https://virgool.ir/feed/@reza.sh.1997زندگی یعنی نان، آزادی، آگاهی و دوست داشتن... در این‌جا سعی دارم فهمم را از زندگی بنویسم.fa2026-11-11 20:38:59https://files.virgool.ir/upload/users/91541/avatar/dMnQsC.pnghttps://virgool.ir/@reza.sh.1997https://virgool.ir/@reza.sh.1997/کاغذ-خواری-j3htfeqtwnvnعده‌ای هستند که به عوض نوشیدن آب و خوردن نان و بوسه بر یار، ورقه‌ای کاغد سفید می‌آورند، واژه‌های آب و نان و بوسه را بر روی آن می‌نویسند و آنگاه کاغذ را می‌خورند.آن نان و آب و بوسه‌ای که در جغرافیای صفحه کاغذ حیات دارد، نه شکم را سیر می‌کند، نه عطش را می‌نشاند و نه لبی را گرم می‌کند. فقط دل‌خوش‌کنکی برای یک «نوجوان ابدی*» است تا آنچه را که زیسته نشده به دنیای انتزاع بکشاند و یک زیستِ ذهنی را تجربه کند، بازیچه‌ای است تا زندگی را در سطح فکری و فلسفی متوقف کند. نوعی عقده مسیح است، ترس از آن چیزی که نیچه آن را "زیادی انسانی" بودن می‌داند!کازانتزاکیس در کسوت یک نوجوان ابدی، طی آن سفر ادیسه‌وارش در پی یافتن حقیقت و یقین و معنا و آغاز و انجام، به ویلهلم استکل، روانکاو مشهور فرویدی، برمی‌خورد. استکل به او می‌گوید:«جست‌وجو برای یافتن آغاز و انجام دنیا، یک بیماری است. آدم طبیعی، زندگی می‌کند، تلاش می‌ورزد، غم و اندوه را تجربه می‌کند، ازدواج می‌کند، بچه‌دار می‌شود و وقتش را به پرسیدن از کجا و چرا، تلف نمی‌کند.»بیایید کاغذها را نخوریم! کاغذ و کتاب نباید حجابی میان انسان و زندگی شود. نباید جای تجربه و تماس را بگیرد بلکه باید جان را برای زیستن غنی‌تر کند و تجربه را فراخی دهد. این را از دوستی بشنوید که همیشه یک کتاب همراه خود دارد. پ.ن۱: * اگر می‌خواهید درباره مفهوم نوجوان ابدی بیشتر بدانید به کتابی با همین عنوان از ماری‌لوئیز فون‌فرانتس مراجعه کنید.پ.ن۲: پاراگراف اول اقتباسی بود از بخشی از نوشته‌های کازانتزاکیس.رضا شهبازیرضا شهبازیSat, 07 Dec 2019 23:36:02 +0330https://virgool.ir/@reza.sh.1997/آگاهی-شوم-srhrsd3q4mhfبه تعداد صفحات این کتاب، بلکه هم بیشتر، کتاب نوشته شده است تا از این دردِ قرونِ انسان بگوید، از جامعه باز... و از دشمنان آن...و به تعداد صفحات تمام این کتاب‌ها، بلکه هم بیشتر، و شاید بیشتر از تعداد کلمات تمام این کتاب‌ها، سرها بر دارها رفته و جان‌ها در آتش‌ها سوخته و گلوله‌ها بر مغز‌ها شلیک شده... تا جامعه‌ای باز متولد شود...چه سخت است آگاه شدن از موضوعی که به خون آغشته است. آن هم در خاورمیانه‌ای که بویِ باروتِ هوایش حکایت از جانِ پریشانِ مردمانش می‌کند. داریوش آشوری به درستی گفته بود که این یک آگاهیِ شوم است.رضا شهبازیرضا شهبازیSat, 07 Dec 2019 23:31:56 +0330https://virgool.ir/@reza.sh.1997/عصر-سرنوشتساز-xa6qe2u1zitvچینی‌ها نفرین عجیبی دارند، به این مضمون:«تو را نفرین می‌کنم، امیدوارم در عصر سرنوشت‌سازی متولد بشوی.»