https://virgool.ir/feed/@mrs.fatemeh.alibakhshiifa2026-11-12 05:36:34https://files.virgool.ir/upload/users/1883906/avatar/avatar.pnghttps://virgool.ir/@mrs.fatemeh.alibakhshiihttps://virgool.ir/@mrs.fatemeh.alibakhshii/چرا-مجاهدین-خلق-جاسوس-هستند-z9uxceycbxsdسازمان مجاهدین خلق ایران سازمان سیاسی اسلام‌گرا و چپ‌گرا با ساختار شبه‌نظامی است. رهبری این سازمان با مسعود رجوی و مریم رجوی است. از سال ۱۳۸۲ زنده بودن مسعود رجوی در پرده ابهام قرار دارد و در غیاب وی همسرش مریم رجوی عملاً رهبری این سازمان را برعهده دارد. از ۱۵ شهریور ۱۳۹۶ دبیرکل این سازمان زهرا مریخی است.این سازمان در ۱۵ شهریور سال ۱۳۴۴ به رهبری محمد حنیف‌نژاد، سعید محسن و عبدالرضا نیک‌بین پایه‌گذاری شد؛ اما بعد از انقلاب سال ۱۳۵۷، عبدالرضا نیک‌بین از فهرست رسمیِ بنیان‌گذاران، حذف شد و علی‌اصغر بدیع‌زادگان –که از سال ۱۳۴۵ به سازمان پیوسته بود– جایگزین او شد.سازمان مجاهدین پس از شکل‌گیری، به اقدام مسلحانه بر ضد دودمان پهلوی پرداخت. در سال ۱۳۵۱ سازمان امنیت و اطلاعات کشور (ساواک)، موفق به دستگیری رهبران اولیه این سازمان شده و به حکم دادگاه نظامی وقت، به جُرم «اقدام علیه امنیت کشور، اعمال تروریستی (ترور اتباع ایرانی و آمریکایی)»، به اعدام، محکوم و برخی نیز زندانی شدند. در سال ۱۳۵۴ خورشیدی، برخی به رهبریِ تقی شهرام و بهرام آرام، اقدام به ترور و حذف اعضای مذهبی، از جمله، مجید شریف واقفی در بیرون زندان کردند و با به‌دست گرفتن بخشی از سازمان، بیانیهٔ اعلام تغییر ایدئولوژی از اسلام به مارکسیسم را منتشر کردند. پس از آن، اعضای سازمان به دو دسته: مارکسیست به رهبری تقی شهرام و بهرام آرام و نیز مسلمان به رهبری مسعود رجوی و موسی خیابانی، تقسیم شدند.پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ ایران، بخش مذهبی سازمان مجاهدین خلق به رهبری موسی خیابانی و مسعود رجوی، فعالیت خود را تحت عنوان جنبش ملی مجاهدین، اعلام کردند؛ ولی دربارهٔ اختلاف نظر با روحانیان وقت، از جمله روح‌الله خمینی، به مخالفت بر ضد نظام جمهوری اسلامی روی آورد. پس از تظاهرات ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ و برکناری ابوالحسن بنی‌صدر، این سازمان، هدف خود را سرنگونی نظام جمهوری اسلامی ایران عنوان کرد. اعضای سازمان مجاهدین، دو سال بعد از جنگ ایران و عراق، در سال ۱۳۶۱ به عراق رفتند و با همکاری ارتش عراق، اقدام به تشکیل بازویی نظامی به نام «ارتش آزادی‌بخش ملی ایران» کرد و در کنار ارتش عراق در جنگ بر ضد ایران، مشارکت کرد. این نیروی نظامی در طول جنگ ایران و عراق، از سوی خاک عراق، بیش از یک‌صد عملیات نظامی بر ضد مواضع نیروهای ایرانی شکل داد.مهم‌ترین عملیات نظامی سازمان در سال ۱۳۶۷ تحت عنوان فروغ جاویدان انجام شد و جمهوری اسلامی در واکنش به آن اعدام زندانیان سیاسی (تابستان ۱۳۶۷) همه اعضای زندانی سازمان را که حاضر به برائت از سازمان و ابراز ندامت از اعمال خود نشده بودند را در زندان‌های ایران اعدام کرد. اگرچه آمار دقیقی از تعداد اعدام شدگان منتشر نشده ولی گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل متحد تعداد آنها را ۱۸۷ نفر و دیگر منابع ۳۰۰۰ تا ۴۴۸۲ نفر تخمین زده‌اند.این سازمان به وسیله حکومت پهلوی سابق و جمهوری اسلامی ایران و دولت عراق به عنوان یک سازمان تروریستی شناخته شده‌است. برخی دولت‌های غربی نیز برای حدود یک دهه این سازمان را در فهرست گروه‌های تروریستی قرار داده بودند اما بعداً این سازمان را از این فهرست خارج کردند.در دوران حکومت پهلوی و جمهوری اسلامی از لقب «مارکسیست اسلامی» برای این سازمان استفاده می‌شده‌است. در ادبیّاتِ حکومتی ایران از سازمان مجاهدین خلق با عناوینی چون «سازمان منافقین» یاد می‌شود. بسیاری از اعضای جدا شده و همچنین محققان این سازمان را دارای ماهیت فرقه‌ای دانسته و از عنوان فرقه رجوی برای اشاره بدان استفاده می‌گردد. در دوران حکومت پهلوی و جمهوری اسلامی از لقب «مارکسیست اسلامی» برای این سازمان استفاده می‌شده‌است. در ادبیّاتِ حکومتی ایران از سازمان مجاهدین خلق با عناوینی چون «سازمان منافقین» یاد می‌شود. بسیاری از اعضای جدا شده و همچنین محققان این سازمان را دارای ماهیت فرقه‌ای دانسته و از عنوان فرقه رجوی برای اشاره بدان استفاده می‌گردد.