https://virgool.ir/feed/@s.mahdi.m.1384fa2026-11-12 04:01:05https://files.virgool.ir/upload/users/148357/avatar/t03KFP.pnghttps://virgool.ir/@s.mahdi.m.1384https://virgool.ir/mohtavaye-amoozesh/صفت-بیانی-losukp32c8hfصفت بیانی: صفتی است که چگونگی و خصوصیات اسم را مانند قد،رنگ، جنس و...برساند .صفت بیانی خود برپنج نوع است :1-صفت ساده: صفتی است که تنها چگونگی وخصوصیات موصوف را بیان می کند.ویک جزء (تکواژ)دارد. مانند سیاه، سفید،2-صفت فاعلی: صفتی که بر کننده کار دلالت کند.ساخت اقسام صفت فاعلی:الف) بن مضارع + نده = گیرنده، خواننده.ب) بن مضارع + ان = گریان،خندان.ج) بن مضارع + ا = دانا، شنوا.د)بن ماضی+ ار = خریدار، نمودار.ه) بن مضارع + گار= آموزگار، پرهیزگار.و) اسم معنی و بندرت صفت یا بن فعل + گر= دادگر، رفتگر.3-صفت مفعولی: معمولا از بن ماضی+ کسره(ه)ساخته می شود: گرفته، شنیدهکه آن را اسم مفعول نیز نامیده اند صفتی است که معنی مفعولیت دارد.یعنی کار برآن واقع می شود.4-  صفت نسبی: صفتی است که به کسی یا چیزی نسبت داده می شود و با افزودنپسوندهای" ی، ینه، گانه، و..." ساخته می شود:بهاری،زرّین،بچّه گانه و...5- صفت لیاقت: صفتی است که شایستگی و قابلیت موصوف را می رساندو باافزودن"ی" به آخر مصدر ساخته می شود:دیدنی،شنیدنی،خوردنی و...منبع مطلبs.mahdi.m.1384s.mahdi.m.1384Fri, 20 Mar 2020 10:41:42 +0330https://virgool.ir/mohtavaye-amoozesh/قالب-مثنوی-rccxsga3mueeواژه ی مثنوی از کلمه ی "مثنی" به معنی دوتائی گرفته شده است. زیرا در هر بیت دو قافیه آمده است که با قافیه بیت بعد فرق می کند. مثنوی را می توان به شکل زیر تصویر کرد:......................الف///////// ...................... الف...................... ب////////// ...................... ب...................... ج ////////// ...................... ج...................... د ////////// ...................... داز آنجا که مثنوی به لحاظ قافیه محدودیت ندارد بیشتر برای موضوعات طولانی به کار می رود.خصوصیات مثنوی باعث شده است که داستان ها اغلب در قالب مثنوی سروده شوند. علاوه بر داستان سرایی، برای هر موضوعی که طولانی باشد هم از مثنوی استفاده می شود.مثلاً در ادبیات آموزشی مثل آموزه های صوفیان هم از قالب مثنوی بهره می برده اند.سرودن مثنوی از قرن سوم و چهارم هجری آغاز شده است که از بهترین مثنوی ها می توان به شاهنامه فردوسی، حدیقه سنایی، خمسه نظامی و مثنوی مولوی اشاره کرد.قدیمی ترین مثنوی سروده شده- که اکنون به جز چند بیت چیزی از آن در دست نیست- مربوط به رودکی است که متن کلیله و دمنه را در قالب مثنوی به نظم در آورده بود.?نمونه ای از مثنوی از بوستان سعدیحکایتیکی گربه در خانه زال بود----- که برگشته ایام و بد حال بودروان شد به مهمان سرای امیر----- غلامان سلطان زدند شر به تیرچکان خونش از استخوان می دوید---همی گفت و از هول جان می دویداگر جستم از دست این تیر زن----- من و موش و ویرانه پیر زن-منبع مطلبs.mahdi.m.1384s.mahdi.m.1384Fri, 20 Mar 2020 10:36:18 +0330https://virgool.ir/mohtavaye-amoozesh/کنایه-چیست-fhp3jh87j3cqادبیات وخبریکنایه چیست؟کنایهکنایه در لغت به معنای پوشیده سخن گفتن است و در اصطلاح سخنی است که دارای دو معنی دور و نزدیک است . که معنی نزدیک آن مورد نظر نیست اما گوینده جمله را چنان ترکیب می کند و به کار می برد که ذهن شنونده از معنی نزدیک به معنی دور منتقل می شود.نکته: در کنایه الفاظ همه حقیقی اند اما مقصود گوینده معنای حقیقی و ظاهری آن نیست.نکته: کنایه معمولا در یک جمله یا یک ترکیب به کار می رود .مثال ۱ : هنوز از دهن بوی شیر آیدش.توضیح: کنایه از این که هنوز بچه است و بارز ترین نشانه ی بچگی همان شیر خوردن است .مثال ۲ : که رهام را جام باده است جفت.توضیح :کنایه از این که رهام عیاش و خوشگذران است و مرد جنگ نیست.مثال ۳: بباید زدن سنگ را بر سبوی.توضیح: سنگ را بر سبو زدن کنایه از آزمایش و امتحان کردن است.عباراتی نظیر : دست و پا کردن ، روی کسی را به زمین انداختن ، شکم را صابون زدن ، بند از بند گشودن ، زبان در کشیدن ، عنان گران کردن ، دهان دوختن ، پای در دامن آوردن ، سر زخاک بر آوردن ، دست ندادن ، دست به سیاه و سفید نزدن ، دست روی دست گذاشتن و …همه کنایه هستند.منبع مطلبs.mahdi.m.1384s.mahdi.m.1384Fri, 20 Mar 2020 10:32:28 +0330https://virgool.ir/mohtavaye-amoozesh/واج-آرایی-tjx3jzpf5dgjواج‌آراییواج‌آرایی تکرار یک یا چند واج صامت یا مصوت در شعر یا در نثر است، که در کلمه‌های یک مصراع یا بیت به گونه‌ای که آفریننده موسیقی درونی باشد و بر تأثیر شعر بیفزاید. موسیقی برخاسته از واج‌آرایی صامت‌ها عموماً محسوس‌تر از موسیقی‌است که از واج‌آرایی مصوت‌ها ایجاد می‌شود. با این حال مصوت‌ها نیز تأثیر خاصی در واج‌آرایی داشته‌اند؛ قدما تکرار مصوت (-ِ) را تتابع اضافات می‌نامیده‌اند و چنین می‌پنداشتند که مانع روشنی و رسایی سخن سخن است در حالی که امروزه در ادبیات بر این باورند که این تکرار و همچنین تکرار مصوت «اُ» موسیقی بیت را بیشتر کرده و بر تاثیر کلام می‌افزاید؛ مانند این بیت از سعدی:خواب نوشین بامداد رحیل / بازدارد پیاده را ز سَبیلمصرع نخست این رباعی خیام که ف تکرار شده و مصرع دوم که س تکرار شده است.افسوس که بیفایده فرسوده شدیم / وَز آسِ سپهرِ سرنگون سوده شدیمیا این بیت از حافظ:شور شراب عشق تو آن نفَسم رَوَد ز سر / کاین سرِ پُرهوس شود خاکِ درِ سرای تویکی از زیباترین نمونه‌های حس‌آمیزی را در این بیت حافظ می‌توان دید:از صدای سخن عشق ندیدم خوش‌تر / یادگاری که در این گنبد دوّار بمانددر این بیت علاوه بر تکرار واج «س» در مصرع اوّل و واج «د» در مصرع دوم ، نکته دیگری که به واج‌آرایی زیبایی دوچندانی بخشیده است ، بردن ذهن خواننده با تکرار واج «د» به حال و هوای اماکن گنبدی شکل و پیچیده شدن و بازتاب صدای ضرب و آلات موسیقایی چون دف است.تعریف دوم:به آن دسته از آرایه‌های ادبی که از تناسب های آوایی و لفظی میان واژه ها پدید می‌آید می‌گویندبه تکرار یک واج صامت یا مصوت در یک بیت یا عبارت گفته می‌شود به گونه‌ای طنین آن در گوش بر جای بماند و باعث پیدایش موسیقی آوایی در آن بخش از سخن شودرشته تسبیح اگر بگسست معذورم بدار /  دستم اندر ساعد ساقی سیمین ساق بود(واج آرایی با تکرار صامت /س/)مثال ۲:خیزید و خز آرید که هنگام خزان است / باد خنک از جانب خوارزم وزان است(واج آرایی با تکرار صامتهای /خ/ و /ز/)این دو حرف به زیبایی بیانگر خزان می باشند.قابل ذکر است که واج تکرار شونده می تواند صامت یا مصوت باشد. برای مثال:مثال ۱:خوابِ نوشینِ بامدادِ رحیل / بازدارد پیاده را ز سبیلکه همان طور که مشاهده می کنید تکرار مصوت کوتاه «اِ» در این مصراع تکامل بخش موسیقی درونی است.مثال ۲:خیال خال تو با خود به خواب خواهم برد / که تا زخال تو خاکم شود عبیر آمیزمثال ۳:قیامت قامت و قامت قیامت / قیامت می کند این قد و قامتمثال ۴:بر او راست خم کرد و چپ کرد راست / خروش از خم چرخ چاچی بخواستتعریف سومدر این آرایه حرف یا حروفی تکرار می شود و موسیقای کلام را زیباتر و بیشتر می کند.مثال یک:رشته ی تسبیح اگر بگسست معذورم بدار / دستم اندر ساعد ساقی سیمین ساق بود (حافظ)مثال دو:نقش مستوری و مستی نه به دست من و توست / آن چه سلطان ازل گفت بکن آن کردم (حافظ)مثال سه:جهان فانی و باقی فدای عارض ساقی / که سلطانی عالم را طفیل عشق می بینم (حافظ)مثال چهار:قصور عقل کجا و قیاس قامت عشق / تو هر قبا که بدوزی به قد ادراک استسحر به باغ درآ کز زبان بلبل مست / بگویمت که گریبان گل چرا چاک است  (سایه)مثال پنج:نگاه کن که غم درون دیده ام / چگونه قطره قطره آب می شودچگونه سایه ی سیاه سرکشم / اسیر دست آفتاب می شود (فروغ)مثال شش:زندگی ضرب زمین در ضربان دل ماست / زندگی هندسه ی ساده ی یکسان نفس هاست (سهراب)مثال هفت:بندم اگر چه خود بر پای نیست / سوز سرود اسیران با من است (ا.بامداد)مثال هشت:سوز سرمای صداقت سخت است / در خزانی که پر از تشویش است (رها)درد دندان دارم و دردم نمی داند کسی / داور دادار داند درد دندان مرادلم شکسته تر از شیشه های شهر شماست / شکسته باد کسی کاین چنینمان می خواست (مهدی سهیلی)واج آرایی باحروف (ح -ه)رایحه-لحظه-بهار-حصار-شکوه-بهشت-کهکشان-کوهستان-شاهوار-ماهی-کهنسال-قهرمان-اشتباه-اهریمن-حنجره-ساحر-ذهن-آهو-هیاهو-ردیبهشت-پنهان-حجم-التهاب-پناه-صبح-مبهم-چهره-جهان-هاله-کهن-هستی-شرح-گناه-مرهم-شهید-شاهد-سطح-بهانه-نهان-هم سفر-حرم-راهزن-صفحه-برهوت-استراحت-خداحافظ-بهاران-گهگاهی-گوهر-راه-صحبت-قهر-هق هق-کاه-حرکت-شهاب-نامتناهی-حماسه-هولناک-طرح-ظهور-ملاحت-ریحان-حریر-توهم-حسرت-مهتاب-حرمت-ماهیگیر-هنر-مهربانی-احتیاج-محتاج-حوالی-همین-کوه-آه-آهنگ-نگاه-ملتهب-حیرت-حیرت انگیز-شهد –حیات-ماه-انحنا-مبهوت-سیاهچال-مه-جهنم-حیف-هجران-آهنین-آهسته-رها-هورا-هجر-اهل بیت-حریم-حضرت-شاهواج آرایی باحرف واوخلوت-دلواپسی-چکاوک-سوگوار-شیون-تولد-وادی-وصال-دروازه-ورود-کاروان-وجود-وعده-کاروانسرا-قضاوقدر-وداع-وفات-وارث-ماوا-گهواره-تصویر-ارغوانی-نوید-واهی-وارونه-پاورچین-وطن-آواز-ولوله-وای برمن-وسعت-هم آواز-توهم-هویدا-بی پروا-جلوه گر-مصور-امواج-غوطه ور-طواف-مواج-آوا-واهمه-هوا-طراوت-گلواژه –گل آویز-ویران-آواره-دلاور-تلاوت-پروانه-شقاوت-جوانه-زوال-دیوار-وصل-واژه-شاهوار-پرتوان-دیوانه-نامور-آوازه-آوازه خوان-وادار-طاووسی-وفا-لوا-یاور-کویر-منورواج آرایی باحرف پپرچین –دلواپسی-پرتو-سپید-تپه-پیچ وخم-پیچک-پیچ وتاب-پلکان-پیکر-سپیدار-پیغام-پنجره-پرستو-سپیده دم-پاسخ-پرواز-شاپرک-پریشان-پولک-گلپونه-پاییز-پاورچین پاورچین-پایان-پدیدار-پنجه-پل-پیام-بی پروا-گوش سپردن -پنهان-پروانه-پهنه-پرچم-سپاس-پیشانی-پشیمان-پژمرده-پلاسیده-پیوند-پرشور-پاک-گلپونه-پله-پیروزی-خاک پا-پیرو-پلک -تپش -پناه -سپاه -پیاده-پندار-پویا-پیرامون-پیغمبر-پایمال-پروردگار-پرستشالف)پیچک ترد احساس به دور بوته سبز وجودم می پیچد ومرابه آینده ای روشن به  پیش می راندب)تپه ای از گل پونه ها در پیچ وخم جاده پدیدار شد.