https://virgool.ir/feed/@moyeh.castمویه آوای ضعیفی است زیر چوبه‌ی دارfa2026-11-12 03:18:49https://files.virgool.ir/upload/users/452046/avatar/IGIxyk.jpeghttps://virgool.ir/@moyeh.casthttps://virgool.ir/@moyeh.cast/دفترچه-مرگ-death-note-یک-ابزار-بازدارنده-sndriuxe2hzmداستان دفترچه مرگ با یک ایده‌ی ساده آغاز می‌شود. هرکدام از خدایان مرگ (شینیگامی‌ها) صاحب دفترچه‌ای هستند که می‌توانند با نوشتن نام یک انسان در آن جان او را بگیرند و مرگی زودهنگام نصیبش کنند. همچنین آنان می‌توانند دفترچه‌ی خود را در جهان ما انسان‌ها رها کنند و در نهایت یابنده‌ی با استفاده از آن خواهد توانست هرکسی را که نامش را می‌داند و تصویرش را در خاطر دارد به کام مرگ بکشاند. انیمه‌ی Death note با این ایده آغاز می‌شود و یک داستان پر پیچ خم را با گره‌های فراهم می‌پرواند، داستانی که پیوند بسیار عمیقی با مجازات مرگ دارد.یک دانش‌آموز یکی از این دفترچه‌ها را به طور اتفاقی می‌یابد و دستورالعمل نوشته شده روی آن را مطالعه می‌کند. در آغاز تصور می‌کند که این یک شوخی کودکانه است، اما زمانی که عملکرد دفترچه را روی یک گروگان‌گیر امتحان می‌کند، متوجه قدرت خارق‌العاده‌ی آن می‌شود. لایت، دانش آموز صاحب دفترچه، یکی از معتقدان جدی به اثر معجزه آسای بازدارندگی مجازات مرگ بر جرایم است. او تصمیم می‌گیرد تا از این دفترچه به قصد قتل تمامی مجرمین روی زمین استفاده کند و معتقد است پس از گذراندن تمامی مجرمین از زیر تیغ برّان عدالت، تبدیل به خدایی می‌شود که جهانی نو را پایه گذاری کرده.ادعای لایت بی‌اساس نیست. او به خوبی متوجه این مسئله‌ی مهم و ظریف هست که تسلط بر جان دیگر انسان‌ها، قدرتی به او اعطا می‌کند که با آن بتواند ادعای خدایی کند. اما ایده‌ی او یک نقص کوچک دارد، که خیلی سریع در داستان نمایان می‌شود.چه کسی شایسته مجازات است؟این دانش‌آموزِ شیفته‌ی عدالت در تمام طول داستان ادعا می‌کند که تنها برای برقراری عدالت و مجازات مجرمین آن هم با هدف ریشه کن کردن جرم از دفترچه استفاده می‌کند. اما هیچگاه نمی‌توان در طول داستان سوالی برای این پرسش اساسی یافت که دقیقا چه کسانی شایسته‌ی این مجازات هستند؟ در ابتدا لایت مجرمینی را مجازات می‌کند که در دادگاه‌ها محکوم شدند و یا کسانی که به دلیل ارتکاب عمل مجرمانه‌ی تحت تعقیب هستند. اما این دایره خیلی سریع وسعت می‌یابد. زمانی که نیروهای پلیس به مرگ‌های ناگهانی مجرمین مشکوک می‌شوند و تلاش برای دستگیری قاتل آن‌ها را آغاز می‌کنند، درواقع دقیقا از لحظه‌ای که اولین مخالفان عمل خیرخواهانه‌ی او پیدا می‌شوند، وسعت گرفتن دایره‌ی «مجرمین» آغاز می‌شود. اولین کسی که به عنوان نیروی پلیس در رسانه‌ها خود را معرفی و مبارزه با لایت را اعلام می‌کند، ناگهان توسط او کشته می‌شود. مقتول این بار نه یک مجرم و محکوم که تنها یک نفر از نیروی پلیس است که می‌خواهد از جان دیگران دفاع کند. درواقع لایت از قدرت خود محافظت می‌کند.پس از این او تنها برای حفظ قدرت خود و مقابله با دشمنان تازه‌ای که قصد ایجاد مانع بر سر راهش را دارند، قتل‌های زیادی را ترتیب می‌دهد. پیامی که او به جهانیان می‌رساند روشن است. او می‌خواهد مجرمین را نابود کند تا نظمی بی‌نقص را بر جهان مسلط سازد و هرکس که مانع این نظم باشد خود مجرم است. این اولین اثری است که مجازات مرگ می‌تواند بر کسانی که توان اعمال مجازات دارند بگذارد. مجرمین شایسته‌ی این مجازات می‌توانند وسعت یابند. آن قدرتی که خود را صاحب و مسلط بر جان انسان‌ها می‌بیند، وقتی می‌تواند برای دفاع از جان دیگر انسان‌ها، دستور به سلب حیات انسانی بدهد، چرا نباید از این قدرت برای دفاع از خود استفاده کند؟در نهایت این دایره آنقدر گسترش می‌یابد که او تعدادی از هواداران خود را نیز به قتل می‌رساند. هوادارانی که تنها جرمشان این است که ایده‌ای که جهان نو بر آن پایه‌گذاری شده است را به درستی نفهمیده‌اند. این مسئله را هیچوقت نمی‌توان نادیده گرفت که باز شدن راه برای مجازات سالب حیات، با هر استدلالی که باشد، می‌تواند وسعت یافته و دایره‌ی بزرگی از افراد را به دلایل گوناگون شامل شود.مجازات مرگ و رویای بازدارندگیلایت در تمام طول سریال یک قتل عام به تمام معنا به راه می‌اندازد. او تعداد زیادی از مجرمین، نیروهای پلیس، متهمان تبرئه شده، هواداران و نزدیکان خود را به قتل می‌رساند تا جهانی عاری از جرم بسازد. کاری که او انجام می‌دهد می‌تواند تحقق واقعی رویای بازدارندگی در اثر اجرای مجازات مرگ باشد. لایت موفق شد تا حد زیادی از جرم را در تمام جوامع کاهش دهد. اما دو مشکل بزرگ وجود داشت. اول آنکه یک قاتل بزرگ و غیرقابل توقف باقی مانده بود که هیچ‌کس توان مقابله با او را نداشت. دوم آنکه بالاخره روزی دفترچه‌ی مرگ به پایان می‌رسید و یا اینکه با مرگ لایت این مجازات‌ها تمام می‌شد. در شرایطی که مجرمین بدون توجه به زمینه‌های ارتکاب جرمشان مجازات می‌شدند و بستر‌هایی که موجب ارتکاب جرم بوده است همچنان وجود دارد، چگونه می‌توان انتظار داشت که سایه‌ی این ترس تا ابد بر سر کسانی باقی بماند که بنا به شرایط امکان ارتکاب جرم بیشتری دارند؟ مشخصا یک مجرم، چیزی بیشتر از یک توده‌ی گوشتی فاسد و گناهکار است. نمی‌توان با سپردن او به سلاخ و جلاد انتظار داشت که گناهی که به زمین آورده از جهان پاک شود.پادکست مویهپادکست مویهTue, 18 Apr 2023 14:24:19 +0330https://virgool.ir/@moyeh.cast/اقتدارگرایی-بزرگترین-حامی-اعدام-pihyxygkgzdcتوی این اپیزود قراره درمورد اقتدارگرایی صحبت کنیم. عبارتی که این روزها خیلی ها اون رو یکی از از علت های ادامه پیدا کردن مجازات اعدام میدونن.توی سال‌های ۱۹۸۰ تا ۲۰۰۲، تعداد افراد محکوم به اعدام از کمتر از هزار نفر به بیش از ۳۵۰۰ نفر افزایش یافت و در این بازه اتفاقا ایالات متحده یکی از معدود کشورهای صنعتی است که هنوز مجازات اعدام را اجرا می کند و جمعیت نسبتاً بالایی از این مجازات حمایت می‌کنند. یعنی از نظر آماری اگر بخوایم بگیم درصد حمایت از مجازات اعدام در جامعه‌ی آمریکا در زمان چاپ این مقاله ای که ما ازش به عنوان منبع این اپیزود استفاده کردیم، ۷۴ درصد بوده.به طور کلی پارامتر افکار عمومی در مورد مجازات اعدام یه مسئله‌‌ی خیلی مهمه. علتشم اینه که بیشتر مدافعین مجازات اعدام اصلی ترین استدلالشون بر مبنای طرفداری و حمایت افکار عمومی مردم از مجازات اعدامه. از طرفی قانونگذارا هم تو مباحثی که درمورد تدوین قانون هست، برای توجیه حرف‌های خودشون در مورد مجازات اعدام، به افکار عمومی در مورد مجازات اعدام مراجعه می‌کنن و دائما دارن به این قضیه اشاره می‌کنن. و ما خوب میدونیم که توی جوامعی که دموکراسی در اون حرف اول رو میزنه افکار عمومی نقش خیلی مهمی توی قانون گذاری دارن.علاوه بر این موارد همیشه فشار افکار عمومی در جهت باقی موندن مجازات اعدام و به طور کلی مجازات ‌های شدیدتر در سیستم عدالت کیفری بوده. احتمالا یکی از دلایل عمده‌ی این مسئله اینه که اکثر مردم فکر میکنن کسایی که مرتکب جنایت می‌شن تفاوت خیلی زیادی با خودشون دارن. درواقع جنایت رو رفتاری می‌بینن که از ارتکاب به اون از آدم عادی خیلی دوره و کسایی که مرتکب یک جنایت می‌شن مطلقا حضورشون در جامعه نامطلوبه، برای همین هم به سختی می‌تونن حقوقی براشون قائل باشن.ویکتور هوگو در داستان آخرین روز یک محکوم، عوالم و افکار یک محکوم به اعدام را روایت می‌کند. در بخشی از این داستان که به توصیف سلول شخصیت داستان می‌پردازد، می‌گوید که 5 اسم بر دیوار قابل خواندن هستند. «این 5 اسم عبارتند از دوتن، پولن، ژان مارتن، گاستن و پاپاووان. من از خواندن این اسامی به یاد خاطرات شومی افتادم. دوتن همان کسی است که برادر خود را قطعه قطعه کرد و شبانگاه وقتی به پاریس رفت، سر بریده‌ی او را در چشمه‌ای انداخت و جسدش را در مجرای فاضلاب شهر افکند. پولن همان کسی است که زن خود را کشت. ژان مارتن همان کسی است که وقتی پدر پیرش پنجره‌ی اتاق را می‌گوشد، با هفت تیر او را از پا در آورد. گاستن نیز همان طبیبی است که رفیق خود را مسموم ساخت و چون به مراقبت و پرستاری او برخاست به جای آنکه به اون دوا و درمان بدهد باز زهر خورانید. پس از ایشان به یاد پاپاووان افتادم. این دیوانه‌ی زنجیری همان است که دشنه‌ی برانی بر فرق کودکان می‌زد و ایشان را جا به جا می‌کشت.از این خاطرات جانگذاز لرزش و رعشه‌ی تب آلودی سراپای بدنم را تکان می‌داد و من با خود می‌گفتم: ببین مهمانان این دخمه قبل از من چه کسانی بودند. این جنایتکاران خون آشام نیز بر همین سنگفرش که من نشته‌ام نشسته و به آخرین افکار خیالات جنایتکارانه‌ی خود انیشیده‌اند. ایشان نیز در درون همین چهار دیوار تنگ و محدود مانند جانوران درنده قدم زده و گام برداشته‌اند. هر یک به نوبه خود و در فواصل کوتاه آمده و رفته‌اند و چنین پیداست که این دخمه هرگز خالی نخواهد ماند.»البته باید گفت تفکر عمومی در مسائل اجتماعی باید طوری بررسی بشه که مبنای تفکرات مردم و باورهای مردم مشخص بشه. چون که ممکنه این ریشه های روانی تفکرات مردم با اهداف مهمِ جوامعی که اون‌هارو دموکراتیک معرفی کردیم مثل آمریکا همخونی نداشته باشه.مقاله‌ای که ما انتخاب کردیم تمرکزش روی بررسی رابطه بین شخص‌گرایی‌، اقتدارگرایی و حمایت از مجازات اعدامه و به طور کلی اگر بخوایم بگیم موضوع نادیده گرفته شدن نقش استبداد و اقتدار به عنوان یک علت اصلی حمایت از مجازات اعدام رو بررسی میکنه. که نویسنده از داده‌های جمع آوری شده از نظرسنجی‌های اجتماعی عمومی برای آزمایش این روابط استفاده کرده.این مقاله با بررسی پژوهش‌های قبلی میگه که نویسنده‌های قبلی عامل مهم اقتدارگرایی رو از پژوهش‌های خودشان حذف کردن. توضیح میده که اثر اقتدارگرایی بر مجازات اعدام میتونه مستقیم نباشه و به شکل‌های دیگه‌ای خودش رو نشون بده. چونکه اقتدارگرایی به طور بالقوه بر عواملی مثل بنیادگرایی مذهبی یا محافظه کاری سیاسی تاثیر میذاره و اینطور بعضی از پژوهش‌گرها تصور میکنند که عوامل اصلی همون بنیادگرایی مذهبی و محافظه کاری سیاسی هست. و در واقع این اقتدارگرایی است که نقش اصلی و ریشه‌ای رو بازی می کنه ولی ممکنه تاثیر بنیاد گرایی مذهبی و محافظه کاری سیاسی رو به طور مصنوعی بیشتر نشون بده.نویسنده این مقاله در واقع به حل یک سوال مهم کمک میکنه و این سوال این است که منبع اصلی حمایت از مجازات اعدام چیه؟و پاسخش اینکه یک مدل مدرن و یکپارچه از اقتدارگرایی داره از مجازات اعدام حمایت میکنه و اصلی ترین عامل هم استبداد که در کنار سایر عوامل فرعی مثل ابزار گرایی و کنترل های جمعیتی توی این مقاله بررسی شده.پس با اضافه کردن اقتدارگرایی به پژوهش خود تعیین می‌کند که بعد از اینکه اقتدارگرایی مهار شد حال شاخص های نظری دیگه مثل محافظه کاری سیاسی تا چه میزان باقی می مانند و در مجازات اعدام تاثیر می‌ذارن؟ علاوه بر این، این تحقیق بعضی از متغیرهای دیگه مثل بنیادگرایی مذهبی رو هم بررسی میکنه که ممکنه با اون عامل اقتدار گرایی، توأمان باهم بر حمایت از مجازات اعدام تاثیر بذارن.تحقیق در مورد اقتدارگرایی و حمایت از مجازات اعداممفهوم شخصیت اقتدارگرا تاثیر زیادی در پیدایش «فاشیسم مدرن» تو اروپا تو دهه‌ی ۱۹۳۰ داشته. افراد زیادی با ویژگی اقتدارگرا مشخص میشدن. یعنی این افراد یک شخصیتی با روحیه‌ی تسلیم و عقایدی غیرقابل نقد و سفت و سخت در برابر اقتدار سنتی داشتن. و خب همین افراد به عنوان عناصر سازنده جنبش های اجتماعی فاشیستی شناخته می شدن. ۵۰ سال مطالعه و تحقیق در مورد اقتدار گرایی بالاخره تونست اولین ویژگی های اقتدار گرایان رو معرفی کنه و از جمله ابعاد اولیه همچین شخصیت‌هایی «ارتجاعی بودن»، «تسلیم» و «قراردادگرایی» بودن.شخصیت های اقتدارگرا تمایل دارن به صورت خیلی سختگیرانه یا به عبارتی به صورت ارتجاع گرایانه به ارزش های مرسوم و سنتی پایبند باشن و از بقیه هم انتظار دارن که این کار رو انجام بدن. حالا اینجا منظور از سخت گیری یعنی عدم تحمل ابهام هست. تسلیم هم مستلزم درجه بسیار بالایی از اطاعت بی چون و چرا از قدرته. درواقع فرد اقتدارگرا به مفاهیمی که از سمت اقتداری که بهش اقتدا کرده، ارائه میشه رو می‌پذیره و ازش بدون پرسش یا اندیشه‌ای پیروی میکنه.قرارداد گرایی هم تقریباً به همین معنیه. درواقع واژه conventionalism به معنی درجه بالایی از پایبندی به قراردادهای اجتماعی مقامات رسمی است.در کنار همه اینها قوم گرایی هم یکی از ویژگی‌های اقتدارگرا هاست. قوم گرایی به معنی اعتقاد به اینکه گروه خود بر گروه‌های دیگر برتری دارد و این افراد اقتدارگرا به عنوان افراد قوم گرا هم شناخته میشن، آداب و رسوم و سنت‌های فرهنگی گروه خودشون رو به وضوح بهتر از بقیه گروه ها میدونن. و ارزش‌های قوم و گروه خودشون رو ابزار انتقاد (یا تحقیر) بقیه اقوام و گروه‌ها قرار میدن.همه ابعاد اقتدارگرایی به هم مرتبط هستند مثلاً ویژگی تسلیم بودن شامل اطاعت از تمام رسوم اقتدارگرا هاست و اقتدارگرا ها هم مطابق رسوم خود باید از مجازات اعدام برای یک عمل مثلاً قتل حمایت کنن قطعا. چون تو این واقعه‌ی قتل، مجرم در مقابل قوانین نهادینه شده جامعه (که قتل رو عمل بدی میدونه و اون رو منع میکنه)، تسلیم نشده و همچنین مجازات اعدام توسط دولت که یک مقام متعارف هست داره اعمال میشه.در ادامه این تحقیق نویسنده مدل یکپارچه ای تحت عنوان طراحی نمادین ابزار گرایی و حمایت از مجازات مرگ رو توصیف می کنه. https://virgool.io/p/pihyxygkgzdc/%3Ciframesrc= مدل یکپارچه: طراحی نمادین، ابزارگرایی، و حمایت از مجازات مرگتحقیقات قابل توجهی برای آزمودن پارامتر‌های دیگه در مورد حمایت از مجازات اعدام انجام شده است. و برای خلاصه کردن و ساده کردن توضیحات، نتایج این تحقیقات (یافته‌های بیش از ۴۰ مطالعه) رو می‌شه توی سه نظام کلی دسته بندی کرد: جهت گیری‌های نمادین، ابزارگرایی، و کنترل‌های جمعیت شناختی.الف) جهت‌گیری‌های نمادینجهت گیری های نمادین علت حمایت از مجازات اعدام رو موارد بسیار گسترده ای نظیر محافظه کاری سیاسی، بنیادگرایی و اقتدارگرایی معرفی می کنه.بعضی از محقق‌ها تو مقالات شون گفتن که تفکراتی که از مجازات اعدام حمایت می کنند مخلوطی از نگرش‌های اقتدارگرایانه جهت‌گیری‌های سیاسی مانند محافظه کاری و جهت های دینی بنیادگرا هستن.تو این تحقیق ها، سوگیری ها یا به عبارتی جهت‌گیری‌ها با توسل به ابزارهایی مثل پرورش حس تسلیم بودن یا پایبند بودن به رسومات و حس مطلق گرایی در حمایت از اعدام تاثیز می‌ذارن که این احساسات و جهت گیری ها دقیقاً نقطه مقابل اعتقاد به اراده آزاد، مسئولیت پذیری و نسبی گرایی قرار داره.مثلاً این جهت گیری ها انتساب شخصی رو دقیقا نقطه مقابل انتساب محیطی در نظر میگیره یعنی شخصی که که دچار این جهت گیری ها بوده و در حمایت از اعدام صحبت میکنه معمولاً تمام بار گناه رو به دوش شخص میندازه یا به عبارتی خطا رو منتسب به شخص میدونه در مقابل شخصی که این جهت گیری ها رو نداره ممکنه خطا رو منتسب به محیط، جامعه، جغرافیا، یا عوامل دیگه ای بدونهحالا این جهت گیری های نمادین ممکنه به هم مرتبط هم باشن مثلاً افراد با شخصیت اقتدارگرا تمایل به بنیادگرایی مذهبی داشته باشن و جذبمون بشن. یا مثلاً تعداد زیادی از پژوهش ها نشون میدن که محافظه کاری سیاسی با حمایت از مجازات اعدام کاملا مرتبطه ولی خوب الزاما اقتدارگرایی رو کنترل نمیکنه به خاطر همین ممکن تو این نتیجه تحقیق تاثیر محافظه کاری سیاسی اغراق شده تر بیان بشه.و اگه با همین فرمول پیش بریم متوجه میشیم که تحقیق‌هایی که ارتباط و همبستگی بنیاد گرایی مذهبی و حمایت از مجازات اعدام را بررسی کردن و تو تحقیق خودشون اقتدارگرایی رو در نظر نگرفتن نقش بنیادگرایی مذهبی رو به طور اغراق آمیزی پررنگ معرفی کردن. در حالی که بنیادگرایی مذهبی خودش میتونه شکلی از اقتدارگرایی باشه.البته خوب این مقاله‌ها ممکنه ناخواسته اقتدارگرایی رو حذف کرده باشن، اما میتونیم رد پای و تاثیر اقتدارگرایی روی بنیادگرایی مذهبی یا محافظه‌کاری سیاسی رو به شکل غیرمستقیم به راحتی مشاهده کنیم.یک جهت گیری مذهبی بنیادگرا ممکنه کاملا حمایت از مجازات اعدام رو تقویت کنه و بنیادگراها ممکنه تمایل بیشتری به جانبداری از اختیارات شخصی نسبت به اختیارات محیطی داشته باشن.ب) ابزار گراییدومین عاملی که در حمایت از مجازات اعدام موثره استفاده از این مجازات به عنوان یک پاسخ ابزاری به جرمه. یعنی همان بازدارندگی مجازات، یعنی این که مجازات اعدام ابزاری باشد برای کاهش نرخ جرایم، یا مثلا کنترل میزان جرم و جنایت. نگاه ابزار گرایی در گروههای خاصی مثل قربانیان جرم، کسایی که از جرم میترسن، افرادی که اسلحه دارن و... وجود داره.ج) کنترل‌های جمعیتیمجموعه نهایی شامل آیتم‌هایی میشه که به عنوان کنترل استفاده می‌شن. ویژ‌گی‌های جمعیت شناختی شامل متغیرهایی مثل تحصیلات، جنسیت و نژاد است که با حمایت از مجازات اعدام مرتبط هستن. در این مورد هم پژوهش‌ها نشون میدن که اقتدارگرایی با عوامل جمعیت شناختی مرتبط میشه. به همین خاطر مطالعاتی که اقتدارگرایی رو‌ در نظر نگرفته ممکنه تأثیر متغیرهای جمعیتی بر حمایت از مجازات اعدام رو اغراق آمیز نشون بده.مثلا، شاخص‌های وضعیت اقتصادی-اجتماعی پایین اغلب با اقتدارگرایی مرتبط است و اغلب پژوهش‌ها نشون داده که این افراد در حمایت از مجازات اعدام موضع گرفتن.یه معیار کلیدی دیگه ممکنه آموزش باشه.اگر آموزش و پرورش بتونه توانایی شناختی انسان ها رو توسعه بده و این تفکر مطلق گرا و سختگیرانه رو کاهش بده انتظار میره که افرادی که تحصیلات بیشتری دارن و به عبارتی تحصیل کرده تر هستن نسبت به بقیه ( که شرایط مشابه دارن) کمتر مستبد باشن و کمتر از مجازات اعدام حمایت کنن.پس اینجا باز نتیجه میگیریم که مقاله‌هایی که عامل اقتدار گرایی رو نادیده گرفتن ممکنه تاثیر عامل آموزش رو در حمایت از اعدام اغراق آمیز تر و بیش از حد نشون بدن.در نهایت این مقاله از داده های ملی (در آمریکا) برای آزمایش یک مدل تلفیقی چند متغیره از رابطه بین اقتدارگرایی و حمایت از مجازات اعدام استفاده کرده و بررسی کرده که امکان وجود یک رابطه بین اقتدارگرایی و حمایت از مجازات اعدام وجود داره یا نه.در این پژوهش یک سوال ساده نگرش مخاطب رو نسبت به اعدام سنجیده. «آیا شما موافق مجازات اعدام برای یک فرد محکوم به قتل هستید؟». اقتدارگرایی نیز با میزان موافقت فرد نسبت به راه‌های اعتراضی در مقابل دولت سنجیده شده است. برای مثال فردی که برای اعتراض به دولت سازمان‌دهی اعتصاب و راهپیمایی را کاملا غیرمجاز می‌داند، اقتدارگراتر از کسی که این راه‌ها را درست و مجاز دانسته شناخته شده است. همچنین نسبت محافظه کاری سیاسی، بنیادگرایی مذهبی، میزان تحصیلات و عوامل جمعیتی نیز با اقتدارگرایی سنجیده شده است.با توجه به نتایج این پژوهش هرسه متغیر محافظه کاری سیاسی، بنیاد گرایی مذهبی و آموزش مواردی هستند که با اقتدارگرایی ارتباط دارند. محافظه کاران و بنیادگراها مشخصا تا بیشتر تمایل به حمایت از اعدام داشتند و در عوض آموزش با اینکه تاثیر مستقیمی بر حمایت از مجازات اعدام نداشته است، اما بالاتر رفتن سطح تحصیلات بر اقتدارگرایی تاثیر منفی داشته است. درواقع این پژوهش نشون میده عامل اقتدارگرایی یکی از عوامل مهم در حمایت از اعدام بوده. ایوانز (1996) ادعا می کند که افزایش تعداد اعدام‌های دولتی در آلمان با گسترش اقتدارگرایی همراه بود. توسعه «فرهنگ خشونت» و سیاست استبدادی آلمان در دوران رایش سوم به اوج خود رسید. ایوانز معتقد است که افکار عمومی از آن زمان تغییر کرده است و با بیزاری شدید از خشونت خصوصی و عمومی همراه شده است. اکثریت مردم آلمان اکنون مخالف مجازات اعدام هستند. درواقع این تحقیق ما رو راهنمایی میکنه به سمت یکی از عوامل اصلی حمایت از اعدام. تا به حال بخش زیادی از استدلال‌ها برای مقابله اعدام از دریچه‌ی ابزارگرایی بوده. همیشه تلاش می‌کنیم تا اعدام رو با اثبات اینکه بر کاهش جرم تاثیری نداره، یا اینکه ممکنه باعث قتل بی‌گناهانی بشه و یا حتی تغییر نگرش به جرم و کنترل جنایت توجیه کنیم. اما به نظر میرسه که یک مسئله‌ی بسیار اساسی دیگه کنار این جنبه از اعدام وجود داره که بهش کمتر توجه میشه. چوبه‌ی دار بیش از هرچیز از اقتدارگرایی تغذیه میکنه و حمایت میشه. به خاطر همین مسئله‌ی مهمه که لازمه به اعدام به عنوان یک سیاست اقتدارگرا نگاه کنیم و از این جنبه بررسیش کنیم. از اونجایی که این عامل در شکل‌هایی مثل بنیادگرایی مذهبی یا محافظه کاری سیاسی خودش رو نشون میداده کمتر بهش توجه می‌شده. اما خوانش‌های مذهبی بسیار متفاوتی وجود داره که با عنایت به اون‌ها میشه مسئله‌ی اعدام رو حل کرد و یا اینکه میشه توضیح داد چرا محافظه کاران علاقه به تاکید روی اعدام برای دستیابی به دستاورد‌های سیاسی دارن. توی قسمت‌های بعد به بررسی مفصل تر اعدام به عنوان شکلی از اقتدارگرایی میپردازیم.