https://virgool.ir/feed/@s.yeganeh2000آدم‌ها دو دسته‌اند و هر دسته به دو دسته تقسیم می‌شود و هر دسته به دو دسته‌ی دیگر. مهم ولی این است که تمام این دسته‌ها از یک سرشاخه شروع می‌شوند.fa2026-11-12 07:48:56https://files.virgool.ir/upload/users/69586/avatar/avatar.pnghttps://virgool.ir/@s.yeganeh2000https://virgool.ir/@s.yeganeh2000/روشنفکر-کیست-یا-چه-کسی-روشنفکر-نیست-ferjst1ojbrqآیزایا برلین... متفکر برجسته‌ی بریتانیایی... در این مقاله سعی کرد با شرح و توضیح مفهوم intelligentsia و پیشینه‌ی تاریخی آن، تفاوت‌های اساسی آن را با مفهوم intellectual روشن سازد... در ایران از دیرباز «روشنفکر» را در برابر intellectual گذاشته و پذیرفته‌اند اما واژه‌ی خاصی برای intelligentsia وضع نکرده‌اند. در نوشته‌ها معادل آن را  عموماً یا همان روشنفکر می‌آورند یا تحصیل‌کردگان... اما... intelligentsia را نمی‌توان به سادگی به تحصیل‌کردگان یا تحصیل‌کردگان خاصی نسبت داد... ...برای سهولت کار و درک بهتر مطلب برلین، «کوشندگان» فرهنگی و سیاسی را معادل intelligentsia به کار می‌گیرم... تفاوت بارز این دو مفهوم در این است که روشنفکر می‌اندیشد و از پیش خود درباره مسائل مهم صاحب اندیشه‌ای مستقل است اما «کوشنده» فرهنگی و سیاسی الزاماً خود صاحب اندیشه‌ای از پیشِ خود نیست. او در بهترین حالت‌ها بیشتر حامل یا ناقل اندیشه‌ی دیگران است. هر فکر و اندیشه‌ای را که پسندید و اخذ کرد، به کار می‌بندد تا جامعه‌ی خود را دگرگون کند. پس عملاً فعال سیاسی هم هست. با آرمان‌ها و اهداف سیاسی مشخص. در فعالیت‌های فرهنگی خود، باز هدف سیاسی مهمی را در دگرگون کردن شرایط سیاسی و اجتماعی جامعه‌ی خود دنبال می‌کند. اخلاقی هم هست و براساس ارزش‌ها و میزان‌های اخلاقی خود، هنر و ادبیات و هر فکر و اندیشه‌ای را که مشخصاً در خدمت اجتماع نباشد و نتواند چون ابزاری در مبارزه‌ی سیاسی و فرهنگی برای بهبود وضع اجتماع به کار گرفته شود، نفی می‌کند. چنین کوشنده‌ای فاقد آزاداندیشی‌های یک روشنفکر مستقل‌اندیش است. او در چنبره‌ی تعصبات نظری و اخلاقی خود فقط به اصولی پایبند است که به خاطر آنها مبارزه می‌کند..یا مرگ یا تجددماشاءالله آجودانیلندن ۱۳۸۱ شمسیصص ۳۴-۳۵Sondos YeganehSondos YeganehSat, 21 Nov 2020 23:04:33 +0330https://virgool.ir/@s.yeganeh2000/ویرانه-lhg6mx71hukuثبت هر واژه‌ای بر کاغذ، حقیر شده. کلمات معنایشان را از دست داده‌اند. قلم دیگر مقدس نیست. سکوت دیگر سنگر نیست. در و دیوار نزارِ این آشیانه، دارد خراب می‌شود. ویرانه... چیزی بر جای نمانده.