پ)پاییز پاورچین پاورچین می رفت .پایان پاییز وآغاز زمستان بودواج آرایی باحرف “ش”کهکشان-خورشید-شعر-چشمه-شعله-شب تار-روشنا-شط-نقش-خوش بختی-تشنه-عشق-پیشانی-عرش-نوش ونیش-شقاوت-شروع-شکوفایی-نوازش -دلشکسته-خویش-آشنا-شاید-عطش-گنجایش-شب زنده داری-خاموش-شکسته-دامن کشان-رویش-بارش-اشک-فرشته-اندیشه-آشتی-شیار-استشمام-شکر-شکایت-نقاشی-شکوه-شالیزار-تپش-شاهوار-آرامش-بهشت-سرنوشت-شهاب-سرگذشت-عشق-شرجی-شیوا-شاهزاده-عاشق-جشن-شادی-شقایق-کشتی-دشتستان-آفرینش-نگارش-اردیبهشت-غرش باشکوه-شاهین-گل شیپوری-تمشک –گنجشک-شیدا-شوق-دشت-آشیانه-تلاش-شیروانی-فراموش-شکار-دشمن-شمع-شکرانه-خروش-شفق-شمیم-شهید-شاهد-شبنم-نیایش-شیون-شب-چشم شور –شیطان-شوره زار-خوشه-شرم-شیرین-گردش-پرشور-شاپرک-شکیبایی-آغوش-شمشیر-آشوب-شوق –درخشان-شهد-روشن –دلنشین-سنگ نوشته –وحشت-آبشار-خشک-کاشانه-آشفته-محشر-خوشدل-بنفشه-بی نشان-سرشار-مشتاق-نشانی-تیشه-آتشفشان-شوریده-شیشه-آتش افروز-جوش وخروش-مشام-گوش سپردن-ریزش-روش-آتش-شرح پریشانی -شفاعت.الف)شعله ی خورشید،آشیانه ی گنجشک هارا  روشن کرد.ب)  آشتی شکوفه ها وگنجشک ها در دشت شقایق چه زیبا بود!واج آرایی با حرف “ر“سراغ -تقدیر-فریب-دیدار-رایحه-حریر-سفر-برکت-خاکستری-بیمار-پیر-قرص- خورشید-ارغوانی-خار-کویر-درخت-سراب-شوره زار-صحرا-نردبان-رویا-چهره-فرشته-ارمغان-مرگ-غبار-قضاوقدر-رویش-بارش-باران-نقره‌گون-غرق-غرور-چنار-دریاچه-تصویر-بیکران-برگ-سپیدار-گندمزار-راز-روشن-اردیبهشت-روزگار-پرواز-سرمنزل-جویبار-ترانه-زیرباران-غربت-دیار-سرزمین-خروش-قهرمان-پنجره-گورستان-ترنم-طراوت-بستر-بهاران-رقص-آبشار-عطر-سرد-سرود-هجران-قناری-پژمرده-سرشار-آرامش-شیرین-فروغ-دفتر هستی-شروع-عمر-جرعه-مزرعه-اسرار-قصر -دروغین-فرصت-اهریمن-رنگ-زمرد-دریایی-جزیره-قعردریا-ستاره-رنگین‌کمان-زرین-رها-شکرانه-خطر-شاپرک-سرانجام-رنج-ساربان-رهگذر-آفرینش-ماهیگیر-بیخبر-عبور –کبوترانه-عقربه-صبور-حریم-حصار-مرمر-تیره-یادگار-پرستو-خاطره-الف)پرندگان آفتاب ،ازپشت درختان چنار ،برروی زمین می رقصیدند.ب)غبار غرور ،قلب کودک را پر کرده بود.پ)در اعماق جنگل ،قاصدکی ،غمگینانه به قرص خورشید می نگریست .ت)غزل حافظ،خداحافظی من وزندگی را ،زیباترکرد.واج آرایی باحروف “غ” و”ق“ای دریغ-قضا وقدر-صاعقه-آغاز-قصه-غصه-غبار-فراق-نقش-قبول-قرص خورشید-فروغ-غروب-قسم-ساقی-افق-رفاقت-آغوش-باتلاق-شقاوت-رقص-موسیقی-قلب-غمناک-قاصدک-بغل-قله-قاف-عقاب-نقاشی-غرق-غرور-غفلت-قبله گاه-عاشق-غوطه ور-قطره-قایق-اقیانوس-قربانگاه-تقدیر-قربان-قلوه سنگ-سنجاقک-قاصدک-قفل-صندوق-نغمه-قناری-قفس-اعماق-حقیقت-ققنوس-قو-جغد-مرغ دریایی-بغض-قلم-حلقه-غم-غمدیده-قافله-ساغر-عشق-خرقه-شقایق-غمبار-قهر-قانون-غرش-غربت-قندیل-نقره فام-نقره گون-شوق-شقاوت-دقایق-وقت-هق هق عقربه-قاب-باغچه-غزلخوان-معشوق-غنچه-صداقت-عمق-غزل-قیام-دروغین-سقف-اقاقیا-قدم-قیامت-مقدر-قطعه-انتقام-غریب-لغزش-قهرمان-حقیقت جو-مقدس-قنوت-قافیه-قدر-اوقات-توفیق-قامت-قصر-ارغوانی-مشتاق-غافل-غمگینانه-پیغمبر-یقین-غیب‌آسا-تقلا-اقتدا-غلبه-سقوط-واج آرایی باحرف “ل“گلشن-لاله-طلوع-کلام-غزل-نیلوفری-قلب-لطیف-گلبرگ-لحظه-گلپونه-خیال-خلوت-نخلستان-کلید-کلبه-پلکان-التهاب-تولد-اطلسی-گلواژه-نیلگون-سنگلاخ-دلواپسی-لحظه-قفل-پل-تونل-افلاک-تلاوت-لطف الهی-یک بغل اطلسی-بلور-سلام-داغ دل-حوالی-ظلمانی-نی لبک –خالی-فاصله-دلشکسته-التماس-سیاهچال-غزال-شالیزار-تسلیم-جمال-ملاحت-کلک-خیال-نهال-لادن-لک لک-دلخور-طبل-باطل-طلیعه-تلخ-طلوع-مجال-بال-کال-پلک-پولک-فال-یال-گلگون-بلبل-کهنسال-هاله-دلنشین-آلاچیق-دلواپسی-چاله-بلدرچین-کولی-رمزالود-گلو-دلخسته-گلوگاه-کربلا-گل-قبله گاه-باتلاق-گل آلود-ظالم-ظلمات-لبخند-ملکوت-ملائک-قندیل-ظلمت-کوله‌بار -دلبر-وصال-سالک-زوال-اشتعال-علاج-لغزش-قله-تلاطم-شعله-هولناک-قبول-مصلحت-ناله-کمال-غافل-جلبک-گلزار-گلستان-عالم-وصل-بطالت-صلح-جبرئیل-زلال-غزلخوان-غفلت-لغزش-خلعت-پاکدل-دخیل-سرمنزل-گلشن-خوشدل-فلک-دلگشاواج آرایی باحرف “م“مرز-رمز-زمرد-گندمزار-زمزمه-زخمی-مزرعه-زمانه-مزار-زمستان-زمین-زمان-رموز-مرموز-مجذوب-معجزه-مهیب-مبهم-هم سفر-مهتاب-مبهوت-مهمان-هجوم-شبنم-چشم-شمیم-مشام-سلام-سرانجام-نافرجام-انتقام-کلام-کام-مرام-بام-ناتمام-مدام-استشمام-پیام-پیغام-قیام-ظلام-نقره فام-رنگین کمان-آسمان-دامن کشان-ارمغان-نم نم -عالم-جهنم-غم-مرهم-میسر-غمبار-ماندگار-مرگبار-بیمار-معصومانه-غمگینانه-نغمه-مریم-مجال-جمال-کمال-ملال-محکوم-سرمنزل-محروم-حرم-حریم-ماسه-حماسه-صور-مخمور-معطر-مکرر-مادر-مه-سپیده دم-شرم-پشیمان-مرثیه-پژمرده-پیچ وخم-مژده-قامت-قیامت-کرامت-مصلحت-ملاحت-مشتاق-اعماق-تسلیم-سرزمین-تقدیم-توهم-ترنم-تبسم-میخانه-گمشده-چمن-چکامه-شمع-شمشیر-محشر-دشمن-آرامش-تمشک-سمند-فراموش-مست-سیما-موسم-مستجاب-کمند-امید-مواج-مقدس-معنا-مهربانی-قهرمان-اهریمن-میهمان-ملائک-مصیبت-ماجرا-ضامن-محفل-جامه-رمزآلود-جامه-ماهیگیر-موج-مسافر-آمین-زمزم-مظلوم-ظلم-ظالم-ظلمت-تلاطم-مهتاب-مدد-معما-عزم-غمدیده-هما-ملودی-ناموزون-محتاج-غمناک-کیمیا-مرگ-مانوس-ملکوت-دامن-مخملی-طعمه-حجم-مرمر-مثالهای ترکیبی:  تبسم غمبار مهتاب-نغمه ی غمگینانه ی ملائک-زمزمه ی زخمی- مسافر- کلام معطر ماندگار –سیمای مغموم- حجم زمان-مرز نا امیدی -معجزه ی مهربانی -ملودی امید .واج آرایی با حروف (ز-ذ-ظ-ض)زندان-زندگی-رهگذر-روزگار-زخم‌-زخمی-تازیانه-زنجیر-زمین-زمان-بغض-قضاوقدر-ضمیر-ضامن-لحظه-رموز-غزل-موزون-ناموزون-آغاز-سرگذشت-آواز-آوازه-پاییز-خداحافط-بازتاب-زیان-ظلمات-لغزش-زیستن-زمزمه-برزخ-هم آواز-غزلخوان-طنین‌انداز-آتش افروز-شوره زار-شالیزار-زیرباران-رمز-بذر-زرد-سبزینه-سبزقامت-نوازش-نازنین-گلزار-زانو-تیزپا-سرمنزل-زمستان-ذهن-سوزان-پیشواز-آزاده-خاطره‌انگیز-راز-مرموز-مرز-مزار-دروازه-رین-زیبا-راز آلود-بازیچه-نظر-گریز-نظاره-رستاخیز-زمزم-عطش‌خیز-زمرد-زیتون-عصازنان-عرض-منظره-کوزه-راهزن-جزیره-مجذوب-حیرت‌انگیز-آذین-نماز-ستیزه-عاجزانه-زلف-شاهزاده-ریزش-تقاضا-اعتراض-زوال-سرزمین-بازار-زاری-انتظار-زلال-رضوان-معجزه-حضرت-مظلوم-اضطراب-بازی-لغزش-سزا -ناز-ظلم-ظالمواج آرایی با حرف “چ”چراغ-چهره-به ناچار-بیچاره -کوچه باغ-چین خورده-چتر –چمن –چشمه –دریاچه -چرخش –چشم –چاه –باغچه –چلچله-چکاوک –کوچه –پیچک –چنار –چاله-غنچه –پوچی –چکامه –بازیچه –سیاهچال –پاورچین –بلدرچین –چلیپا –(واج آرایی باحروف ث–س–ص )سیب-سرخ-سوز سرما –سریر- –پیوسته –ستودن –میسر –  سوزغم-فانوس –آسمان-سفیر –سراغ –سراب –سحر-سخن –استاد-قاموس مسافت –فاصله –سپید –سیاه –یاسمن –گیسو-خاکستری –سوار –دلخسته-سپیدار –کوهستان-مسافر –کهنسال –قصر –صحرا-افسوس –افسرده –افسون –مرثیه –دست به دعا –عکس –حسرت –سعادت –دلواپسی –ثانیه ها –تسلیم –صفحه هستی –تصویر –قرص خورشید –تندیس –مجسمه –ساحر-آستانه –هم‌سفر –صاعقه –نخلستان –سهم –ستاره –مستجاب –اسیر –مسیر –صدا –مقدس –سرود –سینه سرخ –بستر –سیاه چال –التماس –وصل- پرستو-سپیدبال-سوگوار –گلستان –وصال –ساده –اقیانوس –سرد –بوسه –رخسار-اکسیر-احساس –افسانه –ققنوس –طاووسی –سوگ –مقدس –سیر –سفر نامه –سرزمین –مصلحت –دلشکسته –ستیزه –رقص –ساقی –سکوت –اطلسی-سایه –سنگین –فصل –تابستان-موسم –زمستان –تفسیر –گسترده –زیستن –سجاده-تسبیح –یاس –سبز-دشتستان –مصیبت –سرنوشت –سوزان –استشمام –اسرار –سرمنزل –گورستان –سوال –سلام –پاسخ –سیما –سرگردان –سنگلاخ –عصر-سقوط –سطر برجسته –سنگ صبور –نسیم –سپیده دم –سمند –وصل –حصار –صدف –حماسه –جست وجو –سنجاقک –سبز قامت –ساغر –سرشار –موسیقی –سقوط –تبسم -صبورانه –سقف –قفس –ماسه –دست –آهسته –حادثه- سبزینه –صنوبر-دل سپردن –صداقت –فرصت –استراحت –قصد –تصمیم –سپاس -سعادت –سالک –مانوس –صلوات –سبکبال –کاروان سرا –سرگذشت –ساربان-سایبان –خسته –پینه بسته –سپری کرد –سخت –فرسوده –معصومانه –حدیث –سحر –سجده –سنگلاخ –رستاخیز –شکسته –عبث –خرسند –جسارت –خجسته واج آرایی با حرف “ک ”یک عمر –کهکشان –بیکران- کاروان –کام –کلبه –کلید –شکوفایی-کوچه –دهکده-کبوترانه –باشکوه –کوچه باغ –مکرر – کاروان سرا –کلاغ –اکسیر-فلک –پلکان –کلام –کاه –کوه کوزه شکسته –کهن –کیهان -کاشانه –اشک-–کودکانه-شاپرک-شکوفه –کابوس –کهنسال –کیمیا –سکوت –کویر-بکر –کودکی –پیچک –شکرانه-عکس-تک ستاره -کمین –  کشتی-کرامت –کمند –کمان –شکیبایی –کدامین –کجاوه –کمک-چکاوک-غمناک-هولناک –کاخ- کلوخ –کوخ-ملکوت –ملائک-حکایت –تکاپو –شکایت -سالک-کربلا-دامن کشان –کعبه-پولک –کهکشان – برکت –پلک–افلاک -تمشک –تکرار –کال انکار –افکار –شکار –تک درخت –پیکر –کوله بار –حرکت – جلبک –کمال –نیک –واج آرایی باحرف “گ”سنگ-نگاره-گریه-گلو-گهواره-گورستان-آهنگ-مرگ-یادگار-ماندگار-گردش-گردون-گوهر-گمشده-روزگار-مرگبار-رنگ-زنگ-زندگی-نگارش-نگار-گردباد-جنگ-گسترده-نگین-نقره گون-گنج-ماهیگیر-گدا-درنگ-رهگذر-سوگ-گندمزار-قبله گاه-گل-گلبرگ-گلپونه-گل شیپوری-گریبان-جایگاه-رنگین کمان-برگ-وبار-دیدگان-گیسو-عطرآگین-گریز-نگاه-سنگلاخ-گنجایش-تنگنا-گناه-سوگوار-گلستان-گلشن-گلواژه-گلگون-گیج-غمگینانه-دلتنگ-سنگین-سرگردان-گور-گریان-حیرت انگیز-گهگاهی-گوش‌سپردن-گل آلوده-گنبد-نیلگونواج آرایی باحرف “ج”حجم-جهان-نجوا-گنجشک-اوج-جنگ-برج-جادو-جایگاه-جلبک-جامه-جوان-جاده-هجران-رنج-گنج-جرعه-جویبار-ماجرا-جوانه-پنجره-حنجره-موج-جغد-سرانجام-هجر-جنون-جنایت-عروج-نافرجام-هجوم-امواج-اجابت-حاجت-مستجاب-جمال-جبرئیل-مجال-جان-جزیره-وجود-جشن-معجزه-جست وجو-زنجره-اجاق-جالیز-ناجی-مجذوب-انجمن-جهنم-شرجی-جوینده-حقیقت جو-جهاد-جانانه-مجنون-جبران-سراج-زنجیر-خنجر-علاج-عاجزانه-محتاج-سجده-سنجاقک-جویا-مواج- جفاواج آرایی باحرف “ی”یاس-یاسمن-پیام-شقایق-رایحه-مریم-ریحان-زیتون-سایبان-آیینه-دنیا-آیه-یوسف-یک‌عمر-دقایق-تاروپود-یار-یاور-یاسین-ثانیه ها-هیاهو-حیرت-سایه-نمایان-اقیانوس-قیام-اقاقیا-سیاهچال-خودنمایی-پیکر-دریایی-دیار-خیال-کیمیا-قیامت-یاد-یادگار-زیان غیب-پیوند-رویا-پیدا-هدیه-پایکوبان-ییلاق-یقین-تازیانه-شیطان-یال-قایق-حیف-جوینده-مثال:دقایقی درآیینه خیال ،ثانیه هایی در حیرت،کناردریا زیر سایبانی از زیتون،بارایحه یاس ویاسمن،شقایق وریحان،می نشینم ولذت می برم.واج آرایی باحرف “خ”رستاخیز-خاک-خزان-تلخ-پیچ وخم-نخلستان-خوش بختی -خاموش-سنگلاخ- خروش- خیانت –خون-خورشید-سخن-خیال-خرقه-خاک -آوازه خوانی -یخ بندان-خویش-خشت-خیمه-خجسته-خدا-دلخور-درخشان-خلعت-بدبخت-خیره-نخل-خرسند-خلسه-دخیل-خمار-خواب آلوده-خام-خواب-خط-خطر-خاطره-خاطر-مخمل سبز زمین-  خیس -خطوط-خط خطی-خلوت-خانه-خفقان-خفته-زخمی-خوب-خاطره انگیز-لبخند-فرخنده-چین خورده-خودنمایی- دلخسته-خیل-بی خبر-آخر -برزخ-خم-میخانه-خالی-جست وخیز-عطش خیز-خاکستر-خداحافظ-خواهش -خوشه-خوشدل-خار-خنجر-درختمثال:او خاطرات تلخ خزان زده ی زندگی ام را به خاطراتی خوش مبدل کرد .موج خروشان خوش بختی ،مرا در بر گرفته بود .لبخند تلخ درخت ،در خزان خود نمایی می کرد.واج آرایی با حرف “ب”بهاران-نردبان-باران-بیکران-بی نشان -پایکوبان-گریبان-سایبان-شتاب-آب-فریب-آفتاب-شهاب-زیبا-سراب-بکر-بنفشه-اردیبهشت-لبخند-آبشار-مرگبار-کوله بار-عبور-عقاب-باشکوه-بستر-مهتاب-برکت-بارش-شب-کوچه باغ –صبح-بلور-آبی-بازار-قربانی-بهشت-مصیبت-غربت-قاب-برگ یاس-اشتباه-مبهم-مجذوب-صحبت-بهانه-تب-جلبک-بام-بخت-صبور-کلبه-دلبر-مبهوت-بذر-بامدادان-باد-غروب-بال-برهوت-طلب-برزخ-باده-تسبیح-بازیچه-آشوب-بی پروا-پینه بسته-شکیبایی-غیب-غلبه-بطالتمثال:اردیبهشت ماه بود .عقاب باشکوه برپهنه ی آبی بیکران آسمان ،بی پروا پر پرواز گشوده بود.در بستر پینه بسته ی رود،جلبک های سبز ،چه جذابیتی داشت  .کوچه باغ ها ،سرشار از بنفشه وبومادران بود وسایبان های سبز،استراحت گاه مسافران .آفتاب به شتاب از نردبان صبح بالا می رفت ولب بام می رسید.لبخند سرخ غروب ،زیر بارش باران چه زیبا بود .کلبه های گلی در آن طرف آبشار ،کوله باری از خاطره بود وتیرباران شهاب در شب به کدام نشانه بود ؟!این متن ۴۳ حرف “ب”داشتواج آرایی باحروف (ت-ط)خطا-تردید-خجسته-پیوسته-خط-تاروپود-حیات-حکایت-غربت-شتاب-اردیبهشت-تابلو-لطیف-دفترهستی-گلستان-عطرآگین-تصویر-بهشت-تندیس-کوهستان-تولد-تمشک-طلوع-طعم-تلخ-غربت-خوش بختی –دشت-تشنه-معطر-عطش-برکت-بستر- خاکستر-کبوترانه-تار-شکسته-بایلاق-نخلستان-ستاره-طلب-عاطفه-لطف-استاد-ترانه-توفان-انتظتار-سرنوشت-فرشته-شیطان-سعادت-مصلحت-طبیب-وطن-طعمه-سقوط-فرصت-بدبخت-آشتی-آتش-خلوت-خاکستری-دست-تقدیر-درخت-خفته-ارتفاع-مصیبت-صداقت-بشارت-جسارت-انتقام-غفلت-توبه-مستجاب-اعتراض-استراحت-زمستان-تابستان-غوطه ور-ظلمت-حسرت-دعوت-تلاوت-برهوت-بازتاب-سکوت-تصمیم-طلایی-ستیزه-سرگذشت-طلیعه-طبیعت-گلستان-خطر-آتش‌فشان-طواف-سطح-طلسم-توهم-قامت-تازیانه-آستانه-اجابت-خلعت-گورستان-اشتباه-ناتمام-فرصت-واسطه-حیرت انگیز-طرح-طاووس-مبهوت-امتداد-خسته-پرتوان-التهاب-شط-طنین انداز-حیرت-ملامت-محتاج-غنیمت-قیامت-وفات-رحلت-کرامت-طبل-باطل-تسلیم-ظلمات-رستاخیز-تپش-آهسته-ستون-تنگنا-تکاپو-تکرار-تقدیم-مشتاق-حقیقت-تسبیح-تنگدل-آشفته-پینه بسته-تفسیر-تجربه-اوقات-تلاطم-نفرت-بخت-خاطر-منتطر-بطالت-گسترده-عطش خیز-دلخسته-طعنه-تیزپا-تقاضا-دشتستان-واج آرایی باحرف ( ف)سرخ‌فام-دفترهستی-آفرینش-افلاک-جفا-افق-توفان-فرسوده-فروغ-فراموش-مسافر-فانوس-افسانه-فصل-صدف-افسوس-زلف-افسرده-خداحافظ-شفق-شفاعت-فدا-فلک-لطیف-فاصله-فرار-فراز وفرود-قافیه-فولاد-فیروزه ای-نیلوفری-سفر-سفید-فریاد-قاف-افسون-فال-قافله-برف-فاتحه-فریادرس-ارتفاع-عاطفه-آفتاب-شکوفایی-فریب-فهم-وفات-قفس-حیف-فرخنده-فکر-فرشته-افکار-فوری-قفل-لطیف-فانی-فرصت-کف-محفلنمونه متن واج آرایی با حرف  ففرازوفرود زندگی را طی کرده بود.برف سفیدپیری برزلف او حکایت از افکار سفر آخرت داشت افسون فرشته ی مرگ فرصت فریب رابراوبسته بود.فریاد خداحافظی از زندگی زمینی هستی را فرا گرفت.قفس فولادین دنیارا شکست وبرافلاک نیلوفرین درمحفل فرشتگان جای گرفت وحالابه ارتفاع آفتاب باید پاسخگو می بود.دوستان براو فاتحه ای خوانده واشکی نثار کردند.متن بالا ۲۲حرف  ف  داشت.واج آرایی باحرف ( د)دیو-دفتردل-دهکده-دقایق-باده-دیدگان-دعا-دروازه-یاد-تردید-مزد-دریایی-اندیشه-شوریده-دشمن-دلنشین-دشت-شیدا-دندان شکن-دلگشا-خوشدل-شاید-خورشید-شاد-زندگی-به‌تدریج-درد-درمان-دف-فرخنده-استاد-زمرد-ملودی-وداع-دعوت-سپید-مدد-پند-مزده-مداوا-مدارا-فریادرس-تولد-تقدیم-پیوند-پلاسیده-پیاده-ای دریغ-تقدیر-قاصدک-قضاوقدر-دست-دروغین-سرد-سرود-گدا-یادگار-لادن-گردباد-کلید-داغ دل-دلشکسته-مدام-دخیل-مادر-زندان-یخبندان-کمند-دیرین-پاکدل-کودکی-درخت-دلخسته-بدبخت-دلخور-جادو-دریا-دفترهستی-ردپا-دوباره-دیار-دور-امید-نوید-دیوانه-وعده-وادی-باد-ساده-تندیس-کلید-دامن-ماندگار-دلبر-قندیل-سرگردان-دیدار-دیوار-آدینه-رمزآلود-شهد-تاروپود-دروازه-درخشان-جاده های دوردست-چین خورده-فرسوده-درحرکت-خودنمایی-لبخند-دود-ردپا-پزمرده-درنگ-دلواپسی-دشتستان-دامن کشان-گندمزار-اردیبهشت-دیارمقدس-حدیث-تقدیر-سپیدار-بامدادان-امتداد-کودکانه-واج آرایی باحرف ( ن)تابستان-زمستان-شیون-زیرباران-گورستان-شیطان-صنوبر-افسانه-نوید-سرنوشت-قربان-پریشان-ویران-جهان-صدچندان-مزدگانی-وردزبان-بی سروسامان-طولانی-آذین-جان آفرین-واپسین-دروغین-ارغوانی-سایبان-ساربان-سمند-خرسند-سوزان-ستون-فانوس-سبزینه-سینه سرخ-نفرین-نفرت-نامتناهی-نقش-سخن-نیک-ناله-گناه-نور-زیتون-نار-نقاشی-فرخنده-نهان-ریشخند-دلنشین-موزون-نغمه-غزلخوان-قناری-غمگینانه-سنگ-قنوت-نسیم-سنجاقک-اقیانوس-ریحان-مانوس-سرانجام-نظر-وطن-سفینه-ناب-محزون-نوید-انحنا-افسونگر-کودکانه-دیوانه-ذهن-میهمان-سنگلاخ-آمین-دانه-گریبان-زمانه-دیدگان-یگانه-بهانه-جنگ-شبنم-تشنه-شیرین-نگین-زرین-چین‌خورده-کوهستان-لبخند-خودنما-فانوس-کهکشان-ناتمام-گردون-سنگلاخ-طعنه-ثانیه-اهریمن-نخل-آستانه-دشتستان-درنگ-بیکران-نظاره-رنج-پایکوبان-دامن کشان-ارمغان-آشنا-آهنگ-گندمزار-شیون-بی نشان-انجمن-کهن-میهمان-پرتوان-سرزمین-ناجی-نیلگون–جنون-کمند-کبوترانه-خاطره انگیز-چنار-بلدرچین-عاجزانه-غنچه-جهان-جوانه-نجوا-افسون-نمایان-ترانه-راهزن-آهنین-توفان-درخشان-خون-کاروانسرا-عصازنان-پینه بسته-اینک-رنج-معنا-نردبان-پلکان-تندیس-بهاران-ماندگار-نگاه-پاورچین-گلستان- تنور- نگارش-آفرینش-پیشانی-دامن-قندیل-عطراگین-خانه-نازنین-قهرمان-کاشانه-معصومانه-نافرجام-سرگردان-آدینه-کهنسال-سنگین-نوازش-نشانی-آتشفشان-دشمن-روشن-پریشان-روشنا-جشن-گنجشک-نفس-غنیمت-یقین-نیلوفر-نم نم-آبان-رنگ-زندان-زنجیر-خنجر-جهنم-آسمان-منتظر-زیان-مجنون-اندیشه-پناه-میخانه-نوش ونیش-گنج- ناز-گلشن- یخبندان چمن-شکرانه-پند-غمناک-غنچه-طنین-ترنم-تازیانه-پیوند-پونه-پنجره-انتقام-نقره فام-انتظار-هولناک-منظره-سرمنزل-ضامن-زمین-زمان-نماز-تنگدل-پونه-گلگون-لادن-رنگین کمان-نهال-نی-نخلستان-تیروکمان-نورانی-روزن-ناچار-نعره-نیلوفری-آیینه-منبع مطلب :https://parvaz99.ir/کانال ما در ایتا ،سروش و تلگرام:@soalat_all_freesites.mahdi.m.1384s.mahdi.m.1384Fri, 20 Mar 2020 10:24:49 +0330https://virgool.ir/mohtavaye-amoozesh/انواع-قالب-های-شعری-lv8pfrrpvnjiمقدمهمنظور از قالب یک شعر، شکل آرایش مصرع ها و نظام قافیه آرایی آن است. شعر به مفهوم عام خود نه در تعریف می گنجد و نه در قالب، ولی شاعران و مخاطبان آنها، به مرور زمان به تفاهم هایی رسیده اند و شکلهایی خاص را در مصراع بندی و قافیه آرایی شعر به رسمیت شناخته اند. به این ترتیب در طول تاریخ، چند قالب پدید آمده و ؛ شاعران کهن ما کمتر از محدوده این قالبها خارج شده اند. فقط در قرن اخیر، یک تحوّل جهش وار داشته ایم که اصول حاکم بر قالبهای شعر را تا حدّ زیادی دستخوش تغییر کرده است.