https://virgool.ir/feed/@nassim.jabaariCreative Director @AMStudio انسان شهری دغدغه‌مندfa2026-11-12 05:18:09https://files.virgool.ir/upload/users/260604/avatar/Rv79oZ.pnghttps://virgool.ir/@nassim.jabaarihttps://virgool.ir/@nassim.jabaari/رفاقت-رذلها-nuwft0sqmsakThelma and Louise (1991)تقدس‌زدایی از مسائل و مفاهیمی که در گذشته حتی صحبت و طرح سوال درباره آنها غیرقابل پذیرش بود، یکی از اتفاقاتی است که از نظر من در پنج شش سال گذشته با سرعت باورنکردنی پیش رفته. تقدس‌زدایی از بدن زن، از زنانگی، از نقش مادری و ... مفاهیمی بوده که من به دلیل علاقه شخصی همیشه در شبکه‌های اجتماعی، در فرهنگ عامه‌ و در رسانه‌ها، روند طرح، گسترش، پذیرش، آگاهی‌بخشی و همه‌گیری آن را دنبال می‌کنم. هر روز تعداد رسانه‌هایی که درباره مفاهیم فمینیستی اطلاع‌رسانی می‌کنند بیشتر می‌شود. صفحات مستقلی در شبکه‌های اجتماعی مثل اینستاگرام و توییتر هستند که تمرکزشان فقط روی تولید محتوای فمینیستی و آگاهی‌بخشی و مبارزه با مردسالاری است. از طرفی دیگر، تلاشی صورت گرفته که این مفاهیم از روشی غیرمستقیم‌تر و زیرپوستی‌تر وارد رسانه‌های عام‌تری شوند. یکی از این رسانه‌های فراگیر، فیلم و سریال است.Thelma and Louise (1991)نمی‌دانم شما در چندسالگی و در چه موقعیت فکری فیلم تلما و لوییز را دیدید. یا اصلا این فیلم را دیده‌اید یا نه (اگر ندیدید که پیشنهاد می‌کنم تماشایش را در دستور کارتان قرار بدهید). ولی من وقتی برای اولین بار این فیلم را در ۱۵-۱۶ سالگی دیدم، به شدت آشفته شدم. رفتار این دو زن و نوع هنجارشکنی موجود در فیلم به قدری برای من نو و عجیب بود که تا مدت‌ها با خودم فکر می‌کردم: «آخر چرا یک نفر باید چنین سرنوشتی برای خودش بخواهد؟» به عبارتی ساده‌تر، در آن زمان برای من هنوز از نقش زن تقدس‌زدایی نشده بود. فکر می‌کردم زن‌ها نمی‌توانند هنجارشکن باشند. عوضی بودن فقط مال مردهاست. اصلاً امکان ندارد رذالتی در وجود زن‌ها باشد. خوشبختانه من عوض شدم و این ساختارهای پوچ و خنده‌دار را (با تلاش، فشار، زحمت و ترس فراوان) برای خودم شکستم. حالا می‌خواهم در ادامه چندتا از سریال‌هایی که به روند این تقدس‌زدایی کمک می‌کنند، معرفی کنم و بگویم هر کدام از چه موضوعی و چگونه تقدس‌زدایی کردند و در کمال تعجب، تمام این نمونه‌ها یک عنصر مشترک دارند: وجود رفاقتی جالب بین دو یا چند آدم رذل‌!فلیبگ (Fleabag)Fleabag (2016)(خطر اسپویل)کمتر کسی ممکن است از این سریال خوشش نیاید (اگر جزو این نوادر هستید لطفاً به هر طریقی که می‌توانید با من تماس بگیرید و دلایلتان را بگویید. از صمیم قلب کنجکاوم.) داستان زن سی و چندساله‌ای که یک کافه عجیب و غریب را مدیریت می‌کند و ما می‌توانیم روند فکری‌اش را راجع به موضوعات مختلف با صداقت صد در صدی دنبال کنیم. تنها موضوعی که فلیبگ درباره آن با ما صادق نیست (ولی درباره این که چرا صادق نیست، صادق است)، مرگ بهترین دوست و نزدیک‌ترین آدم زندگی‌اش است. ما با همراهی فلیبگ متوجه می‌شویم که زن‌ها هم می‌توانند خیانت کنند و زنی که خیانت می‌کند لزوما انسان شرور و بدطینتی نیست. رابطه فلیبگ و بو اتفاقاً خیلی هم رشک‌برانگیز است. درواقع بعید می‌دانم کسی موقع دیدن سریال، فلیبگ را بخاطر کاری که کرده توی ذهنش سرزنش کند. فلیبگ برای اکثر ما دوست‌داشتنی و جذاب است چون رذالت‌های خودش را پنهان نمی‌کند و با آنها کنار آمده و با صداقت و راحتی شوکه‌کننده‌اش، مرزبندی‌ها و تعصبات ذهنی ما را هم می‌شکند.