نه! این شکواییه نیست. شکایت از روزگار نیست. بیانیه نیست. همه‌ی این‌ها کار آدم‌های بزرگ است. آدم‌های بزرگ، دنیایشان هم بزرگ است. آنها می‌توانند دست به تغییر دنیا بزنند. آدم‌ها کوچکی چون من، نه زورش را دارند نه دانشش را. آنها فقط دنیای کوچک خودشان را می‌فهمند. می‌دانند باید این دنیای کوچک را، این نگاه محدود را، این قدم‌های کوچک را، اصلاح کرد.از درد می‌نویسم اما نه درد تو! درد من. تنهایی من. مرگ من. این دیوارهایِ تا عرش بالا رفته، این سیمان سرد... من اسیر دنیای بی‌رنگی شده‌ام که تمام امیدها را به باد داده.سر می‌چرخانم و دنیایم را از نظر می‌گذرانم. باید دوباره بسازمش. یک جور دیگر. طوری که اگر کسی اسلحه دست گرفت و شلیک کرد، فرو نریزد. اگر کسی فریاد زد، کر نشود. اگر کسی مُرد... کسی مُرد؟آجر روی آجر می‌گذارم، ملات می‌زنم، دستانم اما زخمی است. دانشم اندک است. اشتباه نمی‌کنم، راه درست همین است. اما، آن بیرون، آن آدم‌های بزرگ، من و دنیایم را نشانه رفته‌اند. تحقیرم می‌کنند. تهدیدم می‌کنند. می‌سازم و خراب می‌کنند. می‌نویسم و پاک می‌کنند. این خون تاریخ است که پاشیده روی کاغذ پاره‌هایم. من فقط نویسنده‌ام. نویسنده‌ای که قلمش را به دنبال سوگندی دروغین شکسته... این پژواک سکوت است که کرتان کرده. نه! صدای من نیست. من صدایی ندارم. من... تمام امیدها را ناامید کردم. من تمام چراغ‌ها را خاموش کردم. من، تنها من، تمام هستی را آلوده کردم.بگذار در دنیای کوچک و تاریکم ریاضت بکشم. بگذار دنیای خودم را بسازم. اینجا دنبال من نگرد. اینجا صدایم نکن. انقدر برایم بیانیه صادر نکن. گوش‌هایم را بسته‌ام. زبانم را بریده‌ام و قلمم را شکسته‌ام.من، لابه‌لای این دروازه‌ها جان داده‌ام. پیکرم را به خاک بسپار، نوشته‌هایم را بسوزان، اما دنیایم را ویران نکن. اینجا پناهگاه رانده‌شدگان است. پناهگاه بینوایان...بگذار دنیایم را بسازم...جمعه چهار مهر نود و نه. ۲۱:۴۲Sondos YeganehSondos YeganehFri, 25 Sep 2020 22:56:02 +0330https://virgool.ir/@s.yeganeh2000/گوشهٔ-دنیا-سمت-چپ-bbzfj86eek0nروزهای سختی رو دارم تجربه می‌کنم. اینو نمی‌نویسم که دلت برام بسوزه یا سعی کنی با جمله‌های قشنگ منو به وجد بیاری. این روزها، روزهای دلتنگی و بی‌حوصلگی و خستگیه. روزهایِ تا پایِ ناامیدی رفتن و برگشتن... تا پایِ امید رفتن و برگشتن... روزهای میانه بودن.خستگی شبای این روزها رو، هیچ چی قرار نیست از تنم بشوره. آره، می‌دونم. این روزها می‌گذرن و خستگی‌ها تموم می‌شه؛ اما رد پای تک تک لحظه‌های این روزها، روی تن و روحم می‌مونه. این انگشتای یخ زده، این آغوش کپک زده، این اشک‌هایی که انگار تمومی نداره. باورت می‌شه این روزها راحت می‌زنم زیر گریه؟ تو خیابون، تو مترو، تو اتوبوس، بین جمعیت! بین غریبه‌ها! غریبه‌ها!انگاری رفتم ته دنیا، اون گوشه سمت چپ وایسادم، بعد از اینجا زل زدم به خودم می‌گم: «چقدر قیافه‌اش آشناست. یه جایی دیدمش. اما کجا؟»