https://virgool.ir/feed/@s.m.tavahhodiمن مریم توحدی مادر سه فرزند، دو دختر و یک پسر هستم و در زندگی تلاش می کنم: شادمانه بیاموزم تا زندگی شادمانه بسازم.fa2026-11-11 16:16:03https://files.virgool.ir/upload/users/4898820/avatar/69vQGZ.jpghttps://virgool.ir/@s.m.tavahhodihttps://virgool.ir/@s.m.tavahhodi/زمان-کیفی-با-فرزند-jmshwrla7uhtاولین دوره فرزندپروری جامع و گران قیمتی که شرکت کردم، در زمان کرونا بود. دقیقا زمانی که من سه فرزند کوچک داشتم و مدرسه ها تعطیل شده بود و علاوه بر شرایط خاص بزرگ کردن سه فرزند در کنار هم، استرس های خاص اون دوران هم برای من چالش بزرگی شده بود. اینجا بود که تصمیم گرفتم یک دوره فرزندپروری به خودم و فرزندانم هدیه بدهم.آن روزها به خاطر دور شدن از خطر کرونا، از شهر خارج شدیم و در پرورش ماهی پدرم در کنار مادر و پدر عزیزم زندگی می کردیم. طبیعت زیبا شرایط خیلی خوبی برای بازی بچه ها ایجاد کرده بود ولی من می دیدم که نیاز هست برای پرورش فرزندانم اقدامات خاص بیشتری انجام بدهم. آموزش اصلی که در آن دوره ارائه شد، نحوه بازی درست با بچه ها در زمان مشخص و با ویژگیهای منحصر به فردی بود که قبلا از آن خبر نداشتم. به خاطر کرونا بود که توانستم به صورت آنلاین در آن دوره که در تهران برگزار میشد شرکت کنم و من تنها شرکت کننده ی آنلاین آن دوره بودم و بقیه والدین به صورت حضوری شرکت کرده بودند و من از همان زمان دست و پنجه نرم کردن با دشواری های کلاس آنلاین را شروع کردم.مطابق آموزشها من یه چمدان پر از اسباب بازی های مربوط به زمان کیفی داشتم و طبق قاعده خاصی با تک تک فرزندانم به تنهایی این زمان را می گذراندم. این بازی در خانه ی ما به نام بازی زمانی شناخته می شد و علاوه بر من، بچه ها عاشق این برنامه بازی بودند. زیباترین لحظات بازی کردن با فرزندانم را در این زمان ها تجربه کردم و آرزو می‌کردم همه والدین چنین لذتی را تجربه کنند. زمان کیفی با کودک ((Special Time / Quality Time  مفهومی است که در بسیاری از برنامه‌های علمی فرزندپروری مثل Parent‑Child Interaction Therapy (PCIT) ، برنامه فرزندپروری مثبت ( Positive Parenting Program ((Triple‑P)و پژوهش‌های دلبستگی مطرح شده است. منظور از زمان کیفی، یک بازه کوتاه از قبل تعیین شده به مدت 15 تا 30 دقیقه است و در آن کودک، محور اصلی تعامل و هدایت کننده روند بازی و فعالیت است.این زمان با کنار هم بودن معمولی فرق دارد، چون در طول آن، فقط شاد بودن از همراهی با کودک و لذت بردن از بازی در کنار هم مهم است و لازم است طوری برنامه ریزی شود که عوامل مزاحم ایجاد نشود؛ نه رسیدگی به کارهای خانه، نه آموزش دادن، نه نصیحت، و نه پیامهای موبایل. زمان کیفی این نیست که ساعت‌ها با بچه بازی کنید، یا او را به تفریحات خاص ببرید، یا فعالیت‌های آموزشی برنامه‌ریزی شده اجرا کنید. چیزی که آن را «کیفی» می‌کند، توجه کامل و ارتباط عاطفی مستقیم است.اهمیت اختصاص زمان کیفی در تحقیقات علمی بارها ثابت شده است. وقتی کودک تجربه می‌کند که والد چند دقیقه در روز فقط برای اوست، احساس امنیت عاطفی‌ و عزت نفسش بالا می‌رود، رابطه اش با والد عمیق‌تر می‌شود و رفتارهای چالش‌برانگیز او کاهش پیدا می‌کند؛ چون دیگر نیازی به لجبازی یا جلب توجه منفی نخواهد داشت. این نوع توجه منظم باعث می‌شود کودک راحت‌تر همکاری کند، اعتمادبه‌نفسش بیشتر شود و مهارت‌های زبانی و هیجانی‌اش سریع‌تر رشد کند. محققان می‌گویند کیفیت رابطه والد–کودک یکی از قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده‌های سلامت روان و