https://virgool.ir/feed/@nazaninfatemeh.samenifa2026-11-12 05:36:15https://files.virgool.ir/upload/users/3629066/avatar/wjuNh3.jpghttps://virgool.ir/@nazaninfatemeh.samenihttps://virgool.ir/@nazaninfatemeh.sameni/حکایت-همچنان-باقی-ست-r0jgw1z9dyllآیا ایران می‌تواند با پیوستن به FATF از مزایای اقتصادی آن بهره‌مند شود، در حالی که همچنان تعادل را حفظ کرده و از استقلال مالی و امنیت ملی خود در برابر فشارهای خارجی (مثل کشورهای دیگر یا نهادهای بین‌المللی) و داخلی (مثل گروه‌های مخالف داخلی) محافظت کند؟ این پرسش، آخرین سؤال در این مبحث است و من تلاش دارم در ذیل پاسخ به آن، جمع‌بندی نهایی‌ای را نیز ارائه دهم. مسئله پیوستن ایران به FATF، یکی از مباحث کلیدی در سیاست‌گذاری اقتصادی و امنیتی کشور است که همواره با دیدگاه‌های متضاد همراه بوده است. دولت چهاردهم با تمرکز بر این موضوع، آن را راه‌حلی برای رفع مشکلات اقتصادی معرفی کرده است. در مقابل، منتقدان تأکید دارند که این مسیر نه تنها مشکلات اقتصادی را حل نمی‌کند، بلکه به امنیت ملی آسیب می‌زند و ابزارهای جدیدی برای تشدید تحریم‌ها فراهم می‌کند. در ادامه، این مسئله را از جنبه‌های مختلف تحلیل کرده و پاسخی جامع به این بحث ارائه می‌کنم. ابزار فنی یا پروژه سیاسی؟بر اساس اظهارات مسعود براتی، کارشناس اقتصاد بین‌الملل، FATF بیش از آنکه یک موضوع فنی و بانکی باشد، به ابزاری برای اعمال فشار سیاسی بر ایران تبدیل شده است. در شرایط تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا، روابط بانکی ایران تحت تأثیر مستقیم این تحریم‌ها قرار دارد و پذیرش FATF به تنهایی نمی‌تواند تغییری در این وضعیت ایجاد کند. به باور او، طرح این موضوع توسط دولت بیشتر جنبه سیاسی داشته و هدف آن منحرف کردن توجهات از مشکلات اصلی اقتصاد کشور است.خطرات امنیتی و تحریمیعلاوه بر ابهاماتی که درباره تأثیر FATF بر اقتصاد ایران وجود دارد، نگرانی‌های مهمی درباره پیامدهای امنیتی آن نیز مطرح شده است. اجرای الزامات FATF، به‌ویژه در شرایطی که ایران تحت تحریم‌های گسترده قرار دارد، می‌تواند به افشای اطلاعات مالی حساس کشور و افراد یا نهادهای تحت تحریم منجر شود. این موضوع نه تنها به امنیت ملی آسیب می‌زند، بلکه ابزارهای جدیدی در اختیار تحریم‌کنندگان قرار می‌دهد تا فشارهای بیشتری بر ایران وارد کنند.به بیان دیگر، عضویت در FATF بدون رفع تحریم‌های آمریکا، می‌تواند شرایط تحریمی را تشدید کند، چرا که امکان شناسایی دقیق‌تر شبکه‌های مالی ایران توسط مخالفان فراهم می‌شود. این موضوعی است که بسیاری از کارشناسان اقتصادی و امنیتی درباره آن هشدار داده‌اند. تناقض در رویکرد مسعود پزشکیانجالب اینجاست که خود آقای پزشکیان در سال ۱۴۰۰ و در مصاحبه‌ای با خبرآنلاین تأکید کرده بود که ایران باید یک معاهده داخلی برای مدیریت مسائل مالی و شفافیت ایجاد کند و نباید به اجرای کامل الزامات خارجی تن دهد. اما اکنون، همان