ما در عصر سرنوشت‌سازی به دنیا آمده‌ایم که آکنده از تجربیات، ماجراها، برخوردهای جوراجور است، نه تنها چون گذشته میان فضایل و رذایل، بلکه بین خود فضایل. و این از همه آن‌ها غم‌بارتر است. فضایل شناخته‌شده کهن اقتدار خود را دارند از دست می‌دهند. دیگر نمی‌توانند خواست‌های مذهبی، اخلاقی، عقلی و اجتماعی روح معاصر را برآورده سازند. چنین می‌نماید که روح انسان وسعت بیشتری یافته است و دیگر نمی‌تواند در قالب‌های کهن بگنجد. جنگ داخلی بی‌رحمی در اندام‌های حیاتی زمان ما آغاز شده است، و آگاه یا ناآگاه، در اندام‌های حیاتی هر انسان آگاه به زمانه‌اش هم: جنگی میان اسطوره قدیم و اسطوره جدید. اسطوره قدیم که قبلا قادر مطلق بوده است، اکنون قدرتش را از دست داده و با این حال مذبوحانه تلاش می‌کند تا لختی دیگر زندگی‌مان را به ضابطه خود درآورد. و اسطوره جدید که با ناشی‌گری و بدون سازمان در کشمکش اداره کردن روحمان است. از این‌روست که هر انسان زنده‌ای امروز لای دندانه‌های سرنوشت نمایشی زمانش درافتاده است.ما باید با قهرمانی کامل به این حقیقت تن دردهیم که صلح و لذت بی‌خیال و خوشبختی به زمان‌های دیگر، گذشته یا آینده، متعلق است و نه به زمان ما. زمان ما از مدت‌ها پیش وارد منطقه‌البروج اضطراب شده است.? گزارش به خاک یونان? نیکوس کازانتزاکیسرضا شهبازیرضا شهبازیSat, 07 Dec 2019 23:28:58 +0330https://virgool.ir/@reza.sh.1997/کازانتزاکیس-و-داستایفسکی-wa3amfswqnz6با اینکه اهل رمان خواندن نیستم اما نمی‌توانم در برابر کشش نوشته‌های داستایفسکی و کازانتزاکیس مقاومت کنم. ژرف‌ترین دغدغه‌ها و عمیق‌ترین پرسش‌ها، که گاه مغز را مچاله می‌کند و جان را به چالش می‌کشد، دستمایه نوشته‌های این دو نویسنده بزرگ است.«گزارش به خاک یونان» زندگی‌نامه خودنوشت کازانتزاکیس است که در آن مسیر زندگی و تحولات روحی و فکری خود را با دقت بالایی به ثبت رسانده است. بسیار مفید و لذت بخش است که سیر تحول چنین انسانی را از زبان خودش بشنویم. و «جدال شک و ایمان»... نگاهی است به زندگی و آثار داستایفسکی از نگاه ادوارد هلت‌کار.معمولا همه‌ی کتاب‌هایی را که می‌خوانم معرفی نمی‌کنم. این دو کتاب را هم هنوز به پایان نرسانده‌ام اما به نظرم تا همین جا که خوانده‌ام دلایل کافی برای معرفی شدن دارند.◽از مقدمه صالح حسینی بر گزارش به خاک یونان:قهرمان کتاب همه عمر را تلاش می‌کند تا، به رغم اسیر بودن در تخته‌بند تن، از محدودیت‌های جسمانی فراتر برود. تنها راه رهایی را در عروج می‌بیند؛ بنابراین، مانند مسیح، صلیب بر دوش می‌گیرد تا به معراج جلجتای خویش صعود کند. او می‌داند که با فراشدن به جلجتا، مصلوب می‌شود؛ اما تصلیب را تنها راه رستاخیز می‌داند.بی‌قرار و جست‌وجوگر، دست به سفر می‌زند. راهی را برمی‌گزیند، به پایان راه که می‌رسد، می‌بیند که گرداب مرموز دهان گشوده است. وحشت سراپای وجودش را می‌گیرد. برمی‌گردد و راهی دیگر در پیش می‌گیرد و در پایان بار دیگر به گرداب مرموز می‌رسد. دوباره عقب‌نشینی می‌کند و باز سفری نو، و ناگهان دوباره همان مغاک.