قالب شعر به شکل شعر گفته می‌شود که بر دو نوع است:شکل ظاهری و شکل درونی (یا شکل ذهنی). شکل ظاهری که شامل وزن یا بی‌وزنی، تساوی مصرع‌ها و یا کوتاهی و بلندی آنها، قافیه‌ها : - در صورتی که قافیه‌ای وجود داشته باشد - و صداها و حرکات ظاهری کلمه می‌شود.قالب در شعر کلاسیک فارسی، شکل ظاهری است که قافیه به شعر می‌بخشد. طول هر مصرع، چیدمان هجاهای هر مصرع، تعداد ابیات، آرایش مصرع‌ها، قافیه آرایی آنها و حتی عاطفه انتقالی شاعر به خواننده دیگر عوامل تعیین کننده قالب ظاهری شعرند.بیت : کمترین مقدار شعر یک بیت است.مصراع: هر بیت شامل دو قسمت است هریک از این بخش ها یک مصراع نام دارد کمترین مقدار سخن موزون یک مصراع است.وزن شعر: آهنگ خاصی که در تمام مصراعهای یک شعر یکسان است همان وزن شعر نامیده می شود.ردیف: کلمات هم معنی و مستقلی که در پایان مصراعها عیناً تکرار می شود ردیف نام دارد. شعری که ردیف دارد (مردّف) خوانده می شود.قافیه : کلمات هم آهنگ و هم وزن مصراعهای شعر را قافیه گویند.ای ساربان آهسته ران کارام جانم می رود         وان دل که با خود داشتم با دلستانم می رود   قافیه   ردیفقافیه اجباری و ردیف اختیاری است ،ردیف همواره تابع قافیه است و بعد از آن می آید.مصرّع : بیتی که هر دو مصراع آن قافیه داشته باشد مصرّع نام دارد.قالب : شکلی که قافیه به شعر می بخشد قالب نام دارد . ( شعر سنتی قالب های متفاوتی دارد و شعر نیمایی (نو) قالب مشخصی ندارد.قالب های شعری سنتی:مثنوی :شعری است بر یک وزن با بیت های مصرع ، که هر بیت قافیه ای جداگانه دارد . و چون هر بیت دارای دو قافیه است آن را مثنوی ( مزدوج یا دوتایی) نامیده اند . شعری که در آن هر بیت قافیه هایی مستقل و جدا از ابیات دیگر داشته باشد مثنوی ،یا دوگانی نام دارد.مثنوی به سبب امکان نوکردن قافیه در هر بیت برای سرودن منظومه های بلند مناسب تراست. مثنوی از قدیمترین قالبهای شعر فارسی و مخصوص زبان فارسی است و در همه ادوار از آن استفاده می شده است .موضوع مثنوی :حماسی و تاریخی : شاهنامه فردوسی،اسکندر نامه نظامیاخلاقی و تعلیمی: بوستان سعدیعاشقانه و بزمی: خسرو شیرین نظامی، ویس و رامین فخرالدین اسعد گرگانیعارفانه : مثنوی معنوی مولانا ، منطق الطیر ، عطار نیشابوریشکل گرافیکی قالب مثنوی:-----------------*         ------------------*-----------------+       -------------------+-----------------#      ------------------- #-----------------&      ------------------- &و یا :مثنوی را می توان به شکل زیر تصویر کرد:......................الف      ...................... الف...................... ب        ...................... ب...................... ج         ...................... ج...................... د          ...................... دسرودن مثنوی از قرن سوم و چهارم هجری آغاز شده است که از بهترین مثنوی ها می توان به شاهنامه فردوسی، حدیقه سنایی، خمسه نظامی و مثنوی مولوی اشاره کرد.مشخصات مثنوی :۱- تعداد ابیات مثنوی حداقل دو بیت است و حداکثر برای آن وجود ندارد .۲- مثنوی مناسب ترین قالب برای بیـان داستان ها و مطالب طولانی از جمله تواریخ و قصص است .۳- موضوع و درون مایه مثنوی حماسی ، تاریخی ، اخلاقی ، تعلیمی ، عاشقانه ، بزمی و عارفانه است .مشهورترین مثنوی سرایان عبارتنداز : فردوسی ، نظامی ، اسدی توسی ، مولوی ، عطّار ، سعدی ، سنایی ، جامی ، پروین اعتصامی و شهریار .نمونه ای از مثنوی از بوستان سعدیحکایتیکی گربه در خانه زال بود                      که برگشته ایام و بد حال بودروان شد به مهمان سرای امیر                غلامان سلطان زدند شر به تیرچکان خونش از استخوان می دوید           همی گفت و از هول جان می دویداگر جستم از دست این تیر زن                 من و موش و ویرانه پیر زنغزل :"غزل" در لغت به معنی "حدیث عاشقی" است. در قرن ششم که قصیده در حال زوال بود "غزل" پا گرفت و در قرن هفتم رسما قصیده را عقب راند و به اوج رسید. در قصیده موضوع اصلی آن است که در آخر شعر "مدح" کسی گفته شود و در واقع منظور اصلی "ممدوح" است اما در غزل "معشوق" مهم است و در آخر شعر شاعر اسم خود را می آورد و با معشوق سخن می گوید و راز و نیاز می کند. این "معشوق" گاهی زمینی است اما پست و بازاری نیست و گاهی آسمانی است و عرفانی.ابیات غزل بین ۵ تا ۱۰ ییت دارد و دو مصراع اولین بیت و مصراع دوم بقیه ابیات هم قافیه اند.شعری است بر یک وزن ویک قافیه به طوری که مصراع اول بیت نخست ، با همه ی مصراع های دوم ابیات دیگر هم قافیه باشد .تذکر : نحوه ی تکرار قافیه در غزل همانند قصیده است .موضوع غزل : درون مایه غزل عاشقانه، عارفانه یا آمیزه های از این دو است و یا مضمونی اجتماعی دارد. (بیان عواطف و احساسات وصف طبیعت یا گفت و گو از ایام جوانی)پیدایش غزل : غزل در قرن ۶ هجری قمری رواج یافت بدین گونه که تغزل قصاید به صورت قالبی مستقل درآمد و غزل نام گرفت.محتوای غزل در آغاز عاشقانه بود سپس عارفانه (قرن ۷ و ۸) و بدنبال آن در دوره مشروطیت جنبه اجتماعی به خود گرفت . غزل در روزگار ما نیز همواره از قالبهای درجه اول و محبوب شعر فارسی بوده است.تخلّص شاعری : شاعر در پایان غزل نام خود یا تخلص شاعری خویش را می آورد.غزل سرایان بزرگ شعر فارسی: شهریار- هراتی . رهی معیری . صائب تبریزی . حافظ . سعدی . مولوی . سنایی غزنویشکل گرافیکی قالب غزل :-------------------*       -------------------*-------------------         -------------------*و یا :......................الف    ...................... الف...................... ب     ...................... الف...................... ج      ...................... الفمشخصات غزل :۱- تعداد ابیات غزل حداقل پنج بیت و حداکثر دوازده بیت است . ( گاهی غزل ها بیش از پانزده بیت هم یافت می شود . )۲- درون مایه و محتوای غزل بیان عواطف و احساسات ، عشق و عرفان و گاهی هم مضمون اجتماعی می باشد .۳- بیت اوّل غزل را مطلع بیت آخر آن را مقطع گویند . ( که هر کدام اگر به خوبی مطرح شوند حسن مطلع و حسن مقطع نام می گیرند . )۴- در غزل تنوع مطالب ممکن است . ( یعنی موضوع هر بیت می تواند با ابیات دیگر فرق داشته باشد.)۵- غزل از قرن ششم به وجود آمده است . ( در واقع همان تغزل قصیده است ) از آغاز پیدایش ، عاشقانه و با ظهور سنایی عارفانه می شود . )۶- با ظهور انقلاب مشروطه ، غزل مضمون اجتماعی نیز به خود می گیرد .نکته : غزل عاشقانه را سعدی و غزل عارفانه را مولوی به اوج خود رساندندحافظ که سر آمد غزل سرایان شعر فارسی است ، شیوه ی عاشقانه – عارفانه را به کمال رساند .مشهورترین غزل سرایان عبارتنداز : حافظ ، سعدی ، مولوی ، صائب تبریزی ، عراقی ، فرخی یزدی ، رهی معیری ، شهریار و ...فرق غزل و قصیده :۱- از نظر تعداد ابیات۲- درون مایه و محتوای۳- وحدت موضوع نکته : اگر شاعر بیت نخست مطلع غزل و قصیده خود را زیبا و دلپسند بیاورد ، از آن به حسن مطلع تعبیـر می شود به طوری که شنونـده برای شنیدن باقی سخـن تشـویق گردد .نکته : اگر شاعر بیت آخر شعرش را ( معمولاً قصیده یا غزل ) به نحوی شیوا و دلنشین بیاورد که به عنوان حسن ختام در روح شنونده و خواننده اثر نیک و خوش باقی بگذارد ، از آن به حسن مقطع تعبیر می شود .نمونه ای از غزل حافظ:ای پادشه خوبان داد از غم تنهاییدل بی تو به جان آمد وقت است که بازآییدایم گل این بستان شاداب نمیمانددریاب ضعیفان را در وقت تواناییدیشب گله زلفش با باد همی کردمگفتا غلطی بگذر زین فکرت سوداییصد باد صبا این جا با سلسله میرقصنداین است حریف ای دل تا باد نپیماییمشتاقی و مهجوری دور از تو چنانم کردکز دست بخواهد شد پایاب شکیبایییا رب به که شاید گفت این نکته که در عالمرخساره به کس ننمود آن شاهد هرجاییساقی چمن گل را بی روی تو رنگی نیستشمشاد خرامان کن تا باغ بیاراییای درد توام درمان در بستر ناکامیو ای یاد توام مونس در گوشه تنهاییدر دایره قسمت ما نقطه تسلیمیملطف آن چه تو اندیشی حکم آن چه تو فرماییفکر خود و رای خود در عالم رندی نیستکفر است در این مذهب خودبینی و خودراییزین دایره مینا خونین جگرم می دهتا حل کنم این مشکل در ساغر میناییحافظ شب هجران شد بوی خوش وصل آمدشادیت مبارک باد ای عاشق شیداییقصیده :شعری است که مصراع اول و مصراعهای زوج آن با هم هم قافیه است و تعداد ابیات آن از پانزده بیت بیشتر است (تا هفتاد و هشتاد بیت)موضوع قصیده: غالباً ستایش ، نکوهش وصف طبیعت با مسائل اخلاقی است.هر قصیده چهار بخش دارد:الف) تغزل : مقدمه قصیده است بامضامینی چون عشق ، یاد جوانی و وصف طبیعتب) تخلص: رابطه میان مقدمه باتنه اصلی قصیده است.ج) تنه اصلی: مقصود اصلی شاعر با محتوایی چون مدح ،رثا، پند و اندرز، عرفان ، حکمت و...د) شریطه: دعای جاودانگی ممدوح در پایان قصیده است.مطلع: بیت اول قصیده را گویند.مقطع: بیت آخر قصیده را گویند. به گفته ای قصیده مهمترین قالب شعری است چون میزان قوت و توانمندی شاعر را در شاعری می سنجد.