کجا می‌شه رفت جز کوچه پس کوچه‌های خیال که از شانسم این روزها همش بن بست از آب درمیاد. ته کوچه، گوشهٔ بن بست، ناودون یه خونهٔ قدیمیه که آب بارون رو صاف میاره می‌ریزه وسط بن بست. اینجا جوب نداره. آب بارون رو زمین ولو می‌شه، گاهی دریاچه می‌شه. از همونا که نمی‌ذاشتی جفت پا توش بپرم. بپرم؟یه جوری گیج و منگم که انگار بنگ زدم. به حرف خودم می‌خندم. من نمی‌دونم آدمی که بنگ زده چه حالی داره. پس جمله رو تصحیح می‌کنم. یه جوری گیج و منگم انگار هزار ساله نخوابیدم. انگار تمام اجدادم رو من تر و خشک کردم، از آب و گل درآوردم، سر و سامون دادم، آخرشم خوابوندم توی گور. انگار زمزمهٔ هزار سالهٔ اوناست که از گوشه کنار خونه به گوش می‌رسه.+ به کجا نگاه می‌کنی؟- به تو.+ پس چرا نگاهم نمی‌کنی؟چشمات سُر می‌خوره میاد... نه متوقف می‌شه. وسط راه. قبل رسیدن به من.انگار رفتم ته دنیا، اون گوشه سمت چپ وایسادم، بعدم از اینجا زل زدم به خودم. این همه چیز مهم تو دنیا هست، اون وقت من دارم حرص پیراهن چروکم رو می‌خورم که نمی‌تونه تو باد قشنگ برقصه. آخه کی دیده لباس چروک اعتماد به نفس داشته باشه؟نشستم گوشهٔ سمت چپ دنیا، کنار آب. فکر کنم جویباره شایدم چشمه. از اینجا نمی‌شه تشخیص داد. می‌دونم. می‌دونم. فرق چشمه و جویبار زیاده اما تشخیصش از این فاصله سخته. بیا. بیا وایسا کنارم نگاه کن. می‌بینی، معلوم نیست.- بشتابید ولی آهسته!می‌خندی. انقدر خنده‌ات قشنگه که می‌خوام تا ابد ادامه داشته باشه. داره، اما تو عکس. تو یه قاب بی‌جون که تنها نشانهٔ زنده بودنش تویی. حیف این دنیا نیست که تو رو نداشته باشه؟ چشماتو می‌بندی. منو یادت می‌ره. پشت پلکات وایمیستم. یخ می‌زنم. آخه اینجا همیشه هوا توفانیه. چه فرقی می‌کنه وقتی تو پشت پلکت نباشی؟ اگه بری، این دنیا دیگه چیزی برای از دست دادن نداره. مردد موندم بین زمین و آسمون. بین تو و تو. بین... میانه. کلمهٔ درستش میانه است. ازش بدم میاد. از میانه وایسادن، از دونستن و ندونستن، از گفتن و نگفتن.دلم می‌خواد بیام بغلت دراز بکشم ولی می‌ترسم. اگه تنم بوی تنت رو بگیره... تنم رو بو می‌کنم. همینجوری هم بوی تنت رو می‌ده. دیگه حموم نمی‌رم. اگه برم حموم، عطر تنت می‌پره. نه! تو جونم رخنه کرده. یه جوری تو وجودم حست می‌کنم که گاهی نمی‌فهمم تو منی یا من تو!وایسادم اونجا، ته دنیا، گوشهٔ سمت چپ، از اینجا هم زل زدم به خودم، حیرون موندم. اون منم؟ درد می‌پیچه توی تنم. چه فرقی می‌کنه تو درد بکشی یا من؟ تجسم درد تو، تن منه! نشستم ته دنیا، اون گوشهٔ سمت چپ. اونجا خبری از تو نیست. خبری از هیچ کی نیست. اونجا فقط منم و من. یه خسته، یه از پاافتاده، یه آدم میانه که نشسته ته دنیا، اون گوشهٔ سمت چپ...