طبق گزارش سال ۱۳۸۸ مؤسسه بروکینز این سازمان به نظر غیر دموکراتیک است و محبوبیت ندارد اما به عنوان یک پروکسی در داخل ایران علیه حکومت تهران حضور عملیاتی دارد.[۵۰] یگانه ترابی خبرنگار رویترز و جاناتان وایت استاد علوم سیاسی مؤسسه اروپا گفته‌اند که این گروه هنوز هم میان ایرانیان نامحبوب است .در ماه شهریور ۱۳۶۰، مجاهدین، هواداران جوان خود را برای اعتراض و درگیری مسلحانه با عوامل حکومتی به خیابان‌ها فرستادند. در تاریخ ۵ مهر ماه ۱۳۶۰ آنان از تیربار و موشک انداز آر پی جی علیه نیروهای سپاه پاسداران استفاده نموده و برخی از گروه‌های کوچک‌تر چپ‌گرا همچون چریک‌های فدایی، دست به اقدامات چریکی مشابهی زدند.[نیازمند منبع] حکومت وقت در پاسخ به اقدامات مسلحانه، نیروهای ضداطلاعاتی سپاه را بسط داد و در ابعادی وسیع به دستگیری بسیاری از اعضای گروه و افراد مشکوک به همکاری با آنان شد.در روز ۱۹ بهمن ۱۳۶۰ نیروهای سپاه پاسداران موفق به کشف محل اختفای اصلی رهبران مجاهدین در تهران در محلهٔ زعفرانیه شده و پس از محاصرهٔ آن محل و چند ساعت درگیری مسلحانه آن را تصرف کردند. در این واقعه ۲۳ نفر از جمله موسی خیابانی مرد شماره ۲ سازمان، آذر رضایی همسر موسی خیابانی و اشرف ربیعی، همسر اول مسعود رجوی، کشته و پسر خردسال مسعود و اشرف نیز به اسارت درآمد. این واقعه از سوی مجاهدین به «عاشورای مجاهدین» نامیده شد.با وجود وقوع حوادث خشونت‌آمیز سال ۱۳۶۰ و کشته شدن برخی مقامات بلندپایه، بر خلاف پیش‌بینی مجاهدین خلق و سایر مبارزان مسلح که با ضربه وارد آوردن به وسیلهٔ عملیات مسلحانه و حذف فیزیکی نیروهای «مکتبی»، امید به سلب قدرت و ضعیف نمودن آنان داشتند، نه تنها از قدرت این نیروها کاسته نگردید، بلکه تمامی مراکز تصمیم‌گیری نیز در اختیار آنان قرار گرفته و فضای سیاسی کشور بسته شد. بدین ترتیب، همه گروه‌های سیاسی، جز آن‌هایی که در ردیف نیروهای «مکتبی» قرار داشتند، از میدان خارج شدند.در سپتامبر ۱۹۸۰ این گروه با انتقال به عراق، شروع به مبارزه علیه ایران با همکاری ارتش بعث عراق نمودند.در سال ۱۹۸۶ میلادی دولت فرانسه مجاهدین را به خروج از پاریس مجبور کرد و از آن پس مرکز استقرار آن‌ها شهر بغداد پایتخت عراق شد. مجاهدین پس از آن به تأسیس شهری در شمال بغداد، در استان دیاله اقدام کردند. این شهر که شهر اشرف نامیده می‌شد، مرکز اقامت مجاهدین بود و پس از اشغال عراق توسط نیروهای ائتلاف ضد ترور از سال ۲۰۰۳ تا اول ژانویه ۲۰۰۹ توسط آمریکائی‌ها حفاظت می‌شد. دولت عراق از ۱ ژانویه سال ۲۰۰۹ مسولیت ادارهٔ قرارگاه اشرف را به دست گرفت که این موضوع باعث نگرانی ساکنان این اردوگاه و حامیان آن‌ها شد.پس از انتقال اعضا به عراق، زوج‌ها ملزم به جدایی از یکدیگر شدند و سازمان فرزندانشان را به اروپا منتقل کرد.بسیاری از آنان دیگر فرزندانشان را ندیدند.پس از بازگشت مسعود رجوی در سال ۱۳۶۵ به عراق، در سال ۱۳۶۶ مجاهدین، ارتش آزادی‌بخش ملی را به منظور سرنگونی نظام جمهوری اسلامی، تأسیس کرده و در سراسر مرز ایران و عراق، با همراهی با ارتش عراق در جنگ عراق علیه ایران، دست به تهاجم علیه نیروهای نظامی ایران زدند و تا مرداد ۱۳۶۷ بیش از صد رشته عملیات نظامی علیه سپاه پاسداران و ارتش جمهوری اسلامی انجام دادند.این سازمان هم چنین متهم به همکاری با صدام در سرکوب و قتل‌عام کردها و شیعیان عراق در انتفاضه شعبانیه است. هرچند که سازمان این اتهام را رد می‌کند.چندی پس از انتقال اغلب نیروهای سازمان به عراق و تغییر استراتژی جنگ چریکی به جنگ کلاسیک، در آخرین سال جنگ ایران و عراق و در شرایطی که توان نظامی ایران در پی چندین سال جنگ فرسایشی و توان اقتصادی و روحی ایرانیان با کاهش بسیار شدید درآمدهای نفتی شدیداً تحلیل رفته‌است، سازمان مجاهدین، رویارویی علنی با نیروهای ایرانی در جبهه‌ها را آغاز می‌کند.سازمان مجاهدین خلق مشهور به گروهک منافقین از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی تا به امروز، آسیب‌ها و زیان‌های بسیاری را به انقلاب اسلامی و ملت ایران وارد کرده و همیشه به نفع دشمنان جمهوری اسلامی دست به اقدامات خرابکارانه از قبیل ترور و نبرد مسلحانه و نیز جاسوسی و فروش اطلاعات زده است.