۲. براد سیتی (Broad City)Broad City (2014)یکی از سریال‌های موردعلاقه من در زمینه ساختارشکنی زیرپوستی براد سیتی است. در این سریال ما نشانه‌ای از رذالت‌های عمیق رفتاری نمی‌بینیم. در عوض با برخورد بسیار هوشمندانه‌ای با مسائل روزمره مواجهیم که در عین سادگی، ما را با یک سری اتفاقات خیلی ساده مواجه می‌کند. اتفاقاتی که ما عادت به دیدنشان در دنیای مردانه داریم: شلختگی، کثیفی، پرخوری، ریخت و پاش، صراحت آزاردهنده، مصرف زیاد الکل، آزادی و راحتی جنسی و موقعیت‌های معذب‌کننده دیگری که در رفاقت این دو دختر اتفاق می‌افتد.عادت کردن به دیدن چنین تصاویری از دو دختر جوان ساکن نیویورک که «فقط» به زیبایی فکر نمی‌کنند و رفتارهای زشت و گاهی زننده هم دارند، قطعاً جزو هوشمندانه‌ترین هنجارشکنی‌های زیرپوستی است.۳. برای من مرده (Dead to Me)Dead to Me (2019)(خطر اسپویل)این سریال دقیقاً در مقابل سریال براد سیتی قرار می‌گیرد، از این نظر که رذالتی به بزرگی ارتکاب قتل را دستمایه خودش قرار داده. داستان رفاقت و دوستی دو زن که با کشته شدن همسر جن به دست جودی در یک حادثه رانندگی شروع می‌شود و با قتل نامزد سابق جودی به دست جن عمیق‌تر می‌شود. حقیقتی که در این سریال با آن مواجه می‌شویم، برای من به شخصه خیلی جالب بود: «زن‌ها می‌توانند هم دیگر را ببخشند.» دوستی این دو زن و تار حمایتی که دور هم می‌پیچیند تا خودشان را از گیر افتادن در سیستم قضایی، قضاوت دیگران (از فرزند و معشوقه تا دوست و آشنا) و حتی قضاوت هم محافظت کنند. رابطه این دو زن در یک دینامیک پیچیده و پینگ پنگی که در آن احساس گناه و تقصیرکاری بین این دو رد و بدل می‌شود، رذالت‌هایی مثل دروغ و پنهان‌کاری و ظاهرسازی را کنار خصایص دیگر آدم‌ها و به صورت «طبیعی» نشان می‌دهد. ۴. خرده‌ریزها (Trinkets)Trinkets (2019)این سریال جمع و جور و بی‌ادعا درباره سه نوجوان است که در جلسات ترک اعتیاد دزدی خرد از مغازه‌ها با هم آشنا می‌شوند و به واسطه اتفاقاتی که در مدرسه و در روابط شخصی و خانوادگی‌شان اتفاق می‌افتد، رابطه دوستی صمیمانه‌ای بینشان شکل می‌گیرد. خلافکاری قبلاً مخصوص دنیای پسرهای نوجوان بود. دخترها همیشه در حاشیه امنی از این دنیا، سرخوش و بی‌خبر بودند. این سریال دخترهای نوجوان را آدم‌هایی واقعی که ترکیبی از ضعف‌ها و خطاها و توانایی‌ها و خوبی‌ها هستند، نشان می‌دهد. دخترها از مغازه‌‌های مختلف دزدی می‌کنند و در عین حال به دوستشان کمک می‌کنند که از شر یک رابطه عاطفی سمی و خطرناک خلاص شود. تقدس‌زدایی از زن‌ها در هر زمینه‌ای که باشد، چه در مباحث مربوط به بدن و فیزیولوژی و چه در مباحث اخلاقی، یکی از بهترین‌ روش‌های کمک به گسترش آگاهی و آموزش مبانی فمینیسم است و چه خوب که دارد با چنین سرعتی جای خودش را در فرهنگ روزمره باز می‌کند.