https://virgool.ir/feed/@mraliبیشتر مطالب این صفحه بازنشرند چون به نظرم ارزشش را دارند. علی حسین‌زاده هستم.fa2026-11-10 19:16:34https://files.virgool.ir/upload/users/12039/avatar/kvUwS7.jpghttps://virgool.ir/@mralihttps://virgool.ir/@mrali/از-میان-کامنت-هام-صدا-و-سیما-و-فرانسه-pjlio8j11s5rتظاهرات مردم فرانسهحال و هوای این روزای صدا و سیما:- از سید به حاجی، حاجی چه خبر. (حاجی مثلا خبرنگار صدا و سیما در پاریسه!)- جانم سید جان. به گوشم.- حاجی اونجا هنوز کسی کشته نشده؟- نه سید هنوز کسی کشته نشده. البته یه قطع دست داشتیم اما تلفات نه. شهر عجیبیه!- عه. بخشکی شانس. اون ۷ تا پلیس که حالشون وخیم بود چی؟ اونا که نمردن؟- نع. لامثصبا نمیمیرن که! دو دستی چسبیدن به این دنیا. بمیرین دیگه!- بهتر حاجی! بهتر که اونا نمردن. ما دنبال مردن مردم هستیما! حواست باشه.- چرا سید؟ نمی‌فهممتـ...- آخه حاجی اگه یه پلیس بمیره و از مردم کسی نمیره که میان همینو میزنن تو صورتمون که ببین حتی با این خشونت باز هم به روی مردمشون اسلحه نکشیدن!- آهان... راس میگی سید. حواسم به این نبود. پس برنامه اینه: از این پس تو گزارشام هیچ پلیسی نباید بمیره اما مردم باید بمیرن!- آفرین. همینه. همینه. برو جلو که از پشت هواتو دارم. :)منبع: virgool.io/@mrali/comment/yh0l2gptsqrwo0qسایر مطالب:بعد از فقط ۶ سالاز میان کامنتهام (۲)جعفر خان از فرنگ آمدن!نظریه‌ای در دفاع از فهم مردمچرا در دل بحران‌ها جوک می‌سازیم؟چند «مهسا» کشته شوند خواهیم گفت بس است؟برسد به دست ذوب‌شدگان ولایتِ مقیم فرانسه و هلنداگر کسی خالق ما بوده، مطمئناً باهوش نبودهیک ویرگولی معاون رئیس جمهوری شداز میان اتفاقات و اخبار کشورمانپلیس داریم تا پلیسعصاره رذایل بشریتسربازان غایبعلی‌آقاعلی‌آقاWed, 21 Oct 2026 21:59:23 +0330https://virgool.ir/@mrali/بعد-از-فقط-۶-سال-us1qawarwyzmموجودی لحظه‌ای صندوق نفت نروژشش سال پیش، در اوایل مهر ۱۳۹۹، مطلبی در ویرگول منتشر کردم درباره سرگذشت یک عراقی که نروژ را از بلای نفت نجات داد. در آنجا به صندوق نفت نروژ اشاره کردم که کارکردی مشابه صندوق ذخیره ارزی یا صندوق توسعه ملی ایران دارد، و لینک وب‌سایت آن را گذاشتم که موجودی صندوق را به‌صورت آنلاین نشان می‌داد. آن زمان موجودی صندوق حدود ۱۰ تریلیون و ۶۲۶ میلیارد کرون بود؛ رقمی که برابر می‌شد با بیش از یک تریلیون دلار آمریکا.سرگذشت یک عراقی که نروژ را از بلای نفت نجات داد | ۱https://virgool.io/@mrali/%D8%B3%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%DB%8C%DA%A9-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%86%D8%B1%D9%88%DA%98-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%84%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%81%D8%AA-%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%DB%B1-ruqoesirf9vjدیروز در گفت‌وگو با چند همکار جوان، صحبت به جنگ، توان مالی ایران و ذخایر ارزی کشورهای حاشیه خلیج فارس کشید و دوباره همان صندوق به ذهنم آمد. سایت را باز کردم و پرسیدم به نظرتان این چیست. ایده‌ای نداشتند. وقتی موضوع را برایشان توضیح دادم، باورشان نمی‌شد. موجودی صندوق امروز، مهر ۱۴۰۵، به حدود ۲۱ تریلیون و ۸۶۲ میلیارد کرون رسیده است که معادل تقریباً دو ممیز سه تریلیون دلار می‌شود. به عبارت دیگر، در عرض شش سال موجودی صندوق بیش از دو برابر شده و از حدود هزار میلیارد دلار به بیش از دو هزار و سیصد میلیارد دلار رسیده است.موجودی لحظه‌ای صندوق نفت نروژ در مهرماه ۱۳۹۹موجودی لحظه‌ای صندوق نفت نروژ در مهرماه ۱۴۰۵در همین دوره، اقتصاد نروژ هم مجموعاً حدود ۲۵ درصد رشد کرده و از حدود ۴۲۴ میلیارد دلار به حدود ۵۳۰ میلیارد دلار رسیده است. این رشد در حالی رخ داده که نروژ بخش عمده درآمدهای نفتی خود را وارد اقتصاد داخلی نکرده، بلکه آن‌ها را در بازارهای جهانی سرمایه‌گذاری کرده و فقط سهمی از بازده واقعی صندوق را طبق قاعده مالی وارد بودجه کرده است. نتیجه این است که دارایی مالی بین‌نسلی کشور در حال بزرگ شدن است و بخش قابل توجهی از ارزش امروز صندوق نه از خودِ نفت، بلکه از بازده سرمایه‌گذاری‌ها آمده است.رشد اقتصاد نروژشفافیت در حکومت پادشاهی نروژنکته‌‌ی شاید جالب‌تر از خودِ عدد، شفافیت دولت پادشاهی نروژ است. موجودی لحظه‌ای صندوق، ترکیب دارایی‌ها، نسبت سهم سهام و اوراق قرضه و املاک، فهرست کشورها و شرکت‌هایی که در آن‌ها سرمایه‌گذاری شده، بازده دوره‌ای و حتی هزینه‌های مدیریت، همه به‌صورت عمومی و آنلاین در دسترس هر کسی حتی منِ ایرانی است. هیچ نیازی به گزارش‌های رسمی پراکنده، مصاحبه مدیران یا برآوردهای پرت و پلا و متناقض غیررسمی نیست؛ هر شهروند نروژی یا هر ناظر خارجی می‌تواند در هر لحظه ببیند این ثروت بین‌نسلی دقیقا کجا و چگونه سرمایه‌گذاری شده است. همین شفافیت است که امکان نظارت مستمر عمومی و سیاسی را فراهم می‌کند و باعث می‌شود قاعده مالی — که دولت را از دست بردن به اصل سرمایه بازمی‌دارد — صرفا روی کاغذ نماند.ترکیب دارایی‌های صندوق نفت نروژکشورهایی که نروژ در آنها سرمایه‌گذاری کرده است۱۰ کمپانی نخست مقصد سرمایه‌های نروژ۱۰ صندوق اوراق قرضه نخست مقصد سرمایه‌های نروژسؤال اینجاست که ما در این شش سال چه کردیم؟ایران کجا بود و به کجا رسید؟موجودی واقعی و قابل اتکای صندوق توسعه ملی یا آنچه از حساب ذخیره ارزی باقی مانده، چقدر است؟وقتی کشورهای دیگر با انضباط مالی و سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت شکاف را بزرگ‌تر می‌کنند، آیا هنوز ایران فرصتی برای بستن این فاصله باقی است؟سایر مطالب:نقش علمای شیعه در عهدنامه ننگین ترکمانچایوزارت نفت باید اسناد کرسنت را منتشر کندسنگاپور آفریقا و درس‌های آن برای ایرانحجاب در عصر پیامبر چگونه بود؟آینده پرتنش جمهوری اسلامی (۱)سهم ایرانیان فقط حسرت استمقایسه فقر در ایران و آمریکانظریه‌ای در دفاع از فهم مردمآیا سقوط لیبی تقصیر آمریکا بود؟سیل دارد همه چیز را می‌برد، دانشگاه را هم.آیا تجاوز جنسی در سوئد از خاورمیانه رایج‌تر است؟چرا دارایی‌های کشور را تنها به «خاک» تقلیل می‌دهید؟علی‌آقاعلی‌آقاSun, 18 Oct 2026 21:01:57 +0330https://virgool.ir/@mrali/نقش-علمای-شیعه-در-عهدنامه-ننگین-ترکمانچای-rqur2zllwnwbبرخلاف آنچه بین عامه مردم در خصوص بیکفایتی فتحعلی شاه قاجار شهرت پیدا کرده، بر اساس شواهد تاریخی علمای شیعه در تبدیل یک مناقشه مرزی به جنگی پرریسک و خسارت‌بار، و در کشاندن حکومت قاجار به سوی جنگ، مسئولیتی تاریخی دارند.جنگ ایران و روس اثر محمود ملک‌الشعرامقدمهدر سال ۲۰۲۶، در میانه جنگ آمریکا با ایران، بار دیگر در بخشی از فضای سیاسی و مذهبی ایران این پافشاری دیده می‌شود که جنگ با آمریکا باید به هر قیمتی ادامه پیدا کند و عقب‌نشینی در برابر آمریکا بمعنای ترس، خیانت، بی‌غیرتی، پشت کردن به خون شهدا و... خواهد بود. گفتمانی که در آن ادامه مقاومت نظامی هنوز برای بخشی از نیروهای مذهبی و ارزشی یک گزینه مطلوب یا دست‌کم اجتناب‌ناپذیر تلقی می‌شود. اما این نخستین بار نیست که در تاریخ ایران، یک جنگ خارجی با مذهب، آرمان و غیرت ملی درهم می‌آمیزد:اصرار ارزشی‌ها بر ادامه جنگ به هر قیمتیجنگ‌های ایران و روسیهنزدیک به دویست سال پیش، در آغاز قرن نوزدهم، ایران قاجاری دو بار با روسیه تزاری وارد جنگ شد. جنگ نخست به عهدنامه گلستان در سال ۱۸۱۳ انجامید؛ جنگ دوم به ترکمانچای در سال ۱۸۲۸. نتیجه هر دو جنگ، از دست رفتن بخش‌های بزرگی از سرزمین‌های ایران در قفقاز بود؛ و دست‌کم در جنگ دوم ایران و روس، نقش علمای شیعه در آنچه سرانجام رقم خورد، قابل چشم‌پوشی نیست.جنگ نخست: گلستان؛ وقتی حکومت به سراغ علما رفتروسیه در سال ۱۸۰۰–۱۸۰۱ گرجستان شرقی را به امپراتوری خود ملحق کرد و سپس پیشروی خود را به خان‌نشین‌های قفقاز ادامه داد. در ژانویه ۱۸۰۴ ژنرال تسیسیانوف گنجه را تصرف کرد و حاکم آن، جوادخان قاجار، کشته شد و شمار زیادی از ساکنان نیز قتل‌عام شدند. فتحعلی‌شاه و عباس‌میرزا این پیشروی را تهدید مستقیم به اقتدار قاجار و موقعیت ایران در قفقاز تلقی کردند و وارد جنگ شدند.در ادامه، میرزا بزرگ قائم‌مقام، وزیر عباس‌میرزا، برای کسب مشروعیت شرعی، فرستادگانی به اصفهان و عتبات فرستاد تا از علما استفتا کنند که آیا این جنگ مصداق جهاد است یا نه. شیخ جعفر کاشف‌الغطاء، آقا سیدعلی اصفهانی، ملا احمد نراقی و دیگران فتوای جهاد صادر کردند و مجموعه این احکام در «رساله جهادیه» گردآوری شد. آنها جنگ را در قالب دفاع از سرزمین اسلامی و دفاع از مسلمانان قفقاز تفسیر کردند؛ برای حکومت مشروعیت دینی ایجاد کردند؛ و امکان بسیج مذهبی مردم را افزایش دادند.از لحاظ نظامی اما نتیجه فاجعه‌بار بود: روسیه به‌دلیل برتری توپخانه و سازمان نظامی، و ایران به‌دلیل ضعف پرداخت و نگهداری نیروها و ضعف ساختاری ارتش، شکست خورد و بخش بزرگی از متصرفات قاجاری در قفقاز را به روسیه تسلیم شد.صفحات نخست و آخر عهدنامه گلستان به زبان فارسی و روسیبر اساس عهدنامه گلستان، روسیه مالکیت بخش عمده سرزمین‌های قفقاز در شمال رود ارس، از جمله داغستان، گرجستان شرقی، خان‌نشین‌های گنجه، قره‌باغ، شکی، شیروان، باکو و قوبا و نیز بخشی از خانات تالش را به دست آورد؛ ایروان و نخجوان در آن زمان هنوز به ایران تعلق داشتند و واگذاری آنها در ترکمانچای اتفاق افتاد.جنگ دوم: ترکمانچای؛ وقتی علمای شیعه فعالانه وارد کارزار شدندبعد از عهدنامه گلستان، مسئله به طور کامل حل نشد. از آنجا که مرز دقیقا مشخص نشده بود، ایرانیان و روس‌ها بر سر مناطقی مانند گوکچه (Gokcha) اختلاف داشتند و در فاصله ۱۸۱۳ تا ۱۸۲۶ فضای روابط ایران و روسیه بسیار متشنج باقی ماند. در ایران بخش مهمی از جامعه و نخبگان، گلستان را یک صلح ناعادلانه و موقت می‌دانستند و امید به بازپس‌گیری سرزمین‌های قفقاز وجود داشت. تجربه پیروزی ایران بر عثمانی در جنگ ۱۸۲۱–۱۸۲۳ نیز اعتمادبه‌نفس زیادی ایجاد کرده بود. عباس‌میرزا نیز از همان ابتدا با وضعیت ایجادشده در گلستان موافق نبود و در سال‌های بعد به تقویت ارتش و حفظ آمادگی نظامی پرداخت. البته درباره اینکه او شخصا از ابتدا خواهان جنگ دوم بود یا بیشتر می‌کوشید میان جنگ و صلح تعادل برقرار کند، در تاریخ‌نگاری اختلاف وجود دارد.فتحعلی‌شاه در سال‌های پس از جنگ نخست و پیش از جنگ دوم ایران و روس عموما می‌کوشید از درگیری تازه با روسیه اجتناب کند. دانشنامه ایرانیکا می‌نویسد او سرانجام «برخلاف قضاوت بهتر خود» در برابر جناح طرفدار جنگ تسلیم شد. در این جناح الله‌یارخان آصف‌الدوله قرار داشت و عباس‌میرزا نیز از آن پشتیبانی می‌کرد. در عین حال، شور مذهبی ایجادشده توسط علما در پشتیبانی از جنگ، مقاومت شاه را بسیار دشوار کرده بود. فضای مذهبی به نقطه‌ای رسیده بود که مخالفت با جهاد می‌توانست به عنوان مخالفت با دین خدا تلقی شود بطوریکه وقتی میرزا عبدالوهاب معتمدالدوله و میرزا ابوالحسن‌خان شیرازی در برابر درخواست جهاد مقاومت کردند، فتوایی صادر شد که مخالفت با جهاد را نشانه کفر تلقی می‌کرد سپس گروهی از علما با کفن به اردوی شاه رفتند تا آمادگی خود برای جهاد و شهادت را نشان دهند و سرانجام شاه تسلیم شد.حمید الگر (Hamid Algar) پژوهشگر برجسته بریتانیایی-آمریکایی، پس از بررسی منابع، از کتاب جوزف ولف (Joseph Wolff) عبارتی را نقل می‌کند که فتحعلی‌شاه به جان مک‌نیل گفته بود:«من جنگ با روسیه را نمی‌خواستم؛ ملاها مرا وارد آن کردند.» | فتحعلی شاه قاجارفتحعلی شاه قاجاراز فتوای جهاد تا ترکمانچای؛ چه نتیجه‌ای حاصل شد؟جنگ دوم ایران و روس، بین سال‌های ۱۸۲۶–۱۸۲۸ رخ داد. جنگ در ژوئیه ۱۸۲۶ آغاز شد و ایرانیان در ابتدا موفقیت‌هایی به دست آوردند و حتی برخی شهرها و مناطق را از روسیه پس گرفتند. اما این موفقیت دوام نداشت. تا پاییز، پیشروی ایران متوقف شد و با رسیدن نیروهای روسی تحت فرمان پاسکویچ، ورق برگشت. در سال ۱۸۲۷ روس‌ها حمله گسترده‌تری را آغاز کردند و ایروان و نخجوان را تصرف کردند و سپس تبریز پایتخت ولیعهد و مرکز اصلی عملیات جنگی ایران سقوط کرد. از این نقطه به بعد، ایران دیگر در حال جنگ برای بازپس‌گیری سرزمین‌ها نبود؛ در حال جنگ برای متوقف کردن پیشروی روسیه بود. سرانجام روس‌ها تا حدی پیش آمدند که ایران ناچار شد شرایط آنها را بپذیرد و نتیجه آن عهدنامه ترکمانچای در ۲۲ فوریه ۱۸۲۸ بود.این بار ایران علاوه بر سرزمین‌هایی که در گلستان از دست داده بود، خان‌نشین‌های ایروان و نخجوان و اردوباد را نیز واگذار کرد. ایران همچنین مجبور به پرداخت غرامتی سنگین (۱۰ میلیون تومان) به روسیه شد و امتیازات سیاسی و تجاری مهمی به روس‌ها اعطا کرد.به این ترتیب، دو جنگ پشت سر هم، بخش عمده‌ای از قفقاز را از حاکمیت ایران خارج کرد.پیشروی مرز روسیه در خاک ایران طی عهدنامه‌های گلستان و ترکمانچایچه درسی برای ایران امروز دارد؟علمای شیعه یگانه علت و نیروی جنگ دوم ایران و روس و تنها عامل تحمیل عهدنامه ترکمانچای نبودند؛ اما آنها در تبدیل یک مناقشه مرزی به جنگی پرریسک و خسارتبار، و در کشاندن حکومتی مردد به سوی جنگ، مسئولیتی تاریخی داشتند.اهمیت این واقعه تاریخی برای امروز در این نیست که بخواهیم رویدادهای دو قرن پیش را عینا با سیاست امروز یکی بدانیم. شرایط ایران قاجاری با جمهوری اسلامی قرن بیست‌ویکم قابل مقایسه مستقیم نیست. اما یک الگوی مشترک مهم وجود دارد:برشی از صفحه آخوندانه در آپاراتوقتی یک تصمیم نظامی با یک وظیفه مقدس، یک جهاد ایدئولوژیک یا یک آزمون دینی پیوند می‌خورد، هزینه عقب‌نشینی حتی اگر عاقلانه و مطابق منافع کشور باشد به‌شدت افزایش پیدا می‌کند. دولت ممکن است در ابتدا نسبت به آغاز یا ادامه جنگ مردد باشد، اما اگر جنگ به موضوع حیثیت، ایمان، غیرت یا تکلیف شرعی تبدیل شود، عقب‌نشینی دیگر فقط یک تصمیم سیاسی بر پایه حساب‌کتاب‌های عقلانی نخواهد بود بلکه ممکن است «خیانت»، «ضعف» یا حتی «مخالفت با دین خدا» تلقی شود.درس مهم برای ایرانیانِ سال ۲۰۲۶ این است که هیچ کشوری نباید تصمیم درباره جنگ و صلح را از محاسبه قدرت، توان نظامی، اقتصاد، دیپلماسی و احتمال پیروزی جدا کند و آن را صرفا به عرصه ایمان، حیثیت و احساسات بسپارد.سایر مطالب:یک انجمن؛ معمار حافظه جمعی ایرانیانمیرزا حسن رشدیه و کربلایی کاظم ساروقیتولد آزادی (تاریخچه برج آزادی تهران - بخش یکم)چرا آخوند خراسانی مخالف تشکیل حکومت اسلامی بود؟یک پیشنهاد برای تنظیم روابط با کشور بی‌چشم و روی لبنانبزرگترین نسل‌کشی تاریخ معاصر دنیا (معرفی کتاب قحطی بزرگ)نمایش کمدی فتحعلی شاه پیش از تسلیم در برابر روسیهچرا دارایی‌های کشور را تنها به «خاک» تقلیل می‌دهید؟آمریکا در آشپزخانه به جنگ شوروی رفت!من خطا کردم، معذرت می‌خواهمعجیب‌ترین شرط ایران برای صلحروسیه‌پرستی و پروژه نفوذعلی‌آقاعلی‌آقاSun, 04 Oct 2026 17:09:57 +0330https://virgool.ir/@mrali/درباره-خدمات-انجمن-آثار-ملی-sopv4iukxnycانجمن آثار ملیآرامگاه فردوسی نماد توس است و آرامگاه ابن‌سینا نماد همدان. نیشابور را با خیام و عطار می‌شناسند و شیراز را با حافظ و سعدی. اگر حرم رضوی را کنار بگذاریم، نماد تاریخی مشهد آرامگاه نادرشاه است. در پشت آرامگاه این بزرگان و دیگرانی همچون صائب تبریزی، باباطاهر عریان، کمال‌الملک، شیخ روزبهان، شیخ ابوالحسن خرقانی، خواجوی کرمانی، اوحدی مراغه‌ای، کمال‌الدین بهزاد، احمد نیریزی و بسیاری دیگر از مفاخر تاریخ ایران یک نام می‌درخشد:انجمن آثار ملی این بناها هیچکدام قدمت چند صد ساله ندارند، حاصل سلیقه پراکنده نیستند، تصادفی یا با همت مردم هم برپا نشدند. بلکه حاصل فهم و تلاش برخی از بزرگترین مردان دوران معاصر ایران هستند.