش اینترنت اشیا و سپس اینترنت همه چیز. این تاثیر را می‌توان از افزایش میزان خرید‌های آنلاین و رشد شرکت‌های نوپا در این حوزه درک نمود. توسعه شرکت‌هایی مانند اسنپ مارکت نشان دهنده اهمیت تغییر جهت کسب و کارها به سمت تجارت الکترونیک می‌باشد. فرصت ایجاد کسب و کار برای صنایع مختلف نیز تغییر کرده است به طور مثال در صنعت سینما، فروش بلیط سینما ها به میزان قابل توجهی کاهش و در مقابل حضور افراد در بستر‌هایی مانند فیلیمو به عنوان پلتفرم ارائه خدمات فیلم و سریال افزایش یافته است. همچنین در صنعت حمل و نقل نیز استفاده از بستر‌های سنتی کاهش و پلتفرم‌هایی مانند الوپیک توسعه یافته اند.با این حال با تغییر نیاز‌های جوامع در حال حاضر در زمان همه گیری ویروس کرونا و آینده بعد از آن، مفهوم و درک کارآفرینی برای افراد تغییر کرده است. کسب و کار‌های باید درک صحیحی از مفهوم کارآفرینی را داشته باشند تا در راستای رفع نیاز های جدید مردم به تولید محصول و یا ارائه خدمت اقدام نمایند. این مهم نیز باعث گردیده تحولی بزرگ در مشاغل ایجاد شود و حتی ارزش کالا‌ها و خدمات در برخی از مواقع تغییر ماهیت دهد. به طور مثال ماسک‌های بهداشتی در دوران قبل از کرونا صرفا یک کالای مهم و غیرضروری بود با درصد تقاضای محدود به صنعت پزشکی و آزمایشگاهی، اما در دوران کرونا به یک کالای مهم و ضروری با بازاری به اندازه تمام مردم جهان تبدیل شد که باعث ایجاد تقاضایی چند هزار برابری نسبت به قبل بود. این موضوع باعث گردید فرصت های بیشماری برای انواع کسب و کار‌ها و افراد فعال در حوزه تولید اقلام پزشکی ایجاد گردد. این تاثیر به دیگر صنایع نیز وارد شد. تولید ماسک‌های دست دوز توسط مشاغل خانگی و تولید ماسک‌های مد و لوکس توسط برندهای فعال در حوزه مد و فشن از این دست تغییرات هستند. لذا کرونا را می توان به عنوان تهدیدی بر اقتصاد جهان دانست که از آن افراد و کسب و کار‌هایی در دنیا فرصت ساختند.در سوی دیگر برخی از صاحب نظران در دنیای کارآفرینی بر این باورند که رویکرد کارآفرینی در دوران کرونا و پس از آن تغییر یافته و تمرکز به سمت استارتاپ‌ها و ایجاد کسب و کار‌های شخصی سوق پیدا کرده است. لذا برای موفقیت و استفاده از فرصت‌های حاصل در این دوران و پس از آن می‌بایست دو رویکرد اصلی را دنبال نمود. اول شناسایی فرصت‌های ایجاد کسب و کار در صنایع مختلف به عنوان یک پلتفرم ارائه دهنده خدمت و دوما کسب دانش و مهارت تخصصی برای انجام مشاغل خاص و دارای نیروی کم و یا کسب دانش و مهارت تخصصی برای استفاده از پلتفرم‌های مختلف صنایع در راستای کارآفرینی شخصی و ایجاد یک کسب و کار فردی .اما فرصت دیگری برای خلق کسب و کار نیز وجود دارد. آن هم مهندسی ارزش است. در دوران کرونا و پس از آن، به دلیل تغییر الگو‌های استفاده جوامع از منابع خود چه در بخش دولتی و چه در بخش خصوصی، حفظ منابع جاری و به حداقل رساندن هزینه‌ها از مهم‌ترین اهداف کسب و کار ها خواهد بود. لذا هر نیروی متخصص و یا کسب و کار‌ی با رویکرد مشاوره، می‌تواند در راستای کاهش هزینه ها و افزایش بهره وری و کارآیی گام بردارد.مهندسی ارزش در واقع به دنبال یکی از شرایط زیر است :- حفظ شرایط فعلی کسب و کار و کاهش هزینه‌ها بدون تغییر در کیفیت محصول یا خدمت- حفظ شرایط فعلی کسب و کار و هزینه ها و افزایش کیفیت محصول یا خدمت- توسعه کسب وکار با ثابت نگاه داشتن هزینه‌ها و کیفیت محصول و خدمتاما این موضوع در راستای کمک به کسب و کار‌ها در صنایع مختلف در دوران کرونا مي تواند فرصت های خوبی برای خلق ارزش و کارآفرینی ایجاد نماید.