https://virgool.ir/feed/@pooya.oagharnieh.comfa2026-11-12 10:00:51https://files.virgool.ir/upload/users/70249/avatar/rEzLsa.pnghttps://virgool.ir/@pooya.oahttps://virgool.ir/@pooya.oa/مردان-بزرگ-یا-مردم-عادی؛-تاریخ-را-کدام-شکل-میدهند-lwnuqdwdzqjyاگر از ما راجع به تاریخ سوال کنند، به احتمال زیاد به یاد مردان بزرگ آن میافتیم. مردانی به مانند مارتین لوتر و چنگیز خان که به زعم ما تاریخ را رقم زدند. آیا این طور هست؟ آیا تاریخ را آن‌ها به تنهایی‌ رقم زدند؟ یا اینکه آن‌ها صرفا سلبریتی‌هایی‌ هستند که اعتبار کار بقیه را به اسم خود زدند؟ در ادامه چهار دیدگاه از چهار تاریخ نگار را در مورد این سوال‌ها میخوانیم.دیارمید مککولچ، استاد تاریخ کلیسا در دانشگاه آکسفورد، نویسندهٔ کتاب «زندگی‌ توماس کرامول»به عنوان یک تاریخ نگار، من کاملا به زندگی‌ مردان بزرگ تمایل دارم. بگذارید برای جنسیت زدایی از عبارت «هیولا‌های بزرگ» استفاده کنیم. مثلا، مارگارت تاچر، چه او را دوست بداریم چه از او متنفر باشیم، او جزو هیولا‌های بزرگ بود، مثل چنگیز خان و کرامول. این ادعا که در جریان امور انسان این اشخاص هستند که تغییرات رادیکال را رقم میزنند آن قدر واضح است که نیازی به اثبات ندارد. چنگیز خان را از تاریخ حذف کنید، یک سری آدم قرون وسطایی در آسیای مرکزی فقط می خواهند اندکی‌ طولانی تر عمر میکنند.هیولاهای بزرگ به طور خاص در تغییر احوالات جامعه نقش دارند. تاچر اجماع احزاب بریتانیای بعد از جنگ بر سر رفاه اجتماعی را شکاند، راه را برای دولت‌های بعد از خود برای کم کردن بودجهٔ بیمه و بازنشستگی و عادت دادن ما به دیدن جوان‌های بی‌ خانمان هموار کرد. شکی نیست که همیشه آدم‌هایی‌ بودند که مخالف تلف کردن پول برای از بین بردن فقر در جامعه بودند، اما حالا – بعد از تاچر- آنها این اجازه را دارند که این نظر را آزادنه بیان کنند و به احزابی که این نظر را دارند رای دهند.ساکن حال حاضر کاخ سفید (ترامپ) نیز اینگونه است. او نژاد پرستی‌ و زورگویی را اختراع نکرد. بلکه با هوشمندی، محیطی‌ را فراهم کرد تا افرادی که نژاد پرست و زورگو هستند نظر خود را آزادانه بیان کنند.در واقع هیولا‌های بزرگ افرادی هستند که یک آسیب پذیری اجتماعی را به خوبی‌ تشخیص میدهند و از آن برای رسیدن به اهداف خود استفاده میکنند.جان ردلی، استاد تاریخ مدرن در دانشگاه باکینگهامتوماس کارلیل (فیلسوف اسکاتلندی) گفت «تاریخ چیزی نیست جز زندگی‌ نامهٔ مردان بزرگ». امروز، نظریه مردان بزرگ کارلیل چیزی شبیه به یک داستان بی‌ معنی‌ عاشقانه میماند. تنها برای آشنا شدن با توماس کارلیل و افکارش جالب هست. اما نه برای فهم تاریخ.تاریخ مردان بزرگ از مد افتاده است. منابع دیجیتال این امکان را امروزه به تاریخ نگاران میدهد که به زندگی‌ مردان و زنان عادی در دل تاریخ بپردازد. تاریخ از پائین (انسان‌های معمولی‌) رونق می‌گیرد. اما با این حال، مطبوعات پر از زندگی‌ نامه مردان بزرگ است. چرا این تناقض وجود دارد؟زندگی‌ نامه مردان بزرگ میفروشد. یک کتاب جدید از زندگی‌ نامه چرچیل به احتمال زیاد از یک مقالهٔ علمی‌ در مورد وضعیت سیاسی در جنگ جهانی‌ دوم بیشتر میفروشد. زندگی‌ نامه چرچیل از داستان رابطه چرچیل و کلمی (همسر چرچیل) نیرو می‌گیرد، مطلبی که جائی‌ در یک تحقیق آکادمیک ندارد. خواننده‌ها میخواهند بدانند که آیا چرچیل برای صبحانه شراب سفید میخورد؟ یا چند تا سیگار در روز می‌کشید؟بیوگرافی مردان بزرگ اغلب یک داستان از گهواره تا گور هست، یعنی‌ چیزی که برای خواننده جذاب می‌باشد. شکل روایی این داستان‌ها از جنس غلبه بر سختی‌ها می‌باشد. چگونه فرد از پائین به بالا رسید. این بیوگرافی‌ها معمولاً توسط بیوه‌های مردان بزرگ – قبل از چاپ- سانسور میشوند. امروزه، بیوگرافی مردان بزرگ یعنی‌ داستان یک انسان پر از ایراد شخصیتی که بر خلاف این ایراد‌ها به موفقیت می‌رسد.به نظر نمیرسد که زندگی‌ نامه مردان بزرگ جواب چرایی رویداد را بدهند. ولی‌، هنگامی میتواند به عنوان یک پروژه تاریخی‌ تلقی‌ شوند که – حداقل- به ما بگویند این افراد چگونه دست آورد‌ها را کسب کرده ا‌ند.شین لانگ، مدرس تاریخ در دانشگاه آنجلیا روسکینایده مردان بزرگ سه بخش اصلی‌ دارد :۱- تاریخ توسط افراد ساخته میشود۲- این افراد همه مرد هستند۳- این مردان همه بزرگ (Great) هستند نه فقط مهم (Important)؛ بعضی‌‌ها شیطانی و بعضی‌‌ها قابل تحسینموارد دوم و سوم در سال‌های اخیر به صورت جدی زیر سوال رفته است، ولی‌ مورد اول هنوز مهم شمرده میشود. تاریخ پژوهان بیشتر از هر کسی‌ به این قضیه واقف هستند که زنان نقش مهمی‌ در عرصه‌های مختلف تاریخ مثل سیاست و علم داشته ا‌ند. ولی‌ برای سال‌ها نقش آن‌ها انکار شده بود. برای نقد مورد سوم، یعنی‌ تقسیم شخصیت‌های تاریخی‌ به دو دسته شیطانی‌ها و قهرمان‌ها مقاومت سختری وجود دارد. این بحث در سال‌های اخیر با عنوان جنگ مجسمه‌ها بخصوص در مورد شخصیت هایی مثل Bomber Harris (فرمانده نیروی هوایی انگلستان در جنگ جهانی‌ دوم. طراح بمباران منطقه‌ای یا کلی‌، این طرح منجر به نابودی کامل شهر‌های آلمان و کشته شدن صد‌ها هزار غیر نظامی آلمانی شد) بالا گرفته است.این تقسیم بندی در واقع ساده کردن صورت مساله و کودکانه است. در واقع منطقی‌ تر است که بجای صحبت کردن راجع به اشخاص و تقسیم بندی کلی‌ آن ها، راجع به تصمیمات اشخاص در مورد یک رویداد تاریخی‌ بحث کرد. مثلا، بهتر است بجای بحث راجع چرچیل و زندگی‌ او، راجع به تصمیمات اون مثل تصمیم شرکت در جنگ در سال ۱۹۴۰، بحث کرد.مارکس تاریخ را کنش بین نیروها و طبقات میداند. ولی‌، این رویدادها هستند که تاریخ را میسازند و رویدادها را اشخاص. همچنین رابطهٔ شخصی‌ بین اشخاص نیز در رویدادها نقش دارد مثل رابطهٔ کندی و خرشچف. در واقع، وقتی‌ قدرت در دست اشخاص هست، پس نقش اشخاص در تاریخ مهم است.لوکاستا میلر، نویسندهآیا هنوز کسی‌ واقعأ به ایده مردان بزرگ اعتقاد دارد؟ ایده مردان بزرگ نه تنها زنان را نادیده می‌گیرد، بلکه میلیون‌ها مرد دیگر که در این سیاره زندگی‌ کرده ا‌ند و «تاریخ» اصلا بدون آن‌ها وجود نمیداشت را نیز نادیده می‌گیرد. این قضیه یک مساله فلسفی‌ است، دوگانه ی شخص در برابر اجتماع، یا ارادهٔ آزاد در مقابل جبر گرایی، که همیشه جزو نظریه‌های متمایز کننده (shibboleth) بوده است. تاریخ نگاران بعد از کند و کاو در دل تاریخ اغلب به یک نتیجه سازشی میرسند: افراد نقش مهمی‌ در تاریخ ایفا کرده ا‌ند ولی‌ با زمینه سازی مساعد. (یعنی‌ جامعه و بقیه آدم‌ها در برجسته شدن شخص نقش اساسی دارند. در واقع منظور گوینده این است که موفقیت در خلا رخ نمیدهد)به عنوان یک زندگی‌ نامه نویس، کار من نیز بر پایه این است که شخصیت‌ها نقش مهمی در تاریخ دارند، آن‌ها بر معادلات اجتماعی و فرهنگ اثر میگذارند. با این وجود، من سعی‌ کرده‌ام که شرایط محیطی‌ و اجتماعی را نیز در نوشتن زندگی‌ نامه یک فرد در نظر گیرم. به طور قطع، ایده‌ها، تاریخ انباشته شده هستند، حتی اگر توسط نوابغ شکل دهی‌ شده باشند. با وجود اینکه زندگی‌ نامه نقش شخص در تاریخ را برجسته می‌کند، ولی‌ – می‌‌تواند – برای تعریف مفهوم «بزرگی‌» شرایط پیرامونی و اجتماعی را نیز در نظر گیرد.