پادکست مویهپادکست مویهWed, 15 Feb 2023 16:39:44 +0330https://virgool.ir/@moyeh.cast/اعدام-ناجی-بزهکار-از-مجازات-ax8ncxyikzklدر قانون، مجازات تجاوز اعدام معرفی شده است. البته در این ماده تجاوز رو زنای به عنف معرفی می کنه و زنای به عنف طبق ماده ۲۲۱ فقط شامل تجاوز مرد به زن میشه و انواع دیگه‌ی تجاوز رو در بر نمی‌گیره. ماده ۲۲۴ قانون مجازات اسلامی مجازات زنا رو اعلام میکنه و توی بند ت می گه که زنای به عنف یا اکراه از سوی زانی موجب اعدام زانی است. خب مشخصه که اینجا زنای به عنف با اکراه از سوی زانی همون تجاوز معنی میشه. توی تبصره همین ماده هم گفته شده که هرگاه کسی با زنی که راضی به زنای با او نباشد در حال بیهوشی خواب یا مستی زنا کند رفتار او در حکم زنای به عنف است.در ادامه هم میگه در زنا از طریق اغفال و فریب دادن دختر نابالغ یا از طریق ربایش تهدید یا ترسوندن زن اگر موجب تسلیم شدن اون زن بشه هم زنای به عنف محسوب می شه و حکمش اعدامه.البته میتونیم حکم تجاوز مرد به مرد رو توی قانون مجازات اسلامی تو فصل لواط پیدا کنیم. توی ماده ۲۳۴ قانون مجازات اسلامی گفته شده حکم لواط برای شخص فاعل در صورت وجود برخی شرایط اعدام هست و برای مفعول در هر صورت اعدام خواهد بود.جرایم جنسی دیگه ای هم هستند که مجازات اونا اعدامه. مثلاً زنا با محارم یا زنا با زن پدر یا زنای مرد غیر مسلمان با زن مسلمان یا زنای محصنه.جرم تجاوز، جرم بسیار سنگینیه، از نظر جرم شناسی ابعاد گسترده ای داره و تو تمام نظام‌های حقوقی برای تجاوز مجازات سنگینی پیش‌بینی شده. ایران هم از این قاعده مستثنا نبوده و با توجه به صحبت‌هایی که در مورد قانون کردیم نتیجه گرفتیم که تجاوز، چه به مرد باشه و چه به زن، در صورت اثبات و وجود همه شرایط منجر به اعدام میشه. یعنی سنگین ترین مجازاتی که هر کس می‌تونه بهش فکر کنه. ولی آیا جرم تجاوز اونقدر سنگین هست که در ازاش زندگی متجاوز رو ازش بگیریم؟ اگر فرصت زنده بودن و زندگی کردن رو از متجاوز بگیریم در ازاش چه چیزی به شخصی که بهش تجاوز شده دادیم؟ حالا با نگاه کلی‌تر اعدام متجاوز چه کمکی به جامعه مون می‌کنه؟ آیا باعث ارعاب و پیشگیری از تجاوزات آینده می‌شه؟ چون آمار درستی از تجاوز در کشور وجود نداره نمیشه درمورد ارعاب و اثر اعدام صحبت کرد. اما به روایتی از یک قربانی تجاوز برخوردیم، که نشون میده حداقل در مواردی، وجود مجازات اعدام قربانی تجاوز رو مجبور به سکوت می‌کنه.در ادامه روایت شخصی رو درباره تجاوز و تصمیمش درمورد اعدام متجاوز میخوانید:چند روز قبل از عید بود؛ رفته بودم بیرون کار داشتم‌. توی خیابون یکی از دوستام رو دیدم. بعد از احوال‌پرسی گفت ماشین همراهمه و بیا برسونمت. بعد از انجام دادن کار من گفت بریم کارگاه نجاریش تا ساز جدیدی که ساخته رو بهم نشون بده. یکم ترسیدم. قبول نکردم. خیلی اصرار کرد. گفتم می‌ترسم‌. بهم اطمینان داد نگران نباش و رفتیم. https://castbox.fm/episode/%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%85-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C---%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AF%D9%88%D9%85-id3513148-id554619141?utm_source=website&utm_medium=dlink&utm_campaign=web_share&utm_content=%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AA%20%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%85%20%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%20-%20%D8%A8%D8%AE%D8%B4%20%D8%AF%D9%88%D9%85-CastBox_FM کارگاه نجاریش زیرزمین یه ساختمون چهار طبقه بود. بعد از این‌که رفتیم پایین ریموت در ورودی رو زد پایین. گفتم درو باز کن. گفت نترس بیا فقط می‌خوام کمانچه‌ی جدیدم رو بهت نشون بدم‌‌. بعد کم کم بهم نزدیک شد و شروع کرد به بوسیدن و لمس کردن بدنم. پسش می‌زدم و پشت سر هم تکرار می‌کردم نه. نه. بی‌توجه به حرف من به کارش ادامه می‌داد و می‌گفت چیزی نیست، لذت ببر! اینجا دیگه از شدت ترس احساس خفگی می‌کردم‌. خواستم جیغ بزنم. نتونستم‌. انگار لال بودم‌‌. هلش دادم و رفتم سمت در، به اجبار زمینم زد و بهم تجاوز کرد. وقتی زمین خوردم دیگه فقط اشکم بود که سرازیر می‌شد. بعدش انگار نه انگار که اتفاقی افتاده باشه رسوندم خونه. منم چون شوکه بودم هیچی نمیتونستم بگم. اومدم خونه رفتم تو اتاق خودمو حبس کردم. از خودم و بدنم متنفر بودم‌. احساس میکردم بدنم رو کسی غصب کرده و نمی‌تونستم این موضوع رو تحمل کنم. چون از قبلا تجربه آزار جنسی داشتم و تونسته بودم از خودم دفاع کنم، فکر می‌کردم دیگه تمام راه‌های دفاعی از خودمو بلدم و کسی نمی‌تونه بهم آسیب بزنه‌. احساس می‌کردم تقصیر خودم بوده. فکر میکردم که کاری ازم بر میومد و انجامش ندادم. مدام با خودم تکرار می‌کردم نباید بهش اعتماد می‌کردی. نباید می‌رفتی و... . خشمگین بودم؛ از خودم و اون هر دو.به ذهنم رسید که شکایت کنم. به اثبات جرم فکر کردم. توی ذهنم اومد که کارگاهش دوربین داشت. احتمالا دوربین میتونست برای اثبات حرفم خیلی بهم کمک کنه. ولی اولین چیزی که با شکایت کردن اومد تو ذهنم اعدام بود. با توجه به اطلاعاتی که از قبل داشتم می‌دونستم اگر شکایت کنم اعدام می‌شه‌‌. با این حال فقط به اطلاعات خودم اکتفا نکردم و با چند نفر از دوستای حقوق‌خونده‌ام و دوتا وکیل هم مشورت کردم. همه گفتن اگه جرم اثبات بشه، اعدامش می‌کنن. تقریباً چهار ساعت توی اون حالت درماندگی موندم. سرچ می‌کردم چه مدارکی برای شکایت لازمه و تا چهار ساعت حموم نرفتم. با این‌که دوست داشتم لب‌هام رو ببرم و پرت کنم حتی مسواک هم نزدم. نمی‌خواستم مدارک رو از بین ببرم‌. خشم و تنفر از همه چی و همه کس احساس غالبم بود. مسئله‌ی اعدام همیشه برام خیلی ترسناک بوده. حدوداً ده ساله که بودم، توی موبایل یکی از بستگانم به طور اتفاقی فیلم اعدام سه مجرم رو دیدم. بعد از دیدن اون فیلم احساس خفگی کردم طوری که انگار طناب دار دور گردن خودم بود. چهره اون آدما هیچ وقت از یادم نرفت و تاثیرش اونقدر عمیق بود که هر وقت خبر اعدام کسی رو میشنیدم تصویر اون آدما و احساس خفگی مثل همون روز می‌اومد جلوی چشمام. این تجربه از کودکی همیشه همراهم بوده. نمیتونستم قبول کنم که خودم بنا به هر دلیل باعث اعدام یک نفر دیگه بشم. با تمام نفرتی که توی اون لحظه ازش داشتم، برای فرار از فکر کردن به مجازات اعدام و اون تصویر شوم، دنبال توجیهی برای شکایت نکردن میگشتم. هر لحظه به خودم می‌گفتم اگه اون اعدام بشه آیا تجاوز برای همیشه ریشه‌کن می‌شه‌؟ آیا دیگه کسی به کسی تجاوز نمی‌کنه؟ مطمئن بودم که نمیتونم باعث اعدام کسی بشم، اما نمیخواستم بدون مجازات همه چیز تموم بشه.با ته‌ مونده‌ی امیدم از دوست وکیلم پرسیدم راهی هست که شکایت کنم و اعدام نشه؟ با اطمینان جواب داد با توجه به قوانین در صورت اثبات تجاوز حتماً اعدام می‌شه.توی اون چهار ساعت به خانواده‌ام و ترس از حمایت نکردنم هم فکر کردم؛ می‌دونستم اگه بخوام شکایت کنم خانواده‌ام برای حفظ آبرو منصرفم می‌کنن‌ و حتی می‌ترسیدم خودم رو مقصر بدونن و بخوان این لکه‌ی ننگ رو از خانواده پاک کنن! با این حال دوستان حمایتگر زیادی داشتم که مطمئن بودم توی اون مسیر تنهام نمی‌ذارن. می‌خوام بگم نگرانی اصلیم وجود خانواده مردسالار که احتمال زیاد حمایتم نمی‌کردن نبود، بلکه اعدام متجاوزی بود که علاوه بر جسمم روانم رو هم متلاشی کرده بود.دوست داشتم و هم‌چنان هم دوست دارم و از عمق وجودم می‌خوام که تاوان کارش رو پس بده ولی خلأ قانونی باعث شد کسی مثل من از حقش بگذره. اگر امکان مجازات دیگه‌ای مثل حبس ابد وجود داشت حتماً پیگیری می‌کردم تا دیگه نتونه همچین آسیبی به کسی بزنه.اگر مطمئن بودم با شکایت من عواملی که باعث شدن یک فرد این‌طوری راحت به یکی دیگه تجاوز کنه مورد بررسی قرار بگیرن حتماً شکایت می‌کردم. ولی می‌دونستم شکایت من و مجازات سنگین و غیرانسانی اعدام فقط خشونت رو بازتولید می‌کنه. مجازات اعدام بازدارنده نیست. اگر بود با اعدام هر یک نفر دیگه کسی جرأت تکرار اون کار رو نداشت. نه که بخوام از آزارگر دفاع کنم ولی عواملی که باعث می‌شن فرد همچین شخصیتی بگیره رو هم در نظر می‌گیرم. می‌خوام بگم من فقط شخص رو مقصر نمی‌دونم بلکه فرهنگ و به ویژه قانون رو مقصر اصلی می‌دونم.اون چهار ساعت بعد از تجاوز که حموم نرفتم و در یک باتلاق چه کنم چه نکنم گیر کرده بودم بدترین لحظات عمرم بودن با این حال تصمیم گرفتم از شکایت کردن بگذرم چون با اعدام اون شخص نه تنها مشکلی از من حل نمی‌شد که تا پایان عمرم علاوه بر بار روانی تجاوز، باید بار روانی اعدام اون رو هم تحمل می‌کردم.اضافه کنم بعد از اون شب یه بار رفتم در کارگاهش و بهش گفتم ازش متنفرم‌. بعد از اون هم دو بار از دور دیدمش، یه بار باهاش چشم تو چشم هم شدم و خشم همه‌ی وجودمو فرا گرفت ولی هیچ‌وقت از این‌که شکایت نکردم پشیمون نشدم. ضربه‌ای که اعدامش می‌تونست بهم بزنه ممکن بود از ضربه‌ای که در اثر تجاوز تجربه کردم شدیدتر باشه.پادکست مویهپادکست مویهTue, 13 Dec 2022 15:20:34 +0330https://virgool.ir/@moyeh.cast/اشتباهات-مرگبار-بخش-دوم-brzp4vpz3rqhدر قسمت اول اشتباهات مرگبار گفتیم که پیش‌داوری و قضاوت زود هنگام ممکن است روی حکم اعدام تاثیر بگذارد و حتی باعث شود یک شخص کاملا بی‌گناه به اشتباه اعدام شود.درایران عناوین مجرمانه زیادی وجود دارد که مجازات آن‌ها اعدام است. شاید خیلی از آن‌ها به گوش‌تان خورده باشد. مثلاً قتل عمد یا زنای به عنف یا محاربه یا بعضی را نشنیده باشید مثل بغی، افساد فی‌الارض و اخلال در نظام اقتصادی کشور. آمار درستی از اینکه چند نفر در سال اعدام می‌شوند در کشور ما منتشر نمی‌شود. چون دستگاه‌های قضایی معتقدن که این آمار از اطلاعات محرمانه است. در واقع این خبرهای اعدامی که به گوش مردم می‌رسد بخش کوچکی از اعدام‌هایی است که در واقعیت رخ می‌دهد.در قانون مجازات اسلامی چند مورد وجود دارد که بر اساس آن‌ها می‌شود یک جرم را ثابت کرد که به اونا ادله اثبات جرم گفته می‌شود. در ماده ۱۶۰ این قانون چنین آمده: «ادله اثبات جرم عبارتند از اقرار، شهادت، قسامه، سوگند در موارد مقرر قانونی و علم قاضی.»در ماده‌های بعدی هر کدوم از این‌ها را توضیح داده است. مثلاً اقرار یعنی اینکه یک شخص علیه خودش به ارتکاب جرم اعتراف کند. این اقرار باید شرط و شروط خاصی داشته باشد. مثلاً اقرار زیر شکنجه یا اذیت روحی یا جسمی مورد قبول قاضی قرار نمی‌گیرد، یا مثلاً اقرار وقتی درست است که شخصی که اقرار می‌کند باید عاقل و بالغ و مختار باشد. حتی نباید از متهم سوالات تلقینی پرسیده شود که شخص مجبور به اعتراف دروغ باشد.شهادت از اسمش مشخص است، یعنی یک شخصی وقوع یک جرم را دیده باشد و در دادگاه حاضر شود و چیزی که دیده را شهادت بدهد. اینجا هم شاهد باید بالغ و عاقل باشد و با رضایت شهادت خودش رو اعلام کند.سوگند یعنی قسم خوردن به خدا با یکسری تشریفات خاص. قسامه برای اثبات یا نفی قصاص و دیه معتبر است. در صورت وجود قرائن و اماراتی که دلیل کافی برای اثبات جرم نیست و اصطلاحا لوث نامیده می‌شود شاکی برای اثبات جرایم عمدی و غیرعمدی و متهم برای دفع اتهام اقامه می‌کند. در قتل عمد اگر 50 نفر از بستگان پدری ذکور مدعی قتل بر وقوع قتل سوگند بخورند منجربه صدور حکم قصاص می‌شود.آخرین مورد هم علم قاضی هست. علم قاضی از هر راهی می‌تواند به دست بیاید. مثلا تحقیقات میدانی یا پرس و جو از اهالی محل که البته این کارها رو قاضی خودش شخصا انجام نمی‌دهد.نکته مهم و بسیار جالب اینجاست که در هر کدام از این ادله ممکن است اشتباه رخ بدهد. ممکن است یک نفر تحت شکنجه و به زور و اجبار اقرار به ارتکاب جرمی بکند که در حقیقت آن جرم را مرتکب نشده و نه تنها قاضی بلکه هیچ کس، هیچ وقت متوجه این اعتراف دروغ نشود. ممکن است یک نفر به دروغ یا بر اساس خصومت شخصی علیه یک نفر دیگر شهادت بدهد.حتی در علم قاضی هم ممکن است اشتباه‌های زیادی رخ بدهد چون قاضی مدارکی که دریافت می‌کند را مطالعه می‌کند و بر اساس آن رای می‌دهد. تمام پیش فرض‌های ذهنی قاضی در علم او تاثیر دارد. جنسیت و نژاد و طبقه نمونه‌های روشنی از پیش‌داوری قاضی است. مسئله جایی دردناک‌تر می‌شود که به علت پیش‌داوری بازپرس یا کارشناس‌ها، خیلی از مدارک اصلا جمع آوری نمی‌شوند یا بازپرس فکر می‌کند که خیلی از مدارک بی‌اهمیت هستند و با وجود اینکه آن‌ها را در دست دارد ولی به قاضی تحویل نمی‌دهد. پس علم قاضی هم ابداً دور از اشتباه نیست.پرونده‌های زیادی وجود دارند که شخص به قتل یا زنای به عنف متهم شده و حتی حکم اعدام در دادگاه بدوی برای او صادر شده ولی بی‌گناهی‌ش ثابت شده و اعدام نشده است. و البته افرادی هم هستند که به ناحق اعدام شدن و بیگناهی‌شان بعد از اعدام ثابت شده.آبان ماه سال ۹۲ بود که جسد مرد جوانی توسط خواهرش کشف شد. خواهر مقتول به خانه برادر ۲۶ ساله‌اش رفته بود و با پیکر بی‌جان و خون آلوده او مواجه شده بود. بعد از اطلاع خواهر مقتول به پلیس تیم جنایی به محل وقوع جرم رفته بود و جسد مرد جوان هم تحویل پزشکی قانونی شد. تیم جنایی تصمیم میگیره از اداره مخابرات استعلام بگیره که مقتول در روز قتل با چه کسانی تماس گرفته و آخرین کسی رو که با مقتول تماس گرفته بود احضار کرد تا از او بازجویی کند. آن شخص هم ادعا کرد که مقتول را می‌شناخته ولی آن روز اشتباهاً با شماره مقتول تماس گرفته. چون صحبت‌های این شخص تناقض‌های بسیاری داشت ماموران پلیس او را بازداشت کرده و راهی دادگاه شد.در دادگاه به قصاص نفس محکوم شد، ولی به پرونده اعتراض کرده و تقاضای تجدید نظرخواهی کرد. یعنی در این مرحله از دادگاه درخواست کرد که به پرونده‌ش دوباره رسیدگی بشود. پرونده به دیوان عالی کشور ارسال شد. دیوان عالی کشور این حکم را نقض کرد و پرونده را به دادگاه برگرداند تا دادگاه حکم جدیدی برای این پرونده صادر کند.متهم یک بار دیگر به دادگاه احضار شد تا از خودش دفاع کنه. متهم که شغلش کفاشی بود در دفاعیات خودش گفت که روز حادثه برای فروش کفش به تهران آمده بود و در مترو ایستگاه ۱۵ خرداد با مقتول آشنا شده بود و مقتول وقتی از شغل او آگاه شده بود شماره تلفنش را گرفته بود و ادعا کرده که آشناهایی دارد که می‌تواند برای خرید و فروش کفش به کفاش کمک کند. چند ساعت بعد هم به کفاش زنگ زده بود و موضوعی را مطرح کرده بود و بعد هم مکالمه پایان یافته بود.وکیل متهم که ادعا می‌کرد اشتباه فنی اداره مخابرات در ردیابی شماره تلفن موکلش موجب دستگیری وی شده بالاخره توانست این اشتباه را اثبات کند و موکلش را از طناب دار نجات بدهد.مرد کفاش بعدها در مصاحبه‌ای گفت : من قربانی اشتباه اداره مخابرات شدم و سه سال از بهترین سال‌های زندگی‌ام نابود شد. اما خدا را شکر می‌کنم که با تلاش‌های وکیلم از چوبه دار نجات پیدا کردم. هرچند من همیشه معتقد بودم که بی گناه تا پای چوبه دار می رود اما بالای دار نمی‌رود. حالا هم خدا را شکر می‌کنم که بی‌گناهی هم اثبات شد و حتماً و در اسرع وقت این موضوع را پیگیری خواهم کرد.در این پرونده دیدیم که یک اشتباه ساده چقدر می‌تواند زیانبار باشد و به قیمت جون یک انسان بی‌گناه تموم بشود و خیلی از این اشتباهات حتی ممکن است بعد از اعدام فرد بیگناه روشن بشود. جایی که دیگه کار از کار گذشته و مطلقا هیچ چیز نمی‌تواند این اشتباه را جبران کند.باید به این نکته مهم توجه کنیم که تمام مراحل قضایی و تمام تحقیقاتی که برروی یک پرونده انجام می‌شود توسط انسان‌هایی صورت می‌گیرد که ممکن است خطا کنند، ممکن است چشم‌های انسانی اونا خیلی از مدارک را نبیند، این انسان‌ها ممکن است یک شماره تلفن را اشتباهی ردیابی کنند و به همین سادگی اعدام یک بی‌گناه را رقم بزنند.سال ۱۳۸۰ بود که یکی از مامورین آگاهی اظهار کرد: پس از فارغ التحصیلی در اداره جنایی کرج مشغول به کار شدم. یک روز کشیک بودم و باید تا دیر وقت در اداره می‌ماندم. ساعت ۱۰ شب بود که تلفن اداره زنگ خورد. فردی خودشو افسر پلیس مرند معرفی کرد و ادعا کرد که سارق کابل برق را دستگیر کرده است ولی می‌گوید که سال ۷۵ مرتکب قتل شده! جزئیات ماجرا را از او پرسیدم و برای رئیس یادداشت گذاشتم. فردای آن روز رئیس اطلاعات بیشتری از من خواست ولی هرچه فکر کرد درباره قتل سال ۷۵ چیزی یادش نیامد. چند روز بعد من و یکی از افسرها با ماشین برای بررسی یک صحنه جرم می‌رفتیم. این موضوع را برای‌ش تعریف کردم. حادثه را به خاطر آورد و گفت این ماجرا را از یکی از افسرهای کلانتری رجایی شنیده. گفت که شاگرد مغازه به قتل رسیده بود و صاحب کارش به قتل، اعتراف کرده.موضوع برام جالب شد و با اجازه رئیس سراغ قاضی جنایی کرج رفتیم. وقتی موضوع را برای‌ش تعریف کردیم گفت که قاضی پرونده خودش است و متهم هم تا ۴۸ ساعت دیگر اعدام می‌شود.ولی با تلاش بسیار و دستور قضایی حکم اعدام در زندان قصر لغو شد. و شخص دیگری که در شهر مرند دستگیر شده بود را آوردیم کرج. صاحب مغازه که به قتل شاگردش اعتراف کرده بود وقتی این موضوع را فهمید شروع به داد و فریاد کرد و مرتب تکرار می‌کرد دیدید بیگناهم؟ ما از او خواستیم که ماجرا رو درست و کامل و دقیق شرح بدهد. گفت صبح روزی که قتل رخ داد به مغازه رفتم و دیدم که کرکره مغازه تا نصفه پایین است. فکر کردم که شاگردم بیدار شده ولی وقتی رفتم داخل جسد خونی محسن را دیدم که تو چاله روغن افتاده بود. من ترسیده بودم و شروع به داد و فریاد کردم، ولی همسایه‌ها آمدند و شروع کردن به کتک زدن من و آنقدر من را زدند که مجبور شدم اعتراف کنم. بعد هم هر چقدر گفتم من بیگناهم کسی باور نکرد.در ادامه متهمی که در مرند دستگیر شده بود با اعتراف به قتل گفت: برای خرید حشیش رفته بودم پایانه تاکسیرانی کرج که با مقتول آشنا شدم. بعد از کمی گپ او من را برد مغازه و با هم حشیش کشیدیم. نصفه شب احساس کردم می‌خواهد به من تجاوز کند، با یک چاقو آشپزخانه که داخل مغازه بود زدمش و و پرتش کردم داخل چاله و فرار کردم.در نهایت با بررسی مدارک پرونده مشخص شد مرد صاحبکار کلا بیگناه بوده و بعد از ۶ سال در حالی که لبه تیغ بود، از اعدام نجات پیدا کرده بود.پرونده‌های اینچنینی در دادگاه‌های کیفری خیلی زیاد هستند. یکی از مهم‌ترین دلایلی که گفتیم جرم را اثبات میکند این است که شخص خودش به جرم اعتراف کند ولی این اعتراف همیشه حقیقت ندارد مثل همین موردی که گفتیم. حتی ممکن است شخصی که اعتراف می‌کند در لحظه اعتراف تحت فشارهای جسمی روانی زیادی باشد مثل این پرونده که همسایه‌ها آنقدر صاحبکار را کتک‌زده بودند که او برای ترس از جان‌ش مجبور شده بود به دروغ اعتراف کند.توی خیلی از پرونده‌ها معمولا شخصی که اول مقتول را میبیند یا شخصی که خبر قتل رو به پلیس میدهد ممکن است اولین مظنون پلیس باشد. یا توی خیلی از پرونده‌ها اعضای خانواده مقتول به عنوان مظنون‌های اصلی شناخته می‌شوند مثلاً تصور کنید زن و شوهری توی زندگی‌شون دعوا و مشاجرات زیادی با هم دارند و از قضا یه روز زن به قتل می‌رسد. خوب اینجا ممکن است شوهر مظنون اصلی قرار بگیره چون پلیس از همسایه‌ها تحقیق به عمل میارود و متوجه می‌شود که این زن و شوهر هر روز با هم دعوا می‌کردند. حالا وای به روزی که خانواده زن هم از دامادشون دل خوشی نداشته باشند... اینجاست که پرونده کاملا میرود به این سمت که شوهر قاتل ماجراست!