عکس جمعی از بانیان اصلی و اعضای کمیته اولیه انجمن آثار ملی ایران: ارباب کیخسرو شاهرخ، میرزا حسن خان اسفندیاری (محتشم‌السلطنه)، حسن پیرنیا (مشیرالدوله)، عبدالحسین تیمورتاش (سردار معظم)، محمدعلی فروغی (ذکاءالملک)، حسن مستوفی (مستوفی‌الممالک)،سید حسن تقی‌زادهاز اوایل دهه ۱۳۰۰ شمسی نهادی به نام انجمن آثار ملی، با پشتیبانی حکومت وقت، کار ثبت آثار، نشر و ساخت آرامگاه و تندیس برای مفاخر را سازمان داد. پشت ساخت این بناهای زیبا سیاستی بود که دولت رضاشاه و سپس محمدرضاشاه، «میهن» را بر مدار تاریخ پیش از اسلام، زبان فارسی و مفاخر ادبی تعریف می‌کرد و انجمن آثار ملی ابزار اجرایی آن سیاست شد.این انجمن در ابتدا مکان مشخصی نداشت اما بعدتر خانه قدیمی و بزرگ حسین پاشا خان ملقب به امیر بهادر، وزیر دربار مظفرالدین شاه واقع در محل معروف به سر پل امیر بهادر (که به حسینیه امیر بهادر معروف بود) خریدار و محل استقرار دائم انجمن آثار ملی شد.خانه حسین پاشا خان ملقب به امیر بهادر - مقر انجمن آثار ملیمیهن‌دوستی در آن دوره بیش از احساس بود؛ برنامه‌ای دولتی بود. رضاشاه پس از تثبیت قدرت می‌کوشید از ایرانِ پاره‌پاره اواخر قاجار دولتی یکپارچه بسازد. یک رکن این کار ارتش و بوروکراسی بود؛ رکن دیگر، ساختن حافظه مشترک. شاهنامه به‌جای نسب‌نامۀ قومی نشست، کوروش و هخامنشی به‌جای افق سیاسی، و آرامگاه شاعر و حکیم به‌جای زیارتگاه سلسله‌ای. انجمن آثار ملی، هرچند روی کاغذ نهادی غیردولتی بود، از آغاز با دربار و وزارت معارف درهم‌تنیده ماند. ریاست عالیه را به شاه سپردند، هزینه برخی بناها از اعانه و بخت‌آزمایی و بعدها از سهم سیمان تامین گردید، و قانون عتیقات ۱۳۰۹ چارچوب ثبت آثار را دولتی کرد. هدف اعلام‌شده «بیداری و یگانگی ملی» بود و نتیجه ملموسش ده‌ها یادبود و مقبره و تندیس در گستره ایران و در شهرهایی بود که تا آن زمان مزار مخروبه یا بی‌نام داشتند.یکی از بناهای ساخته شده توسط انجمن آثار ملی - آرامگاه میررضی‌الدین آرتیمانیداستان احداث برخی از بناهای یادبود مشاهیر ایرانانجمن آثار ملی که در سال ۱۳۰۱ خورشیدی بنیان نهاده شد، برنامه‌های خود برای پاسداشت مفاخر ایران را با ساخت آرامگاه فردوسی در توس آغاز کرد. شگفت که در آن زمان جایگاه آرامگاه حکیم توس معلوم نبود و از این‌رو انجمن بر اساس شواهد تاریخی و کاوش‌های میدانی موفق شد در سال ۱۳۰۵ مزار فردوسی را پیدا کند.وضعیت آرامگاه فردوسی در ۱۳۱۱ هجری قمریاز آنجا که انجمن آثار ملی خدمت فردوسی به ایران را همپایهٔ خدمت کوروش بزرگ می‌دانست، معتقد بود که آرامگاه او باید شبیه آرامگاه کوروش طراحی شود. این طرح با همکاری پروفسور هرتسفلد، باستان‌شناس آلمانی، آندره گدار، معمار فرانسوی، و کریم طاهرزاده، معمار ایرانی، تهیه شد.انتشار بلیط بخت آزمایی برای آرامگاه فردوسیبخشی از مخارج ساخت آرامگاه فردوسی از طریق انتشار بلیت بخت‌آزمایی فراهم آمد. و این آرامگاه در مهرماه سال ۱۳۱۳ با سخنرانی رضاشاه پهلوی و با حضور ده‌ها تن از دانشمندان ایرانی و خاورشناسان اروپایی افتتاح شد.سخنرانی رضاشاه پهلوی در افتتاحیه آرامگاه فردوسیمجموعه آرامگاه فردوسیدر سال هزار و سیصد و بیست، انجمن آثار ملی ساخت آرامگاه ابن‌سینا در همدان را به مسابقه گذاشت. برندهٔ این مسابقه طرح هوشنگ سیحون بود که برگرفته از گنبد قابوس بود و مورد پذیرش قرار گرفت.آرامگاه ابن سیناکلنگ بنا در سال هزار و سیصد و بیست‌وهشت به زمین زده شد. کار ساخت آن پنج سال طول کشید و سازندگان ناگزیر شدند بقایا یا استخوان‌های ابن‌سینا را از گور بیرون آورند و تا زمان تکمیل بنا به جای دیگری منتقل کنند. آرامگاه ابن‌سینا در اردیبهشت‌ماه سال ۱۳۳۰ با حضور محمدرضا شاه پهلوی و هشت تن از خاورشناسان جهان افتتاح شد. همانند آرامگاه فردوسی، بخشی از هزینه‌های آن با انتشار بلیت بخت‌آزمایی فراهم آمد.جمجمه ابن سینامردم همدان از انجمن آثار ملی خواستند آرامگاهی نیز برای باباطاهر عریان بنا کند. اجابت این خواست به‌علت کمبود بودجه به تعویق افتاد تا آنکه در سال ۱۳۳۹ آرامگاه باباطاهر بر اساس طرح مشترکی از محسن فروغی و هوشنگ سیحون ساخته شد.آرامگاه باباطاهرانجمن آثار ملی برای هر مزار یک فرم واحد را تکرار نکرد بلکه بنا را شرح‌حال صاحب قبر می‌دید:آرامگاه سعدیهمزمان با ساخت آرامگاه ابن‌سینا، ساخت آرامگاه سعدی در دستور کار قرار گرفت. طرح نقشه آرامگاه را محسن فروغی و علی صادق تهیه کردند. مقرر شد که مخارج آن از محل عوارض قند و شکر و سیمان تأمین شود. این آرامگاه پس از هفت سال، در اردیبهشت‌ماه ۱۳۳۱ گشایش یافت.آرامگاه حافظاز دیگر خدمات انجمن آثار ملی در شهر شیراز یکی مرمت آرامگاه حافظ و ساماندهی باغ حافظیه بود و دیگری مرمت آرامگاه خواجوی کرمانی در نزدیکی دروازهٔ قرآن.اواخر سال ۱۳۳۳ طرح بلندپروازانه ایران برای ساخت آرامگاه نادرشاه افشار تدارک دیده شد. این نخستین آرامگاهی بود که انجمن آثار ملی بر مزار شخصیتی غیر فرهنگی بنا می‌کرد و علت آن دستور شخص محمدرضا شاه پهلوی بود.آرامگاه و موزه نادری - مشهددر سال هزار و سیصد و سی‌وچهار از هوشنگ سیحون خواسته شد که طرح و نقشه آرامگاه نادرشاه در مشهد را تهیه کند. طرح نوگرایانه او استاد ابوالحسن صدیقی را بر آن داشت تا یکی از شاهکارهای مجسمه‌سازی خود را بیافریند؛ زیرا در طرح سیحون مجسمه نادرشاه جزئی از معماری آرامگاه و نقطه اتکای آن بود.مجسمه نادر شاه افشاربخشی از هزینه آرامگاه نادرشاه با افزایش بهای بلیت اتوبوس‌های تهران - مشهد تأمین شد. و این آرامگاه در دوازدهم فروردین‌ماه ۱۳۳۹ گشایش یافت.آرامگاه نادر شاه افشارهمان روزی که آرامگاه نادرشاه افتتاح شد، سه آرامگاه خیام، عطار و کمال‌الملک در نیشابور گشایش پیدا کرد. طرح آرامگاه خیام نیز کاری از هوشنگ سیحون است و بازتاب‌دهنده اندیشه فلسفی خیام و تجارب او در ریاضیات بود.لحظه شکافتن قبر خیاماز آنجا که مزار خیام نزدیک به بنای تاریخی امامزاده محروق قرار داشت و ساخت آرامگاه بر فراز آرامگاه کهن ممکن نبود، بنا چاره‌ای جز شکافتن گور نداشت و پس از برگزاری نماز پیکر خیام را به جای امروزی منتقل کردند.آرامگاه خیامآرامگاه خیامهمزمان بقعه تاریخی عطار نیشابوری نیز مرمت شد. در مجاورت آن، بنای کوچک آجری زیبایی بر مزار کمال‌الملک، نقاش نامدار، قرار گرفت.آرامگاه عطارآرامگاه کمال الملک در کنار آرامگاه عطاراز آخرین اقدامات انجمن آثار ملی ساخت بنای یادبود مقبرةالشعرای تبریز در محل گورستان تاریخی سرخاب بود که گفته می‌شود بیش از چهارصد تن از شاعران نام‌آور ایران در آن به خاک سپرده شده‌اند. ساخت مقبرةالشعرا در سال هزار و سیصد و پنجاه بر اساس طرح غلامرضا فرزان‌مهر آغاز شد؛ اما تکمیل آن با انقلاب، از سال ۱۳۵۷ دچار وقفه شد و تاکنون به طول انجامیده است.بنای یادبود مقبرةالشعرای تبریزمقبرةالشعرای تبریزآثار این انجمن در جای جای ایران گسترده‌اند:یادمان وحشی بافقی در یزدانجمن آثار ملی برای هر مزار یک فرم واحد را تکرار نکرد بلکه بنا را شرح‌حال صاحب قبر می‌دید. آرامگاه فردوسی را به سیاق معماری هخامنشی و نزدیک به پاسارگاد گرفتند، چون او را ستون زبان و فرهنگ و حماسه ملی می‌شمردند؛ برج ابن‌سینا از گنبد قابوس آمد تا حکیم را به معماری عصر خودش پیوند بزند؛ خیام را سیحون با هندسه، ستاره و رباعیات روی کاشی ساخت تا ریاضی‌دان، منجم و شاعر هم‌زمان دیده شوند؛ نادرشاه تنها شخصیت غیر فرهنگی این سلسله بود و از همین رو حجم مدرن و مجسمه سوار جایگزین گنبد و باغ شد؛ سعدی و حافظ در باغ و رواق و گنبد فیروزه ماندند، جایی برای خواندن نه برای هیبت دولتی. این تفاوت‌ها سیاست انجمن بود که جایگاه هر فرد در حافظه ملی در سنگ و آجر همان مزار نمایان شود.انجمن پس از انقلاب ۵۷تخریب مقبره رضاشاه بزرگ به دستور حاکم شرع خلخالیپس از انقلاب ۱۳۵۷ محور هویت رسمی عوض شد. جمهوری اسلامی مشروعیت را بر انقلاب، فقه و تاریخ اسلامی نهاد نه بر فرهنگ ایرانی و باستان‌گرایی پهلوی. انجمن آثار ملی نیز با توجه به پیوند استواری که با دولت پهلوی داشت پس از انقلاب دچار رکود شد و به "انجمن آثار و مفاخر فرهنگی" تغییر نام داد و اقداماتش به انتشار برخی کتاب‌های تاریخی و ادبی و برگزاری آیین بزرگداشت مفاخر زنده یا درگذشته ایران محدود ماند. (anjom.ir)منابع: جدید آنلاین، اینستاگرام، ویکیپدیا، هوش مصنوعی و...سایر مطالب:نظریه‌ای در دفاع از فهم مردمخاطره‌ای تاثربرانگیز: آذریِ غریب...میرزا حسن رشدیه و کربلایی کاظم ساروقیتولد آزادی (تاریخچه برج آزادی تهران - بخش یکم)چرا دارایی‌های کشور را تنها به «خاک» تقلیل می‌دهید؟پرسپولیس: نماد رواداری و گوناگونی در شاهنشاهی هخامنشیفرهنگ پاسخگو نبودن و دور باطل حکمرانی بدیکی از معتبرترین منابع تاریخ معاصر ایرانسهم ایرانیان فقط حسرت استسفر به ایرانی‌ترین شهر ترکیهجعفر خان از فرنگ آمدن!رمزگشایی از نام گوگوشدلم سوخت 😔علی‌آقاعلی‌آقاWed, 23 Sep 2026 15:27:06 +0330https://virgool.ir/@mrali/نظریه-ای-در-دفاع-از-فهم-مردم-ylwd6jgwkugyویدا موحد - دختر خیابان انقلاب✍️ آرمان امیری | زمستان سال ۹۶ دختری در خیابان انقلاب بر روی یک صندوق برق رفت. روسری سفیدش را سر چوب زد و در سکوت ایستاد. تصویر و خبر این حرکت اعتراضی ساده مثل یک بمب خبری منفجر شد. یکی از نمادین‌ترین اعتراضات در تاریخ حجاب اجباری، آن هم از جانب کسی که هیچ‌کس حتی نام او را نمی‌دانست. نه یک فعال سیاسی بود، نه یک کنشگر حقوق بشر، نه یک فمنیست شناخته شده. مدتی پس از بازداشت، ابتدا دادستان تهران و سپس سخنگوی قوه قضائیه اعلام کردند که او «مشکل روحی و روانی دارد و باید بستری شود».در وهله‌ی نخست، این توجیهات می‌توانند صرفا یک مانور رسانه‌ای برای سرپوش گذاشتن بر فشارهای امنیتی و نارضایتی‌های عمومی قلمداد شوند. سال‌ها بعد اما، این شیوه از تقلیل دادن نارضایتی‌های عمومی به عارضه‌های شخصی و یا حتی اجتماعی، از دایره‌ی مقامات رسمی خارج شد و به سطح تحلیل برخی الیت سیاسی و اجتماعی هم کشیده شد. صاحب تریبون‌هایی که با تحلیل‌های مفصل می‌خواستند اثبات کنند که دلایل بسیاری از اعتراضات اجتماعی، شعارهای معترضان، نوع اعتراضشان، تمرکزی که روی مظاهر زندگی آزاد دارند و البته تشخیصی که در ترجیح دوران پیش از انقلاب نسبت به وضعیت فعلی داشته‌اند، همگی محصول بی‌سوادی، ناآگاهی، بی‌اطلاعی از تاریخ، فریب خوردن از رسانه‌های بیگانه و خلاصه هزار و یک عارضه‌ و ناهنجاری بوده است.نتیجه‌ی نهایی تمامی این تحلیل‌ها به اینجا ختم می‌شد که اگر هم قرار بر اصلاح چیزی باشد، اصلاح خواست و رفتار همین معترضان است نه وضعیت بیرونی یا نظریه‌هایی که توجیه‌گر این وضعیت هستند. استدلال نهفته در پس پشت این توجیهات، مبتنی بر یک پیش‌فرض بسیار کلان اما ناگفته بود:توده‌های جامعه (یک سری «نوبادی») هرگز نمی‌توانند مصلحت خود را به درستی تشخیص بدهند، چه برسد به اینکه وارد اقدام عملی در عرصه‌ی عمومی بشوند!جای خالی نظریه‌پردازیدر نقد این شیوه از تخطئه‌ی مردم توسط الیت صاحب تریبون صحبت زیاد شده است؛ اما حلقه‌ی مفقوده‌ی این نقدها برای شخص من، پاسخی مناسب و نظری بود به همان پیش‌فرض پنهان در پس مغالطه‌های ظاهری و سفسطه‌های نظری‌شان. در نخستین واکنش‌ها، بسیاری دیگر بودند که با تکیه بر کلیدواژه‌هایی همچون «عقل سلیم»، یا «شهود عامه» تلاش می‌کردند از مطالبات بدیهی جامعه و خواست و اراده‌ی یک «زیست نرمال» دفاع کنند. دیدن این «فیل وسط اتاق» اینقدر بدیهی بود که سخت می‌شد به تئوریزه کردن آن فکر کرد. با این حال، تدوین یک روایت منسجم نظری برای من یک دغدغه‌ باقی ماند. به گمان من، ما نیاز به شاخص‌هایی ملموس و سنجش‌پذیر داشتیم که بتوانند با اتکا به پژوهش‌های علمی، از این تحولات شگرف اجتماعی در برابر نظریه‌بافی‌های الیت دفاع کنند. سرانجام و با تأخیری قابل توجه، پاسخ نهایی را، در کتابی پیدا کردم که شاید اصلا انتظارش را نداشتم.کتاب «جدال ارزش‌ها: بنیادگرایی اسلامی در برابر ناسیونالیسم لیبرال» را «منصور معدل» در سال ۲۰۲۰ میلادی نوشته است. او که یک جامعه‌شناس تجربی-تطبیقی است، در ابتدای این کتاب هم تلاش کرده است تا شاخصی سنجش‌پذیر برای پژوهش خود ارائه کند که امکان تحلیل داده‌های بیش از ۶۰ هزار مصاحبه رو در رو در کشورهایی چون مصر، عراق، عربستان، تونس، ترکیه، لبنان و پاکستان را فراهم کند. برای این منظور، نویسنده از تعبیر «فردگرایی ابرازی» (Expressive Individualism) استفاده می‌کند؛ یعنی: «به رسمیت شناختن، تکریم و بزرگداشت قضاوت خصوصی فرد درباره مسائل مربوط به زندگی خود و تقدم بخشیدن به انتخاب‌ها و ترجیحات شخصی بر اقتدار والدین، سلطه پدرسالارانه و دستورالعمل‌های مذهبی».معدل می‌خواهد نشان دهد که بر خلاف تصویرهای بیرونی، در بخش بزرگی از خاورمیانه، توده‌ی شهروندان به سمت گونه‌ای از ناسیونالیسم لیبرال گرایش پیدا کرده‌اند که در تقابل آشکار با بنیادگرایی مذهبی قرار می‌گیرد. او برای این فردگرایی ابرازی خود، سه شاخص ساده و سنجش‌پذیر در نظر می‌گیرد:-۱-مبنای ازدواج: سنجش این موضوع که آیا از نظر پاسخ‌دهندگان، «عشق شخصی» مبنای مهم‌تری برای ازدواج است یا «تأیید و تصمیم والدین».-۲-پوشش اختیاری برای زنان: سنجش میزان حمایت پاسخ‌دهندگان از این گزاره که «انتخاب نوع پوشش در محیط‌های عمومی کاملاً بر عهده خودِ زن است».-۳-ویژگی‌های مطلوب برای تربیت کودکان: بررسی اینکه والدین ترجیح می‌دهند فرزندان خود را با چه ارزش‌هایی بزرگ کنند؟ در این شاخص، ترجیح پرورش ویژگی‌های «استقلال و قدرت تخیل» در کودکان، در مقابل ارزش‌های «اطاعت محض و ایمان مذهبی» (که ترویج‌کننده تسلیم بی‌چون‌وچرا در برابر اقتدار تلقی می‌شوند) به عنوان سنجه‌ای برای سنجش روحیه فردگرایی قرار می‌گیرد.با این سه شاخص شفاف، نتایج نظرسنجی‌های «معدل» به خوبی تصویر می‌کند که چه گرایش خیره‌کننده‌ای به رویکردهای توسعه و ارزش‌های لیبرال در جوامع خاورمیانه شکل گرفته است.یافته‌های آماری او حتی نشان می‌دهد که بر خلاف ادعای اسلام‌گرایان، ماهیت واقعی بهار عربی عمیقا سکولار و لیبرال بود. اکثریت قاطع شهروندان در جنبشی که تلاش شد به شکل «بیداری اسلامی» جعل و تحریف شود، خواستار آزادی، دموکراسی و رفاه اقتصادی بودند و تنها کمتر از ۱۲ درصد در کشورهای مرکزی بهار عربی اهدافی از جنس «استقرار حکومت اسلامی» داشتند. همین یافته‌ها نشان می‌دهند که در روند چند سال گذشته، گرایش به بنیادگرایی اسلامی و نابردباری مذهبی آشکارا کاهش یافته و ارزش‌های مرتبط با سیاست سکولار و هویت ملی در برابر هویت مذهبی رشد چشم‌گیری پیدا کرده‌اند.