شخص همه برنامه‌های اقتصادی دولت را حول محور FATF متمرکز کرده است. این تغییر موضع، انتقادات فراوانی را درباره نگاه پراگماتیستی دولت به FATF برانگیخته است. مشکلات حل‌نشده در تعامل ایران با FATFدر جلسات پیشین مجمع تشخیص مصلحت نظام، سه ابهام اصلی درباره پیوستن به FATF مطرح شد که همچنان بدون پاسخ باقی مانده است:1. آیا مشکلات بانکی ایران واقعاً ناشی از عدم عضویت در FATF است؟2. آیا تصویب معاهدات مرتبط، ایران را از لیست سیاه FATF خارج می‌کند؟3. چگونه می‌توان از هم‌افزایی احتمالی الزامات FATF با تحریم‌های مالی آمریکا جلوگیری کرد؟که به گفته براتی، این ابهامات موجب شد دو کمیسیون تخصصی مجمع (حقوقی-قضایی و سیاسی-امنیتی) به رد نظرات دولت رأی دهند. تأثیر FATF در سایه تحریم‌هاادعای دولت درباره رفع محدودیت‌های بانکی با تصویب FATF در حالی مطرح می‌شود که تحریم‌های ثانویه آمریکا همچنان اصلی‌ترین مانع تعاملات مالی ایران است. حتی اگر ایران الزامات FATF را بپذیرد، بانک‌های بین‌المللی که از تحریم‌های آمریکا تبعیت می‌کنند، بعید است ریسک همکاری با ایران را بپذیرند. بنابراین، استدلالی که FATF را به‌عنوان راه‌حل اساسی معرفی می‌کند، فاقد مبنای عملی است. مسیر قانونی پیگیری FATFطبق آیین‌نامه مجمع تشخیص مصلحت نظام، مسائل طرح‌شده در این نهاد پس از شش ماه قابلیت بازبینی ندارند. بنابراین، در شرایط فعلی، اگر دولت بخواهد این موضوع را پیگیری کند، باید لایحه‌ای جدید به مجلس شورای اسلامی ارائه دهد.بررسی‌ها نشان می‌دهد که مشکلات اصلی اقتصاد ایران ناشی از تحریم‌های گسترده و مدیریت داخلی است، نه صرفاً عدم عضویت در FATF. هرچند پیوستن به این نهاد ممکن است مزایای محدودی در برخی حوزه‌ها داشته باشد، اما طرح آن به‌عنوان راه‌حل اساسی، با واقعیت‌های سیاسی و اقتصادی کشور هم‌خوانی ندارد.افزون بر این، عضویت در FATF می‌تواند خطرات امنیتی و اطلاعاتی جدی برای ایران به همراه داشته باشد و حتی به تشدید تحریم‌ها کمک کند. همچنین، تغییر موضع افرادی مانند آقای پزشکیان، که در گذشته به جای FATF بر ایجاد سازوکارهای داخلی تأکید داشتند، نشان‌دهنده نوعی تناقض در سیاست‌گذاری است که نیازمند بررسی و شفاف‌سازی بیشتر است.بنابراین، پیشنهاد می‌شود به جای تمرکز بر عضویت در FATF، دولت بر رفع موانع داخلی اقتصاد و مدیریت تحریم‌ها تمرکز کند و همزمان، زمینه‌های تعامل سازنده با نظام بین‌المللی را برای کاهش فشارهای خارجی فراهم سازد.نازنین‌فاطمهنازنین‌فاطمهFri, 13 Dec 2024 18:28:35 +0330https://virgool.ir/@nazaninfatemeh.sameni/سوال-چهارم-cmzyohhgszeuچالش امروز: ملت یا منفعت؟این روزها با پرسشی اساسی دست و پنجه نرم می‌کنم: بالاخره چه کسی درست می‌گوید؟ مفهوم ملت در میان این کشمکش‌ها چه جایگاهی دارد؟ این سؤال در فضایی که بحث‌ها پیرامون موضوعاتی همچون FATF داغ است، به شکلی جدی مطرح می‌شود.