https://virgool.ir/feed/@psychology.atuرسانه‌های اجتماعی و راه‌های ارتباطی: https://zil.ink/psychology_atufa2026-11-12 18:18:58https://files.virgool.ir/upload/users/2259007/avatar/avatar.pnghttps://virgool.ir/@psychology.atuhttps://virgool.ir/@psychology.atu/تاب-آوری-و-عبور-از-انسداد-تحصیلی-a3glfriqxoxfبه قلم آیدا مصطفوی، روانشناسی بالینی از دانشگاه پنجابانسداد تحصیلی دانشجویان مسئله‌ای مهم در عرصۀ آموزش عالی است که می‌تواند تأثیرات جدی بر مسیر تحصیلی و آیندۀ حرفه‌ای آنها داشته باشد. پژوهش‌های مختلف در زمینه انسداد تحصیلی دانشجویان، عوامل تأثیرگذار بر عملکرد تحصیلی آنها از جمله ارتباطات، تسهیلات آموزشی، راهنمایی‌های مناسب و فشار خانواده را بررسی کرده‌اند. در این دست از مطالعات، بر انتخاب مقابلۀ فعال[1] تاکید شده‌است؛ زیرا اگر دانشجویان معتقد باشند که توانایی پیشگیری از عوامل استرس‌زای آینده را دارند، در مواجهه با وقایع منفی رویکردی متمرکز بر پذیرش چالش‌ها اتخاذ خواهند کرد (هارتلی[2]، 2010). در زندگی امروزه، افراد ناگزیر از مواجهه با ناملایمات و سختی‌های زندگی‌اند. آنچه افراد را در مواجهه با چالش‌های پیش رو از هم متمایز می‌کند، میزان تاب‌آوری[3] آنهاست. تاب‌آوری به معنای موفقیت در مقابله با تجربیات دشوار و چالش‌های زندگی به‌واسطۀ انعطاف‌پذیری[4] ذهنی، عاطفی و رفتاری است. تاب‌آوری یک ظرفیت روان‌شناختی است که به افراد کمک می‌کند با استرس[5] و مشکلات، بهتر سازگار[6] شوند و پیشرفت کنند. هدف مقاله حاضر بررسی تاثیرات تاب‌آوری برای عبور از انسداد تحصیلی دانشجویان است.تاب‌آوری به توانایی افراد برای غلبه بر موانع و چالش‌ها در زندگی و بلندپروازی‌های حرفه‌ای اشاره دارد که شامل کسب دانش، مهارت و نگرش مثبت برای رویارویی با آینده‌ای نامطمئن است (زاترا و همکاران[7]، 2010). دانشجویان تاب‌آور، با تعیین اهداف، تعهد به انجام وظایف و درایت و تدبیر از برنامه‌ریزی مناسب برخوردارند. آنها با اعتقاد به قابلیت دستیابی به اهداف خود، کنترل زندگی شخصی خود را می‌پذیرند و مسئولیت نتایج حاصله را به عهده می‌گیرند (آیالا و منسو[8]، 2013). دانشجویان تاب‌آور، از خوش‌بینی[9] بهره‌مند هستند. خوش‌بینی یک ویژگی سرشتی است که بر انگیزه، دستیابی به هدف و تفسیر افراد از وقایع، تاثیر می‌گذارد. خوش‌بینی همچنین بر سازگاری، رسیدن به نتایج مورد انتظار و تاب‌آوری کلی آنها تاثیر مثبت دارد (مورتون و همکاران[10]، 2013). آیالا و منسو (2018) به این نتیجه دست یافتند که تاب‌آوری و مشارکت[11] نقش مهمی در تبیین عملکرد تحصیلی دانشجویان دارند. مطالعه آنها ضمن تایید یافته های قبلی، نشان داد که رابطۀ بین تاب‌آوری، مشارکت و عملکرد تحصیلی، به واسطۀ عواملی نظیر جنسیت و تجربۀ تحصیل یا عدم تحصیل در سال اول دانشگاه، متفاوت است. بر این اساس، دانشجویانی که در سال اول از ادامه تحصیل انصراف می‌دهند، دارای تمایل کمتر به مطالعه، پشتکار کمتر در مواجهه با مشکلات و توانایی کاهش یافته در مقابله با ناامیدی هستند و نسبت به توانمندی‌های خود اطمینان ندارند؛ این دسته از دانشجویان همچنین، احساس کنترل کمتری بر اعمال خود نسبت به دانشجویانی که در دانشگاه باقی مانده‌اند دارند. این یافته‌ها می‌تواند بیانگر نقش مهم عوامل نام برده در فرسایش تحصیلی دانشجویان باشد (آیالا و منسو، 2018).همچنین، در ادامه بررسی مطالعات می‌توان شاهد آن بود که تاب‌آوری تحصیلی و هوش هیجانی[12] برای عملکرد تحصیلی دانشجویان ضروری است. بی‌توجهی به این عوامل در آموزش می‌تواند به موفقیت تحصیلی و اشتغال دانشجویان آسیب برساند. یافته‌های یک پژوهش (اونانی[13] و همکاران، 2022) که به اهمیت تاب‌آوری تحصیلی و هوش هیجانی در بهبود عملکرد تحصیلی دانشجویان پرداخته است، گوشزد می‌کند که بسیاری از مؤسسات دانشگاهی و آموزشی تأثیر این عوامل را بر آموزش و برنامه درسی دست‌کم می‌گیرند. این عدم شناخت نه ‌تنها می‌تواند منجر به کاهش عملکرد تحصیلی شود، بلکه بر اشتغال‌پذیری دانشجویان نیز تأثیر می‌گذارد، زیرا ممکن است مهارت‌های لازم برای سازگاری و پیشرفت در موقعیت‌های استرس‌زا را نداشته باشند. این مطالعه نشان می‌دهد که تاب‌آوری تحصیلی نه‌ تنها عملکرد تحصیلی را پیش‌بینی می‌کند، بلکه هوش هیجانی که به طور معنادار و مثبتی بر عملکرد تحصیلی تأثیر می‌گذارد را نیز، پیش‌بینی می‌کند.مطالعه‌ای دیگر بر اهمیت توسعۀ خودکارآمدی[14]، درون‌اندیشی[15] واقع‌بینانه، تمایل به کمک‌طلبی و پیوند موفقیت تحصیلی با امنیت اقتصادی آینده تأکید دارد (مورالس[16]، 2014). در مطالعه‌ای که به بررسی تأثیر تاب‌آوری دانشجویان بر نتایج تحصیلی پرداخته‌است، محققان با استفاده از نظریۀ خودتنظیمی[17]، سازوکارهایی را مورد بررسی قرار دادند که نشان می‌دهد تاب‌آوری تأثیر مستقیم بر عملکرد و احساس آسایش کلی دانشجویان دارد. در این پژوهش، نتایج نشان داد که تاب‌آوری به‌طور غیرمستقیم از طریق تقویت خودکارآمدی و تعیین اهداف موثر بر عملکرد تحصیلی تأثیر می‌گذارد، همچنین از طریق تقویت خودکارآمدی تأثیر غیرمستقیم بر اضطراب حالتی[18] دارد و به طور مستقل از اضطراب حالتی به احساس آسایش کلی کمک می‌کند (ایثردن و همکاران[19]، 2022). این یافته‌ها ما را به سوی درک بهتر و حمایت بیشتر از موفقیت دانشجویان در مواجهه با سختی‌ها و ناملایمات رهنمون می‌کند.