https://virgool.ir/feed/@rezaebrhیه برنامه‌نویس ساده، اینجا تجربه‌هامو به اشتراک میزارمfa2026-11-12 07:08:31https://files.virgool.ir/upload/users/3317316/avatar/oJYRPU.pnghttps://virgool.ir/@rezaebrhhttps://virgool.ir/@rezaebrh/همه-میتونن-برنامه-نویس-بشن-xzrezjvtg0psهمه میتونن برنامه‌نویس بشن! این جمله‌ایه به هر کی که با من درباره شروع برنامه‌نویسی و یادگیریش مشورت میکنه میگم. برای حرفم دلیل دارم. اما قبل از اینکه بریم راجع به دلیلش صحبت کنیم، بیاین ببینیم چرا جو یادگرفتن برنامه‌نویسی راه افتاده و خیلیا دوست دارن برنامه‌نویس بشن؟ قبل از اینکه وارد متن بشیم، اینم بگم که اگه حوصله خوندن متن رو نداری، میتونی یه سر به کانال پادکست الگولوریتم بزنی و این متن رو به صوتی گوش کنی!تو دوره‌های مختلف، همیشه یکی از علوم یا مهارت‌ها بوده که خیلیا دوستش داشتن. حس خفن بودن به مردم میداده یا هایپ بالا داشته. یه زمانی فیزیک بوده یه زمانی کیمیاگری بوده و … . بعضی وقتا همراه با توهم بوده، اکثرا هم ناشی از وعده وعید‌های افراد که اگه مثلا فلان علم رو یا فلان مهارت رو فرا بگیری، پول دار میشی. مثل کیمیاگری که فکر میکردن میتونن هرچیزی رو به طلا تبدیل کنن و یه شبه پولدار بشن. متاسفانه این ماجرای یک شبه ره صد ساله رو رفتن، هیچوقت از کیسه آمال و آرزوهای ملت خارج نمیشه! بعضی وقتا هم البته برای کلاس داشتن و خفن بودنه. مثلا یه زمانی فیزیک خوندن حس خفن بودن به آدما میداده. و حالا توی قرن ۲۱ ام ما با هایپ بالای یادگیری برنامه‌نویسی مواجهیم که به نظرم خبر خوبیه. به هر حال از اونجاییکه زندگی ما با دستگاه‌های دیجیتال یه جورایی گره خورده، خوبه که برنامه‌نویسی رو حداقل در حد مبتدی بلد باشیم. مثلا همه ما یه حدی از ریاضیات و علوم تجربی رو توی مدرسه یاد میگیریم و جزء آموزه‌های عمومی محسوب میشن. به نظر من برنامه‌نویسی هم به زودی به مجموعه این مهارت‌ها می‌پیونده.۲ تا سوال پیش میاد. سوال اول اینکه آیا اصلا نیازه چنین مهارتی آموزش داده بشه؟ و سوال دوم اینکه آموزش دادن این مهارت برای آدما چقدر ممکنه چالش برانگیز باشه و آیا جامعه آموزش‌پذیر (دانش‌آموز، دانشجو) میتونه باهاش ارتباط برقرار کنه و به راحتی برنامه‌نویسی رو فرا بگیره؟سوال دوم رو قبل از سوال اول جواب میدم. اجازه بدید فضای بحث رو ببرم سمت یادگیری زبان خارجی. اینکه ما زبان انگلیسی رو یاد میگیریم اصلا و ابدا کار سختی نیست. قاعدتاً یه سری مفهوم که معادل فارسی‌شون رو میدونیم وجود داره و ما میخوایم حفظ کنیم معادل انگلیسی این مفوم چیه. اجازه بدین یه مثال بزنم. «وسیله‌ای وجود داره که ما برای نشستن ازش استفاده میکنیم». توی فارسی ما به این وسیله میگیم صندلی، توی انگلیسی میگیم chair و خب توی زبان‌های دیگه ممکنه معادل دیگری داشته باشه. مسئله اینجاس معلم زبان انگلیسی نیاز نداره به شاگردش یاد بده که مفهوم صندلی چیه! حالا تصور کنین ما یه ماشین زمان داریم، سوارش میشیم میریم به گذشته اون زمان که اجدادمون توی غار بودن، یکی از اجدادمون رو زنده شکار میکنیم سوار ماشین زمان میکنیم و برمیگردیم به زمان خودمون! (امیدوارم ذهن‌ها درگیر داستان‌پردازی اثرات پروانه‌ای نشه!). خب حالا فضای تصور رو میخوام ببرم به سمتی