https://virgool.ir/feed/@naghmehoمی‌نویسم و می‌خوانم.fa2026-11-11 00:36:58https://virgool.ir/images/default-avatar.jpghttps://virgool.ir/@naghmehohttps://virgool.ir/@naghmeho/حراست-تکنولوژیک-یا-اراده-بر-کنترل-kkfdcvkchg6qعصر ویکتوریا: در بریتانیا و بعد در سرتاسر اروپا رواج یافت که طوری بود جدید، از کنترل، نظارت و اگر با قسمی از پاره‌سیا آلوده شویم باید بگوییم مراقبت و در پس آن تنبیه. سیاست‌های محافظه‌کارانه در عصر ویکتوریا چنان رو به همه‌گیری داشت که اغلب بی‌دردسر، و بدون ضد و خورد و و طیف‌های خونین‌‌رنگ روز به روز، اراده‌ی کنترل کننده‌ی این دوران، باعث ایجاد گفتاره‌های به ظاهر حقیقی ـ نوعی از گفتاره مسلط که چاره‌ای بر عدم پذیرش آن نیست ـ در باب کنترل و بهتر بگوییم خفقان جنسی-روانی انسان می‌شد. میشل فوکو، فیلسوف فرانسوی برآن شد که با واکاوی این عصر تجملاتی همراه سویه‌ای دیگر و ناآشناتر که همان خفقان بودـ اراده‌ی گفتاره‌های مسلط بر تاریخ در کنترل سوژه‌ی انسانی را بازنمایی کند. نهادهای به ظاهر اجتماعی و شاید بتوان گفت به ظاهر متشکل از موجود سومی ـ به نام اجتماع ـ برای تهی کرد و انفصام وجوه سوژگی انسان. انسان که از رنسانس به این طرف تاریخ، با سرگذشت دهشتناکش در قرون وسطی، خودش را تطهیر کرد و به‌گونه‌ای دوسویه، در طی قرن‌ها خودش را آقای جهان فرض کرد و اراده‌اش را حاکم بر هستی و با وارونگی رابطه‌ی سوژه و ابژه بی‌آنکه متوجه باشد که سوژه همواره Subject to است. به خودش نام پرتمطراق قاعل شناسا را در مقابل اشیای شناسنده داد. حال آنکه از این پس بر هیچ تلاشی در راستای ملغای این خیاله نکرد و جز این نیز نمی‌شد و شاید این جبر دورانش بود. روایاتی که انسان‌ها در عصر ویکتوریایی به کشیش و شاید هم به ساحت نوشتار می‌داند و به نوعی اعتراف می‌کردند از تخطی‌های ممنوعه‌یشان، با نامی دیگر کام‌جویی‌های روزشبانه‌ی شان، بی‌شباهت نیست با روایت و قصه‌هایی که حالا مرسوم بر سمپتوم‌شناسی و یا گزارش پزشکی‌ست در علوم استعلامی. پزشکان نیز قصه‌پردازی خواهند کرد و با تسلط گفتاره ی درمان و بهداشت خواهند کوشید تا قسمی نظم جدید برای کنترل بیماران و سوژه‌های از هم‌گسیخته‌ی روانی را به وجود آورند. می‌توان ره‌گرفت تسلط این گفتاره را از آن زمان که کوشیدند دیوانگان را ـ سوژه‌هایی که برخلاف ما یکپارچه‌اندـ پسکوها و انواع اسکیزوها را به بند کشنند ارتباطشان را به بهانه‌ی درمان با اجتماع قطع کنند.شاید بتوان گفت این همان کردار کشیشی‌ست که می شنود تا در عصر ویکتوریایی تمام کامجویی هایی که شب قبل دقیقا در حوزه‌ی عمومی اتفاق افتاد به نوعی تطهیر شوند و گناهان این زنان و مردان که می‌توان گفت اصول اولیه‌ی زندگی‌جنسی-روانی آن‌ها بود به باد فراموشی گرفته شود. این‌جاست که در می‌یابیم تفاوتی‌ست اندک بیان قدیسان و پزشکان و بعد زندان‌بان‌ها که با همین الگو به مدد روابط جدید جامعه دست بر اعتراف‌کشی آیینی و تطهیر دسته‌جمعی بخشی قلیل از جامعه کردند. کودک و معلم در مدرسه، پزشک و بیمار - روانکاو و روانی و زندانی و زندان‌بان و.. طیف وسیعی از این نوع رابطه و در پس آن این نوع سرکوب را رواج دادند.