در کنار اینکه راجع به کارلیل و نظریه مردان بزرگ او بحث می‌‌کنیم، جالب است اگر به شرایط محیطی‌ و پیشینیهٔ شخصی‌ کارلیل نیز نظر کنیم. این نکته راجع به فرد هم عصر او یعنی‌ کارل مارکس که نظریه بسیار متفاوتی راجع به تاریخ دارد نیز صدق می‌کند.کار کردن با منابع تاریخی‌ من را با آشفتگی‌ شرایط بشر در طول تاریخ و این حقیقت که هیچکس یک جزیره نیست، آشنا کرد. وظیفه تاریخ باید نگاه کردن به این پیچیدگی‌‌های شلخته تاریخی‌ باشد، به جای اینکه تاریخ را با فقط یک سری نظریه معروف بررسی کند.اگر مایل به دیدن منبع این نوشته و خواندن مطالب بیشتر از من هستید، می توانید به بلاگ من سر بزنید :http://gharnieh.com/PooyaPooyaThu, 12 Sep 2019 18:04:37 +0430https://virgool.ir/@pooya.oa/نقدی-بر-بازی-تاج-و-تخت؛-چرا-آن-را-دوست-نداشتم-drsqw03z7lrv*** خطر لو رفتن داستان *** اخیرا سریال محبوب بازی تاج و تخت به پایان رسید. در مجموع، اکثر بازخورد هایی که من خواندم و شنیدم منفی‌ بود. بطور مثال میم زیر که به شخصه آن را خیلی‌ دوست دارم:مشکل از کجا بود؟ آیا نویسندگان سریال ضعیف بودند؟ اگر جواب مثبت هست، پس چرا فصل‌های قبلی‌ خوب بود؟به شخصه به عنوان کسی‌ که هم سریال را در حدود ۷ سال دنبال کردم و هم کتاب را خواندم، باید بگویم ۲ فصل پایانی سریال بسیار ناامید کننده بود. من به شخصه کتاب‌ها و سریال‌های فانتزی را خیلی‌ دوست دارم. هنوز هری پاتر و ارباب حلقه‌ها برایم جذاب است. از دیدن و خواندن بازی تاج و تخت هم لذت برده ام. ولی‌ به نظرم مشکل بازی تاج و تخت نه در سریال، بلکه در خود کتاب است.کتاب بین دو دنیا سردرگم هست: واقعیت و فانتزی. کتاب تلاش می‌کند در هردو دنیا حضور یابد. یک پا در واقعیت دارد و یک پا در خیال. خود نویسنده – مارتین – بارها تاکید کرده که این داستان قرار نیست مثل فانتزی‌های معروف پایان خوش داشته باشد با قهرمان‌های روئین تن، بلکه به مانند واقعییت قرار هست مخلوطی باشد از شادی و غم با قهرمان هایی که از آسیب مصون نیستند.  این نکته بسیار مهم است چون دقیقا همین دوگانگی کتاب است که منجر به مهمل و کمدی شدن آخر داستان میشود.  در واقع به نظر من نویسند‌ه های سریال تقصیری ندارند.داستان دو گروه شخصیت دارد. اولین دسته آن‌هایی‌ هستند که پا در واقعیت دارند. از برجسته‌ترین آنها می‌توان به تایوین لنیستر، تیریون لنیستر، سرسی لنیستر، رمزی بولتن و لیتل فینگر اشاره کرد. دسته دوم آن‌هایی‌ هستند که پا در فانتزی دارند که شاخص ترین آنها جان اسنو، دنریس تارگرین، پادشاه شب، برن استارک، میلساندرا و آریا استارک هستند. تناقض داستان دقیقا در روبرو شدن این دو دسته باهم است. تا پایان فصل ۴ (کتاب ۳) همه چیز عالی‌ است. چرا؟ چون فانتزی و واقعیت هنوز در دو خط داستانی تقریبا جدا از هم هستند. سریال از فصل ۵ یعنی‌ دقیقا هنگامی که این دوخط داستان شروع به برخورد می‌‌کنند رو به افول میرود و در آخر به کمدی تبدیل میشود! بگذارید چندتا از تناقضات را باهم بررسی کنیم:لیتل فینگریکی‌ از باهوش‌ترین شخصیت‌های داستان. به نظر من باهوش ترین. کسی‌ که خاندان‌های بزرگ وستروس را به جان هم انداخت تا خود قدرت بگیرد. موفق هم شد. خاندان‌ها یا تضعیف شدند یا از بین رفتند. لیتل فینگر در فصل‌های آخر به حاشیه میرود. چرا؟ چون فانتزی وارد میشود و فانتزی پذیرای شخصیتی مثل لیتل فینگر نیست. چون اگر پذیرا بود یعنی‌ «عقل میتواند جادو را شکست دهد» که این کل فانتزی را زیر سوال میبرد. برن (عنصر فانتزی) گذشته را میگوید و آریا (عنصر فانتزی) حکم را اجرا می‌کند. این به هیچ وجه ترکیب واقعیت و فانتزی نیست، این قربانی کردن واقعیت است به دلیل استیصال. در واقع نویسنده داستان یک شخصیت فوق‌العاده خلق می‌کند که در آخر بی‌ مصرف میشود و در نتیجه نویسنده مجبور میشود او را حذف کند. نه چون منطق داستان حکم می‌کند، بلکه چون نویسنده نمیداند چطور او را با فانتزی ترکیب کند.تقدیر یا انتخاب؟در واقعیت رویداد‌ها بر اساس کنش‌های شخصیت ها، انتخاب‌ها و اشتباهات آن‌ها جلو میرود. بازی تاج و تخت نیز تلاش می‌کند این فاکتور را نشان دهد. شخصیت‌هایی‌ مثل تایوین لنیستر و لیتل فینگر با سیاست خود رقبا را کنار میزنند و شخصیت‌هایی‌ مثل ادارد استارک و ابرین مارتل با اشتباهات خود باعث مرگ خود میشوند. در واقع همان طور که قبلا اشاره کردم، نویسنده داستان این را از وجوه تمایز داستان خود با بقیه داستان‌های فانتزی میداند. اینجا نیز با ورود فانتزی داستان دچار تناقض میشود. در داستان (به خصوص در کتاب) بار‌ها به پیشگویی اشاره میشود. پیشگویی‌هایی‌ که خیلی‌ وقت‌ها درست از آب در می‌‌آید. از آن طرف، ما با خدای نور طرف هستیم که آدم‌ها را از مرگ برمیگرداند تا نقش خود را انجام دهند (مثل جان اسنو ). در واقع انگار که سرنوشت شخصیت‌ها از قبل مقدر شده است. دوباره ما بین واقعیت و فانتزی سردرگم میشویم، چون اگر سرنوشت کاراکتر‌های داستان بر اساس تقدیر جلو میرود پس تمام آن بازی‌های سیاسی دیگر چیست؟ یا اگر بر اساس تصمیمات شخصیت‌ها پیش میرود، پس جان اسنو چرا زنده شد؟ یا تروس که ۷ بار زنده شد، چرا؟  مکالمهٔ آخر ملیساندرا و آریا را به یاد آورید که چطور آخر داستان از قبل توسط ملیساندرا (یعنی‌ خدای نور) «تعیین شده» بود.با چه طرف هستیم؟تمام این دوگانگی‌های بین واقعیت و داستان ما را با این سوال روبرو می‌کند که: با چه طرف هستیم؟ چه چیز را تماشا می‌کنیم؟ یک داستان واقعی‌ مثل خانهٔ پوشالی (House Of Cards) یا ارباب حلقه ها؟ بازی تاج و تخت تلاش می‌کند هردو باشد ولی‌ در نهایت به کاریکاتوری از هردو تبدیل میشود. نه واقعیت هست نه فانتزی. اوج این سردرگمی بین واقعیت و فانتزی در سکانس مضحک انتخاب پادشاه (برن استارک) خلاصه میشود. یعنی‌ جایی که تیریون لنیستر (عنصر واقعیت) برن استارک (عنصر فانتزی) را با دموکراسی (عنصر واقعیت) به پادشاهی یک سرزمین خیالی (وستروس) می‌رساند!سکانسی را در نظر بگیرید که فرانک آندروود (کوین اسپیسی)، شرلک هولمز، دامبلدور و سائرون قرار هست باهم بازی کنند. مضحک هست، نه؟اگر مایل به خواندن مطالب بیشتر از من هستید، می توانید به بلاگ من سر بزنید :http://gharnieh.com/PooyaPooyaMon, 09 Sep 2019 19:58:36 +0430