https://virgool.ir/feed/@saaberitbfa2026-11-11 13:04:39https://files.virgool.ir/upload/users/4378780/avatar/avatar.pnghttps://virgool.ir/@saaberitbhttps://virgool.ir/@saaberitb/سوپردولوکس-آنتیک-آقاجان-rwfh9xjtcfumبیست و خرده‌ای سال قبل، درست وقتی دیپلمم را گرفته بودم و بی‌صبرانه منتظر جواب کنکور بودم، روزی صدای مادرم را شنیدم که پشت تلفن با دایی‌ام صحبت می‌کرد و به او می‌گفت نگران آقاجان است که می‌خواهد به سفر برود، آن هم با ماشین خودش.من که امضای گواهی نامه‌ام هنوز خیس بود و بابا دل آن را نداشت که ماشین دسته گلش را به من بدهد، به امید آنکه بتوانم سوار بر پیکان قرمز آقاجان بشوم و در جاده های بی‌انتها خودی نشان بدهم، خودم را جلو انداختم و به مامان گفتم می‌خواهم در این سفر او را همراهی کنم.مامان راضی نبود. او اخلاق پدرش را می شناخت و معتقد بود اگر با او همراه شوم، حتما بالاخره بامبولی درست می‌شود و دیگر تا عمر دارم، دل من و آقاجان با هم صاف نمی‌شود؛ اما نمی‌دانم چه کرمی درونم می لولید که اصرار می‌کردم حتما باید در این سفر او را همراهی کنم.قرار شد شب قبل بروم و خانه آقاجان بخوابم تا صبح زود حرکت کنیم. آقاجان هم مثل همه پیرمردهای دیگر علاقه خاصی به راه افتادن در کله سحر داشت و مامان حسابی سفارش کرد که برای بیدار شدن در صبح زود ادا درنیاورم و سریع از خواب برخیزم. این اولین بار بود که چنین شرایطی را تجربه می کردم: من و آقاجان، دوتایی، سفر، شاهرود. آقاجان به مادر گفته بود می خواهد به یاد دوران سربازی بعد از پنجاه و خرده ای سال، سری به شاهرود بزند. او پس از فوت خانم جان هیچ وقت با ماشین خودش به سفر نرفته بود و مامان و دایی از بابت رانندگی با پیکان قدیمی با وجود سن و سال آقاجان نگران بودند.شب قبلش مامان مقداری کتلت درست کرد و داد به دستم. گفت: «این را ببر، بگذار توی یخچال آقاجان، برای ناهار فردایتان.» گفتم: «مامان کی توی مسافرت غذای خانگی می‌خورد؟» مامان گفت: «اوی! تو را می‌فرستم که آقاجان تنها نباشد. خرج اضافی برای بابای من نتراشی.» گفتم: «خودم می‌دانم آقاجان به  ماها که می‌رسد، بی‌پول می‌شود.  همه ریخت و پاشش برای گل پسرش و بچه‌های اوست.» مامان گفت: «هیچ هم این طور نیست. آقاجان هر دوی ما را دوست دارد و بینمان فرق نمی‌گذارد. فقط حالا شاید دستش تنگ باشد.» گفتم: «این طوری نیست. بابای شما خیلی هم پول دارد؛ اما دلش راضی نمی‌شود یک ماشین نو بخرد. من هم انتظار ندارم مرا ببرد به رستوران. خدا را شکر بابا به اندازه کافی شارژم کرده که نیازی به خرج اضافی پدر محترم شما نباشد.» مامان ابروهایش را بالا گرفت و گفت: «وای نه! و پول غذا را تو حساب نکنی! به آقاجان برمی‌خورد. مردهای قدیمی مغرورند. یک چیزی بهت می‌گوید، به تریج قبایت برمی‌خورد. حالا بیا و درستش کن. هرچه آقا جان گفت، بگو چشم. برای غذا هم اصلاً دست توی جیبت نکن که بد