در آخر از شما صمیمانه درخواست دارم که لطفاً اگر سریالی با محتوای مشابه دیده‌اید، به من معرفی کنید. nassim.jabaarinassim.jabaariSat, 19 Sep 2020 19:34:21 +0430https://virgool.ir/@nassim.jabaari/فاجعهای-به-اسم-عشق-مادری-fwcs4vwmmtrlFriends (1994)نمی‌دانم برای شما هم تا حالا پیش آمده یا نه که موقع دیدن یک فیلم یا سریال، احساس شباهت زیادی به یکی از کاراکترها بکنید و سعی کنید از تجربه زیسته رایگان و مشابهی که در اختیارتان قرار گرفته استفاده کنید، بلکه توانستید راه حلی بی‌هزینه‌ برای یکی از مشکلاتی که درگیرش هستید پیدا کنید.برای من که خیلی پیش‌ آمده: دختر کم سن و سال جاه طلبی که برای رسیدن به آرزوهایش از هزار و یک وسوسه و مانع عبور می‌کند و سختی و تنهایی و بی‌پولی می‌کشد و سر کار با هزار نوع تحقیر و تبعیض مبارزه می‌کند و آرام آرام به همه نشان می‌دهد که کارش را بلد است و پله‌های ترقی را یکی دوتا بالا می‌رود و این وسط بعد از چندین رابطه ناموفق و اسف‌بار، بالاخره عشق را هم پیدا می‌کند و دیگر فقط خوشبختی و موفقیت و رفاه و ... ادامه ماجرا. تا اینجای کار همه چیز (البته برای من خاورمیانه‌ای، با اغماض زیاد) منطقی است. تا وقتی که نویسندگان تصمیم می‌گیرند آن عنصر جادویی خارق‌العاده‌ای که زندگی هر زنی را به قبل و بعد خودش تقسیم می‌کند، وارد داستان کنند: حاملگی و مادری.به نظر می‌آید برای نویسندگان داستان‌ها، روایت و داستان هیچ کاراکتر زنی کامل نیست مگر اینکه حداقل یک بار حامله یا مادر شود و با مشکلات و سختی‌های نقش مادری دست وپنجه نرم کند و ناگهان تمام اولویت‌ها و ارزش های زندگی‌اش تغییر کند و همه چیز را وقف عشق به فرزندش کند. هیچ کس منکر این نیست که مادری نقشی‌ است که زندگی زن‌ها را دگرگون می‌کند. اما آیا همه زن‌ها این‌طور هستند؟ آیا هیچ استثنایی وجود ندارد؟ هیچ زنی وجود ندارد که داستان زندگی‌اش بدون درگیری با نقش مادری و سختی‌های آن ارزش روایت داشته باشد؟ چرا مادری تبدیل شده به عنصری در روایت داستان که در نهایت تضمین رستگاری می‌کند؟ چرا ما به ندرت زن‌هایی را می‌بینیم که بعد از بچه‌دار شدن زندگی‌شان را دوست نداشته باشند یا حداقل جرات این را داشته باشند که نشان دهند زندگی‌شان را دوست ندارند؟در فیلم‌ها و سریال‌هایی که این روزها تولید می‌شوند، یک سری تصویر تکراری از سختی‌های مادری می‌بینیم که حتی چشم‌بسته هم قابل حدس هستند:بی‌خوابیکاراکتر بی‌توجه به زمان و مکان در ساعت‌های مختلف روز در حال مراقبت از نوزاد است. شلختگیاو در خانه‌ای که بهم ریخته و پر از وسایل مراقبت از نوزاد در حال رسیدگی به کودکش است. تنهاییدر صورت عدم حضور کاراکتر پدر، او گهگاهی حق دارد احساس تنهایی هم بکند. ولی خیلی گذرا. چون احتمالا صدای نق نق نوزاد خیلی زود او را به زندگی شیرینش برمی‌گرداند و او متوجه می‌شود که این احساس تنهایی اصلا اهمیتی ندارد. حجوم احساسات ضد و نقیضکاراکتر همراه با نوزاد گریه می‌کند، سر نوزاد فریاد می‌کشد که تو رو خدا ساکت شو (اوه چه تصویر ناب و ساختار شکنی از تصوراتی که درباره مادری داریم!)