این دقیقاً آتشی بود که دامن مایکل مورتون آمریکایی را گرفت. مایکل به تجاوز (رابطه جنسی‌ای که نه به میل دو طرف بلکه از سر زور و اجبار باشد) و قتل زنش محکوم شد. و ۲۵ سال تمام را در زندان گذراند تا این که به لطف آزمایش DNA معلوم شد که هیچ نقشی در قتل زنش نداشته است. این در حالی بود که قاتل اصلی چند ماه بعد از کشتن همسر مایکل به قتل دیگری دست زده بود. درست در نزدیکی منزل مایکل و همسرش به خانه زنی دیگر وارد شده بود و بعد از تجاوز او را کشته بود.جدا از ۲۵ سال عمری که از مایکل تلف شد شاید اگر دقت بیشتری در جمع آوری مدارک می‌شد و دست اندرکاران تحقیقات پرونده درگیر پیش داوری های مخرب قبل از صدور حکم نمی شدن شاید هیچ وقت قتل دوم رخ نمی داد. البته باید گفت که مایکل شانس بزرگی داشت که به اعدام محکوم نشده‌بود....پس نکته ای که باید بهش توجه کنیم اینه که نباید از مظنون یا متهم یه مجرم بسازیم. مجرم کسیه که حکم قطعی و غیر قابل اعتراض علیهش صادر شده. وقتی ما به کسی مظنون هستیم باید احتمالات دیگه رو هم بررسی کنیم و این رو در نظر بگیریم که اشخاص دیگه هم ممکنه مظنون باشن نه اینکه به مظنون اولیه انقدر مشکوک بشیم که این شک در درون ما به یقین تبدیل بشه و این یقین موجب بشه که ما سراغ مظنون های احتمالی دیگه نریم. https://castbox.fm/episode/اشتباهات-مرگبار-2-id3513148-id339723149?utm_source=website&utm_medium=dlink&utm_campaign=web_share&utm_content=%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%87%D8%A7%D8%AA%20%D9%85%D8%B1%DA%AF%D8%A8%D8%A7%D8%B1%202-CastBox_FM حتی این یقین باعث میشه که اشخاصی که در تحقیقات پرونده نقش دارن از متهم سوال های تلقینی بپرسن جوری که متهم خودش هم دیگه درست و غلط رو تشخیص نده و حتی باور کنه که جرم رو مرتکب شده. این اتفاق در پرونده‌های زیادی رخ داده! مثلاً تو یکی از همین پرونده یکی از مامورای پلیس در پوشش زندانی داخل زندان شده و با متهم طرح دوستی ریخته و تو درد و دل ها و صحبت های دوستانه به شخص تلقین کرده که واقعاً قاتله ... و متهم در نهایت گفته بود : من خودم هم دیگه نمیدونم که این شب چه اتفاقی افتاد.. شاید .. شاید واقعا من کشتمش!!!یادمون نره که اینها فقط بخشی از اشتباهاتی هستن که رخ می دن و باز هم فقط گوشه ای از هزاران پرونده قضایی هستن که اشتباهات تیم تحقیق نمایان و رسانه ای میشه. چه بسیارن آدمایی که بیگناه اعدام میشن و هیچکس خبر دار نمی‌شود.پادکست مویهپادکست مویهSun, 21 Aug 2022 15:50:17 +0430https://virgool.ir/Rocket/اعدام-مجازات-بی-بازگشت-nzgfg31qswkcدر اپیزود قبل نگاه کلی‌ به رویکردهای مخالفین اعدام داشتیم. سه دیدگاه را به طور مختصر بیان کردیم. یکی از دیدگاه‌هایی که طرفداران الغای اعدام غالبا به آن استناد می‌کنند، امکان بروز خطا و اشتباه در فرایند دادرسی است که منجر به محکومیت افراد بیگناه می‌شود. در ایران آمار رسمی از میزان قضاوت‌های اشتباه دردادگاه‌ها موجود نیست اما بنابر پژوهش‌های مدرسه حقوق دانشگاه کلمبیا، تا سال ۲۰۰۰ دو سوم از محکومیت‌های اعدام شامل اشتباهات جدی بودند. در یک بازنگری، ۸۰ درصد آن احکام اعدام تغییر کرد و ۷ درصد بطور کامل تبرئه شدند. طبق همین پژوهش در آمریکا تا دو دهه پیش از این، مدارکی مبنی بر بیگناهیِ ۸۸ نفر از متهمانی که به اعدام محکوم شده بودند، کشف شد. اما این شواهد و مدارک پس از اجرای حکم بیرون آمدند، زمانی که راهی برای بازگشت وجود نداشت. این درحالی است که در همین دوره‌ی زمانی ۶۵۰ نفر اعدام شدند. یعنی از هر ۷ نفر اعدامی، یک بیگناه وجود داشته که هرگز نباید محکوم می‌شد.این موضوع غالبا بدلیل دسترسی غیرمستقیم دادگاه به حقیقت، که متکی بر شواهد و مدارک است و در اصل یک دسترسی با واسطه‌ست اتفاق می‌افتد. در این شیوه از حکم دهی پیش‌داوری و بایاس‌های ذهنی در کنار ارائه محدود و یا گزینشی مدارک از جمله عواملی هستند که می‌توانند نحوه مواجهه دادگاه‌ها با حقیقتِ در محاق را تحت‌الشعاع قرار بدهند و ناخوداگاه منجر به قضاوت‌های مغرضانه بشوند. بطور مثال غالبا دادگاه در متهم کردن افرادی با منصب‌های سیاسی و یا متعلق به طبقه‌های اجتماعی بالاتر نسبت به موقعیتی مشابه ولی با مجرمیت یک فرد عادی، تعلل می‌کند و به دنبال اسناد و مدارک بیشتری میگردد. به قول هنری فوندا در ۱۲ مرد خشمگین «اینجور مواقع دور نگه داشتن پیش داوری های شخصی کار سختیه و موضوع اینه که هروقت درگیرش میشید میبینید که پیش داوری، حقیقت رو محو میکنه. من نمیدونم واقعیت چیه. و فکر نمیکنم هرگز کسی بتونه به این شیوه بهش دست پیدا کنه. ما فقط میتونیم رو احتمالات قمار کنیم. ممکنه اشتباه کنیم. یا ممکنه سعی کنیم یه گناهکار رو ازاد کنیم. نمیدونم! هیچکس واقعا نمیدونه.»پژوهش «جرم، جزا و تعصب» که سال ۲۰۰۹ در مجله public economics منتشر شد رابطه بین احکام صادره و پیش‌داوری‌های دادگاه نسبت به مجرمین رو مورد مطالعه قرار می‌دهد. این پژوهش مدلی برای آنالیز رفتارهای دادگاه درمقابل مجرمین با درنظر گرفتن پارامترهای مختلف ارائه می‌کند. با توجه به این مدل متغیرهای اقتصادی مثل میزان درآمد یا موقعیت اجتماعی در باورهای دادگاه نسبت به گناه متهم تاثیرگذارند به شکلی که افراد با سوء پیشینه و یا از طبقه محروم نسبت به افراد متمول در دادگاه‌ها با تبعیض مواجه شده و شتابزده و حتی با مدارک کم و ناکافی محکوم می‌شوند. درواقع این پژوهش اثبات می‌کند که این افراد در چرخه‌ای از پیش‌داوری‌ها گیر افتاده‌اند؛ تفاوت‌های اقتصادی نه تنها علت این پیش‌داوری‌هاست بلکه خود زائیده پیش‌داوری‌ها هستند. بطور مثال افرادی که احتمال می‌رود تمایل به رفتارهای مجرمانه داشته باشند، سخت‌تر می‌توانند شغلی با موقعیت خوب پیدا کنند. همین افراد بدلیل اینکه درآمد کمی دارند در دادگاه مورد پیش‌داوری قرار می‌گیرن و احتمال میرود گناهکار باشند. همنچنین اگر برابری در پارامترهای اقتصادی وجود داشته باشد فاکتورهای بعدی مطرح می‌شوند. بطور مثال اگر مجرمان در این مدل درآمد یکسانی داشته باشند به زیرگروه‌هایی تقسیم می‌شوند که در آن‌ها مبنا پارامترهای اجتماعی، مثل: نژاد، قومیت، موقعیت اجتماعی و... است. در اینجا علاوه بر پیش‌داوری، دادگاه ممکن است درگیر یک سری جانبداری‌های مصلحت اندیشانه هم بشود. بطور خاص در شرایطی که متهم دارای نفوذ یا قدرت سیاسی است و یا وابسته به نهادهایی باشد، ممکن است تمایل دادگاه به در امان نگه‌داشتن آن سازمان از آسیب‌هایی که احتمال میرود به اعتباراتش وارد بشود، باعث تبرئه یکی و مجرم شناختن دیگری بشود، درحالیکه حقیقت ماجرا چیز دیگری است. گروه دیگری از افراد که ممکن است روند بررسی پرونده‌شان در دادگاه تحت‌الشعاع این پیش‌داوری‌های ناعادلانه قرار بگیرد، افراد با سوء پیشینه هستند. پژوهشی که سال ۲۰۱۱ در مقاله «تاثیر مخرب شواهدی از محکومیت‌های قبلی» انجام شده تاثیر این موضوع در روند دادرسی رو بررسی می‌کند. این پژوهش می‌خواهد به این پرسش پاسخ بدهد که آیا قاضی پرونده و هیئت منصفه باید از محکومیت‌های پیشین متهم خبردار باشند یا خیر؟ نتایج آزمایشی که در این پژوهش انجام شده نشان میدهد که در هیچ یک از ۱۰ دادگاهی با هیئت منصفه، که سوابق پیشین متهم ارائه نشده هیئت منصفه نتوانسته است از روی مدارک و شواهد به سوء سابقه متهم پی ببرد. درحالیکه با ارائه این سوابق، که به نوعی اطلاعاتی کاملا جدای از پرونده در حال بررسی هستند، احتمالِ گناهکار بودن در انتظارات هیئت منصفه افزایش پیدا می‌کند و ناخودآگاه باعث پرورش دیدگاهی می‌شود افرادی که سابقا محکوم شدند، بیشتر از سایرین در معرض ارتکاب جرم هستند و درنتیجه احتمال گناهکار بودن‌شان بیشتر است.دراصل آنچه که در این پژوهش‌ها نشان داده شده این است که در این شکل از دادرسی امکان دسترسی بی‌شک و شبهه به قضاوتی عادلانه که کاملا برمبنای حقیقت است. بدون درگیری پارامترهای خارجی بسیار کم است.رای اعدام هم مثل هر حکم قضایی دیگری می‌تواند تحت تاثیر این محدودیت‌ها به اشتباه صادر شود اما تفاوت اساسی این شیوه از مجازات نسبت به سایر احکام که باعث شده مخالفین جدی‌ پیدا کند ماهیتِ غیرقابل جبرانش است. درواقع مخالفین اعدام معتقدند بی‌بازگشت بودن اعدام باعث می‌شود تا حتی درصد کمی از شک و تردید در قضاوت قابل قبول نباشد.سال ۲۰۰۳ فیلمی اکران شد به نام زندگی دیوید گیل که هدفش پرداختن به همین موضوع بود. دیوید گیل استاد فلسفه دانشگاه هاروارد و از مبارزان الغای مجازات اعدامه و رویکرد اصلی‌ش در مخالفت هم همین موضوع است که اعدام یک حکم بی‌بازگشت است و در این سیستم قضایی که احتمال اشتباه در آن وجود دارد، نباید چنین حکم غیرقابل جبرانی صادر شود. در یکی از صحنه‌های این فیلم دیوید گیل وارد مناظره با شهردار می‌شود که از موافقین اعدام است و وجودش را برای جامعه ضروری می‌داند. گیل خیلی خوب در این مناظره پیش میرود تا اینکه در انتها وقتی از احتمال اشتباه حرف می‌زند، فرماندار برای عوض کردن زمین بازی، از ابزار گیل علیه خودش استفاده می‌کند و از دیوید گیل می‌خواهد که از بین این همه آدمی که در آن ایالت اعدام شدند، فقط یک مورد را نشان بدهد که بی‌گناه بوده و به اشتباه اعدام شده است. و خب اینجا با سکوت گیل بنظر می‌رسد که در این مناظره شکست خورده و چنین اشتباهی در احکام اعدام وجود ندارد. اما گیل پس از شکستش در مناظره برای اثبات ادعاهای خودش به کمک یکی از دوستانش که مبتلا به بیماری سختی است و مدت کوتاهی از عمرش باقی مانده، صحنه‌ای را طراحی می‌کنند که در آن گیل اقدام به قتل دوستش می‌کند. درواقع برای مرگ دوستش صحنه‌سازی می‌کنند و همه مدارک و شواهد را هم طوری می‌چینند که گناه گیل کاملا مشخص باشد. دیوید گیل دستیگر می‌شود و دادگاه هم بر اساس همین مجموعه مدارک، که انگار به طور محرز مشخص است که گیل قاتل است، حکم اعدامش را صادر می‌کند. در صحنه آخر گیل اعدام می‌شود، ولی بعد از اجرای حکم، آخرین و درواقع اصلی‌ترین مدرک توسط یکی دیگه از دوستان گیل منتشر می‌شود که نشون می‌دهد دیوید گیل کاملا بی‌گناه بوده و اصلا قتلی اتفاق نیافتاده بلکه آن فرد خودکشی کرده است. این درحالی است که مدارکِ در دست دادگاه این یقین را می‌داد که گیل مرتکب قتل شده و وقتی حقیقت ماجرا آشکار شد، راهی برای بازگشت وجود نداشت.عمادالدین باقی در یکی از مقالاتش پرونده مشابهی را بررسی می‌کند. احتمالا نام افسانه نوروزی به گوش‌تان خورده. زنی که تیرماه ۱۳۷۶ به اتهام قتل بهزاد مظفر مقدم، رییس اداره اماکن نیرو انتظامی کیش تا یک قدمی طناب دار پیش رفت ولی سرانجام تبرئه شد. افسانه نوروزی به همراه همسر و دو فرزندش به عنوان مهمان به منزل مقدم در کیش میروند. همسر افسانه نوروزی که شغل اقتصادی آزاد داشت بخاطر یک امر فوری مجبور به ترک کیش می‌شود و چون قصد داشته روز بعد به کیش برگردد، و از روی اعتماد دوستی، همسر و فرزندانش را به همراه نمی‌برد و در منزل مقدم می‌مانند. بنا به ادعاهای افسانه نوروزی در دفاعیاتش، میزبان در غیاب همسر و فرزاندش و با قفل کردن در خانه قصد داشته بهش تجاوز کند که افسانه برای دفاع از خودش به ناچار به چاقوی آشپزخانه متوسل می‌شود و میزبان را با ضربات متعدد چاقو به قتل می‌رساند. این پرونده از دو جنبه قابل بررسی‌ است:جنبه اول بازتاب گسترده جزئیات پرونده افسانه توسط مطبوعات است. افسانه نوروزی بیش از ۸ سال در تعلیق بین آزادی و اعدام در زندان بسر برد. در همون سال‌های اولیه حکم اعدامش توسط دادگاه بدوی صادر و دو سال بعد در دیوان عالی کشور تایید شد. در این بحبوحه جزئیات پرونده توسط مطبوعات به خارج از دیوارهای دادگاه درز پیدا کرد و قضاوت جامعه این بود که افسانه استحقاق چنین حکمی رو نداره. همینطور فعالین حقوق بشری و زنان بسیاری هم در داخل و خارج از ایران درخواست لغو حکم اعدامش رو داشتند. افسانه تا یک قدمی طناب دار پیش رفت و تنها یک روز پیش از اجرای حکم، رییس قوه قضاییه طی نامه‌ای دستور بررسی مجدد پرونده را داد. مشخصا این تصمیم تحت تاثیر فشارِ ناشی از بازتاب جزییات پرونده توسط رسانه‌ها گرفته شد و اگر پای داستان به مطبوعات کشیده نمی‌شد در همون سال‌های اول، حتی بدون اینکه بعنوان مسئله‌ای در جامعه مطرح بشه، جان انسانی بیگناه گرفته می‌شد.جنبه دوم بررسی پرونده از منظر حقوقی است. بنا به ماده ۶۲۵ قانون مجازات اسلامی هرگونه مقاومت برای دفاع از نقس یا عرض یا مال در مقابل هر فعلی که مطابق قانون، جرم بر نقس یا عرض یا مال محسوب می‌شود و جایز است. همینطور طبق ماده ۶۲۹ هم دفاع در مقابل کسی که درصدد هتک عرض و ناموس دیگری به اکراه برآید، حتی اگر منجر به قتل هم بشود مجازات نخواهد داشت و در مورد افسانه نوروزی هم بدیهی است که دفاع از عرض مصداق دارد و طبق قانون مامور دولتی بودن متعرض مانع دفاع نمی‌شود. افسانه نوروزی طبق نامه‌ی دخترش به رییس قوه قضاییه، یک زن خانه‌دار و غیر سیاسی بوده که حتی سواد کافی برای مطالعه هم نداشته اما مقتول دارای منصبی سیاسی و مهم در منطقه بوده است. اینجا چند تا نکته اساسی مطرح می‌شود. اول این است که تا چندین سال بعد از دستگیری افسانه، قوه قضاییه از اعلام هویت مقتول طفره می‌رفته است و این مسئله را از رسانه‌ها پنهان می‌کرده که این پرسش را ایجاد می‌کند که آیا در چنین شرایطی احتمال اعمال نفوذ در روند تحقیقات و انحراف واقعیت وجود ندارد؟ نکته بعدی مسئله‌ای است که پیشتر مطرح کردیم. آیا در روند بررسی این پرونده دادگاه برای حفط اعتبارات سازمانی که مقتول به ان منتسب بود، دچار تصمیمات مصلحت اندیشانه نمی‌شود؟ که در این مورد برای حفظ آبروی مقتول، و درنتیجه مبرا کردن او و در امان نگه داشتن سازمانش از آسیب‌های ناشی از قضاوت‌های عمومی، چاره‌ای جز محکومیت قاتل ندارد.پرونده افسانه یکی از هزاران پرونده‌ای است که در اثر چند اشتباه در فرایند دادرسی و زیر هزاران شک و تردید به مرگ محکوم شدند. بررسی این پرونده‌ها از منظر شرعی و با توجه به این گفته پیامبر که «حدود را به شبهات دفع کنید» هم به منطق مشابهی می‌رسد. اجرای حدود و همینطور قصاص در مواردی که شک شبهه وجود دارد باید متوقف شود. خصوصا در مورد احکام سنگین و بی‌بازگشتی همچون اعدام که رای به ان با شک و تردید، بازیچه قرار دادن جان آدمی است. افسانه عاقبت با خوش اقبالی، و بعد از هشت سال زندگی در برزخی که لحظاتی چشم انداز حیات، و لحظه‌ای بعد چیزی جز مرگ نداشت، از طناب دار رها شد، اما هزاران پرونده دیگر جان بیگناه‌شان نفس نفس زنان به سپیده روز اعدام رسید. وقت مرگ آنان، وقت خاکسپاری امیدی است که تا آخرین لحظه در مشتشان می‌فشردند. شب در انتظار طناب دار صبح می‌شد و رها نمی کردند. مامور اعدام، سایه طناب دار را روی نفس‌های بلند زندگی‌شان می‌انداخت و رها نمی‌کردند. امید آنان، به رویکردی عادلانه که زیر سیاست‌هایی نفس گیر دفن شد.پادکست مویهپادکست مویهSat, 13 Aug 2022 13:30:22 +0430https://virgool.ir/@moyeh.cast/آزار-جنسی-و-مجازات-اعدام-ftqj90zvwultدر مورد پرونده های مربوط به آزار جنسی در حالی که فرد آزاردیده و وکیل او مجازات احتمالی که اعدام است را میدانند چه شکلی باید ورود پیدا کنند؟نظر الف:خیلی از وکلا و همکاران به علت اینکه با نوع مجازات موافق نیستند این پرونده ها را به سختی میپذیرند. درباره زنای به عنف و زنای با محارم، ممکن است ظاهرا فردی هنوز زندگی میکند ولی آثار روانی باقی میگذارد که فرقی بین فرد مرده و زنده وجود ندارد. اینجاست که مسئله پیش می آید که من به عنوان یک وکیل به دعوایی که مجازات آن سلب حق حیات است ورود پیدا کنم؟ ما چاره­ای نداریم یا باید قانون را اجرا کنیم یا تلاش کنیم قانون را تغییر دهیم. تغییر قانون اتفاق نیافتاده به این خاطر که مطالبه­ای نبوده اما باتوجه به این موضوع که خیلی از زنان به این دلیل که مجازات اعدام است فارق از سخت بودن اثبات این جرایم، شکایت نکردند شاید دلیلی برای قانع کردن قانون­گذار باشد.نظر ب: ما توی سال ۹۲ با یک جرم بسیار عجیب تو قانون مجازات جدید مواجه شدیم، به نام جرم افساد فی الارض که توی ماده ۲۸۶ قانون مجازات جدید اومده. جرم تعریفی داره. عملی که در ماده ۲۸۶ جرم انگاری میشود خودِ رفتار مجرمانه، مبهم است میگه که ارتکاب گسترده ی این اعمال ( منظور از گسترده در اینجا مشخص نیست. قاضی ممکن است ارتکاب ۹ بار یک جرم را گسترده بداند، ممکن است نود بار ارتکاب جرم را گسترده بداند) جرم را به نتایجی مقید میکند و میگویداگر موجب ورود شدید خسارات شود،موجب ناامنی شوداخلال شدید در نظم شود،نا امنی وسیع شود.شدید، وسیع ،عمده الفاظی که اصلا قابل تعریف نیستند یعنی ما نمیتوانیم بفهمیم وسیع یعنی چه؟ آیا در انتها شهروند عادی یا من وکیل درخواست صدور‌ مجازات قانونی میکنم یا نمیکنم‌؟ اگر درخواست صدور مجازات می­کنیم بدون هیچ قیدی نتیجه منطقی و ضروری مطالبه مجازات قانونی مطالبه اعدام است. پس اگر ما این درخواست را داشته باشیم، میتوانیم بگوییم مخالف مجازات اعدام هستیم؟ ما مخالف مجازات اعدام هستیم با مطالبه مجازات اعدام؟نظر الف: اگر ما به عنوان وکیل یا شاکی وارد شویم به طور قطع صرف شکایت ما میتونه معنای این که تقاضای چنین مجازاتی را داریم می‌رسونه؟ سوال این است چه کنیم؟ همچنان منتظر باشیم و دادخواهی و پیگیری و شکایت نکنیم؟ بحث جبران خسارت وارد شده یکی از دلایل شکایت است. حالا مادی، مالی، معنوی یا روانی. ما اینجا باید برای جبران این خسارات چه کار کنیم؟نظر ب: گویا اتهامی که به آقای کیوان امام وارد شده است افساد فی الارض است. کیوان امام متهم شده است به اتهام فساد فی الارض. پس بنا بر این ما از اول می دانستیم که وارد میدان بازی­ای میشویم که اولا اصلا قرار نیست چندان حرف ما شنیده بشود صرفا قرار است با یک عنوان اتهامی مبهم کلی، که وهن حقوق کیفری است به اتهام یک نفر رسیدگی بشود و در نهایت اعدام بشود یا این که عنوان اتهامی تغییر کند وتبدیل به حبس و... شود. تفهیم اتهام ایشان افساد فی الارض است بنابراین ما در یک زمینی بازی میکنیم که در آن زمین چندان مهم نیست که شما به یک نفر با بیهوش کردن او تجاوز کردید بلکه مهم این است که رفتار خلاف هنجار اخلاقی قدرت داشته­اید . به این معنا که رابطه جنسی خارج از ازدواج نمیتوانید داشته باشید و اگر غیر از این باشد فساد کردید.فلذا ما در این میدان بازی می­کنیم. بازی در این میدان به پیشبرد مطالبات ما چه کمکی میکند ؟چرا مجازات اعدام عادلانه نیست ؟ چون وقتی شما یک نفر را می کشید فرصت جبران خسارات افراد دیگر را از او میگیرید.الان ما آقای کیوان امام را بکشیم. حالا ایشون در مصاحبه ها می گویند ما دنبال خساراتیم خب اگر ایشان را بکشیم چگونه قرار است خسارت بگیریمما داریم یک فرایندکشتن برنامه‌ریزی شده، مشخص و معین دولتی با طی سازو کارهای رسمی، رو به نمایش میذاریم و بازتولید خشونت میکنیم قضیه خیلی روشن است.چطور ما میتوانیم با خشونت مبارزه کنیم در حالیکه مطالبه خشونت داریم. اساسا تن یا بدن مجرم طبق انگاره های جدید حقوق بشری نباید مورد مجازات قرار بگیرد و مهم تر از همه این ها حق حیات از جمله حقوق طبیعی است. بسته به نظر دولت نیست که این حق را به شهروند بدهد یا نه؛ بسته به نظر عموم هم نیست که این حق به کسی داده بشود یا نه و همینطور بسته بنظر شاکی هم نیست. این حق از جمله حقوق بنیادی است و این حق از بنیان های حقوق بشر است. نکته بعد اینکه کشتن به هر طریقی همیشه خشن و بیرحم است.درمورد ارعاب شخصی وقتی مجرمی را می­کشیم چه درسی به او می­دهیم؟ در مورد ارعاب عمومی چندتا نکته وجود دارد. اول: وقتی شما یک نفر را اعدام می­کنید ممکن است نتیجه برعکس داشته باشد. موجب ترحم و دلسوزی برای آن شخص بشود کما اینکه درباره همین پرونده خاص آقای کیوان امام این اتفاق را در فضای مجازی دیدیم که افرادی که به شدت عصبانی و خشمگین بودند بعد از این که بحث اعدام ها مطرح شد بعضی نظرشان برگشت و شروع کردند به احساس ترحم و احساس دلسوزی. ما وقتی میدانیم یک مجازاتی بازدارنده است و موجب ترس می­شود و مردم آن جرم را انجام نمیدهد باید به آمار توجه کنیم اگر مجازات اعدام بازدانده است باید طبق امار مستند کنیم.