رهبران و شخصیت‌های رده‌بالای سازمان منافقین در تربیت نیرو و هم در ایفای نقش نفوذی و آسیب رساندن به منافع و امنیت مردم ایران نقش مهمی را ایفا کرده‌اند. در این گزارش ضمن معرفی مهمترین شخصیت‌ها و اعضای مهم سازمان منافقین، توضیحاتی درباره نقش آنها در ترورها و اقدامات خرابکارانه و ضدامنیتی در بازه‌های مختلف زمانی ارائه خواهد شد.گفتنی است؛ سازمان منافقین قبل از پیروزی انقلاب تیمی تشکیل داده بود به نام نفوذ. مأموریت این گروه و اعضای آن نفوذ و رخنه در مراکز دولتی قبل از انقلاب و آماده‌سازی برای رخنه در گروه‌های انقلابی بود تا در صورت پیروزی مردم و تشکیل حکومت جدید در بدنه آن نفوذ کنند.جالب‌تر این است که جز نفر بالادستی و مسئول سازمان هیچ فردی دیگری نمی‌دانست که این افراد نفوذی هستند؛ یعنی اگر دو نفوذی در یک سازمان وجود داشتند، از مأموریت یکدیگر باخبر نبودند. بخشی از نفوذی‌های مؤثر سازمان را معرفی می‌کنیم.محمدرضا کلاهی، متولد ۱۳۳۸ و یکی از اعضای سازمان منافقین بود که در عملیات تروریستی هفتم تیر ۱۳۶۰ در ساختمان حزب جمهوری اسلامی دست داشت؛ عملیاتی که در آن آیت‌الله بهشتی و ۷۲ نفر دیگر که از نمایندگان مجلس، وزرا و اعضای این حزب، به شهادت رسیدند.او که تحت عنوان تکنسین برق وارد حزب جمهوری اسلامی ایران شد، توانست اعتماد اعضای حزب را جلب کند. کلاهی چند روز قبل از انجام عملیات تروریستی در دفتر حزب جمهوری اسلامی با کیفی وارد ساختمان حزب شد که با سایر کیف‌هایی که در روزهای قبل به همراه داشت، متفاوت بود. او این کیف را که حاوی مواد منفجره بود، در اتاق جلسات اعضای جاسازی کرد و سپس در این عملیات آیت‌الله بهشتی و ۷۲ نفر از اعضای حزب به شهادت رسیدند.مسعود کشمیری متولد ۱۳۲۹ است. او از اعضای مهم و تأثیرگذار در سازمان مجاهدین خلق به شمار می‌رفت که به عنوان عامل نفوذی و عامل اصلی انفجار در دفتر نخست‌وزیری جمهوری اسلامی ایران در ۸ شهریور ۱۳۶۰ مشهور است.«مداخله و جلوگیری از به جریان افتادن و محاکمه عاملان کشتار هفدهم شهریور ۱۳۵۷»، «فراری دادن سرهنگ احسان بنی‌عامری، رهبر عملیات کودتای نوژه»، «عامل اصلی انفجار در دفتر نخست‌وزیری جمهوری اسلامی ایران در هشتم شهریور» و «تلاش برای منفجر کردن بمب در منزل امام خمینی(ره) در جماران» ازجمله حوادث و اتفاقاتی هستند که توسط مسعود کشمیری انجام شده‌اند.براساس این گزارش؛ فلسفه تشکیل سازمان منافقین، جاسوسی برای بیگانگان و انجام اقدامات ضدامنیتی از قبیل ترور و ایجاد اغتشاش و رعب و وحشت در جامعه است. هرچند این سازمان بسیار ضعیف شده و مدت‌هاست که توان مبارزه مسلحانه علیه جمهوری اسلامی ایران را ندارد، اما برای آسیب زدن به نظام اسلامی و خوش‌خدمتی به دشمنان ایران، هر کاری که بتواند انجام می‌دهد، کارهایی مانند جاسوسی و خرابکاری .استاد ( دفاع مقدس ) ؛علی اکبر حسنوند دانشجو فاطمه علی بخشیFatemeh AlibakhshiFatemeh AlibakhshiSun, 11 Dec 2022 13:59:55 +0330https://virgool.ir/@mrs.fatemeh.alibakhshii/سال-اول-جنگ-از-زبان-امیر-مسعود-بختیاری-ffyxsnj9hlqtمسعود بختیاری (زاده ۲۵ آبان ۱۳۲۰ تهران) نظامی بازنشسته، مدرس دانشگاه و نویسنده ایرانی است که ۴۱ سال به وطن خود خدمت کرده است.در سن ۱۸ سالگی در سال ۱۳۳۸ وارد دانشگاه افسری شدند.در جنگ ایران و عراق از فرماندهان ارشد ارتش جمهوری اسلامی ایران بود و ریاست عملیات نیروی زمینی ارتش را برعهده داشت. نیروی زمینی در جنگ و ایران و عراق مهمترین نقش را در پشتیبانی داشت.امیر سرتیپ دوم مسعود بختیاری که در دوران دفاع مقدس، افسر عملیات در قرارگاه فرماندهی مشترک ارتش و سپاه در نیروی زمینی در جنوب کشور بوده است. او از سال ۷۹ بازنشسته شده و اینک عضو هیئت علمی دانشکده فرماندهی ستاد ارتش است.درجه ایشان سرتیپ دوم و یگان ایشان لشکر 92 زرهی اهواز است که آن را فرماندهی میکنند.او از طراحان عملیات بیت المقدس بود و از سال ۱۳۳۸ فعالیت خود را در ارتش شاهنشاهی ایران را آغاز کرد.عملیات هایی که ایشان در آن شرکت داشتند عبارت اند از:جنگ ایران و عراق _ عملیات بیت المقدس _ عملیات طریق المقدسایشان همچنین کتاب‌هایی با موضع عملیات بیت المقدس، عملیات طریق القدس و آزاد سازی شهرمرزی بستان و نیز کتاب‌هایی با عنوان درس‌هایی از جنگ ایران و عراق و هشت سال دفاع مقدس نگاشته که در آن به موضوعات مختلف پیرامون نقش ارتش جمهوری اسلامی ایران در جنگ پرداخته شده است.گفته های امیر مسعود بختیاری درباره سال اول جنگ:2ماه بعد از پیروزی انقلاب اختلاف ما با عراق شروع میشود و ما در ظرف ۲تا ۶ ماه اول جنگ جلوی ارتش مجهز عراق را گرفتیم و خود این موضوع موفقیت است.