اجتماعی کودک در سال‌های آینده زندگی اوست و زمان کیفی یکی از بهترین ابزارهای بالابردن این کیفیت است. خود من همه این دستاوردها را در زمانی که به صورت دقیق از این روش استفاده می کردم مشاهده کردم. حتی وقتی برای مدتی این بازی ها را متوقف کردم، متوجه اثر منفی فقدان آن بر رفتار فرزندانم شدم و به اهمیتش بیشتر از قبل پی بردم. زمانی را انتخاب کنید که بتوانید واقعاً حضور داشته باشید. این زمان باید کوتاه اما ثابت باشد، معمولاً روزی پانزده تا سی دقیقه، یا دو یا سه روز در هفته، بسته به زمانی که می توانید برای این کار اختصاص دهید. به کودک بگویید این چند دقیقه فقط برای اوست. با توجه به سن فرزند، تعامل از طریق بازی، گفت‌وگو یا فعالیت مشترکی که فرزند انتخاب می کند شکل می‌گیرد. اگر می توانید یک سری اسباب بازی مخصوص این زمان داشته باشید که بازی های متنوعی را شامل شود؛ از خاله بازی تا شمشیر بازی و کاردستی و نقاشی و بازی های خلاقانه. از او بخواهید خودش بازی یا فعالیت را انتخاب کند، اگر رابطه شما با فرزند در حال حاضر مساعد نیست، شمشیر بازی را اوایل اضافه نکنید. معمولا فرزندان قبل از 10-12 سالگی بازی کردن را می پسندند و در سن های بالاتر، گفتگو و معاشرت کردن با والد را ترجیح می دهند. در این زمان حواس‌پرتی‌ها کنار گذاشته می‌شود و کودک انتخاب می‌کند چه کاری انجام شود. والد فقط همراه می‌شود، نگاهش می‌کند، حرف‌هایش را می‌شنود، واکنش‌هایش را توصیف می‌کند و از بودن در کنارش لذت می‌برد. تنها در صورتی که احتمال آسیب جسمی وجود دارد، والد می تواند در این زمان، برای فرزند محدودیت ایجاد کند. در این بازه زمانی، هدف فقط ساختن ارتباط است.برای افزایش اثرگذاری این زمان می توان از تکنیک گزارش گری استفاده نمود به این صورت که گاهی مانند یک گزارشگر، با هیجان، رفتار فرزند خود را در طی بازی  به صورت مشاهده ای گزارش کنید. طبق تجربه زیسته من، این کار برای کودکان بسیار خوشایند است. وقتی به اندازه یک دهم زمان بازی باقی مانده است، به کودک نزدیک بودن پایان زمان بازی را اطلاع دهید. اگر فرزند درخواست کرد، می تواند یک یا دو تا از اسباب بازی ها را برای بازی خودش قرض بگیرد و با آنها بازی کند و سپس به والد پس دهد. اختصاص زمان کیفی برای تعامل با فرزند علاوه بر بهبود رابطه، خشم پنهان فرزند از والد را نیز مرتفع می کند. در کانال "مادری از نو_مریم توحدی " https://ble.ir/madariaznow_maryamtavahodi  به این موضوع پرداخته ام. می‌توانید همین حالا چند دقیقه برنامه تان را چک کنید و زمانی را مشخص کنید و تصمیم بگیرید برای آینده بهتر خودتان و فرزندتان این زمان را اختصاص دهید. این شروعی دوباره خواهد بود. شاید در اوایل بتوانید فقط 15 دقیقه زمان اختصاص دهید و بعد از مدتی این زمان را بیشتر کنید. اگر این کار را شروع کنید، ممکن است فرزند مدتی بیشتر از قبل به شما بچسبد چون راهی برای پرکردن ظرف عشقش پیدا کرده است، صبوری کنید و ادامه دهید تا کم کم از این مرحله عبور کنید. درست است که فرزندپروری گاهی اوقات بسیار سخت است اما می تواند شیرین ترین لذت دنیا باشد. اگر در حال حاضر این گفته را قبول ندارید، خیلی شبیه من چند سال پیش هستید، به شما نوید می دهم که طبق مطلبی که در کتاب برتری خفیف جف اولسون خواندم و خودم به تجربه دیدم، کیفیت رابطه می‌تواند بهبود یابد اگر فقط اندکی تغییر مثبت ایجاد کنیم؛ در حد 15 دقیقه از 1440 دقیقه روزمان و یا البته به سمت ویران‌تر شدن برود، اگر هر روز کمی از فرزندمان دورتر شویم! انتخاب با ماست.مریم توحدیمریم توحدیMon, 06 Jul 2026 10:45:43 +0330