در دفاع از فهم مردمبخش بزرگی از کتاب معدل، به نقد نظریه‌های کلاسیکی می‌پردازد که با پیچیدن نسخه‌های تقلیل‌گرایانه، در نهایت فهم و شناخت توده‌های جامعه را تحقیر کرده و نادیده می‌گیرند. او یادآوری می‌کند که چطور لنین با ادعای اینکه توده‌ها خودشان به تنهایی توانایی درک مصالح خود و رسیدن به آگاهی انقلابی را ندارند، و معتقد بود آگاهی باید از بیرون و توسط «روشنفکران پیشرو» به آن‌ها تزریق شود. در بخش دیگری از کتاب، معدل به سراغ جریانات پسااستعماری می‌رود و استدلال می‌کند که این نخبگان با فیلتر کردن واقعیت‌ها در چهارچوب‌های ضدغربی خود، عاملیت واقعی و میل درون‌زای توده‌ها (به‌ویژه زنان) برای رهایی از ساختارهای پدرسالار و سنتی را نادیده می‌گیرند. مثال‌هایی از فمنیست‌های مدافع حجاب اجباری برای خواننده‌ی ایرانی موضوع تازه‌ای نیست. اما در یک مورد تکان دهنده، نویسنده به «لاتا مانی»، یک فمنیست پسااستعماری هندی اشاره می‌کند که از تلاش‌های دولت استعماری انگلستان برای جلوگیری از سنت «ساتی» انتقاد می‌کند. سنتی که در آن وقتی یک مرد هندی می‌میرد، همسرش را هم زنده زنده با جسد او آتش می‌زنند. خانم فمنیست استدلال کرده بود که برخی از این زن‌ها خودشان به این زنده سوزی مشتاق هستند و دخالت‌های انگلستان استعماری بوده!در مقابل این نخبگان ایدئولوژیک که با تحقیرِ انتخاب‌های زیستی و روزمره‌ی شهروندان، در واقع قدرت فهم و حق قضاوت شخصی مردم را نفی می‌کنند، معدل، جوهره آزادی و دموکراسی را در همین حق حاکمیت فرد بر بدن و انتخاب‌های روزمره‌اش جستجو می‌کند به گونه‌ای که از حوزه‌های اقتدارآمیز مذهبی یا ایدئولوژیک خارج شود. اینجا او تعبیر درخشان دیگری را پیشنهاد می‌کند با عنوان «شورش شناختی» (Cognitive Rebellion). طبق نظریه او، وقتی یک حکومت تمامیت‌خواه، یک گفتار ایدئولوژیک انحصاری را بر جامعه تحمیل می‌کند، تمام اصول زیست روزمره مردم به «مسئله» تبدیل می‌شود. در چنین وضعیتی، توده‌ها در مخالفت با گفتار رسمی دست به شورش شناختی می‌زنند. در چهارچوب نظری معدل، تحلیل‌گرانی که مدعی می‌شوند گرایش توده‌ها به زیست نرمال و آزادی‌های اجتماعی مطالبات مبتذل و روزمره‌ای است که در تقابل با مبانی اصیل توسعه سیاسی قرار می‌گیرد دقیقاً همان مفروضات پدرسالارانه و اقتدارگرای کلاسیک را تکرار می‌کنند؛ در حالی که داده‌های آماری در فصل ششم کتابش نشان می‌دهد: اغلب شهروندان خاورمیانه، به‌ویژه جوانان و طبقه متوسط، آزادی‌های فردی و برابری جنسیتی را نه تنها در تضاد با توسعه نمی‌دانند، بلکه آن را هم به عنوان علت و هم به عنوان پیامد توسعه قلمداد می‌کنند. بر اساس نظرسنجی‌های معدل، اکثریت قاطع مردم معتقدند که افزایش آزادی‌های شخصی، کشورشان را توسعه‌یافته‌تر نیز خواهد ساخت.معدل استدلال می‌کند که ناسیونالیسم لیبرال صرفا یک رویای روشنفکرانه نیست، بلکه بدیلی واقعی و در حال رشد است که شواهد تجربی پژوهش‌هایش به خوبی آن را تأیید می‌کنند. این شورش شناختی در خاورمیانه امروز، پدیده‌ای واکنشی در برابر پیامدهای مخرب، خشونت‌بار و استبدادی چهار دهه سیطره بنیادگرایی اسلامی است که در نهایت منجر به رهایی شناختی توده‌ها شده است.ویژگی درخشان پژوهش معدل، همین پردازش و پیشنهاد کلیدواژه‌های جدید، در پیوند با پژوهش‌های کاملا آماری و جداول و نظرسنجی‌های دقیق است. هرچند متاسفانه او امکان پژوهش در خاک ایران را نداشته و آمارهای مربوط به ایران در فهرست جداول کشورهای خاورمیانه غایب است، اما او در نهایت کتاب خودش را «دختران خیابان انقلاب تهران» تقدیم کرده است. پیشگامان گمنامی که به نمادهای نویدبخش یک شورش شناختی بزرگ در ایران و ای بسا تمامی خاورمیانه بدل شدند.پی‌نوشت:منصور معدل استاد گروه جامعه‌شناسی دانشگاه مریلند است. او در آغاز دهه پنجاه خورشیدی دوران کارشناسی خودش را در دانشگاه شیراز سپری کرد و پیش از وقوع انقلاب از ایران خارج شد. در آمریکا تحصیلاتش را ادامه داد و در سال ۱۹۸۶ از تز دکترای خود در مورد جامعه‌شناسی انقلاب ۵۷ دفاع کرد. از آن زمان به بعد به پژوهش در مورد انقلاب، بنیادگرایی اسلامی و ارزش‌های لیبرال در سطح خاورمیانه متمرکز شد.متاسفانه پژوهش‌های بسیار درخشان معدل کمتر در ایران شناخته شده‌اند و اغلب ترجمه نمی‌شوند چرا که بر خلاف همتایان چپ‌گرا یا پسااستعماری‌اش، نظرات و رویکردهای او باب میل رژیم اسلامی نیست و حتی رسانه‌های شناخته شده نیز ترجیح می‌دهند یکی از برجسته‌ترین نظریه‌پردازان انقلاب و بنیادگرایی در خاورمیانه را به کل نادیده بگیرند. به شخصه، خواندن تمامی آثارش را توصیه می‌کنم که مراجع آکادمیک بسیار دقیق و معتبری در شناخت انقلاب ۵۷ و وضعیت جوامع خاورمیانه‌ای به شمار می‌آیند.منبع: کانال تلگرامی divanesaraسایر مطالب:عجیب‌ترین شرط ایران برای صلحقانون؛ نه رعایت شد و نه لغو گردید!شلیک به سمت آخرین روزنه‌های فرار!آیا ایران امکان «چین اسلامی» شدن را دارد؟من خطا کردم، معذرت می‌خواهمایران؛ زمانی که جور دیگری بودیمحجاب در عصر پیامبر چگونه بود؟سفر به ایرانی‌ترین شهر ترکیهدشمن دانا بلندت می‌کند...آیا باید از چین ترسید؟یک ملت بی کشور!علی‌آقاعلی‌آقاSat, 05 Sep 2026 18:49:24 +0330https://virgool.ir/@mrali/شرط-عجیب-ایران-برای-صلح-b4lwmuzsu37dتاریخ در بسیاری از مواقع خود را تکرار می‌کند، یا دست‌کم طنین آشنای گذشته را در گوشمان نجوا می‌کند. امروز نیز در میانه نبرد پیچیده ایران و آمریکا و پیوند خوردن خودساخته سرنوشت ایران در معادلات کلان و توافقات به موضوع خروج اسرائیل از لبنان، گویی بار دیگر در حال تماشای یکی از حساس‌ترین فصل‌های تاریخ معاصر خود هستیم.https://virgool.io/@mrali/%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D9%84%D8%AD-%D8%A8%D8%A7-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-mdfg4uopyhlsپیشتر (۶ سال پیش!) در یادداشت بالا خلاصه‌وار این موضوع را بازنشر کرده بودم اما اکنون به مناسبت شباهت آنچه اکنون در جریان است با آنچه آن زمان تجریه کردیم، متن کامل را یاددشت شیرعلی نیا را بازنشر میکنم.عجیب‌ترین شرط ایران برای صلح پس از آزادی خرمشهرجعفر شیرعلی نیا (۱۰ تیر ۱۳۹۹) | خرداد ۱۳۶۱ نامه‌ای از طرف رئیس‌جمهور خامنه‌ای به خاویر پرز دکوئیار، دبیر کل وقت سازمان ملل رسید که شرط عجیب ایران برای مذاکرات صلح در آن آمده بود؛ باز کردن معبری از عراق به روی نیروهای ایرانی برای درگیر شدن در نبرد علیه اسرائیل، به همراه شرط‌های دیگری مانند «تأسیس حکومت اسلامی در عراق، خلع ید از صدام حسین، پرداخت ۱۵۰ میلیارد دلار خسارت از سوی عراق و...». (به سوی صلح، ص ۲۱۵)ماجرا از این قرار بود که در میانه‌ی خرداد، کمتر از دو هفته بعد از آزادی خرمشهر، صهیونیست‌ها به جنوب لبنان حمله کردند. ایرانی‌ها که با پیروزی در خرمشهر روی ابرها راه می‌رفتند، بلافاصله تصمیم‌هایی برای جنگ با صهیونیست‌ها تصویب کردند و آماده‌ی اعزام نیروی نظامی به سوریه و لبنان شدند؛ تصمیمی که در شورای عالی دفاع گرفته شد. (نشریه‌ی نگین، مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس سپاه، شماره‌ی ۲۵، ص ۶۷)۱۶ خرداد در سومین روز حمله‌ی صهیونیست‌ها، رئیس‌جمهور خامنه‌ای که رئیس شورای عالی دفاع هم بود، این حمله را محکوم کرد و از آمادگی ایران برای اعزام نیرو به جنگ با صهیونیست‌ها خبر داد و حتی گفت: «بخشی از نیروهای پیاده و زرهی خود را برای این منظور آماده کرده‌ایم.» (آزادسازی خرمشهر، مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس سپاه، ص ۸۰۲)فردای این روز یک هیأت بلندپایه‌ی سیاسی-نظامی از ایران راهی سوریه شدند تا راه کمک به مردم لبنان و فلسطین برای جنگ با صهیونیست‌ها را بررسی کنند. فرماندهان رده‌بالای سپاه و ارتش در همین روز با مقامات سوریه دیدار کردند؛ سلیمی و رفیق‌دوست، وزرای دفاع و سپاه، محسن رضایی فرمانده کل سپاه و صیاد شیرازی فرمانده نیروی زمینی ارتش.در ایران حرفِ روز، نبرد با اسرائیل بود. ۱۸ خرداد نیروی بسیج شرایط اعزام نیرو برای جنگ با اسرائیل را اعلام کرد؛ نیروهای ۱۸ تا ۳۵ سال که سابقه‌ی حضور در یک عملیات جنگ را داشته باشند، برای ۴ ماه مأموریت خارجی تعهد بدهند، با زبان عربی و انگلیسی آشنا باشند و تخصص نظامی یا غیرنظامی داشته باشند. (همان، ص ۸۳۹ و ۸۴۷)هاشمی رفسنجانی رئیس مجلس گفت وقتی گزارش هیأت نظامی از سوریه برسد، برای کمک به فلسطینی‌ها و لبنانی‌ها در هر حدی که نیاز باشد به آنجا خواهیم رفت. (همان، ص ۸۵۶) همچنین مهندس موسوی نخست‌وزیر در پایان جلسه‌ی هیأت دولت از «تصویب لایحه‌ی بودجه‌ی مورد نیاز برای مقابله با اسرائیل خبر داد.» (همان، ص ۸۵۸)همه به فکر مبارزه با صهیونیست‌ها بودند؛ احمد توکلی وزیر کار در نشست اتحادیه‌ی بین‌المللی کار در ژنو می‌گفت چگونه می‌توان بدون برخورد جدی با نظام صهیونیسم در مناطق اشغالی از مسائل مربوط به کارگران سخن گفت. او می‌گفت برای غلبه بر تهدید اسرائیل تنها یک راه وجود دارد: «اسلحه» و «جنگ». (همان، ص ۸۴۶)مخالفت امام و استقبال صدامراه قدس از کربلا می‌گذردهیأت سیاسی-نظامی ایران ۲۰ خرداد از سوریه بازگشتند و به دیدار امام رفتند و در جلسه‌ای شرکت کردند که أعضای شورای عالی دفاع نیز حضور داشتند. در آن جلسه آیت‌الله خمینی مخالفتش با حضور نظامی برای جنگ با صهیونیست‌ها را صریحاً اعلام کرد. غلامعلی رشید می‌گوید استدلال مهم امام نداشتن راه زمینی برای پشتیبانی از جنگ بود و این‌که برای ارتباط با جبهه‌ی جنگ باید از چند کشور عبور کنند و می‌گفت: «این‌طور نباشد که شما بین زمین و آسمان در لبنان رها شده و عقبه و پشتیبانی نداشته باشید.» (همان، ص ۸۷۰)امام مثالی از یک بقالی در اصفهان زده بود که صبح زود یکی از أعضای محل با دزدی که قصد سرقت از مغازه را داشت درگیر شده بود. صاحب بقالی بعد از مدتی رسیده بود و دید که این دو نفر جلوی مغازه‌اش درگیرند و دعوایشان تمام نمی‌شود؛ آن‌ها را هل داده بود و گفته بود بروید جای دیگر دعوا کنید و مزاحم کسب‌ و کار من نشوید. امام گفته بود مواظب باشید این داستان در سوریه اجرا نشود. (عبور از مرز، مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس سپاه، ص ۱۰۹ تا ۱۱۰)اما دل کندن از شوق نبرد با صهیونیست‌ها برای مقامات ایرانی چندان ساده نبود. شاید اگر راه زمینی برای جنگ با صهیونیست‌ها باز بود، می‌توانستند آیت‌الله خمینی را هم با ایده‌ی جنگ با صهیونیست‌ها همراه کنند. ۲۰ خرداد هاشمی رفسنجانی سخنگوی شورای عالی دفاع به رسانه‌ها خبر داد با تصمیم شورای عالی دفاع به شرط‌های ایران برای پایان دادن به جنگ، شرط جدیدی نیز اضافه شده که آن شرط این است: «چون ما راه به مرزهای اسرائیل نداریم، باید از داخل عراق یک راه به ما بدهند تا به سرعت بتوانیم نیروهای زرهی خودمان را به سوریه منتقل کنیم و این جزو شرایط مهم ماست. چون ما معرکه را بعد از پایان جنگ عراق در اسرائیل می‌بینیم که این راه را به عنوان یک ضرورت لازم داریم.» (آزادسازی خرمشهر، ص ۸۷۱)نخست‌وزیر موسوی هم می‌گفت شرط جدید ایران از حقوق اولیه یک ملت مسلمان است و «اگر مسلمانان دیگر خودشان نمی‌خواهند در این جنگ شرکت کنند و قدس را آزاد کنند، ساده‌ترین راه، دادن راه عبور برای انتقال نیروهای رزمنده‌ی ما به جبهه‌ی نبرد با صهیونیسم است.» (همان، ص ۸۸۹)ایرانی‌ها شرطی را روی میز گذاشته بودند که بقیه‌ی شرط‌هایشان را تحت‌الشعاع قرار می‌داد؛ آن‌ها خود را در نزدیکی قدس می‌دیدند و حمایت از ایده‌ی جنگ همچنان ادامه داشت. ۲۱ خرداد آیت‌الله منتظری هم خطاب به ملت‌های مسلمان گفت: «خود را آماده نمایید تا مسجدالاقصی را آزاد کنید و ما به دنبال شما از طریق خاک عراق راه خواهیم افتاد.» (همان، ص ۸۸۷)شرط ایران برای عبور نیروهایش می‌توانست بسیاری از کشورها و مردم منطقه را نگران کند، اما صدام از آن استقبال کرد؛ گویا در نظر عراق شرط جدید ایران یک خودزنی بزرگ به حساب می‌آمد. عراق اعلام کرد اجازه عبور به نیروهای ایران برای جنگ با صهیونیست‌ها را می‌دهد اما به شرط آن‌که آتش‌بس در جنگ را بپذیرند. اعلام کردند ایرانی‌ها هر تعداد نیرو می‌خواهند می‌توانند از عراق عبور دهند، اما عبور هر نیروی بیگانه‌ای از خاک هر کشوری باید در حالت برقراری صلح میان دو کشور باشد. (همان، ص ۸۸۴)عاشقان مبارزه با اسرائیلاعزام قوای محمد رسول الله به لبنان در سال ۱۳۶۱۲۳ خرداد خبر دادند که دومین گروه از نیروهای داوطلب ایران وارد سوریه شده‌اند. همین روز محسن رضایی فرمانده سپاه گفت: «فرصت دادن به آمریکا و رژیم صهیونیستی به نفع مستضعفان جهان نیست و تنها راه رهایی از شر اسرائیل فقط و فقط مبارزه مسلحانه است.» (همان، ص ۹۲۱)۲۷ خرداد رئیس‌جمهور خامنه‌ای به همراه عبدالسلام جلود، نفر دوم لیبی در جمع پاسداران در پادگان امام حسین تهران حضور یافتند. در آن‌جا رئیس‌جمهور از ضرورت نبرد با صهیونیست‌ها گفت و این‌که ایران در این راه تنها نیست و کشورهایی مانند الجزائر، لیبی و سوریه در کنار ایران هستند و «آقای عبدالسلام جلود... جهت مبارزه با رژیم غاصب صهیونیستی به ما دلگرمی داده است» و تأکید کرد: «ما عزم راسخ داریم که در لبنان بجنگیم.» (همان، ص ۹۷۵)هاشمی در خاطره‌ی روز ۲۹ خرداد نوشته است که احمد خمینی به او گفته: «امام مایل‌اند من در مجلس یا جای دیگر بر اولویت مسئله‌ی جنگ با عراق تأکید کنم.» دو روز بعد آیت‌الله خمینی سخنانی مفصل در این باره گفت و بر اولویت جنگ با صدام تأکید کرد و رسماً اعلام کرد در مسئله‌ی حمله‌ی صهیونیست‌ها به لبنان «ما هم یک قدری بازی خوردیم.» او از جوی که رسانه‌ها درباره‌ی اهمیت لبنان راه انداخته بودند انتقاد کرد و گفت نباید به گونه‌ای شود که نتوانیم نه لبنان را نجات دهیم و نه ایران را. (صحيفه امام، ج ۱۶، ص ۳۵۱ و ۳۵۳)صیاد شیرازی از یک جلسه‌ی دیگر می‌گوید که قبل از آغاز ماه رمضان (ماه رمضان ۲ تیر آغاز شد) بوده است. او استدلال‌های دیگری از امام را روایت کرده و گفته است که آیت‌الله خمینی از آن‌ها پرسیده که در مقابل سیصدهزار نیروی اسرائیلی، سوریه حاضر است صدهزار نفر نیرو وارد جنگ کند؟ جواب منفی بود. از آن‌ها پرسید فرض کنید حمله کردید و جای کوچکی را هم گرفتید، آیا با عدّه‌ی کم می‌توانید در مقابل حملات و پاتک‌های اسرائیل مقاومت کنید؟ «جواب دوباره منفی بود» و گفته بود کیفیت نیروی اسرائیل با عراق قابل مقایسه نیست و صریح به آن‌ها گفت: «فدا کردن نیروهای ما در آن‌جا بیش از این قابل قبول نیست و دستور بدهید یک نفر هم به آن نیروها اضافه نشود.» (عبور از مرز، مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس سپاه، ص ۱۰۳)یکم تیر هاشمی در خاطراتش نوشته است که امام گفته فعلا کسی را به لبنان نفرستند، اما چهارم تیر او با احمد خمینی تلفنی صحبت کرد و گفت که اسرائیل در حال پیروزی در لبنان است و خواست که با امام در این باره گفتگو کند. همان روز احمد به دیدار هاشمی رفت و به او گفت: «امام مخالف اعزام نیرو به لبنان هستند.» با این حال ۵ تیر او و آقای خامنه‌ای دوباره با امام در این موضوع صحبت کردند و هاشمی نوشته: «راجع به کمک به سوریه در مقابل اسرائیل مذاکره کردیم. امام با حضور ما در آن جبهه در شرایط موجود مخالفت دارند و معتقدند که عرب‌ها جنگ جدی نخواهند کرد و درگیری بیشتر ما باعث می‌شود در جبهه‌ی جنگ با عراق دچار وقفه شویم و در آن‌جا هم به جایی نرسیم. بالاخره قرار شد اگر به طور جدی از طرف سوریه جنگ شد شرکت کنیم.»جالب این‌که ۸ تیر سفیر سوریه به دیدار هاشمی رفت و گفت از این‌که ایران به جنگ با عراق اولویت داده و دیگر با اعزام نیرو آن‌ها را تحت فشار قرار نمی‌دهد خوشحال است و می‌گفت اسرائیل سلاح‌های ناشناخته‌ی جدیدی به کار گرفته است و فعلاً نمی‌خواهند با آن‌ها بجنگند. (پس از بحران، ص ۱۱۷)درس بزرگبه راستی موضع‌گیری‌های مقامات ایرانی درباره‌ی جنگ با اسرائیل چه پیامی برای دولت‌های منطقه و حتی افکار عمومی مردم منطقه و جهان داشت؟ آیا نمی‌توانست این تلقی را جا بیاندازد که پایان جنگ ایران و عراق به معنای آغاز جنگی بسیار بزرگ‌تر است؟مقامات ایرانی حتی زمانی که با فشار امام از اعزام نیرو به سوریه و لبنان منصرف شده بودند، همچنان از این موضوع سخن می‌گفتند. فردای سخنرانی امام در ۳۱ خرداد، آقای خامنه‌ای در اول تیرماه هرچند در مصاحبه‌اش تأکید کرد: «تا وقتی که این جنگ را در این‌جا با عراق تمام نکنیم، عمده‌ی نیروهایمان را به آن‌جا منتقل نخواهیم کرد.» اما تصریح کرد: «البته اگر این جنگ فیصله یافت، قطعا قسمت عمده‌ی نیرویمان را به آن‌جا خواهیم برد و مسئله‌ی آن‌جا را هم فیصله خواهیم داد.» (عبور از مرز، ص ۳۹ تا ۴۰)در چنین شرایطی که همه نگران خطر بزرگ‌تری از جنگ ایران و عراق هستند، این ایده که طرفین در یک جنگ بدون برنده و فرسایشی ضعیف و ضعیف‌تر شوند، طرفداران بیشتری در سطح منطقه و جهان پیدا می‌کرد و نتیجه همانی می‌شد که دشمنان هر دو کشور آرزو می‌کردند؛ همان جمله‌ی مشهور مناخیم بگین نخست‌وزیر اسرائیل که گفته بود: «من برای هر دو طرف آرزوی موفقیت دارم.» (Pierre Razoux, The Iran - Iraq war, p114)به راستی ایرانی‌ها چه اصراری داشتند تا تمام انگیزه‌هایشان را به عنوان برنامه‌هایشان فریاد بزنند و فشار علیه خودشان را بیشتر کنند؟نهم بهمن ۶۸ چند ماه از رهبری آیت‌الله خامنه‌ای می‌گذشت. او در سخنرانی‌اش از احمد سکوتوره سیاستمدار اهل گینه خاطره‌ای تعریف کرد و گفت که سال ۱۳۶۰ و در سال اول ریاست‌جمهوری، سکوتوره پس از تمجید از انقلاب ایران گفته بود: «شماها فقط یک عیب دارید و آن این‌که همه‌اش مدام می‌گویید؛ خب این گفتن ندارد؛ بکنید؛ چرا می‌گویید؟ می‌گویید که چه بشود؟...»[آقای خامنه‌ای می‌گوید]: «با خودم می‌گفتم که حالا دنیا دنیایی نیست که او خیال کند. ما اگر یک چیزی را گفتیم دنیا می‌فهمد و اگر نگفتیم نمی‌فهمد که گفتن ما مشکلی به وجود بیاورد.» آقای خامنه‌ای می‌گوید حرف او را از ته دل قبول نکرده، اما بعدها تجربه‌ها به من نشان داد که نخیر، او پخته بوده، می‌فهمیده. (سخنرانی در آستانه‌ی یازدهمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی ایران - ۱۳۶۸/۱۱/۰۹)درباره نویسنده: جعفر شیرعلی‌نیا (متولد ۱۳۵۷) پژوهشگر و نویسنده برجسته تاریخ معاصر ایران و جنگ ایران و عراق است. او تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته فیزیک هسته‌ای گذراند، اما علاقه شدید به تاریخ او را به سوی مطالعه آزاد و پژوهش در اسناد و روایات تاریخی سوق داد. از جعفر شیرعلی‌نیا کتاب‌های متعددی از جمله «بحران بالا می‌گیرد»، «جبهه میانی»، «جبهه جنوب»، «دایره‌المعارف مصور تاریخ جنگ ایران و عراق»، «دایره‌المعارف مصور تاریخ یهودیت و صهیونیسم» و «هشت سال این‌گونه گذشت» منتشر شده است.جعفر شیرعلی‌نیانقطه شروع شهرت شیرعلی‌نیا سال ۹۳ بود؛ زمانی که در برنامه‌ای که با عنوان «سطرها ناخوانده» همراه با محمدحسین مهدویان که آن روزها مستند «آخرین روزهای زمستان» را ساخته بود روبروی فرماندهان جنگ می‌نشست و به اصطلاح آنها را سوال پیچ می‌کرد تا ناگفته‌های جنگ را بگویند. نقطه اوج این برنامه، مربوط به حضور محسن رضایی و انتشار نامه‌ای محرمانه به امام در پایان جنگ بود. این برنامه بسیار دیده، و نام شیرعلی نیا هم بیشتر مطرح شد. (منبع)پی‌نوشت (۱): راست است که می‌گویند ملتی که از تاریخ درس نگیرد لاجرم تکرارش خواهد کرد:گره زدن سرنوشت خودمان به لبنانتاریخ در بسیاری از مواقع خود را تکرار می‌کند.پی‌نوشت (۲): فایل صوتی تولید شده توسط هوش مصنوعی به یادداشت افزوده شد. (بی‌نقص نیست اما خوب است).سایر مطالب:راه‌های تقویت فرهنگ گفتگو و مدارا (+ فایل صوتی)یک پیشنهاد برای تنظیم روابط با کشور بی‌چشم و روی لبنانفاجعه‌ای که سالانه ۳۰ درصد بر شوری آب کارون می‌افزاید؛ سد گتونداگر انقلاب و جنگ رخ نداده بود اقتصاد ایران به کجا می‌رسید؟چرا دارایی‌های کشور را تنها به «خاک» تقلیل می‌دهید؟یک پیشنهاد برای حل مساله فلسطینشرط عجیب ایران برای صلح با عراقچرا «تبلیغ علیه نظام» جرم است؟ایران؛ زمانی که جور دیگری بودیمآینده پرتنش جمهوری اسلامی (۱)حجاب در عصر پیامبر چگونه بود؟وقتی دادن تلفات آسان می‌شوداثر انقلاب ۵۷ در اقتصاد ایراناز هر آنچه گفتم گذشتمعلی‌آقاعلی‌آقاSun, 23 Aug 2026 16:59:52 +0330https://virgool.ir/@mrali/راه-های-تقویت-فرهنگ-گفتگو-و-مدارا-dftwyxbtorgyمحسن کدیور: تقویت فرهنگ گفتگو و مدارامحسن کدیور | از سوی مرکز فرهنگی سعادت که رسانه‌ای به نام جواهر در کابل افغانستان دارند از من دعوت کردند که دربرنامه‌های پادکست رشد صحبت کنم. پذیرفتم. اهالی افغانستان همسایه، همزبان و همدین ما هستند. حوالی درگذشت آقای محمد اسحاق فیاض بود. پیشنهاد کردم که درباره «زن در اسلام از دو دیدگاه» گفت‌وگو کنیم، دیدگاه آقای فیاض در کتاب «جایگاه زن در نظام سیاسی اسلام» که برای افغانستان دیدگاهی کاملا مترقی است، و دیدگاه رسمی طالبان که در فصل حقوق زنان این کتاب تشریح شده است: الامارة الاسلامیة ونظامها. کتاب با این مشخصات به فارسی ترجمه شده است: امارت اسلامی افغانستان، عبدالحکیم حقانی (رئیس دادگاه عالی امارت اسلامی طالبان)، با مقدمه هبت‌الله آخندزاده [رهبر طالبان]، ترجمه صالح مصلح، ۱۴۰۱ ش. بنا داشتم قدمی در راه ارتقای حقوق زنان در افغانستان بردارم. پذیرفته نشد.از دو موضوعی که پیشنهاد کردند راههای تقویت فرهنگ گفت‌وگو و مدارا را پذیرفتم. برنامه در تاریخ ۷ تیر ۱۴۰۵ (۲۸ ژوئن ۲۰۲۶) ضبط شد و یک هفته بعد پخش شد، یعنی ۱۴ تیر (۵ جولای). مجری برنامه اسدالله سعید بود. به نظر می‌رسد تمام گفتگوی ضبط‌شده پخش شده و خوشبختانه چیزی سانسور نشده است.محورهای گفت‌وگو اینها بود: وقتی از فرهنگ گفت‌وگو و مدارا سخن می‌گوئیم، دقیقا از چه چیزی سخن می‌گوئیم؟ تفاوت میان مدار و مداهنه که در قرآن نهی شده چیست؟ چرا فرهنگ گفت‌وگو در بسیاری جوامع ما ضعیف است؟ موانع گفت‌وگو چیست؟ گفت‌وگو در فرهنگ اسلامی (قرآن و سنت) چه جایگاهی دارد؟ چگونه می‌توان میان پای‌بندی به حقیقت و احترام به دیدگاه مخالف جمع کرد؟ مرز مدارا کجاست؟ آیا باید با همه دیدگاهها مدارا کرد؟ آیا نخبگان جهان اسلام خود اهل گفت‌وگو هستند؟ مسئولیت نخبگان در ترویج فرهنگ گفت‌وگو چیست؟ پیام شما برای نسل جوان افغانستان درباره گفت‌وگو و مدارا چیست؟کوشیدم در حد مقدور متناسب با فرهنگ و محدودیتهای مخاطب در افغانستان طالبان سخن بگویم. شاید برای مخاطب ایرانی هم خالی از لطف نباشد. سعی کردم در کشور طالبان سید جمال الدین افغانی (اسدآبادی) را تبدیل به الگو کنم. سید جمال مبارز آزادی‌خواه، منتقد انواع استبداد و اهل گفت‌وگو بود. جالب است که این پادکست در افغانستان طالبان ضبط و پخش شده است. آیا در جمهوری اسلامی ایران امکان ضبط و پخش چنین پادکستی برای من فراهم است؟ خودتان قضاوت کنید! سخن گفتن درباره گفت‌وگوی نخبگان نکته تأمل برانگیز دیگر این گفت‌وگوست.منبع: kadivar.com/22275محسن کدیور (متولد خرداد ۱۳۳۸ فسا) متأله، فقیه، نواندیش دینی، و استاد تمام پژوهشی مطالعات اسلامی در دپارتمان مطالعات دینی دانشگاه دوک (دوروم، کارولینای شمالی، آمریکا) است. او در سال ۱۳۵۶ تحصیل در رشته‌ی مهندسی برق و الکترونیک را در دانشگاه شیراز آغاز کرد ولی به‌ پایان نرساند. تحصیل علوم اسلامی را از مهر ۱۳۵۹ در شیراز آغاز و از خرداد ۱۳۶۰ در حوزه علمیه قم دنبال کرد. پس از هفده سال تحصیل حوزوی هنگام عزیمت از قم به تهران در مرداد ۱۳۷۶ به اخذ گواهی اجتهاد از استاد منتظری نائل آمد.سایر مطالب:داریوش کریمی، از برنامه پرگار تا رمانآیا سقوط لیبی تقصیر آمریکا بود؟تیغ اوکام؛ اضافی‌ها را ببریدجعفر خان از فرنگ آمدن!پلیس داریم تا پلیسمدارا کنیمسفر به ایرانی‌ترین شهر ترکیهحجاب در عصر پیامبر چگونه بود؟گاه امیدآفرینی کاری‌ست غیر اخلاقییکی از معتبرترین منابع تاریخ معاصر ایرانآیا ایران امکان «چین اسلامی» شدن را دارد؟اگر کسی خالق ما بوده، مطمئناً باهوش نبودهآیا اعراب پیش از اسلام در جاهلیت به سر می‌بردند؟علی‌آقاعلی‌آقاWed, 19 Aug 2026 09:17:21 +0330https://virgool.ir/@mrali/داریوش-کریمی-پرگار-رمان-wwpwkvi04ldnداریوش کریمیراهک (raahak.com) یکی از وبسایت‌های ادبی-فرهنگی معتبر فارسی است که نقدهای عمیق، تحلیلی و حرفه‌ای از کتاب‌ها، آثار هنری و مسائل فرهنگی ارائه می‌دهد. این سایت فضایی برای نقدهای جدی و بدون تعارف است و خوانندگان علاقه‌مند به ادبیات را با آثار ارزشمند آشنا می‌کند.داریوش کریمی، محقق، نویسنده و مجری شناخته‌شده برنامه تلویزیونی «پرگار»، سال‌هاست که با پژوهش‌های دقیق و ارائه‌های عمیقش در حوزه تاریخ، سیاست و مسائل اجتماعی، مخاطبان زیادی را جذب کرده. او حالا با انتشار دو رمان «کوچه‌ی آخر» و «رودی و راوی و موجی» (توسط نشر نوگام در انگلستان) به عرصه رمان‌نویسی جدی وارد شده است.چکیده نقد ساناز اقتصادی‌نیا از دو رمان داریوش کریمیرمان رودی و راوی و موجیبارها برایم پیش آمده که وقتی با یک اثر هنری مواجه می‌شوم، از خودم بپرسم: اگر نام خالق اثر را نمی‌دانستم، آیا همچنان ارزش آن را به درستی تشخیص می‌دادم؟ آیا نام و شهرت پدیدآورنده، قضاوت ما را تغییر می‌دهد؟وقتی نوبت به آثار داستانی داریوش کریمی رسید، این سؤال برایم پررنگ‌تر شد. کریمی را بیشتر به عنوان محقق و مجری برنامه پرگار می‌شناسیم؛ چهره‌ای آشنا با دانش وسیع. حالا او دو رمان «کوچه‌ی آخر» و «رودی و راوی و موجی» را منتشر کرده و من با کنجکاوی و کمی احتیاط سراغشان رفتم.خبر خوب این است که داریوش کریمی از آزمون رمان‌نویسی سربلند بیرون آمده. او توانسته دانش و تجربه‌اش را به خدمت داستان بیاورد بدون اینکه به فضل‌فروشی بیفتد یا اصول داستان‌گویی را قربانی کند. کریمی با هوشمندی بستر داستان‌هایش را در فضاهایی انتخاب کرده که به آن‌ها تسلط کامل دارد: کرمانشاه دهه شصت، انگلستان امروز، و دانشگاه تهران در دهه هفتاد.رمان «کوچه‌ی آخر» داستانی واقع‌گرا با تعلیق قوی و چاشنی جنایی-سیاسی است که بین انگلستان معاصر و کرمانشاه دهه شصت جابه‌جا می‌شود. در مقابل، «رودی و راوی و موجی» اثری پست‌مدرن با ساختار کلاژوار است. نامه‌های پایانی، زبان متفاوت هر شخصیت، رفت‌وبرگشت‌های زمانی و لایه‌لایه بودن داستان، خواننده را به جستجوی حقیقت دعوت می‌کند و نشان می‌دهد که حقیقت مطلق همیشه در دسترس نیست.رمان کوچه‌ی آخرزبان هر دو رمان نیز نقطه قوت است. کریمی برای هر شخصیت، لحن و واژگان متناسب با موقعیت و شخصیتش انتخاب کرده و این کار داستان را باورپذیرتر کرده است.فارغ از شهرت رسانه‌ای داریوش کریمی، این دو رمان در فضای ادبیات داستانی فارسی معاصر، آثار قابل توجه و درخور تأملی هستند. او نشان داده که می‌تواند هم محقق باشد و هم داستان‌نویس.اگر به داستان‌هایی با عمق تاریخی، سیاسی و روان‌شناختی علاقه دارید، خواندن آثار داریوش کریمی به شما پیشنهاد می‌شود.منبعپی نوشت: داریوش کریمی مجری برنامه/پادکست پرطرفدار پرگار در بی‌بی‌سی هست. برنامه را از این آدرس می‌توانید بشنوید.سایر مطالب:فاجعه خاموش تعطیلی مدارس و آینده تاریک ایرانژان دومینیک بوبی یک پروانه‌ی زیبا و خارق‌العاده استبهترین کتاب‌های سال در حوزه‌ی ادبیات جهان و فهرستی از داستان‌های خوب ایرانیآیا اعراب پیش از اسلام در جاهلیت به سر می‌بردند؟میرزا حسن رشدیه و کربلایی کاظم ساروقیحجاب در عصر پیامبر چگونه بود؟سفر به ایرانی‌ترین شهر ترکیهکتاب، فیلم و موسیقیملاقات با سانا کالورعلم به زبان سادهشیرین و لیلیعلی‌آقاعلی‌آقاTue, 30 Jun 2026 20:55:19 +0330https://virgool.ir/@mrali/وقتی-بقا-bp7t76qarcqnبمب ساعتی در کلاس‌های خالی: تعطیلی مداوم مدارس، آینده ایران را ویران خواهد کرد.پیش از شروع جنگ ۳۹ روزه، دانش‌آموزان بیشتر از یک ماه از مدرسه دور بودند و بعد از جنگ هم به مدرسه بازنگشتنداین روزها اگر به رسانه‌ها نگاه کنید، صحبت از جنگ، تنش‌های سیاسی، تورم و ناترازی انرژی است؛ اما در سکوت حکمرانان، بزرگ‌ترین و هولناک‌ترین بحران زیرپوستی کشور در کلاس‌های درسِ تعطیل و نیمه‌تعطیل در حال شکل‌گیری است. دانش‌آموزانی که امروز نیمی از سال تحصیلی را پشت صفحه‌های تلفن همراه یا در قرنطینه‌های پیاپی می‌گذرانند، قرار است چرخ‌های اقتصادی، علمی و مدیریتی فردا را بچرخانند. اما با کدام سطح از آموزش؟مرکز پژوهش‌های مجلس هشدار داده: اگر سیاست‌های متناسب با این «شرایط جنگی» مهیا نشود، «آثار جبران‌ناپذیری برای نظام آموزشی کشور به دنبال خواهد داشت.» اما واقعیت از این هم تلخ‌تر است؛ ما نه با یک بحران آموزشی، که با خاموش‌شدن موتور محرکه یک نسل روبه‌رو هستیم.فاجعه اعداد: وقتی «شاد» طعم تلخ بی‌سوادی می‌دهدبر اساس قانون، سال تحصیلی باید بستری برای هزار ساعت آموزش حضوری باشد؛ اما بگذارید نگاهی به ریاضیاتِ تلخ این روزهای آموزش و پرورش بیندازیم:طبق سند برنامه درسی ملی، یک دانش‌آموز ابتدایی باید سالانه ۹۲۵ ساعت، متوسطه اول ۱۱۱۰ ساعت و متوسطه دوم ۱۲۹۵ ساعت در کلاس حاضر باشد. حالا با سهمیه‌بندی دو تا سه ساعته آموزش آنلاین در روز، مرکز پژوهش‌های مجلس از کاهش ۱۳۵ تا ۱۸۰ ساعت آموزش رسمی برای هر مقطع خبر می‌دهد ( آن هم در کلاس‌های آنلاینی که فقط اسم آموزش را یدک می‌کشد). وقتی تعطیلی‌های قبل از جنگ را هم حساب کنیم، عملاً دانش‌آموزان ایرانی چیزی حدود نیمی از سال تحصیلی را از دست داده‌اند.نکته دردناک‌تر اینجاست که حداقل دو میلیون دانش‌آموز، بنا به گزارش همان مرکز پژوهش‌های مجلس، اساساً به ابزار دیجیتال یا اینترنت مناسب دسترسی ندارند و از همان دو ساعت آموزش آنلاین هم محروم‌اند. در خوش‌بینانه‌ترین حالت، بعضی‌شان پای تلویزیون مدرسه می‌نشینند. این یعنی شکاف آموزشی نه‌تنها پر نمی‌شود، که عمیق‌تر می‌شود.کارنامه پیش از بحران: سقوط از چاله به چاهبه عقیده یک معلم، ظاهرا کسی در این کشور به فکر آموزش فرزندان این مملکت نیست، معلم که به دلیل حقوق پایین ناچاراست چند جا درس بدهد و کار کند، پدر و مادر هم همینطور، بچه‌ها هم که دارند به مدارس نیمه‌تعطیل عادت می‌کنندحتی پیش از آلودگی هوا، بحران گاز و شرایط جنگی اخیر، ساختار آموزشی ایران بیمار بود. نگاهی به جدول نمرات و رتبه‌های بین‌المللی، عمق فاجعه را بهتر نشان می‌دهد:بر پایه آمارهای رسمی میانگین نمرات نهایی دانش‌آموزان در خرداد سال گذشته ۹/۹۴ بوده است. بهترین وضعیت را استان یزد با میانگین ۱۲/۰۴ داشت و پس از آن خراسان جنوبی، سمنان و اصفهان نمره‌ای بالاتر از ۱۱ داشتند و سیستان بلوچستان با ۷/۷۳ کمترین نمره را در کشور داشت.نمونه دیگر از کیفیت پایین مدارس ایران، نتایج آزمون بین‌المللی «تیمز و پرلز» است که برای سنجش کیفیت آموزشی در ایران هم انجام می‌شود. در آزمون تیمز روند آموزش ریاضی و علوم و در آزمون پرلز مهارت و سواد خواندن سنجیده می‌شود. میانگین نمره در این آزمون‌ها ۵۰۰ است و ایران هیچ‌گاه نتوانسته است نمره میانگین را کسب کند. در سال ۲۰۲۳ نمره دانش‌آموزان ایرانی در درس ریاضی ۴۲۰ بوده و در درس علوم هم وضعیتش بهتر نبوده است.