در انتها نیز می‌بایست به این موضوع اشاره داشت، دنیا هیچگاه به دوران قبل از کرونا بر نخواهد گشت و دوران کرونا را می توان نقطه عطفی بر اقتصاد، علوم انسانی و کارآفرینی دانست.سعید هادیسعید هادیWed, 31 Mar 2021 11:26:22 +0430https://virgool.ir/@saeedhadi/ایجاد-فرهنگ-گزارش-دهی-سازمانی-با-رویکرد-افزایش-بهره-وری-سازمانی-مدیران-m9tlw1tfme7bدر دنیای جدید کسب و کار، سازمان هایی موفق خواهند بود که موتورهای تغییر قوی و متبحری داشته باشند. این جمله که بر گرفته از کتاب The Manager as Mentor می باشد را می توان به دنیای وسیعی بست داد. اما در این نوشته هدف، بررسی تاثیر عامل مهم مستندسازی دانش جاری و خلق شده مدیران سازمانی و فعالیت های اجرایی سازمان در جهت ایجاد ساختاری برای توسعه مهارت های کارشناسان ، تسهیل و تسریع در رشد سازمان و افزایش بهره وری مدیران میانی و ارشد سازمانی است که نتیجه آن تقویت موتورهای توسعه و پیشرفت سازمان خواهد بود.در جهان رقابتی امروز، یکی از ابزارهای مهم برای تحول و بقای سازمان و رسیدن به اهداف و رسالت های مورد نظر، عنصر انسان است. در این میان آنچه مقوله تحول را حیات میبخشد و بقای سازمان را نیز تضمین می کند، منابع انسانی است، نقش انسان در سازمان و نوع نگاه به او، سهم بسزایی در موفقیت یا شکست سازمان خواهد داشت و در دنیای امروز #منابع_انسانی را می توان تنها عامل موفقیت و مزیت رقابتی پایدار در سازمان دانست. این موضوع در اقتصاد دانش محور امروز بیش از گذشته به حقیقت پیوسته است. از چالش های مهمی که می توان از آن به عنوان چالش های منابع انسانی در سازمان های حال حاضر نام برد، کمبود نیروی کار ماهر و متعهد، بی برنامگی، عدم شایسته سالاری، تبعیض، بهره وری ناکافی منابع انسانی و عدم مشارکت کارکنان است. حال می توان با توانمندسازی کارکنان، انگیزه، مشارکت، تعهد، خلاقیت و وفاداری را در منابع انسانی سازمان ها رشد و ارتقا داد. بسیاری از شرکت ها را میتوان در نقطه ای مشاهده نمود که در آغاز عزیمت از #بلوغ_سازمانی به تکامل در سازمان قرار گرفته ؛ نقطه ای حساس از عمر سازمان که هدایت گر و پایه گذار حرکت به سوی تکامل است. در این مرحله اگر ساختار و رویکرد مدیریت و سیاستگذاری سازمان به سمت درستی پیش نرود، سازمان را دچار پیری زودرس خواهد کرد و باعث می گردد قبل از اوج به سمت افول تغییر جهت دهد.در حال حاضر می توان تحت فشار قرار گرفتن تیم #رهبری سازمان اینگونه سازمان ها را برای حفظ تکانه ی حرکت سازمان در مرحله بلوغ مشاهده نمود و می بایست برای عبور موفقیت آمیز از این مرحله و ایجاد شکوفایی، تمرکز مدیران ارشد سازمانی را از رشد سریع به سمت ارتقا و افزایش بهره وری و #مهندسی_ارزش هدایت نمود. اما این مهم بدون در نظر گرفتن شاخص های عملکردی و جداسازی مدیران از فعالیت های روزمره و زمانگیر برای خلق ارزش و نوآوری میسر نخواهد بود. این مسیر باعث شناسایی ماموریت هر فرد در تکمیل پازل توسعه و رشد سازمانی می گردد که با ریسک پذیر کردن مدیران سازمانی در انجام پروژه های جدید و جسارت در خلق ارزش از ناپدید شدن انرژی و اشتیاق برای رشد در سازمان جلوگیری کرده و سازمان را از پیری زودرس نجات خواهد داد. آغاز این تحول را میتوان ایجاد فرهنگی سخت و دردآور اما مهمترین و پایه ای ترین عامل در تحول مثبت سازمانی در ارتقا بهره وری دانست. گزارش نویسی و مستندسازی در فرهنگ مدیران ایرانی از دردآورترین و سخت ترین امور اجرایی است که در هر رده و جایگاه سازمانی با هزاران دلیل از انجام آن خودداری میگردد.