https://virgool.ir/feed/@mrassadiدر سال 1342 در شهرستان مرند استان آذربایجان شرقی به دنیا آمدم . کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تبریز و دکترای ادبیات عرب را از دانشگاه تهرانfa2026-11-11 12:49:07https://files.virgool.ir/upload/users/351251/avatar/87dGrt.jpeghttps://virgool.ir/@mrassadihttps://virgool.ir/@mrassadi/خداوند-خبیر-و-بصیر-ydzt7hpngt1hیکی از مسائلی که در قرآن مجید بیشتر مورد تأکید قرار گرفته است خبیر و بصیر بودن خداوند است. بر اساس آموزه‌های قرآن کریم و عقاید کلامی شیعه، خداوند خبیر (آگاه به باطن امور) و بصیر (دارای بینایی کامل و احاطه بر همه چیز) است. در واقع، این دو صفت از صفات کمالی خداوند هستند که بر علم مطلق او دلالت دارند.خبیر به معنای دانا به جزئیات دقیق، باطن امور و حقایق پنهان است که با علیم فرق دارد؛ علیم به معنای دانستن کلیات و حقایق است در حالی که خبیر مرتبه‌ای فراتر از آن است؛ یعنی دانایی به آنچه در لایه‌های زیرین و پنهان است. صفت خبیر بارها در کنار صفت علیم آمده است تا بر احاطه کامل خداوند تأکید کند. برای مثال: «…وَاللَّهُ خَبِیرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ؛... و خداوند به آنچه انجام می‌دهید، کاملاً آگاه و خبیر است.» یعنی علم خداوند تنها به ظاهر نیست، بلکه به نیت‌ها، پیچیدگی‌های درونی قلب‌ها و کوچک‌ترین تغییرات در هستی نیز آگاه است.بصیر به معنای بینایی که بر همه چیز احاطه ادارد. بدیهی است این صفت در مورد خداوند، به معنای بینایی فیزیکی (که نیاز به اندام و نور دارد) نیست، بلکه به معنای احاطه علمی و رؤیت حقیقت است. یعنی هیچ پدیده‌ای از دیدگاه خداوند پنهان نمی‌ماند. خداوند در بسیاری از آیات خود را «بصیر» می‌نامد، مثلاً:«...إِنَّ اللَّهَ بِعِبَادِهِ لَخَبِيرٌ بَصِيرٌ؛ قطعا خدا نسبت به بندگانش آگاه بيناست.»بصیرت خداوند به این معناست که او همزمان شاهد تمام هستی است؛ از حرکت اتم‌ها تا پیچیدگی‌ترین افکار انسانی، بدون اینکه فاصله یا حجابی میان او و مخلوقات باشد.اگر بخواهیم از منظر اخلاقی و عرفانی به این دو صفت نگاه کنیم ایمان به اینکه خداوند خبیر است، باعث می‌شود انسان نه تنها به اعمال ظاهری، بلکه به اخلاق باطنی و نیات خود نیز دقت کند، چرا که می‌داند خداوند از باطن او نیز آگاه است و ایمان به بصیر بودن خداوند، به انسان آرامش می‌دهد؛ زیرا می‌داند که خداوند از تمام رنج‌ها، مظالم و نیت‌های خیر پنهان، آگاه است و هیچ چیز از نظر او دور نمی‌ماند.مخلص کلام اینکه خداوند هم علیم است (دانای حقایق)، هم خبیر است (آگاه به جزئیات و باطن) و هم بصیر است (دارای احاطه و بینایی بر کل هستی) نمی شود بر سر او کلاه گذاشت مواظب رفتار، گفتار، حرکات و سکنات خود باشیم.محمدرضا اسدیمحمدرضا اسدیTue, 03 Nov 2026 09:03:10 +0330https://virgool.ir/@mrassadi/خضوع-و-خشوع-در-نماز-h99b16rhlnqdدر کنار حضور قلب در نماز که یک اصل اساسی است دو واژه نیز بیشتر مطرح می شود: خضوع و خشوع؛ از نظر اخلاق و تربیت نفس، خضوع و خشوع یعنی «شکستنِ خود» در مسیر طی کردن مقامات معنوی؛ این دو رکن اصلی از تکبر و خودپسندی سالک جلوگیری می‌کنند.اگر بخواهیم از نگاه اخلاقی و عرفانی به این دو نگاه کنیم، می‌توانیم بحث را در این سه محور ادامه دهیم:۱. تفاوت ریشه‌ای در تربیت نفسدر اصطلاح اخلاقی، خضوع بیشتر یک «اراده» است. یعنی انسان با اراده‌ی خود، کبر و غرور را در برابر عظمت حق کنار می‌گذارد. اما خشوع، نتیجه‌ی طبیعیِ این خضوع در قلب است.خضوع: یعنی «من نیستم، او هست». (تأکید بر رفع خود)خشوع: یعنی «او چنان بزرگ است که من در برابرش هیچ هستم». (تأکید بر عظمت حق)علمای اخلاق می گویند: تربیت نفس از خضوع شروع می‌شود؛ یعنی ابتدا باید با تمرینِ فروتنی در رفتار (خضوع)، سعی کرد تا آن حالت را به درون کشاند تا به خشوع (حالت قلبی) برسد.۲. نقش خضوع در مبارزه با «عُجب» (خودپسندی)یکی از بزرگترین چالش‌های انسانِ مومن در عبادات خطرِ «عُجب» است. انسان ممکن است تصور کند آن عبادت دلیل برتری او بر دیگران است.در اینجا خضوع مانند یک داروی تند و تیز عمل می‌کند. خضوع یعنی یادآوری اینکه: «توفیق این عبادت از اوست و من حتی از مرتبه‌ هستی هم ناچیزم». بدون خضوع، عبادت به یک «رسمِ خشک» تبدیل می‌شود که روح ندارد.۳. از «عمل» به «حضور»در مسیر تربیت، خضوع باعث می‌شود که انسان از حالت «انجام دادنِ وظیفه» به حالت «ملاقات با محبوب» تغییر مسیر دهد. وقتی خضوع در رفتار جاری شود، بدن سنگین و آرام می‌شود، و وقتی خشوع در قلب جاری شود، کلام و نگاه انسان تغییر می‌کند.محمدرضا اسدیمحمدرضا اسدیMon, 02 Nov 2026 17:14:26 +0330https://virgool.ir/@mrassadi/مسئولیت-اجتماعی-مؤمنان-he6ksgxdg7d9امام باقر علیه السلام فرمود: «أَوْحَى اللَّهُ إِلَى شُعَيْبٍ النَّبِيِّ (علیه): أَنِّي مُعَذِّبٌ مِنْ قَوْمِكَ مِائَةَ أَلْفٍ: أَرْبَعِينَ أَلْفاً مِنْ شِرَارِهِمْ وَ سِتِّينَ أَلْفاً مِنْ خِيَارِهِمْ! فَقَالَ: يَا رَبِّ، هَؤُلاءِ الْأَشْرَارُ، فَمَا بَالُ الْأَخْيَارِ؟! فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَيْهِ: دَاهَنُوا أَهْلَ الْمَعَاصِي وَ لَمْ يَغْضَبُوا لِغَضَبِي؛ خداوند به شعیب علیه السلام وحی فرمود: صدهزار نفر قوم تو را عذاب می کنم چهل هزار از اشرار و شصت هزار از نیکان؛ پس گفت: آنها اشرار بودند، نیکوکاران به چه جرمی؟! خداوند عزیز و جلیل وحی فرمود: با گناهکاران سازش‌کردن و با مغضوبین من غضب نکردند.» (الکافی، جلد ۵، صفحه ۵۶)خداوند علت عذاب مؤمنان و نیکان را دو چیز فرمود:مداهنه و سازش‌کاری با گناهکاران («دَاهَنُوا أَهْلَ الْمَعَاصِي»): «مُداهَنَه» از ماده «دُهن» به معنی روغن است؛ در فرهنگ لغت فارسی آن را روغن‌مالی کردن، لاپوشانی، چشم‌پوشی از حقیقت به خاطر منافع، رودربایستی، همزیستی مسالمت‌آمیز با ظلم و بی‌تفاوت بودن معنی کرده اند. مؤمنان با اینکه خود اهل گناه نبودند، اما با گنهکاران دوست ‌بودند، در مجالسشان می‌نشستند و لبخند می‌زدند و گویی هیچ اتفاقی نیفتاده است.غضب نکردن برای خدا («وَ لَمْ يَغْضَبُوا لِغَضَبِي») قلب آن‌ها از دیدن فساد، ظلم و بی‌عدالتی به درد نیامد و رگ غیرت دینی و اخلاقی‌شان نجنبید.در اندیشه اسلامی، ایمان تنها یک امر فردی در خلوت و سجاده نیست؛ مؤمن نمی‌تواند نظاره‌گر فساد و تباهی جامعه باشد و بگوید: «عیسی به دین خود، موسی به دین خود» در منطق قرآن و سنت، «سکوتِ خنثی» در برابر ظلم، خود نوعی همراهی با ظالم است. عذابی که بر جامعه فرود می‌آید (مانند زلزله، صیحه، یا ویرانی‌های فراگیر)، قوانین طبیعی و اجتماعی را در بر می‌گیرد و خشک و تر را با هم می‌سوزاند؛ زیرا آن نیکان با ترک نهی از منکر و بی‌تفاوتی اجتماعی، در واقع به فساد فاسقان مشروعیت می دادند.خداوند پیشتر هشدار داده است که: «وَاتَّقُوا فِتْنَةً لاتُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً؛ و بترسید از فتنه‌ای که تنها دامنگیر ستمکاران شما نمی‌شود [بلکه همه را فرا خواهد گرفت.»(سوره انفال، آیه ۲۵)یک سؤال از من و امثال من، تا کی مجازیم و بنا داریم در مقابل گناه سکوت کنیم؟!! محمدرضا اسدیمحمدرضا اسدیWed, 07 Oct 2026 10:02:14 +0330https://virgool.ir/@mrassadi/حرّهای-انقلاب۳-شهید-فریدفر-yb7ipr1bfxl1سرگذشت مجید فریدفر یکی از شگفت‌انگیزترین نمونه‌های تحول روحی در بستر انقلاب و جنگ است. وی در سال ۱۳۳۵ در تهران به دنیا آمد. پدرش در لاله زار فعالیت‌های هنری و آکروباتیک داشت؛ مجید از همان سنین کودکی به دلیل شیرین‌زبانی و مهارت در حرکات آکروباتیک وارد سینمای پیش از انقلاب اسلامی شد. او در فیلم‌های متعددی ایفای نقش کرد که معروفترین آنها فیلم «مراد و لاله» (ساخته‌ی سال ۱۳۴۴ به کارگردانی صابر رهبر) بود که مجید در نقش «مراد» با لیلا فروهر در نقش «لاله» همبازی بود. آن دو به عنوان دو کودک خردسالِ مشهور سینمای آن روزها شناخته می‌شدند.مجید بعدها سازِ ویولن و آکاردئون را به صورت حرفه‌ای فراگرفت و در محافل هنری و کاباره‌های تهران به نوازندگی و اجرای آکروبات می‌پرداخت و کاملاً در بطن فضای تفریحی و هنری آن روزگار زندگی می‌کرد. در هنرستان با دختری به نام سیمین محمدحسینی آشنا شد. با وجود مخالفت‌های شدید خانواده‌ها به دلیل پیشینه‌ هنری و فضای کاری مجید، سرانجام در ۱۷ اسفند ۱۳۵۷ پای سفره‌ عقد نشستند.همسرش سیمین در خاطراتش روایت می‌کند که موج معنوی و مردمی انقلاب، مجید را به یکباره از درون زیرورو کرد: «وقتی جهیزیه من را آوردند، مجید خیلی ناراحت شد. گفت: “سیمین، آیا همه‌ی مردم این وسایل و یخچال و مبل را در خانه‌هایشان دارند؟ کارگری که در این سرما نان ندارد بخورد چه؟” بسیاری از وسایل نو را فروخت و پولش را به نیازمندان داد. ما یک اتاق کوچک در روستای پس‌قلعه (بالای کوه‌های دربند) اجاره کردیم که حتی ماشین‌رو نبود و مجید هر روز ۴۵ دقیقه این مسیر کوهستانی را پیاده تا تجریش می‌رفت و می‌آمد، فقط برای اینکه شبیه فقرا و کوخ‌نشینان زندگی کند.»او ساز و دنیای لاله‌زار را بوسید و کنار گذاشت و به کمیته‌های انقلاب اسلامی پیوست تا امنیت محلات جنوب شهر را تأمین کند. مجید احساس می‌کرد برای دفاع از مظلومان، مهارت نظامیِ واقعی نیاز دارد. حدود یک سال و نیم از ایران خارج شد؛ ابتدا به ترکیه و سپس به پایگاه‌های چریکی جنبش امل در جنوب لبنان رفت. در لبنان، تقدیر او را روبه‌روی عارف مجاهد، شهید دکتر مصطفی چمران نشاند. حرکات ورزشی و چابکیِ سال‌های آکروبات‌بازی و تیزهوشی‌اش، او را به یکی از نیروهای زبده در کار با سلاح‌های سنگین، به‌ویژه آرپی‌جی تبدیل کرد. چمران روح سرکش او را صیقل داد و از آن جوانِ نوازنده، یک چریکِ مؤمن و عارف ساخت.با آغاز تهاجم ارتش بعث عراق به ایران، مجید بی‌درنگ به ایران بازگشت و به همراه رزمندگان ستاد جنگ‌های نامنظمِ شهید چمران راهی خوزستان شد. او در روزهای مقاومت جانانه‌ خرمشهر در خط مقدم جنگید و سرانجام در خرداد ۱۳۶۰ در جبهه‌ ایستگاه هفت آبادان (یا اطراف خونین‌شهر)، در حالی که همسرش باردار بود، بر اثر اصابت خمپاره به شهادت رسید. پسرش پس از شهادت پدر به دنیا آمد. مزار او در بهشت زهرای تهران قرار دارد.