در آخرین آزمون پرلز نیز دانش‌آموزان ایرانی نمره ۴۱۳ گرفتند که جزو پایین‌ترین سطوح بر اساس معیار بین‌المللی است. ایران در فهرست ۵۷ کشور شرکت‌کننده در انتهای جدول قرار داشت.وقتی کیفیت آموزش حضوری ما این بوده، تصور کنید خروجیِ آموزش مجازیِ دو ساعته با اینترنت فیلترشده و بی‌کیفیت چه خواهد بود.عواقب ناگوار فردایی که تعارف ندارد: ایران در چنگال «بزرگسالان توسعه‌نیافته»اما زمانی که این ۱۶ میلیون دانش‌آموز به سن ۲۰ تا ۳۰ سالگی برسند و قرار باشد مقدرات کشور را در دست بگیرند، با چه جامعه‌ای روبه‌رو خواهیم شد؟ این بخش، همان آینده تاریکی است که کمتر کسی جرات مواجهه با آن را دارد:۱. ارتش «بیسوادان عملکردی» (Functional Illiteracy): ما با نسلی روبه‌رو خواهیم شد که مدرک تحصیلی دارند، اما توانایی درک یک متن پیچیده، نگارش یک گزارش اداری بدون غلط، یا حل مسائل ساده منطقی را ندارند. نیروی کار آینده، فاقد مهارت‌های تخصصی عمیق خواهد بود.۲. تعمیق شکاف طبقاتی کهکشانی: مدارس غیردولتی خاص با سامانه‌های اختصاصی و معلمان گران‌قیمت، آموزش را به شکل باکیفیت ادامه می‌دهند، در حالی که فرزندان طبقات ضعیف و مناطق محروم (مانند دو میلیون دانش‌آموزی که اصلاً به شاد دسترسی ندارند) کاملاً حذف می‌شوند. این یعنی بازتولید فقر ساختاری و مسدود شدن راه تحرک اجتماعی.۳. سقوط آزاد بهره‌وری اقتصادی و فرار سرمایه: وقتی بدنه کارشناسی و مدیریتی کشور از دانشی سطحی برخوردار باشد، صنایع، سیستم بهداشت و درمان، و بخش‌های مهندسی با افت شدید کیفیت روبه‌رو می‌شوند. این امر ایران را در رقابت منطقه‌ای به انزوا می‌کشاند و معدود نخبگان باقی‌مانده را نیز ترغیب به مهاجرت می‌کند.۴. فروپاشی روانی و بحران مهارت‌های نرم: نسلی که دوران رشد اجتماعی خود را زیر پتو، با گوشی و در انزوای خانگی گذرانده، در بزرگسالی توانایی کار تیمی، حل مسئله، کنترل خشم و برقراری ارتباط موثر را نخواهد داشت. نتیجه، جامعه‌ای پرخاشگر، منزوی و مستعد آسیب‌های اجتماعی شدیدتر است.تنها برنده این وضعیتاز منظر اجتماعی، تعطیلی مدارس یک دستاورد پنهان برای حکومت دارد: کنترل راحت‌تر. محمدرضا نیک‌نژاد، کارشناس آموزشی، به خبرآنلاین می‌گوید: «وقتی مدارس و دانشگاه‌ها تعطیل می‌شوند، فضاهای جمعی از بین می‌روند و کنترل جامعه ساده‌تر می‌شود. دانش‌آموز و دانشجو در خانه هستند و آن فضای تعامل و جمع‌شدن دیگر وجود ندارد.» اما این کنترل کوتاه‌مدت چه بهای بلندمدتی دارد؟ جامعه‌ای که تعامل اجتماعی را نیاموخته، یا منفعل و مطیعِ صِرف می‌شود یا در انفجارهای پراکنده خشم، ناآگاهانه ویرانگری می‌کند. در هر دو حالت، شیرازه جامعه از هم می‌گسلد.سخن پایانیتعطیلی مداوم مدارس یک تصمیم ساده بهداشتی، امنیتی یا زیست‌محیطی نیست؛ این یک «سرقت ملی» از آینده فرزندان این مرز و بوم است. جامعه‌ای که امروز در سبد هزینه‌های خود، آموزش را به عنوان یک امر لوکس یا فرعی می‌بیند، فردا باید هزینه‌های گزافی برای اداره زندان‌ها، جبران خسارت‌های مهندسی و پزشکی، و عقب‌ماندگی اقتصادی از رقبای منطقه‌ای و جهانی بپردازد. کلاس‌های خالی امروز، آینه تمام‌نمای فردای تاریک ایران است؛ مگر آنکه تفکر مدیریت بحران در این کشور، ریل خود را تغییر دهد.ما در آستانه تحویل یک «نسل سوخته» به جامعه‌ای هستیم که خودش بر لبه پرتگاه ایستاده. وقتی این کودکان امروز، ده سال بعد بخواهند چرخ اقتصاد و فرهنگ و سیاست را بگردانند، تنها مهارتشان «حاضری آنلاین زدن زیر پتو» خواهد بود. آن روز، دیگر نه آلودگی هوا بهانه است، نه کمبود گاز، نه جنگ. آن روز، سکوت یک ملت بی‌آموزش، بلندترین صدای فروپاشی خواهد بود.منبع: بی‌بی‌سی با تغییرات و خلاصه‌سازیسایر مطالب:بازخوانی نامه تاریخی مصطفی رحیمی به روح الله خمینیآینده بلندمدت اقتصاد ایران چگونه است؟آیا ما در امانیم؟ امنیت به زبان آدمیزاداثر انقلاب ۵۷ در اقتصاد ایراناز هر آنچه گفتم گذشتمنصف شدن سهم ایران از اقتصاد جهانیاز سند چشم‌انداز بیست ساله ایران چه خبر؟افسانه «ایرانیانِ باهوش» از کجا آمده است؟فرهنگ پاسخگو نبودن و دور باطل حکمرانی بدسرنوشت مذاکرات وین و آینده اقتصاد ایران بدون ویناگر انقلاب و جنگ رخ نداده بود اقتصاد ایران به کجا می‌رسید؟این استقلال نیست که عطسه ترامپ ارزش پول ما را تغییر دهدعلی‌آقاعلی‌آقاTue, 02 Jun 2026 17:33:44 +0330https://virgool.ir/@mrali/بازخوانی-نامه-تاریخی-مصطفی-رحیمی-به-روح-الله-خمینی-y77hw2dw6u2m«چرا با جمهوری اسلامی مخالفم؟»، عنوان نامه‌ای تاریخی به روح‌الله خمینی بود که ۲۵ دی ۱۳۵۷ در روزنامه آیندگان منتشر شد. نویسنده نامه مصطفی رحیمی، حقوق‌دان، نویسنده و مترجم ایرانی بود. نامه سرگشاده رحیمی نخستین نقد افکار خمینی بود که برخلاف جو غالب مردم و جریان روشن‌فکری آن زمان بود.مصطفی رحیمیمهرک کمالی، جامعه شناس | از مستان ۵۷ عده کمی فهمیده بودند ایران به راحتی میتواند از دام یک دیکتاتوری سکولار برهد و به دام یک استبداد دینی بیفتد. مصطفی رحیمی، حقوقدان و نویسنده و مترجم نام آشنای ایرانی یکی از آنان بود. بیست و پنج دی ماه ۱۳۵۷ یک روز پیش از خروج شاه از ایران و دو هفته پیش از ورود آیت الله خمینی، مصطفی رحیمی در نامه «چرا با جمهوری اسلامی مخالفم؟» به خمینی از دموکراسی و جمهوریت دفاع جانانه ای کرد.سرگذشت انقلاب های پیشین قرن بیستم به رحیمی نشان داده بود که عدول از دموکراسی و مقید کردنش به هر صفتی جز خودش، سرانجام انقلاب را به شکست میکشاند و یک گروه خاص را حاکم می کند.در روزهای آخر رژیم شاه خیلی ها صدای پای استبداد مذهبی را می شنیدند و از آن سخن می گفتندمصطفی رحیمی در نامه اش به آیت الله خمینی دنبال امید و اعتماد است. می ترسد و از ترسش حرف می زند. از همانندی ها شروع می کند و در تمام نامه می کوشد بین دموکراسی و روحانیت پلی بزند.جوهر نامه تشویق آیت الله خمینی است به کنار ماندن از قدرت سیاسی و استقرار یک نظام جمهوری به قول رحیمی "مطلق"، بدون هیچ پسوندی. بخصوص گاندی را مثال می زند و به نقش معنوی او در ساختن دموکراسی هندوستان اشاره می کند: «شما تنها کسی هستید که اگر به جای جمهوری اسلامی اعلام جمهوری مطلق کنید؛ یعنی به جای حکومت عده ای از مردم حکومت و حاکمیت جمهور آنان را بپذیرید، نه تنها در ایران انقلاب معنوی عظیمی ایجاد کرده اید بلکه در قرن مادیگرای ما (نه به معنای فلسفی، بلکه به معنای نفی معنویت) به روحانیت و معنویت بعد عظیمی بخشیده‌اید و تاریخ مقام شما را در ردیف گاندی و شاید بالاتر از او ثبت خواهدکرد.»این تاکید بر نقش معنوی روحانیت و آیت‌الله خمینی بارها در نامه تکرار می شود. این که آیا رحیمی واقعا در آن آشفته بازار نبرد برای کسب قدرت سیاسی به دنبال معنویت می گشته یا این عبارات تنها مشوقی بوده‌اند تا حاکمان آینده به جدایی دین از دولت گردن نهند آشکار نیست.نامه میراث‌بر سیاست نامه هاست که راه پیش پای پادشاهان می‌نهادند؛ نوشته هایی مشحون از ابراز وفاداری به شاه و دلسوزی برای او. او هم به پیروی سیاست‌نامه‌ها، اصل نامه را اینگونه آغاز می‌کند: «اکنون سفره دل را به پیروی از سنتهای گرانبهای اسلام در حضرت شما می‌گسترم و می‌گویم که به چه دلائلی با جمهوری اسلامی مخالفم.» و بلافاصله به اصل موضوع می‌پردازد: «آن چنان که من می‌فهمم جمهوری اسلامی یعنی آن که حاکمیت متعلق به روحانیون باشد.» و در دفاع از اصل حاکمیت ملی در قانون اساسی مشروطه آن را «برگشت‌ناپذیر» می‌خواند و می‌نویسد: «بدین گونه قانون اساسی ما با قبول اصل مترقی حاکمیت ملی به بحث "ولایت شاه" و "ولایت فقیه" پایان داده‌است.» اما خود انگار می‌داند چنین نیست و هر برگشتی ممکن است. وقتی با عبارت «جمهوری اسلامی» مواجه می‌شود، از منافات آن با موازین دموکراسی سخن می گوید با علم به این که خطر بازگشت بسیار نزدیک است: «دموکراسی به معنای حکومت همه مردم، مطلق است و هرچه این اطلاق را مقید کند به اساس دموکراسی (جمهوری) گزند رسانده است.» اینجا قید اسلامی می ‌تواند معانی گوناگونی بیابد از جمله بازگشت به صدر اسلام.رحیمی تلویحا آیت‌الله خمینی را بری از خطا و مسلط به زمانه می‌نماید و می‌گوید مسلما شما می‌خواهید به مسائل روز بر اساس تحولات زمانه پاسخ دهید اما این هیچ تضمینی نمی‌دهد که جانشینان شما هم راه شما را ادامه دهند.او رهبر انقلاب را در برابر یک دوراهی می‌گذارد که مجبور به موضع‌گیری شود: «اگر پس از صدو بیست سال عمر شما، جانشین شما گفت که می‌خواهد این مسائل را صرفا با قواعد و ضوابط قرن‌ها پیش حل کند (چنان که هم اکنون بیشتر افراد ساده دل و عده ای از طرفداران صاحب‌نام طرفدار جمهوری اسلامی چنین می گویند) تکلیف چیست و با استناد به کدام اصلی می توان بدیشان پاسخ گفت؟» همه می دانیم که رحیمی در نهادن رهبر انقلاب بر سر دوراهی شکست خورد.رحیمی رهبر انقلاب را در برابر یک دوراهی می‌گذارد که مجبور به موضع‌گیری شودبخش بعدی نامه بحث جامعی است درباره رابطه قدرت و دموکراسی. رحیمی می گوید حسن نیت رهبران مانع از سقوط آن ها در دام قدرت مطلقه نمی شود. قدرت نیاز به مکانیزم های کنترل کننده دارد که یکی از آنها دموکراسی نمایندگی و رجوع به رای مردم است. این رجوع نباید مقید به هیچ قیدی از قبیل اسلامی، دیکتاتوری صالح، دموکراسی بورژوایی، و آزادی در کادر حزب باشد: «چنین است تا به امروز سرنوشت تمام ایدئولوژی های انقلابی، که تا زمانی که در جبهه مخالف دولت جنبه اعتراضی داشته اند، انقلابی بوده اند و همین که به حکومت رسیده اند، دچار تباهی شده اند. اشکال کار در کجاست؟ در آنجا که فراموش کرده اند که قدرت سیاسی فقط در صورتی تباه کننده و فسادانگیز نیست که واقعا در دست تمام مردم باشد. در حقیقت قدرت سیاسی توده سمی است که اگر به شماره افراد کشور تقسیم شد و میان همه آنان تقسیم گردید خصوصیت داروئی شفابخش دارد. هر گروهی که سهم دیگران را به خود اختصاص داد، هم دیگران را از دارو محروم کرده و خود را مسموم ساخته است.»رحیمی دوباره به مفهوم "جمهوری اسلامی" برمی گردد و به تفسیری از آن می پردازد که روحانیون را نه زمامدار که ناظر بر وضع قوانین و اجرای عدالت می داند. سوال او از چگونگی این نظارت است و مطلقا حق انحصاری روحانیون بر بعضی مواضع را رد می کند: «اگر نظارت بیرون از داشتن حق خاص در مجلس و دادگستری باشد (مانند نظارت نویسندگان در کشورهای دمکراسی در کار دولت، البته با اعمال نظر روحانی) این کار به بهترین صورت خود در جمهوری مطلق میسر است پس چنین کسانی منطقا باید حاکمیت بی قیدوشرط ملت را بپذیرند و در راه تحقق آن بکوشند... و اگر منظور از نظارت داشتن، حق وتو در قوه قانون گذاری یا اعمال اختصاصی قضاوت است این امر با موازین جمهوری مغایرت آشکار دارد... باید گفت کسانی در قوای مملکتی (قانون گذاری- قضائی- اجرائی) حق شرکت اختصاصی می خواهند که مطمئن اند از راه های دموکراتیک به این قوا دسترسی نخواهند یافت.»اینجا رحیمی باز هم گاندی را مثال می آورد که ملت را در نجات از سلطه انگلستان رهبری کرد اما خواهان شرکت مستقیم یا غیرمستقیم در قدرت سیاسی نبود و از آیت الله خمینی می خواهد به گاندی تاسی کند: «شما چون گاندی در آزادی ایران سهم بزرگی دارید. دنباله منطقی این خدمت آن است که خانه از دزد نجات داده را به صاحبان اصلیش بسپارید...»مصطفی رحیمی در نامه خود از منافات عبارت «جمهوری اسلامی» با موازین دموکراسی سخن گفتاگرچه لحن نامه مصطفی رحیمی فروتنانه است اما او دارد اصول اولیه دموکراسی که بسیاری از رهبران انقلاب بخت آموختنش را نداشته اند تدریس میکند. از مفهوم جمهوری و دموکراسی شروع می کند، به طرد انحصارگرایی می رسد، و سرانجام بر ضرورت وجود نهادهایی برای محدود کردن قدرت مطلقه تاکید می کند؛ حسن نیت رهبران مهم نیست، وجود نهادهای دموکراتیک مهم است: «در صحنه اجتماع تضمین های نهادی لازم است نه شخصی»آگاهی ملی دیگر عرصه ای است که رحیمی بر آن تاکید می کند. او می گوید نتیجه سه هزار سال استبداد مدام و بیست و پنج سال اختناق پهلوی ملتی ساخته است که به راحتی می تواند مفهوم مبهم جمهوری اسلامی را به صرف تایید آیت‌الله خمینی بپذیرد.چاره، مهلت دادن به ملت و فرزانگان است تا با آگاهی بیشتری تصمیم بگیرند: «در سال های سیاهی که گذشت رابطه فرزانگان (متفکران، روشنفکران، نویسندگان، هنرمندان) با ملت کاملا قطع بود. فرزانگان را یا کشتند یا تبعید کردند یا به ترک اجباری خانمان واداشتند یا در سیاهچال محبوس کردند یا مجبور به سکوتشان کردند... تنها در این اواخر یکی دو تن متفکرانی که ایدئولوژی مذهبی داشتند امکان یافتند که سکوت دهشتناک ایران را از زاویه سیاسی بشکنند... آیا این سخن کم در جوار آن همه یاوه بافی‌های دستگاه و در زمینه آن سکوت مرگبار، برای آمادگی سیاسی و اجتماعی ملت کافی است؟»رحیمی اصرار می‌کند که ما باید تدریج را به جای انقلاب بنشانیم و گام به گام به سوی آزادی برویم؛ از نظر او احساسات انقلابی حتما برای جنگ با دشمن مفید و بی‌گمان برای ساختن آینده مضر است. پس از پیروزی بر دشمن مشترک، ما به آزادی و آگاهی نیاز داریم؛ انتخاب مردمِ احساساتی و ناآگاه می‌تواند عواقبی وخیم داشته‌باشد: «... آزادی اگر با آگاهی همراه نباشد به ضد خود تبدیل می گردد. در زمینه آگاهی باید به مردم چیزی داد و چیزی گرفت. و چیزی که می‌گیریم متناسب است با چیزی که به آنان داده‌ایم.»در آخر نامه، مصطفی رحیمی به رهبر انقلاب پیشنهاد می کند در افتتاح «جلسه های گفتگو در کلیه مواردی که مربوط به سرنوشت کشور باشد» پیشقدم شود زیرا «انقلاب بدون جدل و گفتگو ممکن است پیروز شود. اما محال است که بدون آن قوام و ادامه یابد.» این اتاق های گفتگو ضامن شرکت تمامی نیروهای اجتماعی و سیاسی، با حفظ استقلال خود، در روند استقرار حکومت بعد از انقلاب است بدون این که «همه اعضا در یک ایدئولوژی حل شوند.» امری که هیچ گاه صورت نپذیرفت.نامه مصطفی رحیمی به آیت الله خمینی در روزنامه آیندگاننامه مصطفی رحیمی به آیت الله خمینی هم درسنامه ای است برای انقلابیونی که خواستار دموکراسی اند، هم شیوه نامه ای است برای انقلابیون ضد دموکراسی تا بدانند از چه باید اجتناب کنند. برخلاف آنچه رحیمی می پنداشت، رهبری انقلاب به دست گروه دوم بود.در روزهای آخر رژیم شاه خیلی ها صدای پای استبداد مذهبی را می شنیدند و از آن سخن می گفتند؛ بعضی با ناامیدی و بعضی با امید. صدای غالب البته صدای انقلاب بود و تغییر بنیادی. بسیاری سال ها رویای رفتن شاه را در سر پرورانده بودند و حالا ناگهان رویایشان را در دسترس می دیدند اما در انقلابی به رهبری بلامنازع آیت الله خمینی. انگار همه تصمیم گرفته بودند به آیت الله خمینی اعتماد کنند.مصطفی رحیمی یکی از آنها بود، اما به شیوه روشنفکر صاحب اصولی که آگاهی و آزادی را برتر از هر چیز دیگری می نشاند.منبع: بی بی سی فارسیسایر مطالب:چرا دارایی‌های کشور را تنها به «خاک» تقلیل می‌دهید؟یک پیشنهاد برای تنظیم روابط با کشور بی‌چشم و روی لبنانآیا اعراب پیش از اسلام در جاهلیت به سر می‌بردند؟کلوپ ترور، مازیار ابراهیمی و مستندسازی ارزشی‌هاهر چیزی به این خبر اضافه کنیم به آن لطمه زدیمآیا ایران امکان «چین اسلامی» شدن را دارد؟سیل دارد همه چیز را می‌برد، دانشگاه را هممیرزا حسن رشدیه و کربلایی کاظم ساروقیاز میان کامنتهام (۱): حرام‌زاده یعنی چه؟!