قصیده سرایان بزرگ شعر فارسی: رودکی ، فرخی سیستانی ، منوچهری،ناصر خسرو،مسعود سعد سلمان،انوری ،خاقانی قاآنی، ملک الشّعرای بهار، دکتر مهدی حمیدی ، امیری فیروزکوهی، و مهرداد اوستاشکل گرافیکی قالب قصیده همانند غزل استنمونه ای از قصیدهقصیده "بهاریه" فرخی شامل صد و بیست و پنج بیت و در مدح سلطان محمود غزنوی است که برای نمونه ابیاتی از آن نقل می شود:بهار تازه دمید، ای به روی رشک بهاربیا و روز مرا خوش کن و نبید بیارهمی به روی تو ماند بهار دیبا رویهمی سلامت روی تو و بقای بهاررخ تو باغ من است و تو باغبان منیمده به هیچکس از باغ من، گلی، ز نهار!به روز معرکه، بسیار دیده پشت ملوکبه وقت حمله، فراوان دریده صف سوارهمیشه عادت او بر کشیدن اسلامهمیشه همت او نیست کردن کفارعطای تو به همه جایگه رسید و، رسدبلند همت تو بر سپهر دایره وارکجا تواند گفتن کس آنچه تو کردیکجا رسد بر کردارهای تو گفتار؟تو آن شهی که ترا هر کجا شوی، شب و روزهمی رود ظفر و فتح، بر یمین و یسارخدایگان جهان باش، وز جهان برخوربه کام زی و جهان را به کام خویش گذارطول قصیده از ۱۵ بیت تا ۶۰ بیت می تواند باشد.دوبیتیقالب شعری است که از دو بیت با قافیه هایی در مصراعهای اول ،دوم و چهارم درست شده است.- وزن دوبیتی: وزن دوبیتی معمولاً مفاعیلن ،مفاعیلن، مفاعیل است و با رباعی فرق دارد.- روش تشخیص رباعی از دو بیتی : ۱- وزن ۲- موضوع- دوبیتی را در فارسی ((ترانه)) هم می گویند.- موضوع دوبیتی : موضوع دوبیتی عارفانه و عاشقانه است.- دوبیتی را بهترین قالب شعری در نزد روستاییان خوش ذوق و خوش لهجه است.- معروفترین شاعران دوبیتی گو: بابا طاهر عریان و فایز دشتستانی- شکل گرافیکی قالب دوبیتی :  دو بیت هم وزن است که از نظر شکل قافیه همانند رباعی است .نمودار دوبیتی :..................*      ......................*..................         ....................*نمونه:ز دست دیده و دل هر دو فریاد               هر آنچه دیده بیند دل کند یادبسازم خنجری نیشش ز فولاد                زنم بر دیده تا دل گردد آزادرباعی :"رباعی" از کلمه ی "رباع" به معنی "چهارتایی" گرفته شده است."رباعی" شعری است چهار مصراعی که بر وزن "لاحول و لاقوة الابالله" سروده می شود.سه مصراع اول رباعی تقریباً مقدمه ای برای منظور شاعر هستند و حرف اصلی در مصراع چهارم گفته می شود.قالبی ویژه­ ی شعرهای ایرانی است که چهار مصراع دارد و معمولا مصراع سوم آن قافیه ندارد. محتوای رباعی­ها بیشتر عارفانه، عاشقانه یا فلسفی است. خیام بزرگ­ترین رباعی سرای جهان است.شکل رباعی------------×           ------------×------------             ------------×نمونه هایی از رباعی:هر سبزه که بر کنار جویی رسته است     ----    گویی زلب فرشته خویی رسته استپا بر سر سبزه تا به خواری ننهی            ----     کان سبزه ز خاک لاله رویی رسته است         (خیام)ترجیع بند :غزل­ هایی است هم وزن با قافیه ­های متفاوت که بیت یکسان مُصرَّعی آن­ها را به هم می­پیوندند. به هر غزل یک «خانه» یا «رشته» و به بیت تکراری میان آن­ها «ترجیع» یا «برگردان» می­گویند.قالب ترجیع بند ویژه­ی شعر فارسی است. درون مایه ­های ترجیع بند عشق، مدح و عرفان است.شکل ترجیع بند------------×       ------------×------------        ------------×------------       ------------×------------#------------#------------+    ------------+------------       ------------+------------      ------------+------------#------------#نمونه ای از ترجیع بند از دیوان سعدیدردا که به لب رسید جانم ----- آوخ که ز دست شد عنانمکس دید چو من ضعیف هرگز ----- کز هستی خویش در گمانمپروانه ام اوفتان و خیزان ----- یکبار بسوز و وارهانمگر لطف کنی به جای اینم ----- ورجور کنی سرای آنمبنشینم و صبر پیش گیرم ----- دنباله کار خویش گیرمزان رفتن و آمدن چگویم ----- می آیی و می روم من از هوشیاران به نصیحتم چه گویند ----- بنشین و صبور باش و مخروشای خام، من این چنین در آتش ----- عیبم مکن ار برآورم جوشتا جهد بود به جان بکوشم ----- و آنگه به ضرورت از بن گوشبنشینم و صبر پیش گیرم ----- دنباله ی کار خویش گیرمای بر تو قبای حسن چالاک ----- صد پیرهن از جدائیت چاکپیشت به تواضع است گویی ----- افتادن آفتاب بر خاکما خاک شویم و هم نگردد ----- خاک درت از جبین ما پاکمهر از تو توان برید هیهات ----- کس بر تو توان گزید حاشاکبنشینم و صبر پیش گیرم ----- دنباله ی کار خویش گیرممستزاد :شعری است که به آخر هر مصراع آن واژه یا واژه­ هایی افزوده شود. افزوده­ های معنی مصراع پیشین و یا پسین خود را کامل می­ کنند.هرکه گدای در مُشکوی توست          پادشاستشه که به همسایگی کوی توست     چون گداستقطعه : شعری است حداقل دو بیت که معمولا مصراع­های زوج آن هم قافیه است. محتوای قطعه بیشتر اخلاقی، اجتماعی، آموزشی و تعلیمی، مدح و هجو است.شکل قطعه------------    ------------×------------    ------------×------------    ------------×------------    ------------×"قطعه" شعری است که معمولاً مصراع های اولین بیت آن هم قافیه نیستند ولی مصراع دوم تمام ادبیات آن هم قافیه اند. طول قطعه دو بیت یا بیشتر است.قطعه را بیشتر در بیان مطالب اخلاقی و تعلیمی و مناظره و نامه نگاری بکار می برند. قدیمی ترین قطعه ها مربوط به ابن یمین است و از بین شاعران معاصر پروین اعتصامی نیز بیشتر اشعارش را در قالب قطعه سروده است. پروین اعتصامی مناظره های زیادی در قالب قطعه دارد از قبیل مناظره نخ و سوزن، سیر و پیاز و ......شکل تصویری قطعه به شکل زیر است:علت اسم گذاری قطعه این است که شعری با قالب قطعه مانند آن است که از وسط یک قصیده برداشته شده باشد و در واقع قطعه ای از یک قصیده است.نشنیده ای که زیر چناری کدوبنی ----- بررست و بردمید بر او بر، به روز بیستپرسیدازچنار که توچند روزه ای؟ ----- گفتا چنار سال مرا بیشتر ز سی استخندید پس بدو که من از تو به بیست روز ----- برتر شدم بگوی که این کاهلیت چیست؟او را چنارگفت که امروز ای کدو ----- باتو مراهنوز نه هنگام داوری استفردا که بر من و تو وزد باد مهرگان ----- آنگه شود پدید که نامرد و مرد کیست!!!        (انوری)مُسَمَّط :شعری است که از رشته ­های گوناگون پدید می­آید. قافیه­ ی رشته­ ها متفاوت است و در هر رشته همه­ ی مصراع­ ها به جز مصراع آخر هم قافیه­اند. به هر بخش رشته می­گویند و به مصراع آخر هر رشته، بند گویند. در ضمن تمام بندها با هم هم قافیه می­باشند.شکل مسمط------------+ ------------+------------+ ------------+ رشته------------+ ------------# بند------------× ------------×------------× ------------× رشته------------× ------------# بندمقدمهمنظور از قالب یک شعر، شکل آرایش مصرع ها و نظام قافیه آرایی آن است. شعر به مفهوم عام خود نه در تعریف می گنجد و نه در قالب، ولی شاعران و مخاطبان آنها، به مرور زمان به تفاهم هایی رسیده اند و شکلهایی خاص را در مصراع بندی و قافیه آرایی شعر به رسمیت شناخته اند. به این ترتیب در طول تاریخ، چند قالب پدید آمده و ؛ شاعران کهن ما کمتر از محدوده این قالبها خارج شده اند. فقط در قرن اخیر، یک تحوّل جهش وار داشته ایم که اصول حاکم بر قالبهای شعر را تا حدّ زیادی دستخوش تغییر کرده است.قالب شعر به شکل شعر گفته می‌شود که بر دو نوع است:شکل ظاهری و شکل درونی (یا شکل ذهنی). شکل ظاهری که شامل وزن یا بی‌وزنی، تساوی مصرع‌ها و یا کوتاهی و بلندی آنها، قافیه‌ها : - در صورتی که قافیه‌ای وجود داشته باشد - و صداها و حرکات ظاهری کلمه می‌شود.قالب در شعر کلاسیک فارسی، شکل ظاهری است که قافیه به شعر می‌بخشد. طول هر مصرع، چیدمان هجاهای هر مصرع، تعداد ابیات، آرایش مصرع‌ها، قافیه آرایی آنها و حتی عاطفه انتقالی شاعر به خواننده دیگر عوامل تعیین کننده قالب ظاهری شعرند.بیت : کمترین مقدار شعر یک بیت است.مصراع: هر بیت شامل دو قسمت است هریک از این بخش ها یک مصراع نام دارد کمترین مقدار سخن موزون یک مصراع است.وزن شعر: آهنگ خاصی که در تمام مصراعهای یک شعر یکسان است همان وزن شعر نامیده می شود.ردیف: کلمات هم معنی و مستقلی که در پایان مصراعها عیناً تکرار می شود ردیف نام دارد. شعری که ردیف دارد (مردّف) خوانده می شود.قافیه : کلمات هم آهنگ و هم وزن مصراعهای شعر را قافیه گویند.ای ساربان آهسته ران کارام جانم می رود         وان دل که با خود داشتم با دلستانم می رود   قافیه   ردیفقافیه اجباری و ردیف اختیاری است ،ردیف همواره تابع قافیه است و بعد از آن می آید.مصرّع : بیتی که هر دو مصراع آن قافیه داشته باشد مصرّع نام دارد.قالب : شکلی که قافیه به شعر می بخشد قالب نام دارد . ( شعر سنتی قالب های متفاوتی دارد و شعر نیمایی (نو) قالب مشخصی ندارد.قالب های شعری سنتی:مثنوی :شعری است بر یک وزن با بیت های مصرع ، که هر بیت قافیه ای جداگانه دارد . و چون هر بیت دارای دو قافیه است آن را مثنوی ( مزدوج یا دوتایی) نامیده اند . شعری که در آن هر بیت قافیه هایی مستقل و جدا از ابیات دیگر داشته باشد مثنوی ،یا دوگانی نام دارد.مثنوی به سبب امکان نوکردن قافیه در هر بیت برای سرودن منظومه های بلند مناسب تراست. مثنوی از قدیمترین قالبهای شعر فارسی و مخصوص زبان فارسی است و در همه ادوار از آن استفاده می شده است .