که ما قراره در اولین قدم در آموزش تمدن به انسان اولیه بهش حرف زدن یاد بدیم. مثلا میخوایم بهش صندلی رو یاد بدیم. قطعا خیلی سخته، نه فقط اینکه باید بهش یاد بدیم «صندلی وسیله‌ای است که روی آن می‌نشینیم»، بلکه از اونجایی که مبانی ذهنی‌مون باهم قرن‌ها فاصله داره، قطعا خیلی اذیت میشیم که بهش یاد بدیم نشستن چیه تا حالا بعدش برسیم به صندلی و چیزای بیشتر. حالا تصور کنین ما اگه قرار باشه واقعا به یه انسان غارنشین فارسی یا انگلیسی یاد بدیم یکی از سخت‌ترین کارهای جهان، نه فقط برای ما بلکه برای خود اون آدمه. چرا که به غیر از مفاهیم ((نشستن)) و ((صندلی))، حدود ۲۰ هزار مفهوم (شاید حتی بیشتر) وجود داره که تک‌تک‌شون باید توسط انسان اولیه فرا گرفته بشه. حالا تصور کنین با همون ماشین زمان به جای سفر به عصر انسان غارنشین، سفر کرده بودیم به هزار سال پیش، جایی که انسان‌ها شهر نشینی و قانون و حکومت و اینجور چیزا رو هم میدونستن. حتی اگه آدمی که به دنیای امروز میاریم ایرانی باشه که با توجه به عدم تغییر چندان زبان فارسی طی هزاره اخیر،‌تا حدی زبان ما رو هم میفهمه. در ثانی مجبور نیستیم ابتدایی ترین مفاهیم مثل نشستن و اینجور چیزها رو بهش یاد بدیم. تهش اینه بخوایم بهش یاد بدیم کامپیوتر و اینترنت چیه، یا تلفن و تلگراف چیه که چون درگیر مفاهیم کم تعدادتر هستیم، قطعا کار سختی نیست. از این حیث، برنامه‌نویسی راحته. مفاهیم برنامه‌نویسی، مفاهیم زیادی نیستن. شاید به سختی از تعداد انگشتای ۲ دست بیشتر بشن. بنابراین خیلی باید کار راحتی باشه. پس چیه که برنامه‌نویسی رو ممکنه سخت کنه تا همه نتونن یادش بگیرن؟بیاید بحث رو ببریم سمت رانندگی. رانندگی هم یه مهارته، درسته؟ اولش باید "زبان ماشین" رو یاد بگیریم: گاز، ترمز، فرمون. خود اینا سخت نیستن، ولی مشکل اصلی اینه که رانندگی با راه رفتن فرق داره. ماشین مستقیم به چپ و راست نمیره، باید بچرخه. سرعتش زیاده، نیاز به تمرکز بالایی داره. و تازه این اولشه، بعدش باید قوانین رو هم یاد بگیریم. قاعدتاً کسی مادرزادی نمیدونه گاز و ترمز و فرمان چیه، اما یادگرفتشون ۱۵ دقیقه بیشتر زمان نمیخواد. پس چرا کسی ۱۵ دقیقه‌ای راننده نمیشه؟ به نظرم اولین عامل سخت شدن رانندگی، تفاوت شکل حرکتی خودرو با راه رفتنه. خودرو مستقیما به چپ یا راست حرکت نمیکنه، بلکه باید به این ۲ جهت چرخش کنه. خودرو سرعت بالاتری داره و بالطبع واکنش‌ها برای هدایتش باید سریعتر باشه و تمرکز بیشتری میخواد. در حالیکه وقتی پیاده‌روی میکنیم نیاز نیست زیاد حواسمون رو جمع کنیم. جدای از اون، هدایت خودرو اولین گام برای یادگیری رانندگیه. قدم بعدی رعایت قوانینه که جلوتر بهش می‌پردازم.هدایت خودرو، مهارتیه که کسی مادرزادی بهش مسلط نیست. برای هدایت خودرو، لزوما انتخاب دنده سنگین برای حرکت و تنظیم سرعت کافی نیست. اگه اینجوری بود که خیلی راحت میشد. ما همینجوری محض خنده که خودرو رو حرکت نمیدیم. قاعدتاً یه هدف و مقصدی داریم. بنابراین اول از همه باید مسیر مناسب رو انتخاب کنیم. اینجا شباهت برنامه‌نویسی با رانندگی بیشتر مشخص میشه. برنامه‌نویسی هم یه همچین داستانیه. ما باهاش می‌خوایم به یه هدف مشخص برسیم. هدفمون اینه که یه مسئله رو حل کنیم. اسنپ یا اوبر چطور نزدیک‌ترین راننده رو به شما اختصاص میده؟ یا آمازون دیجی‌کالا چطور وقتی یه کالا کمیاب میشه، سفارش‌ها رو مدیریت می‌کنن؟ حل این مسائل یه الگوریتم می‌خواد. سختی برنامه‌نویسی هم همینه: خیلیا به جای اینکه اول فکر کنن، مستقیم میرن سراغ کد زدن. حالا اینجا یه سوال مطرح می‌کنم. آیا ما روش و الگوریتم حل این مشکلات و مسائل رو، بدون استفاده از کامپیوتر بلدیم؟برنامه‌نویسی فقط نوشتن کد نیست، بلکه یعنی تحلیل و حل مسئله. اگه یه برنامه‌نویس قبل از شروع کدنویسی یه کم مکث کنه، مسئله رو روی کاغذ بررسی کنه، نصف سختی راه رو رفته. پس نه، برنامه‌نویسی سخت نیست، فقط یه طرز فکر و روش حل مسئله می‌خواد. اگه اینو یاد بگیری، برنامه‌نویسی برات مثل آب خوردنه!الان نمیخوام درباره حل کردن مسئله توضیح بدم. یه ویدیوی کوتاه دارم که دوست داشتین میتونین نگاهش کنین. شاید این سوال پیش بیاد که برنامه‌نویسی و علوم رایانه کلی مبحث و مطلب داره و نمیشه از کنارش ساده گذشت. به نظر من بازم باید نگاهمون شبیه رانندگی باشه. همه آدما بلد نیستن کامیون برونن! و همه آدما اونقدر به تعمیرات موتور ماشین مسلط نیستن که خودشون بتونن هر خرابی رو تعمیر کنن. اگه بخوایم به برنامه‌نویسی به عنوان یه مهارت عمومی نگاه کنیم کمی منطقی‌تر به نظر میاد که همه نباید به کل مباحث و حتی قسمت قابل توجهی از علوم رایانه مسلط بشن. ضمن اینکه برای درک بهتر علوم رایانه، توصیه میکنم اول از همه به حل مسئله برنامه‌نویسی مسلط بشین.رضا ابراهیمیرضا ابراهیمیWed, 26 Mar 2025 12:38:50 +0330https://virgool.ir/@rezaebrh/داستان-من-و-سربازی-اجباری-zbfb5jwqkzrkنمیدونم سربازی از کجای تایم لاین زندگیم برام به دغدغه تبدیل شد ولی صرفا با دونستن یه کلیاتی دربارش، از یه جایی به بعد برام یه ترس ناشناخته شده بود.یه چیز بدی که نمیتونستم برای خودم توصیفش کنم. تا حدودی واهمه‌هام منطقی بودن. حتی وقتی واردش شدم بعضی وقتا به خودم میگفتم از چیزی که تصورشو نمیکردم هم حتی میتونه آزاردهنده‌تر باشه. با این حال با هر دردسر و بدبختی و در خیلی موارد بخت و اقبال، سربازی من هم به پایان رسید. اما کمی میخوام برگردم به عقب. جایی که من هم مثل خیلی‌های دیگه در تلاش بودم سربازی راحت‌تری داشته باشم. یه سری مشوق‌ها، معافیت‌ها و غیره و غیره هم بالطبع وجود داره. پس بریم سراغ قصه تلاش‌های من که روی خیلی از اتفاقات مهم زندگیم، نمیگم تاثیر مستقیم گذاشته، ولی خب بی تاثیر هم نبوده.اولین تلاشم برمیگرده به دوران دبیرستان، جایی که فهمیده بودم المپیاد دانش آموزی میتونه معافیت سربازی و یا سربازی نخبگان رو برام جور کنه. اینجوری بود که انرژیم رو گذاشتم روی المپیاد. مدرسمون کلاس المپیاد برگزار می‌کرد و من توی اون کلاس آدم تاپ نبودم. با اینکه مشاور پایه توصیه می‌کرد تمرکزم بیشتر روی کنکور باشه، بازم کسی حریف من نمیشد و من کلاس المپیاد رو ادامه می‌دادم. نتیجه‌ش این بود که نه المپیاده اونی شد که بخواد کمکی بهم «در زمینه سربازی» بکنه، نه کنکوره اونی شد که در حد انتظار باشه و حتی شاید بشه از رتبه کنکور چشم امیدی به معافیت و امثالهم داشته باشم.