برگزاری جلسات متعدد بدون داشتن دستور جلسه و خروجی مکتوبعدم پیگیری خروجی جلسات برگزارشدهعدم پیگیری پروژه ها، تسک ها و فعالیت های تعریف شده در سازمانرهاسازی پیگیری امور به دلیل عدم دریافت پاسخ صحیحعدم شناخت در چگونگی تعریف شاخص های اندازه گیری و عملکردیعدم آموزش صحیح افراد در ارائه گزارش و مستندسازی فعالیت ها و اقداماتارائه راهکارهای سطحی و آنی بدون بررسی و مطالعه دقیق و در نظر گرفتن جوانب اجراییالگوبرداری کورکورانه از روش ها و متد های دیکته شده جهانی بدون در نظر گرفتن عوامل سازمانی و نیازسنجی صحیح از سازمان جهت بومی سازی اقدامات توسعه بخشعدم بررسی جزییات و انجام امور در کوتاهترین زمان ممکن برای خروج تسک از امور جاری بدون توجه کافی به کیفیتعدم آموزش صحیح مدیران در ارائه گزارش های آماری و یک صفحه ای در نگاه کلان برای استفاده مدیران ارشد و تیم رهبری سازمانارائه حرفه ای فاضل زیاد و عدم بیان ساده و عملی مشکل و راهکار برای افزایش بهره وری سازمان، صرفا با هدف خودنمایی و تاثیرآنی استفاده از الگوهای جهانی کپی شدهو در انتها توجه بیش از اندازه به تکنیک به جای توجه به نتیجه نهایی و خروجی مورد نظر را میتوان از مواردی دانست که در حال حاضر تیم رهبری سازمان را تحت فشار قرارداده و مسیر رشد و توسعه سازمان را دچار مشکلات مشهود و نامشهودی نموده است که باعث هدررفت منابع، عدم استفاده صحیح از منابع موجود و کاهش کارایی و اثربخشی در سازمان گردیده است.یقینا ایجاد فرهنگ یکی از سخت ترین و زمانبر ترین اقداماتی است که در هر سازمان وجود خواهد داشت و این موضوع با رشد ابعاد سازمان و توسعه منابع انسانی سخت تر خواهد بود. لذا پیشنهاد آغاز تحول مورد نظر را می توان در پیاده سازی و انجام امور زیر بیان نمود که اجرایی شدن آنها نیازمند عظمی جدی در هسته مرکزی رهبری سازمان، ابلاغ و نظارت دقیق و بازخواست و پیگیری موثر و دائمی دارد تا بتوان به دستاورد نهایی که مشاهده تحول در سازمان و افزایش مشهود بهره وری و خلق ارزش سازمانی میباشد، دست یافت و برای ورود به مراحل بعدی رشد و تکامل سازمان برنامه ریزی نمود.پیشنهاد میگردد :۱ . تمام افراد در سازمان که دارای عنوان مدیر میانی و مدیر ارشد میباشند در طول ۸ ساعت کار - یک روز کاری - فقط دو فعالیت اصلی و حساس را انجام دهند؛ اما به طور دقیق و با توجه به شاخص های کیفی تعیین شده برای آن تسک یا فعالیت. این موضوع باعث می گردد استرس در انجام امور سازمانی کاهش یافته و افراد با تمرکز بیشتر و کیفیت بالاتری جهت انجام امور محوله اقدام نمایند.۲ . در سازمان دپارتمانی جهت برنامه ریزی و مدیریت پروژه های سازمانی ایجاد گردد و تمام اقدامات و مصوبات جلسات سازمانی از طریق هسته ای متمرکز هدایت، هماهنگ و گزارش گیری شود. فرد مسئول در این جایگاه می بایست شاخص های بسیاری جهت احراز توانمند بودن در تصدی این بخش را داشته باشد و می بایست تجربیات گذشته سازمان در این موضوع در نظر گرفته شود.