موضوع مثنوی :حماسی و تاریخی : شاهنامه فردوسی،اسکندر نامه نظامیاخلاقی و تعلیمی: بوستان سعدیعاشقانه و بزمی: خسرو شیرین نظامی، ویس و رامین فخرالدین اسعد گرگانیعارفانه : مثنوی معنوی مولانا ، منطق الطیر ، عطار نیشابوریشکل گرافیکی قالب مثنوی:-----------------*         ------------------*-----------------+       -------------------+-----------------#      ------------------- #-----------------&      ------------------- &و یا :مثنوی را می توان به شکل زیر تصویر کرد:......................الف      ...................... الف...................... ب        ...................... ب...................... ج         ...................... ج...................... د          ...................... دسرودن مثنوی از قرن سوم و چهارم هجری آغاز شده است که از بهترین مثنوی ها می توان به شاهنامه فردوسی، حدیقه سنایی، خمسه نظامی و مثنوی مولوی اشاره کرد.مشخصات مثنوی :۱- تعداد ابیات مثنوی حداقل دو بیت است و حداکثر برای آن وجود ندارد .۲- مثنوی مناسب ترین قالب برای بیـان داستان ها و مطالب طولانی از جمله تواریخ و قصص است .۳- موضوع و درون مایه مثنوی حماسی ، تاریخی ، اخلاقی ، تعلیمی ، عاشقانه ، بزمی و عارفانه است .مشهورترین مثنوی سرایان عبارتنداز : فردوسی ، نظامی ، اسدی توسی ، مولوی ، عطّار ، سعدی ، سنایی ، جامی ، پروین اعتصامی و شهریار .نمونه ای از مثنوی از بوستان سعدیحکایتیکی گربه در خانه زال بود                      که برگشته ایام و بد حال بودروان شد به مهمان سرای امیر                غلامان سلطان زدند شر به تیرچکان خونش از استخوان می دوید           همی گفت و از هول جان می دویداگر جستم از دست این تیر زن                 من و موش و ویرانه پیر زنغزل :"غزل" در لغت به معنی "حدیث عاشقی" است. در قرن ششم که قصیده در حال زوال بود "غزل" پا گرفت و در قرن هفتم رسما قصیده را عقب راند و به اوج رسید. در قصیده موضوع اصلی آن است که در آخر شعر "مدح" کسی گفته شود و در واقع منظور اصلی "ممدوح" است اما در غزل "معشوق" مهم است و در آخر شعر شاعر اسم خود را می آورد و با معشوق سخن می گوید و راز و نیاز می کند. این "معشوق" گاهی زمینی است اما پست و بازاری نیست و گاهی آسمانی است و عرفانی.ابیات غزل بین ۵ تا ۱۰ ییت دارد و دو مصراع اولین بیت و مصراع دوم بقیه ابیات هم قافیه اند.شعری است بر یک وزن ویک قافیه به طوری که مصراع اول بیت نخست ، با همه ی مصراع های دوم ابیات دیگر هم قافیه باشد .تذکر : نحوه ی تکرار قافیه در غزل همانند قصیده است .موضوع غزل : درون مایه غزل عاشقانه، عارفانه یا آمیزه های از این دو است و یا مضمونی اجتماعی دارد. (بیان عواطف و احساسات وصف طبیعت یا گفت و گو از ایام جوانی)پیدایش غزل : غزل در قرن ۶ هجری قمری رواج یافت بدین گونه که تغزل قصاید به صورت قالبی مستقل درآمد و غزل نام گرفت.محتوای غزل در آغاز عاشقانه بود سپس عارفانه (قرن ۷ و ۸) و بدنبال آن در دوره مشروطیت جنبه اجتماعی به خود گرفت . غزل در روزگار ما نیز همواره از قالبهای درجه اول و محبوب شعر فارسی بوده است.تخلّص شاعری : شاعر در پایان غزل نام خود یا تخلص شاعری خویش را می آورد.غزل سرایان بزرگ شعر فارسی: شهریار- هراتی . رهی معیری . صائب تبریزی . حافظ . سعدی . مولوی . سنایی غزنویشکل گرافیکی قالب غزل :-------------------*       -------------------*-------------------         -------------------*و یا :......................الف    ...................... الف...................... ب     ...................... الف...................... ج      ...................... الفمشخصات غزل :۱- تعداد ابیات غزل حداقل پنج بیت و حداکثر دوازده بیت است . ( گاهی غزل ها بیش از پانزده بیت هم یافت می شود . )۲- درون مایه و محتوای غزل بیان عواطف و احساسات ، عشق و عرفان و گاهی هم مضمون اجتماعی می باشد .۳- بیت اوّل غزل را مطلع بیت آخر آن را مقطع گویند . ( که هر کدام اگر به خوبی مطرح شوند حسن مطلع و حسن مقطع نام می گیرند . )۴- در غزل تنوع مطالب ممکن است . ( یعنی موضوع هر بیت می تواند با ابیات دیگر فرق داشته باشد.)۵- غزل از قرن ششم به وجود آمده است . ( در واقع همان تغزل قصیده است ) از آغاز پیدایش ، عاشقانه و با ظهور سنایی عارفانه می شود . )۶- با ظهور انقلاب مشروطه ، غزل مضمون اجتماعی نیز به خود می گیرد .نکته : غزل عاشقانه را سعدی و غزل عارفانه را مولوی به اوج خود رساندندحافظ که سر آمد غزل سرایان شعر فارسی است ، شیوه ی عاشقانه – عارفانه را به کمال رساند .مشهورترین غزل سرایان عبارتنداز : حافظ ، سعدی ، مولوی ، صائب تبریزی ، عراقی ، فرخی یزدی ، رهی معیری ، شهریار و ...فرق غزل و قصیده :۱- از نظر تعداد ابیات۲- درون مایه و محتوای۳- وحدت موضوع نکته : اگر شاعر بیت نخست مطلع غزل و قصیده خود را زیبا و دلپسند بیاورد ، از آن به حسن مطلع تعبیـر می شود به طوری که شنونـده برای شنیدن باقی سخـن تشـویق گردد .نکته : اگر شاعر بیت آخر شعرش را ( معمولاً قصیده یا غزل ) به نحوی شیوا و دلنشین بیاورد که به عنوان حسن ختام در روح شنونده و خواننده اثر نیک و خوش باقی بگذارد ، از آن به حسن مقطع تعبیر می شود .نمونه ای از غزل حافظ:ای پادشه خوبان داد از غم تنهاییدل بی تو به جان آمد وقت است که بازآییدایم گل این بستان شاداب نمیمانددریاب ضعیفان را در وقت تواناییدیشب گله زلفش با باد همی کردمگفتا غلطی بگذر زین فکرت سوداییصد باد صبا این جا با سلسله میرقصنداین است حریف ای دل تا باد نپیماییمشتاقی و مهجوری دور از تو چنانم کردکز دست بخواهد شد پایاب شکیبایییا رب به که شاید گفت این نکته که در عالمرخساره به کس ننمود آن شاهد هرجاییساقی چمن گل را بی روی تو رنگی نیستشمشاد خرامان کن تا باغ بیاراییای درد توام درمان در بستر ناکامیو ای یاد توام مونس در گوشه تنهاییدر دایره قسمت ما نقطه تسلیمیملطف آن چه تو اندیشی حکم آن چه تو فرماییفکر خود و رای خود در عالم رندی نیستکفر است در این مذهب خودبینی و خودراییزین دایره مینا خونین جگرم می دهتا حل کنم این مشکل در ساغر میناییحافظ شب هجران شد بوی خوش وصل آمدشادیت مبارک باد ای عاشق شیداییقصیده :شعری است که مصراع اول و مصراعهای زوج آن با هم هم قافیه است و تعداد ابیات آن از پانزده بیت بیشتر است (تا هفتاد و هشتاد بیت)موضوع قصیده: غالباً ستایش ، نکوهش وصف طبیعت با مسائل اخلاقی است.هر قصیده چهار بخش دارد:الف) تغزل : مقدمه قصیده است بامضامینی چون عشق ، یاد جوانی و وصف طبیعتب) تخلص: رابطه میان مقدمه باتنه اصلی قصیده است.ج) تنه اصلی: مقصود اصلی شاعر با محتوایی چون مدح ،رثا، پند و اندرز، عرفان ، حکمت و...د) شریطه: دعای جاودانگی ممدوح در پایان قصیده است.مطلع: بیت اول قصیده را گویند.مقطع: بیت آخر قصیده را گویند. به گفته ای قصیده مهمترین قالب شعری است چون میزان قوت و توانمندی شاعر را در شاعری می سنجد.قصیده سرایان بزرگ شعر فارسی: رودکی ، فرخی سیستانی ، منوچهری،ناصر خسرو،مسعود سعد سلمان،انوری ،خاقانی قاآنی، ملک الشّعرای بهار، دکتر مهدی حمیدی ، امیری فیروزکوهی، و مهرداد اوستاشکل گرافیکی قالب قصیده همانند غزل است .نمونه ای از قصیدهقصیده "بهاریه" فرخی شامل صد و بیست و پنج بیت و در مدح سلطان محمود غزنوی است که برای نمونه ابیاتی از آن نقل می شود:بهار تازه دمید، ای به روی رشک بهاربیا و روز مرا خوش کن و نبید بیارهمی به روی تو ماند بهار دیبا رویهمی سلامت روی تو و بقای بهاررخ تو باغ من است و تو باغبان منیمده به هیچکس از باغ من، گلی، ز نهار!به روز معرکه، بسیار دیده پشت ملوکبه وقت حمله، فراوان دریده صف سوارهمیشه عادت او بر کشیدن اسلامهمیشه همت او نیست کردن کفارعطای تو به همه جایگه رسید و، رسدبلند همت تو بر سپهر دایره وارکجا تواند گفتن کس آنچه تو کردیکجا رسد بر کردارهای تو گفتار؟تو آن شهی که ترا هر کجا شوی، شب و روزهمی رود ظفر و فتح، بر یمین و یسارخدایگان جهان باش، وز جهان برخوربه کام زی و جهان را به کام خویش گذارطول قصیده از ۱۵ بیت تا ۶۰ بیت می تواند باشد.دوبیتیقالب شعری است که از دو بیت با قافیه هایی در مصراعهای اول ،دوم و چهارم درست شده است.- وزن دوبیتی: وزن دوبیتی معمولاً مفاعیلن ،مفاعیلن، مفاعیل است و با رباعی فرق دارد.- روش تشخیص رباعی از دو بیتی : ۱- وزن ۲- موضوع- دوبیتی را در فارسی ((ترانه)) هم می گویند.- موضوع دوبیتی : موضوع دوبیتی عارفانه و عاشقانه است.- دوبیتی را بهترین قالب شعری در نزد روستاییان خوش ذوق و خوش لهجه است.- معروفترین شاعران دوبیتی گو: بابا طاهر عریان و فایز دشتستانی- شکل گرافیکی قالب دوبیتی :  دو بیت هم وزن است که از نظر شکل قافیه همانند رباعی است .نمودار دوبیتی :..................*      ......................*..................         ....................*نمونه:ز دست دیده و دل هر دو فریاد               هر آنچه دیده بیند دل کند یادبسازم خنجری نیشش ز فولاد                زنم بر دیده تا دل گردد آزادرباعی :"رباعی" از کلمه ی "رباع" به معنی "چهارتایی" گرفته شده است."رباعی" شعری است چهار مصراعی که بر وزن "لاحول و لاقوة الابالله" سروده می شود.سه مصراع اول رباعی تقریباً مقدمه ای برای منظور شاعر هستند و حرف اصلی در مصراع چهارم گفته می شود.قالبی ویژه­ ی شعرهای ایرانی است که چهار مصراع دارد و معمولا مصراع سوم آن قافیه ندارد. محتوای رباعی­ها بیشتر عارفانه، عاشقانه یا فلسفی است. خیام بزرگ­ترین رباعی سرای جهان است.