درمورد مواد مخدر می‌توان به آمار توجه کرد. تا قبل از تصمیم مجمع تشخیص مصلحت نظام درمورد مواد مخدر، اعدام های مواد مخدر بالاترین اعدام­ها بودند. طبق آماری که عفو بین الملل داده است ایران کشور دوم در میزان مجازات­های اعدام و کشور اول در میزان مجازات های اعدام به نسبت جمعیت است. بعد از تغییر قانون هرچند مجازات اعدام کم شده است ولی همچنان ادامه پیدا کرد. طبق گزارش عفو بین الملل در سال 2018 در حالی­که 25 نفر به خاطر قاچاق مواد مخدر اعدام شدند 22 مرد به جرم تجاوز به زنان، 3 نفر به جرم تجاوز و قتل و 3 نفر به جرم تجاوز و آدم ربایی اعدام شدند. اگر این امار قابل اتکا باشد یعنی الان در ایران از موارد اعدامی که رسانه­ای می­شود و ما از ان مطلع می­شویم جرم تجاوز به عنف بالاترین میزان اعدام را دارد. وقتی که ما بیشترین تعداد اعدام را در جرایم تجاوز داریم چرا موجب ارعاب نشده است؟ اصلا ما آماری داریم که از تعداد این جرایم کم شده است؟ما درباره جان آدمها حرف می­زنیم پس باید دقیق حرف بزنیم. ضمن اینکه اساسا نمی­شود درباره جان آدمها با توجیه فایده­‌ی اعدام و گرفتن جان آن‌ها تحلیل کرد. یعنی در عرصه حق حیات نمی­توانیم با توجیه فایده مندی و با توجیه هزینه فایده و منفعت گرایی تصمیم­گیری کنیم چون مسئله، واجد یک حق بنیادی است به نام حق حیات.اعدام جنایت است یا نه؟اگر هست مشارکت در هر فرایندی که منجر به جنایت میشود کمک در جنایت است و اگر اعدام جنایت نیست پس شرکت در فرآیندآن ایرادی ندارد.نظر الف: در مورد آماری که مطرح کردند، ما آمار موادمخدر را داریم و می‌توانم قبول کنم اما آمار رو در مورد بحث زنای به عنف باید در نظر بگیریم جرایمی که در نهایت، نسبت به این عنوان مجرمانه در این سال‌ها، پیگری، شکایت و رسانه‌ای شده جرایمی است که احتمالا یک سری عناوین دیگر با خود داشته است. در مورد کلیت جرم زنای به عنف آدم‌ها با عقل خود دعوت را پذیرفتند و فکر نمی‌کردند قرار است اتفاق بدی رخ دهد و خوشبختانه، قتلی هم صورت نگرفته است و تنها یک عنوان مجرمانه دارد، ما آماری نداریم. اساساً این‌طور جرائم، تا جایی که من می‌دانم یا اصلا شکایتی روی آن صورت نمی‌گرفت یا به دلایل مختلف مثل عدم وجود دلایلی که با آن بتوانند جرم را اثبات کنند، از همان ابتدا رد می‌شد یا تحت عناوین دیگری به دادگاه رسیده است یا در نهایت اگر می‌توانسته با نظر پزشک قانونی دخول را اثبات کند، مرد ادله مختلف می‌آورده که ثابت کند با رضایت بوده است. حداقل در این مورد نمی‌توان به آمار استناد کرد. باید دید آیا اعدام‌ها منجر به کم شدن این جرم شده است؟نظر ب: وقتی ما آماری دراین باره نداریم پس امکان و یا به عبارتی حقی برای ارجاع نداریم و به عبارتی از لحاظ علمی اگر آمار داشتیم قطعی، دقیق و روشن امکان این ارجاع وجود داشت اما وقتی اماری نداریم امکان ارجاع برای توجیه هیچگونه مجازاتی نداریم . فارغ از این بحث اساسا اگر بخواهیم اساس مجازات اعدام را براساس منفعت گرایی در نظر بگیریم به نظر من قابل توجیه نیست، چون حقی که متعلق مجازات اعدام است حق حیات است.اگر ما یک اعدام را هم موجه بدانیم دیگر نمیتونیم در مقابل دیگر اعدام‌ها موضع بگیریم. یکی از شگرد هایی که به کار برده میشود برای توجیه مجازات اعدام شرح واقعه­ی مجرمانه است یعنی سعی می­کنند با شرح واقعه مجرمانه، درد و رنجی که در زندگی برای شاکی اتفاق افتاده­است نشان دهند و دیگران در اثر دیدن این درد و رنج مقاومت قبلی در مقابل مجازات اعدام را نداشته­باشند.افرادی که امدند و شکایت کردند تابو را شکستند و این فرآیند کمک میکند به شکستن سکوت برای دیگران.اما عده ای هم در فضای مجازی آمدند گفتند که اگر این اتفاق برای ما بی­افتد دیگر جرات نمی­کنیم شکایت کنیم زیرا این زمین بازی افسادفی الارض است و افساد فی الارض یعنی ارتکاب دایرکردن مرکز فساد و فحشاء، ما در این زمین بازی کاره ای نیستیم. همانگونه که ممکن است این امر موجب شکستن سکوت شود ممکن است موجب ترس از شکستن سکوت شود.دراین باره یک نکته ای دیگری ذکر کنم. تعرض جنسی به فرد بیهوش تا قبل از سال ۹۲ ظاهرا در قوانین ما بطور خاص نیامده بود. دراین باره در بین فقها سه نظر وجود دارد نظر اول اینکه میگویند تعرض جنسی به بیهوش به هر حال در حکم زنای به عنف است و مجازات آن اعدام است. نظر دوم این است که تفاوت قائل می­شوند بین دو حالت که متجاوز عامل بیهوشی بوده است یا متجاوز عامل بیهوشی نبوده که اگر عامل بیهوشی بوده اعدام و اگر عامل بیهوشی نباشد بسته به جرمی که انجام داده مجازات می­شود. یعنی زنای محصنه باشد سنگسار، اگر نه صد ضربه شلاق. نظر سوم که فقهایی مثل آقای صافی گلپایگانی و آقای بهجت متمایل به این نظر هستند و می­گویند که مجازات این قسم از مجرمین باید بابت زنایی که کرده، باشد. اگر محصنه بود سنگسار و اگر نه۱۰۰ ضربه شلاق و بابت بیهوش کردن هم تعزیر شود. اگر متجاوز خودش بیهوش کند و اگر نکرده که حالا بحث دیگری است. وقتی در جرم افساد فی الارض و در جرم زنای به عنف حتی در فقه ما پایه­هایی وجود دارد که می­شود به آن استناد کرد و با توجیه­ای این مجازات­ها را از بین برد، اگر ما به سراغ درخواست اجرای این مجازات­ها برویم راه از بین بردن مجازات اعدام را در ایران سخت تر میکنیم و راه را طولانی تر میکنیم. ما نمیتوانیم با درخواست اجرای مجازات جرمی که دقیقا در قانون، اعدام برای آن در نظر گرفته شده است به دنبال تغییر آن باشیم.نظر الف:درباره پرونده آقای امام قضیه فرق میکرد و آن بچه ها افراد اگاهی هستند و نکته بعدی این که همین الان که نگاه امنیتی به پرونده دارند مانع شکایت برخی شد. حتی قبل از آن که اتهام افساد فی الارض مطرح شود چند نفری با من تماس گرفتند سوال می­کردند اگر ما شکایت کنیم مجازاتش چیست و به همین دلیل خیلی ها شکایت نکردند.پادکست مویهپادکست مویهThu, 04 Aug 2022 19:17:27 +0430https://virgool.ir/@moyeh.cast/اعدام-و-استدلال-های-مخالفت-با-آن-ryqw2ujhu0gsسه استدلال برای مخالفت با اعدام مطرح می‌شود. یکم از موضع حقوق بشری و بر اساس توجه به کرامت انسان. و اینکه مجازات اعدام قساوت قلب را در جامعه توجیه می‌کند و کشتن انسانی را در قالب قانون به عنوان مجازات عادی میکند. بر مبنای این دیدگاه حق حیات هسته‌ی اصلی حقوق بشر است. یعنی تمام حقوق دیگر بشر مثل حق مسکن، حق بهداشت، حق غذا، حق تحصیل و... انشعابات و رود‌هایی هستند که از حق حیات بشر سرچشمه می‌گیرند. اگر از این دریچه و با این عینک به اعدام نگاه کنیم، این مجازات را یکی از شوم‌ترین اختراعات بشر می‌بینیم. اعدام به شکل یک نوع خودکشی بشری در می‌آید، همانطور که یک جنایتکار با قساوت در حق دیگری، کرامت انسانی آن فرد را نادیده می‌گیرد، در فرآیند اعدام قانون هم با نادیده گرفتن کرامت و حق بشری جنایت‌کار و محکوم، دقیقا کار مشابهی انجام می‌دهند.استدلال دوم احتمال اشتباه در محاکمه و قضاوت را مطرح می‌کند. همیشه ممکن است شواهد و قرائنی وجود داشته باشد که از چشم دادگاه‌ها پنهان ماند‌ه‌اند. یا اینکه خشم اخلاقی و فشار‌های مختلف بر روی دادگاه باعث بشود پیش از قطعی و محرز شدن ارتکاب جنایت، حکم اعدام برای کسی صادر بشود. نمونه‌هایی از پیدا شدن مدارک بیگناهی یک مجرم بعد از چند سال و اتفاقات از این دست احتمالا دیده‌اید. اگر که مجرم پیش از اثبات بی‌گناهی اعدام می‌شد، دیگر راهی برای برگرداندن فرصت زندگی به انسان بی‌گناه وجود داشت؟قسمت اول - پیش درآمداستدلال سوم بر این اساس بنا شده که برای مجرمان و جنایت‌کاران هیچ‌گونه کرامتی قائل نیست. صاحبان این دیدگاه معتقدند که یک لحظه‌ی کوتاه عذاب و درد و در نهایت مرگ، نمیتواند برابر باشد با جنایت و اثر جنایتی که محکوم مرتکبش شده است. درواقع اعدام را حکم عادلانه‌ای برای مجرم نمی‌دانند و حتی ممکن است پا از این هم فراتر گذاشته و معتقد باشند که اعدام یک پاداش برای مجرم است. راه پیشنهادی در این استدلال برای اجرای عدالت هم این است که مجرم باید تا پایان عمر در زندان شرایط سختی را تحمل کند و با رنج و اندوهی بی پایان زندگی خود را بگذراند.البته که نتیجه‌ی سه دیدگاه نفی اعدام است، اما مطالبه‌ای که این سه دیدگاه دارند کاملا متفاوت هستند. دیدگاه اول خواستار بازپروی مجرم است. نمی‌توان منکر شد که یکی از دلایل اصلی مجازات جلوگیری از وقوع و تکرار جنایت در جامعه است، اما مجازات اعدام تا به حال نتوانسته است نشان بدهد که ارتباط معنا داری با جلوگیری از جنایت داشته است. برای همین بازپروری مجرم، به جای حذف مجرم، باید در اولویت قرار بگیرد.نگاه دوم بیشتر به دنبال کشف حقیقت است. از آنجایی که می‌داند ممکن است کشف حقیقت به شدت پیچیده و دشوار باشد، برای همین ترجیح می‌دهد که مجازات اعدام کنار گذاشته بشود، تا احتمال اینکه جان بی‌گناهی بر سر دار برود وجود نداشته باشد.و نگاه سوم انتقام جویانه است. بر اساس این نگاه زندان و زنده نگه‌داشتن مجرم بدتر از اعدام است. دیدگاه سوم با محبوس نگه‌داشتن مجرم قصد دارد تا آتش اننقام را سیراب کند. اما این ایده همیشه با این چالش مواجه هست و باید پاسخ بدهد که درست است ما برای کسی که هیچ کرامتی برایش قائل نشدیم، تنها به خاطر میل به انتقام، یک دستگاه عریض و طویل راه‌اندازی کنیم و هزینه‌های زیادی کنیم تا جنایتکاری درگیر یک رنج طولانی بشود؟چندماه اخیر کاربران ایرانی زیادی در شبکه‌های اجتماعی مطالبه‌ی جلوگیری از اعدام داشتند. البته که این مطالبه درمورد پرونده‌ها و موارد خاصی بوده است. خیلی از کاربران دلایل خود را برای مخالفت از اعدام گفتند. اما خواستگاه مخالفت عده‌ی زیادی از جنس دسته‌ی دوم بود. کاربرای زیادی با اعدام مخالفت می‌کردند چون معتقد بودند این حکم ناعادلانه‌ای برای محکومین این پرونده‌های خاص بوده است. اما همچنان گویی که بسیاری از مسئله‌ی حقوق بشر و اصل عالیه کرامت انسانی غافل هستند. ما پادکست مویه را با برداشت‌های مستقیمی از کتاب حق حیات، مخصوصا جلد سوم، با این هدف آماده می‌کنیم که افراد بیشتری با مطالبه‌ی لغو اعدام بر اساس دیدگاه حقوق بشر استدلال‌های این نگاه آشنا بشوند. در ادامه‌ی این پیش در آمد براتون خلاصه از پیشینه حقوق بشر و مخالفت با اعدام میگم و این قسمت رو به پایان می‌رسانیم.از کتاب تاریخ اجتماعی تهران در قرن سیزدهم اکثرا معقتدند که آغاز شکل‌گیری پارادایم حقوق بشر در سطح بین‌المللی از اعلامیه حقوق بشر و شهروند فرانسه (سال ۱۷۸۹) آغاز شده و به تدریج به کشورهای دیگر هم رفته است. بعد از جنگ جهانی دوم، در سال ۱۹۴۵ (۲۹ آذر ۱۳۲۷) به ابتکار آمریکا سازمان ملل متحد تشکیل می‌شود. اعلامیه جهانی حقوق بشر در ۱۰ دسامبر با رای مثبت ۴۸ دولت از ۵۶ دولت عضو سازمان ملل تصویب می‌شود. هیچ کشوری مخالفت نمی‌کند اما ۸ کشور رای ممتنع به این مصوبه می‌دهند. اما خوب این اعلامیه هیچ ضمانت اجرایی ندارد. برای همین دو میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی برای الزام‌آور کردن اعلامیه حقوق بشر به تصویب مجمع عمومی سازمان ملل می‌رسد. میثاق اول سال ۱۹۶۶ تصویب می‌شود و میثاق دوم سال ۱۹۷۶. طبق این میثاق از نظر حقوق بشر اصل بر اجتناب از اعدام است. در بند دوم از ماده ششم آمده: در کشورهایی که مجازات اعدام لغو نشده، صدور حکم اعدام جایز نیست مگر درمورد مهم‌ترین جنایات بر طبق قانون لازم‌الاجر در زمان ارتکاب جرم. در بند پنجم ماده‌ی دوم هم کشور‌ها را از اعدام افراد کمتر از ۱۸ سال و زنان باردار منع کرده است.در سال ۱۹۸۵ کشورهای اتریش، سوئیس، نروژ، آلمان، سوئد، بلژیک، هلند، پرتقال، اسپانیا، یونان، ایسلند، فرانسه و دانمارک مجازات اعدام را لغو کردند. تنها کشور غربی که مجازات اعدام هنوز در آن لغو نشده است، آمریکاست. در آمریکا هم مجازات مرگ در سال ۱۹۷۲ لغو شد اما در سال ۷۶ دوباره برگردانده شد. در سال ۲۰۰۲ اتحادیه‌ی اروپا لغو مجازات اعدام در کلیه‌ی کشور‌های عضو را اعلام کرد. آمریکا هم در این سال محدودیت‌های جدیدی برای لغو اعدام گذاشت. دیوان عالی آمریکا تصویب کرد که دیگه قاضی حق ندارد رای اعدام برای قاتلین صادر کند، بلکه فقط هیئت منصفه توانایی این کار را خواهد داشت. تا قبل این مصوبه محاکمه‌ی بعضی از قاتلین بدون حضور هیئت منصفه انجام می‌شد. در بعضی ایالت‌های دیگه هم هیئت منصفه رای به بی‌گناهی یا گناه‌کاری می‌داد و قاضی حکم را صادر می‌کرد. اما حالا تعیین حکم هم با هیئت منصفه بود. دیوان عالی آمریکا معتقد بود که با این تصمیم صدها محکوم از مرگ نجات پیدا می‌کنند و مجازات‌شان به ابد کاهش پیدا می‌کند.یکی دیگر از چالش‌های بین المللی که این پارادایم حقوق بشری ایجاد کرده، عضویت ترکیه در اتحادیه‌ی اروپا بوده است. اتحادیه‌ی اروپا برای عضویت ترکیه، لغو اعدام را به عنوان یکی از شروط تعیین می‌کند. ترکیه اولین کشور اسلامی است که لغو اعدام را توی دستور کار خود قرار می‌دهد. بعد از یک کشمکش و درگیری پارلمان ترکیه در تاریخ ۱۱ مرداد ۸۱ با ۲۵۶ رای موافق در برابر ۱۶۲ رای مخالف، مجازات اعدام را به جز در شرایط جنگی، از قانون این کشور حذف می‌کند. شاید فکر کنید که کشمکش در ترکیه به خاطر وجود گروه‌های اسلام‌گرا و مخالفت این گروه‌ها با حکومت لائیک ترکیه بوده. اما اینطور نیست. حتی گروه‌های اسلامگرایی که با نظام لائیک ترکیه مخالفت داشتند، از لغو اعدام حمایت می‌کردند. تنها چالشی در ترکیه وجود داشته این بوده که عده‌ای می‌خواستند که لغو مجازات اعدام بعد از اجرای حکم عبدالله اوجالان، رهبر پ.ک.ک، تصویب شود. که با فشار اتحادیه‌ی اروپا به خواسته‌ی خود نمی‌رسند و حکم اوجالان به حبس ابد کاهش پیدا می‌کند.این شرح مختصر و گزارش کوتاه از پارادایم حقوق بشر در جهان به خوبی نشان می‌دهد که یک تفکر مترقی چطور از یک کشور آغاز می‌شود و بعد از حدود ۲۰۰ سال با گذشتن از چالش‌های مختلف و تغییرات زیاد، پخته شده و به دیگر کشورها رشیده و تمام جهان رو در بر می‌گیرد.پادکست مویهپادکست مویهMon, 01 Aug 2022 10:18:17 +0430https://virgool.ir/@moyeh.cast/اعدام-زنان-اگر-سبزه-ای-را-بکنم-خواهم-مرد-بخش-سوم-hot1hsiq4m6xدر این شماره از مویه در مورد زنان و تاثیری که تبعیض جنسیتی در اعدام زنان می گذارد صحبت میکنیم.طبق آمار در سال 2020 از بین 267 نفر که محکوم به اعدام بودند، تعداد 9 زن اعدام شدند یعنی بیش از 3 درصد از جمعیت این محکومین زنان و باقی مردان بوده اند. و این در حالی است که 3 درصد از کل زندانیان زنان هستند و 97 درصد مردان.ائتلاف جهانی علیه مجازات اعدام نیز روز دهم اکتبر امسال را به اعدام زنان اختصاص داده بود. «زنان محکوم به اعدام، واقعیت پنهان» عنوانی بود که ائتلاف ده­ها نماد مدافع حقوق بشری برای سال 2021 انتخاب کردند.در ایران، ایران شریفی اولین زنی بود که در سال 1351 به حکم قاضی عسگر در زندان قصر اعدام شد. ایران به جرم آدم ربایی و قتل فرزندان شوهر صیغه­ای­اش بازداشت و اعدام شد. در این شماره از مویه نمی­خواهیم سرنوشت این زن را بررسی کنیم اما آنچه مشخص است ایران به واسطه مشکلات معیشتی 2 بار ازدواج کرده و در بازجویی­ها اعلام کرده است که: «مطمئنم اگر سرنوشتم را در کتابی بنویسید خانواده­ها می­فهمند چه مصیبتی بر سرم آمده.»در سرگذشت ایران زنی را می­بینیم که پیش از ارتکاب جرم بارها مورد خشونت قرار گرفته است و علت قتل فرزندان شوهرش را نیز انتقام از بد رفتاری­ها و اذیت و آزار رمضان بختیاری می­داند.نابرابری­های ساختاری که به واسطه تبعیض گسترده با محوریت جنسیت اعمال می­شود زنان را در موقعیت فرودستی قرار می­دهد. در شماره­های قبل از پیش­داوری­ها و تاثیر آن بر صدور حکم سلب حیات صحبت کردیم و یکی از پیش­داوری­هایی که در ذهن ما وجود دارد «مادر شیطانی» یا «زن جادوگر» که عموما زنان را در موقعیت‌های سهل‌تری برای صدور اعدام قرار می‌دهد. در میان زنان پرشماری که به اعدام محکوم شدند کم نیستند زنانی که اتهام شان قتل همسرشان بوده است. زنانی که برخی از آنان قربانی کودک همسری و برخی از آنان نیز قربانی خشونت خانگی و ضرب و شتم های بسیار بوده‌اند. یکی از این زنان سوسن رضایی پور است که در تاریخ پنجم آبان ۱۴۰۰ اعدام شد. دلیل اعدام سوسن قتل همسرش که پسر عموی او نیز بوده عنوان شده است. سوسن در اعترافاتش گفته بود که شوهرش بعد از ظهر روز حادثه مست به خانه برگشته و او را به باد کتک گرفته است.در پژوهشی تحت عنوان «روایت زنان زندانی از علل و زمینه های معاونت در قتل عمد همسر و رابطه نامشروع» که با همکاری مهتاب مافی، حسین فکرآزاد و امیر مسعود امین مظاهری گردآوری شده است به نقل از سرپرست پلیس آگاهی تهران بزرگ و مطالعاتی که طی سال های ۸۵ و ۸۶ انجام شده، قتل های خانوادگی حدود ۴۰ درصد از قتل های عمد پایتخت را تشکیل داده است (اقتصاد آنلاین، 1398/7/7، كدخبر: ۳۸۰۸۸). معاون مبارزه با جرایم جنایی پلیس آگاهی کشور در این باره اعلام نمود که در سال ۱۳۸۸ میزان همسرکشی به دست مردانه ۱۶ درصد و شوهرکشی از سوی زنان، ۶ درصد بوده است (قاضی نژاد و عباسیان). آمار قتل ها در دهه ۹۰ نیز نشان می دهد؛ ۳۳ درصد قتل­ها با انگیزه اختلافات خانوادگی رخ داده و قاتل و مقتول با هم نسبت فامیلی داشته­اند (امین صارمی). همچنین آمارها طی سال­های اخیر نشان می­دهد روزانه در کشور شاهد وقوع نزدیک به سه فقره قتل خانوادگی هستیم که در این بین همسرکشی به میزان تقریبی ۲۰ درصد، از مهم ترین قتل­های خانوادگی در کشور است که در آن زنان بیشتر از مردان قربانی می شوند (پایگاه خبری تیک، ۱۳۹۹ به نقل از امین صارمی، ۱۳۹۸).این پژوهش به گفتگو با زنانی پرداخته که مستقیما قاتل همسر خود نبوده­اند بلکه معاون در قتل شناخته شده­اند.یکی از همین زنان زندانی که محکوم به جرم معاونت در قتل عمد همسر خود است، روایت می کند: «فقط یک هفته از ازدواجم گذشته بود که به خاطر اذیت­های خانواده شوهرم خواستم طلاق بگیرم. با مادر شوهرم در یک خانه زندگی می کردم. اجازه نداشتم به خانواده­ام تلفن بزنم. حتی خواهرشوهرم که از من کوچکتر بوده اذیتم می­کرد.»زندانی دیگری می­گوید: «6 ساله بودم که مادرم در تصادفی فوت کرد. ما 5 بچه بودیم. با نامادری ام اختلاف داشتم. پدرم وضع مالی بسیار خوبی داشت و تاجر بزرگ خشکبار بود اما مستبد و خالی از هرگونه عاطفه و احساس بود و من و خواهرم را اصلا دوست نداشت. من در سن ۱۸ سالگی به اجبار با پسر عمویم ازدواج کردم. شوهرم کارگر بود و وضع مالی بدی داشت اما پدرم به ما کمکی نمی­کرد. با به دنیا آمدن پسرم اختلافات ما بیشتر شد. شوهرم به شدت من را کتک می زد ولی به خاطر پسرم به زندگی ادامه می دادم.»زندانی دیگری می­گوید: «اولین فرزندم در سن ۱۵ سالگی من زودتر از موعد به دنیا آمد و فوت کرد. دومین فرزندم را در سن ۱۶ سالگی ام باردار بودم که شوهرم چنان با بیل به شکمم زد که فرزندم در شکمم مرد. وقتی پدر شوهرم گفت از شوهرم شکایت کنم، همسرم ترسيد و کتک کاری هایش را کمتر کرد اما همیشه اهل کتک کاری و فحاشی بود.»زندانی دیگری می گوید: «من در سن ۱۴ سالگی با همسرم که به او علاقه داشتم ازدواج کردم. با به دنیا آمدن دومین دخترم اختلافات من و همسرم بیشتر شد. شوهرم من را بسیار کتک می­زد و به خاطر جهیزیه ناقصی که پدرم به من داده بود، تحقیرم می­کرد. رفتار شوهرم باعث شده بود از او متنفر شوم.»این روایت­ها نشان می­دهند علاوه بر کتک کاری یکی از مشکلات مهمی که زنان در زندگی احساس می­کردند، حس تحقیر شدن بود. زنان علاوه بر کتک خوردن، مدام توسط همسر خویش تحقیر می­شدند. این تحقیر اشکال مختلف داشته که می­تواند به صورت مسخره کردن در جمع، بی توجهی و به حساب نیاوردن زن باشد. اگر دقیق تر به زندگی این زنان بنگریم متوجه می شویم که قبل از آنکه آنان متهم به قتل و یا محکوم به اعدام باشند، محکوم به تحمل زندگی مشترکی مملو از تبعیض و خشونت جنسیتی به صورت فیزیکی و کلامی هستند. زندگی مشترکی که عاری از هرگونه حقوق برابر یا استقلال مالی و شغلی است. این زنان معمولاً طی سالها تحت چنین خشونت‌هایی صبر پیشه کرده‌اند و معمولاً از حمایت های خانواده و آشنایان نیز برخوردار نبودند و تمام این عوامل باعث شده تا روزی برای دفاع از خود و خشمگین از تداوم این خشونت‌ها دست به قتل شوهرشان بزنند.