دشمن میخواست خوزستان را در سال اول جنگ از کشور جدا کند اما ارتش مانع این اتفاق شد. ارتش به تنهایی اینکار را انجام داد زیرا بسیجیان فاقد سلاح و فاقد مهارت بودند و سپاه پاسداران طبق قانون اساسی و به گفته برخی از اعضای شورای آنها سپاه پاسداران نباید وارد جنگ خارجی می شدند و آنها مامور امنیت داخلی بودند.هیچکس نمیتواند منکر ایثار ، فداکاری ، روحیه و انگیزه شود اما در برابر ارتش مجهز عراق که به صورت هوایی و زمینی ما را مورد هجوم قرار داده بودند یک مقابله ی مشابه خود نیاز داشتند که تنها ارتش آنها را داشت و همچنین مهارت و تخصص در کاربرد آن را هم داشت.‌در اوایل جنگ ارتش ایران توانست پاسخ ها و واکنش های خوبی به حملات دشمن بدهد به همین دلیل مقاومت جسورانه و ستایش برانگیز ارتش ایران سبب شد که صدام حسین شوکه شود و در روز ششم جنگ خواستار آتش بس شودگرچه صدام حسین به اهداف خود نرسیده بود.اما به این باور رسیده بود که برنده ی جنگ نخواهد بود ولی می دانست که در این جنگ موفق و پیروز نخواهد شد.همین جنگ های نظامی که در ظاهر ناموفق می رسند ولی در باطن خود دارای دستاوردهایی هستند که باعث توقف ارتش عراق شدند و همین توقف ها باعث نرسیدن عراق به اهدافش و تقاضا آتش بس بود.وظیفه و نقش ارتش در جنگ تحمیلی عراق و ایران از نظر امیر مسعود بختیاری:از نظر ایشان : همان طور که وظیفه یک پزشک تولید سلامتی است،وظیفه ارتش هم تولید امنیت است و ارتش یک سازمان ملی متعلق به کشور است و اگر امنیت نباشد چه پزشک چه مهندس فضایی برای کار نخواهند داشت و همه امور در سایه امنیتی که ارتش ایران برقرار کرده است،انجام می شود.تولید امنیت بالاترین مسئله در منافع ملی کشور است.همان ارتشی که در بسیاری از موارد در بلاتکلیفی بود که بماند یا نماند با همان وضع به تولید امنیت تلاش کرد و اگر این ارتش نبود بعد از انقلاب شاید ایرانی به صورت تجزیه نشده وجود نداشت.از موفقیت های ارتش می توان به: متوقف کردن ارتش عراق، برتری نیروی هوایی و دریایی نسبت به عراق و .... اشاره کرد.مصاحبه امیر مسعود بختیاری با صدا و سیما شبکه یک در رابطه با سال اول جنگ:بلافاصله بعد از حمله عراق با ۱۹۲ فروند هواپیما از ۷ پایگاه عراق به ایران به فاصله ۱ ساعت بعد از ورود از نیروهای هوایی ما بلند شدند این امر افتخارآمیز است که در آن شرایط ۴ فروند هواپیما از پایگاه بوشهر و همدان به سمت عراق رفتند.نیرو هوایی ما در ۲ روز اول جنگ به عراق نشان میدهد که اشتباه فاحشی کرده است.در آن زمان ارتش توانست برتری نیروهای هوایی و دریایی خود را به ارتش عراق نشان بدهد.یکی از تعاریفی که امروزه در ادبیات نظامی از جنگ تعريف مي شود این است که مانع شویم از اینکه دشمن به اهداف استراتژیک خود برسد و ارتش ایران مانع از این شد.و یک نکته ای که وجود دارد این است که ایثار و فداکاری و روحیه و انگیزه و هر چیز دیگری سر جای خودش اما آیا در مقابل تسلیحات مدرن تنها سینه ی باز و پر از احساس و دست خالی جواب گو است؟یعنی وقتی ۱۹۲ فروند هواپیما از پایگاه عراق بلند می شود و بمب باران می کند و توپخانه ی عراق آتش واری می کند و نیروی زرهی عراق وارد می شود ،آیا تنها با انگیزه خالی میشه کار کرد؟ نه ،بلکه نیروی مشابه خودش را می خواهد ،نیروی هوایی می خواهد که جواب نیروی هوایی عراق را بدهد،توپخانه ای می خواهد که جواب توپخانه را بدهد ،زرهی می خواهد که جواب زرهی بدهد و لذا کی این رو داشته؟ارتش،و مهارت و تخصص استفاده از آن را داشت.عراق در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ به ایران حمله کرد و در همان بعد از ظهر یعنی ۳ ساعت بعد هواپیما های ایران پایگاه های شعیبه و کرکوک را بمب باران می کنند و روز بعدش در یک مهر ماه ایران با ۳۰۰ سورتی پرواز یعنی ۱۴۰ فروند به عراق حمله می کند و این شوکی که به صدام حسین وارد می شود باعث می شود اساسا تمرکزشان از هم فرو بپاشد و این مقاومت باعث شد که در روز ششم جنگ صدام حسین تقاضای آتش بس بکند. مگر به اهداف خود رسیده بود؟نه،بلکه فهمیده بود جنگ را نمی برد.ایشان تاکید دارند ما در سال اول جنگ عدم موفقیت نداشتیم چون جلوی ارتش عراق ایستادگی کردیم و از نیروی هوایی عراق تقریبا برتری داشتیم ، زيرا نیروی هوایی آنها را از کار انداختیم.