شکل رباعی------------×           ------------×------------             ------------×نمونه هایی از رباعی:هر سبزه که بر کنار جویی رسته است     ----    گویی زلب فرشته خویی رسته استپا بر سر سبزه تا به خواری ننهی            ----     کان سبزه ز خاک لاله رویی رسته است         (خیام)ترجیع بند :غزل­ هایی است هم وزن با قافیه ­های متفاوت که بیت یکسان مُصرَّعی آن­ها را به هم می­پیوندند. به هر غزل یک «خانه» یا «رشته» و به بیت تکراری میان آن­ها «ترجیع» یا «برگردان» می­گویند.قالب ترجیع بند ویژه­ی شعر فارسی است. درون مایه ­های ترجیع بند عشق، مدح و عرفان است.شکل ترجیع بند------------×       ------------×------------        ------------×------------       ------------×------------#------------#------------+    ------------+------------       ------------+------------      ------------+------------#------------#نمونه ای از ترجیع بند از دیوان سعدیدردا که به لب رسید جانم ----- آوخ که ز دست شد عنانمکس دید چو من ضعیف هرگز ----- کز هستی خویش در گمانمپروانه ام اوفتان و خیزان ----- یکبار بسوز و وارهانمگر لطف کنی به جای اینم ----- ورجور کنی سرای آنمبنشینم و صبر پیش گیرم ----- دنباله کار خویش گیرمزان رفتن و آمدن چگویم ----- می آیی و می روم من از هوشیاران به نصیحتم چه گویند ----- بنشین و صبور باش و مخروشای خام، من این چنین در آتش ----- عیبم مکن ار برآورم جوشتا جهد بود به جان بکوشم ----- و آنگه به ضرورت از بن گوشبنشینم و صبر پیش گیرم ----- دنباله ی کار خویش گیرمای بر تو قبای حسن چالاک ----- صد پیرهن از جدائیت چاکپیشت به تواضع است گویی ----- افتادن آفتاب بر خاکما خاک شویم و هم نگردد ----- خاک درت از جبین ما پاکمهر از تو توان برید هیهات ----- کس بر تو توان گزید حاشاکبنشینم و صبر پیش گیرم ----- دنباله ی کار خویش گیرممستزاد :شعری است که به آخر هر مصراع آن واژه یا واژه­ هایی افزوده شود. افزوده­ های معنی مصراع پیشین و یا پسین خود را کامل می­ کنند.هرکه گدای در مُشکوی توست          پادشاستشه که به همسایگی کوی توست     چون گداستقطعه : شعری است حداقل دو بیت که معمولا مصراع­های زوج آن هم قافیه است. محتوای قطعه بیشتر اخلاقی، اجتماعی، آموزشی و تعلیمی، مدح و هجو است.شکل قطعه------------    ------------×------------    ------------×------------    ------------×------------    ------------×"قطعه" شعری است که معمولاً مصراع های اولین بیت آن هم قافیه نیستند ولی مصراع دوم تمام ادبیات آن هم قافیه اند. طول قطعه دو بیت یا بیشتر است.قطعه را بیشتر در بیان مطالب اخلاقی و تعلیمی و مناظره و نامه نگاری بکار می برند. قدیمی ترین قطعه ها مربوط به ابن یمین است و از بین شاعران معاصر پروین اعتصامی نیز بیشتر اشعارش را در قالب قطعه سروده است. پروین اعتصامی مناظره های زیادی در قالب قطعه دارد از قبیل مناظره نخ و سوزن، سیر و پیاز و ......شکل تصویری قطعه به شکل زیر است:علت اسم گذاری قطعه این است که شعری با قالب قطعه مانند آن است که از وسط یک قصیده برداشته شده باشد و در واقع قطعه ای از یک قصیده است.نشنیده ای که زیر چناری کدوبنی ----- بررست و بردمید بر او بر، به روز بیستپرسیدازچنار که توچند روزه ای؟ ----- گفتا چنار سال مرا بیشتر ز سی استخندید پس بدو که من از تو به بیست روز ----- برتر شدم بگوی که این کاهلیت چیست؟او را چنارگفت که امروز ای کدو ----- باتو مراهنوز نه هنگام داوری استفردا که بر من و تو وزد باد مهرگان ----- آنگه شود پدید که نامرد و مرد کیست!!!        (انوری)مُسَمَّط :شعری است که از رشته ­های گوناگون پدید می­آید. قافیه­ ی رشته­ ها متفاوت است و در هر رشته همه­ ی مصراع­ ها به جز مصراع آخر هم قافیه­اند. به هر بخش رشته می­گویند و به مصراع آخر هر رشته، بند گویند. در ضمن تمام بندها با هم هم قافیه می­باشند.شکل مسمط------------+ ------------+------------+ ------------+ رشته------------+ ------------# بند------------× ------------×------------× ------------× رشته------------× ------------# بندآدرس الکترونیکی مقاله: http://migna.ir/vdci۳waz.t۱ayy۲bcct.htmlآدرس الکترونیکی مقاله: http://migna.ir/vdci۳waz.t۱ayy۲bcct.htmlایتا:https://eitaa.com/soalat_all_freesites.mahdi.m.1384s.mahdi.m.1384Thu, 19 Mar 2020 17:56:49 +0330https://virgool.ir/mohtavaye-amoozesh/گروه-اسمی-چیست-lgzuzrfkxuoz«گروه اسمی از یک اسم به عنوان هسته ساخته­ می­شود که می­تواند یک یا چند وابسته نیز بگیرد وجود وابسته اختیاری است ، هسته گروه اسمی یا اسم است و یا هر چه در حکم اسم باشد.»                                                                                                 ( وحیدیان /۱۳۸۲/۶۸ )یکی از ویژگیهای اسم «وابسته پذیر» بودن آن است. اسم می تواند قبل و بعد از خودش یک یا چند وابسته بگیرد.به این مثال توجه کنید:همین دو دانش آموز  زرنگ دبیرستاندراین گروه اسمی ، دانش آموز به عنوان هسته ی گروه اسمی ، دو وابسته ی (همین و دو) را قبل از خود و دو وابسته ی (زرنگ و دبیرستان) را بعد از خود پذیرفته است و در اصطلاح ، هسته گروه اسمی فوق (دانش آموز) چهار وابسته دارد که دو تای از آنها وابسته پیشین هستند و دو تا وابسته ی پسین .بخش ۱ : وابسته های پیشیناین وابسته ها عبارتند از : صفت اشاره ، صقت پرسشی، صفت تعجبی، صفت مبهم ، صفت شمارشی اصلی، صفت شمارشی ترتیبی نوع ۱ (با پسوند -ُ مین) ، صفت عالیو شاخص اکنون میزان جا به جایی  و یا عدم جا به جایی این وابسته ها را از جایگاه اصلی خود یعنی قبل از هسته، به بعد از هسته مورد بررسی قرار می دهیم.۱)        صفت اشاره: این ، آن، چنین، چنان، همین، همان صفت های اشاره هستند که از نظر فاصله با هسته «دورترین» جایگاه را می توانند داشته باشند.-        این کتاب ، این سه کتاب، این سه جلد کتاب-        همین هوای مه آلود-        چنان کارگران زحمت کش* صفت های اشاره قبل از هسته خود می آیند و قابل جابه جایی نیستند و بعد از هسته نمی آیند.۲) صفت پرسشی : «چند ، کدام، چندمین، چه» وقتی پیش از اسم بیایند و پرسشی را برسانند، صفت پرسشی اند و اگر پرسشی را نرسانند «صفت مبهم» می باشند:- چند       سال  است او را ندیده ای ؟    چند : صفت پرسشی.صفت پرسشی  هسته- هسته نیز    چند       کتاب      با خودش آورده بود.   چند : صفت مبهم.صفت مبهم     هسته- کدام       جنگ را می توان بزرگترین جنگ شاهنامه دانست ؟صفت پرسشی     هستهv      صفت های پرسشی نیز قبل از هسته می آیند و نمی توانند بعد از هسته بیایند.ولی به دلیل ملاحظات سبکی و در نوشته های ادبی صفت پرسشی «چه» بعد از هسته نیز می آید:-        کاری چه ؟ کتابی چه؟ تفریحی چه؟۳) صفت تعجبی: واژه های «چه، عجب» اگر همراه اسم بیایند و تعجب را برسانند «صفت تعجبی» هستند. ضمناٌ بعد از هسته آنها نشانه ی «ی» می آیند.       وابسته + هسته + ی  :      (عجب کتابی!)- چه کوه بلندی ! هر گاه هسته صفت (وابسته پسین) داشته باشد نشانه (ی) بعد از آن وابسته    می آید.- عجب فیلمی بود! چون هسته وابسته پسین ندارد ، نشانه (ی) بلافاصله بعد از هسته آمده است.* صفت های تعجبی نیز همواره قبل از هسته خود می آیند.۴) صفت مبهم : «صفات مبهم عبارتند از : هر، هیچ ، همه ، فلان، خیلی ، بسیار، کمی، قدری،بعضی، پاره ای ، چند (اگر پرسش را نرسانه) ، دیگر»                                                                                                                                                              ( همان /۷۰ )-      هر          دوستی ، دوست واقعی نیست.صفت مبهم      هسته* از میان صفت های مبهم، «هر ، هیچ، فلان،خیلی، قدری، پاره ای» همواره جایگاه ثابت دارند وهمیشه به عنوان وابسته پیشین ، قبل از هسته می آیند:- هر  کس تلاش کند به نتیجه می رسد.- هیچ تفریحی بالاتر از کار نیست.- فلان شخصیت نیز در کنگره شرکت کرده بود.- خیلی آدمها از تاریکی می ترسند.- برای انجام این کار قدری پول لازم است.-پاره ای مسائل در جلسه امروز مطرح شد.* ولی بنا به ملاحظات سبکی و در نوشته های ادبی گاهی صفات مبهم زیر پس از هسته نیز می ایند و می توانند بعنوان «وابسته پسین» واقع شوند: «همه، بسیار، کمی، بعضی، چند، دیگر»به عنوان مثال:- رئیس و مامور  هر   دو  وارد شدند. (صفت مبهم «هر» و صفت شمارشی ساده «دو» بدون هیچ نشانه ای بعد از هسته است.- همه انسان ها عاشق زندگی هستند :       انسان ها همه عاشق زندگی هستند. و این مثال:«مردم همه دکان ها و بازارها را می بستند.» (جمال زاده /۱۳۷۵/۶۷) به جای «همه ی مردم»- بسیار غصه خوردم :      غصه ی بسیار خوردم.- کمی مطالعه بکن :          مطالعه کمی بکن.- بعضی آدم ها آینده نگرند :      آدمم ها بعضی آینده نگرند.- چند دانش آموز تاخیر داشتند :       دانش آموزی چند تاخیر داشتند.- دیگر روز قاضی آمد :        روز دیگر قاضی آمد.و هم چنین : اشتری چند (به جای چند اشتر) بز و میشی چند ( چند بز و میش) ، ضربتی چند (چند ضربت).- شاعر ساعتی چند آن جا بود. به جای  :    چند ساعت۵) صفت شمارشی اصلی : این صفت ها ، همان عددهای اصلی اند چون : یک ، دو ، سه ، هزار،میلیون ...