شماری از این زندانیان قبل از آنکه مرتکب قتل شوند، روزها و سال­ها فکر طلاق و جدایی را از سر گذرانده­اند. در این پژوهش بسیاری از زنان به عدم حمایت خانواده از آنها و تابو بودن طلاق در فرهنگ خانواده هایشان اشاره داشتند یا اگر حق طلاق را در اختیار داشتند آگاهی کافی برای استفاده از آن را نداشتند یا در مواردی به دلیل عدم استقلال مالی سرپناهی برای ادامه زندگی نداشتند. در واقع یا مجبور بودند به خانه پدری بازگردند که معمولا از این حمایت برخوردار نمی­شدند یا مجبور بودند به مردی دیگر متوسل شوند.یکی از این زنان زندانی می­گوید: «چند ماه آخر با شوهرم درگیر بودم و تحمل کارهایش را نداشتم. با راننده ای آشنا شده بودم که مجرد بود. برایم مهم نبود که همسرم از دوستی ما اطلاع پیدا کند. اتفاقا دوست داشتم که بداند. یک روز به او گفتم: تو چرا من را طلاق نمی دهی؟ می گفت نو خلاص نمی شوی تا من بمیرم. بعد از این حرف تصمیم به قتل او گرفتم.»زندانی دیگری می­گوید: «یک بار که از شوهرم خیلی کتک خورده بودم، به منزل پدرم رفتم. پدرم من را مجبور به برگشتن کرد هيچ پناهی نداشتم. در خانواده ما، دختر بعد از ازدواج نمی تواند به خانه پدرش برگردد، من، حق طلاق داشتم اما بعد از طلاق جایی را نداشتم که بروم.»این مسئله نشان می دهد که زنان در خانواده هایی زندگی می­کرده­اند که طلاق را امری نکوهیده می­دانستند. بعضی از خانواده­ها با این که در رفاه زندگی می­کردند، از دختران خود حمایت نمی­کردند و دخترانشان مجبور به ادامه زندگی در شرایط نامساعد بودند. و این حمایت خانوادگی حتی به مقدار اندک یکی از چیزهایی بوده که از زنان دریغ می­شده و اکثر زنان در روایت­هایشان به آن اشاره داشته­اند. به همین دلیل، زنان مشکلات خود را به خانواده هایشان بازگو نمی­کردند. از سوی دیگر، ناکارآمدی و به روز نبودن قوانین مدنی خانواده نیز مزید بر علت شده و زنان را از حمایت قانونی نیز محروم گردانیده است.از دیگر جرایمی که بالاترین آمار اعدام را در ایران دارد، اعدام به دلیل جرایم مرتبط با مواد مخدر است که در این موارد هم تعداد قابل توجهی از محکومین، زنان هستند. یکی از این محکومین مریم خاکپور نام داشت به گزارش سازمان حقوق بشر ایران چهارم آذر ماه در شهر اصفهان اعدام شد. شوهر او نیز مجرم شناخته شده بود اما فقط به تحمل حبس محکوم شد. بر اساس گزارش این سازمان در تاریخ هجدهم آذر ماه شش نفر به جرم مواد مخدر کرمان اعدام شده بودند که سه نفر از آن‌ها زن بودند. و طبق این گزارش آمار زنان اعدامی به دلیل جرایم مرتبط با مواد مخدر در سال ۱۳۹۹ بیش از ۲۵ نفر بوده است.نتایج آماری که بسیار جالب و در عین حال تاسف برانگیز به نظر می­رسد در پژوهشی در خصوص همسرکشی که محققین آن مارگو ویلسون و مارتین دالی هستند، نشان داده است:- مردان اغلب همسران خود را به خاطر ترک آنان می کشند اما زنان متقابلاً چنین کاری نمی کنند.- مردان همسران خود را پس از آزار و اذیت های طولانی به قتل می رسانند اما چنین عملی توسط زنان گزارش نشده است.- مردان همسران خود را با نقشه قبلی می کشند اما زنان اینگونه عمل نمی کنند.- اکثر زنان همسرانشان را در دفاع از خود می کشند اما در مورد مردان هرگز چنین نبوده است.این فاکتورها گویای این است که قتلی که زنان مرتکب می شوند اکثرا نمیتواند کنش باشد بلکه واکنشی است نسبت به خشونتی که همه روزه از نزدیکترین افراد به خود یعنی شوهر، پدر یا برادر دریافت می‌کند. این آمارها ثابت می­کنند که زنان در طول زندگی‌شان همواره در صدد دفاع از خود هستند. آنان دائما در تلاشند تا به شریک عاطفی‌شان اثبات کنند از سوی آنها خیانتی انجام نشده و به پدران و برادرانشان اثبات کنند که با مردان غریبه در ارتباط نیستند. گویی زنان در جامعه پیوسته در دادگاهی قرار دارند تا از خود دفاع کرده و اثبات کنند خطایی مرتکب نشده‌اند، تا کتک نخورند و کشته نشوند.زمانی که کلیشه­های جنسیتی، برای مردان نقش‌هایی از قبیل والد، حامی، مقتدر و نان آور تعریف می­کند به صورت ضمنی این حق را در اختیار آنان قرار داده است که اگر باید حمایت کننده باشند پس می­توانند کتک بزنند، شکنجه کنند و حتی بکشند.از سویی دیگر نقش فرودست سازی زنان توسط جامعه سنتی ایران در تشدید خشم آنان و ارتکاب جرایم شان انکارناپذیر است. جامعه نقش زن را به یک خانه­دار، همسردار و فرزندآور صرف تقلیل می­دهد و مهمترین دغدغه یک زن را خانواده و فرزندانش تعریف می­کند و به او می‌قبولاند که چیزی که نظام اجتماعی از وی می­خواهد این است که اهدافی فراتر از رفاه فرزندان و همسرش نداشته باشد. بافت سنتی خانواده های ایرانی دخترانی را پرورش داده­اند که اگر قرار است در زندگی مشترکشان شغلی داشته باشند برای کمک به خانواده و همسرشان است نه هدف اصلی خودشان... و در واقع کمک خرج خانواده بودن برچسبی است که به شغل مستقل زنان زده می‌شود. از جهت دیگر نظام مردسالاری باعث شده است که همواره هویت زن در کنار مردی دیگر تعریف شود. همسر مردی بودن، شریک عاطفی مردی بودن، دختر آقای فلانی، منشی فلان وکیل هویت‌هایی است که برای یک زن به واسطه رابطه اش با مردان تعریف می‌شود.در مسیر فرودست سازی زنان، مردان به زنان نه به دیده تحقیر یا تبعیض، بلکه به دید شخصی می­نگرند که می­توانند هرچیزی را از وی بخواهند یا به او دستور دهند، این اثر چنان در زن عمیق است که گاهی تصور می­کند حقیقت تمام امور آن چیزی است که مرد مقابلش اظهار می­کند، او هیچ تصمیمی جز آنچه مرد مقابل به وی می­گوید ندارد و معمولا ترس از طرد شدن توسط مرد مقابل اجازه سرپیچی به او نمی­دهد. منظور از این طرد شدن این است که حتی اگر مرد به زبان نیاورد اما زن می­داند و حتی باور دارد که در صورت سرپیچی از درخواست مرد، از دایره امن او طرد خواهد شد، او باور دارد که مرد قدرت آن را دارد تا برایش خطر آفرین باشد، می­تواند موقعیت شغلی زن را در خطر قرار دهد، می­تواند در زندگی عاطفی­اش مشکلی ایجاد کند، می­تواند روابط دوستی وی را دچار مخاطره کند. مرد در هیبتی ظاهر می­شود که هر آنچه که بخواهد می­تواند به زن اعطا کند و در مقابل هر آنچه لازم باشد را از وی خواهد گرفت. در این بستر زنان به عنوان طبقه فرودست مردان شناخته می­شوند، در موقعیت­های متفاوت نقش­های آنان بعد از نقش مردان تعریف می­شود، مسئولیت­هایی که معمولا به حاشیه رانده شده­اند به زنان داده می­شوند که حتی این موقعیت­ها نیز متزلزل است و زن همواره در ترس از دادن آبرو، موقعیت اجتماعی و خانوادگی، موقعیت شغلی و ... به سر می­برد. این ترس باعث می­شود به این فرودست بودن آگاه نشود و حتی اگر بشود هم نتواند مقاومتی از خود نشان دهد.این عوامل در کنار هم قرار می­گیرند تا زنان هیچ حاشیه امنی برای خود متصور نباشند و در پی یافتن آن در کنار مردان پناه گیرند. روایتی که از ایران شریفی در ابتدا گفتیم هم نمونه بارز این مسئله بود.بار دیگر بهتر است بگوییم هر محکوم به اعدامی قبل از آنکه قاتل، فروشنده مواد مخدر یا حتی متجاوز باشد «قربانی» است. قربانی فرودستی خویش در جامعه است، قربانی فقری که انتخابش نکرده است، بلکه بر وی تحمیل شده است. قربانی خشونتی است که هرروز بر سرش آوار می­شود و قتل را رقم می­زند...در نهایت، با اعدام این قربانیان تنها جسم کسی را به دار آویخته می­شود که پیش از این روحش مصلوب تبعیضی بوده که خود جامعه بر وی روا داشته است...پادکست مویهپادکست مویهSat, 02 Jul 2022 12:51:25 +0430https://virgool.ir/@moyeh.cast/اگر-سبزه-ای-را-بکنم-خواهم-مرد-بخش-دوم-glexr2uoo0uaدر این اپیزود از پادکست مویه به بررسی تاریخچه‌ی اعدام و چگونگی لغو آن در کشورهای مختلف می‌پردازیم.اعدام یک امر جهانی‌ست. که به عنوان سنگین‌ترین مجازات بشری در تاریخ به کار گرفته شده و تقریبا در تاریخ همه جوامع و مکان های شناخته شده، اعمال شده است. با این حال، این به این معنا نیست که اعدام یک امر ثابت و همیشگی تاریخی است و همیشه به یک شکل بوده! استفاده، شکل، عملکرد و معنای اعدام در زمان‌ و مکان‌های مختلف بسیار متفاوت است.امروزه اما شمار بسیاری از کشورها مجازات اعدام را حذف کردند یا کمتر آن را به اجرا درمی‌آورند. اعتراض‌ها و فشار افکار عمومی و سازمان‌های مدافع حقوق بشر در کاهش صدور مجازات اعدام یا کنار گذاشتنش دخیل بوده‌اند. و بعضی کشورهای جهان هم از راه برگزاری همه‌پرسی، اعدام را از قوانین قضایی خود برداشته‌اند.طبق اولین سند تدوین‌شده رسمی که به ۱۸ قرن پیش از میلاد مسیح و حکومت حمورابی شاه بابل برمی‌گردد، مجازات ۲۵ جنایت، اعدام پیش‌بینی شده‌است. در یونان باستان هم از مجازات اعدام برای مجازات جرائمی مثل آدمکشی، خیانت و تجاوز به‌طور گسترده استفاده می‌شد. https://castbox.fm/episode/id3513148-id449597322?utm_source=podcaster&utm_medium=dlink&utm_campaign=e_449597322&utm_content=%D8%A7%DA%AF%D8%B1%20%D8%B3%D8%A8%D8%B2%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%20%D8%B1%D8%A7%20%D8%A8%DA%A9%D9%86%D9%85%D8%8C%20%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D9%85%20%D9%85%D8%B1%D8%AF%20%DB%B2-CastBox_FM انواع روش‌های اعدام در گذشته و حالروشهای اجرای این مجازات معمولاً با اعتقادات ماورایی، شدت جرم، انگیزه مرتکب، مسائل سیاسی و امنیتی، باورهای دینی و مصالح اجتماعی ارتباط داشته است و دارد. بسیاری از این روشهای غیرانسانی در حال حاضر منسوخ شده و برخی دیگر همچنان در تعداد قلیلی از کشورها اجرا می گردد. در ادامه به برخی از روشهای اجرای مجازات اعدام اشاره می‌کنیم.۱. اعدام با گیوتیندر ۲۱ ژانویه ۱۷۹۳، انقلابیون فرانسوى دستگاه گیوتین مخصوصى را در پلاس دولارولوسیون (میدان انقلاب) کار گذاشتند. این دستگاه به مشهورترین گیوتین تاریخ و قربانى آن، لویى شانزدهم، به مشهورترین قربانى گیوتین تبدیل شدند. اسم این وسیله از نام جوزف ایگناک گیوتین پزشک فرانسوی و وکیل مجلس موسسان فرانسه که آن را برای جلوگیری از ایجاد «درد غیرلازم» در فرد اعدامی پیشنهاد کرد،گرفته شده است.۲. غرق کردن در آبیکی از مجازات های مرسوم در قانون حمورابی می باشد. این قانون منسوب به حمورابى ششمین و بزرگ‏ترین پادشاه اولین سلسله پادشاهان حاکم بر بابل بود که چهار هزار سال قبل از این از سال 2123 تا 2080 قبل از میلاد سلطنت کرد۳. کوبیدن سنگ بر سریکى از روش‏هاى مجازات اعدام در زمان هخامنشیان گذاشتن سر محکوم بر سنگ و خرد کردن آن بوده است.۴. کندن پوست۵. اعدام در جوامع اسلامیدر جوانع اسلامی روش‌های اعدام با توجه به نوع جرم تعیین می‌شود. شایع‌ترین روش‌های اعدام هم عبارت بودند از: سنگسار، قطع سر با شمشیر، آتش زدن، صلب (در صورت زنده ماندن فرد مصلوب آزاد می شود)، خراب کردن دیوار بر مجرم، پرتاب کردن از بلندی با دست و پای بسته.۶. اعدام با صندلی الکتریکی۷. اعدام با تزریق مرگبار۸. اعدام بوسیله گاز مرگبار۹. اعدام با دار زدن۱۰. سوزانیدن در آتشیک روش اعدام است که در هند، یونان، روم، ایران و مصر باستان رواج داشته‌است/۱۱. تیر باراندر طول زمان با پیشرفت دانش‌ها و فرهنگ بشری، بسیاری از متفکران متوجه شدند که اولا اعدام در جلوگیری از حکم تاثیر چندانی ندارد و دوم این که اصل این مجازات یک مجازات خشن است و مجازات اخلاقی نیست و بنابراین بایستی متوقف شود.از سال ۱۸۶۳ که برای اولین بار در دنیا کشور ونزوئلا در آمریکای جنوبی حکم اعدام را لغو کرد تا کنون بسیاری از کشورهای دنیا به این موج پیوسته‌اند.در اروپا به خصوص در اوایل قرن گذشته و حتی پیش از آن بسیاری از متفکران با توجه به قبح این مسئله تلاش کردند تا نشان دهند که مجازات اعدام، مجازاتی انسانی نیست و نمی‌تواند در جلوگیری از جرم هم موثر باشد. در انگلیس هم در حدود چهل و چند سال قبل این فعالیت‌ها به ثمر رسید.اما دولتهای اروپای اولیه از طریق اعدام و حمله به بدن اعدام شده به چه چیزی دست یافته بودند؟دیوید گارلند استاد حقوق دانشگاه نیویورک که مطالعات زیادی در زمینه‌ی جرم‌شناسی و کنترل اجتماعی داشته، استدلال می کند، که مجازات اعدام در کشورها به ویژه در کشورهای نوظهور، به دوعامل -قدرت دولتی و کنترل جنایت- مرتبط است. از نظر سیاسی، دولت های اولیه اروپایی مدرن ضعیف بودند و با «تهدید دائمی شورش توسط دشمنان داخلی یا جنگ توسط کشورهای متخاصم همسایه» روبرو بودند.درنتیجه دولت های مستقل نوظهور برای اینکه بتوانند تسلط خود را بر دشمنان خود اعلام کرده و ادعاهای خود را در مورد انحصار خشونت مشروعیت بخشند، از طریق اعدام های وحشیانه خشونت آمیز و در ملاعام ، قدرت خود را بر بدن اجساد کشته شده حک کردند.درد شدیدی که بر بدن جنایتکار وارد می‌شد (به ویژه افرادی که به خیانت زیاد، خشونت و فتنه محکوم شده بودند) بیشتر برای این بود که مردم را با مثالهای بی رحمانه تسلیم کنند. ادعای شوکه کننده و ترسناک از قدرت دولت درکنار مجازات اعدام و درد وارد شده، به منظور انتقال پیام‌های وسیع تری فراتر از توانایی دولت و برای درهم شکستن دشمنانش بود.حاکمان اروپا بدون شک هنوز در قرون هجدهم و نوزدهم از اعدام‌های دیدنی و وحشیانه به نفع امنیت دولت در مواقع ناآرامی‌های جدی اجتماعی و سیاسی استفاده می‌کردند.اما در کل، گارلند می‌نویسد، «مقامات، مجازات اعدام را در خدمت اهداف وسیع‌تر کنترل جنایت، عدالت کیفری و امنیت عمومی نشان می‌دهند.» این اتکا به مجازات اعدام به عنوان یکی از ابزارهای اصلی کنترل و توقیف جرم انگاشته می‌شد، اما عدالت تا حد زیادی ناشی از فقدان نیروی پلیس یا سیستم مجازات‌های ثانویه بود. اما دولت‌ها می‌کوشیدند که مجازات اعدام را در راستای مبارزه با جنایت و کنترل جرم نشان دهند.با این حال در اواسط قرن هجدهم، مخالفت عمومی با اعدام با واکنش‌های شدید نسبت به اعدام وحشیانه دامینس در سال ۱۷۵۷ به دلیل اقدام به خودکشی، نشان داده شد. مقامات دیگر معتقد نبودند که چنین نمایش‌هایی از رنج‌های غیرقابل تحمل به عنوان یک عامل بازدارنده موثر است. و جمعیت دیگر پیام مدنظر دولت‌ها را از اعدام دریافت نکردند. اعدام‌های عمومی به «کارناوال» تبدیل شده بود ، که در آن قوانین برعکس شده‌، مقامات مورد تمسخر قرار می گرفتند و جنایتکاران به قهرمان تبدیل می شدند. و اعتقاد جامعه به کنترل مداوم، متمرکز، بوروکراسی و افزایش موسسات «کل» مانند زندان و.. در تاثیر بر کنترل جرم بیشتر شد. و در همین راستا بود که مجازات اعدام بسیار قابل اعتراض شد.دیگران به اهمیت نگرش به مرگ در توضیح ماهیت و توسعه مجازات اعدام در اروپای مدرن اولیه اشاره کرده‌اند. اما در حالی که برخی این حساسیت فزاینده به دیدن مرگ را محصول فرآیند تمدن‌سازی می‌دانستند، دیگران بر سکولاریزاسیون، فردگرایی و تجربه اجتماعی مرگ به‌عنوان محرک‌های اولیه مخالفت با اعدام دردناک و در مراحل بعد به طور کلی خود مجازات اعدام، در قرن‌های هجدهم و نوزدهم تأکید بیشتری کرده‌اند. به عنوان مثال، در فرانسه انقلابی، تاکید شد که مجازات اعدام باید تا حد امکان شبیه به مرگ طبیعی باشد. بنابراین، در شهر پاریس پیشنهاد می‌کنند که «اجساد اعدامی‌ها یک قبر معمولی دریافت کنند و هیچ اشاره‌ای به دلیل مرگ در گواهی مرگ نشود».با سکولاریزاسیون و فردگرایی، مجازات اعدام دیگر به معنای تقدیس جامعه نیست، بلکه به معنای «مرگ فرد» است. ایوانز همچنین بر تجربه اجتماعی مرگ به عنوان یکی از اجزای اساسی حذف تدریجی آن از قلمرو عمومی تأکید کرده است: «همانطور که مرگ و رنج کمتر شد، بنابراین اعدام برای مقامت به مایه خجالت و شرم تبدیل شد. اکنون این مرگ وحشیانه بود، چیزی که مردم از آن می ترسیدند یا سعی میکردند نادیده‌اش بگیرند.»به طور خلاصه، ثبات دولت‌ها، ابزارهای جایگزین کنترل اجتماعی، نگرش به رنج عمومی و درک مرگ و زندگی، برای تبیین اعمال کیفری بسیار مهم هستند و با تغییر در این موارد کم‌کم زمینه برای لغو اعدام در اروپا محیا شد. بنابراین، در اوایل دوره مدرن و در بستر دولت‌های نسبتا ضعیف که فاقد یک سیستم پلیسی مؤثر بودند، حاکمان مستقل قدرت خود را با حک کردن فیزیکی بر بدن مجرم، ابراز کردند. اما بعد از آن با شکل گرفتن دموکراسی و دولت_ملت مخالفان این مجازات بیشتر شدند و تغیرات عمده‌ای در سیستم قضایی و مجازات اعدام رخ داد.در نتیجه ، اعدام‌های «دردناک و در ملاعام» تا حد زیادی در نیمه اول قرن نوزدهم در سرتاسر اروپای غربی (و آمریکای شمالی) کنار گذاشته و متوقف شد و بعداً اعدام عمومی به طور کلی کنار گذاشته شد.بخشی از گذار گسترده تر از «اعدام دردناک اولیه» به «شیوه مدرن مجازات اعدام»، با این شعارها مشخص می‌شد: استفاده محدود از اعدام، مرگ سریع نه دردناک؛ خصوصی نه عمومی؛ سکولار نه مذهبی. امروزه تعداد کشورهایی که حکم اعدام در آن‌ها لغو شده تنها کمی بیشتر از تعداد کشورهایی است که هنوز این حکم در آن‌ها اجرا می‌شود. ۹۷ کشور دنیا همچنان بر این اعتقادند که مجازات اعدام در کشورهایشان راه مناسبی برای اجرای نظم و عدالت است. ۱۰۶ کشور دنیا اما متقاعد شده‌اند که اعدام نه عدالتی را اجرا می‌کند و نه نظمی را برقرار و به همین دلیل این مجازات را از قوانین‌شان حذف کرده‌اند.بی‌تردید یکی از مهم‌ترین دلائل لغو مجازات اعدام، وجود «اشتباهات» در انجام رسیدگی‌های قضایی است. موضوعی که حتی در کشورهایی با نظام قضایی پیشرفته و پیشرو نیز اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد.گزارش‌ها در کشور آمریکا نشان می‌دهد که از هر ۹ پرونده محکومین به اعدام، یک نفر کاملا بی‌گناه بوده است و باید آزاد می‌شد؛ آمار شوکه‌کننده از روند قضایی کشوری که بسیاری سیستم قضایی آن را عادلانه می‌دانند. رسانه‌های زیادی به این موضوع پرداختند و کتابی نیز به نام «تنها بخشش» بر همین اساس نوشته شد که در آن به تلاش وکیلی می‌پرداخت که سعی می‌کرد موکل بی‌گناه خود را از حکم اعدام رها کند. همین ماجرا موجب شد تا عده‌ زیادی به منتقدین لغو حکم اعدام تبدیل شوند.دومین دلیلی که موافقین لغو حکم اعدام به آن اشاره دارند، غیرقابل‌برگشت و غیرقابل‌جبران بودن حکم اعدام است. شاید بارها شنیده باشید که زندانیانی با کمک وکلا موفق شده‌اند با سپری کردن سال‌هایی از عمرشان در زندان بی‌گناهی خود را به دادگاه ثابت کنند. در این گونه موارد با گذشت زمان پلیس به مدارکی جدید دست پیدا می‌کند که نشان از بی‌گناهی محکوم دارد و باید زندانی آزاد شود. حتی در مواردی که زندانی مدت زمان مدیدی از عمر خود را به گناهی در زندان سپری کرده است، موفق به دریافت غرامت‌های سنگینی هم شده است. اما در مورد محکومین به اعدام، چنین تصوری ممکن نیست و در صورت اثبات اشتباه در روند سیستم قضایی زندگی محکومین به اعدام، باز نخواهد گشت.سوم این که، اجرای مجازات اعدام برخلاف اصل شخصی بودن مجازات‌ها است و همچنین در عمل بی‌فایده است.بر اساس این اصل، نمی‌توان هیچ کس را به جز فردی که به جرمی محکوم شده است مورد مجازات قرار داد. در حالی که در اجرای مجازات اعدام که سنگین‌ترین کیفر بشری است علاوه بر شخص محکوم، خانواده و اطرافیان آن فرد نیز مورد مجازات قرار می‌گیرند. در محیط جامعه‌ای که شخص مجرم با اجرای این حکم روبه‌رو می‌شود، افکار عمومی و فشار جامعه بار مضاعفی را بر خانواده محکومین وارد می‌کنند که در اکثر موارد خانواده‌های آن‌ها نیز هرگز قادر نمی‌شوند به روال عادی زندگی برگردند.جامعه و اطرافیان همواره نوع نگاه همراه با شماتت به خانواده بزهکاران دارند، به خصوص در مواردی که آن‌ها جرم‌هایی سنگین همچون قتل را در پرونده خود داشته باشند. علاوه بر این کشورهایی که به منع مجازات اعدام پیوسته‌اند و به کلی این مجازات را از قوانین کیفری خود حذف کرده‌اند با روند افزایش میزان جرم ومجازات روبه‌رو نشدند و در طرف مقابل به طور مثال کشور ایران که یکی از بالاترین رقم‌های اعدام سالیانه را دارد با افزایش بی‌سابقه جرم و جنایت روبه‌رو است.اعدام در میدان توپخانه تهراندر حالی که در تمام این مدت قوه قضاییه ایران با اجرای حکم اعدام موفق نشده تا جلوی بزهکاری را درسطح جامعه بگیرد. در نهایت، این‌ها تنها چند دلیل از هزاران علتی است که موافقین لغو مجازات اعدام به آن اشاره دارند. امروزه در اکثر کشورهای توسعه‌یافته مجازات‌های تامینی و تربیتی را بسیار مفیدتر از مجازات‌های خشن می‌دانند؛ به اعتقاد بسیاری از دانشمندان علم جزا و جرم‌شناسی، تلاش قانونگذاران باید مبتنی بر بازپروری مجرمین و بازگرداندن آن‌ها به چرخه اجتماع باشد و به این ترتیب علاوه بر این که شخص مجرم فرصت دوباره‌ای برای جبران می‌یابد، سایر شهروندان نیز از اجرای مجازات‌های نامناسب و خشن آسیب نمی‌بینند و در این حالت است که جامعه‌ای روند سلامت روانی شهروندان را تامین می‌کند.