هریک از این سه راه به ترتیب در وجود مسیح، بودا و لنین تجسم می‌یابد. این سه سایرن‌های اویند، آن مخلوقات اساطیری که با چنگ و آواز خویش، انسان را از خود بیخود می‌کنند و آدمی بی‌اختیار به سوی آنان کشیده می‌شود. یکی از آنان آواز عشق می‌خواند، دیگری چنگ عرفان می‌نوازد، و سومی هم آوای عدالت سر داده است. از یک‌سو چنان مسحور آواز آنان شده است که نمی‌تواند انکارشان کند، و از سویی دیگر، با هر کدام که راه می‌افتد به لبه گرداب مرموز می‌رسد و وحشت‌زده برمی‌گردد.چاره را در این می‌بیند که این سه آواز خصم‌آلود را یگانه کند. این کار را می‌کند و راه می‌افتد. باز هم به لبه گرداب مرموز می‌رسد؛ اما دیگر وحشت‌زده نمی‌شود. شگفتا که گرداب مرموز، در هر صورت، وجود دارد. نهایت، چیره شدن بر ترس است. هنگامی که آدمی، بدون ترس، با گرداب مرموز رویارو شود، در کام آن فرومی‌رود و فنا می‌شود. اما این فنا شدن، جاودانگی از پی دارد و فنا عین بقا می‌شود..◽از جدال شک و ایمان:نیچه می‌گوید: «آن کس که با هیولاها پنجه در می‌افکند، باید به‌هوش باشد که مبادا خود هیولا شود، و آنگاه که زمانی دراز چشم به مغاک می‌دوزی، مَغاک نیز چشم به روی روحت می‌گشاید.»در زندان اومسک، داستایفسکی چهار سال با رانده‌شدگانی زیست که از قراردادها و رسوم اجتماعی عادی معاف بودند -موجوداتی که به هستی حیوانی بازگشته بودند. او به مغاکی چشم دوخته بود که در آن عنصر خام شهوت مجرد بشری می‌جوشید و مغاک داخل در روح او می‌شد. او شاید خود هنگامی که پا به زندان گذاشت انسانی غیرعادی بود. در آنجا او آموخت که خود را با جهانی غیرعادی وفق دهد، و هنگامی که سر برآورد نگاه کج و معوجش نمی‌توانست به کانونی دیگر دوخته شود.انسان‌های عادی در رمان‌های داستایفسکی همان‌قدر نادرند که در محوطۀ زندان. جهان او جهان جنایتکاران و قدیسان، هیولاهای رذیلت یا فضیلت بود. داستایفسکی سی و سه ساله بود که آهنگر زندان غل و زنجیر از پایش گشود تا بار دیگر قدم به جهان انسان‌های آزاد بگذارد، اما این جهانی بود که به‌واسطۀ دوره‌ای که او از سر گذرانده بود برای همیشه چهره عوض کرده بود. سال‌های رشد به پایان رسیده بود، اما هنوز سال‌های طولانی تب و هیجان باید طی می‌شد تا سرانجام نبوغ وی بیان هنری‌اش را دربارۀ مسائل خیر و شر که روحش را در سایۀ تاریک زندان می‌خوردند پیدا کند.رضا شهبازیرضا شهبازیWed, 04 Dec 2019 00:11:00 +0330https://virgool.ir/@reza.sh.1997/مسیر-حوادث-y4na7nq9adoaامیل ورهارِن، شاعر مشهور بلژیکی، زندگی‌اش را تا قبل از ۱۹۱۴ (جنگ جهانی اول) وقف آرمان‌های سوسیالیستی کرده بود که گمان می‌کرد مسیری است برای اعتلای بشریت و صلح و آزادی و برابری.غرق همین خیالات بود که کشورش اشغال شد و آلمان‌ها با توپ‌های دژکوب خود چنان لی‌یژ و تامین و نامور و دیگر شهرهای بلژیک را کوبیدند و ساکنانش را به گلوله بستند که نهایتا آن روی دیگر واقعیت‌ها خودش را به این شاعر جوان نشان داد و خیالش را آشفته کرد. در سال ۱۹۱۵ کتابی در تبعید منتشر کرد و در مقدمه آن این‌گونه از زندگی‌اش نوشت:«کسی که این کتاب را، که در آن نفرت پنهان نیست، می‌نویسد پیش‌تر صلح‌طلب بود... این بزرگ‌ترین و ناگهانی‌ترین سرخوردگیِ اوست. چنان به او صدمه زد که فکر می‌کند آدمی دیگر شده است. با این همه، از آن‌جا که به گمان او در چنین تنفری وجدانش رنگ می‌بازد، این صفحات را، با شور، به مردی که پیش‌تر بود تقدیم می‌دارد.»