https://virgool.ir/feed/@rahimipour.mrpیک دانشجوی ادبیات قدیمی، که حالا معلم کتابخوانی است و به نوجوانی اش قول داده هیچ وقت فراموشش نکند...fa2026-11-11 22:46:38https://files.virgool.ir/upload/users/22421/avatar/wtxj1h.pnghttps://virgool.ir/@rahimipour.mrphttps://virgool.ir/@rahimipour.mrp/آیا-تین-ایجری-یک-ناسزا-ست-ldirje1xo68pخیلی طول می کشد تا بفهمیم کووید 19 چه بر سر تمام ابعاد زندگی ما آورد. در مورد دنیای اجتماعی، امروز وقت نظر دادن نیست. اما در مورد زندگی خودم می توانم بگویم، کرونا طوفانی در برنامه روتین جوانی من بود. لحظه هایی که پیش از آن در معاشرت با دوستان، قدم زدن در خیابان و سرک کشیدن در مغازه ها و کتابفروشی ها می گذشت، همه به چهاردیواری اتاقم منتقل شد. معاشرت با دوستانم به صفحه ی موبایلم و تفریحاتم به فیلم ها و کتاب ها محدود شدند. طول کشید تا به خودم بفهمانم اینکه روزی چند ساعت فیلم می بینم به معنی وقت تلف کردن نیست و به سلامت روانم در این اتاق کوچک کمک می کند. به همین خاطر کرونا برای من مساوی بود با طوفان محصولات فرهنگی، فیلم ها، سریال ها، موسیقی ها، پادکست ها و چیزهایی که تا آن روز وقت پرداختن به آن ها را نداشتم، دنیای مرا درنوردیدند.در همین طوفان با کالاهایی فرهنگی رو به رو شدم که زیر پوست زندگی فرهیخته وار امثال من به حیات خودشان ادامه می دادند. تا پیش از کرونا کسر شأن بود که سراغشان بروم. محصولاتی که با عنوان فیلم ها، موسیقی ها و سریال ها «تین ایجری» نادیده گرفته بودیمشان. ماجرا اول فقط جنبه سرگرمی و همراهی با دوستان را داشت. ولی کمی که گذشت جدی شد. «یعنی بچه ها با این ها زندگی می کنن؟» و همین طور هم بود. وارد دنیای جدیدی شدم. رابطه ام حتی با دوستان نزدیکم تغییر کرد. حالا از چیزهایی حرف می زدیم که تا پیش از آن در دنیای من مطرح نبودند. زندگی ای زیر پوست زندگی. فهمیدم دوستانم فیلم هایی دیده اند و در مورد بازیگرهایی حرف می زنند که من حتی اسمشان را هم نمی توانم تلفظ کنم، دوست دیگرم سراغ یادگیری زبان فلان کشور رفته چون سریال هایشان را دوست داشته و توی گوشی هایشان موسیقی هایی هست که من حتی زبانش را هم نمی دانم و از همه چیز عجیب تر این بود که این دنیا از چشم دیگران مخفی بود، از چشم کسانی مثل منِ قدیم. اگر به اطرافیانم می گفتم با تحقیر می گفتند. «آره دیگه این فیلم های تین ایجری!» همان چیزهای پیش پا افتاده ای که ارزش دیدن و حتی فکر کردن هم نداشتند. «تین ایجر» ها هم بزرگ می شدند و فراموش می کردند. جای نگرانی نبود. آیا «تین ایجری بودن» یک ناسزا بود؟ و به تبع آن «تین ایجر بودن» سنی پست و مسخره به شمار می آمد؟ «تین ایجری بودن» صفتی بود که ما به آثار فرهنگی پست و بی ارزش اطلاق می کردیم؟ یا یک محصول فرهنگی بود مناسب یک گروه سنی؟ پدر و مادرها، معلم ها، حتی آدم های توی خیابان از اینکه با یک کودک «کودکانه» رفتار کنند خجالت نمی کشند. پدر و مادرهایی که فرزند کوچک دارند، بازی های کودکانه میکنند، فیلم های کودکانه می بینند، کتاب های کودکانه می خوانند و هیچ کس از آن ها نمی پرسد چرا؟ و همه چیز طبیعی به نظر می رسد. اما چرا وقتی ماجرا به نوجوان ها می رسد ورق برمی گردد؟ چرا نوجوان بودن و رمان نوجوانانه خواندن و فیلم نوجوانانه دیدن عملی پست و سطح پایین محسوب می شود و حتی پدر و مادرهای نوجوان ها هم به ندرت احساس می کنند که باید درگیر چنین چیزهایی شوند؟ همه ی این ها در کنار این مساله است که همه می دانیم خیلی از آثار گروه سنی نوجوان مخاطب جوان و حتی بزرگسال را هم جذب می کند. هیچ فرد بزرگسالی خجالت نمی کشد اگر بگوید که انیمیشن داستان اسباب بازی های 4 را دیده است. اما در مورد محصولات مربوط به نوجوانان ورق برمیگردد.در میانه بیست و چهار سالگی سوالم این است که کدام یک از ما اتفاقات «نوجوانی»مان را فراموش کرده ایم؟ بعید است کمتر کسی خاطرات سال های 12 تا 18 سالگی اش را خوب یا بد فراموش کند. نوجوانی ما قرار بوده در 18 سالگی به پایان برسد، اما کش پیدا می کند و دست و پایش را در همه ی زندگی مان دراز می کند. ما هنوز هم اتفاقات اساسی زندگی مان را با اولین تجربیات نوجوانی مان مقایسه می کنیم. اولین باری که با دوستانمان از ته دل خندیده ایم، شیطنت هایی که کرده ایم، اولین باری که از دیدن کسی دلمان لرزیده است و روزهایی که با پدیده ی ناشناخته و عجیب «عشق» آشنا شده ایم. همه ی آن ها محصولات نوجوانی هستند. بعید است کسی در بزرگسالی هویتی خیلی متفاوت با هویت نوجوانی ش پیدا کند. زندگی بعد از 18 سالگی آن قدر ها به ما اجازه آزمون و خطا نمی دهد.کرونا من را وارد دنیای زیرزمینی محتوای تین ایجری کرده بود. محتوایی که مخاطبانش به تین ایجر ها محدود نمی شدند و طیف وسیعی از جوانان ها را هم در برمیگرفتند. اما هر چه بود با این نام معروف بودند. دست آخر یک روز از خودم پرسیدم «مگر غیر از این است که نوجوان ها نزدیک ترین گروه سنی به «تولید» هستند؟» نقطه آخر اثرگذاری. هوشمندانه است اگر بخواهیم با سرعت بیشتری بر فرهنگی اثر بگذاریم دست روی نوجوان ها بگذاریم. نوجوان ها در نقطه پرتاب به دنیای واقعی هستند. هر اثری بر روی آن ها یعنی اثر جدی بر آینده نزدیک، بر صنعت آینده نزدیک، بر فرهنگ آینده نزدیک، به نظام خانوادگی آینده نزدیک.کرونا هنوز تمام نشده. چند روز پیش کلیپی دیدم که می گفت فلان گروه موسیقی محبوب نوجوان ها ترویج همجنس گرایی می کند. راحت ترین کار به اصطلاح فرهنگی! همان طور که ده سال پیش هری پاتر به شیطان پرست بودن مشهور شد و پرونده اش در ذهن بزرگسالان بسته شد! اینکه ما محتوایی را بررسی کنیم، جوانب مختلف اثرگذاری مثبت و منفی آن را بسنجیم و در این مورد با نوجوان ها گفت و گو کنیم. کار وقت گیر و حوصله سر بری است. پس بهتر است همه چیز را با یک جمله و با یک برچسب تمام کنیم و درهای گفت و گو را ببندیم و خیال کنیم آینده را واکسینه کرده ایم.اما نوجوان ها فراموشش میکنند؟ و جوان هایی که با این آثار بزرگ شدند کنارش گذاشتند؟ همه ی ما با قهرمان های نوجوانی مان زندگی می کنیم. حتی اگر پنهانش کنیم و به زبان نیاوریم. حتی اگر بزرگسال ها سعی کنند بدون فهم محتواهای فرهنگی با برچسب همجنس گرایی و شیطان پرستی پرونده را ببندند و سراغ زندگی جدی شان بروند. توجه بکنیم یا نکنیم این محصولات زیر پوست زندگی، آینده نزدیک را رقم می زنند....