، وقتی دست کوچولوی نوزاد دور انگشت مادر حلقه می‌شود، با غلیان شور و شعف باورنکردنی مواجه می‌شویم. Girls (2012) درد فیزیکیکاراکتر موقع دستشویی رفتن درد می‌کشد، حتما عمل دردناک دوشیدن شیر را خواهیم دید، و همچنین خیس شدن لباس کاراکتر در ناحیه پستان‌ها. Workin' Moms (2017)R خستگی غیرقابل توصیفکاراکتر بالاخره بعد از پشت‌سر گذاشتن سختی‌های فراوان (البته بعد از اطمینان بخشی به مخاطب که کودک در آرامش و امنیت کامل است)، در موقعیت‌های غیرمتعارف (وسط میهمانی، پشت تلفن، صف فروشگاه و ...) به خواب فرو می‌رود. با وجود تمام این چیزها کاراکتر ما با قدرت هرچه بیشتر به زندگی حرفه‌ای و کاری‌اش باز می‌گردد ولی این بار دیگر دغدغه‌های سطحی و حسادت و رقابت‌های کاری در اراده راسخش نفوذ نمی‌کند. چرا؟ چون با تولد فرزندش دیگر دنیا را به رنگ دیگری می‌بیند، همه چیز تغییر کرده، هیچ چیز به اندازه عشق فرزندش مهم نیست. دغدغه‌های کاری و حرفه‌ای تا وقتی ارزشمند هستند که کاراکتر مجبور نباشد نقش مادری را در درجه دوم اهمیت قرار بدهد. وجود فرزند به طرز معجزه‌آسایی مشکلات زندگی عشقی و رابطه‌ را هم کم‌رنگ می‌کند.آیا واقعا حاملگی و مادری برای همه زن‌ها اولویت زندگی است؟ یعنی هیچ زنی نیست که نخواهد زندگی‌ حرفه‌ای اش را فدای مادری بکند؟ چرا نویسندگان به ندرت می‌توانند درگیری موجود در درون‌مایه داستان را چیزی غیر از درگیری با مفهوم مادری برای زن‌ها ببینند؟ آیا واقعا زن‌ها نمی‌توانند خودخواه باشند؟ آیا زن‌ها نمی‌توانند مادران بدی باشند؟ آیا زن‌ها قادر به ول کردن فرزندانشان نیستند؟ آیا نمی‌شود زنی را متصور شد که قید مادری و خانواده و بچه‌هایش را بزند و برود پی کار دیگری؟ بگذارید از شما یک سوال بپرسم: اگر در یک داستان پرتعلیق عاشقانه که کاراکتر زن باید بین برگشتن به زندگی با همسر و فرار با معشوقه‌اش یکی را انتخاب کند، متوجه شوید که دو بچه کوچک در خانه چشم‌انتظار مادرشان هستند، آیا همچنان داستان برای شما تعلیق دارد؟ آیا تعلیق در همان لحظه برای شما خنثی نمی‌شود؟ آیا ته ذهنتان به این فکر نمی‌کنید که «در هر صورت که بچه‌هاش رو ول نمی‌کنه»؟RUN (2020)از طرف دیگر در اکثر مواقع، وقتی کاراکتر زنی با درگیری‌های روانی یا گذشته مرموز و دردناک به تصویر کشیده می‌شوند، به احتمال زیاد یا تجربه سقط جنین داشته‌اند، یا تجربه مرگ فرزند. آیا هیچ مشکل و درگیری روانی و عاطفی دیگری نیست که بتواند زندگی یک زن‌ را این چنین تحت تأثیر قرار دهد؟ آیا تصور این که زنی با سقط جنین کنار آمده باشد ممکن نیست؟ تلاش‌هایی که در جامعه و رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی برای تقدس‌زدایی از نقش مادر می‌شود، بسیار ستودنی است اما مسئله‌ای که وجود دارد این است که به نظر می‌آید زن باید همیشه باید به یک چیزی مقید باشد. باید همیشه بدانیم که لنگر سنگینی هست که زن را در یک نقطه ثابت نگه دارد، چه تعهد به همسر و خانواده باشد، چه عشق بی‌قید و شرط به فرزند. زن غیرمقید اساساً چیز خطرناکی‌ است که حتی رسانه هم جرات نشان دادنش را ندارد.nassim.jabaarinassim.jabaariMon, 07 Sep 2020 19:54:36 +0430