نهایتاً، مطالعات این‌گونه نشان می‌دهند که دانشجویان بر نقش‌محوری دانشگاه‌ها در پرورش تاب‌آوری چه در داخل و چه خارج از محیط دانشگاهی معتقدند. طیف وسیعی از راهبرد‌ها از جمله فعالیت‌های کلاس درس، روش‌های ارزیابی، برنامه‌های مربیگری و مشارکت در فعالیت‌های فوق‌برنامه مانند ورزش، در این امر مفید شناخته شده‌اند. توسعه تاب‌آوری با یادگیری تجربی، ارائه تجربیات آموزشی چالش‌برانگیز، و قرارگرفتن در معرض دیدگاه‌های مختلف مرتبط است. در این میان نکته قابل‌توجه، اهمیت بازخورد، به‌ویژه زمانی که به شیوه‌ای شخصی و سازنده به ‌عنوان یک تسریع کنندۀ اساسی در پرورش تاب‌آوری ارائه می‌شود، است؛ چرا که دانشجویان این‌گونه مطرح کرده‌اند که عمق و نوع بیان بازخورد مثبت، در زمانی که دچار انسداد تحصیلی هستند می‌تواند به آنها کمک کند. همچنین، ایجاد رابطۀحمایتی بین دانشجویان و مربیان آنها ضرورتی تلقی می‌شود که بر اهمیت ارتباط شفاف و راهنمایی همدلانه تأکید می‌کند. علاوه بر این، فعالیت‌های فوق‌برنامه، به‌ویژه فعالیت‌های مرتبط با ورزش و تعاملات اجتماعی، در زمینه مدیریت استرس و ایجاد تاب‌آوری، به‌ویژه در بین دانشجویان بین‌المللی مفید تلقی می‌شوند. به طور خلاصه، یک رویکرد آموزشی جامع که هم رشد تحصیلی و هم رشد فردی را در برمی‌گیرد برای پرورش تاب‌آوری دانشجویان ضروری تلقی می‌شود (هولدزورث و همکاران[20]، (2017).References: Holdsworth, S., & Turner, M., & Scott-Young, C. M. (2017). Not drowning, waving. Resilience and university: a student perspective (pp. 1837-1853). Studies in Higher EducationHartley, M. T. (2010). Increasing Resilience: Strategies for Reducing Dropout Rates for College Students with Psychiatric Disabilities (pp. 295-315). American Journal of Psychiatric RehabilitationZautra, A. J., & Hall, J. S., & Murray, K. E. (2010). Resilience: A new definition of health for people and communities. In J. W. Reich, A. J. Zautra, & J. S. Hall (Eds.), Handbook of adult resilience (pp. 3–29). The Guilford PressAyala, J. c., & Manzano, G. (2013). Psychometric properties of Connor-Davidson Resilience Scale in a Spanish sample of entrepreneurs (pp. 245-51). PsicothemaMorton, S., & Mergler, A., & Boman, P. (2013) Managing the Transition: The Role of Optimism and Self-Efficacy for First-Year Australian University Students (pp. 90-108). Australian Journal of Guidance and CounsellingAyala, J. c., & Manzano, G. (2018). Academic performance of first-year university students: the influence of resilience and engagement (pp. 1321-1335). Higher Education Research & DevelopmentOnonye, U., & Ogbeta, M., & Ndudi, F., & Bereprebofa, D., & Maduemezia, I. (2022) Academic resilience, emotional intelligence, and academic performance among undergraduate students (pp. 1-10). Knowledge and Performance ManagementMorales, E. E. (2014) Learning from Success: How Original Research on Academic Resilience Informs what College Faculty Can do to Increase the Retention of Low Socioeconomic Status Students. International Journal of Higher EducationEtherton, K., & Steele-Johnson, D., & Salvano, K., & and Kovacs, N. (2022). Resilience effects on student performance and well-being: the role of self-efficacy, self-set goals, and anxiety (pp. 279-298). J Gen Psychol[1] Active coping[2] Hartley, M. T. (2010)[3] Resilience[4] Flexibility[5] Stress[6] Adjustment[7] Zautra, A. J., & Hall, J. S., & Murray, K. E. (2010).[8] Ayala, J. c., & Manzano, G. (2013)[9] Optimism[10] Morton, S., & Mergler, A., & Boman, P. (2013)[11] Engagement[12] Emotional intelligence[13] Ononye, U., & Ogbeta, M., & Ndudi, F., & Bereprebofa, D., & Maduemezia, I. (2022)[14] Self-efficacy[15] Self-reflection[16] Morales, E. E. (2014)[17] Self-regulation[18]اضطراب حالتی، تظاهر گذرا و حاد اضطراب است که در شرایط خاص و موقتی ایجاد می‌شود و متفاوت از اضطراب صفت است. برای مطالعه دقیق‌تر مفهوم اضطراب حالتی و اضطراب صفت این مقاله خوب با نگارش نسبتاً ساده توصیه می‌شود:Trait and state anxiety are mapped differently in the human brain, Francesca Saviola et al., (2020)[19] Etherton, K., & Steele-Johnson, D., & Salvano, K., & and Kovacs, N. (2022)[20] Holdsworth, S., & Turner, M., & Scott-Young, C. M. (2017)انجمن علمی روان‌شناسی دانشگاه علامه طباطباییانجمن علمی روان‌شناسی دانشگاه علامه طباطباییSun, 05 Nov 2023 19:45:33 +0330https://virgool.ir/@psychology.atu/استرس-مرز-میان-انسان-و-حیوان-gzfg00kxrrfdنویسنده: میثم نیسی‌پور، دانشجوی دکتری روان‌شناسی شاید وقتی این متن را می‌خوانید هنوز پیامک تهوع‌آور "مشترک گرامی؛ شما تا فیلان ساعت و فیلان تاریخ با احتساب ۵۰ درصد تخفیف در ترافیک