امروزه مسئله قتل دیگر یک مسئله شخصی و خصوصی نیست بلکه به حکومت و قانون مربوط است بنابراین باید مثل اکثر کشورهای دنیا حکومت برای آن یک مجازات مشخص در نظر بگیرد، نه خانواده مقتول. در ایران متاسفانه به دلیل کوتاهی رسانه‌ها در آگاهی‌رسانی صحیح، تصور عمومی این است که اعدام ضروری است، زیرا این مجازات از تکرار جنایت جلوگیری میکند! اما علی‌رغم وجود مجازات اعدام در طول سال‌های گذشته، آمار قتل و جنایت نه تنها پایین نرفته بلکه بالاتر هم رفته است.قصاص یک عمل خشونت‌بار است. و مگر در مواردی که ضرورت ایجاب کند مثل دفاع از خود کسی نباید دست به کشتن بزند. اما این موضوع در مورد قصاص صادق نیست. متاسفانه به دلیل اینکه در ایران عموما این مباحث طرح نمیشود، جامعه در مورد این مسایل آگاهی چندانی ندارد و تصوراتی سنتی درمورد مجازات اعدام در جامعه حاکم است. که نیاز به آگاهی رسانی صحیح و بحث در مورد اعدام را دو چندان میکند.عفو بین‌الملل می‌گوید در سال ۲۰۲۰ میلادی دست‌کم ۴۸۳ تن در جهان اعدام شدند که این پایین‌ترین آمار ثبت‌شده طی ۱۰ سال گذشته است. این آمار بدون احتساب موارد اعدام در چین است، زیرا دولت چین آمار اعدام‌ها را به عنوان اسرار حکومتی طبقه‌بندی می‌کند و آماری در این باره ارائه نمی‌دهد، اما عفو بین‌الملل در گزارش امسال خود نوشته اطلاعات موجود حاکی است که هر سال هزاران نفر در این کشور به مجازات مرگ محکوم و اعدام می‌شوند. ایران با اجرای ۲۴۶ حکم اعدام در سال ۲۰۲۰ میلادی، به تنهایی نیمی از کل اعدام‌های ثبت‌شده در جهان را به خود اختصاص داده است.عفو بین‌الملل می‌گوید این حداقل آمار ثبت‌شده در ایران است و احتمال می‌رود که شمار اعدام‌ها در ایران از این تعداد نیز بیشتر باشد. پس از ایران، به ترتیب کشورهای مصر با ۱۰۷ اعدام، عراق با ۴۵ اعدام و عربستان سعودی با ۲۷ مورد اعدام در رده‌های سوم تا پنجم قرار دارند. بنا به گزارش عفو بین‌الملل، ایران، مصر، عراق و عربستان سعودی در سال ۲۰۲۰ به ترتیب بیشترین شمار اعدام‌ها را داشتند و ۸۸ درصد از کل اعدام‌های ثبت‌شده در جهان، در این چهار کشور رخ داده است.بر اساس این گزارش در سال ۲۰۲۰ تنها ۱۸ کشور جهان حکم اعدام را اجرا کردند. این کشورها شامل چین، ایران، مصر، عراق، عربستان سعودی، سومالی، آمریکا، سودان جنوبی، یمن، هند، عمان، بوتسوانا، بنگلادش، قطر، تایوان، سوریه، ویتنام و کره شمالی است. بر اساس این گزارش تا پایان سال ۲۰۲۰ میلادی، مجازات مرگ در ۱۰۸ کشور برای همه جرایم لغو شده است و ۲۸ کشور دیگر نیز در عمل اجرای این مجازات را متوقف کرده‌اند.پادکست مویهپادکست مویهSun, 19 Dec 2021 14:26:04 +0330https://virgool.ir/@moyeh.cast/اگر-سبزه-ای-را-بکنم-خواهم-مرد-بخش-اول-ssa0vnxixlapپادکست مویه از آغاز مسیر خودش به بررسی انواع استدلال هایی که مخالفین در رد اعدام بکار می‌برند، پرداخته و در هشتمین قسمت از این پادکست قرار است که مقوله لغو اعدام رو از دیدگاه دین اسلام بررسی کنیم.سازمان عفو بین الملل در گزارش سالانه خودش اعلام کرد که بیشترین اعدام‌ها در سال ۲۰۱۹ به ترتیب مربوط به کشورهای چین، ایران، عربستان سعودی، عراق و مصر بوده است. این یعنی بعد از چین بیشترین اعدام در ۴ کشور مسلمان رخ می‌دهد. این قضیه خیلی هم باعث تعجب نیست. موضوع اعدام و قصاص سال هاست که محل کشمکش کشورهای مسلمان و نهادهای حقوق بشریه چرا که در این کشورها لغو اعدام به منزله مخالفت با دستور قرآن تلقی میشه و خلاف اصول عقیدتی مسلموناست، اما جالب اینجاست که کشور ترکیه بعنوان اولین کشور مسلمان لغو اعدام رو در دستور کار خودش قرار داد و در ۱۱ مرداد ۸۱ مجازات اعدام رو بجز در شرایط جنگی از قانون جزایی این کشور حذف کرد. دلیل این انعطاف پذیری که کشور ترکیه نشون داده گذاشتن شرط لغو اعدام مقابل ترکیه توسط اتحادیه اروپا برای پذیرش درخواست عضویت این کشور بوده. اما نکته اساسی اینجاست که حتی احزاب اسلامگرای ترکیه هم از تصویب لغو اعدام حمایت می‌کنند.با نگاه به سرگذشت کشورها می‌بینیم درحالی که قران در چند آیه محدود اعدام را پیش بینی کرده، در کشورهای اروپایی صدها سال پس از اسلام و حتی رنسانس برای جیب بری، جاسوسی، زنا، و عدم پرداخت مالیات حکم اعدام صادر میشد. فوکویاما در ریشه های نظم سیاسی می‌نویسه: «در فرانسه به خاطر ندادن مالیات اعدام میکردند. برای مثال نامه خانم دوسوینیه به دخترش را در نظر بگیرید، این زن شوخ طبع و حساس توضیح می‌دهد که چگونه سربازان در بریتانیا مالیات جدید را به اجرا در می آوردند و پیرمردان و کودکان را در جست‌وجوی تصرف اموال آن‌ها از خانه هایشان بیرون می‌کردند. در روز بعد حدود ۶۰ نفر به دلیل عدم پرداخت مالیات اعدام شدند.پادکست مویه قسمت هشتمطبق نظریه آیت الله خمینی حکومت شرعی میتونه احکام اولیه و فروع دین رو بنا به مصلحت تعطیل کنه. بطور مثال در سال ۱۳۶۶ حج به دستور ایت الله خمینی تعطیل شد و یا در باب رابطه موجر و مستاجر کشمکش های زیادی بین شورای نگهبان و مجلس اتفاق افتاد که نهایتا ماده قانونی که مربوط به حرام دونستن گرفتن سرقفلی بود توسط مجمع تشخیص مصلحت نظام تایید شد.این احکام از احکام اساسی اسلام هستند که چنین انعطاف پذیری درمقابلشون بنا به مصحلت کشور انجام میشه، حالا در مقابل حکمی مانند اعدام که علیرغم حضورش در قرآن جز فروع دین هم نیست نمیشه انعطاف پذیری بیشتری نشون داد؟در مجلسی که حاکی از فکر محتضر و درد و رنج روز افزون و شوریدگی و اختلال فکری یک تن محکوم به اعدام است نمی‌توان برای کسانی که مردم را به اعدام محکوم می‌کنند درسی پیدا کرد که موجب عبرت ایشان شود؟ شاید این نوشته دست ایشان را در انداختن سری که مغز دارد و فکر می‌کند یعنی در بریدن سر انسان و انداختن آن سر به میان ترازویی که خود آن را ترازوی عدالت می‌نامند قدری سست کند و ایشان هرگز درباره‌ی رنج و عذاب روحی شدیدی که در کیفر اعدام و در اجرای سریع آن نهفته است نیاندیشیده باشند. آیا این بدبختان هرگز به این مسئله‌ی مهم و جانگداز توجه کرده‌اند که کسی را که محکوم به اعدام می‌کنند دارای فکر و ادراکی است که پابند زندگی است، روحی دارد که هرگز آماده برای مرگ نیست؟ خیر، خیر ایشان در همه‌ی این تشریفات به جز فرود آمدن کارد بران و سه گوش گیوتین چیزی نمی‌بینند و جز به این فکر که محکوم ناگزیر از مرگ است و آغاز و انجامی غیر از مرگ ندارد نمی‌اندیشند.پیش از اینکه سراغ روش دوم بریم بهتره که یکبار دیگه لیست برخی از جرائمی که در ایران منجر به مرگ میشن مرور کنیم:۱. افساد فی الارض۲. بغی۳. محاربه۴. زنا۵. لواط۶. قتل عمد۷. برخی جرایم مرتبط با مواد مخدرما به طور مفصل درباره جرائم مربوط به مواد مخدر صحبت کردیم و جرائم جنسی و سیاسی رو هم در قسمت های آینده بهش خواهیم رسید. قصد ما در این قسمت بررسی نظر قرآن درباره صدور حکم اعدام در مورد قتل عمد است.به طور کلی باید این رو در ذهن داشته باشیم، آیاتی که مستقیما از اعدام حرف زده اند رو میشه به دو دسته تقسیم کرد. تعدادی از اون‌ها مربوط به گذشته اند و از مجازات اعدام در میان یهودیان خبر میدن و عده ای مربوط به زمان حال میشن. در بررسی ایات مربوطه تغییر لحن و محتوایی قرآن در تمیز این دو به ما کمک میکنه. بطور مثال ایه ۴۳ سوره مائده که از چشم در برابر چشم حرف میزنه مربوط به حکمیه که قران به صراحت تشریح میکنه که ما «آن را برای یهود نوشتیم» و در پایان این آیه چرخش در لحن داره و برای زمان حال دعوت میکنه به عفو و میگه «پس کسی که به جای قصاص به دیه راضی شود نیکی کرده و آن را کفاره گناهان خویش ساخته.» همینطور در آیه ۲۳ همین سوره تاکید میکنه که هرکس انسانی را بکشد گویی جهانی را کشته و کسی که انسانی را زندگی بخشد گویی جامعه ای را حیات بخشیده است.در روش دوم شرایط و قیود صدور حکم بیشتر و میدان عمل اون کمتر و کمتر میشه تا جایی که منجر به حذف اعدام میشه. ما در این روش قصد داریم به بررسی شرایطی بپردازیم که صرفا در صورت تحقق آن‌ها حکم اعدام میتونه در مورد قتل نفس صادر بشه اما قبل از اون باید این نکته ذکر بشه که طبق ایات ۱۵۱ سوره انعام و ۶۸ سوره فرقان تنها درصورتی جان کسی رو میشه گرفت که مرگ او حق باشه پس اگر کوچکترین شبهه ای داشته باشیم مجاز به اجرای اعدام نیستیم.ما در باب شبهات قبلا بحث کرده بودیم و اینکه رسیدن به قطعیت صد در صدی تا چه حد کار دشواریه اینجا فقط خواستیم مختصر یاداوری کنیم.در میان انواع قتل نفس ها تنها قتلی که شامل تمامی شرایطی که در ادامه گفته خواهد شد، باشد، دارای مجازات مرگ خواهد بود: عمدی باشد، قاتل عاقل، بالغ، و مختار باشد؛ سبق تصمیم و برنامه‌ریزی وجود داشته باشد یعنی براساس هیجانات ناگهانی نباشد، سو نیت داشته باشد و مقتول بیگناه بوده و مرتکب فساد نباشد.همینطور با بررسی مواد قانونی متوجه میشیم که در صورت وصول شرایطی که ذکر شد باز هم محدودیت‌هایی وجود داره و فقط بخشی از آن‌ها کیفر قصاص دارند. این مواد قانونی به طور خلاصه مربوط به حقوق جنین، دفاع از نزدیکان، حقوق پزشک، موارد مربوط به سلامت عقل، رابطه پدر فرزندی، و دفاع از خود میشه و به طور کلی میتونیم بگیم که علاوه بر شرایط بالا کخ ذکر شد شرایط دیگه ای هم باید وجود داشته بشن ۱- قاتل کودک نباشه ۲- قاصد باشد و اجباری در کار نباشد ۳- قاتل یا مقتول دیوانه نباشد، ۴- دفاع مشروع از نزدیکان، نباشد، ۵-دفاع از خود و یا مال نباشد.(ما در شماره ای جدا به بحث اعدام کودکان خواهیم پرداخت)به طور مشخص خیلی از مسائلی که مطرح شد مثل: سلامت عقل و بلوغ، نیازمند بررسی کارشناسانه است و اگرچه در قوانین ایران نظر کارشناس مطرح شده اما در بسیاری از رای های صادره شرطیت نبخشیدن به رای کارشناس دست قضات رو باز گذاشته که بدون الزام به نظر کارشناس رای رو صادر کنند.درباره مسئله اعدام که بسیار حیاتیه در ماده ۲۷ آیین نامه نحوه اجرای احکام اعدام، رجم، صلب، قطع یا نقص عضو حضور پزشک به منظور تشخیص و اجرای مفادی که در برخی از مواد قانونی اومده ضروری دونسته شده است.اما نکته ای که باید بهش توجه بشه اینه که در مقابل مسائل پیچیده ای مثل اعدام، بررسی ها در مورد وضعیت روانی و جنبه های دیگه ای از زندگی فرد بزهکار که بطور غیرمستقیم بر سلامت روانی فرد تاثیر میذارن باید دقیق تر باشه. شرایطی که فرد بدون اینکه آگاه باشه قربانی برخی ساختارهای اجتماعی میشه و مشکلات ناشی از مسائل معیشتی یا مشکلات موجود در زندگی شخصی، همگی ممکنه سلامت روانی فرد رو تحت الشعاع قرار بدن بدون اینکه نمود اشکاری داشته باشند.یک مسئله دیگه حضور هیئت منصفه ست. در مواردی که شرایط ذکر شده وجود داشته باشن قصاص مجرم به درخواست اولیای دم واگذار میشه، درحالیکه تنها درخواست اولیای دم نمیتونه کافی باشه. حضور هیئت منصفه هم به لحاظ حقوق بشری و هم از دیدگاه قرآنی برای کاهش ضریب خطا الزامیه اما در ایران به دلیل اینکه حضور هیئت منصفه منافی با استقلال قاضیه پذیرفته شده نیست. ذکر این نکته مهمه که با استناد به تجربیات کشورهای مختلفی که سالها این شیوه رو پیاده سازی کردن حضور هیئت منصفه دارای عیب ها و مزیت هاییه که با بررسی اونها میشه از مزیت هایش بهره برد.همچنین هیئت منصفه تضمین کننده صد در صدی اجرای عدالت نیست فقط همونطور که گفته شد برای کاهش ضریب خطا رای صادره ست. در اثبات تایید دیدگاه دینی بر حضور هیئت منصفه باید یادآور شد که بر اساس نص صریح قرآن مسئله قتل حتی در قصاص که حق خصوصیه، ذاتا امر اجتماعی است و جامعه هم باید با قاضی و ولی دم در تشخیص جرم و مجازات همراه بشه. علاوه بر این در تایید این نکته که حفظ احتیاط لازم و ضروریه و با توجه به ایاتی که مستقیما به کرامت انسانی اشاره می‌کنند و یا در نامه شماره ۵۳ امام علی به مالک اشتر که به رعایت حرمت و احترام خون و آبروی انسان ها اشاره میشه، حکومت باید در امور مربوط به ابرو و جان انسانها احتیاط رو رعایت کنه و هرشیوه ای که منجر به حفظ بهتر و بیشتر این موارد میشه رو بکار ببره.در مراجعه به قرآن اصلی ترین آیه ای که مدت هاست منبع موافقان قصاص نفس قرار گرفته آیه «ولکم فی القصاص حیاه» اما با نگرش تازه ای به این آیه پی میبریم که در تمام این مدت مضمون آیه رو وارونه دریافت کردیم. عمادالدین باقی در توضیح این آیه میگه این آیه مشتمل بر دو رکن حیات و قصاصه و در فهم معنای اون باید دقت کرد که کدوم یک از این دو، اصل و هدفه؟ بدون نیاز به تفاسیر عجیب و غریب مشخصه که در این آیه حیات اصل قرار گرفته و قصاص وسیله رسیدن. چرا؟ چون اگه خلاف این فرض کنیم اونوقت هدف قرار گرفتن قصاص در وهله اول در تضاد با قاعده رحمانیت و رحمته که اساس دین اسلام و در وهله دوم در تضاد با تعدد گزینه های پیشنهادی قران برای مجازات قاتله چرا که باید بدون هیچ معطلی و ذکر گزینه های دیگه به طوری که اهمیت و پاداش بیشتری هم برای اونها قائل باشه حکم قصاص رو صادر کنه. بطور مثال آیه ۴۰سوره شوری به وضوح اهمیت بیشتری ب رعفو قائله. پس همونطور که مشخص شد چیزی که اصالت داره درواقع حیاته و مهم تر از اجرا و حفظ حکم قصاص فلسفه اون مهمه که در واقع حفظ حیات انسان هاست و قران قصاص رو وسیله ای برای رسیدن به این هدف معرفی میکنه. ما در قسمت های قبل توضیح دادیم که عملا تصور بازدارنده بودن اعدام یک خیال اشتباه است و رابطه ای بین اعدام و میزان جرم و جنایات وجود نداره درنتیجه با علم به اینکه هدف اصلی قران حفظ حیاته و همینطور قصاص دیگر عامل بازدارندگی در جوامع نداره و برعکس در شرایطی باعث شیوع خشونت در جامعه میشه، راه عقلانی در جهت وصول این هدف اینه که به دنبال روش موثرتری برای حفظ حیات انسان ها باشیم.بنابراین میشه گفت با توجه به تاکیداتی که قرآن بر عفو و یا گرفتن دیه داره و نپسندیدن مجازات مرگ حتی در قصاص که یک امر خصوصیه نشون میده که روح کلی قرآن مدافع دوری جستن از هرنوع توسل به مجازات اعدامه. لذا میشه قیود و شروطی رو وضع کرد که در جهت تنگ تر کردن میدان عمل این حکم هستند. دو موردی که در این قسمت به آن‌ها اشاره شد حضور هیئت منصفه و همچنین مشروط ساختن رای اعدام به نظر کارشناسان، روانشناسان و جامعه شناسانه.بطور کلی به پیشنهاد تعداد زیادی از کارشناسان این حوزه این که نص صریح قرآن اولیای دم رو در اختیار بین عفو و دریافت دیه و یا قصاص آزاد گذاشته دلیل بر این نیست که قانون گذار بطور صفر یا صدی تنها گزینه های عفو یا قصاص رو در اختیار اولیای دم بذاره. می‌توان گزینه های دیگری هم برای مجازات اضافه نمود که اتفاقا طبق آنچه که گفته شد به روح و توصیات قرآن هم نزدیک تره و به ما در جهت پیاده سازی اهداف قرآن کمک میکنه.پادکست مویهپادکست مویهSat, 30 Oct 2021 13:38:23 +0330https://virgool.ir/@moyeh.cast/مجازات-و-جرایم-مواد-مخدر-مصاحبه-با-سعید-خلیلی-kvexwzsccumkسوال: به طور کلی چه کارکردهایی برای مجازات‌های کیفری در نظر گرفته می‌شود – مخصوصا اعدام که مورد بحث ما هست- و این کارکردها در عمل چه بازتابی دارد؟از لحاظ قانون گذاری، فلسفه‌ی قانونگذاری برای همه‌ی مجازات‌ها چند سرتیتر و عنوان اهداف مجازات اعلام کردند: اول بحث ارعاب مجرم است. برای جلوگیری از تکرار جرم. دوم بحث اصلاح و تربیت است. عنوان دیگر سزا و جزا است. یعنی پاداش هر عملی داده بشه و هیچ خطا و رفتار خلاف قانون و هنجارها بدون جزا باقی نمونه. بحث عدالت ترمیمی هم بحث مفصلی است و در اینجا به آن نمی‌پردازیم. ناتوان‌سازی مجرم و در نهایت رضایت مجنی علیه است. رضایت مجنی علیه، حس التیام زخم‌هاست که با انتقام توجیه میشه. در همه‌ی این‌ها یک اصل و اساس واحدی وجود دارد، آن هم منفعت عقلایی بر این مجازات‌ها باید مترتب باشد. شاید می‌خواهید انتقام بگیرید برای اینکه حس عادی و زندگی عادی به شخص مجنی علیه یا اولیا‌ء دم برگردانید یا اینکه می‌خواهید صدمه‌ای که به جامعه وارد شده، با این مجازات جامعه را به حالت اعتدال و آرامش برگردانید. در تمام مواردی که اهداف مجازات ذکر شده حتما یک منفعتی باید وجود داشته باشد. که بحث ما در اینجا بحث منفعت است.اگر یک زمانی این منفعت زائل شود یا به طریقی ضررش بیشتر از منفعتش باشد، آنجا فقها هم بحث کردند که اگر ضرر بیشتر باشد باید آن را تعطیل یا حذف کرد. درمورد مجازات، خصوصا مجازات اعدام، ما ثابت می‌کنیم که به دلایل مختلفی، مجازات اعدام بیشتر از منفعت، ضرر دارد. در بحث‌های فقهی و شرعی بحث مصلحت دین هم مهم است. اگر مجازاتی انجام بدهید و به دنبال آن، بنا به هر دلیلی، موجب وهن دین یا صدمه‌ی به اعتقادات دین‌داران شود، اون مجازات را شما نباید انجام دهید. شرعا مکلفید که این مجازات را تعطیل کنید. این بحث فقهی است که خیلی وارد نمیشوم. بحث های حقوقی و فلسفی فلسفه‌ی قانون گذاری دلالت بر همین منفعت هم دارد. اگر این منفعت وجود نداشته باشد، مجازات را باید تعطیل کرد و احتمالا باید با توجه به آن اساسی که در یکی از این موارد عرض کردم، اینکه هیچ جرمی بدون جزا گذاشته نشود، حتما یک مجازات متناسب تر و پایین تری برای آن در نظر گرفته شود. البته در تنوع در مجازات‌ها، همیشه آن تناسب بین جرم و مجازات مهمه. کسی که مثلا سرقت می‌کند نباید مجازاتی بدهید که به خانواده‌ی او صدمه بخورد. نباید مجازات ترذیلی داشته باشید. یک کسی که تخلفی کرده یا کوتاهی کرده در بندی از قوانین همیشه باید تناسب بین جرم و مجازات، علاوه بر اندازه‌ی مجازات، نوع مجازات هم مدنظر قرار بگیرد. لذا جواب سوال اول رو عرض کردم، کارکرد‌های مجازات همین مطالب هست با ملاحظاتی که عرض کردم. اما اعدام به جهت اینکه یک مجازات غیر قابل بازگشت است و آثار خیلی زیان بار در پی دارد، غیر از اینکه غیر قابل بازگشته و اگر خطایی اشتباهی در این مجازات انجام بگیرد قابل جبران نیست و آثار زیان باری برای خانواده و کسان دیگه دارد، فارغ از آن یک سری ملاحظات دیگری در آن هست که در بخش‌های دیگر به آن اشاره میکنم. https://zil.ink/moyeh6 سوال:‌ برای برخی از جرایم در حوزه قاچاق مواد مخدر، مجازات اعدام در نظر گرفته شده، به نظر شما این مجازات در کاهش این جرائم و یا کنترل حجم مواد مخدر در جامعه تاثیر گذار بوده یا نه؟یک خاطره عرض میکنم خدمت شما. بنیاد این قانون مبارزه با مواد مخدری که الان وجود داره در سال 1367 در مجمع تشخیص مصلحت نظام تصویب شد. بانی آن هم آقای سید احمد زرگر است که رئیس شعبه 36 تجدید نظر و الان هم رئیس دادگاه‌های انقلاب تهران است. ایشون سال 67 در راس دادسرای مبارزه با مواد مخدر بود. موقعی که میره و این قانون را در اونجا با هر توجیه و توضیحی اعضا را مجاب می‌کند و این قانون تصویب میشود، البته یک ایراد اساسی هم به این وجود داره و متوجه هست که بدوا مجمع تشخیص مصلحت نباید وارد فاز قانون گذاری شود اما به هر حال به لحاظ مصلحت اندیشی هایی اینکار را انجام می‌دهد، موقعی که از آنجا بیرون می‌آید مصاحبه ای دارد و می‌گوید من با این قانون مواد مخدر را ریشه کن می‌کنم. خودش هم مسئولیت این دادسرا رو داشت و حتی جالبه بدونید که عنوان دادسرای مواد مخدر، یک عنوان درواقع ذیل مجموعه‌ی قضایی است نه اجرایی و انتظامی و نظامی. ولی این‌ها یگان‌های انتظامی و نظامی هم داشتند. میرفتند خودشون مستقیما وارد عمل می‌شدن، میگرفتن، میبردن و گروه ضربتی تشکیل داده بودند. اما در نهایت دیدیم که این اتفاق نیافتاد. حجم قاچاق مواد مخدر در طولانی مدت کمتر نشد که هیچ، بیشتر هم شد. معتادین بیشتر شدند، آمار ها واقعا وحشتناک و سرسام آور است. میزان قاچاق مواد مخدری که خود سازمان‌های مرتبط گزارش می‌دهند، نشون میده که اون بخشی که کشف می‌شود، نسبت به بخشی که در داخل توزیع میشه، درصد خیلی ناچیزی است. میزان قاچاق مواد مخدر که توسط سازمان‌های مرتبط گزارش می‌شود نشان دهنده این است که مواد مخدر کشف شده نسبت به مواد مخدری که در داخل کشور توزیع می‌شود درصد ناچیزی را به خود اختصاص می‌دهد. این موضوع باعث می‌شود که اولاً قاچاق مواد مخدر حالت زیرزمینی و پلیسی پیدا کند و دوماً به دلیل گرانی مواد مخدر و سود زیادی که از این راه حاصل می‌شود افراد بیشتری به این کار جذب شوند. طبق آمار رسمی درصد بسیار ناچیزی از موادی که در داخل کشور توزیع می‌شود کشف می‌شود. مثلاً اگر در طول یک سال حدود 100 تن مواد مخدر در داخل توزیع و مصرف شده است نهایتاً 8 تا 10 تن آن مجموع کشفیات سالانه‌ی دستگاه‌های مرتبط است. این موضوع نشان می‌دهد که 9 یا 10 برابر مقدار کشف شده توسط پلیس، در داخل کشور پخش و مصرف شده است. باید توجه داشت که زمانی قیمت مواد مخدر حدود 10 تا 20 برابر بین تهران و شهرهای مرزی تفاوت داشت یعنی یک شخص می‌توانست با خرید یک میلیون تومان مواد مخدر، در تهران بین 10 تا 20 میلیون تومان درآمد کسب کند. به دلیل همین جذابیت‌های مالی این راه برای افراد جذابیت داشت و بعضاً جان خود را در این راه می‌گذاشتند و از طریق بسته بندی و بلع اقدام به قاچاق می‌کردند که خطرناک ترین نوع قاچاق است و البته راه‌های متعددی هم دارد. لذا در کوتاه مدت ممکن است این روش کارآمد باشد ولی در بلند مدت که حدود 33 سال از این قانون می‌گذرد و دو یا سه اصلاحیه هم داشته، میبینیم که تجربه موفقی نبوده و مواد مخدر از جامعه حذف یا کنترل نشده. مضاف بر این آثار زیان بارش در این سالها کاملاً مشهود است. اگر از جامعه افرادی که در مسیر مبارزه با مواد مخدر آسیب دیده‌اند یک کالبد شکافی اجتماعی بکنیم میبینیم که این مبارزه بستری شده برای خیلی از جرائم از جمله خود مواد مخدر. یعنی افراد و خانواده‌های مرتبط صدمه‌های زیادی خورده‌اند و درگیر فساد و فحشا شده‌اند. به علاوه‌ی اینکه افراد زیادی از همین بستر به قاچاق مواد مخدر یا اعتیاد روی آورده‌اند.