https://virgool.ir/feed/@mr.r0yanکنجکاوfa2026-11-12 07:12:09https://files.virgool.ir/upload/users/259049/avatar/ivZoWX.jpghttps://virgool.ir/@mr.r0yanhttps://virgool.ir/@mr.r0yan/اهمیت-ارتباط-زمان-و-روان-qy2psh1q0moyهر فردی درک متفاوتی از زمان داره. اگر رجوع کنیم به مطلب قبلی(تیپ شخصیتی و هیپنوتیزم پذیری) آپولونی ها زمان رو بیشتر در تقابل گذشته و آینده درک میکنندیونیزی ها بیشتر لحظه ی حال رو درک میکنناودیسی ها هم تمام بازه های زمانی گذشته٬ حال و آینده رو بنا به احوالشون درک میکنناز طرفی وقتی به افرادی که اسکیزوفرنی دارن دقت میکنیم میبینیم توی دنیایی زندگی میکنن که انگار بی زمانه! درمان های متفاوت روانشناختی هم٬ هر کدوم دیدگاه خاصی نسبت به زمان دارن و به طریقی پیام های حاصل از این دیدگاه رو به بیمار تحت درمان هم القاء میکنن.بسیاری از علائم اختلال های روانشناختی به عنوان مثال توهمی از این جنس که زمان متوقف شده و یا اینکه در یک دایره مدام در تکرار هست؛ راهکارهای ناخودآگاه برای مقابله با اضطراب های وجودی -مسائلی اعم از مواجهه با مرگ- هستند.به طریق دیگر می توان ابراز کرد که بسیاری از اختلالات روانشناختی روش هایی برای مقابله با گذر زمان هستن.یالوم ۱۹۸۰وقتی به گذشته رجوع میکنیم تلاش های بسیاری برای اندازه گیری و درک زمان رو میتونیم ببینیم. ساعت٬ نماد بارز این موضوعه. ولی درکی که ساعت از زمان به ما میده به این شکل هست که انگار زمان همواره در حال گردشه و همیشه به جای قبلی خودش برمیگرده. اما این نوع نمایش زمان یک سری محدودیت هایی داره و یه چیزی رو خوب نشون نمیده و اونم چیزی نیست به جز irreversibility of time! رخدادها برگشت ناپذیرند! و این برگشت ناپذیری برای انسان ها شاید بیش از هر موجود زنده ی دیگه ای قابل درک باشه. آدم هایی که به طرق مختلف گذر بی رحم زمان رو لمس میکنن. هر زندگی ای بعد از اینکه مرگ رخ بده برای همیشه از دست رفته. هیچ انسانی تا ابد وقت نداره و هر لحظه ی "اکنون" که میگذره به تاریخ تبدیل میشه.این مساله تو قرن ۱۹ برای متفکرین اگزیستانسیال مساله ی بارزی بود به عنوان مثال Merleau Ponty(1962) مطرح میکنه که چطور میشه وقتی داریم از محل کار برمیگردیم خونه و یه دفعه به مانعی سر راه برمیخوریم یا ترافیک خیلی سنگین و طولانیه٬ زمان هم انگار طولانی تر میگذره؟ یا ‌Bergsen(1960) مطرح میکنه که گذر زمان در هر لحظه هم میتونه هیجان انگیز باشه و هم اضطراب آور. هیجان انگیز از این بابت که هر لحظه میتونه فرصتی برای تغییر و پیشرفت به ما بده و اضطراب آور از این رو که ممکنه مرگ یا فاجعه ای در انتظار ما باشه.مکتب روانکاوی (psychoanalysis) از تجربه ی حس "بی زمانی" در بچه های کوچیک٬ ناخودآگاه و به خصوص رویاها حرف میزنه:در ناخودآگاه زمان معنایی ندارد. بنظر میرسد که گذر زمان تاثیری در تغییر ناخودآگاه ندارد به گونه ای که بنظر می رسد هیچ اشاره ای به زمان در آن مطرح نیست. زمان تنها در خودآگاه آدم شروع به شکل گرفتن میکند.فروید(1963)تکرار علائم اختلالات روانی میتونه نشونه ای از عدم التفات ناخودآگاه به گذر زمان داشته باشه. شخصی با اختلال شخصیت نمایشی میتونه خودش رو در روابط اشتباهی گرفتار کنه و این کار رو مدام تکرار کنه انگار که نه تجربیات گذشته وجود داره و نه آینده اهمیتی. شخصی با اختلال OCD هیچ اقدام فی البداهه ای رو شاید نتونه انجام بده چون همه چی باید طبق روال و الگو های مشخصی پیش بره. بیماری که اسکیزوفرنی داره٬ برای مقابله با اضطراب عجیبش هر رخدادی رو با پناه بردن به الگوهای فکری خاصی(اوتیست وار) هضم میکنه. شاید بشه درک کرد که هر کدوم از این اختلالات روانشناختی به طریقی میخوان گذر زمان رو متوقف کنن. انگار ارتباط نزدیکی بین درک درونی هر فرد از گذر زمان و وضعیت روانیش وجود داره. انکار گذر زمان رو میشه راهکاری برای مقابله با اضطراب حاصل از گذر بی رحم وقت دید.