در بررسی این موضوع متوجه شدم که درباره FATF دو زاویه نگاه کاملاً متفاوت وجود دارد. از یک سو، اصول‌گرایان بر این باورند که پذیرش این معاهدات یکی از بزرگ‌ترین ضربه‌هایی است که می‌تواند به کشور وارد شود. از سوی دیگر، گروهی از اصلاح‌طلبان معتقدند که درست‌ترین تصمیم، پذیرش این معاهدات است. این دو دیدگاه نه تنها فاصله‌ای عمیق از یکدیگر دارند، بلکه در راه دفاع از مواضع خود از ابزارها و ادبیات کاملاً متفاوتی استفاده می‌کنند.اصلاح‌طلبان همواره از ادبیات خاصی بهره می‌برند. در کلماتشان نشانه‌هایی از اعتمادبه‌نفس، غرور و ژست مصالحه دیده می‌شود. آن‌ها اغلب خود را در جایگاه مدافع ملت و حامی مصالح عمومی معرفی می‌کنند. اما وقتی این کلمات را با عملکردشان مقایسه می‌کنیم، تناقضی آشکار دیده می‌شود. درد مردم ممکن است در کلمات آن‌ها جای گرفته باشد، اما در عمل، این درد کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد. اصلاح‌طلبان کمتر به مخالفت‌ها و دغدغه‌های اصول‌گرایان توجه می‌کنند و در مواردی این بی‌توجهی را به شکل آشکاری نشان می‌دهند.در مقابل، اصول‌گرایان مدام در حال تلاش هستند تا از دیدگاه خود دفاع کنند. آن‌ها گاه با صدهزار رفرنس با اصلاح‌طلب فرضی ذهن خود وارد جدال می‌شوند. این گروه، برخلاف اصلاح‌طلبان، ژست نمی‌گیرند اما تلاش می‌کنند در کف جامعه حضور داشته باشند و از نزدیک با مردم ارتباط برقرار کنند. با این حال، از نظر رسانه‌ای به نظر می‌رسد که اصول‌گرایان اغلب از صحنه عقب مانده‌اند و صدای آن‌ها به درستی شنیده نمی‌شود.من به عنوان یک پژوهشگر، فارغ از عقیده و سمت‌وسوی فکری خود، تلاش کرده‌ام تا هر دو طرف ماجرا را بشنوم و تحلیل کنم. اما اگر بخواهم نتیجه‌گیری‌ام را صادقانه بیان کنم، باید بگویم که مفهوم ملت در این میان به حاشیه رانده شده است. به نظر می‌رسد که منفعت شخصی و گروهی از ملت مهم‌تر شده است.کسانی که دستشان به قدرت می‌رسد، کار مؤثری نمی‌کنند، و کسانی که از این قدرت دورند، زیر بار فشار و دغدغه‌های روزمره به نقطه‌ای نزدیک به ناامیدی رسیده‌اند. این شرایط نشان می‌دهد که فاصله میان مردم و تصمیم‌گیران بیش از پیش شده است.در وضعیت فعلی ایران، خطرات ریسک‌پذیری اجتماعی و سیاسی به شدت افزایش یافته است. در گذشته، اختلاف‌ها میان قشر مذهبی و غیرمذهبی آشکار بود. اما اکنون، اختلاف‌ها حتی میان مذهبیون نیز گسترش یافته است. این اتفاق به نوعی بهترین برنامه‌ریزی برای تضعیف انسجام جامعه است.در نهایت، اگر بخواهیم واقع‌بین باشیم، باید بپذیریم که چالش‌های امروز نه تنها به دلیل اختلاف‌های ایدئولوژیک میان گروه‌های سیاسی، بلکه به دلیل بی‌توجهی به اصل مفهوم ملت شکل گرفته است. تا زمانی که ملت در اولویت قرار نگیرد و منفعت شخصی و گروهی جای آن را بگیرد، نمی‌توان انتظار پیشرفت یا حل بحران‌ها را داشت.