من خطا کردم، معذرت می‌خواهمچه "نمی‌خواهی" کافی نیستوعده‌ها و امیدهاسخنگویی عقلعلی‌آقاعلی‌آقاSun, 15 Feb 2026 22:16:39 +0330https://virgool.ir/@mrali/چرا-دارایی-های-کشور-را-تنها-به-خاک-تقلیل-می-دهید-jobe8xigrbdbبه همراه نتیجه‌گیری در انتهابسم الله.از نظر من دارایی‌های یک کشور شامل موارد زیر است:۱- خاک (سرزمین):این شامل تمام قلمرو زمینی و دریایی یک کشور میشه، از جمله کوهستان‌ها، دشت‌ها، جنگل‌ها، و هر چیز دیگه. همچنین آب‌های داخلی مثل رودخانه‌ها و دریاچه‌ها رو هم در بر می‌گیره.۲- منابع طبیعی:شامل منابعی مثل نفت، گاز، مواد معدنی (طلا، مس، آهن و...)، آب شیرین، جنگل‌ها و زمین‌های کشاورزی.۳- موقعیت (جغرافیا):یعنی داشتن موقعیت استراتژیک مثل دسترسی به دریا، همسایگی با کشورهای مهم، قرار گرفتن در مسیرهای تجاری بین‌المللی. و همچنین آب و هوا و شرایط اقلیمی مناسب که روی کشاورزی، گردشگری و زندگی مردم تاثیر میذاره.۴- جمعیت:شامل تعداد و تراکم جمعیت: که نشون‌دهنده پتانسیل نیروی کار و بازار مصرف هست. و ویژگی‌های جمعیتی مثل سن، تحصیلات، مهارت‌ها، سلامت و توزیع جغرافیایی جمعیت.۵- زیرساخت‌ها:این شامل راه‌ها، پل‌ها، فرودگاه‌ها، بنادر، شبکه‌های برق، آب و فاضلاب، مخابرات و اینترنت میشه. زیرساخت‌های قوی، حرکت کالا و خدمات رو راحت‌تر و اقتصاد رو قوی‌تر می‌کنه.۶- سرمایه و دارایی‌های مالی:ذخایر ارزی و طلا: مقداری ارز خارجی و فلزات گران‌بها که بانک مرکزی داره.دارایی‌های داخلی: مثل سرمایه‌گذاری در کارخانه‌ها، شرکت‌ها، املاک و مستغلات.بدهی‌های خارجی: که البته جزو بدهی‌ها محسوب میشه ولی تاثیر مستقیمی روی وضعیت مالی کشور داره.۷- فناوری و دانش:سطح پیشرفت علمی و فناوری: توانایی کشور در تحقیق و توسعه، نوآوری و استفاده از تکنولوژی‌های روز.حقوق مالکیت معنوی: مثل پتنت‌ها و کپی‌رایت که از خلاقیت‌ها محافظت می‌کنه.۸- نهادها و ساختارهای حکومتی:ثبات سیاسی و حکومتی: داشتن یک سیستم حکومتی پایدار و کارآمد.قوانین و مقررات: مثل قوانین کسب‌وکار، سرمایه‌گذاری و حفاظت از محیط زیست که فضای امنی برای فعالیت اقتصادی ایجاد می‌کنه.کیفیت حکمرانی: سطح شفافیت، مبارزه با فساد و کارایی دستگاه‌های دولتی.۹- فرهنگ و هویت ملی:این هم می‌تونه به عنوان یک دارایی نامشهود در نظر گرفته بشه که روی همبستگی اجتماعی و جذابیت گردشگری تاثیر داره.۱۰- امنیت:شامل امنیت اقتصادی و امنیت اجتماعی و امنیت مرزی و... (آیا ما در امانیم؟ امنیت به زبان آدمیزاد)و...برویم سراغ نتیجه‌گیری:همه اینها را نوشتم تا پاسخ کسانی را بدهم که به محض انتقاد از حکومت فعلی یا بمحض تمجید از حکومت دیگری، به سرعت پاسخ می‌دهند این حکومت حتی یک وجب از خاک کشور را به بیگانه نداده.این حکومت حتی چند سانتی متر خاک را به فنا ندادهبسیار خوب. بیایید فرض بگیریم واقعا چنان کاری کرده و حتی یک وجب یا چند سانتیمتر از خاک کشور را به فنا نداده.سوال: آیا مگر تنها دارایی یک کشور خاک آن کشور است؟آیا حکومت یک جرعه از آب و یک وجب از دریا را هم به بیگانه نداده؟آیا تاکنون هیچ قرارداد زیان باری برای کشور امضا نکرده؟ (مثال: قرارداد کرسنت)آیا تاکنون موقعیت استراتژیک کشور را تضعیف نکرده؟آیا منابع طبیعی کشور مثل نفت و مواد معدنی را به ارزش واقعی به بیگانه فروخته؟آیا درآمدهای ارزی را به درستی مدیریت کرده؟آیا از جمعیت کشور به خوبی حفاظت کرده؟آیا نخبگان را در کشور نگه داشته یا آنها را راهی کشورهای بیگانه کرده؟آیا از فرهنگ و هویت منحصر به فرد کشور حمایت کرده؟ یا با سیاستهایش در جهت تضعیف آن گام برداشته؟و...پس فرضا بپذیریم یک وجب از خاک کشور از دست نرفته، آیا می‌توانید در مورد سایر دارایی‌های کشور هم همین ادعا را مطرح کنید؟ آیا حاضر هستید ادعا کنید درآمدهای کشور را هم به درستی مدیریت کرده و حیف و میل نکرده؟سایر مطالب:شما هم امتحان کنیداز هر آنچه گفتم گذشتمسهم ایرانیان فقط حسرت استآینده پرتنش جمهوری اسلامی (۱)ایران؛ زمانی که جور دیگری بودیمیکی از معتبرترین منابع تاریخ معاصر ایرانسیل دارد همه چیز را می‌برد، دانشگاه را هم.هر چیزی به این خبر اضافه کنیم به آن لطمه زدیمآیا ایران امکان «چین اسلامی» شدن را دارد؟سنگاپور آفریقا و درس‌های آن برای ایرانگاه امیدآفرینی کاری‌ست غیر اخلاقیمقایسه فقر در ایران و آمریکاعلی‌آقاعلی‌آقاSat, 31 Jan 2026 17:16:34 +0330https://virgool.ir/@mrali/شما-هم-امتحان-کنید-ja5fycbrr3kuبرای کامپیورتان چه تصویر زمینه‌ای گذاشته‌اید؟طبیعت بکر زیبا؟تصویر یک عزیز؟شاید هم همان تصویر از پیش تنظیم شده ویندوز؟اما من یک پوشه ساختم با تعدادی تصویر از صحنه های فقر در ایران، تصاویر این پوشه هر چند ساعت بطور خودکار به نوبت تصویر زمینه کامپیوتر من می‌شوند.شاید از نگاه همکاران (اگر دیده باشند) این نوعی ریا باشد. یا تقدس مآبی یا حتی شعاری.اما هدف من اینها نیست. این تصاویر را برای خوشایند کسی نگذاشته‌ام جز خودم.وقتی ترفیعی را انتظار دارم و نمی‌گیرموقتی پاداشی که انتظارش دارم را نمی‌گیرموقتی پایین‌تر از کسی قرار داده می‌شوم که احساس می‌کنم از من پایین‌تر استتنها نگاه به این صحنه‌ها است که خاطرم را آسوده میکند.دیدن تصاویر رنج سایر مردمان در چنان لحظاتی معجزه می‌کند. انگار آبی روی آتش است.این صحنه‌ها را که می‌بینم به خود می‌آیم.اینها به یادم می‌آورند در کشوری که مردمان زیادی به نان شب محتاجند، من هنوز علی‌رغم تمام بی‌عدالتی‌ها (به زعم خودم) وضعم خوب است. من شغلی امن با درآمد متوسط دارم. خانه و ماشین دارم و فعلا گرچه اصلا ثروتمند نیستم اما سایه فقر را هم نزدیک خود و خانواده‌ام نمی‌بینم. همین برایم کافیست که در حسرت آن پاداش و مقام و سِمَت و ترفیع نمانم و بگذرم.شما هم اگر مسائل مشابهی دارید این را امتحان کنید. ببینید آیا همین حس را پیدا می‌کنید یا نه. اصلا به نظرتان این کار صحیح است؟ نیست؟ خودفریبی است؟ چیست؟سایر مطالب:روسیه‌جون ناراحت شده!هنر خوار شد، جادویی ارجمندآینده پرتنش جمهوری اسلامیسهم ایرانیان فقط حسرت استآینده بلندمدت اقتصاد ایران چگونه است؟گاه امیدآفرینی کاری‌ست غیر اخلاقیاز دیدن این مستند دلم گرفتمقایسه فقر در ایران و آمریکااز هر آنچه گفتم گذشتممصائب مرد بودنمن و ناتاشاعلی‌آقاعلی‌آقاTue, 06 Jan 2026 17:24:23 +0330https://virgool.ir/@mrali/روسیه-جون-ناراحت-شده-btiscwxzdiyiعه.عه. روسیه جون دلش نازکه. نکنید، نگویید. نکنید این کارها را. نگویید این حرفها را.به گزارش جماران؛ «مجتبی زارعی» عضو کمیسیون امنیت ملی در واکنش به سخنان اخیر ظریف که پاسخ اتهامات لاوروف وزیر خارجه روسیه درباره موضوع اسنپ‌بک را داده و از کارشکنی‌های این کشور در جریان مذاکرات و اجرای برجام گفته بود، در شبکه اجتماعی اکس نوشت: به عنوان رئیس کمیته قدرت نرم و تهدیدات شناختی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی به دکتر ظریف و رفقایش هشدار می‌دهم حالا که تمام تیرهای در کمان آمریکا و اروپا و اسرائیل در اسنپ بک و برجام تمام شد؛ و حالا که قطعنامه ۲۲۳۱ هم منقضی و باطل شد؛ و حالا که روسیه به عنوان رئیس دوره‌ای شورای امنیت و شریک راهبردی ایران هم پایان ننگین اسنپ را اعلام کرد و حالا که بیش از ۱۰۰ کشور مستقل و غیر متعهد جهان در نشست اوگاندا هم‌ می‌گویند اسنپ بک‌ تمام‌ شد و حالا که دبیر شعام پیام جامع امام خامنه‌ای حکیم را به آقای پوتین برای این موقعیت خطیر تقدیم کرد؛ شما سکوت را رعایت کنید و به روند ملّی در ایران و اجماع جهانی بپیوندید.آقای ظریف! شما را فردی وطن‌خواه می‌شناسم اما اگر اینک در چارچوب مناسبات امنیت ملّی سکوت نکنید و باز هم گویا عیان شدن خسارتِ محض برجام را نخواهید ببینید و دفاع شخصی را بر دفاع ملّی ترجیح دهید دادستانی کل موظف است شما را بخاطر اخلال در امنیت ملی فورا احضار و ارشاد کند؛ لطفا وسط جنگ با آدمخوارانِ ضد ایرانی به سود دشمن کوچه‌ای جدید باز نکنید!روسیه‌جون ناراحت شده!محمدباقر قالیباف با انتقاد از سخنان جواد ظریف و حسن روحانی در مورد روسیه، گفت وزیر خارجه و رئیس‌جمهور پیشین با مواضع خود به مسیر «همکاری‌های راهبردی ایران با روسیه» لطمه زده‌اند.مجتبی زارعی عضو کمیسیون امنیت ملی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: اگر دکتر ظریف بخواهد این موقعیت حساس را درک نکند دادستانی کل باید در مراقبت از امنیت ملی فورا او را احضار کند! محمود صادقی، نماینده ادوار مجلس، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اینکه وزیر خارجه روس وارد رقابت‌های سیاسی داخلی ایران شود و با تحریف حقایق، درباره‌ی وزیر خارجه اسبق اظهارنظر کند و بعضی خوش‌خوشانشان شود، یادآور چه دوره‌ای از تاریخ ما است؟»سایر مطالب: چرا در دل بحران‌ها جوک می‌سازیم؟فراخوان حزب توده ایران برای کمک به شورویروسیه‌پرستی و پروژه نفوذاز میان اتفاقات و اخبار کشورمانیک پیشنهاد برای تنظیم روابط با کشور بی‌چشم و روی لبنانپوتین خیلی خیلی استرس داشتیک پیشنهاد برای حل مساله فلسطیناز رابطه با غرب به رشد و توسعه می‌رسیم یا از گرایش به شرق؟چرا «تبلیغ علیه نظام» جرم است؟این سرعت در تباهی، محشر استبزرگترین نسل‌کشی تاریخ معاصر دنیا (معرفی کتاب قحطی بزرگ)بیایید تاریخ ایران را بخوانیمالناس علی دین ملوکهماین استقلال نیست که عطسه ترامپ ارزش پول ما را تغییر دهدعلی‌آقاعلی‌آقاSun, 26 Oct 2025 16:37:55 +0330https://virgool.ir/@mrali/چرا-در-دل-بحران-ها-جوک-می-سازیم-jcjro3bopbdgچرا در دل بحران‌ها جوک می‌سازیم؟ و چرا هگل این نوع شوخی را خطرناک می‌دانست؟و چرا هگل این نوع شوخی را خطرناک می‌دانست؟یک پدیده‌ی آشنا در روانشناسی جمعی ما مردم ایران اینست که معمولا در میانه‌ی بحران‌های بزرگی مانند جنگ، سرکوب شدید، یا بحران‌های سیاسی، (بخصوص وقتی اوضاع را از کنترل خود خارج می‌پنداریم)، شروع به شوخی‌ و جوک ساختن و جوک گفتن در مورد وضعیت موجود ‌می‌کنیم.پدیده‌ای که بارها دیده‌ایماز ویدیوهای بامزه گرفته تا طعنه‌ها، طنزها، و بازی‌های زبانی با وحشتناک‌ترین رخدادها. این شوخی‌ها در نگاه اول کمک می‌کنند که فشار روانی کمتر شود. اما آیا کارکردشان (در ذهن پیچیده‌ی انسانی و در روانشناسی اجتماعی) فقط همین است؟در بسیاری از موارد، این شوخی‌ها نمونه‌ای از irony به معنای دقیق کلمه‌اند: ذهن با خلق موقعیتی طنزآمیز، خود را از واقعیت تلخ جدا می‌کند. نوعی فاصله‌گذاری میان «سوژه» و «امر واقع» شکل می‌گیرد؛ گویی فرد می‌گوید: «این همه فاجعه، اما من هنوز می‌توانم به آن بخندم.»این فاصله‌گذاری، احساسی کاذب از تسلط ایجاد می‌کند؛ انگار با نگاهی از بالا، بحران کوچک‌تر شده است. اما فریب، درست همین‌جا آغاز می‌شود.هگل و نقد «آیرونی رمانتیک»هگل در نقد (romantic irony) دقیقا همین نقطه را هدف می‌گیرد. از نظر او، irony وقتی خطرناک می‌شود که فرد، با آفرینش ذهنی یا شوخی، از واقعیت فاصله بگیرد و وانمود کند که بر آن مسلط است؛ بی‌آن‌که واقعا تغییری در موقعیت پدید آمده باشد.این نوع خنده، به‌جای مشارکت واقعی در امر حقیقی، و تلاش برای کنترل و نجات، آن را به یک بازی ذهنی تقلیل می‌دهد، و به انسان در معرض خطر، توهم آزادی و قدرت می‌دهد. و نتیجه چیزی نیست جز نوعی خلسه، نشئگی ذهنی لحظه‌ای، و در نهایت خودفریبی زیبایی‌شناسانه!در نگاه هگل، آزادی نه در فرار از واقعیت، بلکه در روبه‌رو شدن با آن و پذیرش تعهد نسبت به آن معنا می‌یابد. اما irony از این مسئولیت فرار می‌کند. شوخی جای عمل را می‌گیرد و خنده جای مواجهه را. و همین به تدریج ما را از اخلاق، از حقیقت، و از امکان تغییر دور می‌کند.جوک ساختن در بحران و شوخی با آن، اگرچه به لحاظ روانی و در کوتاه مدت نجات‌بخش است اما وقتی بدل به ابزار فاصله‌گیری و فریب ذهنی شود، نه فقط کمکی نمی‌کند بلکه ما را به تماشاگران/قربانیان بی‌تفاوت بدل می‌سازد. تماشاگرانی قربانی که می‌خندند تا فراموش کنند که هیچ کاری نمی‌کنند.آیا این خنده، نشانه‌ی تاب‌آوری ماست؟یا فقط روشی‌ست برای پنهان کردن ناتوانی‌مان؟منبع: کانال سید مصطفی تاجزادهبرخی از نظرات مردم در این مورد:@rd.yh1976طنزهای ۹۰ قسمتی مهران مدیری کشور مارو نابود کرد@mirjaberi38درواقع بدترین شرایط را عادی سازی میگند@nabeghe313روان شناسی میگه تاب آوری@susan_sarsharچون دیگه تحمل واقعیات دردناک را نداریم@sabah_mayahi_maneshاین جپکهایی که مربوط به مصائب و مشکلات روزمره‌مان است بار مصیبت را کم نمی‌کند. ما میخندیم و در عین حال مشکل را بازگو می‌کنیم، تا حدی هم بد نیست مثل چاشنی برای مزه‌ای تلخ و گزنده است .@toolani.sara4در تاریخ و در خیلی از کشورها در موقعیت های دیکتاتوری و فاشیستی خیلی از نویسنده ها با زبان طنز مسائل اجتماعی و سیاسی رو مطرح کردند. مثل نمایشنامه های برتولت برشت که همه با زمینه ی طنز به نقد فاشیست پرداخته و همچنین عزیز نسین در ترکیه.سایر مطالب:سپاس و قدردانیپلیس داریم تا پلیسجعفر خان از فرنگ آمدن!عادی کردن فساد عادی نیستگاه امیدآفرینی کاری‌ست غیر اخلاقییک پیشنهاد برای حل مساله فلسطینچرا «تبلیغ علیه نظام» جرم است؟من خطا کردم معذرت می‌خواهممن صدای شما هستممشتی غلوم لعنتیمصائب مرد بودنعلی‌آقاعلی‌آقاMon, 06 Oct 2025 15:41:26 +0330https://virgool.ir/@mrali/سپاس-و-قدردانی-oyk1k2kns6mtاز چه کسی؟احمدرضااز احمدرضای عزیز (که نمیدونم چرا یوزرنیمش mohammadmoeenalimardani هست!) که به تنهایی با تلاشی بی‌وقفه و همتی والا بار همه هواداران و طرفداران پرشمار (!) مرا به دوش می‌کشد و تقریبا روزی نیست که چند ده عدد از نظرات گوهربار مرا در ویرگول لایک نکند!«مرسی احمدرضا، دست مریزاد»احمدرضای عزیز، مهمان هر روز صفحه مناحمدرضای عزیز، مهمان هر روز صفحه منو روی سخنم با شماستشمایی که بی‌تفاوت رد می‌شی و لایک نمیکنیبرو خجالت بکش.برو...ما اینجا داریم زحمت میکشیم!ما اینجا داریم زحمت میکشیمیه لایک بکن، انگشتت قطع نمیشه! :)پی‌نوشت: احمدرضا از زمانیکه این پست رو منتشر کردم منو آنفالو کرد. بعدش هم کلا پیجش رو بست رفت! از اون مردان خدا بود که دوست داشت تو گمنامی زندگی کنه :) آخه چرا احمدرضا؟! یه چیزی بگو...سایر مطالب:صفر تا صد مکانیسم ماشه (اسنپ‌بک)چرا مطالب دیگران را بازنشر می‌کنم؟اثبات سرقت علمی از مقاله منرمزگشایی از نام گوگوشاز میان کامنتهامدرد بین‌المللی!چرا وبلاگ من فیلتر شد؟!از میان اتفاقات و اخبار کشورمانیک ویرگولی معاون رئیس جمهوری شدآیا غربی‌ها لاشی هستن؟ بیایید برویم یوتیوبمنطقشان خیلی قوی بود و برای همین بلاکم کردند!!!تمام نوشته‌های من از آغاز تاکنون (پایان فروردین ۱۴۰۲)علی‌آقاعلی‌آقاMon, 08 Sep 2025 19:25:07 +0330https://virgool.ir/@mrali/صفر-تا-صد-مکانیسم-ماشه-اسنپ-بک-qafgbrrm04wuتحلیل پیامدهای فعالسازی یا تمدید مکانیسم ماشه برای ایرانپادکست پریسکوپآرمین منتظری در پادکست پریسکوپ، به بررسی دقیق ریشه‌ها، نحوه عملکرد و پیامدهای اقتصادی و امنیتی فعالسازی یا تمدید "اسنپبک (Snapback Mechanism)" (بازگشت خودکار تحریم‌ها) برای ایران پرداخته است. این تحلیل، تصویر جامعی از چالشهای پیش روی ایران در صورت تحقق هر یک از این سناریوها ارائه میدهد.اسنپبک یا مکانیسم ماشه از کجا آغاز شد؟ایجاد اسنپبک یا مکانیسم ماشه به این پرسش برمیگشت که اگر یکی از طرفین برجام به تعهدات خود عمل نکند، طرف مقابل چه باید بکند؟