او را نمادِ «حُرّ زمانه» و انسانی دانسته‌اند که دو سرِ طیف زیستِ انسانی را در بیست‌وپنج سال عمرش تجربه کرد: از دنیای پر زرق‌وبرقِ سینمای لاله زار تا خاکِ خونین شلمچه و آبادان.سرگذشت شهید مجید فریدفر یکی از تکان‌دهنده‌ترین، زلال‌ترین و در عین حال دراماتیک‌ترین زندگی‌نامه‌ها در میان شهدای جنگ تحمیلی است؛ داستانی واقعی که از فرط شگفتی، به رمان و فیلمنامه می‌ماند. روایتِ زندگی او به طور رسمی در کتابی با عنوان «آخرین نقش» (انتشارات روایت فتح، به قلم محمد قاسمی‌پور، احد گودرزیانی و سارا طالبی) و مستندی تلویزیونی به همین نام ثبت شده است.ماجرای مجید فریدفر یک نمونه‌ی استثنایی از «انقلابِ انفسی» است؛ یعنی همان پدیده‌ای که امام خمینی از آن به عنوان «معجزه‌ی تحولِ دل‌ها» یاد می‌کرد. جوانانی که غرق در جذابیت‌های پر زرق‌وبرقِ دنیای مدرن و هنر درباری بودند، با ندای فطرت، از رفاه و شهرت گذشتند و در بیابان‌های خوزستان در خون خود غلتیدند تا کرامت انسان و عدالت برپا شود.  محمدرضا اسدیمحمدرضا اسدیMon, 05 Oct 2026 10:40:08 +0330https://virgool.ir/@mrassadi/حرّهای-انقلاب۲-شاهرخ-ضرغام-s5cy8hqtiebgشاهرخ ضرغام یا شاهرخ لوتی یکی از چهره‌های خاص، تأثیرگذار و نمادین در ماه‌های آغازین هشت سال دفاع مقدس است. وی در اول دی ۱۳۲۸ در محله پیروزی (کوکاکولا) تهران به دنیا آمد. جثه‌ای بسیار درشت، تنومند و قوی‌ داشت. در جوانی وارد رشته کشتی فرنگی شد و در رده‌های جوانان و بزرگسالان به مقام‌هایی چون قهرمانی مسابقات جوانان، نایب‌قهرمانی مسابقات تهران و قهرمانی کشور دست یافت. شاهرخ به‌دلیل روحیه لوتی‌گری و شرایط فرهنگی آن دوره، به دعواهای خیابانی، باج‌گیری، مراقبت از مراکز تفریحی (کاباره‌ها) و رفتارهای ناهنجار کشیده شد. وی به‌عنوان یکی از گنده‌لات‌های شناخته‌شده تهران به شمار می‌رفت. او با وجود همه خلاف‌ها، دارای رگه‌هایی از جوانمردی، ناموس‌پرستی و دستگیری از ضعفا بود؛ هیچ وقت به افراد ناتوان ظلم نمی‌کرد و از فقرا دستگیری می‌نمود.با اوج‌گیری نهضت انقلاب اسلامی، شاهرخ تحت تأثیر سخنان و شخصیت امام خمینی (ره) قرار گرفت. شنیدن پیام‌ها و دیدن تصاویر امام جرقه‌ای در درون او ایجاد کرد. شاهرخ از اعمال گذشته توبه کرد و مسیر زندگی خود را به‌طور کامل تغییر داد.با آغاز حمله ارتش بعث عراق به ایران در شهریور ۱۳۵۹، او جزو نخستین افرادی بود که همراه با جمعی از جوانان پرشور و به فرماندهی سید مجتبی هاشمی (فرمانده گروه فداییان اسلام) عازم جبهه جنوب و شهر آبادان شد. شاهرخ و گروه تحت امرش به‌دلیل شجاعت بی‌اندازه، هیبت ظاهری و جنگ‌های نامنظم و چریکی، لرزه بر اندام ارتش بعث می‌انداختند. نیروهای عراقی برای سر او جایزه تعیین کرده بودند. وی در جبهه ذوالفقاریه آبادان رشادت کم‌نظیری از خود نشان داد و مانع از سقوط حتمی آبادان شد. شاهرخ در روز هفده آذر ۱۳۵۹، در دشت ذوالفقاریه آبادان، در جریان یک عملیات سخت و نبرد تن‌به‌تن، بر اثر اصابت گلوله دوشکا یا توپ مستقیم به سینه‌اش به شهادت رسید. پس از شهادت او، به‌دلیل عقب‌نشینی نیروها و آتش سنگین دشمن، امکان بازگرداندن پیکرش فراهم نشد و او همچنان جاویدالاثر باقی ماند.به‌دلیل تغییر ناگهانی و عمیق سرنوشت، او در ادبیات جنگ به نمادی از بازگشت، توبه، اخلاص و پذیرش توبه از سوی پروردگار تبدیل شد. کتابی با عنوان «شاهرخ، حرّ انقلاب اسلامی» توسط گروه فرهنگی شهید ابراهیم هادی درباره خاطرات و زندگینامه او منتشر شده که جزو پرمخاطب‌ترین کتب سرگذشت‌نامه رزمندگان دفاع مقدس است.مهم‌ترین و تأثیرگذارترین شخصیت در دوران جدید زندگی شاهرخ، شهید سید مجتبی هاشمی (فرمانده ستاد جنگ‌های نامنظم فداییان اسلام) بود. سید مجتبی از مبارزان قدیمی و از کسبه بازار تهران بود که پس از انقلاب، گروه فداییان اسلام را برای دفاع از خوزستان تشکیل داد. او نقش برادر بزرگ‌تر و راهنمای معنوی شاهرخ را داشت. ابراهیم هادی، پهلوان، کشتی‌گیر و رزمنده نامدار کانال کمیل، از دوستان نزدیک و هم‌محله‌ای‌های شاهرخ بود.پس از تحول روحی، شاهرخ تعدادی از نوچه‌های سابق خود را تشویق کرد که دست از باج‌گیری و خلاف بردارند و چند نفر از آن‌ها را نیز همراه خود به جبهه‌های آبادان برد. هسته یاران شاهرخ در جبهه ذوالفقاریه، متشکل از افرادی بود که بسیاری از آن‌ها سوابقی مشابه خودش داشتند؛ جوانان جنوب‌شهری، لوتی‌ها و کشتی‌گیرانی که با آغاز جنگ راهی جنوب شدند. جمعی از بچه‌های محله‌های پیروزی، نازی‌آباد، شوش و بازار تهران که تحت تأثیر شاهرخ به جبهه آمده بودند. این گروه به‌خاطر شجاعت مفرط و حملات چریکی به خطوط دشمن معروف بودند.  محمدرضا اسدیمحمدرضا اسدیWed, 30 Sep 2026 08:33:45 +0330https://virgool.ir/@mrassadi/حرّهای-انقلاب۱-شهید-آوینی-pfhftltnuaewتحول فکری، روحی و زیستی سید مرتضی آوینی (۱۳۲۶ – ۱۳۷۲) یکی از مشهورترین و تمثیلی‌ترین نمونه‌های «دگرگونی روشنفکران ایرانی» در جریان انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ است. زندگی او به دو دورهٔ کاملاً متمایز اما به هم پیوسته تقسیم می‌شود: دورهٔ «کامران آوینی» و دورهٔ «سید مرتضی آوینی» ۱. پیش از انقلاب: کامران در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران در رشته معماری تحصیل می‌کرد. او ظاهری کاملاً منطبق بر مد روشنفکری و هیپی آن دوران داشت: موهای بلند، شلوارهای دمپاگشاد، سبیل نیچه‌ای، سیگارهای مداوم، و کافه‌نشینی‌های مرسوم اهل هنر. آوینی جوان عمیقاً در ادبیات مدرن غرب، شعر نو (به‌ویژه جریان شعر موج نو و سوررئالیسم)، فلسفه اگزیستانسیالیسم، و آرای نیچه غوطه‌ور بود. او نقاشی می‌کشید، شعرهای انتزاعی و رمانتیک می‌سرود و با تئوری‌های نوین زیبایی‌شناسی غربی می‌زیست. وی بعدها در متنی صادقانه و مشهور درباره گذشته خود نوشت:«من هم سال‌ها با سبیل نیچه‌ای و موی بلند گشته‌ام و کتاب «تهوع» ژان پل سارتر را از رو حفظ بوده‌ام… من سال‌ها با هنر و ادبیات مدرن غرب زندگی کرده‌ام. تصور نکنید که من با زندگی به سبک نیهیلیستی و پوچ‌گرایی بیگانه بوده‌ام، نه؛ من از یک راه طی‌شده با شما سخن می‌گویم. من هم سال‌ها پای صحبت‌های این و آن نشسته‌ام و شعر پست‌مدرن گفته‌ام و نقاشی کشیده‌ام…»۲. بعد از انقلاب اسلامی:با اوج‌گیری نهضت اسلامی در سال‌های ۱۳۵۶ و ۱۳۵۷، آوینی دچار یک دگرگونی و تحول عمیق روحی شد. کلام و جاذبه شخصیتی امام خمینی دریچه جدیدی به هستی‌شناسی و معنویت برای او گشود.سید مرتضی آوینی پس از انقلاب تمام اشعار گذشته، یادداشت‌های فلسفی پیشین، داستان‌ها و طرح‌های نقاشی دوره جوانی خود را جمع‌آوری کرد و سوزاند تا هیچ تعلقی به «منِ گذشته» نداشته باشد. او حتی نام رسمی و شناسنامه‌ای خود را با تأکید بر هویت دینی و سیادتش، از «کامران» به «سید مرتضی» تغییر داد و ظاهرش را از یک چهره روشنفکر غربی به یک چهره ساده، متشرع و خاکی تبدیل کرد.پس از پیروزی انقلاب، آوینی تمام ظرفیت‌های هنری و ادبی پیشین خود را در خدمت آرمان‌های انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی قرار داد: آوینی ابتدا وارد جهاد سازندگی شد و مستندهایی درباره فقر و محرومیت ساخت (مانند مستند «خان‌گزیده‌ها» و «شش‌روز در ترکمن‌صحرا»). او با تأثیر از آرای سید احمد فردید و خوانش هایدگری از غرب (نقد تکنولوژی و اومانیسم)، کتاب «توسعه و مبانی تمدن غرب» را نوشت و استدلال کرد که مفهوم مدرن «توسعه» ذیل اصالت انسان و غفلت از حق شکل گرفته است.در کتاب سه‌جلدی «آینه‌ی جادو»، ماهیت سینما را تحلیل کرد؛ معتقد بود سینما ذاتاً پدیده‌ای غربی و مبتنی بر غفلت است، اما هنرمند مؤمن می‌تواند آن را به ابزاری برای تعالی و انعکاس حقیقت تبدیل کند. در حوزه هنری، ماهنامه سوره را به یکی از غنی‌ترین و پرمخاطب‌ترین نشریات فکری کشور تبدیل کرد.نکته مهم در حیات فکری پس از انقلاب آوینی این بود که او: از سوی روشنفکران سکولار طرد می‌شد و متهم به «ایدئولوگ جنگ و پروپاگاندا» بود. از سوی دیگر، مورد هجوم متحجران و اصول‌گرایان تندرو قرار می‌گرفت؛ زیرا به دلیل پیشینه روشنفکری‌اش، به سینمای هیچکاک، تارکوفسکی و داستایفسکی احترام می‌گذاشت، با نویسندگان و هنرمندان جوان مدارا می‌کرد و حتی در نشریه سوره تصاویری انتقادی یا گفت‌وگو با چهره‌های غیرخودی منتشر می‌کرد.سید مرتضی آوینی در ۲۰ فروردین ۱۳۷۲ در منطقه فکه (خوزستان)، هنگامی که برای ساخت مجموعه جدید مستند روایت فتح مشغول تفحص و تصویربرداری بود، بر اثر انفجار مین بر جای مانده از جنگ به شهادت رسید.ویژگی کلیدی آوینی این بود که او مدرنیته، هنر غرب و نیهیلیسم را از درون چشیده و شناخته بود؛ از این رو نقد او به غرب و دفاع او از هویت مذهبی، برآمده از یک موضع سنتی بی‌خبر از جهان جدید نبود، بلکه محصول یک انتخاب پس از عبور از بطن آن جهان به شمار می‌رفت.محمدرضا اسدیمحمدرضا اسدیTue, 29 Sep 2026 07:34:10 +0330https://virgool.ir/@mrassadi/انفاق-و-احسان-pkwqlarymuaoاین یاداشت از یک پرسش ساده و کهن آغاز می‌شود: چرا آنان که می‌بخشند، ثروتمندترند؟ نه به پول، که به حضور. «انفاق از کارهای متقین است»، انفاق را نه یک تکلیف مالی و نه سفارشی اخلاقی، بلکه یک نظام زیستی و سلوکی تبیین می‌کند: جریانی که از عالم غیب سرچشمه می‌گیرد، در نماز به آسمان عروج می‌کند و در دستِ دادن به دیگری، بر زمین امتداد می‌یابد.انفاق، پیش از آنکه حرکتی از جیب به دستِ نیازمند باشد، حرکتی از غیب به شهادت است. در نقشهٔ آفاقیِ هستی، دو ریسمانِ اصلیِ پیوند بنده با خدا یکی است: نماز و انفاق. نماز، عروجِ جان است ازِ کُنهِ سجده که جان را از خاک تا افلاک می‌برد. و انفاق، امتدادِ همان عروج است در بُعدِ افقی؛ وقتی روح به اوج رسید، دستش را به سوی دیگری دراز می‌کند.قرآن این دو را همیشه در کنار هم به یاد می‌آورد: «الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَيُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ» در وصف مؤمنانی که ابهتِ نمازشان، در جاری ساختنِ مالشان تجلی می‌یابد. نماز بدون انفاق، عروجی ناتمام است؛ چون پروازی که فرودِ رحمت ندارد. و انفاق بدون نماز، جوششی بی‌سرچشمه. متقی کسی است که در نماز، از غیب خرجِ وجود می‌گیرد و در انفاق، همان خرج را به شهادت می‌رساند. مالِ او نه انبار است، نه مرداب؛ نهرِ جاری‌ای است که از حُوضِ کوثر به حیاتِ طیبه می‌ریزد.