نازنین‌فاطمهنازنین‌فاطمهSat, 07 Dec 2024 00:13:18 +0330https://virgool.ir/@nazaninfatemeh.sameni/fatf-ewuf9kenxduu«گروه ویژه اقدام مالی» یا «FATF»، نهادی بین‌المللی است که برای مقابله با پول‌شویی و تأمین مالی تروریسم از طریق استانداردسازی قوانین مالی و نظارت بر عملکرد کشورهای عضو، تشکیل شده است. پیوستن رسمی به FATF یکی از موضوعات مهم و بحث‌برانگیز در داخل کشور است. تصمیم‌گیری در این‌باره با چالش‌های مختلفی مواجه است که ابعاد اقتصادی، سیاسی و امنیتی آن را تحت تأثیر قرار داده است.در ادامه به بررسی مزایا و معایب این کار می‌پردازیم.حامیان پیوستن ایران به «FATF» بر این باورند که پذیرش استانداردهای این گروه می‌تواند زمینه‌ساز بهبود روابط مالی و بانکی ایران با دیگر کشورهای جهان شود. در شرایطی که ایران به دلیل تحریم‌ها با مشکلاتی در زمینه تراکنش‌های مالی بین‌المللی مواجه است، پذیرش این موضوع می‌تواند موجب افزایش شفافیت مالی و بهبود دسترسی به بازارهای جهانی شود، همچنین که بسیاری از کارشناسان اقتصادی نیز معتقدند این اقدام می‌تواند ایران را از لیست کشورهای با ریسک بالا خارج کرده و مشکلات بانکداری بین‌المللی را کاهش دهد.در همین راستا، برخی از رسانه‌ها مانند «ایرنا» و تحلیل‌گران اقتصادی تأکید دارند که پیوستن به «FATF» می‌تواند به ایران کمک کند تا به‌ویژه در دوران تحریم‌ها، تراکنش‌های مالی و مبادلات تجاری خود را تسهیل کرده و از انزوای اقتصادی بیرون آید. آن‌ها معتقدند این فرآیند می‌تواند موجب ایجاد فضایی مناسب برای جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی و بهبود روابط با کشورهای منطقه و جهان شود.از سویی دیگر، مخالفان پیوستن به «FATF»به دلایل مختلفی با این موضوع مخالفت می‌کنند. مهم‌ترین دلایل و نگرانی این گروه‌ها و افراد، تهدیدات امنیتی و سیاسی است. آن‌ها اعتقاد دارند پذیرش این موضوع می‌تواند برای کشور مسئله‌ساز باشد همچنین که پیوستن به «FATF» می‌تواند به شفاف‌سازی بیشتر تراکنش‌های مالی ایران منجر شود و در صورت استفاده نادرست از آن، می‌تواند تهدیداتی را برای امنیت ملی به همراه داشته باشد. برخی از منتقدان تأکید دارند که کشورهای غربی از این شفافیت برای اعمال فشار بیشتر بر ایران استفاده خواهند کرد.بسیاری از تحلیل‌گران اصول‌گرا، از جمله در رسانه‌هایی مانند «تسنیم» و «فارس»، این نگرانی‌ها را مطرح کرده‌اند و تأکید دارند که پیوستن به «FATF» ممکن است به معنای از دست دادن کنترل بر برخی از اطلاعات مالی حساس کشور باشد. این گروه‌ها همچنین به این نکته اشاره می‌کنند که پذیرش استانداردهای «FATF» می‌تواند محدودیت‌هایی را در حمایت از گروه‌های مقاومت به همراه داشته باشد و به نوعی ایران را در مقابله با فشارهای بین‌المللی دچار مشکل کند.در داخل کشور نیز، دوباره این موضوع و اخلاف نظرها پس از مدتی دوباره‌ به جریان افتاده است و پیوستن به «FATF» به یک مسأله جدی تبدیل شده است!