بسیاری از دفاع‌ها - مانند انزوا، جابجایی، اجتناب، انکار و فرافکنی - می‌توانند به عنوان تلاش‌هایی برای اجتناب از حرکت زمان و در عین حال مهار آن دیده شوند؛ به گونه‌ای که انگار زمان واقعاً مانند یک ساعت است و فرد می‌تواند از نو شروع کند، دوباره جوان شود و از اهمیت هر لحظه فرار کند. این دفاع‌ها یک موقعیت را از تازگی آن محروم می‌کنند، و آن را حتی وقتی که کاملاً آشنا نیست، آشنا جلوه می‌دهند.اما بنظرم کلیدی ترین بخشی که کتاب بهش اشاره میکنه اینه:رشد٬ زمانی اتفاق می‌افتد که افراد یاد می‌گیرند هر لحظه را غنیمت بشمارند و از آن بیشترین بهره را ببرند، به جای اینکه انرژی روانی خود را صرف انکار اهمیت زمان و زودگذر بودن آن کنند.منبع:Trance and treatment ch9رهگذررهگذرWed, 22 May 2024 16:19:04 +0330https://virgool.ir/@mr.r0yan/هیپنوتیزم-پذیری-افراد-s0dbpmrywgbuقبل از اینکه بخوایم درمانی برای یک فرد تجویز کنیم بهتره که به سه سوال جواب دقیق و درستی داشته باشیم:اصلا مساله ی فرد چیه؟فرد درگیر با مساله دقیقا کیه؟بهترین راهکاری که میتونه به این فرد با این مساله ی خاص کمک کنه٫‌چیه؟خب ببینیم به دو سوال دوم چطوری میتونیم پاسخ بدیم.الهام گرفته از آثار نیچه٫‌هیپنوتیزم پذیری افراد به سه دسته تقسیم میشه:آپولونی‌ها(Apollonian): منطقی، سازمان‌یافته و ترجیح می‌دهند رهبر باشند تا پیرو. به شدت کم هیپنوتیزم شدنی هستن. [برگرفته شده از نام آپولو خدای خورشید در اساطیر یونان باستان که از نمادهای دانش و عقل بوده در کنار ویژگی های بارز دیگه]دیونیزی‌ها(Dionysian): شهودی، احساسی و اعتماد‌کننده به دیگران هستند؛ به شدت هیپنوتیزم پذیر. [برگرفته از نام دیونیسوس خدایی که با شور و سرمستی ارتباط تنگاتنگی داره]ادیسی‌ها(Odyssean): بین احساس و تفکرشون تعادل وجود داره. به طور متوسط هیپنوتیزم پذیر.[ برگرفته از نام ادیسه یک انسان فنا پذیر که خدا هم نیست و بین بخت که زندگیش بین اقبال زیاد و مصیبت های بسیار در نوسانه]ما بیشتر دو حالت اول و دوم رو بررسی میکنیم٫‌حالت سوم بین این دو میشه منطقا متمایل به یکی از دو طرف.بهتره در نظر داشته باشیم که روانشناسا گه گاه از برچسب هایی استفاده میکنن بدون اینکه به طور واقعی اون ویژگی در فرد غالب باشه(مثلا اینکه میگن فرد اسکیزویید هست در واقع شاید اون فرد ویژگی های یک اسکیزویید رو نداشته باشه و صرفا یه سری توصیف از فرد میتونه داشته باشه) بهتره این مواقع که این برچسب ها رو به کسی میزنیم همراه با لبخند و شوخی باشه و همینطور به فرد بگیم که ممکنه اصلا فرد تمام این ویژگی ها رو نداشته باشه [شایدم بهتر باشه بگیم ممکن هم هست اشتباه میکنم٫‌بالاخره شخصیت هر فرد به شکل یه طیف تا یه مقدار ۰ و ۱ ای] اگر دسته بندی ای هم در حوزه ی هیپنوتیزم انجام میدیم و به فرد اطلاع میدیم بهتره به موضوع بالا توجه داشته باشیم.احتمالا تعریف cognitive dissonance رو بلدی ولی برای یادآوری به اساس تعریف Festinger(س):درجه تضاد منطقی بین دو باور یا بین یک باور شخصی و یک مشاهده در جهان منجر به رفتاری می‌شود که به منظور کاهش ناهمخوانی (یا ناسازگاری) صورت می‌گیرد.