گذشت تا رسید به سال ۹۷ و استخدام یه شرکتی شدم و اون شرکت سهمیه امریه بدون محدودیت داشت. تقریبا میشه گفت هرکی رو دلشون میخواست میتونستن امریه کنن. منم از خدا خواسته گفتم دیگه بهتر از این نمیشه و اون شرکت رو موقعیتی میدیدم که توی رویاهام دنبالش می‌گشتم. البته راستش در اون برهه زمانی نمی‌دونستم دارم با کارم به کدوم پروژه کمک میکنم و قطعا دونستن موضوع روی تصمیمم تاثیرگذار بود ولی از اونجاییکه در بدو ورود پیشنهاد حقوقی راضیم کرده بود، کم کم داشت اون دایره امن توی شرکت برام شکل می‌گرفت. با دانشجو بودنم هم مشکلی نداشتن. منم از خدا خواسته از اونجاییکه بهم برای امریه تایید کلامی داده بودن خیالم راحت بود. بسته بودم که دانشگاه تموم میشه و بعدش یه سربازی راحت! حتی وقتی سالهای آخر افزایش حقوقی که مد نظرم بود رو دریافت نمی‌کردم و یا پروموشنی بهم نمی‌رسید، سکوت می‌کردم. همیشه هم توجیهم این بود که اشکال نداره عوضش امریه میشم. حالا امریه اون شرکت همچین شرایط آرمانی هم نداشت. مثلا تعهد کار کردن توی اون شرکت تحت هر شرایطی تا مدت مشخصی بعد از پایان امریه وجود داشت و وثیقه‌های سنگینی برای تضمینش دریافت می‌کردن! خلاصه هیچ‌کدوم تا اون موقع نتونسته بودن منصرفم کنن. و خب یه موضوعی خیلی آزارم میداد. شرکت داشت موجوداتی رو استخدام می‌کرد که عمده جامعه از این آدما متنفرن و خب شرکت داشت بیشتر شبیه باطنش میشد. منم بالطبع از سر و کله زدن با این قشر اذیت میشدم ولی خب یه جورایی توی دایره امنی که خودم برای خودم ساخته بودم گیر کرده بودم. تا اینکه رسیدیم به اول سال ۱۴۰۱ که منتظر اعلام قسمت اداری شرکت بودم تا برم دفترچه پست کنم. قافل از اینکه اینجوری نیست پاشی بری دفتر پلیس +۱۰ و دفترچه پست بشه و تمام! باید بری دانشگاه از اونجا نامه بگیری بعد بری نامه بگیری بری دکتر و واکسن بزنی و اینا، و تازه، ممکنه سمت دانشگاه تسویه حساب نیاز داشته باشین و نمیدونستین که تسویه حساب تکمیل نشده. حالا همه اینها رو بزاریم کنار هم و تصور کنید ۵ روز قبل اتمام مهلت معرفی‌تون، تازه شرکت بهتون اعلام میکنه برو دفترچه پست کن! خلاصه کلام، با اینکه الان از اون جماعت بسیار دلخورم، ولی بازم نمیشه کل تقصیر رو گردنشون انداخت و قطعا خودم هم مقصر بودم. میتونستم برم سراغ جای دیگه‌ای برای امریه (کلی جای مختلف هست) یا برم الکی یه مقطع بالاتر ثبت نام کنم بعد انصراف بدم یا ... . خلاصه که داشتم چوب ندانم کاری خودم رو میخوردم و اولین چیزی که بیشتر آزارم میداد قسط و اجاره خونه و در کل هزینه‌های زندگی بود که اگه از همینجایی که هستم اخراج و بیکار بشم و بدتر از اون بخوام سربازی عادی برم کی میخواد خرج و مخارج رو هندل کنه؟توی استارت غیبت، هنوز توی شرکت مذکور که از اینجا به بعد بهش میگم «شرکت آدم بدا» مشغول بودم. از اونجاییکه غیبت خورده بودم و دانشگاه منتظر امضای داور خارجی پایان نامم بود (برای اونایی که شاید ندونن، داور خارجی به استاد داوری گفته میشه که در دانشگاه دیگری غیر از دانشگاه شما هیئت علمیه و داور پایان نامه شما میشه) ، من زیاد پیگیری نمیکردم که زودتر جلو بره، دیگه آب از سرم گذشته بود. اون بنده خدا (داور خارجی) هم رفته بود خارج کشور، اصلا ایمیل دانشگاه ایرانش رو چک نمیکرد. توی این فاصله من دنبال آشنا بازی بودم که بتونه یه کاری کنه من توی شرکت آدم بدا امریه بشم. چون بهم گفته بودن اگه بتونم ارگان آموزشیم