استفاده شده در سایت‌های داخلی منتخب ۸۵ درصد حجم فیلان بسته را مصرف کردید و تنها قدر ناچیزی مگابایت از حجم بسته باقی مانده است." را دریافت نکرده‌اید و خوشحالید. البته اگر جز چند درصد جامعه باشید که حجمشان را صرف محتواهای این شکلی می‌نمایند، در غیر این صورت احتمالاً از سر ناچاری صفحه‌ای کم حجم را باز کرده‌اید تا اندکی زیاد، این حجم خیلی کم را چلانده و قطرۀ آخرش را هم چکانده باشید. شاید هم نگرانید. نگران عمری که رفته و راهی که مانده... و با اندک امیدی عضو کوچک خود را روی صفحۀ نمایشی مالشی می‌مالید تا لالوی صفحات روان‌شناسی مطلبی بیابید بلکه عمری را که نگرانش هستید به دو نیمۀ بعد و قبل از آن تقسیم نمایید. البته می‌نمایید، اگر صبر را پیشه و گذشته را توشه کنید. و باز هم البته، من روان‌شناس لوسی نیستم که در اتاق به گلدان مزیّنِ کلینیکِ خود نشسته و در زمان کوتاهی، شما را چنان با تفکرات مثبتِ دور از واقعیت و اصول موفقیت باد کند که اندکی بعد، انگشتِ کوچکترین بچۀ دنیا، بادِ پفکی شما را خالی نماید. خیر، بلکه الان که در حال نوشتن هستم در محلِ کار مشقت بار خود نشسته و طبق قاعده نباید بنویسم و نباید بخوانم. پس لطفا شما هم لوس نباشید که اصلاً قرار نیست با چند خط حال شما را خوب کنم و با لقمه‌ای حاضر و آماده اما نپخته به چرخۀ باطل زندگیتان برگردانم. بیایید با هم زردخوانی و لقمۀ حاضر و آماده را کنار بگذاریم.با اینکه نیک می‌دانیم در سفرۀ مطالب آیندۀ ما، محتوایی برای روان شما هست که شاید حال و نگرانیتان را بیشتر کند و محتوا را خشک تر بنمایاند؛ چه باک! کدام روان‌شناسی است که نداند یک تغییر درمانی موفق، تجربۀ لحظاتی سخت و تلخ را در فرایند خود از سر گذرانده است! و باز هم چه باک‌تر! کدام خوانندۀ مطالب علمی هست که نداند مطالب علمی، خشک و به مثابۀ تجارتی است که خواننده با صرف وقت، باری برای اداره بخت، استخراج نماید! آن‌هم زمانی که برای یک انجمن علمی معتبر از یک دانشگاه بسیار معتبر می‌نویسم. پس مِن بعد علمی‌تر و به تبع خشک‌تر می‌نویسم. (علمی بودن مطلب که خط قرمز تمام مطالعاتم است و حتی بر سر آن رگ می‌گذارم، اما در مورد خشک بودن هم قولی نه چندان محکم می‌دهم!)بگذارید تا در مطلع بحث هستیم مطلب خود را اینگونه شروع کنم، شاید کمی آن طرف‌تر از شما شخصی باشد که همانند شما در حال مالیدن عضو کوچک خود بر روی صفحۀ مالشی خود باشد. یک نگاه به او بیندازید که یک نگاه جائز است. احتمالا اثری از طاعون خیارکی روی پوست او ندیدید، اثری از جذام جان درار هم ندیدید. بر عکس کاملاً سالم به نظر می‌رسد. امّا... اینجا یک "امّا" داریم که ما را به نقطۀ صفر مطلب می‌رساند.او بیماری‌ای شبیه به خود تو دارد، بیماری‌ای که احتمالاً اکثر ما از آن رنج می‌بریم، مثل فشار خون. البته شاید هم علاوه بر این، نسبت به فردی با همان سن در دوره انسان‌های میان‌سنگی[1] دید کمتری دارد و برای بهبود خواب دیازپام[2] مصرف می‌کند. در آن زمان، اگر جوانی اشتباهی غذایی سمی می‌خورد اتفاق خاصی نمی‌افتاد؛ چند روز بعد می‌مُرد. امّا الان چه؟ اگر جوانی رژیم غذایی‌اش مملو از غذاهای پرچرب و قند مصنوعی باشد، آن هم همراه با اعمال شاقه، چه می‌شود؟! او هم می‌میرد، البته پنجاه سال بعد، مثلاً به علت انسداد عروق کرونری[3] یا دیابت.امّا تفاوت دورۀ میان‌سنگی با عصر حاضر در چند روز و چند سال نیست. این "امّا"‌ی دوم دیگر شروع مطلب ماست نه نقطه صفر؛ تفاوت در این است که همان شخص، با همان رژیم ناسالم و حتی بدتر، ممکن است ۵۰ سال بعد مشغول بازی پلی‌استیشن با نوه خود یا حتی کوه نوردی باشد‍!این که کدام یک از این دو نتیجه به وجود بیاید معلولِ علل مختلفی از جمله ضعف ارثی و واکنش‌های فیزیکی است. امّا مسئله به اینجا ختم نمی‌شود، این تفاوت موجب پیدایش انقلابی در علوم پزشکی شد. انقلابی که تعامل بدن و ذهن را تبیین می‌کرد و پای مُتّهم‌های دیگری را به بیماری‌ها باز می‌نمود از جمله ویژگی‌های شخصیتی[4]، ادراکی[5]، عاطفی[6]، حمایتی، توانایی حل مسئله[7] و هر مسئله‌ای که آبی یا بنزینی بر آتش خروج انسان از حالت آرامش عادی است و این یعنی استرس[8] (کیارزم، 1383).بنده خدا هاینش سلیه[9] کلاً دانشمند جالبی بود. بین دانشمند‌ها برای خودش رونالدینیویی بود، به چپ نگاه می‌‌کرد، به راست پاس می‌داد. می‌خواست چیزی را کشف کند، چیز دیگری را کشف کرد! آن هم به این دلیل که مثلِ اکثرِ ما، بلد بود ولی مهارت نداشت. مهارتِ کار با موش‌ها را نمی‌دانست! هر روز که به آزمایشگاه می‌رفت تا به کار خود مشغول شود، باید دنبال موش‌ها می‌دوید تا آن‌ها را بگیرد و احتمالاً آمپولشان بزند و بازشان کند! چقدر استرس‌‌‌آور! فکرش را بکنید موش باشید، دانشمندی هم نابلدْ دَوان دَوان به دنبالتان. شماهم از استرس اینکه مبادا بگیردتان و آمپولتان بزند و بازِتان کند در حال فرارید! احتمالاً هم در همین حینِ فرار، صدایِ پُر غَرَض و مرضِ آن موجود دونده‌‌ی دو پا را پشت سرتان می‌شنوید، این معلم اخلاق دو پا، که احتمالاً هم در آستانه ناامیدی از گرفتنتان است، روی به اخلاق می‌آورد و با لحنی انسان نمایِ منطقی، برای توجیه نَقضِ حقوقِ حیوانات، نفس نفس زنان داد می‌زند که وایسا کاریت ندارم‌! کارم در راستای نیازِ انسان‌ها است، تو هم بعد می‌فهمی بین تمام موش‌های تاریخ چقدر موش مهمی بودی! تحمل کن، فقط اولش درد دارد! خلاصه بالاخره می‌گردتان بلکه آنچه در سر داشت را کشف کند، امّا چیزی را کشف کرد که در سر نداشت! متوجه شد آن چیز، تحت عنوان عاملی بوجود آمده که وی آن عامل را با اقتباس از فیزیک و مکانیک، تنش[10] نامید! البته جَلَب بودن وی به اینجا منتهی نمی‌شود. بنده خدا که مثل اکثر ما زبان انگلیسی‌اش ضعیف بوده، بعدها گفت منظورم کرنش[11] بوده! به احترام سلیه یک دقیقه سکوت...