شما فکر می کنید موفقیت این است که ارتش عراق را از ایران بیرون کنیم در حالی که با چهار تا لشکری که در دست باقی مانده و چند سیاهی لشکر ،نمی توان ۱۲ لشکر عراقی را از خاک ایران بیرون کرد !ایشان از عملیات اچ 3 که در نیمه ی دوم سال اول جنگ اتفاق افتاد میگویند که بزرگترین ضربه ی هوایی را به ارتش عراق وارد کردند. آیا این ها جزء دلایل موفقیت در سال اول جنگ نیست!در طول ۸ سال جنگ با عراق،۲ میلیون و ۴۵۰ هزار نفر از جوانان ارتش جمهوری اسلامی ایران به صورت سرباز وظیفه یا افسر وظیفه خدمت کردند بدون اینکه اجباری در کار باشد و ۳۵۰۰۰ شهید از میان این سربازان وظیفه داریم.این جوانان همگی با شور و اشتیاق آمدند.گرچه می گوییم جوانان فعلی ما این گونه نیستند ولی هم اکنون بسیاری از آنان در بیابان ها و مرزها در حال خدمت هستند.امیر مسعود بختیاری در پایان ميگويند البته که جانفشانی انسان هرگز چیزی نیست که منکر آن شد.استاد ( دفاع مقدس ) ؛علی اکبر حسنوند دانشجو فاطمه علی بخشی دانشگاه آزاد تهران مرکز Fatemeh AlibakhshiFatemeh AlibakhshiSat, 19 Nov 2022 23:30:51 +0330https://virgool.ir/@mrs.fatemeh.alibakhshii/گردان-دژ-owwpafoisteiدر قسمتی از شمال شهر خرمشهر، یکی از یادمان‎های دفاع مقدس واقع شده است که هرساله جزئی از برنامه‎های بازدید کاروان‎های راهیان نور را به خود اختصاص می‎دهد. این مکان که یادآور روزهای سخت، نبردهای سنگین، ریزشگاه بمب‎های رژیم بعثی بر سر زنان و مردان مظلوم خرمشهر است، پادگان دژ نام دارد که از جمله پادگان‎های تاثیر گذار در دفاع مقدس به شمار می‎آید. حماسه‎هایی که این پادگان در دفاع ۳۴ روزه خرمشهر رقم زد، در طول دوران پس از جنگ هیچگاه فراموش نشد و همچنان در ردیف اولین مکان‎های مقدسی است که هر انسان ایرانی را تشویق می کند تا تاریخچه و نقش این پادگان را در جلوگیری از تهاجم رژیم بعثی بداند. در این مقاله از رشادت‎های رزمندگان این پادگان خواهیم گفت، از حماسه هایی که پادگان دژ خلق کرده است، از نقش پادگانی که در چهار روز آغازین برای دفاع از خرمشهر، ۱۵۹ شهید و مجروح را تقدیم میهن اسلامی کرد.معرفی پادگاندر سال ۱۳۴۹ مسئولین وقت در راستای سیاست‎های دفاعی کشور به فکر تاسیس پادگانی افتادند که بتواند قدرت دفاعی کشور را در برابر تهدیدات و مشکلات پیش آمده با رژیم عراق در مناطق مرزی خرمشهر بهبود بخشد. در همین راستا، سرانجام پادگانی با نام پادگان دژ در همان منطقه جنوب غربی با ماموریت حفظ خطوط مرزی تحت پوشش نیروی زمینی ارتش و لشکر ۹۲ اهواز با استعداد یک گردان پیاده (گردان ۱۵۱)، تاسیس شد. نیروی زمینی ارتش با تعریف توان تسلیحاتی مشخص و در اختیار گذاشتن ۱۵۰۰ نفر پرسنل سازمانی، حفظ ۶۵ کیلومتر از خطوط مرزی از شلمچه تا کوشک را بر عهده این گردان گذاشته و ماموریت داده شد که در صورت حمله احتمالی عراق، این گردان به مدت ۴۸ ساعت با انجام عملیات تاخیری حمله دشمن را تا رسیدن نیروهای کمکی به تعویق بیاندازد.گردان برای انجام این ماموریت، ۳۲ دژ با فاصله سه کیلومتری  و دو دژ مرکزی، یکی در شلمچه و دیگری در کوشک برای هدایت دژهای ۳۲ گانه احداث کرد و برنامه‎ی خاصی هم از لحاظ استعداد نیروی انسانی و هم از لحاظ تجهیزاتی و تسلیحاتی برای این دژها تعریف کرد. از لحاظ استعداد نیروی انسانی، دژها دارای یک فرمانده، یک معاون فرمانده و دوازده سرباز و گروهبان وظیفه بودند. ادوات زرهی اختصاص یافته به هر دژ هم عبارت بود از: دو قبضه تفنگ ۱۰۶ م.م سوار بر جیپ، یک قبضه تیربار و یک قبضه خمپاره انداز ۸۰ م.م و یک دستگاه تانک.هنگام تاسیس این پادگان و ساخت دژهای سی و دوگانه، دولت عراق برای دستیابی به اهداف خود در منطقه احساس خطر کرده و با شکایت خود به مجامع بین المللی خواستار انحلال این گردان شد. دولت عراق تلاش‎های زیادی را برای متقاعد کردن قدرت‎های جهانی مبنی بر دست کشیدن ایران از این اقدام کرد، ولی به دلیل متحد بودن ایران با آمریکا وسایر قدرت‎های جهانی در آن زمان کاری از پیش نبرد و در نهایت این دولت هم اقدام به ساخت دژهایی دقیقا روبروی دژهای گردان ۱۵۱ نمود. از همین رو می‎توان گفت که پادگان دژ موقعیت راهبردی و مهمی در منطقه داشت. این پادگان در جنگ تحمیلی برای هر دو طرف ایران و عراق بسیار مهم بود و مشاهده شد که مسئولین وقت ایران بارها برای سرکشی به پادگان دژ رفته و وضعیت را بررسی می کردند. اهمیت این پادگان برای عراق هم از پیگیری‎های مداوم صدام نسبت به سقوط این پادگان و دعوت فرماندهان گردان برای پیوستن به رژیم بعث کاملا واضح است.