بنظر میاد که نوع ناهماهنگی شناختی که تعریف شد ویژگی بارز افراد آپولونی هست. کسایی که پارادوکس‌های منطقی براشون خیلی مهمه. صورت مساله برای دیونیزی ها متفاوته. بزارید بهش بگیم ناهماهنگی عاطفی. برای دیونیزی ها، تضادهایی که در رشته های تعلق عاطفی که با بقیه تشکیل میدن میتونه دچار مشکل شون کنه و کمتر توسط پارادوکس‌های منطقی یا شناختی به چالش میخورن. بخوایم کمی بیشتر توضیح بدیم باید بگیم مثلا وقت هایی که باید به دو فرد وفادار باشن در حالی که وفای به یکی خیانت به دیگریه. کمی دقیق تر این طیف شخصیت ها رو بررسی کنیم:درک از فضا:دیونیزی ها انقدر تمرکز بالایی دارن که وقتی دارن توی سینما یک فیلم رو میبینن ممکنه تا وقتی فیلم تموم بشه اصلا متوجه نشن که کجا هستن یا اینکه شما هر چی صداشون میکنی توی فیلم غرق شدن که اصلا متوجه نمیشن.از اون طرف آپولونی ها بنظر میاد که همیشه یه آگاهی نسبی به فضای پیرامونشون حفظ میکنن. (البته به این معنا نیست که نمیتونن تمرکز کنن!)درک از زمان:دیونیزی ها در لحظه ی حال زندگی میکنن در تقابل با اونها آپولونی ها درگیر گذشته و آینده ان (بخاطر همین بیشتر فکر میکنن و نقشه میچینن احتمالا). از اون طرف اودیسی ها تقریبا هر ۳ بازه ی زمانی حال٫‌آینده و گذشته رو در نظر میگیرن.Myth–Belief Constellation(نظری راجع به ترجمه ی فارسیش ندارم):خیلی خلاصه بگیم دیونیزی ها با دلشون زندگی میکنن٫ آپولونی ها با عقلشون.کانون کنترل: واضح ترین سوال برای درک این موضوع اینه از فرد بپرسی وقتی با یک نفر در ارتباط هستی دلت میخواد تو کنترل رو به دست بگیری یا اون؟ اگر کنترل رو ۱۰۰ درصد خودش بخواد میشه آپولونی برخلاف اینا دیونیزی ها میگن مایلن توی هر انتخاب فرد دیگه تصمیم گیرنده باشه.اعتماد: آپولونی ها به خاطر طبیعت منطقی به بقیه کمتر اعتماد میکنن از اون طرف دیونیزی ها به هر کسی ببینن اعتماد میکنن!(تقابل شکاک و خوش بارو)سبک یادگیری: اگر سبک یادگیری رو به این دو دسته تقسیم کنیمAffiliation: فرد تمایل دارد از طریق تعاملات اجتماعی و همکاری با دیگران یاد بگیرد. این افراد اغلب به کار گروهی و شبکه‌سازی علاقه‌مند هستند و از حمایت و بازخورد همتایان خود بهره‌مند می‌شوند. Assimilative: فرد بیشتر به دنبال فهم عمیق و جامع از مفاهیم و نظریه‌ها است و ترجیح می‌دهد اطلاعات را به صورت ساختارمند و منطقی سازماندهی کند. این افراد معمولاً در تجزیه و تحلیل و ترکیب داده‌های پیچیده قوی هستند و روی مطالعه مستقل تمرکز می‌کنند.فکر کنم مشخصه هر کدوم مربوط به چه گروهیه! نکته ی جالب دیگه اینه که حافظه ی تصویری دیونیزی ها خیلی عالیه مثلا ممکنه یه کتاب بخونن عکس صفحات عینا تو ذهنشون بمونه!(تو کتاب راجع به دانشجوی دندانپزشکی اشاره میشه که عملا صفحات رو از بر شده و راحت امتحان میده اما در عمل نمیتونه از دانشی که داره استفاده کنه)مسئولیت پذیری: آپولونی ها به مسئولیت پذیری شون افتخار میکنن و در این زمینه واقعا فوق العاده ان مثلا اگر دو نفر سیگاری یکی آپولونی باشه دیگری دیونیزی بخوان سیگار رو ترک کنن با احتمال خیلی بالاتری آپولونی به این عهد پایبند میمونه. (البته به این معنی نیست که دیونیزی ها بی مسئولیت ان کلا اما چون نگاهشون خیلی به بقیه است ممکنه یه سری مسئولیت ها رو نادیده بگیرن و فراموش کنن هر چند ممکنه واقعا بی مسئولیت هم باشن!)روش رویارویی و برخورد: کافیه ازشون بپرسی اگر یک شئ جدید داشته باشیم مایل هستی اول لمس اش کنی یا ببینیش؟ دیونیزی ها لمس رو ترجیح میدن٫ آپولونی ها دیدن رو. نکته ی جالب دیگه که اشاره میشه اینه که اگر یوگا یا ماساژ رو بیایم تو تراپی اضافه کنیم دیونیزی ها بهتر پذیرا و آماده ی هیپنوتیزم میشن از اون طرف آپولونی ها مقاومت شون بیشتر میشه (جل الخالق)نحوه ی پردازش اطلاعات: دیونیزی ها بنظر برای جذب اطلاعات جدید شنیدن رو ترجیح میدن از اون طرف آپولونی ها نوشتن رو ترجیح میدن. تقابل جالب دیگه اینه که دیونیزی ها شاید بیشترین سطح رضایتشون از اینه که به راهکار جدید فکر کنن از اون طرف آپولونی ها بیشترین رضایت رو از اجرا میگیرن.یه سری سوال هم هست میشه به فرد داد که خودش پر کنه و تخمین بزنه خودش رو ببینه تو کدوم دسته است:مطالعه ی بالینی جذاب:25 تا از مدیران بسیار موفق صنعت برای یک سمینار ملاقات کردند. با فرضیه ی تیپ های شخصیتی و همچنین ارتباط اون با تست eye roll آشنایی پیدا کردن. بعد از گرفتن تست eye roll از کل گروه، تنها یکی از مدیران دارای چشم انداز بالای 2 بود. با امتیازی بین 3 تا 4 و جالبه که خودش را با بیشتر ویژگی های دیونیزیایی می شناخت. همکاران آپولونیایی او از او پرسیدند که چگونه توانسته در کنترل این منصب مهم تا این حد موفق باشه. او گفت زمانی که دانشجو بود، عموی ثروتمند و موفقش به او هشدار داده بود: «اگر می‌خواهی در این دنیا موفق شوی، بهتر است یاد بگیری که مثل من son of a bitch باشی!" او با استفاده از عمویش به عنوان الگو، آداب بازار رو به خوبی یاد گرفت و به اونها مسلط شد. گروه اتفاق نظر داشتن که او یک دیونیزی پنهانه.توانایی وابستگی به مدل ها و سبک یادگیری دیونیزی ها این موضوع رو بیشتر قابل درک می کنه. ظاهرا حالت معکوس این رویه خیلی امکان پذیر نیست. برای انطباق یک آپولونیایی با سبک دیونیزیایی آنقدر تحلیل و پرسش نیاز است که معمولاً شدنی نیست.اودیسی ها: این گروه یتیم که کمتر بهشون پرداختیم تقریبا بیشتر جامعه رو تشکیل میدن و همونطور که قبل تر ذکر شد ویژگی هایی که دارن بین دو طیف دیونیزی و آپولونی میوفته و گاهی هیچ گرایش و ترجیحی ندارن یا تمایلاتی مشابه یک طیف دارن ولی به اون شدت بروز نداره اما نکته ی قابل ذکر اینه که این دسته از افراد گه گاه توی زندگی بخاطر فشار هایی که از بیرون وارد میشه احساس نیاز به تغییر میکنن و معمولا تغییرات نیاز به اندوهی داره که نسبت به رها شدن از گذشته و روالی که باهاش تعلق خاطر داریم گره خورده اما بعد از این تغییر وارد فاز اقدام میشن در کل میشه زندگی شون رو مثل پاندولی در نوسان بین اقدام و اندوه دید. اون هم اندوهی که با کناره گیری از تکاپو عجین شده.جالبه بگیم از نظر مقیاس سلامت روانی این گروه از تیپ های دیگه سالم ترن. همین سلامت روانی بهشون آزادی عمل زیادی میده که کمتر از نظر روانی قابل پیش بینی باشن. در نتیجه توصیف ویژگی های این گروه هم به نسبت گروه های دیگه سخت تر میشه.مَخلَص کلام:For psychotherapy to help a person get back to the center of his or her characterological tendencies from a decompensated position. Dionysians are encouraged to think more and do less in effective psychotherapy. Some mixture of consolation and confrontation is recommended to help Odysseans deal with swings between action and despair that may have gotten out of hand.The main point is that we try to help a person understand and accept his or her own personal style but to keep that style within manageable limits. We never expect to make a hand-washing rationalist out of a Dionysian nor a seductive, dissociated complier out of an Apollonian. We hope to help people center on their own capacities and limitations.منبع: Trance & treatment - ch5رهگذررهگذرThu, 16 May 2024 11:09:48 +0330