سلیه از کلید‌ واژه زیبایی در مورد استرس استفاده می‌کند: درجه سوخت و ساز[12]. در واقع سلیه استرس را فرسودگی بدن می‌داند. والتر کنون[13] هم از واژه "عدم تعادل حیاتی" برای بیان استرس استفاده می‌کند. گویی استرس از سوخت و سازی ناشی از عدم تعادل حیاتی موجب فرسودگی می‌شود. اما لازاروس[14] و فولکمن[15] رندانه واژه "ادراک شده" هم وارد قصه می‌کنند تا با وجود تفاوت‌های فردی حتی بهتر متوجه واژه "عضو حقیر"‌ی که الکساندر[16] بیان کرد بشویم. اینگونه بهتر درک می‌کنیم که مک‌گراف[17]چگونه "محرک بیرونی و توانایی پاسخ ارگانیسم" مد نظر قرار داد تا کاپلان[18] هم زیباتر از "واقعی یا خیالی" استفاده نماید تا ابعاد متفاوت استرس روشن‌تر گردد تا حتی هابفول و لیلی[19] هم از "تهدید"سخن به میان بیاورند. افراد زیادی در تعریف استرس کوشیدند که در این مَقال نگنجد. همان مفهوم عامیانه استرس ما را کفایت می‌کند: نبود آرامشی عادی. اما اگر دلتان خواست باکلاس باشید در نظر داشته باشید که تکامل تعریف استرس نزدیک به صد سالی طول کشید تا متخصصان پزشکی کل‌گرا[20] تمامی نظرات را از اول کاهش به فیزیولوژی تا آخر روان‌شناختی در خود بگنجاند: استرس، ناتوانی در مواجهه با تهدید واقعی یا خیالی ادراک شده است که بهزیستی روانی، جسمی، هیجانی، معنوی فرد را به مخاطره انداخته و منجر به یک سری پاسخ های انطباقی فیزیولوژیک می‌شود. اینگونه اهمیت روانشناسی هم در مسائل روزمره نمایان‌تر شد.خلاصه که استرس می‌تواند تقریبا بر هر سلولی از بدن اثر بگذارد. این موضوع به معنای آن است که استرس ما و روش‌های مقابله‌ای ما در برابر استرس، تاثیر مثبت یا منفی بر بیماری‌های ما دارد (خوانساری، 1377). به بیانی دیگر، بیماری در خلاء بوجود نمی‌آید و فقط با در نظر گرفتن شرایط خود بیمار می‌توان ماهیت بیماری را درک کرد. برای مثال در افرادی که از نظر اجتماعی منزوی هستند به علت بیش‌فعالی سیستم اعصاب سمپاتیکی[21] (به دلایلی که در اپیزودهای بعد خواهیم گفت) طبق تحقیقات، دو تا پنج برابر بیشتر احتمالِ ابتلاء به بیماری‌های قلبی وجود دارد. البته بعد از ابتلاء هم، احتمال مرگ در سنین پایین‌تر برای آن‌ها بیشتر است (ساپولسکی. رابرت ام ۲۰۰۴). ردفورد ویلیامز و همکارانش[22] (2004) از دانشگاه دوک[23] در مطالعه‌ای بر بیماران شدید عروق کرونر قلبی دریافتند، نیمی از بیمارانی که حمایت اجتماعی نداشتند در عرض پنج سال جان باختند و در بیماران با شدت قلبی یکسان این میزان سه برابر بیمارانی بود که همسر یا دوست نزدیکی داشتند.در اپیزود‌های بعدی سعی می‌شود تصویر روشنی از استرس و فعال شدن پاسخ استرس توسط هورمون‌ها[24] و بخش‌های مختلف بدن به خصوص مغز ترسیم شود. سپس رابطۀ بین استرس و بیماری‌های مختلف مانند سکته قلبی، حملات قلبی، زخم معده، رشد، کوتولگی[25] روانی، رابطه جنسی، ایمنی، درد، خواب، حافظه، پیری، اعتیاد و همچنین اختلالات روانپزشکی مانند افسردگی[26] بیان خواهیم کرد. در نهایت هم چون نیک می‌دانیم با مطالعه این اپیزودها استرسِ استرسْ دست از سرتان بر نمی‌دارد، به بیان مطالبی می‌پردازیم که بتوانید با بکارگیری آن‌ها، استرس زندگی را مدیریت کرده و به بهره‌مندی از عمرتان بسیار خوشبین باشید .دوستان حقیقتا ترسی دارم زیرا در اپیزود‌های میانه مطلب، بحث‌ها رنگ و بوی فیزیولوژی[27] و نورولوژی[28] خواهند داشت، یعنی همان درسی که اکثر دانشجو‌های ارشد و دکتری و کنکوری‌ها از آن فراری هستند. به همین دلیل خوفِ آن دارم که شما را خوف ببَرَد . ولی لطفاً نهراسید! به شما اطمینان می‌دهم که سعی کرده‌ام مطالب به قدری هیجان‌انگیز باشد و به نحوی ساده‌سازی و کاربردی، که از آن حالت نظری محض خارج شده و به داستان استرس وارد شود. در این داستان نه فقط دانش شما نسبت استرس بالا رفته بلکه درصد شما را در نوروسایکولوژی[29] و فیزیولوژی هم بالا ببرد.بگذارید داستان را همانند ولادیمیر بوکوفسکی[30] نوروفیزیولوژیست[31] معروفِ معاصر با حیوانات شروع کنیم. یکی از پر استرس‌ترین قسمت‌های کره زمین کجاست؟ جنگل. با آن قانون دلهره آورش! اگر در جنگل باشی و مشمول قانون جنگل، دیر یا زود نتیجه می‌گیری که باید یا قوی باشی یا سریع. و وای به لحظه‌‌ای که حیوانی گرسنه، که از قضا هم قوی است هم سریع تو را ببیند! چه قدر قانون جنگل استرس آفرین است! اما به نظر می‌رسد حیوانات جنگل بیماری مرتبط با استرس ندارند! به راستی چرا؟ به عنوان مثال به نظر می‌رسد که آهوی زیبای جنگل که غالبا در خطر شکار حیوانی مثل شیر است دچار ام‌اس[32]، مشکلاتی متابولیسمی، یا قلبی و گوارشی نشود! همچنین گویی از مشکلاتی مانند هیپرفاژی[33] یا هیپوفاژی[34] رنج نمی‌برد و بر اثر استرس خطرات زندگی در جنگل دچار پیری، فرسودگی و یا تحلیل حافظه نمی‌شود! به نظر می‌رسد که اینگونه باشد، اما چرا؟ حتی ضعیف‌ترین موجود جنگل که (طبق افسانه‌ها) خرگوش باشد هم، فردای حملۀ قوی‌ترین موجود جنگل که شیر باشد، به نظر می‌رسد دچار اختلال در نعوظ[35] یا اختلال در میل جنسی[36] نمی‌شود. البته اگر انیمیشن "ضعیف ترین موجود جنگل" ساخته لئونید در دوره اتحاد جماهیر شوروی را ندیده باشید.برای پاسخ لازم است بدانیم هورمون‌ها و سیستم‌های عصبی در زمان استرس دقیقا چه می‌کنند، که در اپیزودهای بعدی توضیح داده خواهد شد. فعلاً!منابع:حیرتی، حبیبه؛ مرادی، میلاد (۱۳۹۶). مدیریت استرس(مدیریت اختلالات روانی در زندگی). کرج: انتشارات سیادتخوانساری، نعمت الله؛ راد، محمدعلی (۱۳۷۷). استرس و سیستم ایمنی. مجله دانشکده دامپزشکی. شماره 1، صص ۷۶ ۷۲.ساپولسکی. رابرت ام (۲۰۰۴). چرا گور خرها زخم معده نمی‌گیرند. ترجمه: محمد‌علی امام هادی (۱۴۰۲). انتشارات نوین توسعهکارولین، ام آلدوین (۲۰۰۷). دیدگاه کل نگر درباره استرس. ترجمه: ژیلا خوشحال، فرهاد منصف (۱۴۰۰). انتشارات دانژهکیارزم، ب... (۱۳۸۳). ذهن شما می‌تواند بدن شما را شفا دهد. سبز در سبز، _(۱۶)، ۱۸-۱۹.مته، گابور(۲۰۰۳). وقتی بدن نه می‌گوید. ترجمه: ثریا قاضی محسنی. انتشارات پندار تابانویلکینسون، گرگ (۲۰۱۴). استرس. ترجمه: منیر سنگلجی (۱۳۸۷). انتشارات پیدایشSeaward, B. L. (2006). Maaging stress: princible and strategies for health and wellbing. Sudbary. Masa: jones and bartlett publisher.[1] دوره ای از تاریخ مربوط به حدود ۱۰ هزار سال پیش که انسان ساخت ابزاری مانند داس را شروع نمود.ملک شهمیرزادی، صادق، (۱۳۷۸). ایران در پیش از تاریخ: باستان‌شناسی ایران از آغاز تا سپیده دم شهرنشینی، سازمان میراث فرهنگی کشور (چاپ دوم: ۱۳۸۲)[2] Diazepam: قرصی از خانوادۀ بنزودیازپین‌ها که برای درمان اضطراب مورد استفاده قرار می‌گیرد[3] Coronary arteries[4] Personality characteristics[5] Perception[6] Affection[7] Problem solving ability[8] Stress[9] Selye Janos[10] Stress[11] Strain[12] Hans and tear[13] Walter Bradford Cannon[14] Richard S. Lazarus[15] Moses Judah Folkman[16] Franz Gabriel Alexander[17] Phillip Calvin McGraw[18] Stephen Kaplan[19] Hobfoll, S E and Lilly, R S[20] Holistic medicine[21] Sympathetic nervous system[22] Redford Williams et al.[23] Duke University[24] Hormones[25] Psychogenic Dwarfism[26] Depressive disorder[27] Physiology[28] Neurology[29] Neuropsychology[30] Vladimir Bukovsky[31] Neurophysiologist[32] MS: multiple sclerosis: بیماری فلج کننده مربوط به مغز و نخاع[33] Hyperphagia: اختلال پرخوری[34] Hypophagia: اختلال کم‌خوری[35] Erectile dysfunction[36] Libido disorderانجمن علمی روان‌شناسی دانشگاه علامه طباطباییانجمن علمی روان‌شناسی دانشگاه علامه طباطباییThu, 19 Oct 2023 21:20:40 +0330https://virgool.ir/@psychology.atu/دروغ-هایی-به-نام-روان-شناسی-jafhzwkmd0vtنگاهی به چند باور کاذب رایج در روان‌شناسینگارش: آناهیتا نوبخت، دانشجوی کارشناسی روان‌شناسی در دانشگاه علامه طباطبایی تهرانبه نظر شما چند مورد از جملات زیر اشتباه هستند؟۱) چپ‌مغز‌ها منطقی‌تر و راست‌مغز‌ها خلاق‌تر هستند.۲) سلول‌های مغزی جدید در افراد بزرگسال به وجود نمی‌آیند.۳) درمانگران با تجربه، مؤثر‌تر از درمانگران کم‌تجربه هستند.۴) همهٔ افراد افسرده، از غم بزرگی رنج می‌برند.۵) بیشتر کودکان پس از طلاق والدین خود دچار آسیب روانی طولانی مدت می‌شوند.۶) پذیرش بیمارستان‌های روان‌پزشکی و جنایات در زمان ماه کامل افزایش می‌یابد.۷) دستگاه دروغ‌سنج می‌تواند کاملا دقیق دروغ را ردیابی کند.۸) هيپنوتيزم می‌تواند خاطرات فراموش شدهٔ حوادث را به طور مطمئنی بازیابی کند.۹) شنیدن هنگام خواب، می‌تواند در کمک به یادگیری مؤثر واقع شود.۱۰) خاطرات همهٔ چیز‌هایی که تجربه کرده‌ایم برای همیشه در مغز ما ذخیره می‌شوند، حتی اگر به آنها دسترسی نداشته باشیم.اگر پاسخ شما عددی کمتر از ۱۰ بود، شاید بهتر است نگاهی به این یادداشت بیندازید.۱) چپ‌مغز‌ها منطقی‌تر و راست‌مغز‌ها خلاق‌تر هستند.این باور کاذب می‌گوید که آدم‌ها به دو دستهٔ چپ‌مغز‌ها و راست‌مغز‌ها تقسیم می‌شوند. چپ‌مغز‌ها منطقی و تحلیلگر و راست‌مغزها شهودی و خلاق هستند.با این حال تحقیقات نشان داده‌اند مغز بیشتر از آنچه که این فرضیه ساده‌سازی می‌کند، پیچیده است؛ در حالی که حین انجام یک تکلیف خاص بخش‌هایی از مغز فعال‌تر می‌باشند، اما هر دو نیمکره همیشه باهم کار‌ می‌کنند تا اطلاعات را پردازش کنند. تحقیقات متعددی نشان داده‌اند که باور مذکور حقیقت ندارد؛ از جمله گازانیگا (۲۰۰۰) که هیچ مدرکی دال بر صحت دوگانهٔ چپ‌مغز‌ها در مقابل راست‌مغز‌ها پیدا نکرد.منابع:Gazzaniga MS et al. The Split Brain Revisited. Scientific American Mind. 2014;25(1):22-29۲) سلول‌های مغزی جدید در بزرگسال‌ها به وجود نمی‌آیند.زمانی این باور وجود داشت که بزرگسال‌ها نمی‌توانند سلول‌های مغزی جدید داشته باشند، اما تحقیقات اخیر نشان می‌دهند که عصب‌زایی (Neurogenesis: رشد و بهبود سلول‌های مغزی) می‌تواند در نواحی خاصی در مغز، در بزرگسالی هم اتفاق بیفتد. هیپوکامپ، بخشی که مربوط به یادگیری و حافظهٔ ما در مغز است، یکی از نمونه‌هایی است که عصب‌زایی در آن دیده شده است. اگرچه که سن، استرس و فعالیت بدنی می‌توانند در سرعت عصب‌زایی مؤثر باشند.