پادگان در روزهای پس از انقلابتمهیدات و پیش‎بینی‎های لازم برای گردان دژ به خوبی صورت گرفته بود ولی پس از انقلاب شرایط تغییر کرده بود. ارتش در وضعیت بحرانی که دشمنان و عوامل ضد انقلاب ایجاد کرده بودند قرار داشت، وضعیت دفاعی کشور آشفتگی زیادی پیدا کرده بود، تعداد زیادی از افراد ارتش برکنار و فرماندهان بلندپایه اعدام شده بودند، به دلیل ترخیص ناگهانی قریب به 50 درصد افراد وظیفه زیر پرچم، استعداد نیروی انسانی واحدهای ارتش تقلیل یافته بود، عده باقیمانده نیز درگیر ماموریت‎های ضد اغتشاشات داخلی بودند. البته اجرای این ماموریت‎ها کاملا ضروری و قطعی بود، زیرا بدون دخالت ارتش امکان داشت تجزیه طلبان کردستان و خلق عرب در خرمشهر و ... به هدف ناپاک خود برسند. با توجه به اینکه موضوع مقاله ما درباره‎ی نقش پادگان دژ در دفاع از خرمشهر و حماسه مقاومت میباشد، این مطالب را بیان میکنیم تا خوانندگان از وضعیت کلی ارتش در آن روزها از لحاظ نظامی و تجهیزاتی آگاه باشند و بدانند که در چه شرایطی وارد نبرد با ارتش مجهز، سازمان یافته، آموزش دیده و کاملا آماده عراق شد. از همین رو این پادگان نیز به عنوان زیر مجموعه‏ ای از نیروی زمینی ارتش در آن ایام از لحاظ تجهیزات و استعداد یگان در شرایط بحرانی قرار داشت. پادگان 70 درصد از پرسنل و ادوات سازمانی خودش را در اختیار نداشت و اکثر تجهیزاتِ خراب و فرسوده، تعمیر و نگهداری نمی‎شدند.وضعیت گردان در اوایل انقلاب:دژها، فاقد خودرو جیپ بوده و تفنگ ۱۰۶ م.م روی زمین مستقر بود، در هر دژ پنج الی شش نفر سرباز وجود داشت، اکثر دژها به جای دو نفر درجه دار یک نفر داشتند، هر گروهان به جای هفت نفر افسر، دو یا سه افسر داشت. توان رزمی خودرویی و تانک‎ها صفر بود. موارد ذکر شده نشان از ضعف تجهیزاتی و کمبود استعداد یگانی این پادگان در اولین روزهای انقلاب است. نقطه قوت پادگان را هم می‎توان در وجود نیروهای شجاع، ورزیده و انقلابی پادگان که مهارت‎های لازم را برای به کار بردن سلاح‎های موجود و استفاده بهینه از تجهیزات فرا گرفته بودند، در نظر گرفت. پس از پاکسازی ارتش در انقلاب نیروهای باقیمانده تمام سعی خود را برای آماده کردن مجدد ارتش معطوف کرده بودند و در این راه موفق بودند.پادگان دژ قبل از آغاز جنگ:پادگان دژ از لحاظ راهبردی از اهمیت ویژه ای برای ایران و رژیم بعث عراق برخوردار بود.از یک سو؛ ایران در آن شرایط بحرانی و کمبود نیرو و تجهیزات مرزبانی ۶۵ کیلومتر از خاک کشور را بر عهده این پادگان گذاشته بود و از سوی دیگر؛ عراق برای انجام تحرکات لازمه برای حمله به ایران این گردان را سد محکمی بر سر راه خود می‎دید. از سال ۱۳۵۸، که زمزمه‎ها و تحرکات حمله عراق به ایران شروع شده بود، فرماندهان گردان با آموخته‎های نظامی که در مراکز آموزشی ارتش و دانشگاه افسری فرا گرفته بودند، تحرکات و اقدامات نیروهای دشمن را رصد کرده و با علم به اینکه این‎گونه تحرکات سرانجامی جز حمله و جنگ نخواهد داشت، مسئولین کشور را آگاه ساخته و هشدارهای لازم را مبنی بر اتخاذ پیش بینی‎های لازم می‎دادند.با گزارشات مداوم فرماندهان گردان، سرانجام هیئتی از ستاد مشترک برای بازدید از محل عازم خرمشهر شده بودند که با رویت ادوات زرهی، تانک‎ها و تجهیزات آماده شده عراقی‎ها در آن سوی مرزها وضعیت را به خوبی درک کرده و با توجه به شواهد و قرائن موجود نسبت به آمادگی در برابر تحرکات دشمن به مسولین وقت هشدار دادند که متاسفانه در آن ایام تصمیمی راهبردی و مناسب اتخاذ نشد.به رغم گزارشات مداوم فرماندهان مرزی و فرماندهان عالی رتبه ارتش مبنی بر اینکه حمله و آغاز درگیری بین ایران و عراق کاملاً قابل پیش بینی و تهدیدات موجود کاملا مشهود است، تحلیل‎های خائنانه بنی صدر رئیس جمهور وقت و عناصر وی در کابینه دولت بود که موجب شد ایران آمادگی لازم را به منظور دفع تجاوز نداشته باشد. عراق در آن ایام گاهی تک‎های محدودی به خاک ایران انجام می‎داد که پس از تکرار شدن این تک‎ها ارتش ایران با استفاده از کماندو‎ها آن‎ها را سرکوب می‎کردند. سرکشی‎ پنهانی فرماندهان دژها از خاک عراق و گزارش جزئیات عملیات و تحرکات عراق به فرماندهان بالا‎دست زنگ خطر را برای کشور به صدا درآورده بود و کمک شایانی برای آماده باش بودن ارتش در شروع جنگ کرد. گزارشات فرماندهان حاکی از این موضوع بود که عراق تقریبا از دو سال پیش نقشه جنگ را کشیده و نیروهایش را برای حمله آماده می کرد. فرماندهان تکاور و لایق گروهان‎های گردان دژ با آماده کردن نیروهای خود از لحاظ روحی و نظامی سهم عمده‎ای در دفاع اولین روزهای جنگ داشتند.