نیاز به تاش زیادی نیست که دریابیم تمامی این گفتاره‌ها هم‌نظیر گفتاره‌ی ارباب‌اند و در آن تنها دو نقش ایفا خواهد شد: نقش ارباب: کسی که گفتاره‌ی مسلط را برای کنترل به دست دارد و نقش برده: کسی که به‌خاطر علاقه‌ای اجباری‌اش به این رویکرد آیینی نیاز دارد و صدالبته له او تحمیل شده که می‌خواهد تطهیر شود.کسانی هستند که معتقدند از عصر ویکتوریایی به بعد با آن که این خفقان را می‌توان تا قرون وسطی و حتی قبل‌تر نیز ره‌گرفت، با شدتی بیش از پیش حقیقت سوژگی که ما صورت‌بندی دکارت را بر آن فرض می‌گیریم، حدف و ملغا شد. آن هم از طریق ساز و کار اساسی ممانعت و کمبود اساسی گفتاره‌های آلترناتیو شاید‌هم فراوانی بیش از پیش و عدم کفایت دیالوگ‌های سر پایی طیف گرفتار گفتاره.در کل، با دو سویه از تولید گفتاره طرفیم: روش‌های اعترافی پیشین و یا گفتاره‌های علمی. که می‌دانیم اعتراف قسمی کام‌جویی و لذت را در پی دارد و گفتاره‌های علمی ممنوعیت آن را و شاید بتوان گفت یکی از پس دیگری زاده می‌شود و وجود هر یک نیازمند آن یکی‌ست.با بروز سیستم‌های اتوماسیون، در آغاز کارخانه‌ها با شعار کار اتوماتیک و بی‌کاری نیروی کار ـ که حال می‌دانیم دروغی‌ست مهمل و خود اتوماسیون به‌طور سیستماتیک درحال زایش‌ کار برای نیروی انسانی پیشین خود است- و بعد در حالتی وسیع‌تر و روزمره‌تر در زندگی‌ی عمومی‌ی مردم: سیستم‌های اتوماسیون خانگی و آغازگری‌ی پدیده‌ی نوظهوری به نام خانه‌ی هوشمند برای نظارت و مانیتورینگ و انباشت داده‌های زندگی‌ی طبیعی ـ حال نمی‌دانیم می‌توان لفظ طبیعی را به کار برد یا خیر- شیوه‌ای جدید از این گفتاره دوگانه در عصر تکنولوژیک ما در جریان است و به طبع، منتظر غافلگیری‌های بیشتری نیز هستیم.نغمه حسینینغمه حسینیSun, 06 Oct 2024 18:41:40 +0330https://virgool.ir/@naghmeho/دیجیتالآنالوگ-دنیای-هوشمند-ما-u2retu7saxpvاینترنت اشیا و شهر هوشمنداگر بخواهیم اسم دیگری برای قرن بیستم پیشنهاد دهیم شاید اولین چیزی که به ذهنمان بیایید قرن آنالوگ‌ها باشد. سلطه‌ی تجهیزات و فناوری‌های آنالوگ در فصل به فصل این قرن قابل ملاحظه است. بیایید از سینما شروع کنیم، و شاید کمی عقب‌تر از هنر عکاسی. اولین دوربین عکاسی یک دوربین داگرئوتیپ بود که برای عکاسی و ظهور یک عکس نیازمند زمان زیادی (شاید ده‌ها ساعت) نوردهی مستقیم بود. در نهایت هم شما می‌ماندید و یک مشت عکس کدر و تیره و تار و یا یک‌دست عکس اور اکسپوز شده (نوردهی بیش از اندازه به یک عکس). خب انفجار همچنی دستگاه آنالوگی به مثابه‌ی چشم دیگر ما. چشمی که همانند چشم و شاید بتوان گفت نگاهمان عمل می‌کند با این تفاوت که جدا از ماست. رویای شگرفی‌ست که چشم