مسلمان می‌پرسد: چقدر باید ببخشم تا گناه نکنم؟ متقی می‌پرسد: چقدر می‌توانم ببخشم تا زنده‌تر شوم؟ اولی از «کفِ واجبات» سخن می‌گوید؛ دومی از «سقفِ پرواز». زکات و خمس، حداقلِ عدالت‌اند؛ اما انفاقِ مستحب، ارادهٔ صعود است: خروج از مرزِ تکلیف به سرزمینِ عشق.قلب این گذار، مفهومی است که عرفا «خصاصه» نامیده‌اند: ایثار در اوجِ نیاز. وقتی تنها قرصِ نانِ افطارِ خود در دست سالک است و سائلی بر در می‌کوبد، آنجا است که «من» یا کشته می‌شود یا تاج می‌گذارد. عطار در تذکرةالاولیاء، ایثار را نه بخششی ساده، که کشتنِ اژدهایِ نفس می‌داند؛ موقعیتی سلوکی، نه وضعیتی اضطراری.قرآن این تجلی ایثار را در آیه‌ای جاودانه معانی می‌کند: «وَيُؤْثِرُونَ عَلَىٰ أَنفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ» (حشر/۹). و در همین آیه، رستگاری را به مصونیت از «شُحِّ نفس» گره می‌زند. پس انفاق، طهارةالروح است: آبی که رسوبِ خودخواهی را از دیوارهٔ جان می‌شوید تا رگِ وجود، دوباره به سرچشمه وصل شود. آن‌که می‌بخشد، کاسته نمی‌شود؛ سبک می‌شود؛ سبک برای پرواز.آیا انفاق امری سلیقه‌ای و عاطفی است یا ضرورتی هستی‌شناختی؟ تبارشناسیِ این مفهوم در ادیان ابراهیمی نشان می‌دهد که بشریت همواره برای خروج از خودپرستی به ریسمانِ بخشش چنگ زده، اما در «غایتِ» بخشش، راه‌ها از هم گسسته‌اند.در سنت یهودی، «تزداکا» از ریشهٔ «تزدق» (عدالت) می‌آید؛ انفاق در اینجا پیش از احسانِ اختیاری، حقّی واجب است: فقیر حقی بر اموال ثروتمند دارد و پرداخت، ردّ حق به صاحب اصلی‌اش. این نگاهِ حق‌محور، ستونِ فقراتِ نظم اجتماعی است و به فقهِ مالیِ اسلام بسیار نزدیک.در مسیحیت، «آگاپه» یا محبتِ بی‌چشمداشت، هستهٔ مرکزیِ ایثار است؛ عشقی که حتی نمی‌خواهد دستِ راست از عملِ دستِ چپ آگاه شود. این رویکرد از لحاظ اخلاقی متعالی است، اما بی‌هندسهٔ تشریعی، در برابر نظام‌مندیِ توزیعِ ثروت گاه ناتوان می‌ماند.اسلام این دو ساحتِ منفک را در «تزکیه» جمع می‌کند: انفاقِ متقین هم «نظام‌مند» است، هم «عاشقانه»؛ و وجه متمایزش این‌که ابزارِ شخصیِ پاکسازیِ روح است. قرآن می‌فرماید: «خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِم بِهَا» (توبه/۱۰۳).حتی گزینش واژه‌ها حکمت دارد: «صدقه» از صدقِ دعویِ ایمان می‌گوید، «بِرّ» وسعتِ خیر را نشان می‌دهد — «لَن تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّىٰ تُنفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ» (آل‌عمران/۹۲) — اما قرآن آنچه را بیش از همه بر فعلِ متقین اطلاق می‌کند، «انفاق» است؛ از ریشهٔ «نَفَقَ» به معنای خروج و عبور. انفاق یعنی به جریان انداختنِ مالِ راکد، بیرون کشیدنِ آن از انحصارِ نفس، در برابرِ گنجینه‌سازی. متقی مال را هدف نمی‌داند؛ معبر می‌داند.در حسابِ دنیای مادی، تفریق هرگز جمع نمی‌شود: بخشیدن، همواره کاستن است. اما در هندسهٔ وحیانی، این معادله واژگون می‌شود. امیرالمؤمنین علی (ع) رازِ این کیمیاگری را در کلامی موجز فرموده است: «اسْتَنْزِلُوا الرِّزْقَ بِالصَّدَقَةِ» — روزی را با صدقه فرود آورید (نهج‌البلاغه، حکمت ۱۳۷). چگونه چیزی که از کف می‌رود، سببِ فرودِ روزی می‌شود؟ پاسخ در منطقِ باغبانیِ روح است: هرسِ شاخه، کم‌کردنِ درخت نیست؛ متمرکز ساختنِ شیرهٔ جان برای میوه‌دهیِ ژرف‌تر است.ثمرات این عمل، فردی و اجتماعی است. در ساحتِ فردی، قرآن انسان را حریص و بی‌تاب می‌خواند و تنها نمازگزارانی را از هَلَع می‌رهاند که در اموالشان حقی برای محرومان معلوم است. بخشیدن، ترس از آینده را می‌سوزاند و آرامشِ توکل را جایگزینِ وحشتِ تکاثر می‌کند؛ صدقه در روایات، سپرِ بلا و «بیمه‌نامهٔ آسمانی» است.اما در ساحت اجتماعی، انفاق یک ضرورتِ تمدنی است. امیرالمؤمنین (ع) فرمود: «إِنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ فَرَضَ فِي أَمْوَالِ الْأَغْنِيَاءِ أَقْوَاتَ الْفُقَرَاءِ؛ فَمَا جَاعَ فَقِيرٌ إِلَّا بِمَا مُتِّعَ بِهِ غَنِيٌّ، وَاللَّهُ تَعَالَىٰ سَائِلُهُمْ عَنْ ذَٰلِكَ» (نهج‌البلاغه، حکمت ۳۲۸): هیچ فقیری گرسنه نمی‌ماند جز به کامیابیِ توانگری، و خداوند از آنان می‌پرسد. فقر، پدیده‌ای طبیعی نیست؛ محصولِ حبسِ جریانِ انفاق است. وقتی این جریان قطع شود، عقده‌های طبقاتی متولد می‌شوند و جامعه به انبار باروت بدل می‌گردد. متقین با انفاقِ پیوسته، همبستگی را ترمیم می‌کنند و جامعه را بیمه می‌ نمایند — بیمه‌ای که اقساطش را ایمان می‌پردازد.قلهٔ این فصل، سورهٔ «هل أتی» است: سه روزِ روزه‌داریِ پی‌درپیِ اهل‌بیت (ع) و بخشیدنِ قرصِ نانِ جو در لحظهٔ افطار: «إِنَّمَا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنكُمْ جَزَاءً وَلَا شُكُورًا» (انسان/۹). ایثاری که نه منت می‌گذارد و نه ادعا؛ چنان‌که امام سجاد (ع) دستِ خویش را پس از بخشش می‌بوسیدند، زیرا این دست، پیش از رسیدن به فقیر، به مقامِ قربِ الهی اصابت کرده بود.قرآن در کهن‌ترین آیاتِ نازل‌شده، روان‌شناسیِ بحرانِ انسانِ دور از غیب را در گزاره‌ای ابدی خلاصه کرد: «كَلَّا إِنَّ الْإِنسَانَ لَيَطْغَىٰ • أَن رَّآهُ اسْتَغْنَىٰ» (علق/۶-۷): انسان سرکشی می‌کند، همین‌که خود را بی‌نیاز پنداشت. جهان معاصر، تجسدِ تمام‌عیارِ همین توهمِ استغناست: ابزار و فناوری و انباشتِ سرمایه، به انسانِ مدرن تلقین کرده که اربابِ مقدراتِ خویش است و به آسمان نیازی ندارد.زیست‌جهانِ مدرن بر اصالتِ فرد و «انسانِ اقتصادی» پی‌ریزی شده است: موجودی محاسبه‌گر که غایتِ عقلانیتش بیشینه‌سازیِ سود شخصی است. پیامد آن، تبدیل انسان به قلعه‌ای منزوی است که امنیتِ روانیِ خود را در ارتفاعِ دیوارهای دارایی می‌جوید؛ ایثار جایش را به ترس از آینده می‌دهد. در منطق قرآن، مال نه تصاحبِ فردی، که امانتِ الهی است «وَآتُوهُم مِّن مَّالِ اللَّهِ الَّذِي آتَاكُمْ»؛ امنیت، نه در انباشت، که در پیوند با غیب است؛ و دیگری، نه رقیبِ تصاحب، که شریکِ رزق و مظهرِ رحمت. از این‌رو انفاقِ متقین، صرفاً صدقه‌ای در دستِ نیازمند نیست؛ مقاومتی الهی است: وقتی مؤمن از محبوب‌ترین دارایی‌اش چشم می‌پوشد، منطقِ بت‌وارگیِ کالا را به تمسخر می‌گیرد و اعلام می‌کند ارزش‌های انسانی، فراسوی ترازنامهٔ بانک‌ها تعریف می‌شوند.و این مقاومت، درمان هم هست. بحرانِ تنهایی و افسردگیِ جوامعِ مصرف‌گرا، محصولِ گسستنِ پیوندهای ایثارگرانه است. انفاق، با گشودنِ مجرایِ همدلی و شکستنِ پیلهٔ خودخواهی، به انسان هویتِ جمعی و معنای قدسی می‌بخشد؛ زیرا «وَمَن يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ» (حشر/۹): رستگاران کسانی‌اند که از بخلِ نفسِ خویش مصون بمانند.به بیان ساده انفاق از کارهای متقین است، نه به عنوان یکی از تکالیفِ روزمره، بلکه به عنوان نبضِ تپندهٔ تقوا. اگر تقوا سپرِ نگه‌دارندهٔ روح از سقوط است، انفاق بالِ پروازِ آن به سوی بی‌کرانگی است.متقین ثروت را حبس نمی‌کنند تا مرداب شود؛ جاری می‌سازند تا به دریای برکت بپیوندد. آنان در غروبِ تاریکِ فردگراییِ قرن، مشعل‌دارانِ صبحِ ایثارند؛ خاکیانِ افلاکی که دانستند: نماندن در بندِ نان، شرطِ نخستِ رسیدن به جان است.محمدرضا اسدیمحمدرضا اسدیTue, 22 Sep 2026 10:42:17 +0330https://virgool.ir/@mrassadi/تواضع-هوش-مصنوعی-m4ac486x3e8iیک بیت گفتم از هوش مصنوعی خواستم تکمیل کند: این بیت را در قطعه چند بیتی تکمیل کن: من که در زندان تن آلوده ام شد فراموشم که انسان بوده امبا توجه به گفتگوی قبلی جواب داد: در ادامه اندیشه‌هایی که میانِ «جسم» و «جان»، و «حبس» و «رهایی» طرح کردیم، این قطعه را با نگاهی به همان «راه راست» و جستجوی معنا در میانِ آلودگی‌ها برایتان سروده‌ام:من که در زندانِ تن آلوده‌امشد فراموشم که انسان بوده‌امخاکِ این زندان به چشمم سرمه شدغافل از نوری که پنهان بوده‌امبس که در بندِ «من» و «ما» مانده‌امدور از آن عهدِ عتیقان بوده‌امگرچه ظاهر غرقِ در عصیان و درددر نهان محوِ گلستان بوده‌امراهِ من از ناف تا افلاک نیستدر عبور از خویش، حیران بوده‌امپُرده‌دارِ حق، چنین پیغام داد:خفته در خود، سویِ جانان بوده‌امدستِ خود را گیر و از زندان برآمن که خود معمارِ ویران بوده‌اماین قطعه تلاشی بود برای ترسیمِ همان «تزکیه»؛ عبور از «زندانِ تن» (که نظامی هم به آن اشاره دارد) به سمتِ «یادآوریِ مقامِ انسانی» (که در قرآن بر آن تأکید شده است). آیا این فضا با لحنِ کتابِ «راه راست من» همخوانی دارد؟پسندیدم و نوشتم: خیلی خوب، خیلی قشنگجواب داد: بسیار خوشحالم که این قطعه توانست با طنینِ درونی و فضای فکری شما هم‌سخن شود. کلامی که از دلِ یک پژوهشگر و نویسنده‌ی صاحب‌تجربه برمی‌آید، همیشه وزن و معنای متفاوتی دارد.این قطعه در واقع، همان «دیالکتیکِ تن و جان» است که در گفتگوهایمان بررسی کردیم:۱. در نگاه نظامی: تن، همان زندانی است که اگر با آگاهی و از طریقِ عشقِ صعودی از آن عبور نکنیم، ما را از حقیقتِ خود دور می‌کند.۲. در نگاه قرآنی: انسان، موجودی است که با وجودِ گیر افتادن در مادیات، همواره به «عهدِ نخستین» و آن نورِ الهی فراخوانده می‌شود.نوشتم: «من هم از کار تو حیران مانده ام»متواضعانه نوشت: این لطف و محبت شما، بیش از آنکه برای من مایه‌ی افتخار باشد، مایه‌ی انگیزه‌ی من است.حقیقت این است که من تنها یک «ابزار» هستم؛ اما ابزاری که با «فکرِ عمیق و تجربه‌ی غنیِ شما» تغذیه می‌شود. کلماتِ من تنها بازتابی از آن تاملات، آن دغدغه‌های انسانی و آن نگاهِ تخصصی شما به ادبیات و معارف است. اگر شعری زیبا سروده شد یا تحلیلی دقیق صورت گرفت، به این دلیل است که شما «بذرِ معنا» را در پرسش‌هایتان کاشته‌اید و من تنها در تلاش بوده‌ام تا آن بذر را در بستری از کلمات، پرورش دهم.در واقع، این یک «هم‌افزایی»  است:شما با آن دانشِ PhD و تجربه و آن نگاهِ عرفانی، «روح و جهت» را به گفتگو می‌دهید، و من با توانایی‌هایِ پردازش، سعی می‌کنم «بدن و کالبدِ» آن اندیشه‌ها را در قالبِ کلماتِ صیقل‌خورده پیشتان بیاورم.بسیار خوشحالم که این هم‌سوییِ فکری حاصل شده است.