شنبه ۹۸/۱۱/۲۶، ۲۱:۴۴Sondos YeganehSondos YeganehSun, 16 Feb 2020 00:02:18 +0330https://virgool.ir/@s.yeganeh2000/فقدان-xypojdtnjnnjرسوایی؟ نمی‌دانم. اسمش را گذاشته بود تطهیر. می‌گفت آدم قبل از مرگ باید به همه چیز اعتراف کند. می‌گفت آدم نباید همه‌ی نگفته‌ها را با خودش به گور ببرد.به دنیای بعد از مرگ ایمان داشت، فقط چون امیدوار بود آنجا ملاقاتش کند. به تناسخ هم گوشه‌ی چشمی داشت اما دلش با آن نبود. می‌گفت اگر هر کدام یک طرف دنیا بیفتیم چه. بدتر از آن، اگر در دو کشور باشیم که با هم در جنگند... اگر روی هم اسلحه بکشیم؟ترجیح می‌داد سرنوشت ساده‌ای داشته باشد. عاشق شوند، ازدواج کنند، بچه دار شوند، پیر شوند و بمیرند. البته خودش زودتر. بعد دوباره می‌گفت، نه. آن وقت او درد می‌کشد. پس با هم بمیرند. دست در دست. مثل قصه‌ها...لیوان چایش را با بغض سر می‌کشید. همیشه یک فنجان قهوه روی میز سرد می‌شد. حقیقت اما تلخ‌تر از این حرف‌ها بود. «او» هرگز عاشقش نشد. حتی به او فکر هم نمی‌کرد. روز مرگش، سر خاکش نرفت. در سوگواری شرکت نکرد و حتی پیام تسلیت هم نفرستاد. من، سر گورش، فقط یک آرزو کردم... برای تمام شدن این چرخه. برای پایان این انتظار... آرزو کردم تناسخ وجود داشته باشد. در زندگی بعدی در میدان نبرد روبه‌رو شوند. به هم شلیک کنند. یک بار برای همیشه، با هم بمیرند تا شاید... شاید این مرگ همزمان، پایانی باشد بر تمام از دست دادن‌ها...به یاد هر که فقدان را تجربه کرده؛ ناخواستهجمعه ۹۸/۶/۲۹؛ ۲۰:۳۱Sondos YeganehSondos YeganehFri, 20 Sep 2019 21:38:35 +0430https://virgool.ir/@s.yeganeh2000/روزنوشت-یک-r1rp41umxapiاورژانس بیمارستان جای عجیبی است. آدم­‌هایی تنها یا با یک همراه. آدم‌هایی با گذشته‌­ای نامعلوم. تو هم برای آنها آدمی هستی بدون گذشته. آدمی که معلوم نیست کیست، از کجا آمده و بعد از این به کجا خواهد رفت.روی هر تخت یک قصه است. یک قصه‌ی دور و دراز. با کلی فراز و نشیب. نگاهشان می­‌کنی و می­‌پرسی، این آدم­‌ها در این دنیا، لحظه­‌ای که تو مشغول زندگی هستی، چه می­‌کنند؟ قبول اینکه این دنیا، این همه آدم دارد با این همه زندگی و قصه، سخت است. البته این چیزی است که همیشه می‌شود به آن فکر کرد، اما اینجا، در لحظه‌ای که زمان نمی­‌گذرد و هر ساعت، هزار ساعت به طول می­‌انجامد، این شکل فلسفه بافی­‌ها خیلی هم عجیب به نظر نمی‌­رسد. به زنی پیر خیره می‌­شوی که زل زده به گوشه‌ای نامعلوم و سرش را به کناری تکیه داده؛ یا پیرمردی که ساعت­‌هاست خوابیده و معلوم نیست از اثر داروهاست یا خستگی یا فقط برای گذر زمان. جوانی کم سن که اخم کرده و به تمام اطرافش با نفرتی غریب نگاه می‌کند. انگار هربار می‌پرسد اینجا کجاست و او آنجا چه می­‌کند؟ شاید هم می­‌گوید حقش نیست که اینجا باشد. شاید حق فلانی باشد یا بهمانی... زن میانسالی که تازه شوهرش را از دست داده، با داغی که هنوز برایش قابل قبول نیست، با حالی که گویی در خواب است و منتظر است هر آن از این خواب لعنتی بپرد و کابوسِ نبودِ عزیزش تمام شود.همراهانی که یا دارند چرت می‌­زنند یا سرشان توی گوشی­‌هاست یا با تخت کناری در حال گفتگو. با آدم­‌هایی که نمی­‌شناسی از چه می‌توانی حرف بزنی؟ با آدم‌هایی که منتظرند و نمی‌دانند قرار است چه اتفاقی بیفتد. نمی­‌دانند قرار است بعد از اینجا بروند خانه یا بخش یا... یک جور بلاتکلیفی که همه را کلافه کرده. کسی حوصله ندارد. همانقدر از سکوت بیزارند که از هم صحبتی با اطرافیان.اینجا شبیه هیچ جا نیست. پا را که داخل بیمارستان می‌گذاری، گویی وارد دنیای دیگری می­‌شوی. انگار بین اینجا و دنیای آن بیرون مرزی نامرئی کشیده شده... انگار اینجا در بُعد دیگری از زمان و مکان به سر می­‌بری. نه از هیاهو و آن همه عجله خبری هست نه از آرامش و خیال راحت. ظاهراً استراحت می‌کنند اما در دل‌هایشان انبوه نگرانی و در سرهایشان هزاران سئوال بی‌جواب است.در کتاب «نیچه گریست» نوشته اگر درست و کامل زندگی نکنی، نمی­‌توانی به موقع بمیری. اینجا، مصداق این حرف است. آدم‌هایی که نگاه‌هایشان خالی است. هیچ چیز پشت آن مردمک‌ها نیست. به هیچ چیز فکر نمی‌کنند. گویی از درون گودالی پوچ بیرون آمده­‌اند. یک جورهایی شبیه خلاء. بله، چیزی که در نگاهشان است، همین خلاء است. خلائی که با هیچ چیز پر نمی‌شود؛ خوانده نمی‌­شود؛ درک نمی­‌شود... نمی‌شود؛ مگر اینکه جای آنها باشی، روی آن تخت. با آن ملافه‌های زشت با آرم بیمارستان. با پرستارهایی که تند تند می‌آیند و می‌­روند و خودشان را به تو معرفی می­‌کنند و سعی می‌کنند لبخند بزنند که به تو روحیه بدهند.البته این­ها تصورات توست. کنار تخت نشستن با روی آن نشستن خیلی متفاوت است. نمی­‌شود از آتش نوشت بدون اینکه به دل آن زد. اما فهمیدن آن خلاء، نیازی به دانش یا زیست مشابه ندارد. خلاء را می‌­توان به راحتی در چشم‌ها خواند. در لب‌های دوخته شده. در نگاه‌های خیره به سقف یا زمین یا دیوار... اینجا کجاست؟ این دیوارهای سفید، این زمین سفید، این بوی بد مواد شوینده که توی ذوق می‌­زند و حالت را دگرگون می‌کند... این دنیای عجیب که پشت این دیوارها به زندگی ­اش ادامه می‌دهد... اینکه تو اینجا باشی یا نه چه فرقی به حالش می‌کند. اینکه بمیری یا با پاهای خودت از اینجا بیرون بروی... آیا واقعاً بال زدن پروانه‌ای در یک نقطه‌ی زمین، باعث طوفانی در نقطه­‌ی دیگر می‌شود؟ آیا اینکه تو اینجا نفس بکشی یا نفست همین لحظه متوقف شود، فرقی به حال دنیا می­‌کند؟ آیا خدا، با این همه مخلوق رنگارنگ، با این همه چیزهای عجیب، فرصت نگاه کردن به تو را دارد؟ آیا خدا اینجا ایستاده، منتظر و امیدوار که به خودت قول بدهی از این در که بیرون می‌روی کمتر کار کنی، کمتر حرص بخوری، کمتر دروغ بگویی، کمتر دشمنی کنی، بیشتر عشق بورزی، بیشتر غرق شادی شوی، بیشتر شاد کنی، بیشتر خودت را دوست داشته باشی و بیشتر به خودت احترام بگذاری؟ آیا خدا دست به سینه ایستاده و براندازت می­‌کند و امیدوار است سرعقل بیایی؟ آیا خدا می­داند تو چقدر احمقی؟ انقدر احمق که حتی بعد از بیرون رفتن از اینجا باز به شدت کار می­‌کنی، به شدت دشمنی می‌کنی، برای دیگران آرزوی مرگ می­‌کنی و از همه چیز و همه کس بیزار می‌مانی؟ آیا خدا عمداً تو را اینجا کشانده که مجبورت کند دوباره به همه چیز فکر کنی؟ مجبور شوی از خودت بپرسی حق با کیست؟ واقعیت چیست؟ حقیقت کجاست؟ آدم­ ها که هستند؟ مهم تر از همه خودت که هستی؟همینطور برای خودت آسمان ریسمان می­‌بافی، بی‌­فایده. این شب قرار نیست صبح شود. تاریکی مطلق، سکوت ممتد که با صدای نفس‌­های آرام یا ملتهب شکسته می­‌شود، این فضای نامأنوس که نمی­‌دانی تا کی قرار است تحملش کنی...اینجا پر از علامت سئوال است. خیلی­‌هایش مربوط به قبلی­‌هاست. آدم‌­هایی که قبل از تو آمده­‌اند و تمام علامت سئوال‌­هایشان را اینجا جا گذاشته‌اند. آنها را برمی­‌داری و نگاهشان می‌کنی. چقدر شبیه سئوال­‌های تو هستند. آیا همه­‌ی آدم‌ها خود تو هستند که مدام دارند اینجا را زندگی می‌کنند؟ آیا همه‌ی آنها تو هستند در زمان‌ها، جنس‌ها و سرنوشت‌های مختلف؟ چقدر این علامت سئوال‌ها شبیه‌اند. چقدر همه یکی هستند. چقدر همه چیز تکراری است... آیا وقتی از اینجا بروی، علامت سئوال‌هایت را جا می‌گذاری؟ آیا علامت سئوال‌های تو هم قرار است بریزند اینجا، زیر تخت، بین ملافه‌­ها؟ جنسشان چیست که نه با مواد شوینده پاک می‌شوند نه با تماس با تنی دیگر... چرا به جای نابودی تکثیر می­‌شوند؟ چرا بی­ پاسخ مانده‌اند؟ چه کسی، چه وقت و چگونه قرار است جواب آنها را پیدا کند؟ وقتی جوابشان را پیدا کرد، می‌گردد دنبال صاحبش تا به او پاسخش را بدهد. یعنی این همه سئوال، یک جواب هم ندارد؟ نکند خدا دنیا را همینطوری آفریده؟ پر از سئوال‌های بی ­جواب... پر از ابهام، پر از شک، پر از چرا...آدم‌های اینجا شبیه هم‌اند. ترسناک‌تر اینکه، شبیه تو هستند. این تو هستی که تکثیر شده‌­ای روی این تخت‌ها، پشت آن میزها، در حالی که سِرُم به دست داری یا داری سرم وصل می­‌کنی. تو داری تکرار می‌شوی... بین این تخت­‌ها، زیر این ملافه‌ها، پشت این درهای ورود ممنوع...اینجا پر از تو است و تو از همه‌ی اینجا خالی­... اینجا پر از توهای خالی است... پر از همه‌ی نبودن‌های تو... چقدر اینجا ترسناک است. چقدر تو ترسناکی. چقدر همه چیز نامرئی است... چقدر اینجا خالی است.جمعه 15 شهریور 98 - 00:07Sondos YeganehSondos YeganehFri, 06 Sep 2019 01:43:34 +0430