۳. هیچ جلسه ای در سازمان بدون اعلام دستور جلسه ۲۴ ساعت قبل از برگزاری، برگزار نگردد و در صورت مشاهده برگزاری جلسه، با مدیر جلسه و مدیر دپارتمان مربوطه برخورد انضباطی گردد. همچنین بعد از برگزاری هر جلسه، تمام اعضای جلسه میبایست گزارشی از موارد دریافت شده در جلسه، زمانبندی تسک های محول شده و اهداف محقق شده جلسه از دید خود را به رییس جلسه تحویل داده تا گزارش نهایی جلسه توسط مدیر جلسه برای هسته هدایت و برنامه ریزی سازمانی ارسال گردد.۴ . تمام پروژه های سازمانی می بایست دارای فاز برنامه ریزی، گزارش اجرایی، زمانبندی اقدامات، شاخص های ارزیابی و چک لیست نهایی اتمام باشد و مدیر هر پروژه موظف است گزارش مکتوب تحلیلی و دقیق اقدامات انجام شده، منابع استفاده شده و زمانبندی اجرایی در هر پروژه را حداکثر ظرف مدت ۲ ماه از اتمام پروژه برای هسته هدایت و برنامه ریزی سازمان ارسال نماید، در غیر این صورت پروژه ای جدید برای وی تعریف نخواهد شد و مزایای مدیریتی وی تحت تاثیر قرار خواهد گرفت.۵ . مدیران سازمان جهت رشد و توسعه سازمان، موظف به ارائه حداقل یک طرح خلاقانه و یا فرصت شناسایی شده در ماه باشند و می بایست ارائه خود را با پروپوزال کاملی از ارائه شاخص های تعریف شده از سوی سازمان ارائه نماید نه به طور خلاصه .۶ . ارائه هرگونه راهکار و روش و یا پیشنهاد اجرایی در سازمان بدون ارائه دلایل و جزییات قابل دفاع ممنوع شود و برای ارائه طرح و یا روش اجرایی حتما توضیحی جامع و کامل از یافته های تحقیق شده ارائه گردد و تیم رهبری سازمان آن را بعد از بررسی دقیق تایید و در یک محدوده سازمان اجرا و بعد از ارائه گزارش و یافته های حاصل شده از آزمایش طرح در کل سازمان پیاده سازی گردد.۷ . هرگونه تقلید از کتب، مقالات، روشهای اجرایی و استانداردهای جهانی منتشر شده در وب سایتها و کتب مختلف بدون ارائه طرح بومی شده آن ممنوع گردد.۸. برای مدیران سازمانی به طور دائم آموزش های عمومی و تخصصی برای تربیت یک مدیر توانمند منطبق بر استاندارد های جهانی و رویکرد ساختار سازمانی مورد نیاز در نظر گرفته شود. . دستیابی به جایگاه مدیریت در سازمان کاری دشوار و دارای مسئولیت زیاد باشد و افرادی که توانایی همسو شدن با جایگاه مدیریت را در سازمان ندارد صرفا به عنوان سرپرست و یا کارشناس مسئول شناسایی گردند و مزایای مدیریت به آنها تعلق نگیرد.۱۰ . خلق ارزش به عنوان یک اصل در سازمان مطرح و برای ایجاد ارزش در سازمان در هر رده امتیازات قابل توجهی در نظر گرفته شود.۱۱ . مستندسازی و مکتوب سازی فرآیندها و فعالیتهای انجام شده توسط مدیران به یک الزام تبدیل گردد و هسته هدایت و برنامه ریزی سازمانی به عنوان نماینده تیم رهبری مسئولیت هدایت آن را برعهده داشته باشد.در پایان میتوان موارد مذکور را آغازی برای یک تحول بزرگ دانست که پیشنهاد میگردد تیم رهبری با درنظر گرفتن سیاست های کلان سازمانی، آن موارد را در برنامه اجرایی سازمان قرار داده و با ایجاد هسته هدایت و برنامه ریزی مدیران سازمانی در کنار تیم رهبری با در نظر گرفتن شخصی توانمند و مناسب آن جایگاه و با توجه به تجربیات، فعالیت ها و اقدامات گذشته سازمانی، بستر تکامل سازمان برای دستیابی به فرصت ورود به بازارهای بین الملل را با ساختاری منسجم و مستحکم فراهم سازند.موفق و پیروز باشیدسعید هادیسعید هادیTue, 30 Mar 2021 14:24:59 +0430