مقامات دولتی و برخی از نمایندگان مجلس، به‌ویژه برخی از جناح‌های اصلاح‌طلب، به دنبال تصویب این لوایح هستند در حالی که بخش قابل توجهی از اصول‌گرایان و نهادهای نظارتی مانند مجمع تشخیص مصلحت نظام، به دلایل امنیتی و سیاسی مخالف این اقدام هستند و در حال حاضر این اختلافات منجر به پیچیدگی‌های بیشتری در روند تصمیم‌گیری در این خصوص شده است.در انتها باتوجه به اطلاعاتی که تا به الان از خبرگزاری‌هایی همچون «فارس» و «تسنیم» و «ایرنا» به دست آورده‌ام و جست‌وجو‌های اولیه‌ای که در گوگل داشته‌ام و فیلم‌هایی که در این رابطه از کارشناس‌هایی همچون آقای یزدی‌خواه دیده‌ام؛ به نظرم موضوع پیوستن ایران به «FATF» به‌ویژه در شرایط فعلی، یک چالش پیچیده با ابعاد سیاسی، اقتصادی و امنیتی است. از یک سو، پذیرش این استانداردها ممکن است که می‌تواند به بهبود وضعیت اقتصادی ایران و تسهیل در روابط بین‌المللی کمک کند، اما با وجود تحریم‌ها و از سوی دیگر، نگرانی‌های امنیتی و سیاسی مربوط به از دست دادن استقلال اقتصادی و تهدیدات خارجی، همچنان از موضوعات اصلی در این مسیر هستند.سوال‌های مهم این بحث به شرح زیر است:1/ آیا تأثیرات بلندمدت اقتصادی پیوستن ایران به FATF می‌تواند بر تجارت بین‌المللی و جذب سرمایه‌گذاری خارجی تاثیر داشته باشد و آیا این تغییرات به سود منافع اقتصادی ملی ایران خواهد بود؟2/ آیا پیوستن ایران به FATF می‌تواند راهی برای کاهش فشارهای تحریمی باشد یا این اقدام به‌عنوان یک ابزار جدید برای اعمال تحریم‌های بیشتر و فشارهای اقتصادی توسط کشورهای غربی علیه ایران استفاده خواهد شد؟3/ چه تهدیدات سیاسی و امنیتی پیوستن ایران به FATF به همراه دارد و آیا این اقدام می‌تواند به فاش شدن اطلاعات حساس مالی ایران و افزایش نظارت‌های خارجی منجر شود؟4/چگونه اختلافات سیاسی داخلی در ایران بر تصمیم‌گیری درباره پیوستن به FATF تأثیر می‌گذارد و آیا این فرآیند تصمیم‌گیری می‌تواند به یک چالش بزرگ برای وحدت و انسجام داخلی تبدیل شود؟5/آیا ایران می‌تواند به شکلی موازنه‌ای، مزایای اقتصادی پیوستن به FATF را با حفظ استقلال مالی و امنیت ملی خود در برابر فشارهای بین‌المللی و داخلی حفظ کند؟نازنین‌فاطمهنازنین‌فاطمهFri, 22 Nov 2024 00:05:00 +0330https://virgool.ir/@nazaninfatemeh.sameni/پاسخ-سوال-1و2-i6shkvpzvmq8من ابتدا قصد داشتم یک متن جدید و یادداشت تازه بنویسم، اما بعد فکر کردم شاید بتوانم با یک مقدمه، به دو سؤال اول پاسخ دهم و آن‌ها را بررسی کنم.همه‌چیز از هفته گذشته تا امروز تغییر کرده است؛ حتی، شاید مسیر زندگی من!نمی‌دانم سرانجام یادداشتی که مشغول نوشتن آن هستم به کجا ختم خواهد شد و حتی مطمئن نیستم این کلماتی که کنار هم می‌چینم به تحلیل شباهت دارد یا نه. گمان می‌کنم در نهایت ملغمه‌ای از یادداشت، تحلیل، و گزارش خواهد شد. وضعیت فعلی‌ام شبیه پیرمرد داستان غصه چخوف است که دنبال گوش شنوایی برای حرف‌هایش می‌گردد.