کنجکاو دیگری در اختیار داشته باشیم که همزمان با ارتباط با بدن اصلی‌مان قابلیت کنج‌کاوی در جای جای جهان را داشته باشد. کمی جلوتر بیاییم دستگاه آنالوگ بعدی و شاید بتوان گفت انفجار بعدی در قرن بیستم: دستگاه سینماتوگراف ابداع برادران لومیر البته اگر آمریکایی‌ها بگذارند و پای ادیسون را وسط نکشند. این با دستگاهی داریم در همان ابعاد با قابلیت ثبت تصاویر متحرک. ۱۶ فریم عکس در یک ثانیه. بعدترها ۲۴ عکس در یک ثانیه و حالا تا ۱۲۰ عکس را در یک ثانیه ضبط می‌کنیم (شاید بهتر است بگوییم زندانی می‌کنیم) و بعد از انفجار به چشم بدن‌مندمان ( این‌بار چشم خودمان، نه چشم دوربین) دچار نوعی وهم‌گرایی خواهیم شد. وهم حرکت در صورتی که تنها چیزی که در تصویر متحرک وجود دارد فقدان آن (حرکت) است. این است جادوی قرن بیستمی که می‌توان آن را به دستگاه‌های ثبت صدا و تصویر و دیگر فناوری‌های وجود آن زمان تعمیم داد. این واقعیت مجازی، چیزی که ذهن ما در قرن بیست و یکم به شنیدن آن عادت کرده و شاید تعریق دیگری از آن در حافظه‌ی تاریخی‌مان وجود داشته باشد برای انسان قرن بیستمی چیزی جز یک آرزوی محقق ناممکن نبود. پارادوکس: شاید نام دیگری برای آن قرن باشد. تفاوت فراچنگ‌گرفتن واقعیت و بازسازی واقعیت و یا به عبارتی جعل آن. حالا در قرنی زندگی می‌کنیم که تصویر متحرک و یا صدای کپسوله شده دیگر جیز محیرالعقولی نیست و پراتیک روزمره‌ی ما را تحت‌الشعاع قرار داده است. کافی‌ست سری به یکی از سوشال مدیا‌های مورد علاقه‌ی تان بزنید چه می‌بینید؟ تصاویر دیجیتال و کدگذاری شده. سوال اصلی در این مجال این است: آیا چیزی به اسم واقعیت مجازی و یا بازسازی واقعیت در این عصر دیجیتال ممکن است؟ آیا در ۲۰۲۴ و شاید بعدترها بازهم با یک رویکرد زیباشناسانه که از تغییرشکل دادن واقعیت و بازنمایی آن به معنای ارسطویی کلمه طرف خواهیم بود؟ به نظر من خیر. با چه طرفیم. اینترنت اشیا ( برای تعامل درباب چیستی اینترنت اشیا)، خانه‌ هوشمند، شهر هوشمند، دولت هوشمند و تمام برساخته‌های کنترل‌گر عصر دیجیتال امروزی. دیگر خبری از رویکردهای لکانی به معنای نظارت دیگری بزرگ( نگاه خیره‌ی دیگری) و یا در معنای فرویدی آن نظار فرامن بر ایگوی انسان‌ها نیست. با یک آرمان‌شهر دیجیتال طرف هستیم. یک نظام کنترل گر که اعمال قدرت و امنیت و شاید مراقبت و نظارت و تنبیه از خصیصه‌های اصلی آن است. در این سیستم، ارجاعتان می‌دهم به ابتدای بحث، با یک چشم دوم، یک چشم در اختیار طرف بودیم. چشم کنجکاوی دیگری که دوربین نامیدیم. در این قرن همان چشم را شاید باید بسط داد به سیستم بزرگ نظارت‌گر دیگری که با اینکه یک کلان‌روایت و یا کلان‌الگوست در اختیار فرد است. به طور خلاصه: ما همان چشم بزرگ نظارت‌گر هستیم. قدرتی را با نگاه به خود از طریق چشم‌های بیرونی بر خود اعمال خواهیم کرد چرا که جزيی از این ماکنیزم هستیم.نغمه حسینینغمه حسینیFri, 12 Jul 2024 22:36:07 +0330