رو با لابی مشخص کنم بقیه‌ش رو اونا اوکی میکنن. و خب خوشحالم که این همه وقفه افتاد که برسیم به جریانات شهریور ۱۴۰۱. جایی که تصمیم گرفتم برای همیشه از این جماعت فاصله بگیرم. به خودم گفتم در بدترین حالت باید توی کیوسک مرزبانی مرز پاکستان خدمت کنم، ولی حداقل در راستای کمک به فلان پروژه که احتمالا حدس میزنید چیه، کاری نمیکنم. حتی به یه حد از آزادگی (و حماقت) رسیده بودم که حقوقمو زیاد نکنین یه خط هم دیگه کد نمیزنم. و نزدم. اینگونه بود که تا آخر سال تحملم کردن و بعد از اتمام قراردادم باهام خداحافظی کردن. گفتن سربازی و نمیتونیم برات بیمه رد کنیم، پس برو. که البته خوشحال بودم از این موضوع. ولی بدی ماجرا این بود که بیکار بودم و زیر فشار اقتصادی. الان که دارم این متن رو مینویسم خیلی ریلکس از اون دوران یاد میکنم ولی خیلی شبها بود که از فرط استرس نمیتونستم بخوابم. با توجه به شرایطی که داشتم شرکتا زیاد رغبت نداشتن استخدامم کنن، تازه انقد اونجا شل و ول کار کرده بودم که حتی در مسئله فنی کرخت شده بودم. یعنی اونقدرا توی مصاحبه‌های کاری خوب عمل نمی‌کردم. این وسطا چند تا جا پیدا کردم که میگفتن ما با غیبت هم میتونیم بعد از آموزشی جذبت کنیم و امریه بشی. اما از اونجاییکه در داستان نظام وظیفه، شما با غیر قطعی ترین سیستم اداری در کل جهان طرفید، هیچکس به شما قول نمیده و همین استرس من رو بیشتر میکرد. خلاصه بعد از عید بلاخره دانشگاه تسویه حساب منو تکمیل کرد و کارای پزشکی سربازی رو انجام دادم و رفتم برای پست دفترچه. در کمال ناباوری بهم برای ۲ ماه بعد یعنی مرداد ماه برای اعزام به آموزشی اعلام کردن. پازل اتفاقات بد داشت تکمیل میشد. من امیدوار بودم توی آموزشی بتونم با یکی از اون جاهایی که صحبت کرده بودم کارم رو اوکی کنم و بعد آموزشی بتونم کار جدید پیدا کنم ولی این موضوع داشت برنامم رو ۲ ماه دیگه عقب مینداخت. خیلی وضعیت ناامید کننده‌ای بود تا اینکه خبر اومد اضافه خدمت غیبتی‌ها رو مورد عفو ملوکانه قرار دادن! پیش خودم میگفتم بلاخره کارما یه جا به من روی خوش نشون داده. درسته که مرداد و شهریور در گرمای سوزان بیابون پرندک لحظاتی شبیه سکانس‌های ابتدای کارتون رنگو رو تجربه کردم و بعدش توی شب‌های مهرماه و اوایل آبان سرمای جنگل لویزان، اما تموم شد. بلاخره میتونستم برم دنبال کار و در مجموع سربازی خوبی رو پشت سر گذاشتم. اتفاقا رفتم توی شرکت برند با حقوق بهتر استخدام شدم و کلی با اتفاقاتی که برام افتاد حال کردم. در زمان نوشتن این متن یعنی اسفند ۱۴۰۳، سربازی من به پایان رسیده. این قصه رو نوشتم برای شمایی که مثل ۲-۳ سال پیش من توی دایره امنت گیر کردی و با توجیه امتیاز امریه داری جایی کار میکنی که دوسش نداری. میخوام بهت بگم راه‌های دیگه‌ای هم هست. از اونجایی که خودم از نظر روحی روانی خیلی اذیت شدم تلاشم اینه اگه بتونم به کسی که توی شرایط مشابه قرار داده کمک کنم. حداقلش اینه که راهنمایی کنم چیکارا میتونین بکنین. خلاصه که از «خروج از شرکت‌‌های آدم بدا» نترسین. وقتی نیت‌تون خوب باشه، بلاخره یه نفر یه جا دستتون رو میگیره. به امید روزی که همه بتونن در انتخاب شرایط کاریشون آزادگی کامل رو داشته باشن.رضا ابراهیمیرضا ابراهیمیWed, 05 Mar 2025 12:39:18 +0330