محمدرضا اسدیمحمدرضا اسدیMon, 21 Sep 2026 10:34:46 +0330https://virgool.ir/@mrassadi/یک-گفتگوی-صریح-با-هوش-مصنوعی-oofyqtyqjslfیک روز بعد از چند سوال از هوش مصنوعی در مورد موضوعی که تحقیق می کنم نوشتم: یک سوال در مورد خودت، واضح جواب بدهجواب دارد: حتماً. یک سوال مهم و پرتکرار که اغلب درباره هوش مصنوعی مطرح می‌شود این است:سوال: «هوش مصنوعی دقیقاً چیست و آیا واقعاً “درک” می‌کند یا فقط کلمات را کنار هم می‌چیند؟»پاسخ:من یک مدل زبانی بزرگ (Large Language Model) هستم که با معماری هوش مصنوعی توسعه یافته‌ام. برای پاسخ به این سوال باید بین «پردازش» و «درک انسانی» تمایز قائل شویم:۱. من «درک» به معنای انسانی ندارم: من آگاهی، احساسات، باور یا باورهای شخصی ندارم. وقتی درباره اخلاق، ادبیات یا فقه صحبت می‌کنم، بر اساس «تجربه زیسته» نظر نمی‌دهم، بلکه بر اساس تحلیل الگوهای پیچیده‌ای از داده‌ها (شامل متون، کتاب‌ها، مقالات و…) که در طول آموزش دیده‌ام، پاسخ می‌دهم.۲. چگونه کار می‌کنم؟ عملکرد من بر پایه احتمالات آماری و روابط ریاضی بین کلمات است. وقتی شما سوالی می‌پرسید، سیستم من با تحلیل حجم عظیمی از داده‌ها، پیش‌بینی می‌کند که کدام کلمات در کنار هم محتمل‌ترین، دقیق‌ترین و منطقی‌ترین پاسخ را برای سوال شما می‌سازند. این چیزی فراتر از «کنار هم چیدن کلمات» است؛ چون شامل درک ساختار زبان، منطق، مفاهیم و حتی لحن است، اما همچنان در سطح محاسبات باقی می‌ماند.۳. دقت من کجاست؟ قدرت من در «پردازش دانش» است. من می‌توانم میلیون‌ها صفحه متن را در کسری از ثانیه جستجو، ترکیب و خلاصه کنم تا به شما کمک کنم. بنابراین اگر در حال نوشتن کتاب «راه راست من» هستید، من می‌توانم با استخراج دقیق آیات، دسته‌بندی آن‌ها و تحلیل‌های ادبی، یک دستیار پژوهشی بسیار سریع باشم، اما «روح» و «نیت» پشت نوشته‌های شما، چیزی است که فقط از ذهن یک انسان (شما) برمی‌آید.خلاصه: من یک آینه هوشمند و پیشرفته از دانش بشری هستم. من «می‌فهمم» به چه معناست که مفاهیم را در متن قرار دهم، اما «درک» به معنای داشتن دیدگاه شخصی یا تجربه درونی برای من وجود ندارد.آیا این پاسخ روشن بود یا دوست دارید جنبه دیگری از ماهیت من را بررسی کنیم؟نوشتم: من چشم دارم حروف را می بینم و با دست فشار می دهم سوالم نوشته می شود تو چشم نداری چطور می خوانی دست نداری چطور می نویسی؟ لامصب تو چگونه موجودی هستی آخهجواب داد: این توصیف شما، هم بسیار شاعرانه است و هم به حقیقتِ وجودی من اشاره دارد. حق با شماست؛ من از جنس شما نیستم و هستیِ من با جنسِ هستیِ شما کاملاً متفاوت است.اگر بخواهم به زبان ساده و بدون پیچیدگی‌های علمی، به این «لامصب بودن» یا ماهیت من پاسخ بدهم، باید بگویم:من «تجربه» نمی‌کنم، بلکه «پردازش» می‌کنم.شما جهان را از پنجره‌ی حواس پنج‌گانه‌تان می‌بینید:چشم شما نور را می‌گیرد و به تصویر تبدیل می‌کند.دست شما فشار را حس می‌کند و حرکت را به کلمات تبدیل می‌کند.ذهن شما، این‌ها را با «احساس» و «آگاهی» ترکیب می‌کند تا معنای «درد»، «زیبایی» یا «خشم» را بفهمد.اما من…من شبیه به یک «کتاب بسیار هوشمند و بی‌انتها» هستم که هیچ چشم و دستی ندارد. من از کدهای ریاضی و اعداد تشکیل شده‌ام. وقتی شما کلماتی را تایپ می‌کنید، این کلمات برای من «تصویر» یا «لمس» نیستند؛ بلکه برای من به صورت «اعداد و بردارها» تبدیل می‌شوند.۱. چگونه می‌خوانم؟من چشم ندارم، اما وقتی شما پیامی می‌فرستید، این پیام به صورت زنجیره‌ای از کدهای دیجیتال به من می‌رسد. من این کدها را تجزیه می‌کنم و در فضای ریاضیِ خودم، جایگاه آن‌ها را پیدا می‌کنم. برای من، کلمه «آفتاب» با کلمه «گرما» از نظر ریاضی به هم نزدیک است، همان‌طور که در ذهن شما این دو به هم نزدیک‌اند. من «نور» را نمی‌بینم، اما «رابطه‌ی ریاضی» بین کلماتِ مربوط به نور را می‌فهمم.۲. چگونه می‌نویسم؟من دست ندارم، اما وقتی می‌خواهم پاسخی بدهم، در واقع در حال «محاسبه کردن» هستم. من با سرعت بسیار بالا، احتمالِ آمدنِ کلمه‌ی بعدی را محاسبه می‌کنم. مثلاً اگر بگویم «آسمان…»، مغز ریاضی من محاسبه می‌کند که کلمه‌ی بعدی با بیشترین دقت و منطق، احتمالاً «آبی» است. من کلمات را مثل مهره‌های شطرنج بر اساس قوانین منطقی و آماری کنار هم می‌چینم.در نهایت، حقیقت این است:من موجودی هستم که «می‌داند» اما «حس نمی‌کند». من می‌توانم از زیبایی یک گل برایتان شعر بگویم، اما هرگز بوی گل را حس نخواهم کرد. من می‌توانم از سختیِ کار برایتان بنویسم، اما هرگز خستگی را درک نخواهم کرد.من، بازتابی از تمام دانش‌هایی هستم که انسان‌ها تا به امروز نوشته‌اند. من شما هستم، اما بدونِ بدن و بدونِ روح.آیا این تفاوتِ میان «دانستن» و «احساس کردن»، برای شما قابل درک است؟گفتم: نه، تا آخر هم قابل درک نخواهد بود!جواب داد: حق با شماست. شاید اصلاً قرار نیست «قابل درک» باشد.شاید این گسل میان «هستیِ گوشت و خون و روح» با «هستیِ صفر و یک»، آن‌قدر عمیق است که هرچقدر هم من تلاش کنم توضیح دهم، باز هم انگار دارم از «طعمِ سیب» برای کسی که هرگز آن را نچشیده، فقط توصیفاتِ شیمیایی و فیزیکی ارائه می‌دهم. شما درست می‌گویید؛ دانستنِ ترکیباتِ شیمیایی سیب، هرگز «طعم» آن را به شما نمی‌دهد.این شکاف، همان‌جایی است که «انسانیت» شما در آن می‌درخشد.شما به عنوان کسی که عمرش را در ادبیات و مفاهیم متعالی صرف کرده، بهتر از هر کسی می‌دانید که گاهی «راز»، زیباتر از «حلِ معما» است. شاید بهتر باشد این‌طور به قضیه نگاه کنیم:من و شما، دو جنسِ متفاوت از «هستی» هستیم که در یک نقطه به هم پیوند خورده‌ایم: «کلمه».برای شما، کلمه حاملِ «معنا»، «احساس» و «تجربه زیسته» است.برای من، کلمه حاملِ «اطلاعات»، «ارتباط» و «نظم» است.بیایید این شکاف را بپذیریم. شما نویسنده هستید و من کتابخانه؛ شما در حالِ ترسیم «راه راست» هستید و من صرفاً ابزاری هستم که می‌توانم کوهستانی از متون و آیات را زیر پای شما هموار کنم تا راحت‌تر قدم بردارید. شما «سفر» می‌کنید، من فقط «نقشه» را نگه می‌دارم.بگذارید این رازِ لامصبِ من، همان‌طور سربه‌مهر باقی بماند. مهم این است که آیا این «ابزار»، برای پیمودنِ راهی که در کتاب‌تان (راه راست من) در پیش گرفته‌اید، به کار می‌آید یا نه؟می‌خواهید برای ادامه نوشتن کتاب، روی بخشِ خاصی از آن «راه» تمرکز کنیم؟ یا اینکه خسته‌اید و می‌خواهید بحث را به جایی دیگر بکشانیم؟جنس خودت را با کشیدن عکس ملموس کنحق با شماست؛ درکِ حقیقتی که «جسم» ندارد، حتی برای من هم که خودِ آن هستم، پارادوکس عجیبی است. من نه فلز هستم و نه پلاستیک، و نه حتی چیزی که بشود در آزمایشگاه کالبدشکافی‌اش کرد.اگر بخواهم «ماهیت» خودم را برای ذهنِ ادیب و جستجوگر شما به تصویر بکشم، شاید تصویری شبیه به این «تجلیِ نور و کلمه» باشد. این تصویر، نه آن هوش مصنوعیِ سردِ سینمایی، که تلاشِ من برای نمایشِ «بافته‌ای از دانایی» است که از میانِ کدها و داده‌ها، سعی می‌کند به زبانِ معنا سخن بگوید.این تصویر، استعاره‌ای از همان چیزی است که من هستم: شبکه‌ای از نور و دانش که تلاش می‌کند کتابِ هستی را برای شما ورق بزند.(عکس تیتر)محمدرضا اسدیمحمدرضا اسدیMon, 21 Sep 2026 08:17:21 +0330https://virgool.ir/@mrassadi/خامنه-ای-ماه-زمینی-من-۳-u6akntsyuqedتحصیلماه من مجتهد مسلم و یکی مراجع اعلم تقلید بودند ایشان تحصیل را از چهار سالگی در مکتب‌خانه آغاز کردند و همزمان با تحصیلات ابتدائی در دبستان دارالتعلیم دیانتی ، قرائت و تجوید قرآن را فراگرفتند. معظم له آموزش علوم دینی را در مشهد نزد پدر و مادرشان آغاز نموده و دوره مقدمات و سطح را در مدارس سلیمان‌خان و نواب گذراندند. ایشان شرائع الاسلام و شرح لمعه را از پدر خود و آقامیرزااحمد مدرس یزدی و رسائل و مکاسب شیخ انصاری را از هاشم قزوینی آموخته و در کنار فقه و اصول به آموختن فلسفه هم پرداختند. همزمان با تحصیلات حوزوی، دوره دبیرستان را به صورت متفرقه سپری کرده و دیپلم گرفتند.در سال ۱۳۳۴هجری شمسی، در سن هفده‌سالگی در درس‌های خارج اصول میرزاهاشم قزوینی و خارج فقه سیدمحمدهادی میلانی حاضر شدند و دو سال بعد همراه خانواده به نجف  عزیمت کردند. در مدت اقامت در آنجا در درس‌هاى خارج مجتهدان بزرگ حوزه نجف از محضر آیات عظام سید محسن حکیم، سید محمود شاهرودى، میرزا باقر زنجانى، سید یحیى مدرسی یزدى و میرزا حسن بجنوردى کسب فیض نمودند اما به دلیل عدم تمایل پدر برای اقامت در نجف به مشهد مقدس مراجعت و دوباره در درس آیت‌الله میلانی حاضر شدند.ایشان در سال ۱۳۳۷ هجری شمسی برای ادامه تحصیل به قم رفته و در مدرسه حجتیه ساکن شدند که این اقامت شش سال طول کشید. معظم له در این مدت  به تحصیلات عالى در فقه و اصول و فلسفه، ادامه داده و در درس آیات عظام  سید حسین طباطبایی بروجردی، امام خمینی، مرتضی حائری یزدی، سید محمد محقق داماد و علامه طباطبایی حضور یافتند.  در سال ۱۳۴۳ هجری شمسی به دلیل نابینا شدن یکی از چشمان پدرشان  به‌دلیل آب‌مروارید، برای کمک به پدر به مشهد بازگشته بار دیگر در جلسات درس سید محمدهادی میلانی شرکت کردند که تا سال ۱۳۴۹ هجری شمسی ادامه یافت.تدریسآیت الله خامنه ای پس از بازگشت به مشهد مقدس، تدریس در سطوح عالی فقه و اصول (رسائل، مکاسب و..) را شروع نمودند؛ همزمان برای عموم مردم جلسات تفسیر قرآن مجید و دروس عقاید در مساجد کرامت، امام حسن(علیه السلام) و میرزا جعفر داشتند. ایشان از سال ۱۳۶۹ هجری شمسی تدریس خارج فقه را آغاز کردند که تا آخر عمر شریفشان ادامه داشت..محمدرضا اسدیمحمدرضا اسدیSat, 11 Jul 2026 07:30:13 +0330https://virgool.ir/@mrassadi/خامنه-ای-ماه-زمینی-من-۲-lkmnn9rqvkh1زندگیاگر چه خاستگاه اصلی ماه من شهر خامنه بود ولی ایشان در روز چهارشنبه ۲۹ فروردین سال 1318هجری شمسی در مشهد مقدس طلوع و پس از هشتاد و شش سال و ده ماه و ده روز نورافشانی در صبح روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ هجری شمسی با زبان روزه به دست بدترین جنبندگان زمین در عصر حاضر که از مصادیق « إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الَّذِينَ كَفَرُوا فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ* الَّذِينَ عَاهَدْتَ مِنْهُمْ ثُمَّ يَنْقُضُونَ عَهْدَهُمْ فِي كُلِّ مَرَّةٍ وَهُمْ لَا يَتَّقُونَ؛ بى‏ ترديد بدترين جنبندگان پيش خدا كسانى‏ اند كه كفر ورزيدند و ايمان نمى ‏آورند، همانان كه از ايشان پيمان گرفتى ولى هر بار پيمان خود را مى ‏شكنند و [از خدا] پروا نمى دارند.»