اولین شهید گرداندر روزهایی که عراق در خاک خود با شلیک های مداوم و زدن خمپاره های بی دلیل به مناطق مرزی اعلام جنگ می کرد، سرباز فولادی در یکی از این حملات مورد هدف قرار گرفت و اولین شهید گردان نام گرفت. در تاریخ هفدهم شهریور به گروه های چند نفری ماموریت داده می‎شد تا به صورت پنهانی وارد خاک عراق شده و تحرکات و اقدامات عراق را شناسایی و گزارش کنند. نیروهای گوش به فرمان این گردان بلافاصله دست به کار شده و با دقت و سرعت عمل ماموریت‎ها را یکی پس از دیگری پشت سر گذاشته و گزارش‎های شناسایی که همه حاکی از حمله حتمی عراق داشت را بنا به صداقت و وظیفه شناسی به مقامات بالاتر ارائه می‎دادند. با افزایش شلیک‎های بی‎دلیل عراق به خاک ایران به این گردان آماده باش 100% داده و اجازه مقابله به مثل صادر شد. در تاریخ‎های بیست و هشتم، بیست و نهم و سی‎ام شهریور علناً عراق دست به کار شده و از خاک خود پاسگاههای مرزی را هدف قرار میداد که نیروهای گردان با تفنگ های 106 جواب حملات را داده و آنها را سرکوب می‎کردند. در این میان نیروها عزم خود را برای نبردی سنگین و خونین جزم، سنگرها را آماده، تانک ها را گلوله گذاری کرده و آرایش نظامی گرفته بودند. به جراًت می‎توان به این موضوع اشاره داشت که جنگ برای گردان دژ از 10 روز پیش آغاز شده بود و نمی‎توان تاریخ 31 شهریور را شروع جنگ برای این گردان ثبت کرد. این گردان از 10 روز پیش از آغاز جنگ رسمی در مقابل شلیک‎های رژیم بعث عراق مقاومت را آغاز کرده و با تقدیم شهید پاسداری از کشور را شروع کرده بودند.آغاز تجاوز رژیم بعث عراقساعت بیست و سی دقیقه بعداز ظهر روز سی و یکم شهریور ۱۳۵۹، ارتش صدام با گذشتن از موانع مرزی و بمباران پاسگاه ها جنگ را رسماً آغاز کرد، تانک‎های بعثی از سنگرها بیرون آمده و حرکت کرده بودند، هواپیماهای سیاه رنگ عراقی به پرواز درآمده و با ارتفاع پایین به سوی خرمشهر حرکت کرده و با شکستن دیوار صوتی و بمباران دژها اعلام حضور کرده بودند. هرکسی با دیدن این تجهیزات و نیرو بی‎گمان به این فکر می‎افتاد که مطمئناً ارتش عراق با سرعت خیلی بالایی خوزستان را اشغال خواهد کرد و به سوی پایتخت روانه خواهد شد. حال با توجه به ماموریتی که برای گردان دژ تعریف شده بود، چگونه این گردان خواهد توانست در مقابل این ارتش عظیم ۴۸ ساعت مقابله کند؟ حرکت همه جانبه ارتش عراق با تجهیزات پیشرفته و نیروهای گسترده همچون سیلی بود که آمده بود تا هرچه در مقابلش دارد را از بین ببرد. گردان دژ، از منظر فرماندهان ارتش بعثی یک سیل بند کوچک به حساب می‎آمد ولی در ادامه خواهیم گفت که چگونه این سیل بند کوچک همچون سدی بزرگ در برابر یک لشکر زرهی و چند تیپ عراق مقاومت کرد.در اولین اقدام، عراقی‎ها دژها را ثبت تیر کرده و هدف آتش سنگین تانک‎ها و توپخانه خود قرار دادند. بمباران هواپیماهای جنگنده عراقی در نقاط مختلف خرمشهر چنان وحشتی در بین مردم ایجاد کرده بود که در همان ساعات اولیه آغاز جنگ تعداد زیادی از مردم و کودکان بی‎گناه روانه بیمارستان شدند. فشار تجهیزاتی عراق به حدی شدید بود که نیروهای ایرانی در ساعات اولیه توان مقابله نداشتند.با ثبت تیر شدن دژها امکان مقابله با ارتش مجهز عراق وجود نداشت، در منطقه وسیعی که نیروهای اندک دژها در مقابل لشکر عراق مورد هجوم قرار گرفتند، عده زیادی در همان ابتدا مجروح و شهید شدند. طبیعی است که در این شرایط، فرماندهان گروهان‎های دژ دستور عقب نشینی به سمت دژ مرکزی را بدهند. در همان ابتدا نیروهای زیادی مجروح شده بودند که باید به بیمارستان منتقل می شدند. عراق بی محابا آتش میریخت و با شدت گرفتن این حملات نیروهای گردان، دژ مرکزی شلمچه را نیز ترک کرده و به دفتر گروهان احتیاط در نزدیکی پل نو عقب نشینی کرده و سنگر گرفتند و آنجا با اتحاد و هماهنگی بیشتر به مقابله پرداخته و اجازه ندادند که عراق بیش از این پیش روی کند. اما در آن طرف، نیروهای دژ مرکزی کوشک به همت نیروهای گردان ۱۶۵ مقاومت می کردند و نبردی سنگین داشتند. جنگ نا‎متعادلی بود؛ چرا که عراق با سلاح‎های سنگین و پیشرفته در مقابل گردانی قرار گرفته بود که حتی استعداد سازمانی، تجهیزات و سلاح‎های تعریف شده خود را در اختیار نداشت. رادیو ایران آغاز جنگ را اعلام کرده بود و مردم باشنیدن این خبر سراسیمه به سمت پادگان دژ آمده و درخواست اسلحه و مهمات کرده بودند که پادگان از انجام این کار به چند دلیل ممانعت کرده بود:۱.