می‌شود.» «باشد» کشداری گفتم، قابلمه کتلت را از مامان گرفتم و به همراه ساک کوچکی با بابا راهی خانه آقاجان شدم. هنوز هوا تاریک بود که  از شهر بیرون زدیم. از همان اول حوصله‌ام سر رفته بود. آن وقت‌ها هم که موبایل و این چیزها نداشتم که خودم را سرگرم کنم. یک واکمن باتری‌خور داشتم که گذاشته بودم توی ساکم و آقاجان گذاشته بود صندوق عقب. روی آن را نداشتم که بگویم یک لحظه بزند کنار تا از صندوق بردارم. حدود ساعت هفت و نیم دیگر خوابم گرفته بود که آقاجان برای صبحانه زد کنار. مقداری نان و پنیر و یک فلاسک چای آورد و صبحانه را زدیم به بدن و باز در سکوت به راه افتادیم. سرعت پیکان خیلی پایین بود و از هفتاد تجاوز نمی‌کرد. انگار آقاجان نمی‌خواست ماشین محبوبش گاز بخورد. قدری که از شهر فاصله گرفتیم، گفتم: «آقاجان، هر وقت خسته شدید، بزنید کنار تا من بنشینم.» از گوشه چشم نگاهی کرد و گفت: «صبر کن گواهینامه بگیری، بعد.» با افتخار گواهینامه‌ام را از جیبم درآوردم و مثل نشان مأمور مخصوص حاکم بزرگ جلوی چشمش نگه داشتم. با بی‌اعتنایی نگاهی به آن انداخت و گفت: «کی به تو گواهینامه داده؟» گفتم: «یک آدم فهمیده.» با انگشت کوچک همان دستی که فرمان را گرفته بود، به گواهینامه اشاره کرد و گفت: «حالا پایه چند هست؟» گفتم: «پایه دو.» گفت: «پایه دو؟ نه، این ماشین فرق می‌کند. باید پایه یک داشته باشی که اجازه بدهم بنشینی پشت فرمانش.» گفتم: «مگر شما پایه یک دارید؟» یک دستش را به فرمان گرفت و با دست دیگر جیب کتش را که انداخته بود پشت صندلی راننده، کاوید. گفتم: «آقا جان، مواظب باشید.» زیر لب گفت: «حواسم هست.» و در حالی که با سرعت شصت کیلومتر بر ساعت در لاین سرعت اتوبان می‌راند، باز محتویات جیبش را زیر و رو کرد. گفتم: «اصلاً نمی‌خواهد. فهمیدم پایه یک دارید. من که افسر نیستم، بخواهم گواهینامه‌تان را ببینم.» در همین حال از میان انبوه کارت‌های درون جیبش، یکی را بیرون کشید و جلوی من گرفت. نگاهی به آن انداختم و گفتم: «این که پایه دو است!» گفت: «بله؛ اما پایه دوی قدیم.» گفتم: «تاریخش که مال پارسال است.» گفت: «تقصیر آن بی‌شعوری است که تاریخ اولین گواهینامه را نمی‌گذارد رویش بماند. هی هر ده سال یک بار عوض می‌کند. آدم نمی‌تواند فرق گواهینامه جدید و قدیم را به کسی نشان بدهد.» ساکت نشستم با وجود اخلاق تند آقاجان، این مسافرت را به این خاطر آمده بودم که قدری بنشینم پشت فرمان این ابوقراضه تا کیف رانندگی در جاده را هم کرده باشم؛  اما به قول بابا خر ما از کرگی چلاق بود. بدجوری کلافه بودم. گفتم: «آقاجان، کاش حداقل ضبط ماشین کار می‌کرد. این جوری که شمار می‌رانید، تا فردا در راهیم. حوصله‌مان سر می‌رود خب.» آقاجان گفت: «کار می‌کند. چرا نکند؟ اگر نوار داری، بگذار توی ضبط. آنتن رادیو را نیاورده‌ام. ترسیدم بدزدند، گذاشتم توی خانه.»آخر چه کسی به این لگن نگاه می‌کرد؟ چه رسد به اینکه بخواهد آنتن رادیوی آن را بدزدد؟ گفتم: «دوره نوار گذشته. دیگر الآن همه ماشین‌ها سی‌دی چنجر دارند.» نفسی کشید و گفت: «برای همین سوسول بازی‌های این کارخانجات جدید است که حاضر نیستم این سوپر دولوکس را عوض کنم.» و در همین حال، طوری داشبورد ماشین را لمس کرد که اگر خانم جان خدا بیامرزم زنده بود، حتماً در دم بلایی بر سر پیکان و خود آقاجان می‌آورد. گفتم: «آخر دیگر کسی الآن نوار ندارد.» گفت: «بله، آن هم از نفهمی‌شان است.» گفتم: «چی بود آن نوارها؟ دائم می‌پیچید و دل و روده‌اش گیر می‌کرد توی ضبط. باید هرجا می‌رفتی، یک خودکار بیک همراهت می‌بردی که نوار را صاف کنی و بپیچی جایش. مصیبت بود.» آقا جان گفت: «این سی‌دی‌ها هم اگر خط و خش بیفتد رویش، هی گیر می‌کند. چه فایده؟» انصافاً اینجایش را نخوانده بودم. فکرش را هم نمی‌کردم آقاجان چنین اطلاعاتی درباره فناوری پیشرفته سی‌دی داشته باشد. آن وقت آقاجان اشاره‌ای به داشبورد کرد و گفت: «درش را باز کن. یک نوار بگذار بخواند.» کلاً آنجا دو تا نوار بود: یکی صدای برفک یخچال می‌داد و آن یکی که معلوم بود مال دوره جاهلی دایی بوده، داریوش رویش ضبط شده بود که سلیقه من نبود. حالا من جوان، من نادان، آقاجان چرا راضی شده بود مرا با خود ببرد؟ ماشین پت پتی کرد و ایستاد. حالا دیگر همان ماشین قدیمی هم راه نمی‌رفت. پیش خودم گفتم خیلی هم بد نشد. در عوض زودتر این سفر کسالت‌بار را تمام می‌کنیم و برمی‌گردیم؛ اما اینجا یک چهره دیگر آقاجان را دیدم؛ چهره‌ای که هیچ وقت برایم رو نکرده بود. او با آرامش ماشین را کنار جاده پارک کرد و آن کنار ایستاد. گفتم‌: «کاش موبایل داشتیم که به جایی تلفن بزنیم، بیایند ماشین را ببرند تعمیرگاه.» آقاجان گفت: «من این ماشین را دست هر کسی نمی‌دهم. بعد به یک مغازه کنار جاده رفت و با تلفن ثابت آنجا چند تلفن زد.نیم‌ساعتی نگذشت که مردی با یک جعبه ابزار پشت یک وانت آمد و شروع کرد به بررسی ماشین. برای آنکه  سررشته‌ام را از ماشین به آقاجان  اثبات کنم، جلو رفتم و به همراه او مشغول تماشای مکانیک شدم. او مرتباً اتصالات را بیرون می‌آورد، فوت می‌کرد، سر جایشان محکم می‌کرد و غر می‌زد: «حاجی، چرا این ماشین را یک موتورشویی نبرده‌ای؟ چند سال است این را داری؟» آقاجان گفت: «سال پنجاه و دو مستقیم از کمپانی خریدمش. سالاری بود برای خودش. من و این سوپرلوکس با هم مو سفید کردیم.» مکانیک فوری رگ خواب آقاجان را به دست آورد. گفت: «ماشین خوبی است؛ ولی هر ماشین خوبی با بی‌توجهی داغان می‌شود. بیا ببین پر از روغن و جرم و کثافت شده. اصلاً معلوم نیست چی به چی هست. حاجی، باید به ماشین رسید.» آقا جان گفت: «به ماشین که رسیده‌ام. فقط موتورشویی نبرده‌ام.» این‌ها را که می‌گفت، هیچ نشانه‌ای از پشیمانی در صورتش نبود. بعد که باز راه افتادیم، برای آنکه جایی در دل آقاجان باز کنم، گفتم: «به شهر اول که رسیدیم، سوپر دولوکس را یک موتورشویی ببریم، مهمان من.» آقاجان مکثی کرد. مقداری ریش‌های کوتاهش را خاراند و گفت: «نه دختر جان!» بعد ماجرا را این طور ادامه داد: «آن سال‌ها که تازه با خانم‌جان خدا بیامرزت ازدواج کرده بودم، یک بار داشتم آب و روغن این سالار را نگاه می‌کردم. خانم جانت هم عین تو که ایستاده بودی کنار دستم، داشت مرا نگاه می‌کرد که نمی‌دانم چطور شد، حلقه ازدواجمان از دستش درآمد و افتاد توی ماشین. هرچه این ور و آن ور را نگاه کردیم، هرچه تقه زدیم و با چراغ قوه تویش نور انداختیم، پیدا نشد که نشد. حالا این ماشین تویش یک الماس سه قیراطی دارد.» باورم نمی‌شد. یعنی آقاجان روزی آن قدر پولدار بوده که توانسته چنین حلقه‌ای بخرد؟ خوب البته عجیب هم نیست. کسی که آن سال‌ها پیکان داشته، یعنی وضع مالی‌اش خوب بوده دیگر. گفتم: «حالا مطمئنید مانده توی ماشین؟» گفت: «کف این ماشین سینی چند تکه دارد. مطمئنم یک جایی همان زیرمیرها گیر کرده.» کمی که گذشت، گفتم: «من یک پیشنهاد دارم. ماشین را ببریم یک جایی که آب داشته باشد، خودمان با شلنگ حسابی موتور و اطرافش را شلنگ بگیریم. شاید حلقه پیدا شد.» آقاجان گفت: «حالا یک فکری می‌کنیم.» آقاجان که حالا سودای جوانی به سرش افتاده بود و به حرف آمده بود، اعتراف کرد قبل از آنکه با مادرجانم ازدواج کند، از یک دختر به قول او «تی‌تیش» مامانی که آن روزها برای خودش دافی بوده، خوشش آمده بوده که در همین شاهرود و در دوران سربازی دلش را برده بوده و حالا پس از سال‌ها یک بار خوابش را دیده که هنوز منتظر اوست و به او گفته: «پس چرا نمی‌آیی دنبالم؟ حالا که دیگر پدر و مادر نداری که با ازدواجمان مخالفت کنند.» آقاجان هم به صرافت افتاده، بیاید عشق قدیمی‌اش را ملاقات کند. پس از اینکه این حرف را از آقاجان شنیدم، خواستم باب شوخی را با او باز کنم و سر به سرش بگذارم تا اینکه عصبانی شد و من مجبور شدم دهانم را ببندم.آقاجان در یکی از شهرهای کوچک بین راه توقف کرد و صاف و مستقیم ماشین را پارک کرد در یک جایی که یک جوی آب بود. یک سطل به دستم داد و گفت: «تو با احتیاط آب بریز تا من آن طرف ببینم حلقه بیرون می‌آید یا نه.» من هم با این پیشنهاد دادنم! کار سخت به خودم رسیده بود و آقاجان با چشم‌های ضعیف باید بررسی می‌کرد که حالا حلقه کجا می‌افتد. سه تا سطل آب که ریختم، به نفس نفس افتادم. ایستادم یک طرف که سر و کله پسری از داخل مغازه‌ای آن اطراف پیدا شد. بدون آنکه از ما اجازه بگیرد، به  مغازه رفت و یک شلنگ آب آورد و در حال خوش و بش کردن با آقاجان، با کف شروع کرد به شستن دل و روده ماشین. اینجا بود که من و آقاجان دو تا چشم داشتیم، چهار تای دیگر هم قرض گرفتیم تا در میان آب کف‌هایی که از ماشین بیرون می‌ریخت، حلقه‌ای با یک الماس سه قیراطی پیدا کنیم.