عینکی خوش قلبعینکی خوش قلبThu, 17 Sep 2020 14:10:33 +0430https://virgool.ir/@rahimipour.mrp/درست-روی-قلبم-oeeeuwzbnqfeروایت دلخواه پسری شبیه سمیر شاید متفاوت ترین کتاب زندگی‌ام تا امروز بود. این تفاوت از اسم، تا طرح جلد وجود داشت و شامل روند داستان و فضای ماجرا و شخصیت‌ها هم می‌شد. اگر بخواهیم از منظر قواعد پی‌رنگ داستان را بسنجیم می‌توانیم ایراد زیادی بگیریم، مثلاً اینکه داستان ماجرای واحد و تعلیق مشخصی ندارد. حتی تاحدی شخصیت اصلی هم مشخص نیست. اما باقی ویژگی‌های کتاب به قدری درخشان است که می‌تواند این ضعف را کاملاً پوشش بدهد. حتی برای کسی مثل من که بیش از اندازه عادی به قواعد پی‌رنگ پای‌بند است.پسری شبیه سمیر (که در حقیقت رزمنده‌ای اهل پیشواست) در گودال خمپاره منتظر شهادت است که ابوسمیر می‌آید و او را با خود به پشت خط‌ دشمن می‌برد؛ چون درست شبیه پسرش سمیر است. برای ابوسمیر اهمیتی نداشته که رزمنده ایرانی است و عکس امام را روی جیب لباسش دوخته و احتمال زیاد پسر او نیست. فقط می‌خواهد پسری شبیه سمیر را به ام‌سمیر نشان بدهد تا ثابت کند که تنها فرزندشان را به کام مرگ نفرستاده. ام‌سمیر هم او را به عنوان پسر خود می‌پذیرد و از ترس حکومت بعثی در یکی از دخمه‌های وادی‌السلام پنهانش می‌کند. ما از جایی وارد داستان می‌شویم که شخصیت‌ها مدت‌هاست از دنیا رفته‌اند و در قبرستان وادی‌السلام دفن شده‌اند و هر کدام مشغول نقل روایت خود هستند.فضای اصلی کتاب همین قبرستان تاریخی ست. مکانی متفاوت که ابتدای کتاب از سرک کشیدن بین آن، هم لذت می‌برم هم تعجب می‌کنم. انگار من هم مثل هر کدام از دفن شده‌های آن قبرستان رها و سبک این طرف و آن طرف می‌روم و روایت هر کدام از افراد را می‌شنوم. هر کس در وادی‌السلام روایت دلخواهی دارد، روایت دلخواهی که به خاطرش از این قبر به آن قبر می‌رود و با ساکنان قبرستان صحبت می‌کند. روایت دلخواه پسری شبیه سمیر هم روایت مردی است که عکسش را روی جیب پیراهنش دوخته است. همان عکس که روی جلد کتاب دوخته شده.مرد اهل بورسای ترکیه، شیخ غریق ورامینی، ابوسمیر، راننده تاکسی فرودگاه بغداد و ... هر کدام یک جایی در زندگی امام را دیده‌اند و برای پسری شبیه سمیر (و همین طور ما) روایتش می‌کنند و نویسنده ما را به بهانه‌ی روایت دلخواه پسری شبیه سمیر از قبرستان وادی‌السلام می‌برد به دوران مبارزه و تبعید امام خمینی. این بین ماجرا فقط به روایت دلخواه پسری شبیه سمیر ختم نمی‌شود. روایت زندگی خیلی از آدم‌های دفن شده در قبرستان هم با آن در می‌آمیزد و روایت عراق را تشکیل می‌دهد. عراق ملتهب پیش از صدام، با چندین کودتای متوالی.و با این کار دو طرف خط نبرد را مقایسه می‌کند. دو کشور همسایه با چندین کیلومتر مرز مشترک و سرنوشت‌هایی بی‌نهایت متفاوت. مقایسه داستان سمیر گم شده که به ناچار به جنگ رفته با پسری شبیه سمیر که شناسنامه‌اش را دستکاری کرده و راهی جبهه شده. با این همه تفاوت سمیر و پسری شبیه سمیر در داستان باهم ترکیب می‌شوند. یکی اسم دیگری را می‌گیرد و آن یکی جسمش را. انگار از ابتدا یک نفر بودند و فرقی نمی‌کند چه اندازه، این طرف خط نبرد با طرف دیگرش تفاوت دارد.