مجلهٔ Nature Medicine تحقیقی را منتشر کرد که نشان می‌داد فعالیت بدنی در موش‌های بالغ، باعث افزایش تولید نورون‌های جدید در هیپوکامپ آنها می‌شود. در مطالعه‌ای دیگر در مجلهٔ Cell Stem Cell، مشاهده شده که استرس موجب کاهش عصب‌زایی در موش‌ها می‌شود؛ در حالی که اجرای درمان‌های ضد افسردگی سبب افزایش آن می‌شود.البته این موضوع که بزرگسالان نمی‌توانند در همان سطحی که نوجوانان رشد سلول مغزی دارند، عصب‌زایی داشته باشند، حقیقت دارد؛ اما مدارکی دال بر اینکه عصب‌زایی در طول بزرگسالی اتفاق می‌افتد، وجود دارد و همین نکتهٔ مهمی برای فهمیدن انعطاف‌پذیری و پتانسیل درمان مغز در اختلالات نورونی است.منابع:Kempermann, G., & Gage, F. H. (2002). New nerve cells for the adult brain. Scientific American, 286(5), 48-53.van Praag, H., Christie, B. R., Sejnowski, T. J., & Gage, F. H. (1999). Running enhances neurogenesis, learning, and long-term potentiation in mice. Proceedings of the National Academy of Sciences, 96(23), 13427-13431.Surget, A., Tanti, A., Leonardo, E. D., Laugeray, A., Rainer-Quiroga, I., Kangarlu-Haghighi, S., ... & Belzung C. (2011). Antidepressants recruit new neurons to improve stress response regulation. Molecular Psychiatry 16(12), 1177–1188.Boldrini M, Fulmore CA, Tartt AN, Simeon LR, Pavlova I, Poposka V, Rosoklija GB, Stankov A, Arango V, Dwork AJ, Hen R, Mann JJ. Human Hippocampal Neurogenesis Persists throughout Aging. Cell Stem Cell. 2018 Mar 1;22(3):589-599.e5. doi: 10.1016/j.stem.2018.02.004. Epub 2018 Feb 22. PMID: 29478850; PMCID: PMC5849414.۳) درمانگران با تجربه، مؤثر‌تر از درمانگران کم‌تجربه هستند.این موضوع که هر کسی تجربهٔ بیشتری در روان‌درمانی داشته باشد مؤثر‌تر از کسانی است که تجربهٔ کمتری دارند، باور مبهم و پیچده‌ای است؛ پژوهش‌ها نتایج مختلفی را گزارش می‌دهند. بعضی تحقیقات نشان می‌دهد تجربهٔ روان‌درمانی بیشتر به طور مثبتی با نتایج درمانی بهتر همبستگی دارد (بالدوین و همکاران ۲۰۰۷، وب و همکاران ۲۰۱۰)، درحالیکه برخی یافته‌ها ارتباط بخصوصی بین تجربهٔ روان‌درمانی و نتایج مشاهده نکرده‌اند (وامپولد و همکاران ۱۹۹۷، استایلز و همکاران ۲۰۰۶).یکی از توضیحات ممکن برای این نتایج مختلف می‌تواند این باشد که تنها تجربهٔ روان‌درمانی نمی‌تواند برای بهبود نتایج کافی باشد. در عوض، ممکن است کیفیت آموزش‌های روان‌درمانی، سوپرویژن و رشد حرفه‌ای مداوم تأثیرگذاری روند درمان را معین کند (لاسکا و همکاران). در حقیقت درمانگران با تجربه‌ای که آموزش و سوپرویژن با کیفیت بالایی دریافت می‌کنند، ممکن است مؤثرتر از درمانگرانی با سال‌ها تجربه‌ اما حمایت کم باشند.عامل تأثیرگذار دیگر، در نظر گرفتن نوع رویکرد روان‌درمانی است. بعضی رویکرد‌های روان‌درمانی مانند روان درمانی شناختی-رفتاری (CBT) نیازمند آموزش تخصصی‌تر و بالطبع تجربهٔ بیشتری نسبت به رویکرد‌های دیگر هستند (برای مثال درمان حمایتی). بنابراین، در برخی رویکرد‌های درمانی ممکن است تجربه مهم‌تر از رویکرد‌های دیگر باشد. پس اگرچه تجربهٔ روان‌درمانی می‌تواند یکی از عامل‌های مهم در اثرگذاری روان‌درمانگر باشد، اما تنها عامل نیست.منابع:Baldwin, S. A., Wampold, B. E., & Imel, Z. E. (2007). Untangling the alliance-outcome correlation: Exploring the relative importance of therapist and patient variability in the alliance. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 75(6), 842–852.Laska, K. M., Gurman, A. S., & Wampold, B. E. (2014). Expanding the lens of evidence-based practice in psychotherapy: A common factors perspective. Psychotherapy, 51(4), 467–481.Stiles, W. B., Barkham, M., Twigg, E., Mellor-Clark, J., & Cooper, M. (2006). Effectiveness of cognitive-behavioural, person-centred, and psychodynamic therapies in UK primary-care routine practice: Replication in a larger sample. Psychotherapy Research, 16(1), 96–112.Wampold, B. E., Mondin, G. W., Moody, M., Stich, F., Benson, K., & Ahn, H. (1997). A meta-analysis of outcome studies comparing bona fide psychotherapies: Empirically, “all must have prizes.” Psychological Bulletin, 122(3), 203–215.۴) همهٔ افراد افسرده، از غم شدیدی رنج می‌برند‌.این باور که «تمام افراد افسرده غم شدیدی را تجربه می‌کنند»، صحیح نیست. در واقع، برخی از افرادی که افسردگی دارند، ممکن است اصلاً احساس غم نکنند. بلکه مشکلات جدی دیگری مانند زودرنجی، فرسودگی، تغییر در ساعت خواب و اشتها به سراغشان بیاید (انجمن روان‌پزشکی آمریکا، ۲۰۱۳). افسردگی یک حالت پیچیدهٔ سلامت روانی است که می‌تواند نشانه‌های مختلفی در هر فرد داشته باشد و تشخیص آن براساس ترکیب علائم و شدت‌های نشان داده شدهٔ فرد است.