آن سازمان و قرارداد به مثابه آزمایشگاه کثیفی است که کوروش علیانی می‌گوید؛ همان Dirty Laps. در یادداشت پیشینم به تحریم‌ها اشاره کردم و نگرانی‌ها درباره از دست رفتن امنیت را بررسی کردم. پس از نوشتن آن یادداشت، تلاش کردم موضوع را بیشتر درک کنم. اولین مرجع من توئیتر بود، جایی که با اظهارنظرهای آقای آملی لاریجانی درباره پذیرش پالرمو آشنا شدم؛ و همین‌جا بود که همه‌چیز شروع شد!قرارداد FATF شامل ۴۲ راهکار است که تاکنون ۴۰ مورد آن توسط ایران پذیرفته شده است. اما تمام بحث و جدال‌ها بر سر دو معاهده‌ی پالرمو و CFT است. جالب اینکه، ایران و کره شمالی تنها کشورهایی هستند که در لیست سیاه FATF قرار دارند.آقای آملی لاریجانی می‌گوید ایران به‌زودی پالرمو را با حق تحفظ می‌پذیرد. اما مسئله اصلی، معاهده CFT است. پالرمو به جرائم سازمان‌یافته می‌پردازد؛ گرچه خطراتی دارد، اما فعلاً قصد بحث درباره آن را ندارم. تنها نگرانی‌ام این است که آیا «حق تحفظ» ایران در پالرمو واقعاً پذیرفته می‌شود؟از سوی دیگر، مسئله CFT پیچیده‌تر است. این معاهده اجازه هیچ‌گونه کمک مالی به محورهای مقاومت را نمی‌دهد. از نگاه بسیاری از کشورهای عضو FATF، سازمان‌هایی مثل حزب‌الله و حتی سپاه به‌عنوان سازمان‌های تروریستی شناخته می‌شوند و CFT جلوی هر نوع کمک به آن‌ها را می‌گیرد. آیا ایران این معاهده را خواهد پذیرفت؟ احتمال آن کم است، اما صفر نیست./ البته هنوز به طور رسمی و واضح به این موضوع اشاره نکرده‌اند اما کشورهایی مانند استرالیا و کانادا حتی سپاه را هم تروریست خوانده‌اند و ما با پدیرش این معاهده تقریبا باید تمام سرداران‌مان برای بازجویی به این سازمان تحویل دهیم!می‌گویند پذیرش FATF می‌تواند به کاهش تحریم‌ها کمک کند. اما باید دقت کنیم که تحریم‌های اولیه بیشتر بر نهادها متمرکز است و FATF روی تابعیت تأثیر می‌گذارد. به این معنا که تا زمانی که ایران در لیست سیاه FATF باشد، شهروندان ایرانی در تجارت‌های بین‌المللی و حتی افتتاح حساب بانکی با مشکل روبه‌رو خواهند بود. بااین‌حال، بررسی‌ها نشان می‌دهد که سال‌هاست تحریم‌های ثانویه آمریکا همین محدودیت‌ها را ایجاد کرده است و عملاً لیست سیاه FATF تأثیر چندانی ندارد. بنابراین، وعده بهبود مالی از طریق FATF بیشتر شبیه ماسکی برای تحمیل این معاهدات است.همچنین با فرض بر اینکه پذیرش FATF می‌تواند روابط مالی ایران با جهان را بازتر کند، باید در نظر بگیریم برای برخی از شرکت‌های استارتاپ داخلی که در شرایط محدودیت شکل گرفته‌اند، این موضوع چالش‌برانگیز خواهد بود. رقابت آزاد با نمونه‌های خارجی ممکن است به تعطیلی این شرکت‌ها و افزایش بیکاری منجر شود.در جمه‌بندی این دو سوال باید مطرح کنم که به نظر من دولت فعلی با توجه به شعاری که دارد می‌تواند از این صحنه بازی طوری ماهی بگیرد که حتی زمینه‌ای برای نشستن پشت میز مذاکره با آمریکا را نیز فراهم کند. اما هنوز مسائل زیادی باقی‌مانده است که در پاسخ به سوالات بعدی به آن‌ها نیز اشاره خواهیم کرد.* منابع این هفته بیشتر از صحبت با اساتید و بررسی سندهای اصلی این حوزه بوده است.نازنین‌فاطمهنازنین‌فاطمهFri, 22 Nov 2024 00:03:47 +0330