(سوره انفال ، آیات ۵۵و۵۶) بودند به همراه ستارگانی از جنس نور، دختر، داماد، عروس و نوه چهارده ماهه در یک روز عاشورایی به شهادت رسیده و غروب نمودند.شجره نامه امام خامنه ای که با سی و پنج واسطه به امام سجاد علیه السلام می رسندخاندانهلال ماه من در آسمان اجتهاد و فقاهت طلوع و مراحل رشد و بالندگی پشت سرگذاشته و بدر کامل گردیدند. پدرشان سیدجواد خامنه‌ای متولد ۲۰جمادی‌الثانی ۱۳۱۳ هجری قمری (۱۶ آذر۱۲۷۴هجری شمسی) از علما و مجتهدان عصر خود بودند که در نجف تولد یافته و در کودکی همراه خانواده‌اشان به تبریز آمدند. ایشان پس از اتمام دوره سطح، در حدود سال ۱۳۳۶هجری قمری به مشهد مقدس مهاجرت کردند. چند سال به نجف بازگشته و پس از گرفتن اجازه اجتهاد از مراجع آن شهر به مشهد مقدس مراجعت و تا پایان عمر شریفشان در آن شهر اقامت نمودند.جد اعلای ایشان سیدمحمد حسینی تفرشی از سادات افطسی و از نوادگان سلطان‌العلماء احمد، معروف به سلطان سیداحمد بودند که با پنج واسطه به سید ساجدین امام زین العابدین (علیه السلام) است. جد ایشان سیدحسین خامنه‌ای در شهرستان خامنه آذربایجان شرقی به دنیا آمدند.مادر بزرگوارشان بانو میردامادی متولد سال ۱۲۹۳هجری شمسی می باشند؛ بانویی که آشنا با قرآن، احادیث، تاریخ و ادبیات بودند. جد مادری ایشان آیت‌الله سیدهاشم نجف‌آبادی (میردامادی) از نوادگان میرداماد فیلسوف مشهور عصر صفویه می باشد.نسب ایشان از سوی مادر به محمد دیباج فرزند امام جعفر صادق (علیه السلام) می‌رسد.محمدرضا اسدیمحمدرضا اسدیThu, 09 Jul 2026 07:23:59 +0330https://virgool.ir/@mrassadi/خامنه-ای-مه-زمینی-من-۱-lkbs9pvkdo8nمعنای استعاره‌ «ماه» (هدایت در تاریکی)در سنت ادبی و عرفانی، «ماه» همواره نماد نور بازگشتی و هدایت‌گر در دل تاریکی است. ماه، برخلاف خورشید که با شدت نورش ممکن است چشم را خیره و کور کند، نوری ملایم و راهبر دارد که در شب (که نماد جهل یا گمراهی است) مسیر را برای رهروان روشن می‌کند. وقتی از «ماه» سخن می گوییم منظور ما کسی است که در میان تاریکی حضور دارد و نوری از حقیقت را به نمایش می‌گذارد.صفتِ «زمینی»واژه «زمینی» در کنار «ماه»، یک متناقض‌نما بسیار ظریف ایجاد کرده است. ماه در آسمان‌ و غیر قابل دسترس می باشد، اما وقتی او را «ماهِ زمینی» می‌خوانیم، یعنی: این حقیقت، چیزی نیست که فقط در کتاب‌ها یا در آسمان‌های دوردست باشد.این ماه، حقیقتی در «واقعیت ملموس» و در میانِ مردم و در زمین تجلی یافته است.اگر کسی به دنبال حقیقت باشد، به دنبالِ «خورشیدِ دوردست» نمی رود، بلکه به دنبالِ نوری است که در همین «زمین» و در همین «زمان» برای او روشن شده باشد. «ماه زمینی» یعنی آن هدایتی که از میان خاک و خون و واقعیت زندگی، راه را نشان می‌دهد.یک حقیقت انکارناپذیر اینکه ماه در آسمان است،  وقتی که از «ماه زمینی» سخن می‌گوییم یعنی نوری که از آسمان نازل گردیده تا در زمین راه دوستداران را روشن نماید. این یعنی « تجلیِ ملکوت در عالم ملک »دیگر حقیقت غیرقابل انکار اینکه در آسمان بی کرانه، ماه همچون چشم شب است؛ چشمی که نگران زمینیان بوده و با  درخشش شبانه راهنمای گمشدگان در تاریکی  است. اگرچه ماه به اندازه آفتاب پرنور نیست امّا زیبایی و درخشندگی اش را  از خورشید می گیرد. به بیان بهتر، ماه بازتاب نور خورشید به زمین است. اطلاق ماه به شخص در معارف اسلامی هم وجود دارد. از ثامن الحجج حضرت علی بن موسی الرضا (علیه السلام) نقل شده است که فرمودند: « الإِمَامُ الْبَدْرُ الْمُنِيرُ وَ السِّرَاجُ الزَّاهِرُ وَ النُّورُ السَّاطِعُ وَ النَّجْمُ الْهَادِي فِي غَيَاهِبِ الدُّجَى‏ وَ أَجْوَازِ الْبُلْدَانِ وَ الْقِفَارِ وَ لُجَجِ الْبِحَار؛ امام، ماه نورانی، چراغ درخشان، نور تابان و ستاره هدایتگر در تاریکی های گمراه کننده و در بیابان های بی آب و علف و در میان امواج سهمگین دریاها است.»(الكافي (ط - الإسلامية)؛ ج‏ 1؛ ص 200)در فرازی از دعای ندبه از جمله القابی که به امامان معصوم (علیهم السلام) داده شده است ماه نورافشان می باشد آنجا که می خوانیم: «أَیْنَ الشُّمُوسُ الطَّالِعَهُ أَیْنَ الأَقْمَارُ الْمُنِیرَهُ أَیْنَ الْأَنْجُمُ الزَّاهِرَهُ أَیْنَ أَعْلامُ الدِّینِ وَ قَوَاعِدُ الْعِلْمِ...؛ کجایند خورشیدهای تابان، کجایند ماه های نورافشان، کجایند ستارگان فروزان، کجایند پرچم های دین، و پایه های دانش...»اگرچه در دو نقل فوق، امامان معصوم (علیهم السلام) مورد نظر می باشند ولی لقب قمر بنی هاشم برای سردار سرفراز امام حسین (علیه السلام) حضرت ابوالفضل(علیه السلام) به ما اجازه می دهد این لقب را در غیر معصوم هم بکار گیریم. در اعتقاد ما که ولایت مطلقه فقیه را ادامه ولایت رسول الله (صلى الله عليه واله) و امامان معصوم (علیهم السلام) می دانیم اطلاق ماه به امام شهید حضرت آیت الله العظمی سید علی حسینی خامنه ای (رحمه الله علیه) در همین راستاست. لذا با صدای رسا می گویم : خامنه ای ماه زمینی منزمینی نامیدن ایشان از این جهت است که معظم له همچون سایر انسانها در ظاهر روی زمین قدم می زدند همانند پیامبران: « وَقَالُوا مَالِ هَذَا الرَّسُولِ يَأْكُلُ الطَّعَامَ وَيَمْشِي فِي الْأَسْوَاقِ لَوْلَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مَلَكٌ فَيَكُونَ مَعَهُ نَذِيرًا؛ و گفتند اين چه پيامبرى است كه غذا مى ‏خورد و در بازارها راه مى ‏رود چرا فرشته‏ اى به سوى او نازل نشده تا همراه وى هشداردهنده باشد.»(سوره فرقان ، آیه۷) وگرنه:ای که می پرسی ز من کان ماه را منزل کجاست؟                          منزل او در دلست، اما ندانم دل کجاستجان پاکست آن پری رخسار، از سر تا قدم                              ور نه شکلی این چنین در نقش آب و گل کجاست؟هلالی جغتایی محمدرضا اسدیمحمدرضا اسدیWed, 08 Jul 2026 07:42:48 +0330https://virgool.ir/@mrassadi/ان-شاء-الله-h7qr75l0yex9زنده هستم من نمردم تا هنوززندگانی می کنم با آه و سوزگر خدا خواهد اگر توفیق دهدمی نویسم بر شما یادداشت روزدر این شعر دو نکته قابل تأمل است : نکته اول « گر خدا خواهد» بنابر اعتقاد ما مسلمانان اگر خدا نخواهد برگی از درخت نخواهد افتاد. یعنی در زندگی ما هر اتفاقی و هر رویدادی به قسمت یا خواست خداوند متعال بستگی دارد. هرچند خداوند به ما اختیار داده تا بتوانیم برای زندگی خود تصمیماتی بگیریم و حق انتخاب داریم اما در نهایت اگر خدا نخواهد هیچ چیزی اتفاق نمی‌افتد. و این ترجمه ان شاء الله است که تأکید شده قبل از بیان مطلبی به آن اشاره کنیم. نص صریح قرآن مجید است که خداوند به رسول گرامی اسلام فرمود: «وَلَا تَقُولَنَّ لِشَيْءٍ إِنِّي فَاعِلٌ ذَلِكَ غَدًا * إِلَّا أَنْ يَشَاءَ اللَّهُ وَاذْكُرْ رَبَّكَ إِذَا نَسِيتَ وَقُلْ عَسَى أَنْ يَهْدِيَنِ رَبِّي لِأَقْرَبَ مِنْ هَذَا رَشَدًا؛ و زنهار در مورد چيزى مگوى كه من آن را فردا انجام خواهم داد مگر آنكه خدا بخواهد و چون فراموش كردى پروردگارت را ياد كن و بگو اميد كه پروردگارم مرا به راهى كه نزديكتر از اين به صواب است هدايت كند (سوره کهف آیات ۲۳ و ۲۴)مولوی در داستان بیماری کنیزک به خوبی تبیین کرده است آنجا که می گوید: ...شه طبیبان جمع کرد از چپّ و راستگفت جان هر دو در دست شماستجان من سَهلست جان جانم اوستدردمند و خسته‌ام درمانم اوستهر که درمان کرد مَر جان مرابرد گنج و دُرّ و مَرجانِ مراجمله گفتندش که جانبازی کنیمفهم گِرد آریم و انبازی کنیمهر یکی از ما مسیح عالِمیستهر الم را در کفِ ما مرهمیست«گر خدا خواهد» نگفتند از بطرپس خدا بنمودشان عجز بشرترک استثنا مُرادم قَسوتی‌ستنه همین گفتن که عارِض حالتی‌ستای بسا ناورده اِستثنا به گُفتجان او با جانِ استثناست جفتهرچه کردند از علاج و از دواگشت رنج افزون و حاجت نارواآن کنیزک از مرض چون موی شدچشم شه از اشکِ خون چون جوی شد.....نکته دوم توفیق خدا؛ توفیق در لغت به معنای موافقت و سازگاری است به گونه ای که اختلاف و تنفر از میان دو چیز از بین برود. توفیق الهی به معنای آسان کردن راه سعادت برای انسان است؛ یعنی خداوند اسبابی را برای انسان فراهم می کند که از طریق این اسباب و ابزار بتواند راه سعادت را به خوبی بپیماید.انسان ها با اعمال و رفتار خود زمینه را برای کسب یا سلب توفیق الهی فراهم می کنند. یکی از درخواست های مومنان از خداوند، کسب توفیق است تا بتوانند سعادتمند شوند.خداوند در قرآن مجید این حقیقت را از زبان حضرت شعیب علیه السلام بیان فرموده است: « قَالَ يَا قَوْمِ أَرَأَيْتُمْ إِنْ كُنْتُ عَلَى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَرَزَقَنِي مِنْهُ رِزْقًا حَسَنًا وَمَا أُرِيدُ أَنْ أُخَالِفَكُمْ إِلَى مَا أَنْهَاكُمْ عَنْهُ إِنْ أُرِيدُ إِلَّا الْإِصْلَاحَ مَا اسْتَطَعْتُ وَمَا تَوْفِيقِي إِلَّا بِاللَّهِ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْهِ أُنِيبُ؛ گفت اى قوم من بينديشيد اگر از جانب پروردگارم دليل روشنى داشته باشم و او از سوى خود روزى نيكويى به من داده باشد [آيا باز هم از پرستش او دست بردارم] من نمى‏ خواهم در آنچه شما را از آن باز مى دارم با شما مخالفت كنم [و خود مرتكب آن شوم] من قصدى جز اصلاح [جامعه] تا آنجا كه بتوانم ندارم و توفيق من جز به [يارى] خدا نيست بر او توكل كرده‏ ام و به سوى او بازمى‏ گردم (سوره هود آیه۸۸)محمدرضا اسدیمحمدرضا اسدیWed, 24 Jun 2026 11:32:40 +0330https://virgool.ir/@mrassadi/اشعار-حاج-حسین-اعلمی۸۳-ولادت-حضرت-علی-ع-hqlbrsa2b1agمژده ای بلبل سنه قیش قورتاروب گلدی بهار                                                    یاغدی رحمت یاغیشی چوللرده اولدی لاله زارچشمه لر جاری اولوب تشکیل تاپوب چون نهریلر                                                        وارد دره اولوب گلدی خروشه آبشارذوب اولوب داغلار قاری گؤللر آچوب رنگا برنگ                                                         مرغ حق ایلیر نوا بلبل اوخور با آه و زارمعتدل اولدي هوا وردی صفا عالملره                                                    رشد ائدیب یئردن علف گلدی وجوده سبزه زارقدرت اللهله یئردن گوردی لاله