سوال: یکی از مسائلی که درباره تأثیر مجازات‌ها و بازدارندگی مجازات‌ها مطرح می‌شود اینه که چیزی که در بازدارندگی تأثیر دارد مجازات شدن نیست بلکه احتمال بازداشت شدن است. یعنی هرچقدر احتمال بازداشت شدن برای یک فرد مجرم بیشتر باشد احتمال اینکه فرد مجرم، مرتکب جرم نشود خیلی بیشتر است تا اینکه مجازات سنگین باشد. مستنداتی هست که نشان می‌دهد یک مجرم در لحظه ارتکاب جرم به مجازات فکر نمی‌کند بلکه به احتمال بازداشت شدن فکر می‌کند. که درباره مسئله مواد مخدر شما فرمودید بیشتر حجم مواد مخدر در بازار داخلی مصرف یا ترانزیت میشود.بله حرف شما کاملاً درسته. یک بحث حقوقی هست که میگه اگر شما توانایی اجرای یک مجازات را ندارید بهتره اون فعل رو جرم انگاری نکنید. فرض کنید که امروز شما تشخیص می‌دهید که سیگار به قدری مضره که باید با اون برخورد بشه ولی جامعه توانایی برخورد با این حجم مصرف سیگار و این همه تقاضایی که در جامعه هست و این همه افراد مبتلا به سیگار رو ندارد. در این موارد بهتره که اصلاً وارد این مسئله نشویم. ما تجربیات زیادی در این سال‌های اخیر داریم که مواردی رو جرم اعلام کردن که به دلیل عدم پذیرش مردم و شیوع زیادش این سیاست جرم انگاری شکست خورده. ما در قانون بندهایی به اسم قوانین متروکه و قوانین منسوخه داریم که نمونه همین مسئله هستند مثل ماهواره و ممکنه همین داستان درمورد حجاب هم اجرا بشه ولی بحث اینه که برای اون فعلی منفعت عقلایی وجود داشته باشه. این عقلانیت باید اینجا هم اعمال بشه تا شما بتوانید تمام اجزای لازم برای اعمال مجازات یا جرم انگاری اون فعل رو فراهم کنید. یکی از این اجزا اینه که شما بستر اون گناه یا جرم رو پاک کنید. مثلاً فقر، اگر فقر وجود داشته باشه مردم ممکنه برای امرار معاش به هر اقدام خلافی دست بزنند. یکی دیگه از این بحث‌ها نیازه. اگر شما افراد مبتلا رو رها کنید نمی‌توانند به سادگی ترک کنند. قبل از انقلاب برای افراد معتاد سهمیه تعیین کرده بودند و این افراد رو از جامعه‌ی مجرمین خارج کرده بودند و به عنوان یک بیمار یا افرادی که قابل پیگرد نیستن باید مواد مورد نیازشون رو دریافت می‌کردند تا آرام آرام ترک کنند. الآن هم در خیلی از کشورهای غربی و شرقی همینطوره که فرد معتاد از دولت سهمیه دریافت می‌کنه یا مجوز تهیه مواد میگیره و بنابراین بستر وقوع جرم برداشته میشود.سوال: همونطوری که توضیح داده بودید ما در بحث مواد مخدر دو گروه مجرم داریم. یکی افرادی که در ترانزیت مواد مخدر دخیل هستند و یکی هم افرادی که در بازارهای داخلی مرتکب جرم شدن. باتوجه به این دودستگی لطفا درباره انگیزه و منشاء این جرائم در این افراد بیشتر توضیح بدید.ببینید طبیعیه که ما بین توزیع کننده و قاچاقچی مواد مخدر تفکیک قائل میشیم. کسی که قاچاق کلی می‌کنه معمولاً معتاد نیست یا مصرف تفریحی داره. قطعاً برای اون افراد انگیزه‌ی اصلی منافع مادی خیلی بالا هست که باعث می‌شود اینها به این کار رو بیارن و قطعاً هم منافع زیادی از این مسیر به دست میارن. اما کسانی که ما بهشون توزیع کننده‌ی جزء میگیم بیشتر به دلیل آسیب‌های اجتماعی و وجود جذابیت‌های مالی زیاد به این راه کشیده میشن و با توجه به اینکه خطرات این کار هم کم نیست باید منافع زیادی برای این افراد وجود داشته باشه. مثلاً اون فردی که بسته‌های مواد رو می‌بلعد و اقدام به قاچاق می‌کنه یعنی از جان خودش گذشته برای اینکه منافعی به دست بیاره و بتونه امرار معاش کنه لذا عمده‌ی انگیزه این افراد مادیه. طبیعتاً این افراد خیلی قابل مجازات نیستن و اگر هم مجازاتی هست باید در حد ارعاب و نهی از این راه باشه نه مجازات سنگین.اما متاسفانه قانون مبارزه با مواد مخدر تفکیکی جدی بین این دو گره قائل نشده است، برای مثال برای کسی که 200 یا 300 گرم هروئین جابجا می‌کند مجازات اعدام در نظر گرفته شده و برای کسی هم که چند تن مواد مخدر جابجا می‌کند، مجازات اعدام در نظر گرفته شده است. در عمل هم می‌بینیم تعداد اعدام‌شدگان از بین کسانی که در این سطح جزئی توزیع می‌کنند بیشتر از کسانی است که چندین تن مواد مخدر قاچاق می‌کنند یا قاچاقچی بین‌المللی هستند، چون این‌ها به شبکه‌هایی وصل هستند که حمایت‌های سنگینی از آن‌ها می‌کند. علاوه بر این شیوه‌های آن‌ها نیز پیشرفته است، یعنی هیچ‌وقت خودشان عیان نمی‌شوند و معمولا از این آدم‌های جزء برای حمل و نقل استفاده می‌کنند که نفر اولی که مواد را تحویل می‌گیرد و به نفر دوم تحویل می‌دهد، یکدیگر را نمی‌شناسند و اگر برای مثال صد نفر در این مسیر دخیل باشند، هیچ‌یک همدیگر را نمی‌شناسند و با روش‌هایی پیچیده به یکدیگر وصل می‌شوند لذا کمتر اتفاق می‌افتد که این‌ها سردسته‌ی اصلی را بشناسند. ولی در هر صورت منافع مادی در هر دو گروه حرف اول را می‌زند.سوال: با توجه به همین دسته‌بندی و اصل نسبی بودن جرم و مجازات، به نظر شما چه اقدامات پیشگیرانه‌ای در خصوص مواد مخدر می‌توانیم داشته باشیم و در حوزه‌ی مجازات‌ها چه کاری می‌توان کرد؟اصولا هیچ آدم عاقلی مواد مخدر را نمی‌تواند نادیده بگیرد و مجازاتی برای آن قائل نباشد و بگوید باید آزاد باشد. قطعا فساد و آسیب‌های آن برای جامعه و اشخاص آن‌قدر زیاد است که نمی‌شود به سادگی تصمیم‌گیری کرد. اما باید اولا مجازات اعدام کلا حذف شود، که شما فقط بخشی از مجازات‌های آسیب‌زا را بررسی می‌کنید که اعدام است وگرنه مجازات‌های آسیب‌زای دیگری مثل حبس ابد یا حبس‌های سنگین وجود دارد. ثانیا مشکلی که در کشور ما وجود دارد این است که متاسفانه کسی که قانونی تصویب می‌کند یا کسی که به این قانون حکم می‌کند، نمی‌داند مثلا مجازات ده سال حبس یعنی چه و حتی یک شب را در زندان سپری نکرده که معنای آن را بفهمد. حال اگر این یک شب به صد یا هزار شب تبدیل شود، مفهوم مجازات را از آن می‌گیرد. بسیاری از قاچاقچیان مواد مخدر یا مجرمین دیگر، کسانی هستند که تجربه‌ی حبس طولانی دارند. وقتی کسی خطایی انجام می‌دهد که مستحق مجازات است، تا مقداری این مجازات بازدارنده است اما وقتی مدت آن زیاد شد، معکوس عمل می‌کند و اصلا عامل تشدید می‌شود و شخص دچار حرص و ولع برای انجام یا تکرار آن فعل می‌شود چون تصور می‌کند حق او ضایع شده است. تناسب جرم و جزا بسیار مهم است چون مجازات سنگین قطعا نتیجه‌ی ‌معکوس خواهد داد. پاسخ سوال شما به صورت اجمالی این است که قطعا باید مجازات وجود داشته باشد اما مجازات‌هایی که خود باعث ایحاد آسیب‌های اجتماعی نشود بلکه عامل سازندگی و بازدارندگی باشد که برای مثال می‌تواند حبس کوتاه مدت یا همراه پابند یا محرومیت باشد. اما مجازاتی که در آن تحقیر باشد، شخصیت فرد را از داخل نابود می‌کند و این شخص در آینده هم به خود و هم به جامعه بیشتر صدمه می‌زند.سوال: ما طی بازدیدی که از کانون اصلاح و تربیت در دوره‌ی کارشناسی داشتیم، متوجه شدیم تعداد زیادی از آن‌ها پس از خروج از کانون به جرائم سنگین دست می‌زنند و اساسا راه ارتکاب جرم و ارتباطات مربوط به آن را در همان کانون یاد می‌گیرند.ما چیزی در آیین‌نامه‌ی سازمان زندان‌ها داریم که در دنیا هم رایج است و آن موضوع تفکیک و طبقه‌بندی زندانیان است. اگر این تفکیک و طبقه‌بندی صورت نگیرد و مجرمین حرفه‌ای و خطرناک در کنار مجرمینی که برای بار اول به زندان رفته‌اند، قرار بگیرند، مجرمین تازه‌کار در واقع برای ادامه‌ی راه مجرمین خطرناک تربیت می‌شوند. آن چیزی که مرحوم امام می‌گفت که زندان‌های ما باید دانشگاه باشد، واقعا می‌بینیم که دانشگاه شده ولی دانشگاه مجرم‌پرور. در واقع عدم‌تفکیک زندانیان و حبس‌های طولانی خود عامل تربیت مجرمان خطرناک و حرفه‌ای است. حتی مجازات نکردن این‌ها از مجازات کردن به این صورت، بیشتر به نفع جامعه است.سوال: انگار جرائم مواد مخدر به چرخه‌ای در خانواده‌ها تبدیل می‌شود. مثلا اگر شخصی از خانواده به دلیل قاچاق مواد مخدر محکوم به مجازات می‌شود، احتمال ورود سایر اعضای خانواده به دسته‌های مافیای مواد مخدر افزایش می‌یابد. به نظر شما این امر چه‌قدر در جامعه‌ی ما گستردگی دارد و چه راه‌هایی برای پیشگیری از آن وجود دارد؟وجود این موضوع را به سبب اطلاعات شخصی یا مواردی که با آن درگیر بوده‌ایم، حس می‌کنیم. تصور من این است که یکی از کانون‌های رشد جرائم مواد مخدر همین خانواده‌ها هستند. کوتاهی و جفایی که صورت گرفته این است که روی این موضوعات خیلی کار کارشناسی و مطالعاتی انجام نشده است چون واقعا دغدغه‌ی حکومت این مسائل نبوده است. اگر این کار انجام و به عنوان گزارشی به متولیان امر ارائه می‌شد، شاید تصمیم‌گیری‌های آنان هم متفاوت می‌شد. اما این احساس برای ما کاملا روشن و ملموس است که بستر بسیاری از جرائم از جمله جرائم مواد مخدر در همین خانواده‌های آسیب‌دیده از مجازات‌های مواد مخدر شکل می‌گیرد. کلا جنبه‌ی اصلاحی مجازات کاملا فراموش شده و فقط و فقط جنبه‌های انتقامی و حذفی مدنظر قانون‌گذاران و مجریان آن است که نتیجه‌ی آن همان چیزی شده که می‌بینیم.پادکست مویهپادکست مویهFri, 02 Jul 2021 14:54:15 +0430https://virgool.ir/@moyeh.cast/اعدام-مجازات-شکست-خورده-ydnipr8tq0w1 آیا مجازات اعدام اثر کاهنده بر جرم دارد یا نه؟ علی رغم باور برخی از مدافعین اعدام، از منظر کارکردی در درازمدت بازدارندگی اعدام بی اثر است. ما در پادکست مویه بر این باور هستیم که بحث درباره لغو مجازات اعدام واجد پیچیدگی هایی است که تنها از دل گفتگوهای اقناعی می‌توان علل مخالفت با آن را ارائه داد. به همین خاطر از نقطه نظرهای مختلفی به این مسئله نگاه می‌کنیم و سعی می‌کنیم برای ادعاهای خود شواهد عینی بیابیم. پیش از هرچیز لازم است به اثر پنهان اعدام توجه کنید. کشتن و خودکشی دو صورت از یک فعل یا عمل انسانی هستن. عمل انسانی نه به معنی مثبت بلکه به این معنی که هر انسانی «ممکن است» به این اعمال مرتکب شود. علاوه بر انسانی بودن عمل قتل و خودکشی، پدیده‌هایی تقلیدی هم هستند. تقلیدی به معنای اینکه سرایت می‌کنند و قابلیت الگو شدن سریع را دارند. حالا با توجه به این مسئله بر می‌گردیم به بحث اعدام. همونطور که گفتیم یکی از ادله‌ی موافقین با اعدام، بحث بازدارنده بودن این مجازات است. پس بازدارندگی کارکرد آشکار اعدام است. ولی اعدام یک کارکرد پنهان هم دارد . به هر حال با انجام عمل اعدام، یک قتل صورت گرفته‌است. به عبارت دیگر اعدام، باعث عادی سازی عمل کشتن میشود. مجازات اعدام به ما القا میکند تنها راه مبارزه با جرم و مجرم، حذف آن از صحنه روزگار است. با نهادینه شدن کشتن گوش، چشم و روان انسان ها به کشتن عادت می‌کند و سیل توجیهات هم روانه می‌شود و حتی آن را مفید و بازدارنده می‌خوانند. اما بار دیگر می‌پرسیم چرا با وجود ترس از اعدام اما جرم تکرار می‌شود؟در قسمت قبل توضیح دادیم که بازدارنده نبودن اعدام یک شکست برای این مجازات است. مجازات اعدام برای جرایم مربوط به قاچاق مواد مخدر نمونه‌ای است از این شکست:از اسفند 1395 به بعد قانون مبارزه با مواد مخدر اصلاح شد و مجازات اعدام برای این جرم کاهش یافت. اما هنوز برخی از جرایم مرتبط با مواد مخدر مجازات سالب حیات را دارند. در 15 فروردین ماه 1400، چهار زندانی در زندان ارومیه از بابت اتهامات مرتبط با مواد مخدر اعدام شدند. تا قبل از سال 1395 جرایم مرتبط با مواد مخدر بیشترین میزان اعدام را داشت.در سال 2012، 76 درصد اعدام شدگان و در سال 2013، 62 درصد اعدام شدگان مجرمینی بودند که در ارتباط با جرایم مواد مخدر محکوم به اعدام شدند. در سال 2015، بنا به گفته مسئولان قضایی، 80 درصد اعدام ها مربوط به مواد مخدر بودند. درحالی که ورای مخالف های حقوق بشری، از منظر فقه سنتی نیز هیچ توجیه قاطعی برای اعدام این مجرمین وجود نداشته است. دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر (به نقل از کیهان،تاریخ 12 آذر 92 ) میگوید: مواد مخدر به نحوی وارد زندان می‌شود که به عقل جن هم نمی‌رسد. درباره اعدام و زندان همین بس که هرچه اعدام افزایش یافته آمار جرایم مواد مخدر از تولید تا فروش و توزیع و اعتیاد، کاهش نیافته بلکه روندی افزایشی داشته است.از سال 1338 تا امروز، اعدام یکی از راه‌های مقابله با جرایم مواد مخدر در ایران بوده است. اما همواره به تعداد معتادین و حجم مواد مخدر در کشور افزوده شده است. لغو بخش عمده اعدام مجرمین مواد مخدر به گفته برخی از مسئولین مانع اعدام بیش از 5000 نفر شد. ضعف مدیریتی دستگاه حاکمیت برای مبارزه با بیکاری، فقر اقتصادی و فقر فرهنگی توسط برخی قوانین و با ابزار اعدام و زندان جبران می‌­شود. از میان مرتکبین جرایم مواد مخدر چه تعدادی اگر دارای شغل، مسکن مناسب و امکان آموزش و تحصیل بودند باز به سمت ارتکاب چنین جرایمی می‌رفتند؟لغو اعدام برخی جرایم مرتبط با مواد مخدر و سیر قانون گذاری آن به عنوان نمونه‌ای از لغو گام به گام مجازات اعدام است. با بررسی تاریخی این فراز و نشیب‌ها می‌خواهیم بگوییم، آیا نمی‌توان در سایر جرایم و باقی جرایم مرتبط با مواد مخدر به همین شکل پیش رفت؟سیاست‌های قانون‌گذاری و جرم انگاری در ایران طی دهه‌های اخیر تحولات مختلفی را پشت سر گذاشته است. تا سال 1290 مواد مخدر به عنوان کالای مجاز قابل خرید و فروش و مصرف بود. از سال 1298 دولت تنها برای نظم بخشیدن به کشت و مصرف شروع به قانون گذاری در این حیطه کرد. هدف اصلی این قانون اما اخذ مالیات از مردم بود.با افزایش روند مصرف و فشار از سمت جامعه داخلی و بین المللی، برای اولین بار در سال 1338 با تصویب قانون منع کشت خشخاش و استعمال تریاک، مجازات های شدید و مشخصا اعدام وارد حقوق کیفری مواد مخدر ایران شد. در سال 1348 با قانون تشدید، این مجازات ها افزایش یافت و مجازات اعدام نیز باقی ماند. پس از پیروزی انقلاب و با روی کار آمدن حکومت اسلامی، از نظر شرعی نیز استعمال مواد مخدر حرام اعلام شد و پیش از تشکیل مجلس، با تصویب شورای انقلاب اسلامی رسیدگی به جرایم مربوط به مواد مخدر در صلاحیت دادگاه‌های فوق‌العاده رسیدگی به جرایم ضد انقلابی قرار گرفت و در کوتاه‌ترین زمان و بدون تشریفات و آیین رسیدگی به این جرایم پرداخته شد. تصويب قانون منع كشت خشخاش و استعمال ترياکدر خرداد ماه 1359 شورای انقلاب فرهنگی با تصویب لایحه قانونی تشدید مجازات مرتکبین جرایم مواد مخدر و روانگردان‌ها و اقدامات تامینی و درمانی به منظور مداوا و اشتغال به کار معتادین، شدیدترین مجازات‌ها را برای مرتکبان جرایم مرتبط با مواد مخدر در نظر گرفت. با گذشت بیش از 8 سال در آبان ماه 1367، مجمع تشخیص مصلحت نظام قانون مبارزه با مواد مخدر را جایگزین قانون مذکور کرد. در سال 1376 بار دیگر قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر و الحاق موادی به آن به تصویب مجمع رسید. در سال 89 نیز اصلاحاتی اعمال شد. در تمام این سال‌ها با وجود آنکه مجازات مرتکبین جرایم مواد مخدر رو به افزایش بود، مجرمین و میزان مواد مخدر در کشور نیز افزایش یافت. تا سال 1395 که بخش زیادی از مجازات اعدام این جرایم به حبس ابد تبدیل شد.تجربه تشدید و افزایش مجازات مرتکبین جرایم مرتبط با مواد مخدر تا سلب حیات به ما نشان می‌دهد در طی سال‌های 38 تا 95 هرگز میزان ارتکاب این جرایم کاهش نیافت و خود نشان از عدم بازدارندگی عام مجازات اعدام دارد.تجربه کاهش اعدام مرتکبین جرایم مرتبط با مواد مخدر، یکی از الگوهای مترقی قضایی برای کاهش گام به گام مجازات اعدام است. دریغا که سال‌ها مقاومت از سمت برخی دستگاه‌ها و افراد برای حذف اعدام این جرایم صورت گرفت و چه جان‌هایی که می‌توانستیم نجات دهیم اما تنها راهکار را در کشتن آن‌ها دیدیم.آنچه برای مقابله با هر جرمی مهم است، شناخت ریشه‌ها و علل آن است. باید توجه کنیم که هر جرمی یک جنبه‌ی انسانی دارد. اگر که فقط به مجازات مجرم راضی شویم و دنبال شناخت عوامل و ریشه‌های جرم ارتکابی نرویم، آن جنبه‌ی انسانی جرم را نادیده گرفتیم. با اینکار به نوعی از مجرم انسانیت زدایی کرده‌ایم. اما اگر که بخواهیم در کنار سزادهی به مجرم، ارتکاب به جرم را هم کاهش بدهیم، لازم است به ریشه‌ها و علت‌ها و به طور کل آن جنبه‌ی انسانی جرم توجه کنیم. انکار انسانی بودن عمل مجرمانه، هیچ کمکی به کاهش جرم نمی‌کند و چه بسا بی‌توجهی به عوامل و ریشه‌ها باعث رشد جرایم هم خواهد شد. تشدید مجازات قاچاقچیان مواد مخدر تنها ریسک و خطر این فعالیت‌ها را افزایش داده و مجرمین این قبیل جرایم را از ارتکاب جرم باز نخواهد داشت. بیش از همه باید توجه کنیم که ما با دفاع از حق حیات همه انسان‌ها، توامان خواستار احقاق نتایج حق حیات، همچون حق مسکن، حق اشتغال، حق بر بهداشت و درمان و حق آموزش و تحصیل هستیم و ریشه بسیاری از جرایم در عدم مسئولیت پذیری و اجرای وظایف دولت است. حتی می‌توان گفت که به خاطر این عدم مسئولیت پذیری در برابر محرومیت شهروندان، دولت شریک جرم بسیاری از این قبیل جرایم است. هر جرم و رفتار مجرمانه ای باید با اوضاع و احوال خاص خودش در نظر گرفته شود. با این حال عدالت قضایی اقتضا میکند در یک صحنه مجرمانه زندگی افراد را قضاوت کنیم و حکم و مجازات نمی‌تواند مستقل از شرایط زندگی فرد باشد. به هر جهت نمی‌توان نادیده گرفت که فرودستان، حاشیه نشینان و محذوفین گروه هایی هستند که به واسطه زندگی در شرایط دشوار و عدم برابری در امکان های زندگی به سمت جرایمی همچون حمل و نقل مواد مخدر گرایش پیدا می‌کنند. دریغا که تنها راه مقابله و حل بحران تا سال‌های پیش از این حذف و اعدام این افراد بوده.پادکست مویهپادکست مویهWed, 28 Apr 2021 22:49:47 +0430https://virgool.ir/@moyeh.cast/اعدام-و-خشم-اخلاقی-با-نگاه-به-چند-نمونه-zwq4atzyfyn3اعدام مقوله‌ای است که می‌توان به آن از دریچه‌های مختلفی نگاه کرد. از آنجا که این امر با جان آدمی مربوط می‌شود، لازم است تا با دقت و وسواس بیشتری آن را بررسی کرد. خشم اخلاقی حالتی است که احتمالا تمام ما تجربه کرده‌ایم. زمانی که خبری را می‌شنویم یا چیزی را می‌بینیم که معتقدیم از مغایر با هنجارهای اخلاقی است دچار خشم اخلاقی می‌شویم. خشم اخلاقی یک حس قدرتمند در درون ماست که میل به مجازات و رسوایی خطاکار را در ما به وجود می‌آورد و شدت می‌بخشد. برای مثال خبرهایی که اخیرا در رسانه‌ها منتشر می‌شود درمورد تجاوز افرادی که شهرتی هم دارند، یک خشم اخلاقی را نسبت به این افراد بر می‌انگیزد.