برای ایران، بازگشت به وضعیت پیش از برجام (مانند تزریق گاز به سانتریفیوژها یا افزایش غنی‌سازی) از نظر فنی بسیار آسان و در کوتاه‌مدت قابل انجام بود اما برای طرف غربی (آمریکا و اروپا) اقدام متقابل پیچیده‌تر و طولانی‌تر بود. زیرا برجام با قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل تایید شد و تمامی قطعنامه‌های تحریمی قبلی علیه ایران (حدود ۵-۶ قطعنامه) را لغو کرد. پس اگر غرب میخواست در برابر عهدشکنی احتمالی ایران این قطعنامه‌ها را بازگرداند، نیاز به طی فرآیندهای بوروکراتیک طولانی در سازمان ملل داشت.به همین دلیل برای ایجاد تعادل، پیشنهاد شد که غرب نیز مکانیسم "اسنپبک" را داشته باشد. این پیشنهاد که گفته میشود از سوی روسیه مطرح شده بود، به این معناست که اگر ایران به تعهدات خود عمل نکند، طرف مقابل میتواند با تشکیل جلسه شورای امنیت و درخواست فعالسازی مکانیسم ماشه، ظرف حداکثر ۳۰ روز، قطعنامه‌ای را صادر کند که به صورت خودکار تمامی تحریم‌های قبلی را بازگرداند. ویژگی مهم این قطعنامه این است که هیچ کشوری، حتی روسیه و چین، حق وتو در آن را ندارد. بنابراین، اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها میتوانند در صورت نیاز، اسنپبک را فعال کنند.پیامدهای فعالسازی اسنپبک:فعال شدن اسنپبک، عواقب بسیار جدی برای ایران خواهد داشت:۱- بازگشت قطعنامه ۱۹۲۹ و قرار گرفتن ایران ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد:این قطعنامه ایران را به وضعیت "تهدید علیه صلح و امنیت بین‌المللی" بازمیگرداند. زمانی که کشوری ذیل فصل هفتم قرار میگیرد، شورای امنیت میتواند از همه اعضا بخواهد تا "با استفاده از هر ابزاری" برای خنثی کردن این تهدید اقدام کنند. این بدان معناست که اقدامات نظامی علیه ایران مشروعیت بین‌المللی پیدا میکند و حمله به ایران را آسانتر و تسهیل میسازد. به تعبیری، وضعیت به "اوپن سیزن" (فصل باز) تبدیل میشود، جایی که دنیا و به خصوص قدرتهای بزرگ دیگر میتوانند هر کاری بخواهند با آن کشور بکنند.۲- بازگشت تحریمها و فروپاشی شاهرگهای حیاتیبازگشت تحریمها، شاهرگهای اصلی اقتصاد ایران را به شدت تحت تاثیر قرار خواهد داد:-|- در زمینه صادرات نفتتحریم بانک مرکزی، قطع ارتباط با بانکهای جهانی و تحریم بیمه کشتیها بازخواهد گشت؛ کشتیهای بدون بیمه نمیتوانند از بندر خارج شوند و حتی "ناوگان سایه" ایران نیز به دلیل تهدید بودن کشور، در هر کجای دنیا (آبهای آزاد یا بنادر) توسط هر کشوری توقیف محموله خواهند شد.خرید نفت از ایران دیگر صرفا تخطی از تحریمهای آمریکا نخواهد بود، بلکه "تخطی از قوانین بین‌المللی" سازمان ملل محسوب میشود. این امر باعث ریزش خریداران نفت ایران، حتی کشورهایی مانند چین که خود عضو دائم شورای امنیت هستند، خواهد شد.-|- در زمینه صادرات غیرنفتی و اقتصاد داخلیمبادی ورود مواد خام برای تولید داخلی به شدت کاهش مییابد. کاهش تولید منجر به کاهش صادرات غیرنفتی و درآمد ارزی کمتر میشود. کاهش تولید به معنای تعدیل نیرو و افزایش نرخ بیکاری نیز هست. کمبود کالا در داخل، تورم را افزایش میدهد. همچنین کاهش ورود ارز به کشور، به "کاهش بسیار زیاد ارزش ریال ایران در مقابل دلار" منجر خواهد شد.سناریوی تمدید اسنپبک: شمشیر بالای سر ایران با شروطی دشوارسوال: اگر اسنپبک فعال نشود و برای ۶ ماه تمدید گردد، آیا باید امیدوار بود؟پاسخ این است که "خیر، نمیتوان خیلی امیدوار بود". زیرا اروپایی‌ها (آمریکا قادر به فعالسازی اسنپ‌بک نیست زیرا از برجام خارج شده است) برای تمدید ۶ ماهه، شرطهایی (که در واقع دستور هستند) تعیین کردهاند که پذیرش آنها برای ایران "بسیار دشوار" است:-|- ایران باید "در اسرع وقت" به مذاکرات هستهای با آمریکا بازگردد. این به معنای مذاکره برای توافق و پذیرش خواستهها، نه صرفاً بحث و جدل است.-|- ایران باید تکلیف اورانیوم ۶۰ درصدی خود را مشخص کند.-|- ایران باید "به سرعت" به سایتهای مورد نظر بازرسان آژانس (حتی سایتهای بمباران شده) دسترسی کامل دهد و اختلافات خود را با آژانس حل کند.پیامدهای تمدید اسنپبک (مکانیسم ماشه):تمدید به معنای رفع خطر نیست، بلکه فقط "شمشیر اسنپبک را از ۲۰ سانتیمتری سر ایران به ۱ متر دورتر میبرد". ایران باید در ازای این تمدید، هر سه شرط را انجام دهد و پذیرش ضمنی این شروط، از فردای روز تمدید فشارها را برای عملیاتی شدن آنها افزایش خواهد داد. اگر ایران این شروط را در ۶ ماه انجام ندهد، "کار به جاهای باریک خواهد رسید".چرا پذیرش این شروط برای ایران دشوار است؟چرا ایران در این همه جنگ و مناقشه درگیر است؟وضعیت کنونی ایران با سال ۱۳۹۲ (زمان تصمیم‌گیری برای برجام) قابل مقایسه نیست و به مراتب بدتر است:-|- کاهش مشارکت عمومی در انتخابات و بحرانها و اعتراضات اجتماعی گسترده (از سال ۹۶ به بعد، از جمله اعتراضات بنزینی و ۱۴۰۱) نشاندهنده نارضایتی عمیق در جامعه است.-|- بحرانهای اقتصادی شدیدتر: تورم بسیار بالا، کاهش ارزش پول ملی، بحرانهای بیبرقی، بیآبی و ناترازیهای بانکی و انرژی.-|- تضعیف بازوهای منطقه‌ای ایران: سوریه، حزبالله، حماس و گروههای عراقی، دیگر مانند گذشته قدرتمند نیستند.-|- عدم اجماع داخلی: ایران نیاز به "تصمیمات سخت و بزرگ" دارد، اما در حال حاضر اجماعی در ساختار قدرت برای این تصمیمات (که باب میل محافظهکاران تندرو نخواهد بود) دیده نمیشود.اظهارات مبهم مقامات مانند آقای لاریجانی (دبیر شورای عالی امنیت ملی) و آقای عراقچی، نشاندهنده نبود یک تصمیم مشخص یا تلاش برای ایجاد فضای ابهام و خرید زمان برای ایران است. ایران به زمان نیاز دارد تا آسیبهای امنیتی و اطلاعاتی خود را ترمیم کند با این حال، این زمان نامحدود نیست و نه اروپاییها و نه آمریکاییها آن را نمیپذیرند. اگر ایران در این ۶ ماه بتواند مشکل داخلی خود را حل کند و از موانع داخلی عبور کرده و به آن "تصمیم خیلی بزرگ" دست یابد، این زمان میتواند مفید باشد و به سمت "حل مرحله به مرحله و تدریجی" مسئله حرکت کند. در غیر این صورت، تمدید نیز فقط بلاتکلیفی و ریسک اقتصادی را ادامه خواهد داد.سایر مطالب:رمزگشایی از نام گوگوشاین سرعت در تباهی، محشر استآیا چین میتواند جایگزین آمریکا شود؟سنگاپور آفریقا و درسهای آن برای ایرانفرار از آینده پرتنش؛ راهکارهای نجات ایراناز رابطه با غرب به رشد و توسعه میرسیم یا از گرایش به شرق؟دکتر پویا ناظران: دستورالعمل تضمینی برای نابودی ایران عزیزمانآیا ایران امکان «چین اسلامی» شدن را دارد؟آیا جایگاه آمریکا در جهان رو به افول است؟یک پیشنهاد برای حل مساله فلسطینایران؛ زمانی که جور دیگری بودیماز هر آنچه گفتم گذشتمعلی‌آقاعلی‌آقاWed, 03 Sep 2025 16:57:44 +0330https://virgool.ir/@mrali/رمزگشایی-از-نام-گوگوش-d9lhzvhipuc7نام یکی از بلندآوازه‌ترین خوانندگان ایران، خانم گوگوش، به چه معناست؟به نقل از خود ‏ایشان بارها این‌جا و آن‌جا، و از جمله در مجموعه‌ی عکسی در سایت دویچه‌وله فارسی، ‏گفته شده که:«گوگوش نامی ارمنی برای پسران است. آن طور که گوگوش در گفت‌وگو با خانم ‏هما احسان توضیح داده، این اسم را پدرش به هنگام تولد در سال ۱۳۲۹ خورشیدی برای او انتخاب ‏کرد. اداره ثبت احوال اما به علت عجیب بودن از ثبت آن در شناسنامه نوزاد خودداری می‌کند و از ‏پدرش می‌خواهد که یک اسم ایرانی یا عربی برای وی انتخاب کند که در نهایت پدر نام فائقه را برای ‏نوزاد برمی‌گزیند.»‏گوگوش در سال ۱۳۲۹ در تهران زاده‌شد، اما پدر او آقای صابر آتشین زاده‌ی سراب، و مادر، خانم ‏فائزه، زاده‌ی باکو، و هر دو آذربایجانی بودند. خانواده‌های پدری و مادری گوگوش پیشتر به آذربایجان ‏شوروی سابق کوچیده‌بودند و در آستانه‌ی جنگ جهانی دوم به ایران بازگشتند و یا به دستور ‏استالین و به علت داشتن ریشه‌ی خارجی، از اتحاد شوروی اخراج شدند. قربانعلی (قلی) صبحی ‏نوری پدر بزرگ خانم گوگوش زاده‌ی تبریز بود، در حکومت ملی آذربایجان درجه سرهنگی داشت، و ‏پس از شکست جنبش ملی آذربایجان اعدامش کردند. بنابراین کمی دشوار است که بپذیریم که ‏آقای صابر آتشین خواسته‌باشند نام ارمنی، و تازه نامی پسرانه بر دختر خود بگذارند. ‏اما داستان خانم گوگوش شاخ‌وبرگ‌هایی هم دارد، از این دست که دایه‌ای ارمنی ایشان را به این ‏نام می‌خوانده، یا پای عشق به پسر ارمنی همسایه هم در میان بوده است.‏در منابع در دسترسم معنا و توضیحی برای واژه‌ای هم‌آوا با گوگوش در زبان ارمنی (‏Ղօղօջ‏ یا ‏Կօղօջ‏) نیافتم. اما معنایی زیبا برای این نام در زبان‌های ترکی می‌شناسم. بسیار ساده است: ‏فارسی‌زبانان نام پرنده‌ی قو را "غو" می‌خوانند [بجز یزدی‌ها و کرمانی‌ها و... البته!]. اما از یک آذربایجانی که هنوز لهجه‌ی خود را از یاد ‏نبرده بخواهید که واژه‌ی "قو" را برایتان بخواند. خواهد خواند "گو". حال واژه‌ی "قوش" را جلویش ‏بگذارید که به‌ترکی یعنی پرنده. خواهد خواند "گوش". "قوش" را، که به فارسی "غوش" خوانده می‌شود، در فرهنگ‌های ‏فارسی واژه‌ای ترکی و "باز شکاری" معنا کرده‌اند. حال از دوست آذربایجانی بخواهید که به ترکی ‏بگوید "قوی من". اگر ترکی درستی بلد باشد، خواهد گفت "گوگوشوم" [قوقوشوم].در زبان ترکی آذربایجانی نام برخی از پرندگان به شکل اسم مرکب و با افزودن جزء "قوشی" [قوشو] ‏‏(پرنده‌ی...) ساخته می‌شود، مانند "سئرچه قوشو" (گنجشک)، "طوطی قوشو" (طوطی)، ‏‏"هشترخان قوشو" (بوقلمون) و... در ترکیبات ویژه‌ای "قوشی – قوشو" به "قوش" (پرنده) تبدیل ‏می‌شود، مانند "بایقوش" (جغد)، "قارانقوش" (پرستو)، و... "قوقوش" (قو). اگر بخواهیم نام این پرنده‌ی اخیر ‏را با آوانگاری فارسی بنویسیم، باید بنویسیم "گوگوش". شاید داستان از این قرار بوده که ‏آقای صابر آتشین و شاید دایه‌ی سرخانه هم دختر را "قوقوشوم" (قوی من) صدا می‌زده‌اند و یا ‏خیلی ساده نام هنری "قو" را بر این دختر هنرمند و زیبا نهاده‌اند، که با تلفظ به لهجه‌ی آقای آتشین ‏و دیگر بستگان خانم فائقه، "گوگوش" گفته می‌شده. این احتمال وجود دارد که در گذشته از سوی ‏نزدیکان به خانم گوگوش توصیه شده‌باشد که برای پرهیز از ایجاد آشفتگی در تلفظ، سخنی از ‏ریشه‌ی حقیقی و درست نام زیبای خود به‌میان نیاورند، زیرا در این صورت نام ایشان را به فارسی ‏باید "غوغوش" خواند.با این همه، و هر چه هست، خانم گوگوش خود بهتر می‌دانند و حق و آزادی ‏به جانب ایشان است که معنا و دریافت دلخواه خود را در نامشان بجویند.‏ این معنا را ‏سال‌ها پیش، هنگامی که خانم گوگوش تازه به خارج آمده‌بودند در چند سطر نوشتم، طنزپرداز نامی ‏آقای هادی خرسندی طنزی در آن نوشته یافتند و در یکی از واپسین شماره‌های نشریه "اصغرآقا" ‏چاپش کردند. دریغا که هرگز نسخه‌ای از آن شماره‌ی "اصغرآقا" به دستم نرسید تا تصویری از بریده‌ی ‏آن را این‌جا بیاورم.‏در وجود ریشه‌ی فارسی برای نام پرنده‌ی "قو" جای تردید هست، زیرا نگاهی به فرهنگ ‏ریشه‌شناسی زبان‌های ترکی نشان می‌دهد که در همه‌ی خویشاوندان دور و نزدیک و کوچک و ‏بزرگ این زبان‌ها، و حتی در گروه بزرگ‌تر زبان‌های آلتائیک، این پرنده را چیزی شبیه به "قو"، یا "کو"، ‏یا "گو" یا ترکیبات آن می‌نامند. در آذربایجان نام آن، با آوانگاری فارسی، "گو" و "گوغو"ست و در ترکیه ‏‏"کوغو"، در ژاپنی (که از زیان‌های آلتائیک و خویشاوند دور ترکی‌ست) ‏‎*kùkùpí‏ (در لهجه‌ی توکیوی ‏باستان ‏kugui‏)، و در مغولی (که آن نیز از خویشاوندان دور ترکی‌ست) ‏qon‏. اما نام این مرغ در ‏هیچ‌یک از زبان‌های هندو – اروپایی، به‌جز زبان‌های خویشاوند نزدیک با فارسی، هیچ شباهتی به ‏‏"قو" ندارد (مانند ‏swan‏ در انگلیسی یا ‏cygnus‏ در لاتین). از این رو می‌توان حدس زد که نام قو از ‏ترکی وارد فارسی شده و جا دارد که زبان‌شناسان و واژه‌پژوهان در سرچشمه‌ی پیدایش این نام در ‏زبان فارسی پژوهشی انجام دهند.‏نتیجه آن‌که، واژه‌شناسی به یک سو، "گوگوش" همان قوی زیباست که با پوشیدن جامه‌ی آوانگاری ‏فارسی به این شکل در آمده. حال بگذریم از آن‌که قو، برعکس خانم گوگوش، آواز چندان دلپذیری ‏ندارد!‏در زیر فهرستی از نام قو در زبان‌های ترکی و آلتائیک آورده می‌شود. منبع این‌جاست.Proto-Altaic: kū̀gùMeaning: swanRussian meaning: лебедьTurkic: KuguOld Turkic: quɣu (Yen., OUygh.)Karakhanid: quɣu (MK)Turkish: koɣu, kuɣuTatar: qū, qu (Буд.); Sib. quɣɨ 'polar duck'Middle Turkic: quɣu (Ettuhf.), qu (Pav. C., AH)Uzbek: quwUighur: quwAzerbaidzhan: Gu, GuɣuTurkmen: GuvKhakassian: xūShor: qūOyrat: qūYakut: kubaDolgan: kubaTuva: qūKirghiz: qūKazakh: quwNoghai: quwBalkar: quwKaraim: quɣu, qoɣu, quwKarakalpak: quwKumyk: quw, qūMongolian: kunaProto-Mongolian: kunaMeaning: swanRussian meaning: лебедьWritten Mongolian: quna, qun, quŋ (L 986)Middle Mongolian: qun (HY 14, SH)Khalkha: xunBuriat: xun(g)Kalmuck: xunǝOrdos: xunTungus-Manchu: kūkuProto-Tungus-Manchu: kūku (/*xūku)Meaning: swanRussian meaning: лебедьEvenki: ūk-siEven: ụ̄-sịNegidal: xūk-siUlcha: kukuOrok: kuku / kukkuNanai: kukuOroch: kūkuUdighe: kūxiKorean: kónProto-Korean: kónMeaning: swanRussian meaning: лебедьModern Korean: koniMiddle Korean: kónProto-Altaic: kū̀gùJapanese: kùkùpíProto-Japanese: *kùkùpíMeaning: swanRussian meaning: лебедьOld Japanese: kukupjiMiddle Japanese: kùkùfíTokyo: kugui (arch.)منبع: وبلاگ شیوا فرهمند راد (چه می‌دانم...)سایر مطالب:۷ محور کلیدی مدیریت امام ‌خامنه‌‌ای در جنگ ترکیبی با اسرائیلاصلاح یک اشتباه تاریخی درباره بیت معروف فردوسیدادگاه «سپیده رشنو» را علنی برگزار کنیدساسی مانکن و تهاجم فرهنگیبا ما شرافتمندانه بجنگیدجعفر خان از فرنگ آمدن!سفر به ایرانی‌ترین شهر ترکیهلذت شنیدن موسیقی باکیفیتخاطره‌ای تاثربرانگیز: آذریِ غریب...می‌بایست می‌گفتم... می‌بایست می‌گفتم!چگونه تتلو می‌تواند همزمان عشق و نفرت مردم را بر‌انگیزد؟بیانیه‌ صد زن هنرمند و روشنفکر فرانسوی در اعتراض به جنبش «من هم»علی‌آقاعلی‌آقاSun, 10 Aug 2025 13:37:25 +0330https://virgool.ir/@mrali/۷-محور-کلیدی-مدیریت-امام-خامنه-ای-در-جنگ-ترکیبی-با-اسرائیل-yo5lzd14zjpfعضو هیئت رئیسه مجلس خبرگان رهبری با اشاره به نقش محوری رهبر معظم انقلاب اسلامی در مدیریت جنگ ترکیبی علیه ایران، از هفت محور کلیدی این فرماندهی هوشمندانه پرده برداشتند.حضرت آیت الله عباس کعبی عضو هیئت رئیسه مجلس خبرگان رهبری در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در قم به بیان سبک‌های مدیریتی ولی‌فقیه در مدیریت جنگ با رژیم صهیونیستی پرداختند و گفتند:رهبر معظم انقلاب با تدابیر به‌موقع و مدبرانه در مواجهه با جنگ ترکیبی، پیچیده، ضدانسانی و شیطانی صهیونیستی، که با مشارکت شیطان بزرگ، یعنی آمریکا صورت گرفته بود، مدیریت هوشمندانه‌ای را از خود نشان دادند.عضو هیئت رئیسه مجلس خبرگان رهبری محورهای مختلف اقدامات کلیدی رهبر معظم انقلاب را بدین شکل تبیین نمودند:اولبازگرداندن آرامش و وحدت به ملت ایران؛ این اقدام، نخستین گام مهم در مسیر پایداری و انسجام ملی بود.دومانتصاب به‌موقع فرماندهان جایگزین؛ در مقاطع حساس، ایشان با انتخاب شایسته فرماندهان جدید، انسجام ساختاری نیروهای مسلح را حفظ کردند.سومصدور دستورات لازم به مدیران ارشد کشور برای خدمت بیشتر به ملت؛ این رهنمودها موجب هماهنگی بیشتر ارکان اجرایی با اهداف دفاع مقدس شد.