حوادث انسان‌ها را تغییر می‌دهد. باید مراقب حوادث بود. وجدان آدمی به آهستگی در نشیب اتفاقات دگرگون می‌شود. به قول الکساندر سولژنیتسین، تنها دلیلی که باعث شد آن‌ها دژخیم باشند و ما نباشیم، مسیر حوادث بود.رضا شهبازیرضا شهبازیWed, 04 Dec 2019 00:02:46 +0330https://virgool.ir/@reza.sh.1997/مسئله-بر-سر-چه-کسی-است-نه-چه-چیزی-hawawznd4258در جایی خواندم که دکتر یونگ عادت داشت با مشت روی میز بکوبد و بگوید:«مسئله همیشه بر سر چه کسی است، نه چه چیزی!»اگر ما درباره چه کسی بودنمان تامل نکنیم، نمی‌توانیم انتخاب‌های درستی داشته باشیم. اگر بدانیم چه کسی هستیم، آن وقت می‌فهمیم که چه شغلی برای ما مناسب است، چه همسری می‌تواند همراه مناسبی برای ما باشد و اینکه اساسا چه نوع سامانی برای زندگی ما مناسب‌ است؟ اما اگر بخواهیم بدون حل کردن مسئله "چه کسی بودن‌مان"، به ارزیابی "چه‌ چیزی‌ها" برویم و در خلاء بپرسیم که علم بهتر است یا ثروت؟ همسر خوب کیست؟ زندگی ایده‌آل چیست؟ و چه شغلی مناسب است؟ ناچار باید از یک «مرجع اقتداری» تبعیت کنیم که از خود حقیقی ما فاصله دارد و طبیعتا پاسخ‌هایی درخور کیستی ما نمی‌دهد. این مرجع اقتدار می‌تواند ارزش‌های حاکم بر جامعه و زمانه باشد و یا عقده‌ها و کمبودها و مسائل انباشته شده در طی زمان. این یعنی بر باد دادن زندگی!در واقع همان‌طور که یونگ می‌گفت مسئله همیشه بر سر چه کسی است، نه چه چیزی!رضا شهبازیرضا شهبازیSun, 01 Dec 2019 17:30:29 +0330https://virgool.ir/@reza.sh.1997/عاشقانههای-عصر-دیجیتال-kl23irqhijmsامروز عصر با دوستم در کافه نشسته و گرم صحبت بودیم که دختر و پسری جوان‌تر از ما در میز کناری بوسه‌ای بر لعلِ لبِ هم نهادند و در همان حال با دقت بالایی سلفی عاشقانه‌ای را هم ثبت کردند. گویا سلفی‌شان خوب از کار در نمی‌آمد و به همین دلیل هم چند باری آن بوسه را تکرار کردند تا نهایتا به عکس رضایت‌بخشی رسیدند. کمی بعد چند تا عکس و سلفی دیگر هم گرفتند و رفتند. همین چند ثانیه کوتاه کلی فکرم را مشغول خودش کرد. گویا این "عصرِ دیجیتال" مجال یک‌ بوسه عمیق را هم به ما نمی‌دهد. لحظاتمان را پر کرده از مشغولیت‌های گوناگون. مناسک عاشقانه‌مان در معبد این بتِ عیارِ عصرِ دیجیتال، پوچ و تهی شده است. قبل‌ترها که دولتِ دیدار میسر می‌شد، فارغ از دنیا و ما فیها، همچون آن رند شیرازی د‌ل‌مشغول این بودیم که "از کجا بوسه زنم، برلب آن قصر بلند؟" اما امروز باید حواسمان به کادر و زاویه و نور و فوکوس هم باشد. غنا و عمق لحظات از دست رفته و آنچه که مانده صرفا یک نمایشِ کم عمق است. گویا لنز دوربین‌های ما همچون چشمان مدوسا، خیره شوندگان به آن را تبدیل به سنگ می‌کند. دیگر ظرفیت تماشای عمیق یک گل زیبا، یک منظره باشکوه، مونالیزای داوینچی یا تندیسِ داوودِ میکل آنژ را نداریم. سریع دوربین را بیرون می‌آوریم و عکسی می‌گیریم تا این زیبایی را برای "بعدا" ذخیره کنیم غافل از اینکه "اکنون" هم که در حضورش هستیم آن را به درستی نمی‌بینیم.رضا شهبازیرضا شهبازیSat, 30 Nov 2019 12:27:16 +0330