شرفی خبوشان، در روایت دلخواه پسری شبیه سمیر هم مثل باقی کتاب‌هایش قدرت خود در نگارش را به رخ ما می‌کشد. این قدر که بخش عظیمی از شخصیت‌پردازی کتاب وابسته به لحن نگارش است. همین ویژگی همان قدر که به نفع عمق پیدا کردن شخصیت‌هاست خواندن کتاب را هم سخت می‌کند. طول می‌کشد تا خواننده به لحن نیمه‌ عربی نیمه فارسی شخصیت‌ها عادت کند و حرفشان را بفهمد. از طرفی اگر آشنایی نسبی با زبان عربی و تاریخ عراق نداشته باشد کاملاً گیج می‌شود. من هم فصل‌هایی که روایت شخصیت‌های عرب بود را به کندی می‌خواندم و هر از چندگاهی از ویکی‌پدیا برای درک بهتر ماجرای تاریخی کمک می‌گرفتم. اما با وجود اینکه احساس می‌کردم سرعت خواندنم شبیه سرعت راه رفتن در یک زمین باتلاقی است. کتاب را بی‌نهایت دوست داشتم. آن قدر که بعد از تمام شدن بارها و بارها اسم و طرح جلدش را نگاه کردم و قسمت‌های محبوبم را دوباره خواندم. کاری که در مورد هیچ کتابی انجام نمی‌دهم.شاید "روایت دلخواه پسری شبیه سمیر" از این جهت برای من جذاب بود که روایت دلخواه او، روایت دلخواه من هم هست. شاید اگر من هم در قبرستان وادی‌السلام دفن می‌شدم سراغ پیدا کردن رگه‌های همین روایت می‌رفتم و به همین خاطر پیدا کردنش میان خطوط کتاب برایم دلچسب بود. احساس می‌کردم یک قسمت گم‌شده تاریخ را پیدا کرده‌ام. علاوه بر آن تصور اینکه در هر قبرستانی مرده‌ها کنار همدیگر نشسته‌اند و تا قیامت‌ روایت‌هایشان را می‌گویند باعث شد نگاهم به قبرستان‌ها تغییر کند، اگر هر قبرستان را دنیای از روایت‌ها ببینی که در هم می‌آمیزند و همدیگر را تکمیل می‌کنند همه چیز خیلی جذاب‌تر می‌شود. از طرفی شخصیت سمیر (که نه تنها در واقعیت که در داستان هم‌ گم شده است) و شخصیت پسری شبیه سمیر که مفقود شده است و پیکرش هیچ‌وقت به پیشوا برنگشته(و ما حتی اسمش را نمی‌دانیم)، همین طور ابوسمیر و شیخ غریق ورامینی برایم جذاب است. حتی اگر داستان هر کدام از آن‌ها پراکنده باشد و خط سیر اصلی کتاب را در بعضی قسمت‌ها گم کنمبا همه‌ی این تعاریف علاقه‌مندان به تاریخ و رمان تاریخی و کتابخوان‌های صبور و باحوصله احتمالاً از این کتاب لذت می‌برند. همان قدر که افراد کم‌حوصله‌تر یا کمتر علاقه‌مند به تاریخ دوستش نخواهند داشت."قرار نبود کسی عکس را بدوزد به لباس خاکی‌اش. عکس توی یک مشمای نرم، پرس شده‌بود. بالای مشما سوراخی داشت که می‌افتاد به دکمه جیب. گذاشتن و برداشتنش راحت بود. گفتند اگر اسیر شدید، این عکس را با شما نبینند، بهتر است. اگر ببینند، اذیت و آزارشان بیشتر می‌شود. من یک جوری به غیرتم برخورد. فقط من نبودم؛ خیلی‌ها به غیرتشان برخورد. عکس کسی را که به عشقش بلند شده‌ام آمده‌ام جبهه و حاضرم فدای یک تار مویش بشوم، از ترس اینکه اذیتم نکنند، از خودم دور کنم؟! کسی که خودش با التماس و دست بردن توی شناسنامه آمده اینجا و اصلاً آمده که جان بدهد، قباحت دارد که فکر این کار هم به سرش بزند؛ چه برسد انجامش بدهد. گفتم حالا که این طور گفتید، نخ و سوزن برمی‌دارم، عکس را می‌دوزم همان جایی که باید باشد؛ درست روی قلبم"عینکی خوش قلبعینکی خوش قلبFri, 12 Jun 2020 22:47:07 +0430https://virgool.ir/@rahimipour.mrp/هواداران-کویش-را-eyzdav37ehoaاولین حرفم در یک وبلاگ جدید می تواند این باشد که «به نوجوانی ام مدیونم» به خاطر کتاب ها.برای همین از وقتی رسماً از روزهای نوجوانی خارج شدم، تصمیم گرفتم که باقی زندگی ام را هم وقف #کتاب_ها و #نوجوان_ها بکنم. وبلاگ نویسی یادگار روزهای خوب نوجوانی م است که در طوفان روزهای اینستاگرامی گم شد و امروز تصمیم گرفتم احیایش کنم. به خاطر همه ی کلمه هایی که در محدودیت شبکه های اجتماعی جدید جا نمی شوند و به خاطر #کتاب_ها_و_نوجوان_ها.عینکی خوش قلبعینکی خوش قلبSun, 07 Jun 2020 17:07:09 +0430