با این که احساس غم یک نشانهٔ رایج شناخته شدهٔ افسردگی است؛ اما یک فاکتور ضروری و مهم‌ برای تشخیص افسردگی ماژور نیست (راسیو، هالیون، لیم ۲۰۱۷). این یافته‌ در کتابچهٔ راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی بازتاب داشت (ویرایش پنجم DSM-5) و تعدادی از حالات روانی‌ای که برای تشخیص افسردگی کاربرد دارد را فهرست کرد که شامل خلق منفی طولانی مدت، از دست دادن احساس علاقه و لذت، احساس بی‌ارزشی یا احساس گناه و دشواری تمرکز است (انجمن روان‌پزشکی آمریکا ۲۰۱۳).در آخر، اگرچه غم می‌تواند یکی از نشانه‌های برجستهٔ افسردگی باشد، اما جهان‌شمول نیست و تشخیص افسردگی براساس نشانه‌های متعدد و نه فقط احساس ناراحتی است.منابع:American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed.).Ruscio, A. M., Hallion, L. S., Lim, C. C. W., et al. (2017). Cross-sectional comparison of the epidemiology of DSM-5 generalized anxiety disorder across the globe. JAMA Psychiatry, 74(5), 465–475.۵) بیشتر کودکان پس از طلاق والدین خود دچار آسیب روانی طولانی مدت می‌شوند.تحقیقات نشان می‌دهد که بیشتر کودکان می‌توانند با طلاق والدین خود بدون تجربهٔ آسیب روانی طولانی مدت کنار بیایند. در واقع، پژوهش‌ها گزارش می‌کنند که بسیاری از کودکان تاب‌آوری و پذیرش خوبی با تغییراتی که همراه طلاق می‌آید نشان داده‌اند (اماتو ۲۰۱۰، کلی و امری ۲۰۰۳).باز هم، این مهم وجود دارد که بعضی کودکان ممکن است مشکلات رفتاری و احساسی‌ای را در ‌کوتاه مدت پشت سر بگذارند. مانند اضطراب، افسردگی و مشکلات رفتاری (کلی و امری ۲۰۰۳). این مشکلات بیشتر برای کودکانی به وجود می‌آید که در مقابل اختلافات شدید والدین بی دفاع بوده و تنها گذاشته شده‌اند و یا وقتی که تغییرات قابل توجهی در نظم روزانه و روابطشان تجربه می‌کنند (اماتو ۲۰۱۰).بنابراین تأثیرگذاری طلاق بر کودکان به دلایل متعددی در هر فرد و موقعیت بستگی دارد؛ مانند سن، جنسیت، شخصیت و کیفیت رابطهٔ والد و فرزند. با اینکه بیشتر کودکان بدون آسیب روانی طولانی مدت می‌توانند طلاق را پشت سر بگذارند، مهم است که والدین و متخصصان از کودکان حمایت کنند تا بتوانند با این تغییر شرایط کنار بیایند.منابع:Amato, P. R. (2010). Research on divorce: Continuing trends and new developments. Journal of Marriage and Family, 72(3), 650–666.Kelly, J. B., & Emery, R. E. (2003). Children's adjustment following divorce: Risk and resilience perspectives. Family Relations, 52(4), 352–362.۶) پذیرش بیمارستان‌های روان‌پزشکی و جنایات در زمان ماه کامل افزایش می‌یابد.تحقیقات انجام شده بر این موضوع بدون استثنا، برای پیدا کردن مدرکی دال بر صحت این ادعا شکست خورده‌اند. برای مثال، پژوهش منتشر شده در مجلهٔ Affective Disorders در سال ۱۹۹۶ هیچ ارتباطی بین چرخهٔ قمری و پذیرش در بیمارستان روان‌پزشکی پیدا نکرد. مشابه‌ آن، در تحقیق دیگری در مجلهٔ British Medical در سال ۲۰۰۰ رابطه‌ای بین ماه کامل و میزان جنایت مشاهده نکرد.یکی از دلایل قابل فرض برای این باور کاذب می‌تواند پدیدهٔ روانشناختی‌ای به نام سوگیری تأییدی باشد، که مردم علاقه دارند به چیزهایی توجه کنند که برایشان تداعی گر و تایید کنندهٔ باورهایشان باشد، درحالیکه به مدارک خلاف آن اهمیت نمی‌دهند. شایعه‌پردازان رسانه‌های خبری هم می‌توانند در انتشار این باور غلط نقش داشته باشند.منابع:Rotton, J., & Kelly, I. W. (1985). Much ado about the full moon: A meta-analysis of lunar-lunacy research. Psychological bulletin.Lieber, A. L. (1996). Lunar cycle and psychiatric hospital admissions. The Journal of Affective Disorders.The British Medical Journal. (2000). Full moon and crime. BMJ: British Medical Journal.۷) دستگاه دروغ‌سنج می‌تواند دروغ‌ها را کاملاً دقیق تشخیص دهد.دستگاه دروغ‌سنج، به عنوان یک آزمون کشف دروغگویی، پاسخ‌های فیزیولوژیکی مانند فشار خون، ضربان قلب، ریتم تنفس و فعالیت رسانایی پوست را ارزیابی می‌کند تا راستگویی یک فرد را تعیین کند. اما تحقیقات بی‌شماری نشان داده‌اند که نتایج دستگاه دروغ‌سنج، صحیح و دقیق نیستند.در واقع انجمن روان‌شناسی آمریکا موضع خود را چنین می‌نماید که «اکثر روان‌شناسان با این موضوع موافق‌اند که شواهد اندکی دال بر قابل قبول بودن نتایج دستگاه دروغ‌سنج وجود دارد» (APA, 2001). یک مشکل مهم با دستگاه دروغ‌سنج این است که هیچ راهی برای ثابت کردن ارتباط پاسخ‌های فیزیولوژیکی و دروغ‌گویی یا حتی عامل‌‌های دیگری مانند استرس، اضطراب و وضعیت پزشکی ندارد. همچنین افراد می‌توانند با یادگیری نحوهٔ کنترل پاسخ‌های فیزیولوژیکی خود در زمان دروغ‌گویی، کشف دروغ‌گویی خود را برای دستگاه دروغ‌سنج، مشکل کنند.این یافته‌ها وقتی که پای اجرای قانون و موقعیت‌هایی که عاقبت آن اتهام‌های اشتباه است وسط می‌آید، بسیار مهم می‌شوند.منابع:American Psychological Association. (2001). Polygraph testing. Retrieved from https://www.apa.org/research/action/polygraphBen-Shakhar, G., & Elaad, E. (2003). The validity of psychophysiological detection of information with the Guilty Knowledge Test: A meta-analytic review. Journal of Applied Psychology. https://doi.org/10.1037/0021-9010.88.1.131National Academy of Sciences. (2003). The polygraph and lie detection. The National Academies Press. ۸) هيپنوتيزم می‌تواند خاطرات فراموش شدهٔ حوادث را به طور مطمئنی بازیابی کند.