کار پسرک تمام شد و چیزی پیدا نکردیم. آقاجان هزار بار غر زد که حالا دیگر محال است حلقه پیدا شود و همه‌اش تقصیر توست و اصلاً من چرا به عقل ناقص تو اعتماد کردم و چه و چه. هوا داشت تاریک می‌شد و ما دیگر داشتیم ناامیدانه سوار ماشین می‌شدیم که برویم. من از آقاجان خواستم ماشین را کمی آن طرف‌تر پارک کند تا یک بار دیگر آنجا را بگردم؛ اما آقاجان غر زد که: «یک ساعت است داریم می‌گردیم. پیدا نشده. حالا توی این تاریکی هوا… » استارتی به ماشین زد و چراغ‌ها را روشن کرد. ناگهان جیغ زدم: «پیدا شد آقاجان!» و از ماشین در حال حرکت با سرعت سه و نیم کیلومتر بر ساعت، چنان حماسی پایین پریدم که احساس کردم اگر این صحنه در فیلم‌ بود، حتماً برای تأثیرگذاری بیشتر آن را اسلوموشن نشان می‌دادند. قهرمانانه جلو رفتم و انگشتر الماس را از میان لجن‌های کنار جوی پیدا کردم، آن را شستم و با حس فاتح شهر قاهره گرفتم جلوی آقاجان. آقاجان گفت: «سوپر دولوکس امانت‌دار خودم!» بعد قدری نگاهش کرد، اشک در چشم گرداند و گفت: «حالا که پیدایش کردی، مال خودت.» شب  را در استراحتگاهی ماندیم. فردا صبح زود، باز به راه افتادیم. حلقه را که دیشب حسابی شسته بودم و برق انداخته بودم، در انگشت کردم و توی راه زیر نور خورشید، مرتبا به آن نگاه می‌کردم. گفتم: «آقاجان، پس حالا دیگر می‌توانید با خیال راحت ماشین را بفروشید و یک ماشین جدید مدل بالا بخرید.» با قاطعیت گفت: «هرگز! اولاً که از قوطی حلبی‌های سوسولی این کارخانجات جدید هیچ خوشم نمی‌آید.ثانیاً، هنوز یک چیز گران‌قیمت توی این ماشین هست.» گفتم: «نکند برای خانم‌جان یک حلقه جدید خریدید و آن را هم انداخت توی ماشین؟» گفت: «نه، یک روز مادرت خیلی کوچک بود. یک ماهش هم نبود. خانم‌جان با احتیاط و ناشیانه بغلش کرد و سوار ماشین شد و رفتیم بیرون، یک گردش سه نفری بکنیم. مادرت یک پستانک خیلی خوشگل داشت که از دهانش درآمد و افتاد توی ماشین. آن هم هیچ‌وقت پیدا نشد.» فکر کردم مادرجان خدا بیامرز من هم ظاهراً در دست و پا چلفتی بودن لنگه نداشته؛ اما به هر حال، هیچ‌وقت این چهره عاطفی آقاجان را ندیده بودم. تازه فهمیدم او مادرم را که بچه اولش باشد، یک طور دیگری دوست دارد و تا حالا در مورد او اشتباه می‌کرده‌ام. خلاصه، سرتان را درد نیاورم. آن روز دو بار دیگر هم ماشین خراب شد و به تعمیرگاه رفت و آقاجان هر بار با روی گشاده و با حوصله در فاصله زمانی تعمیر ماشین مرا به جایی برد و کاری کرد که تلخی ابتدای سفر از کامم رفت. عجیب بود. آقاجان در حالت معمولی، بی‌حوصله و عصبی می‌نمود؛ اما با خراب شدن ماشین، ناگهان مهربان می‌شد و روی دیگری از خودش نشان می‌داد. مادرم بعدها روزی به من گفت که از بس خانم‌جان به خاطر خراب شدن گاه و بیگاه ماشین غر می‌زده، آقاجان یاد گرفته در آن بزنگاه‌های خاص مهربان و صبور باشد.در نهایت، ما به شاهرود نرسیدیم و آقاجان تصمیم گرفت همان مسیر را  دور بزند و برگردد و من که در مواقع خرابی ماشین خوش گذرانده بودم، با او همراه شدم. فقط یک بار جرأت کردم و گفتم: «آقاجان، پس تکلیف خوابتان چه می‌شود؟ نمی‌خواهید بروید آن دختر را پیدا کنید؟» آقاجان هم گفت: «گور پدرش! چه می‌دانم حالا آن دختر کجاست. حتماً تا حالا اگر نمرده باشد، پیر و چروک مروک شده. می‌خواهم چه کارش کنم؟ آن شب هم اگر مادرت آن ماکارونی سنگین  را به خوردم نداده بود، خواب او را نمی‌دیدم.» چند روز بعد از اتمام سفر، روزی به مغازه آقاجان رفتم و بی‌مقدمه گفتم«آن سال‌ها این انگشتر را چند خریده بودید؟» بدون اینکه سرش را به طرفم برگرداند، از گوشه چشم نگاهی به من کرد و گفت: «برای چه می‌پرسی؟» گفتم: «آقاجان، ببخشید. ناراحت نشوید؛ اما بدل بهتان انداخته‌اند.» او در حالی که دو طرف لبش را پایین گرفته بود و سرش را به راست و چپ تکان می‌داد، با حالتی حاکی از تأسف گفت: « بردی قیمت گرفتی؟ واقعاً که شما جوان‌های حالایی بویی از عشق نبرده‌اید.» بعد گفت: «دختر، تو چند سالت است؟» گفتم: «بیست سال.» راستش آن موقع نوزده سالم بود. دروغ گفتم تا پیش او عاقل‌تر جلوه کنم. گفت: «خانم جانت وقتی زن من شد، چهارده سالش بود. خودم بردمش توی مغازه، برایش آن حلقه را خریدم. یعنی می‌خواهم بگویم می‌دانست الماس واقعی نیست، شیشه است؛ اما چنان کیف کرد و آن به صورتش مالید و در انگشتش کرد که دلم می‌خواست پول داشتم، انگشتری با الماس واقعی صد قیراطی برایش می‌گرفتم.» با تعجب نگاهش کردم و گفتم: «آقاجان، الماس صد قیراطی نداریم که.» گفت: «همین دیگر!  فکر کردم تو یک چیزهایی حالی‌ات است، با بقیه‌شان فرق داری. تو چه می‌فهمی عشق چیست. تو هم از همان‌هایی هستی که فکر می‌کنند قوطی حلبی‌های حالایی از پیکان من بهتر است. بی‌خود حلقه را به کی دادم؟ ای خاک... ای خاک عالم...» گفتم: «دور از جانتان! گل به سرتان!» گفت: «چه می‌گویی؟ می‌گویم خاک عالم توی سر تو که هیچی نمی‌فهمی.» گفتم: «آهان! قربان محبتتان.» بعد از فوت آقاجان، آن قدر به دایی‌ام التماس کردم تا حاضر شد پیکان قرمز آقاجان را که به قول دایی حالا عتیقه و قدیمی شده بود، از او بخرم. با آنکه می‌دانستم این همه پول را بی‌خود از من می‌گیرد و ماشین قدیمی را با عنوان آنتیک به دو برابر قیمت به من می‌اندازد، آن را از دایی خریدم. چون می‌دانستم این ماشین چیزهای ارزشمندتر از الماس سه قیراطی درونش دارد؛ مثلاً پستانک مامان! این ماشین حالا دیگر برای من فقط چهار تا چرخ و یک موتور و بدنه نبود. شخصیت داشت. جان داشت. هرچند بابا می‌گفت: «با این توی محله نرو. آبرویمان را می‌بری. لااقل بگذار یک جوانان گوجه‌ای برایت بخرم تا سر دنده‌اش یک مجسمه نقره‌ای جمجمه آدمیزاد بگذاری و از جلویش صنایع دستی منجوقی زندان آویزان کنی و با شلوار کردی و دستمال یزدی ویراژ بدهی و سر به سر دخترهای آفتاب مهتاب ندیده محل بگذاری.»این ماشین حالا دیگر رفیق تنهایی من بود. بهتر از صد تا از این قوطی حلبی‌های سوسولی این کارخانجات جدید! طیبه صابریطیبه صابریThu, 20 Nov 2025 19:39:45 +0330