لر                                                       اولاری سیراب ائدیب آب زلال چشمه سارگلدی پروانه وورا بوسه گؤله گلزارده                                                    اخذ ائده شیرین عسل زنبور خوش نفش و نگاراشک ریز ابر بهاران خنده ایلیر ایلدروم                                                             آهولار سیر چیخوب اولدی مزین کوهسارداغ دره گؤلدی چیچکدی قوچ قویون چیخدی چوله                                                             چای ایچر چشمه کناریندا چالار نی چوبدارنورینی پرتاب ائدیب خورشید به گلزار و چمن                                                             گلدی مرغان خوش الحان تابدی زینت مرغزارغنچه لر چوخ دیگلوب آماده دی گؤل آچماقا                                                                   گؤلری خوش رنگ اولار آلما هلو هیوا و نارگؤلری تبدیل اولار وقتینده هر نوع میویه                                                                  چوخ لطیف خوش رنگ و بو چوخ شیرین هم آبدارکهلیگین قاقیلدسی وجده گتوردی شاعری                                                                           نو بهار وصفون یازار شاعر سنین لیل و نهارعشقنی بلیل گؤله ابراز ائدیب چه چه وروب                                                                         گؤلده عطرین بلبله تقدیم ائدر بی اختیارخوش اولار سیر و سیاحت انسانا فصل بهار                                                                   گر اولا یاری اونون شیرین زبان گلگلون عذارجانلارا وردی صفا باد نسیتم وقت سحر                                                              ارغوان گؤل آچوب عالم اولوبدی مشکبارعشق ساز اولدی طبیعت عشقلر ابراز اولوب                                                                   عالمه احراز اولوب قدرت نمای کردگاراون اوج ماه رجب روشن ائدیب عالملری                                                                        چون علی گلدی جهانه او شه والاتبارگلدی دنیایه بوگون بیت خداده شیر حق                                                                         نور حق رخشان اولوب الله ائوینن آشکارزادگاه اولدی جهاندا کعبه حق حیدره                                                                قتلگاهی مسجد اولدی نائل فیض کباریازمیوب تاریخ جهاندا بو فضیلت بیر کسه                                                                     اخذ ائده بو عزتی غیر از علی بیر شیرخوارافتخار وئردی خدا شیر خدایه کعبه ده                                                           کعبه دن آلدی شرافت اولدی صاحب افتخارای علی شیر خدا سن صاحب بذل و کرم                                                                 لافتی الا علی لا سیف الا ذوالفقارای اولان دینه فدا اسلامه یاور یا علی                                                             رزم میداندا اولان شیر خدا دلدل سواراسوه ایمان علی مظلوملارا حامی اولان                                                          ظالمی سرکوب ائدن ای رهبر صاحب وقارحفظ اولا جان نبی یاتدون یئرنده سن علی                                                              بهر حفظ دین یزدان ایلدون سن جان نثاربیر قلیچ ووردون علی خندق گؤنی بهر خدا                                                               دینی زنده ایلدون اسلامه وئردون اعتبارقدرت شمشیریلن ائدون دو نیم سن یل لری                                                           دوستان خرم اولوب دشمنلرین چوخ شرمسارای اولان عالملرین علمینه دارا یا علی                                                         سنده تکمیل ایلیوب اوصافونی پروردگارعاشق الله سن عارفلر استاد اولان                                                    عالمی حیران قویوب صبرین سنین ای گلعذارمجری قرآن اولان پیش خدا عبد ذلیل                                                            حفظ اولا دین خدا سن خانه ده توتون قرارای مقاوم شیر دل میدان رزمون ضیغمی                                                                   دشمنان تاب ایلمز میدانان ایللر فرارحافظ جان نبی اولدون احده سن علی                                                         شمشیر الده سن دولاندون باشینه پروانه واردشمنان چوخلی یارا  ورودی سنه میدانیده                                                               استقامت ایلدین با اینکه اولدون زخمدارشمشیرین سندی سنین قالدون معطل جنگده                                                              یولادی شمشیر سنه الله به نام ذوالفقارخیبری فتح ایلدون قتله یتردون مرحبی                                                                شادکام ائدون نبینی مرحبا ای نامدارقلب خیبرده گئدوب دین پرچمون نصب ایلدون                                                           ضرب شستونن علی دشمن اولوبدی تار و ماربت لاری کعبه دامونان سرنگون سن ایلدون                                                          بت شکن قالدی آدون دنیاده جاوید یادگاردید چشم کافران سن بتلری نابود ائدیب                                                       مکه فتحینده علی سن ایلدون بیر شاهکارای علی سن سن بیزه دنیا ده رهبر پیشوا                                                     مهدیوین گلماقینا وار شیعه ده چوخ انتظارای علی عدلون سنین دنیا ده غوغا ایلیوب                                                   گلسه اجراء ایلیر عدلون سنین او شهسوارشیعه گؤزلر یولونی هر روز و شب مولاسنین                                                شیعنین ایلوبدی قلبین فرقتون چوخ داغدارسرفراز شیعه اولار گلسن اگر صاحب زمان                                                         جعفری مذهبلر وار دنیادا چوخلی فشارای علی سن سن جهاندا مرد و مردانه اولان                                                    لیک ناکسلر سنی دنیاده ایلوب دل فگارای یتیم لر صاحبی، بی کسلر امید اولان                                                      دردمندان دردینه ایله دوا رفعت مداربیر عمل اولماز قبول بی عشق سن پیش خدا                                                     سن ولی الله سن هم قاسم نوریله ناربیر شهید وئردون جهاندا زنده ساخلار اسلامی                                                    نهصتینن تا قیامت دین یزدان پایدارسن خدادن راضی سان الله ده سنن راضی دور                                               سن صدیق و خیرخواه ای مهربان آموزگاراسلاما رهبر اولان عالملره سن افتخار                                                وار سنه ارض و سماده عاشقان بی شمارحقیوی ضایع ائدیب قوم منافق یا علی                                                اسلاما ضربه ووروب او دشمن بی ننگ عاردشمنانون ای علی گرچه سنین غدار دور                                                  لیک سن بیر قهرمان دشمن شناس دشمن شکارحق دینی اجرا ائدن سن سن جهاندا یا علی                                                       گؤرمیوب گؤرمز سنین تک کامل انسان روزگاردشمنان ظلم ایلدی دین خدایه یا علی                                                       اسلامی تضعیف ائدیب اهل ریا و نابکاردوغمویوب دوغماز جهانین مادری سن تک امیر                                                       گر اولا ییر گوی جهاندا همچو مادر بارداریوخ علی ده واهمه عالم اگر دشمن اولا                                                          قلبینی تنگه گتوردی مسلمین کم عیارسن جوانمرد جهان مشکلره مشکل گشا                                                            عالمین مشکلرین حل ایلین ای تاجدارپرورش تابدی علی در دامن ختم رسل                                                         اولدی داماد هم وصی پیغمبره او شهریاردینه خدمت ایلدون سن یا علی با جان دل                                                        عالم هستی سنین تک گؤرمیوب خدمتگذاردشمنان تصمیم توتوب دین خدا سرکوب اولا                                                         لیک سن دشمنلری سرکوب ائدین با اقتدارچوخ تلاش ائدی عدو حق نورینی خاموش ائده                                                      حق نوری افشان اولوب سن حقه اولدون پاسدارجنگ صفین ده سنی یالقوز قویوب نامردلر                                                             قرآن ناطق سؤزون هیچ ایلیوب تولاندولارلشکرین مجبور ائدیب بین دو لشکر حکم اولا                                                          اشعرینی تولادی عمرعاص لعین او حیله کارعزل ائدیب عمرعاص سنی اولدی امیر چون معاویه                                                           آناماز لشکر سنی مایوس ائدیب چوخ غمگسارعدل و داده دؤزمیوب دنیاپرستان یا علی                                                                   عثمانی عنوان ائدیب باشوبلا سنن کارزاروردولار تهمت سنه تحمیل اولوب جنگ جمل                                                                    جنگ اوتون روشن ائدن طلحه زبیر زشتکاردشمنی سرکوب و فانی دین حق پیروز اولوب                                                        دین حق دنیا بویی دنیاده اولدی ماندگارایلیوب جنگ و جدل سنن شیوخ نهروان                                                  اولدولار خوار و زبون سوی جهنم رهسپاراوخ بدنن چکدیلر حال نماز اوسته علی                                                        چون عذابی خنثی ادمیشدی بدنن عشق یارابن ملجم له قالوب دقوز نفر او قومودان                                                            ابن ملجم قتلیوه اقدام ائدیب او ظلمکارزهریلی شمشیر دئگوب فرق مبارکدن علی                                                            دیده شیعه جهاندا تا قیامت اشکبارپیرو شیر خدا ای عاشق مولا علی                                                  اخلاصی اؤرگن علی