این ادعا، یک باور اشتباه اما رایج در روان‌شناسی است. در حالیکه برخی تجربیات شخصی گزارش می‌دهند که خاطراتی شفاف و واضح هنگام هیپنوتیزم داشتند، درستی و قابلیت اطمینان این خاطرات زیر سؤال می‌روند. تحقیقات نشان داده‌اند که هپینوتیزم واقعا می‌تواند تلقین‌پذیری را افزایش دهد و خاطرات اشتباه و ساختگی‌ای را که هپینوتیزم‌کننده پیشنهاد می‌دهد برای فرد بسازد.در واقع، در سال 1994 انجمن پزشکی و روان‌شناسی آمریکا هر دو بیانیه‌ای برای هشدار در رابطه با استفاده از هیپنوتیزم در موارد تحقیقات قانونی و کیفری منتشر کردند. این سازمان‌ها ادعا می‌کنند هیچ مدرک علمی که بگوید هیپنوتیزم می‌تواند خاطرات فروخورده را به طور مطمئن بازبخواند یا بتواند بین خاطرات حقیقی و دروغین تمایز قائل شود، وجود ندارد.با این حال، تحقیقات اخیر نشان می‌دهد که روش‌های دقیق‌تر و معتبر‌تری برای بازخواندن خاطرات فراموش شدهٔ حوادث از طریق تکنینک‌های جدیدی وجود دارد؛ مانند مصاحبه‌های شناختی که بر سؤال‌های باز و بسته و تداعی آزاد به جای هیپنوتیزم تمرکز دارد.منابع:American Medical Association. (1994). Memories of childhood sexual abuse: A medical perspective.American Psychological Association. (1994). APA Brief in the case of the Trovato children. Retrieved from http://www.apa.org/about/offices/ogc/amicus/trovato.pdfLoftus, E. F. (1993). The reality of repressed memories. American Psychologist.۹) شنیدن هنگام خواب، می‌تواند در کمک به یادگیری مؤثر واقع شود.موضوع یادگیری در خواب یا هیپنوپدیا (Hypnopedia)، تکنیکی که براساس یادگیری از طریق شنیدن سخنرانی‌ها و مطالب ضبط شده در هنگام خواب است، از قدیم مورد بحث علمی بوده است. برخی از مطالعات پایه در اواسط قرن بیستم نشان داده‌اند که انواع خاصی از اطلاعات را می‌توان در طول خواب حفظ کرد و آموخت. با این حال، مطالعات اخیر این ادعا را رد کرده و نشان می‌دهند که خواب عموماً مؤثر نیست.یکی از کامل‌ترین مطالعات در این زمینه توسط گروهی از محققان دانشگاه نورث وسترن انجام شد. آنها مشاهده کردند اگرچه قرار گرفتن در معرض نشانه‌های شنیداری هنگام خواب بر پردازش حافظه می‌تواند مؤثر باشد، اما روش کاربردی برای یادگیری نیست. این تحقیقات نشان داده‌اند مغز، زبان و معانی را هنگام خواب در مقایسه با زمان بیداری متفاوت پردازش می‌کند. این نشان می‌دهد که این ادعا نادرست است.در نتیجه، با وجود اینکه مفهوم هیپنوپدیا می‌تواند امیدوارکننده باشد، اما شواهد علمی جدید نشان می‌دهند روش مفیدی نیست. در عوض رعایت بهداشت خواب، مانند خواب کافی، می‌تواند سبب بهبود عمکرد شناختی و نگهداری حافظه در ساعات بیداری شود.منابع:Deliens G, Schmitz R, Mary A, et al. Is Sleep Learning Possible? A Systematic Literature Review [published correction appears in Front Hum Neurosci. 2020 DecAntony, J. W., Gobel, E. W., O'Hare, J. K., Reber, P. J., & Paller, K. A. (2012, October 1). Cued memory reactivation during sleep influences skill learning. Retrieved from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3461415۱۰) خاطرات همهٔ چیز‌هایی که تجربه کرده‌ایم برای همیشه در مغز ما ذخیره می‌شوند، حتی اگر به آنها دسترسی نداشته باشیم.خاطرات همه چیز‌هایی که تاکنون تجربه‌ کرده‌ایم، به طور دائم در مغز ما ذخیره نمی‌شوند، بلکه در طول فرآیند‌های پیچیده‌‌ و فعالی که شبکه‌ها و ارتباطات نورونی مختلفی را در برمی‌گیرد، شکل گرفته و نگهداری می‌شوند. این فرایند‌ها می‌توانند تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند احساسات، توجه، استرس و حتی گذشت زمان باشند.علاوه بر این، پژوهش‌ها نشان می‌دهد که خاطرات می‌توانند در طول زمان به دلیل انعطاف‌پذیری عصبی (Neuroplasticity: توانایی مغز در تغییر ساختار و عملکرد خود در در پاسخ به تجربیات) تغییر یافته، فراموش یا حتی ساخته شوند. این پدیده در مواردی قابل مشاهده است؛ مانند شهادت شاهدان عینی و موقعیتی که ممکن است خاطرات با پیشنهادات یا زمینه‌هایی برای تغییر، تحریف شوند.با این همه، در حالیکه ممکن است خاطرات به طور دائم در مغز ذخیره نشوند، مغز این ظرفیت را دارد که در طول فرایند نورونی پیچیده‌ای که تحت تأثیر عوامل خارجی نیز هست، خاطرات را تشکیل دهد و حفظ کند. این امر اهمیت درک مکانیسم‌های پشت تشکیل حافظه و تأثیر بالقوهٔ عوامل مختلف بر دقت و ثبات خاطرات را نشان می‌دهد.منابع:Alberini, C. M. (2013). Transcription factors in long-term memory and synaptic plasticity. Physiological reviews.Loftus, E. F. (2019). Creating false memories. Current directions in psychological science.Nedivi, E., & Gandal, M. J. (2018). How to retain memories for a lifetime. Neuron.انجمن علمی روان‌شناسی دانشگاه علامه طباطباییانجمن علمی روان‌شناسی دانشگاه علامه طباطباییSun, 02 Apr 2023 16:11:22 +0330