عکس از سایت ترجمان (خشم اخلاقی در عصر دیجیتال)خشم اخلاقی علیه اعدامنمی‌توان انکار کرد که خشم اخلاقی می‌تواند یک نیروی مثبت به نفع خیر جمعی باشد. چرا که حساس بودن جامعه نسبت به تخلف و خطا باعث می‌شود تا تمام افراد با دقت و ظرافت بیشتری عمل کنند. علاوه بر این باعث ایجاد یک حس جمعی در مقابله تا تخلفات خواهد شد. حتی بارها پیش آمده که همین نیروی خیر در خشم اخلاقی به کمک محکومین به اعدام آمده است. افسانه نوروزی یکی از این محکومین بود که خشم اخلاقی جامعه به کمکش آمد.افسانه نوروزی حدود ۵ سال زیر حکم اعدام بود و حکم او در دیوان عالی کشور تایید شده بود. افسانه نوروزی متهم به قتل مردی رئیس اداره‌ی اماکن نیروی انتظامی کیش بود. او در دادگاه ادعا کرده بود که این مرد قصد تجاوز به عنف داشته است و مجبور شده برای دفاع از خود به او آسیب برساند. آسیبی که منجر به مرگ مقتول شده بود. اما با این وجود حکم اعدام او صادر شده بود و در دیوان عالی کشور تایید شد. تا پیش از اینکه این پرونده در رسانه‌ها مطرح شود و یک جو عمومی علیه آن شکل بگیرد، قوه‌ی قضاییه قصد تغییر در رای را نداشت. در نهایت با فشار رسانه‌ها، بررسی مجدد پرونده صورت گرفت و حکم اعدام او شکسته شد. مشخص است که در این پرونده بخشی از جامعه احساس کرده است که در حق کسی ظلم می‌شود. این ظلم محرکی بوده است برای خشم اخلاقی آن‌ها و باعث شده تا با حکم اعدام این زن مخالفت کنند. حساس بودن جامعه نسبت به این موارد مخصوصا زمانی که در راه دفاع از حق دیگری باشد می‌تواند بسیار مفید واقع شود.روی دیگر سکهدر این یادداشت بیشتر قصد دارم به جنبه‌ی دیگری از خشم اخلاقی بپردازم. خشم اخلاقی زمانی زیان بار می‌شود که واکنش نسبت به محرک‌ها با خصم بسیار همراه شود. یعنی شما خطا و تخلفی را می‌بینید و چنان به خشم خواهید آمد که از خطاکار «انسانیت زدایی» می‌کنید. متخلف را فاقد هر ویژگی و حق انسانی می‌بینید و مطالبه‌ی شدید ترین مجازات برای او می‌کنید.انسانیت زدایی را با مثالی از داستان «محکوم به اعدام» نوشته‌ی علی محمد افغانی بیشتر توضیح می‌دهم. در بخش ابتدایی این داستان، یکی از زندان‌بان ها به دنبال یک زندانی وارد زندان می‌شود. شب است و تمام زندانیان خواب هستند و با ورود به زندان خواب آن‌ها مختل می‌شود. زندانیان شاکی با زندان بان بحث و جدل راه می‌اندازند و در این جدل متوجه می‌شوند که یکی از زندانیان محکوم به قتل در آستانه‌ی اعدام قرار گرفته است. کسی که زندانیان معتقدند بی‌گناه است. در خلال مکالمات، زندان‌بان می‌گوید: «اگر دست من بود تمام شما دزدها و متخلفان را اعدام می‌کردم تا در جامعه هیچ بزهکاری باقی نماند.» همینجاست که انسانیت زدایی انجام می‌شود. زندان‌بان اصلا توجه ندارد که با این حرف به راحتی حق حیات هر متخلفی را نادیده می‌انگارد. این انسانیت زدایی دو ایراد بزرگ دارد. اول اینکه هر انسان دارای حقوق و کرامتی انسانی است که حق حیات اولین و ارزشمندترینِ این حقوق است. دومین ایراد بزرگ آن در پاسخ یک زندانی به زندان‌بان نمایان می‌شود. زندانی پاسخ می‌دهد: «اگر همه‌ی ما اعدام شویم آنوقت به وجود پاسبان‌ها نیازی نیست و خودِ تو از بیکاری مجبور به دزدی می‌شوی و اعدامت می‌کنند.» یک مسئله‌ی بدیهی این است که تخلف و خطا ممکن است از هر انسانی سر بزند. وقتی که کسی به واسطه‌ی این اعمال از دیگران انسانیت زدایی می‌کند، اولین تالی فسادش آن است که اگر خودش به آن اعمال دچار شود نیز این انسانیت زدایی شامل حالش خواهد شد.در سال ۹۲ دو جوان برای تامین داروی مادر بیمار خود اقدام به زور گیری ۷۰ هزار تومان کرده بودند. تصاویر زورگیری این منتشر شد و یک خشم اخلاقی در میان مردم برانگیخت. همین خشم اخلاقی باعث ایجاد مطالبه‌ی اعدام آن‌ها شد. این دو جوان به جرم محاربه اعدام شدند. اینگونه است که انسانیت زدایی از متهم باعث می‌شود تا به راحتی کسانی دچار حلقه‌ی دار شوند. آن هم در شرایطی که با مجازات زندان و بازپروری می‌شد این دو جوان را علاوه بر مجازات، به جامعه بازگرداند.مورد دیگری نیز که اخیرا با شروع مبارزه با مفاسد اقتصادی آغاز شد، مطالبه‌ی اعدام اخلال گران و مفسدان اقتصادی بود. فساد اقتصادی ثروتی که مفسدان از آن برخوردار می‌شوند خشم اخلاقی بسیاری را در جامعه بر انگیخته است. علاوه بر این رسانه‌ها مفسدان را عامل اصلی بسیاری از فلاکت‌ها و ناکارآمدی‌های اقتصادی می‌نامند. از آنجا که یک مفسد اقتصادی به نوعی با فساد خود به تمام ملت آسیب رسانده است، عمل او باعث ایجاد یک خشم عظیم اخلاقی می‌شود.همین خشم اخلاقی باعث شده تا بخش زیادی از مردم مطالبه‌ی اعدام مفسدان اقتصادی را داشته باشند. عده‌ای معتقدند که اعدام این متخلفان باعث ارعاب دیگران می‌شود و این گونه فسادها کمتر رخ خواهد داد. پرسش اول این است که مگر جان آدمی وسیله‌ی آموزش به دیگران است؟ ما با انسانیت زدایی از متهم به فساد اقتصادی، او را تبدیل به یک درس عبرت برای دیگران می‌کنیم. درواقع گویی که جان متخلف اقتصادی هیچ اهمیتی برای ما ندارد. هیچ حقی برای او به عنوان یک انسان قائل نیستیم. به جای اینکه او را انسانی ببینیم که مرتکب به تخلف اقتصادی شده و با توجه به انسان بودنش مجازاتی برای او بخواهیم، او را از انسانیت تهی می‌بینیم و تنها به عنوان یک مجرم و متخلف به ایشان نگاه می‌کنیم. گویی که این فرد، نماد و اسطوره‌ای است از یک عمل پلید و زشت. و اگر ما به جهانیان نشان بدهیم که نتیجه‌ی چنین عملی مرگ است، پس پلیدی در جهان کاهش خواهد یافت. درحالی که در جهان ما هیچ انسانی اسطوره و نماد تمام عیار یک عمل نیست که با مجازات آن انسان انتظار کاهش پلیدی داشته باشیم.پوشش خبر اعدام مفسدان اقتصادی در روزنامه‌ی سازندگیمرز باریک میان خیر و شرحال پرسش اینجاست که خشم اخلاقی با این ویژگی و وجود دوگانه، در کل خیر است یا شر؟ قطعا مرز باریکی وجود دارد که می‌تواند یک خشم اخلاقی را به ویژگی پلیدی تبدیل کند. روشن‌ترین معیار برای تشخیص همان است که پیش از این خواندید. باید دید که حاصل این خشم اخلاقی انسانیت زدایی از انسان‌هاست و یا اینکه در عین وجود خشم به وجه انسانی متخلف توجه می‌کنیم؟ وقتی که بحث به اعمال مجرمانه کشیده می‌شود، باید توجه کنیم که هرکس چه متهم و چه مجرم دارای حقوقی است. همانقدر که فرد مجرم سزاوار مجازات است سزاوار برخورداری از حقوق خود نیز هست. نباید با اتکا به خشم اخلاقی او را از هر حق و حقوقی محروم بدانیم.پادکست مویهپادکست مویهMon, 01 Feb 2021 15:58:10 +0330https://virgool.ir/@moyeh.cast/مردی-که-آنجا-نبود-pp4jzmedkdtcمردی که آنجا نبود (The Man Who Wasn't There 2001) فیلمی است به کارگردانی برادران کوئن. روایت‌گری فیلم ساده و در عین حال حیرت انگیز است. راوی که نقش اصلی است گذشته‌ی خود را روایت می‌کند و در روایتش اتفاقات و حالات خود را به طور کامل شرح می‌دهد. در نهایت پس از تمام شدن روایت گذشته، بر روی صندلی الکتریکی می‌نشیند و اعدام می‌شود.اِد نقش اصلی فیلم یک آرایشگر است. آرایشگری که دوبار درگیر پرونده‌ی قتل می‌شود. در پرونده‌ی اول همسرش متهم به قتل است و در پرونده‌ی دوم خود اد متهم به قتل می‌شود. در هر دو پرونده هم متهم بی‌گناه است. پیش از تشکیل و شروع دادگاه اول، اد مراحل رسیدگی به پرونده را شرح می‌دهد، در جایی او می‌گوید: «بیشتر مردم فکر می‌کنن وقتی کسی به جنایتی متهمه، یعنی محکومه و برای همین آوردنش به دادگاه. ولی اینطوری نیست، به این سرعت نیست. چرخ‌های عدالت به کندی پیش میره.» نکته‌ی بسیار مهم و درستی است. از دید دیگران کسی که پشت میله‌های زندان قرار گرفته یا در جلسه‌ی دادگاه جایگاه متهم دارد، یک گناهکار یا زندانی است. کسی به متهم بودن و قطعی نشدن ارتکاب فرد به جرمش توجه نمی‌کند. دادگاه اول به دلایلی ناتمام باقی می‌ماند. اواخر فیلم دادگاه دوم شروع می‌شود. دادگاه بررسی قتلی که متهمش ادوارد است. «وکیل، به روز دادگاه می‌گفت شوی بزرگ.» این جمله‌ای است که ادوارد از وکیلش نقل می‌کند. وکیل خبره دادگاه را یک نمایش می‌بیند. دفاع از متهم برای او نه یک دادخواهی و دفاع از جان آدمی بی‌گناه (یا گناه‌کار) که یک نمایش هیجان انگیز است. تمام این نمایش یک چیز را نشان می‌دهد که این متهم از نگاه افراد مختلف و اجزا‌ی گوناگون این نمایش، یک انسان نیست. در دادگاه ما یک صحنه‌ی نمایش داریم با بازیگران مختلف. قاضی، وکیل، هیئت منصفه و تماشاگران بازیگران این نمایش هستند. بازیگران دور هم جمع شده‌اند و گفتوگو می‌کنند تا ببینند با این شی بزرگ و ناهمگونی که بر صحنه نشسته چه باید کرد؟ جسمی که کوچک ترین دخل و تصرفی گویی در سرنوشت خود ندارد. تنها تاثیری که می‌تواند بگذارد در انتخاب وکیل است. اگر بتواند پول خوبی جور کند و وکیل توانمندی اختیار کند، شانس بیشتری برای زنده ماندن خواهد داشت وگرنه در مدت زمان کوتاهی اعدام خواهد شد. به هر حال نتیجه مهم نیست. آنچه اینجا برای من اهمیت دارد جسم انگاشته شدن یک انسان است. بی‌توجهی تمام بخش‌های مختلف این نمایش به انسانی که درباره‌اش تصمیم گرفته می‌شود. آنچه در فیلم به خوبی نشان داده می‌شود این بی‌اختیاری و نقش اندک متهم در دادگاه است.نهایت این بی‌اهمیتی متهم در پرونده در بخش‌های انتهایی فیلم نمایش داده می‌شود. آنجایی که وکیل خبره پرونده را رها می‌کند. حالا جای او را به یک وکیل تسخیری می‌دهند. وکیل تسخیری در دفاعیات خود اعلام می‌کند که متهم گناه خود را پذیرفته و از دادگاه خواستار تخفیف در مجازات است. این تمام دفاعیات اوست. مگر نه غیر از این است که در دادگاه اول و دوم پرونده و متهم یکی است و تغییری نمی‌کند؟ تنها چیزی که در این دو دادگاه تغییر کرده، وکیل متهم است. همانطور که وکیل خبره در جایی از دفاعیات خود می‌گوید، مسئله واقعیت نیست، مسئله نوع نگاه به حقیقت است. اصلا دادگاه نمی‌تواند به واقعیتی که رخ داده دست یابد. دسترسی دادگاه به حقیقت با واسطه است و به هیچ وجه نمی‌توان به آنچه رخ داده آگاهی کامل یافت. ما در قسمت دوم اشتباهات مرگبار پادکست مویه به مسئله‌ی اشتباهات در محاکمه پرداخته‌ایم. در این قسمت پرسش اصلی ما این است که دادگاه می‌تواند با توجه به ابزار‌های خود به حقیقت دست یابد؟ ممکن نیست که اشتباهات دادگاه باعث شود تا سر بی‌گناه بالای دار رود؟انسان مدرندر جایی از فیلم وکیل اِد در دفاع از او خطاب به هیئت منصفه می‌گوید: «این مرد که به عنوان متهم اینجا نشسته یک انسان مدرن است. مثل همه‌ی شما. از شما میخواهم به او با دقت نگاه کنید. اگر او را متهم کنید خودتان را متهم کرده‌اید.»می‌توان فهمید که در این صحنه وکیل لفاظی‌هایی می‌کند که بتواند با استفاده از پیچیدگی‌های آن موکلش را از اتهام برهاند. می‌توان بر روی لفظ انسان مدرن و دفاعیات وکیل بیشتر تامل کرد. اما من در این خطابه جمله‌ی آخر را نیاز دارم. «اگر او را متهم کنید خودتان را متهم کرده‌اید.» ما همیشه در بررسی حال مجرم و قربانی، خود را به قربانی نزدیک می‌دانیم. تمام کسانی که با اعدام مخالفت کرده‌اند حتما این جمله را از سمت موافقین اعدام شنیده‌اند: «اگر کسی یکی از عزیزان خودت را هم بکشد باز هم با اعدام مخالفی؟» هرکسی شرایط خودش را به قربانی نزدیک‌تر می‌داند. یا بهتر است بگوییم قربانی را انسان‌تر تصور می‌کند. گویی که مجرم با ابری سیاه از انگیزه‌ها و محرک‌های شیطانی پوشانده شده است. گویی که ارتکاب جرم به هیچ‌وجه نمی‌تواند رفتاری باشد که از یک «انسان» رخ می‌دهد. درواقع همانقدر که ممکن است ما در شرایط یک قربانی قرار بگیریم، همانقدر هم ممکن است جای متهم باشیم. مخصوصا اگر آن متهم کسی مثل ادوارد باشد. می‌توان گفت بحث وکیل بر همین استدلال استوار است. او سعی دارد با معرفی کردن ادوارد به عنوان یک انسان مدرن، هیئت منصفه را وا دارد تا او را به عنوان کسی مانند خودشان بپذیرند. متوجه باشند که رفتار مجرمانه‌ی ادوارد با تمام قصاوتش باز هم یک عمل «انسانی» بوده. منظورم از به کار بردن لفظ «انسانی» معنی مثبت آن و رفتاری مبتنی بر آنچه از آدمی انتظار می‌رود نیست. منظورم به طور خالص هر رفتار و عملی است که ممکن است در جهان از یک انسان سر بزند. منظور این است که مرتکب به جرم همچنان انسان است، حتی در لحظه‌ای که به قتل مرتکب می‌شده همچنان یک انسان بوده است. مقصود این نیست که نباید مجازات شود. مقصود این است که حذف او، حذف یک عامل پلید و شیطانی نیست. بلکه حذف یک انسان است. حذفی که حتی باعث نخواهد شد تا در شرایط مشابه یک انسان دیگر دست به چنین اقدامی نزند.روایت این فیلم دقیقا همان چیزی است که در دادگاه، محاکمه و صدور حکم اعدام نادیده گرفته می‌شود. اهمیت این فیلم در همین است که شما با کسی همراه می‌شوید که در دادگاه به عنوان متهم ظاهر شده. زندگی و زیست انسانی او را می‌بینید. با او همراه می‌شوید. حتی ممکن است در لحظه‌ی قتل برای او حق حمله را قائل شوید و کارش را مذموم ندانید. از همه مهم‌تر می‌توانید خود را در روایت او تصور کنید، و ببینید که چه قدر اینکه چنین قتلی از هرکسی سر بزند، در عین اشتباه بودن، ممکن خواهد بود.پادکست مویهپادکست مویهMon, 11 Jan 2021 18:20:59 +0330https://virgool.ir/@moyeh.cast/میخواهم-زنده-بمانم-muy97yawd5kuباربارا گراهام زنی بود که مانند هر انسانی دوست داشت زنده بماند. فیلم «میخواهم زنده بمانم» ( I Want to live! 1958) بر اساس زندگی این مجرم آمریکایی ساخته شده. با توجه به تصویری که از باربارا در فیلم نمایش داده می‌شود، او زنی بی‌مبالات و بی توجه به هنجارها و عیاش بوده. در لحظه زندگی می‌کرده به هنجارهای اجتماعی توجهی نداشته. یک بار در دادگاه در ازای چند روز خوشگذرانی شهادت دروغ داده و به همین دلیل یک سال را در زندان گذرانده است. تک تک این ویژگی‌ها و صفاتی که برشمردم، ممکن است از نظر افرادی پسندیده و جذاب به نظر برسد و در نظر گروهی مذموم و پلید، اما کمتر کسی است که بتواند آنچه گفته شد را به عنوان شواهد و قرائنی برای صدور حکم اعدام باربارا بپذیرد.باربارا گراهام (1923 تا 1955) به جرم قتل اعدام شد. آنطور که رابرت وایز (کارگردان) در فیلم نمایش می‌دهد، باربارا جوانی خود را به خوش گذرانی و در مهمانی‌ها و بارها گذرانده است. یک بار به خاطر همین خوش گذرانی‌ها می‌پذیرد در دادگاه شهادت دروغ دهد و در نتیجه‌ی آن دستگیر شده و مدتی زندانی می‌شود. در نهایت از شیوه‌ی گذران عمر خود احساس پشیمانی می‌کند و تصمیم می‌گیرد تا با مردی ازدواج کند. حاصل این ازدواج فرزند پسری می‌شود. روزگار خوش زندگی مشترک باربارا خیلی زود به سر می‌آید. شوهرش معتاد می‌شود و رفتارهای او باعث می‌شود تا باربارا او را از خانه بیرون کند. باربارای تنها نمی‌تواند از پس مخارج زندگی برآید. برای همین به اجبار پیش دوستان قدیمی خود بر‌می‌گردد.باربارا در دادگاه ادعا می‌کند که دوستانش مرتکب قتلی شدند که او اصلا در صحنه‌ی رخ دادن آن حضور نداشته. او می‌گوید زمان رخ دادن قتل در خانه و پیش شوهرش بوده اما نمی‌تواند ادعای خود را به هیچ شکل ثابت کند. سه نفری که به گفته‌ی باربارا مرتکب قتل شده‌اند اما ادعای دیگری می‌کنند. آن‌ها می‌گویند که باربارا همراه‌شان بوده و اوست که مرتکب این قتل شده. به جز این ادعاها هیچ شاهد دیگری بر ارتکاب او به قتل وجود ندارد.جلسه دادگاه فیلم «میخواهم زنده بمانم»دسترسی با واسطه به حقیقتنکته‌ی اولی که می‌توان به آن اشاره کرد عدم دسترسی مستقیم دادگاه به حقیقت است. مجموعه‌ای از دلایل مانند گذشته‌ی باربارا، واکنش‌ها و رفتارهای به شدت هیجانی او و تلاشش برای دروغ گفتن به دادگاه باعث می‌شود تا هیئت منصفه داستان سه متهم دیگر را بپذیرند و باربارا را گناه کار تشخیص دهند. باربارا در تلاش‌هایش برای فرار از محکومیت، تلاش می‌کند تا شهادت دروغ کسی را بخرد. این موضوع در دادگاه افشا می‌شود و این شکست بزرگی برای اوست. اما با وجود تمام این‌ها باز هم می‌توان اطمینان یافت که ادعای سه متهم دیگر درست است؟ زمانی که باربارا به هیچ‌وجه زیر بار اتهام قتل نرفته و هیچ مدرک دلیل مشخصی برای حتی حضور او در صحنه‌ی قتل وجود ندارد، می‌توان به حقیقت دست یافت؟ به نظر می‌رسد که شهادت دروغ باربارا در گذشته، شهادت سه متهم دیگر، تلاشش برای دروغ گفتن به دادگاه و ناتوانی او در اثبات ادعایش اصلی ترین دلایلی هستند که باعث محکومیت او شده‌اند. دلایلی برآمده از پیش‌داوری‌ها و انتظارات ذهنی که ممکن است به هیچ‌وجه انطباق با حقیقت ماجرا نداشته باشد. البته که سه متهم دیگر نیز با متهم کردن باربارا بر روی همین پیش‌داوری‌ها قمار می‌کنند. در جایی از فیلم از طرف یکی از مدافعان باربارا این فرضیه مطرح می‌شود که آن سه نفر امیدوارند تا باربارا به دلیل زن بودن و مادر بودنش اعدام نشود. خوب اگر دادگاه رای اعدام به قاتل پرونده ندهد قطعا کسانی که در قتل مشارکت کرده‌اند از اعدام نجات خواهند یافت.ما در قسمت اول پادکست مویه به همین پیش‌داوری‌ها که باعث رخ دادن اشتباهات مرگبار می‌شوند به طور مختصر پرداخته‌ایم. اما ماجرای باربارا یک وجه پر رنگ دیگر دارد که باید بیشتر تمرکز را بر روی آن بگذاریم. معتقدم آنچه که بیش از هرچیز باعث محکومیت باربارا می‌شود ویروس «هاری عدالت» است.هاری عدالتشاید معتقد باشید که هاری عدالت لفظ ناخوشایندی است. کافی است به عکس زیر نگاه کنید تا منظور را دریابید. عکسی از اتاق گاز که باربارا در آن اعدام می‌شود. به این عکس نگاه کنید و به این سوال ساده پاسخ دهید: چرا دور تا دور اتاق گاز باید پنجره داشته باشد؟ چرا میله‌ای دور آن تعبیه شده تا تماشاچیان بتوانند با فاصله‌ای مشخص به داخل اتاق گاز نگاه‌کنند و لحظات جان دادن محکوم را دنبال کنند؟اتاق گازچیزی جز یک ویروس هاری می‌تواند انسان‌ها را اینگونه مشتاق تماشای مرگ دیگری کند؟ پرسش دیگر این است که چرا این حالت برای کسی ناخوشایند نیست و چگونه این‌چنین راحت قابل تحمل است؟ پاسخ ساده است: به دلیل وجود این احساس اجرای عدالت. قرار گرفتن حس اجرای عدالت، در کنار این قصاوت باعث می‌شود تا به نظر ناپسند نیاید. هاری عدالت و اشتباه در قضاوتبزرگترین خطر این ویروس در آن است که آخرین نتیجه‌اش برقراری عدالت است. برای درک بهتر این مسئله مثال دیگری میزنم. جعفر شهری در جلد اول کتاب طهران قدیم از یک ماجرای جنایی در تهران می‌گوید. ماجرای محمود قاتل که به جرم قتل در میدان توپخانه (میدان امام خمینی فعلی) به دار آویخته می‌شود. محمود قاتل جوانی بود که یک زن جوان و سه فرزند خردسال او را در تهران به قتل می‌رساند. همه از قصاوت قتل صورت گرفته حیرت زده می‌شوند و این جنایت کل جامعه را دچار هاری عدالت می‌کند. شاه دستور به می‌دهد تا قاتل را در عرض ۴۸ ساعت پیدا و مجازات کنند. چیزی نمانده که مهلت مقرر به پایان برسد که مردی به نام اکبر سلاخ دستگیر می‌شود. این مرد پس از مدت کوتاهی به جرم خود اعتراف می‌کند. ولی پیش از اینکه حکم اعدام او اجرا شود، بازی بر می‌گردد. طلا فروشی که طلاها را از محمود قاتل خریده است، متوجه آثار خون روی طلاها می‌شود و محمود را تحویل نظمیه می‌دهد. اما چرا اکبر سلاخ به گناه نکرده اعتراف می‌کند؟ این سوال را شاه از محمود قاتل می‌پرسد. او پاسخ می‌دهد: «اگر اعلی حضرت شنیده باشند، میگویند در جهنم عقرب‌هایی هست به نام جراره که گناه‌کارها از دست آن‌ها به مارهای قاشیه پناه می‌برند. و هر آیینه اگر ایشان خودشان یک شب در نظمیه خوابیده، یک نوبت دچار دستبندهای قپانی و اماله‌های آب جوش و کشیدن ناخن‌ها و شکستن بند بند انگشت‌ها و آویخته شدن از بیضه‌ها شده باشند، تصدیق می‌فرمایند که اقرار کردن به جرم نکرده و هرچه زودتر مردن پیش آن‌ها عروسی و جایزه و انعام می‌باشد.» اکبر سلاخ هم در اثر شکنجه‌ها چند ماه بعد جان خود را از دست می‌دهد.آنچه جان اکبر سلاخ را می‌گیرد همین حس هاری عدالت است. همان چیزی که درمورد باربارا هم رخ می‌دهد. رسانه‌ها به جامعه نشان می‌دهند که قاتلی با قصاوت جان پیرزنی را گرفته است. با اسلحه آنقدر در صورت او کوبیده تا پیرزن جان داده. رسانه مخاطب می‌خواهد نه حقیقت. اگر مخاطب خشمگین دنبال کننده‌ی بهتری است، چه ایرادی دارد، مخاطبانش را خشمگین‌تر می‌کند. خشمی که تنها با خون از بین می‌برد. خشمی که در برابر سخنان و ادعاهای باربارا سپری می‌شود و اجازه نمی‌دهد تا سخنانش شنیده شود.پادکست مویهپادکست مویهWed, 09 Dec 2020 12:18:18 +0330