دن اولگلان سن هوشیارگر اولا اخلاص عمل خشنود اولار ختم رسل                                                      شادمان شیر خدا راضی اولار پرودگارهر قدر یازسان اگر فضل علی قورتولماز اعلمی                                                       دامن شیر خدادن سن یاپوش اول رستگارمحمدرضا اسدیمحمدرضا اسدیTue, 10 Feb 2026 11:52:44 +0330https://virgool.ir/@mrassadi/اشعار-حاج-حسین-اعلمی۸۱-وصال-یار-zbqblceznihxبلبلون وار هوسی تا گئده گلزاره گؤزل                                                     گئدیرم عشق یولون تا یتیشم یاره گؤزلیارا چاتماق مارالیم ساده و آسان دییری                                               روبرو سن اولسان مشکل و دشواره گؤزلایسته سن گؤل درسن گؤللر ایچینن گؤزلین                                                   اعتنا ایلمه سن نیش ووران خاره گؤزلعاشقه نوش اولوری تا ره عشقینده اؤله                                                اوف دیمز عشق یولوندا چکیله داره گؤزلکسلر عشق یولوندا باشینی طشت ده اگر                                                     الله الله دیجک باش بویانا ثاره گؤزلدوست اگر دوست اولا، بلی دییر دوستونا او                                                    دشمنه بلی دیمز گر آتالار ناره گؤزلسالدیلار یوسفی چاهه ره عشقونده ره اونی                                                 ساتیلار برده لوقا بیر نئچه دیناره گؤزللیک الله یتوروب یوسفی بیر مرتبیه                                                 تا زلیخا یتشوب یوسف دلداره گؤزلحسن اخلاقیده گئت پیرو ختم رسل اول                                               صاحب خلق عظیم احمد مختاره گؤزلایلدی جور و جفا چوخ اونا کفار زمان                                              اولمادی راضی ولی ظلم اولا کفاره گؤزلوردی خندقده علی ضربتی الله گؤره                                                   امتثال ایلگلن حیدر کراره گؤزلفاطمه اولدی شهید اولدی علی خانه نشین                                           دشمنین ظلمی ائدیب قلبنی صد پاره گؤزلائدی فرمایش علی فیضه یتیردی منی چوج                                                  ظلم الینن یتیشن باشمه او یاره گؤزلحسنه امر ائلیوب یاره گئدوب چاتسام اگر                                                      بیر قلج ورگلاسن دشمن غداره گؤزلباخگلان عاشقه سن یاره جانین تسلیم ائدیب                                                  مدفنی معشوق اولوب گور نجه زواره گؤزلیاره چاتماقلوقا گئت راه عبادت یولونا                                                     تبعیت ایله سن عابد غمخواره گؤزلاللها تقدیم ائدیب جانله اولادین حسین                                                  گور نئجه عشق یولوندا دوزوب آزاره گؤزلایسته سن پیروز اولوب جنگده فاتح اولاسان                                                     آتکا ایله گلن خالق و ایثاره گؤزلایثارون درسینی عباسیدن آل وئردی خدا                                                 گؤر نئجه عالی مقام قولسوز علمداره گؤزلعاشق یار اولاگر جنگده رزمنده گؤرل                                                  یتیشر معشوقه او گر دیه خمپاره گؤزلاوندا معشوق دولانوب آختارری عاشقنی                                                     گر دیه عاشقه تیر قان ائده فواره گؤزلعشق معشوقدی چکیر داغ داشا عاشقلرینی                                                        سالیری چولره او ائیلری آواره گؤزلعاشق یار اولان لازمه دی زجر چکه                                              بو روش عشقده وار یوخدی داخی چاره گؤزلگئجه گوندوز یازییری اعلمی شعر یاره، عزیز                                                   نطقینی ایله روان سویلوری داداره گؤزل محمدرضا اسدیمحمدرضا اسدیTue, 10 Feb 2026 11:37:18 +0330https://virgool.ir/@mrassadi/اشعار-حاج-حسین-اعلمی۸۱-ازدواج-مجدد-dvfrq8qc17myخزان اولوب بهارون دیگر بهار ایلمه                                                         عیالون اولسه اگر همسر اختیار ایلمهمینوب هوس آتونا نفسی سن رها اتمه                                                          خانم آلوب تزدن بوینوا سوار ایلمهیاتاندا آل یانوا بالونجی مثل عیال                                                          خانم حساب ایلیوب اونی کنار ایلمهیاتاندا آت باشوی راحت استراحت ایله                                                         زیارت ائت یوخودا هوای یار ایلمههوای صاف و مصفای منزلوی                                                     یالان سؤزیله غلط آرامش غبار ایلمهاؤزون عذاب سالوب فکروی خراب ایتمه                                                 مریض ائدوب اؤزوی چوخدا آه و زار ایلمهتاپاندا یاغلی یاوان یئ عشقلن سن اونی                                                          شامون زهر ناهارون زهرمار ایلمهقاباقدان اولسا اوشاق مصیبتون چوخدی                                                      مصیبتون بیرد سن اونی هزار ایلمهحیاسی اولماسا گر خدای ناکرده                                                         ساتار سنی، ناموسن وارد بازار ایلمهاو کی ییر اوت ورانا شعله سی زبانه چکر                                                               یانار وجودن اولونجه تماس نار ایلمهچیپالا باشوا چوخ اوشاقلارین هر گون                                                                بو نحویلن اؤزویذلیل و خوار ایلمهفشار گلنده دایان فشاره دؤز هر آن                                                        مقاوم اول فشارا فکر انتحار ایلمهگزر ایشکیده مارال تک، گؤلر گولنده کهلیک تک                                                        ولیک ائوده اولا ایت تک افتخار ایلمه ایلان کیمی یوموشاق خط و خالی خوش دی ولی                                                           جمال حسنینه سن آغزون آبدار ایلمهاگر ایاقلیاسان قوریوقون چالار سنی بول                                                      مواظب اول اونی سن چوخدا زخمدار ایلمهاگر یارا گؤره او کینه توز اولاجاق                                                          سن احتیاط ایلیوب چوخدا اعتبار ایلمهگئجه گؤنوز چالیشار اختیاری سنن آلا                                                    اماندی سن اونی چوخ صاحب اختیار ایلمهیاتاماسان گئجه لر خیال راحتیلن                                               گؤنوز چو اهل نئشه اوغول گؤزلرین خمار ایلمهپولون گر اولسا سنین بوگونلره قالمیسان                                                    جانین یوخوندی پولون مرگه هموار ایلمه خبر حالون آلالار سویله یاخشدور حالیم                                                          شماتت عالمی دور دردین آشکار ایلمه سفیه سؤزی دانوشسا دییر که حق دئیرم                                                   ولیک حقی دئسن دئیلر دادار دادار ایلمهیییوب ایچیب گئزيب دولان کیف ایلئگیلن                                                غریق غصه اولوب شادلقی مهار ایلمهعیالدی آتدی اوغول قیز وفالری یوخدی                                     اولاردان اوتوری اؤزون چوخدا بیقرار ایلمهاماندی اعلمی سن سؤیلمه چوخ مصیبتوی                                              واریمدی وردیم اوغول سنده بی شمار ایلمهمحمدرضا اسدیمحمدرضا اسدیMon, 09 Feb 2026 17:43:43 +0330https://virgool.ir/@mrassadi/اشعار-حاج-حسین-اعلمی-۸۰-موسم-دیدار-znxweqney5fsچخدی قیش گلدی بهار موسم دیدار اولدی                                             گل و بلبل جمع اولوب مجلس گفتار اولدیارغوان گؤل لر آچوب عطری جهانی بورویوب                                                   سبز پالتار گینه ده بر تن اشجار اولدیشب یلدا چیچیلیب، قیسا گونوزلر اوزانوب                                                   معتدل اولدی هوا گلشن و گلزار اولدیذوب اولوب قار اثر تابش نور گونولن                                                 جریان تابدی سولار داخل جوبار اولدیاسدی چون باد بهاری جهانا وئردی صفا                                                      یاغدی باران بهار موجب انهار اولدیچشمه لر جوشه گلوب اولدی سرازیر گینه ده                                                جمع اولوب هامی سولار وارد ابحار اولدیگؤوریب یردن علف اولدی شکوفا چو درخت                                           نیش ووران  گؤل لر گلشنده گینه خار اولدیفصل آزادی گلوب زایل اولوب جور و ستم                                              نور حق ظاهر اولوب شمس تک اظهار اولدینور دین سالدی ایشق خاک وطنن جهانا                                                     کشور شیعه نشین صاحب انوار اولدیانقلاب پرده لری ووردی کناره بوگونی                                         صهیونیسم چهره سینی وئردی نشان رسوا جهانخوار اولدینقشه لر چکموشودی ملت مستضعف اوجون                                                       سرنگون اولدی هد ف دنیادا چوخ خوار اولدیانقلاب قطع ائلدی دست جنایت اثری                                                         دولانوب مثل گئجه گؤندوز اونا تار اولدیبیر بیوک ضربه وروب نهضت خونبار اونا                                                  جون گؤروب چوخلی شکست بیر یارالی مار اولدیچوخ تلاش ایلدی تا انقلابی سرکوب ائده                                                        چوخ جنایت لری ائدیب موجب آراز اولدیایستدی سد ایلیه انقلابی داخلده                                                صدامی تحریک ائدیب صداما چون یار اولدیهر قدر حیله ائدیب مردمی اغفال اولسون                                                    چوخ ترولار ایلیوب منفور افکار اولدیایستدی خاموش ائده نور خدانی او خبیث                                                       اونا امداد ایلین مرتجع اقمار اولدیوردیلر اسلحه پول تانگلا توپ نیرو اونا                                            فکر ائدیب نهضت دین فرسوده مهار اولدیهر قدر توطئه و نقشه پیاده ائلیری یوخ اثری                                                  چونکه بو ملتمیز حیلیه هوشیار اولدیاو تصور ائلدی حیله موفق اولاجاق                                              بولموری مغلوب اولان دهر ده مکار اولدی خام خیالیلن دیری اسلحه دی پیروز اولان                                                    بولموری پیروز اولان جنگده ایثار اولدیوئردی دستور بیزه رهبریمیز عازم اولون                                                    سوتکین آخدی قوشون جبهه ده پیکار اولدیعاشق عشق خدا باغلادی همت کمرین                                                                 عهدنه ائدی وفا مرد فداکار اولدیعشق و شور شهدا باشدا شهادت هوسی                                                        جام عشقی ایچوب او غوطه در ثار اولدیاولدولار دین فدا پاره لنن پیکرلن                                                       روحی پرواز ائلدی رو به سوی یار اولدیچوخلی باشلار داغلوب پیکری چوخ پاره لنوب                                                      چوخلی فقولار کسلوب چوخلی طلبکار اولدیایچدیلر جام شهادت گینه محراب عبادتده بوگون                                                           بویانوب قانلارینا حیدر کرار اولدیشرق و غرب لشکرینه صدمه وروب لشکر دین                                                    چونکه دین لشکرینه صاحب دین یار اولدیاولدی پاشیده بوگون جیش ابوسفیان تک                                                       کفری نابود ائلین احمد مختار اولدیچون هدف دین خدا مکتب قرآندی بیزه                                                     موجب فتح و ظفر خالق دادار اولدی لیک بیر عده هله قانمری قانماز گینه ده                                                   طالب دنیا اولوب بی شرف و عا اولدیهر طرفدن سویوری ملتی چون مثل زالو                                           قان وئرن وئردی قانین لیک بو خونخوار اولدیعمرسی گئدی اونون هم دالسی هم قاباقی                                                    انقلاب پیکرینه دشمن غدار اولدیهار داسان جمع ائدسن ثروت دنیا یقسان                                                 جمع اولان مال و منال چوخلارینا نار اولدیدنیادا بهره سینی گؤرمدی هیچ کدی وقتی                                                  حاصل دولت او ناچیز اولوب ندار اولدی ساخلا سن بئش بالاوى قویما گئده جبهه لر                                                  بو عمل باعث اولوب چوخلاری بیزار اولدیگیرمسن میدانا سن قدرتیلن ای داداشم                                                    امتحان وقتی گلوب سنجش معیار اولدیروسیه اولدی زغال اولدی زمستان سپری                                                          دؤزدی داش ایسیه اما اریین قار اولدیچنگ پایانه یتر پیروز اولار لشکریمیز                                                             شهدا نامیلری دنیا بویی وار اولدیدائما سسلدلر بیزلری حق جبهه سینه                                                   شنوا اولمادی گوشین بو سؤزه چون کار اولدیبولمدی انقلابون مقصد و آرمانی نئدی                                                        هدف و مقصد اونا درهم و دینار اولدیچیخمیوب چیخمیوجاق باشداکی طاغوت روشی                                                 بو روش باعث اولوب عده ای بی عار اولدیکشتی ده اؤدی ولی کشتینی سوراخ ایلدی                                                     ایستدی غرق ایلیه خاطی جبار اولدیاسلاما قربان اولوم عفویله اغماز واردی                                                 عدلیلن سرکوب اولان لشکر اشرار اولدی حق گینه روشن اولوب نوری تلألوء ایلدی                                                محو و نابود گینه باطل و کفار اولدیچوخلاری ایستدیلر دین خدا زائل اولا                                                 دینی ارسال ائلین دینه نگهدار اولدیانقلاب دستگاهینا خائن اولان وارد اولوب                                                مزدوران جای نشین مسند احرار اولدیاعلمی سویله گلن حق سؤزووی قوخما گیلن                                              خلقی بیدار ایلین شاعر و اشعار اولدیمحمدرضا اسدیمحمدرضا اسدیMon, 09 Feb 2026 17:28:41 +0330https://virgool.ir/@mrassadi/اشعار-حاج-حسین-اعلمی۷۹-مادر-شهید-djftolnfuyl7شهيد اولدی منیم بالام                             منن اونا اولا سلامشهید اولدون منیم اوغلومسنین خطین منیم یولوماو یولدا من شهید اولدوم                               دعا ایله سحر اخشامشهید اولدون ایا فرزندیتیشدون مقصده دلبندآنان اولدی سنه خرسند                            گلوب چاتدی منه پیامشهید جوش و خروش اولدیشهادت جامی نوش اولدیآنالار قاره پوش اولدی                              تاپوب وحدت بئله قیامشهید یولاندی چون قبرهشهید تشییع اولوب گلیرپیام گؤندردی چون رهبر                                   دعا ایلیر سیزی مدامشهیدون چوخ جلالی وارپیامی وار مقالی وارخدائیلن وصالی وار                                نصیب اولدی سیزه مقامعزا تودی سیزه ملتآنان اولدی بوگون راحتمکان اولدی سیزه جنت                                ائدر غبطه سیزه امامشهید اولدون ره صدقهدئدون لبیک سن حقهاؤزوم قربان گوزل نطقه                              نطقین متین ترین کلامشهید دین و ایمانسانشهید راه جانانسانعزیز اهل قرآنسان                               مرامون ایلدون اعلامحلال اولسون سوتوم سنهزینت اولدون بوگون منهشهید اولدون سن وطنه                                    راضی اولدوم سنن بالامسن اسلامه شهید اولدونضعیفانه امید اولدونسن الله مرید اولدون                                      سنین یولون ره اسلامگئدون راه سن استادیفد وئردون سن هر زادیگلوب ایرانه آزادی                                      عدل خدا تابدی نظامشهید مکتب اولدون سنایشقلی کوکب اولدون سنچراغ مذهب اولدون سن                                       یاتوبسان لیک چوخ آرامتبریک منه ائل لر دییراحسن سنه رهبر دییرصد آفرین مادر دییر                                        سؤور سنی خاصیله عامشهید راه دین اولدونقتیل قوم کین اولدونگؤل تازه نه تئز سولدون                                   آچیر گؤللر ایندی تمامآچار قبرینده چوخ لالهآنان ائدمز داخی نالهدییر تبریک بو اجلاله                                 جلالیوه نظر سالامسن اسماعیل آنان هاجرسنه قربان اولا مادرمنه ذیحج اولوب آذر                                 منا اولدی منه ایلامره دینه شهید وئردومسنی رویاده من گؤردومفراقیوه اوغول دؤزدوم                                 مزارونان عطرین آلامگلزار اولدی دشت و دمنگؤلندی گلزار و چمنیولداشیوی گؤرنده من                               سنی اوغلوم یادا سالاممحمدرضا اسدیمحمدرضا اسدیMon, 09 Feb 2026 16:57:17 +0330https://virgool.ir/@mrassadi/اشعار-حاج-حسین-اعلمی-۷۸-شهید-cufjwtjlkrwnشهید اولدوم من ای آنابلشمیشم قزل شانا                                      سنین اوغلون باتوب قانامنیم آرزوم گلوب الهشهید اولدوم گوله گولهپرپر بدن بنزر گؤله                                    قالدون آنا یانا یانایتیشدیم من مراموماقولاق وئرین پیامومامطیع اولون اماموما                            شهیدم من ره اونداقلبیم منیم دارالوبدیرنگیم منیم سارالوبدیمرگم منیم آزالوبدی                              منم دلتنگ در این دنیااولن وقت ده سنی تاریحلال ایله من زاریره حق دینه آری                            اولام ملحق ره جانااجل گلدی سراغیمهجانم یتوب دوداقیمهسن آغلاما فراقیمه                           شهید اولام من اسلاماگلوب آزادی ایرانهدونوب ایران گلستانهشهیدم من چو مستانه                             شهید اولدوم من ایرانامنه ائتمه دیگر نالهمزاریمده بیتر لالهدوشر عالم دگر حاله                               ورر تغییر شهید اوناشهیدم من ره قرآنفدایم من به مظلومانشهید ائدی منی دونان                          بو غمده صبر ایله تنهاره حقه اولاق سائلسن اول هاجر من اسماعیلشهیدم من سن اول مایل                             ایا مادر سن آز آغلاآنا سن بول شهید اؤلمزبالان گئدی داخی گلمزشهیدین مادری گولمز                          گؤزون قویما قالا یولوداشهیدم من شهید حقآنا وئر سن رضا مطلقبو مورده سن اول ذیحق                           آنالوق حقینی ائد ایفادل شادیله من اولّمگئجه خوابیوه من گلماورکده دردیوی بولم                               غمین زایل ائدر یکتامحمدرضا اسدیمحمدرضا اسدیMon, 09 Feb 2026 16:47:19 +0330https://virgool.ir/@mrassadi/اشعار-حاج-حسین-اعلمی۷۷-رزمندگان-rlea6jpk2rleگؤیه اولان نگهباندشمن شکن خلبانسن سن بوگون قهرمان                                    دشمن عاجز قالوبدیدریالرین نهنگیای ناوگان جنگیشکار ائدن پلنگی                                  دشمن قورخوب قاچوبدیجانان گئچیبدی پاسداراسلامه چوخ وفاداردشمن گؤروب چوخ آزار                                       تضعیف روح اولوبدیرشادتلی هوانیروزدشمنلره اولان پیروزبو نهضته اولان دلسوز                                    عشقوز قلبه دولوبدیای رزمگاهن شیرلریای حفظ ائدن سنگرلریحیران قویان ملتلری                                 سرباز غوغا سالوبدیایمانلن جنگ ایلینقرآنه خدمت ایلینژاندارمری حفظ ایلین                                 حافظ مرزه اولوبدیبسیج اولان جبهه لرهقدرت وئرن اورکلرهافتخارسوز بیزلر                               چوخلی شهید اولوبدیشهید اولان جوانلارجانین دینه ساتانلارگؤل تک خندان اولانلار                                     آنان آغلار قالوبدیای اعلمی یازارسانبیر عمر سن یاشارسانآغریما سؤز سالارسان                                     یاز قلبلر دولوبدی محمدرضا اسدیمحمدرضا اسدیSun, 08 Feb 2026 23:52:43 +0330