-   سه    کلاغ   روی درخت نشسته است.صفت    هسته-        «امشب شب چهارده ماه است و تا یک  ماه دیگر کار ما تمام می شود.»(هدایت/۱۳۸۱/۵۴)-        دو ماشین کنار جاده توقف کرده بودند.-        سی و پنج دانش آموز در کلاس دوم درس می خوانند.-        هفت دانشجو امروز غایب اند.* صفت های شمارشی اصلی همیشه قبل از هسته گروه اسمی می آیند و جایگاه آنها قبل از هسته ثابت است.۶) صفت های شمارشی با -ُ مین : دومین ، یکصدمین ، سی و هفتمین و...- اولین باری بود که با او ملاقات می کردم.- دومین جایزه را به مریم دادند.- یکصد و بیست و یکمین سال در گذشت او را بزرگ داشتند.- این چهارمین مدال ناهید است.* با اینکه صفت های شمارشی با -ُ مین وابسته پیشین می باشند اما پس از اسم هم آید. در این صورت مضاف الیه اند.- «... این دفعه سیزدهمین می میرد.» (هدایت /۱۳۸۳/۱۳) بجای :    سیزدهمین دفعه- مدال چهارمین را بر گردن او آویختند.۷) صفت عالی (برترین) : صفت بیانی + ترین : صفت عالی  :       بزرگ + ترین : بزرگترین- بهترین       دوست    انسان کتاب است.صفت عالی    هسته-        کوچکترین برادر من امسال به سربازی می رود.-        قدیمی ترین کتاب این مجموعه ، تاریخ بیهقی است.* با این که صفت عالی از وابسته های پیشین اسم ، محسوب می شود اما گاهی بنا به ملاحظات سبکی بعد از هسته نیز دیده می شوند.- دوست بهترین ، کتاب است.- کتاب بزرگترین را به من بده .          (در این مثال ها ، صفت عالی، وابسته پسین است)- او راه بدترین را در پیش گرفته بود.(همانطور که ذکر شد ، آمدن صفت عالی پس از هسته در جمله های بلاغی است نه عادی.)۸) شاخص: «شاخص ها عناوین و القابی هستند که بدون نشانه و یا نقش نمایی پیش از اسم می آیند و نزدیکترین وابسته به هسته گروه اسمی اند. تعدادی از این واژه ها عبارتند از : آقا ، استاد، سرهنگ، شاه ، عمو، دایی، حاجی و... »                                              ( همان/۷۲ )آقا:هم میتواند وابسته پیشین باشد و هم بصورت وابسته پسین و هم هر دو وابسته پیشین :آقا         رضا     //      اکبر آقا : وابسته پسین  //      هر دو : محسن آقا ، آقا محسنشاخص        هستهv      واژه ی شاخص «آقا» سه نوع کاربرد دارد . یا فقط وابسته پیشین است یا فقط وابسته ی پسین و یا هر دو .الف) فقط وابسته پیشین:۱) اسم هایی که به مصوت بلند «آ و او» ختم می شود، شاخص «آقا» فقط قبل از آنها می آید:آقا         رضا   ، آقا برزو، آقای مجتبی ، آقا مصطفی ، آقا مرتضی ، آقا موسی ، آقا نیما ، آقا آریا و...شاخص    هستهکه بصورت : رضا آقا ، مجتبی آقا ، برزو آقا و... کاربرد ندارد.۲) اسامی که به «مصوت بلند + صامت ختم می شود ، شاخص «آقا» قبل از آنها می آید و به کار رفتن این شاخص پس از این اسم ها کاربرد ندارد:مثال: آقا جلال ، آقا جلیل ، آقا عماد ، آقا میلاد ، آقا بهزاد ، آقا فرزان ، آقا افشین ، آقا سهراب ، آقا احسان ، آقا نوید و...* در برخی از اسامی نیز کاربرد شاخص «آقا» قبل از آنها معمول است و بعد از این اسم ها ، غیر عادی است مثل : رجب ،آقا رجب ، کاربرد رجب اقا غیر عادی است . هم چنین این اسم ها: قدرت ، نعمت، صادق، و... .* در یکسری از اسامی که به مصوت «ای» ختم می شوند ، شاخص «آقا» بصورت پسین است:«هادی آقا، علی آقا» و در بعضی به صورت پیشین : آقا تقی ، آقا نقی .۲)        به صورت وابسته ی پسیندر این اسم ها علامت و یا شکل به خصوصی نیست ولی کاربرد شاخص آقا به صورت وابسته ی پسین معمول است و به کار رفتن این شاخص قبل از این اسم ها غیر عادی است:مثال : اکبر آقا ( آقا اکبر کاربرد ندارد و یا غیر معمول است ) باقر ، امیر ، حسین ، حسن ، قاسم و...۳)        هم پیشین و هم پسیندر این اسم ها شاخص آقا هم به صورت پشین کاربرد دارد و عادی است وهم به صورت پسین:محمد ، مهدی ، جواد، مسعود ، سعید ، محمود، وحید، کاظم ، محسن ... .خانم :۱-      این شاخص از اسامی زن ها به صورت وابسته ی پسین به کار می رود:زهرا خانم ، مریم خانم ، فاطمه خانم، رویا خانم، مرضیه خانم، زینب خانم، تکتم خانم و... .v      در برخی مواقع برای احترام به اسامی معصومین و بزرگان این شاخص قبل از هسته هم کاربرد دارد:خانم فاطمه ی زهرا (س) فرمودند :... ، خانم زینب (س) در کربلا بودند.۲-      برای شغل ها و حرفه بصورت وابسته پیشین می آید : خانم معلم ، خانم دکتر، خانم مهندس و... (بدون اضافه شدن)v      اگر خانم به واژه بعد اضافه شود معنای آن نیز فرق می­کند : خانمِ دکتر (خانمی که همسر آقای دکتر است )v      بقیه ی شاخص ها وابسته پیشین اسم محسوب می شوند و بعد از هسته نمی آیند:-   استاد    وحیدیان  ، امام محمد باقر ، امام زاده داود، تیمسار محمدی ، حاجی ملکی ، حکیم ابوالقاسم فردوسی و...شاخص     هستهبخش دوم : وابسته های پسیناین وابسته ها بعد از هسته و نقش نمای اضافه می آیند : اسم + -ِ + وابسته ی پسین :گل سرخ (بر خلاف وابسته های پیشین که بدون هیچ گونه نقش نما و یا نشانه ای قبل از هسته می آیند . (البته جمله ی ربطی توضیحی این خصوصیت را ندارد.)«وابسته های پسین عبارتند از: صفت شمارشی ترتیبی نوع دوم (با -ُ م ) ، صفت بیانی صفت تفضیلی، مضاف الیه ، و جمله ی ربطی توضیحی»                                            (همان /۷۳)۱) صفت های شمارشی با -ُ م : صفت های شمارشی ساده + -ُ م (سه + -ُ م    :      سوم )- کلاس چهارم ، طبقه ششم ، فصل دهم.- «و حالا نوبت  دفتر     دوم   حساب جاری بود...»                                                                                  ( جلال آل احمد /۱۳۷۴/۷۹ )هسته   وابستهv      این صفت ها بعد از هسته می آیند و به عنوان وابسته ی پسین کاربرد ندارند و آمدن آنها قبل از هسته غیر عادی است.۲) مضاف الیه «اگر پس از اسمی نقش نمای اضافه بیاید کلمه بعد از آن - اگر اسم یا در حکم اسم باشد - مضاف الیه است و گر نه صفت است »                                                                                                                                           ( وحیدیان / ۱۳۸۲/۷۹ )اضافه ها از نظر رابطه مضاف با مضاف الیه به دو دسته «تعلقی» و «غیر تعلقی» تقسیم می شوند.الف) اضافه تعلقی: در این نوع اضافه بین مضاف و مضاف الیه رابطه ی مالکیت یا وابستگی وجود دارد. پر پرنده ، مغز مداد ، فلسفه ی بو علی سینا ، قانون کار و...  .v      در این نوع اضافه نمی توان جای مضاف و مضاف الیه را عوض کرد : پرنده ی پر ، مداد مغز ، کار قانون ، نامه ی عنوان و... همانطور که می بینید با این تغییر جا این ترکیب اضافی غیر عادی است و معمول نیست.ب) اضافه غیرتعلقی : بین مضاف و مضاف الیه رابطه مالکیت یا وابستگی نیست.دست طمع ، داس مرگ، دست سرنوشت ، چشم احترام ، کمند گیسو و... .v    در این نوع از اضافه نیز نمی توان جای مضاف و مضاف الیه را عوض کرد اما برخی از نویسندگان اهل ذوق و با تغییر جای اضافه های غیر تعلقی ترکیباتی بدیع می سازند که البته ربطی به معنای اولیه آن اضافه ها ندارد.مثلاً کمند گیسو   :    گیسوی کمند ، دست سرنوشت  :      سرنوشت دستداس مرگ   :   مرگ داس / چشم احترام  :   احترام چشم /  آزادی مجسمه  :  مجسمه آزادی و... (برخی از نویسندگان از این ویژگی برای نام گذاری عنوان کتاب ها یا مقالاتشان استفاده می کنند.)۳) صفت تفصیلی : صفت های ساده + نشانه تفضیلی «تر» = صفت تفصیلیزیبا تر ، بزرگ تر ، ارزشمند تر، گسترده تر، کمتر ، کوچکتر ، دورتر و...-گل زیباتر ، پسر کوچکتر ، کتاب ارزشمند تر ، راه دورتر ، شهر نزدیکتر و...* صفت تفضیلی نیز از وابسته های پسین محسوب می شود و قبل از هسته نمی آید .در برخی از موارد دیده شده که بنا به ملاحظات سبکی ، به صورت وابسته پیشین نیز آمده است :کمتر آدمی  است که از طبیعت بدش بیاید.۴- صفت بیانی : صفت بیانی خود به پنج دسته تقسیم می شود: بیانی ساده، فاعلی، مفعولی، نسبی و لیاقت در گروه اسمی آنچه پس از کسره می اید اگر مضافه الیه ، صفت شمارشی و صفت تفضیلی نباشد ، صفت بیانی است .- گل سرخ ، قد بلند، آپارتمان نوساز، هوای مطبوع ، دانشمند خوش فکر ، آجر نسوز ، ...* هرچند که صفت های بیانی وابسته ی پسین اسم هستند اما در نظم و نثر ادبی به صورت وابسته ی پیشین هم دیده می شوند.- خوب کاری کردی که آمدی  :     کار خوب- در اندک مدتی خود را به محل کارش رساند    :      مدت اندک- گرفت آن بر و یال جنگی پلنگ   :       پلنگ جنگی- بی بها چرم آهنگران   :        چرم بی بها- یکی بی زیان مرد آهنگرم     :      مرد بی زیان- بلند آسمان پیش قدرت خجل  :       آسمان بلند- سیاه دشت نمناک  :      دشت سیاه«واژه های خوب ، بد ، تنها ، یگانه ، عجب ، عجیب ، بیش از صفت های دیگر چنین کاربردی دارند»                               ( همان / ۸۱ )جمله ی ربطی توضیحیاین جمله ها وابسته ی پسین هستند پس از پیوند وابستگی «که» می آیند و از نظر مرتبه وابستهها آخرین وابسته اسم محسوب می شوند. «فعل جمله های ربطی توضیحی قابل تاویل به صفت ، مضاف الیه یا بدل هسته خواهد بود:مردی که کتاب می خواند، زود تر از بقیه بلند شد   :          مرد     کتاب خوان  زودتر از بقیه بلند شدندمنبع مطلب کلیک کنیدs.mahdi.m.1384s.mahdi.m.1384Wed, 18 Mar 2020 20:59:15 +0330