چهارمپاسخ قاطع به تهدیدات رئیس‌جمهور آمریکا؛ در برابر تهدیدات وقیحانه ترامپ خبیث، رهبر انقلاب فرمودند: «کسی را تهدید کنید که از شما بترسد».پنچمپنهان ماندن توان واقعی دفاعی ایران از دید دشمنان؛ صهیونیست‌ها هنوز عمق توان تخریبی و دقت موشک‌های نقطه‌زن جمهوری اسلامی را درک نکرده‌اند.ششمصبر و یقین رهبری در مدار ایمان و آرامش باطنی؛ ایشان همواره با آرامش و اطمینان خاطر، این تحولات را تحلیل کرده‌اند و فرموده‌اند: «این‌ها حوادث طبیعی در مسیر دشواری است که قله آن در پیش است.»هفتمهشدار نسبت به عواقب هرگونه تجاوز نظامی آمریکا؛ در صورت اقدام نظامی آمریکا علیه ایران، طوفانی در منطقه به پا خواهد شد و تمامی پایگاه‌های آمریکا در تیررس جمهوری اسلامی قرار دارند. ملت ایران، با شعار عاشورایی «هیهات منّا الذله»، در برابر دنیای تاریک ترامپ و نتانیاهو خبیث ایستادگی خواهد کرد.منبع: جامعه خبری تحلیلی الف!پی‌نوشت: مجلس خبرگان رهبری که با عناوین مجلس خبرگان یا شورای خبرگان نیز نامیده می‌شود، مجلسی مشورتی متشکل از فقهای «واجد شرایط» است که بر اساس اصل ۱۰۷ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مسئولیت تعیین، عزل و نظارت بر رهبر جمهوری اسلامی ایران را بر عهده دارد.سایر مطالب:از هر آنچه گفتم گذشتمدشمن دانا بلندت می‌کند...از میان اتفاقات و اخبار کشورمانگرفتن بی‌حجابان واجب‌تر است یا دزدها؟کلوپ ترور، مازیار ابراهیمی و مستندسازی ارزشی‌هانمایش کمدی فتحعلی شاه پیش از تسلیم در برابر روسیهعلم و شبه‌علم؛ چرا اینها از علم سر در نمی‌آورند؟آیا ایران امکان «چین اسلامی» شدن را دارد؟آینده بلندمدت اقتصاد ایران چگونه است؟تیغ اوکام؛ اضافی‌ها را ببریدپلیس داریم تا پلیسعلی‌آقاعلی‌آقاThu, 03 Jul 2025 15:33:43 +0330https://virgool.ir/@mrali/از-هر-آنچه-گفتم-گذشتم-dddlou7nxv1dآیا پایان غنی‌سازی چاره‌ساز خواهد بود؟جعفر شیرعلی‌نیا * | ۷ خرداد ۶۷ و کمتر از دو ماه مانده به پذیرش قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت سازمان ملل، آیت‌الله خمینی در پیامی نوشته بود: «سرنوشت جنگ در جبهه‌ها رقم می‌خورد نه در میدان مذاکره‌ها.» (صحیفه، ج۲۱، ص۵۳)دوهفته مانده به پذیرش آن قطعنامه، در ۱۳ تير نیز نوشته بود: «امروز تردید به هر شکلی خیانت به اسلام است، غفلت از مسائل جنگ خیانت به رسول‌الله (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم) است».و ناگهان در پیام پذیرش قطعنامه ۵۹۸، تلخ‌ترین جمله‌اش را نوشت:«از هر آن‌چه گفتم گذشتم.» (همان، ص۹۵)او این چرخش ناگهانی را چرخشی قهرمانانه جلوه نداد و با تلخ‌ترین واژه‌ها آن را به زبان آورد. این تغییر نظر اساسی از پی یک فروپاشی بسیار عجیب در جبهه‌های ایران ایجاد شده بود.پذیرش ناگهانی قطعنامه ۵۹۸ جهان را نیز غافلگیر کرد. مردم ایران هم سیاستمداری را دیدند که می‌گوید «از هر آنچه گفتم گذشتم؛ و اگر آبرویی داشته‌ام با خدا معامله کرده‌ام.»صدام هم غافلگیر شد و پذیرش قطعنامه از سوی ایران را فریب تاکتیکی معرفی کرد. با وجود این‌که عراق از یک سال قبل قطعنامه را پذیرفته بود، تن به آتش‌بس نداد و هجومی تازه را آغاز کرد.مردمی که به نظر می‌رسید از جنگ خسته بودند، دوباره برای دفع هجوم عراق به جبهه سرازیر شدند؛ هم صدام را عقب زدند و هم حمله‌ی ناجوانمردانه سازمان مجاهدین خلق (منافقین) را.این روزها ایران با یک هجوم غافلگیرانه در وسط معرکه‌ای افتاده که با دست فرمان دشمنانش پیش می‌رود. شاید ایران تنها با یک غافلگیری بتواند فرمان را برگرداند.شواهد نشان می‌دهد ایران از مسیر نظامی نمی‌تواند چنین غافلگیری بزرگی ایجاد کند؛ یا می‌تواند و ما مطلع نیستیم.شواهد همچنین نشان می‌دهد که موضوع جنگ، صرفا غنی‌سازی نیست؛ اما به هر حال این موضوع به گره رسانه‌ای جنگ تبدیل شده است.نمی‌دانم چرا برخی اصرار دارند که بگویند غنی‌سازی ایران آسیب جدی ندیده یا ذخایر اورانیوم منتقل شده است. حتی اگر این روایت کاملا منطبق بر واقعیت باشد، اصرار بر آن چه ضرورتی دارد؟در این وضعیت اگر ایران اعلام کند از غنی‌سازی دست خواهد کشید، احتمال غافلگیری مهاجمان وجود دارد.گاهی برای آن‌که ماشین‌تان ته دره نیفتد، مجبور هستید آن را محکم به دیواره‌ی کوه بکوبید. ماشین‌تان، و احتمالا خودتان و سرنشینان نیز آسیب زیادی خواهند دید اما نتیجه، بهتر از سقوط در ته دره خواهد بود.اگر دشمنان نپذیرفتند، این تصمیم قابل بازگشت خواهد بود اما نکته‌ی مهم‌تر این است که اگر مهاجمان به این چرخش روی خوش نشان ندهند، وضعیت صحنه روشن‌تر خواهد شد و همدلی میان مردم بیشتر.در حال حاضر نمی‌توان به طور قطع گفت که چه پیشنهادی ممکن است جواب دهد اما می‌‌توان به عنوان یک گزینه به آن فکر کرد.هرچه باشد، چیزی جز یک غافلگیری بزرگ از سوی ایران نمی‌تواند این مسیر خطرناک را با تغییری جدی مواجه کند.شواهد بسیاری نشان می‌دهد این جنگ حاصل یک طراحی و برنامه‌ریزی بسیار بلندمدت است که حتی تمام مراحلش، از حضور در میدان جنگ تا رسانه‌ و چینش فضای دیپلماتیک، از پیش تمرین شده است.در چنین شرایطی حتما برای پایان جنگ و حتی پالس‌های پایان دادن طراحی‌هایی انجام شده است. در این حالت، حتی پایان جنگ با ابتکارعمل دشمن نیز خطرناک است و چه بسا بخشی از طراحی ویرانگر برای ایران عزیزمان باشد. پس جنگ باید با ابتکارعمل ایران پایان یابد.در این شرایط حکومت ایران حتی این فرصت را دارد که مسئله‌ی ادامه یا توقف غنی‌سازی را به رفراندوم بگذارد.این پیشنهاد با این فرض مطرح می‌شود که دست ایران از اقدامات غافلگیرانه‌ی دیگر کوتاه باشد. اگر چنین است، شاید ارزشش را داشته باشد که برای ایران عزیز و مردم نازنینش بگوییم: «از هر آن‌چه گفتم گذشتم.»منبع: کانال تلگرامی جعفر شیرعلی‌نیا t.me/jafarshiralinia* درباره نویسنده:جعفر شیرعلی‌نیا پژوهشگر برجسته تاریخ، بویژه تاریخ دفاع مقدس، متولد سال ۱۳۵۷ است. او به خاطر فعالیت‌های پژوهشی و انتشار کتاب‌های متعددی در زمینه تاریخ جنگ ایران و عراق و موضوعات مرتبط شناخته شده است.سایر مطالب:سهم ایرانیان فقط حسرت استآیا سقوط لیبی تقصیر آمریکا بود؟آینده پرتنش جمهوری اسلامیاز سند چشم‌انداز بیست ساله ایران چه خبر؟ایران؛ زمانی که جور دیگری بودیماین سرعت در تباهی، محشر استکابوس تکراری پرده‌های سیاهآیا ما در امانیم؟ امنیت به زبان آدمیزادحکومت‌داری بیاموزیمبا ما شرافتمندانه بجنگیدسهم هر ایرانی از بودجه دین و مذهبعلم و شبه‌علم؛ چرا اینها از علم سر در نمی‌آورند؟علی‌آقاعلی‌آقاTue, 24 Jun 2025 17:08:14 +0330https://virgool.ir/@mrali/سهم-ایرانیان-فقط-حسرت-است-gpdywwgzl70tسفر دونالد ترامپ به منطقه خلیج فارسدلخوش نباشید که مسکن فقط می‌سازیم، آب و برق را مجانی می‌کنیم برای طبقه مستمند، اتوبوس را مجانی می‌کنیم برای طبقه مستمند، دلخوش به این مقدار نباشید. معنویات شما را، روحیات شما را عظمت می‌دهیم؛ شما را به مقام انسانیت می‌رسانیم. اینها شما را منحط کردند؛ اینقدر دنیا را پیش شما جلوه دادند که خیال کردید همه چیز این است. ما، هم دنیا را آباد می‌کنیم و هم آخرت را. (خمینی)مقایسه اقتصاد ایران و کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس به زبان آماریورونیوز | حالا دیگر چند وقتی می‌شود که رئیس کل بانک مرکزی یا دیگر مقام‌های اقتصادی دولت ایران، درست در اوج‌گیری قیمت دلار در بازار آزاد از توافق و پیشرفت برای آزاد شدن ۶ میلیارد دلار پول بلوکه شده ایران در بانک‌های قطری خبری نمی‌دهد تا به خیال خودشان بازار ارز را تعدیل کنند. سال‌ها خبر تکراری آزاد شدن آن ۶ میلیارد دلار که قبلا ۷ میلیارد دلار و در بانک‌های کره‌جنوبی بلوکه شده بود، تنها ابزار روانی در دست بانک مرکزی و دولت ایران برای اثرگذاری روی نرخ‌های ارز در بازار آزاد بود. اما درست در همین روزها، که دستیابی به ۶ میلیارد دلار بلوکه شده در بانک‌های قطری، برای ایران در حد رویا و آرزوست، کشور میزبان این ۶ میلیارد دلار، توافق هایی به ارزش ۲۴۳ میلیارد دلار با شرکت‌ها و موسسات آمریکایی امضا کرد.رشد فزاینده فقر در ایران زیر سایه حکومت...سفر به سرزمین ارقام اعجاب آورسفر دونالد ترامپ به سه کشور منطقه خلیج فارس، اعدادی شگفت‌آور را به سرخط خبر رسانه‌های جهان کشید، اعداد و ارقامی که در ابعاد جهانی و بزرگترین اقتصادهای دنیا هم حیرت‌انگیز به حساب می‌آمدند، چه رسد به کشوری که سال‌های سال است حسرت ۶ - ۷ میلیارد دلار پول نفت بلوکه شده خودش را می‌کشد.ارزش توافق‌نامه‌هایی که رئیس‌جمهوری ایالات متحده آمریکا در جریان این سفر با سه کشور عربی منطقه خاورمیانه امضا کرد بالغ بر ۱/۴ تریلیون دلار می‌شود. علاوه بر رقم قابل توجه این توافقات، تنوع حوزه‌ها و بخش‌های مختلفی که موضوع این توافقات و قراردادها بودند نیز در نوع خود بی‌سابقه بود.اگر تا پیش از این، قراردادهای همکاری اقتصادی بین این کشورها و آمریکا عموما به حوزه خرید تسلیحات و تجهیزات نظامی محدود باقی می‌ماند یا حداکثر تا بخش انرژی گسترش می‌یافت، این بار کشورهای عربستان سعودی، قطر و امارات عربی متحده آشکارا از تمایل خود برای گسترش همکاری با ایالات متحده در دیگر حوزه‌های اقتصادی از جمله فناوری‌های جدید، شامل هوش مصنوعی، ریزتراشه‌ها، حمل و نقل و... پرده برداشتند. https://virgool.io/@mrali/%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D9%84%D9%86%D8%AF%D9%85%D8%AF%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-krvbz57prhk0 امارات به عنوان پیشتاز کشورهای عربی حاشیه جنوبی خلیج‌فارس سال‌های طولانی است که تنوع‌بخشی در اقتصاد کشور و رهایی از اقتصاد نفتی را در دستور کار قرار داده و عملا این برنامه را با موفقیت به انجام رسانده است. مسیری که حال عربستان سعودی با شتاب به دنبال پیمودن آن است. توسعه بخش‌هایی از اقتصاد این کشورها که علاوه بر انطباق با ملاحظات و نیازهای آینده‌ جهانی با ویژگی‌های بومی و اقلیمی این منطقه نیز سازگاری داشته باشد. بخش‌های گردشگری و جذب توریست، انرژی‌های تجدیدپذیر، فناوری‌های پیشرفته و حوزه حمل‌و نقل و ترابری از آن جمله‌اند. در همین چارچوب است که امضای توافق ۲۰۰ میلیارد دلاری امارات با آمریکا برای ساخت بزرگ‌ترین پردیس هوش مصنوعی جهان در خارج از خاک آمریکا، در شهر ابوظبی، معنادار می‌شود.نهایی شدن توافق ۸۰ میلیارد دلاری عربستان برای انجام سرمایه‌گذاری مشترک با ایالات متحده در حوزه هوش مصنوعی و قرارداد فروش ۱۱۰ میلیارد دلار هواپیما بوئینگ به خطوط هوایی اتحاد و قطر ایرلاین نیز تاییدکننده پیمودن مسیر تنوع‌بخشی و استراتژی بلندمدت این کشورها برای خلاصی از اقتصاد تک محصولی بر پایه نفت است.لنگ لنگان در مسابقه دوی سرعتدر میان این سفر پر زرق و برق اما، سهم ایرانیان حسرت بود، حسرت از اینکه این توافقات و این اتفاقات به طور بالقوه می‌توانستند در جغرافیای ایران رقم بخورند. اقلیم مناسب‌تر به لحاظ تنوع آب و هوا، دارا بودن جمعیت به ویژه نیروی انسانی جوان و باسواد و دیگر مزیت‌های ذاتی و ژئوپلیتیکی ایران بدون موانع سیاسی، به طور منطقی می‌توانست ایران را میزبان این تحولات کند و همین امکان موجب شد تا کاربران شبکه‌های اجتماعی مملو از مقایسه‌ها بین ایران و کشورهای منطقه شود. https://virgool.io/@mrali/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AC%D9%88%D8%B1-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%AF%DB%8C%D9%85-xy52g3l8fkzr بر اساس داده‌های صندوق بین‌المللی پول، اقتصاد ایران به لحاظ اندازه تولید ناخالص داخلی به قیمت‌های جاری در سال ۲۰۲۵ میلادی اندکی بیش از ۳۴۱ میلیارد دلار خواهد بود که تقریبا یک سوم ارزش اقتصاد عربستان سعودی است که در این سال تولید ناخالص داخلی آن به ۱۰۸۰ میلیارد دلار خواهد رسید.جالب آنکه این دو اقتصاد بزرگ منطقه تا سال ۲۰۱۱ میلادی (۱۳۹۰ خورشیدی) تقریبا شانه به شانه پیش می‌رفتند به طور مثال در سال ۲۰۰۹ میلادی (۱۳۸۸ خورشیدی) ارزش تولید ناخالص داخلی ایران حتی بیش از ۴۴۰ میلیارد دلار بود که از اقتصاد عربستان سعودی با ۴۲۹ میلیارد دلار، اقتصادی بزرگتر به حساب می‌آمد.از سال ۲۰۱۱ میلادی و همزمان با تشدید تحریم‌ها و مناقشات هسته‌ای ایران با کشورهای غربی و سازمان‌های بین‌المللی است که شکاف بین ارزش جاری تولید ناخالص داخلی دو کشور ایران و عربستان به نفع عربستان تغییراتی جدی را تجربه می‌کند.بر اساس آمارهای صندوق بین‌المللی پول، اندازه اقتصاد امارات عربی متحده که همواره کوچک‌تر از اقتصاد ایران بوده، از سال ۲۰۱۸ میلادی (۱۳۹۷ خورشیدی) از اقتصاد ایران پیشی می‌گیرد و همچنان این روند باقی مانده است، بر اساس برآورد این نهاد، ارزش تولید ناخالص داخلی امارات عربی متحده در سال ۲۰۲۵ میلادی به حدود ۵۴۹ میلیارد دلار بالغ می‌شود که ۱/۶ برابر ارزش تولید ناخالص داخلی ایران به حساب می‌آید.مقایسه روند رشد تولید ناخالص داخلی ایران با سه کشور عربستان، امارات و قطر طی ۲۵ سال اخیراز این چهار اقتصاد، تنها اقتصاد کشور قطر است که ارزش جاری تولید ناخالص داخلی آن کمتر از اقتصاد ایران است، هرچند که اگر عامل جمعیت را به این اعداد و ارقام اضافه کنیم و سرانه تولید ناخالص داخلی این چهار کشور را مقایسه کنیم قطر با فاصله در صدر می‌ایستد.جمعیت اندک قطر و ثروت هنگفت این کشور باعث شده تا سرانه تولید ناخالص داخلی قطر در سال ۲۰۲۵ میلادی نزدیک به ۷۲ هزار دلار باشد که با این رقم سرانه، قطر در جایگاه دهم کشورهای جهان قرار می‌گیرد.پس از قطر، امارات عربی متحده با سرانه تولید ناخالص داخلی ۴۹/۵ هزار دلار در جایگاه دوم و عربستان با بیش از ۳۰ هزار دلار، رده سوم را در میان چهار کشور مورد مقایسه، به خود اختصاص می‌دهد.مقایسه سرانه تولید ناحالض داخلی ایران با قطر، امارات، عربستان، متوسط جهان و متوسط خاورمیانه در سال ۲۰۲۵بر اساس آمار صندوق بین‌المللی پول، سرانه تولید ناخالص داخلی ایران در سال ۲۰۲۵ میلادی فقط ۳/۹ هزار دلار است که بیش از ۱۸ برابر کم‌تر از سرانه تولید ناخالص داخلی قطر و ۵/۵ درصد این رقم است.سرانه تولید جهانی در سال ۲۰۲۵ میلادی ۱۴/۲ هزار دلار برآورد شده که ۳/۶ برابر سرانه تولید در ایران است، همچنین صندوق بین‌المللی پول، سرانه تولید ناخالص داخلی منطقه خاورمیانه را در سال جاری میلادی ۱۲/۹ هزار دلار ارزیابی کرده که ۳/۳ برابر سرانه تولید ایران است.نه برق، نه آب، نه گاز، نه حتی هوا. دستاورد ایرانیان زیر سایه حکومت...نکته قابل توجه در این میان، تعمیق روز به روز شکاف فاصله اقتصاد ایران با اقتصادهای منطقه و جهان است، درست در روزهایی که رقابت بر سر جاگیری و نقش پذیری در زنجیره خلق ارزش بین‌المللی به شدیدترین شکل ممکن برقرار است، اقتصاد ایران در انزوای سیاسی و دور افتاده از تمام این تحولات پرشتاب، گرفتار دور زدن تحریم‌ها برای فروش نفت با تخفیف به تنها مشتری باقی مانده و تجارت محدود با همسایگان کوچک خود است.منبع صوت: گزیده پادکست فارسی | Persian Podcast Selectionسایر مطالب:دلم سوختوعده‌ها و امیدهاآینده پرتنش جمهوری اسلامیایران؛ زمانی که جور دیگری بودیماز قرارداد کرسنت چیزی می‌دانید؟آینده بلندمدت اقتصاد ایران چگونه است؟آیا ایران امکان «چین اسلامی» شدن را دارد؟شرکت‌های دانش‌بنیان ۱۱۰ برابر شده‌اند!گاه امیدآفرینی کاری‌ست غیر اخلاقیاثر انقلاب ۵۷ در اقتصاد ایرانسخنگویی عقلآچمز شدیمعلی‌آقاعلی‌آقاThu, 22 May 2025 17:01:02 +0330