پادگان دژ به تعداد نفرات خودش اسلحه داشت و اسلحه انفرادی به کسی نمی داد.۲.در آن شرایط و باحضور تعداد زیادی از منافقین و ستون پنجمی‎های وطن فروش تفکیک نیروهای مخلص و خودی امکان‎پذیر نبود چون اگر یک اسلحه به دست نیروهای خودی می‎افتاد، مطمئناً به دلیل زیاد بودن منافقین در خرمشهر دو اسلحه هم به دست منافقین می‎افتاد که شرایط وخیم‎تر می‎شد.۳.و در نهایت نیز انجام این پروسه فقط و فقط با دستورات فرماندهان رده بالا میسر می‎شود. چون برقراری نظم و رعایت دستورات سلسله مراتب در ارتش از اهمیت بالایی برخوردار است و کلیه نفرات موظف به اجرای آن بوده و نمی‎توانند خود سرانه کاری انجام دهند.با تدابیر به موقع فرماندهان دژها و استفاده بهینه از امکانات و تجهیزات عصر همان روز، ۴۳ نفر از نیروهای دژ که هم قسم شده بودند به سمت نیروهای عراقی یورش برده و با حماسه آفرینی موفق شدند در یک نبرد سنگین عراقی‎ها را به عقب نشینی وا داشته و تعدادی از نظامیان عراقی را اسیر، تعدادی تانک و دستگاه لودر آنها را نیز منهدم کنند. رزمندگان باغیرت گردان دژ با بازپس‎گیری دژ مرکزی و آزاد سازی شلمچه ایران توانستند شلمچه عراق را نیز گرفته و پرچم مقدس جمهوری اسلامی را در بالای پاسگاه عراق به اهتزاز درآوردند.نیروهای گردان دژ ناخواسته به سمت جنگ های نامنظم و چریکی میل گرفته بودند و با نفوذ‎های غافلگیرانه به عمق مواضع دشمن ضربات سنگینی را به عراق تحمیل میکردند. یک موفقیت شگرف و باور نکردنی برای گردان دژ به دست آمده بود، هیچکس گمان نمی‎کرد که رزمندگان غیور گردان دژ با تجهیزات فرسوده ولی روحیه بالا در مقابل نیروهای انبوه عراقی با آن تجهیزات پیشرفته و فراوان که هیچ نقصی از لحاظ نیروی انسانی و مهمات نداشتند و ماهها بود برای خرمشهر برنامه چیده و خود را آماده کرده بودند تا در یک روز خرمشهر را فتح کنند، سینه سپر کرده و دشمن را در مرز متوقف کنند. بدون شک کسب موفقیت در چنین نبرد نابرابری منوط به عوامل و مولفه‎هایی است. آماده بودن، استفاده بهینه از تجهیزات موجود، اطاعت پذیری و انعطاف پذیری نیروهای گردان را می‎توان از مولفه‎های کسب این پیروزی نام برد. بالا بودن روحیه مقاومت، ایثارگری، از خودگذشتگی و روح ولایت مداری که در تک تک سربازان، درجه‎داران و افسران و فرماندهان بود را نیز می‎توان از دیگر عوامل این موفقیت نام برد.مرحوم سروان خداکرم امیری در کتاب «دژ خرمشهر» بیان کرده است که اگر مقاومت دژ مرکزی شلمچه نبود دشمن می‎توانست در یکی دو ساعت اول وارد خرمشهر شود.[۱]نیروها پس از بازگشت به دژ مرکزی با پیکر بی‎جان شهید محبی روبرو شده بودند که با سیم تلفن به ستون آشپزخانه بسته شده و با گلوله‎های فراوان او را به شهادت رسانده بودند. وی که اهل زابل بود در هنگام حملات شدید دشمن و اشغال دژ مرکزی موفق به عقب نشینی نشده و به مقاومت خود ادامه داده بود. شهید محبی که مسئولیت اموال و تجهیزات گردان را داشت، توانسته بود به تنهایی با یک قبضه تفنگ ژ۳ یکفروند بالگرد عراقی را منهدم کند. این اقدام او خشم دشمن را بر انگیخته بود، تا اینکه پس از گرفتن دژ او را ناجوانمردانه به شهادت رساندند.پادگان دژ با اظهار قدرت خود در مقاومت از کشور در روزهای ابتدایی جنگ قدرتش را به رخ ارتش چندین هزار نفره عراق کشیده بود و دشمن این پادگان را همچون سدّی فولادی در برابر خود می‎دید. اولین برنامه فرماندهان در آن روز جلوگیری از پیشروی عراق در خاک ایران و فراری دادن آنها بود. بعضی از گروه‎ها در داخل خاک عراق رخنه کرده و آرایش و آرامش عراقی‎ها را بر هم می زدند. در آن ساعات، ارتشیان نه فقط در اهواز بلکه در سرتاسر خطوط مرزی ساکت نمانده و هرچند هم که نبردشان در برابر ارتش مجهز عراق نابرابر بود، از هر موقعیت بهترین استفاده را برده و ضربات سنگینی را به دشمن وارد می‎کردند.استاد ( دفاع مقدس )؛علی اکبر حسنوند دانشجو ؛فاطمه علی بخشیدانشگاه آزاد تهران مرکز Fatemeh AlibakhshiFatemeh AlibakhshiSat, 19 Nov 2022 21:23:28 +0330