https://virgool.ir/feed/@mortazahabibollahiyan«میان کلاس درس و سکوت شب، داستان می‌نویسم؛ اینجا معلمی‌ام را با نویسندگی گره زده‌ام تا قصه‌هایم را با شما قسمت کنم.»fa2026-11-10 16:19:09https://files.virgool.ir/upload/users/4765118/avatar/co3rET.jpghttps://virgool.ir/@mortazahabibollahiyanhttps://virgool.ir/@mortazahabibollahiyan/آن-روز-که-عاشق-شدم-ctub92ofxrs8عاشقانه پارسا، من عاشقتم.صدای لیلا مثل موجی که به صخره می‌کوبد، سکوت اتاق را شکست.به چشم‌هایش نگاه کردم. اضطرابی در نگاهش بود که با تمام خاطراتی که از او داشتم، جور درنمی‌آمد.ما با هم بزرگ شده بودیم. سال‌ها کنار هم بودیم؛ آن‌قدر نزدیک که حضورش برایم چیزی شبیه خانه بود؛ آشنا، امن و بی‌دغدغه. هیچ‌وقت تصور نکرده بودم روزی چنین صحنه‌ای را ببینم.لبخندی زدم؛ لبخندی که بیشتر از آرامش، درماندگی داشت. _من هم دوستت دارم.چشم‌هایش لرزید. انگار منتظر کلمه‌ی دیگری بود.گفت: _من گفتم عاشقتم. تو چی؟این بار آرام‌تر گفتم: _من هم دوستت دارم، لیلا.لبخند تلخی روی لبش نشست._ خیلی نامردی... تو فقط دوستم داری. اما من... من عاشقتم.سکوت کردم.ادامه داد:_ تو می‌خواهی کنار من باشی؛ اما من می‌خواهم با تو باشم.آن جمله در ذهنم ماند.آن روز، برای نخستین بار فهمیدم میان «دوست داشتن» و «عاشق بودن» فاصله‌ای هست که من هیچ‌وقت ندیده بودم.و شاید ترس من از همین بود؛ از اینکه چیزی را که سال‌ها امن و آشنا می‌دانستم، دیگر نتوانم مثل گذشته ببینم.صبح، بی‌آنکه چیزی بگویم، از خانه بیرون زدم.نمی‌دانستم کجا می‌روم؛ فقط می‌دانستم باید دور شوم. راه افتادم.شهر را پشت سر گذاشتم. کوچه‌ها کم‌کم جای خودشان را به جاده دادند و جاده به خاک و سنگ. نه مقصدی داشتم و نه می‌دانستم از چه فرار می‌کنم. فقط می‌خواستم جایی باشم که هیچ‌کس از من نپرسد:«عاشقی یعنی چه؟»نزدیک ظهر، صدای آب مرا متوقف کرد.چشمه‌ای از شکاف میان سنگ‌ها بیرون می‌آمد و بی‌وقفه راه خود را می‌رفت.کنارش نشستم و دستم را در آب فرو بردم. سردی آب تا مغز استخوانم دوید.به جریانش خیره شدم و بی‌اختیار پرسیدمتو از کجا می‌آیی؟چشمه پاسخی نداد.فقط آب بود که از میان سنگ‌ها می‌گذشت و پایین می‌رفت.برای لحظه‌ای خیال کردم شنیدم:«من عاشقم.»سرم را بلند کردم.اطرافم خالی بود.لبخند زدم.خستگی بود.دستم را از آب بیرون آوردم و به راه افتادم.آفتاب حالا بالای سرم بود.ساعت‌ها راه رفته بودم که کوه مقابلم قد کشید؛ خاموش، عظیم و استوار.ایستادم و به آن نگاه کردم._تو چرا این‌قدر ساکتی؟پاسخی نیامد.باد از میان شکاف صخره‌ها گذشت و غرش عمیقی در کوه پیچید.«من عاشقم.»این بار نخندیدم.کوه سال‌ها همان‌جا ایستاده بود؛ در برابر باد، باران و طوفان.شاید عشق همیشه رفتن نبود.گاهی ماندن بود.روی سنگی نشستم. برای اولین بار، به جای فرار کردن، ایستادم.اما هنوز جوابم را پیدا نکرده بودم.نزدیک غروب، وقتی خورشید داشت پشت افق فرو می‌رفت، صدای موج‌ها را شنیدم.راه زیادی آمده بودم.خودم را کنار دریا دیدم.موجی آمد، به ساحل خورد و برگشت.موج دیگری آمد.باز هم برگشت.دریا هر بار خودش را به ساحل می‌سپرد، می‌شکست و دوباره بازمی‌گشت.به یاد حرف لیلا افتادم:«من می‌خواهم با تو باشم.»مدتی طولانی به موج‌ها نگاه کردم.هر بار که می‌آمدند، گویی برای رفتن برمی‌گشتند.شاید عشق همین بود؛آمدن، شکستن و دوباره بازگشتن.اما هنوز چیزی درونم آرام نمی‌گرفت.عشق چیست؟شب از راه رسیده بود.اما من همچنان راه می‌رفتم.نمی‌دانستم چرا.فقط می‌دانستم هنوز چیزی را نفهمیده‌ام.نیمه‌های شب، خودم را میان تپه‌های شن دیدم.روی یکی از آن‌ها نشستم.باد می‌وزید و دانه‌های شن را جابه‌جا می‌کرد.تپه‌ای که چند لحظه پیش شکل دیگری داشت، آرام‌آرام تغییر می‌کرد.به شن‌ها خیره شدم._ شما که هیچ شکل ثابتی ندارید... شما هم عاشقید؟باد وزید.شن‌ها لرزیدند.و صدایی در ذهنم پیچید:«عاشق نباشیم؟»سرم را پایین انداختم.چشمه جاری بود.کوه ایستاده بود.دریا بازمی‌گشت.و شن‌ها تغییر می‌کردند.هر کدام به شیوه‌ی خود، از چیزی که بودند عبور می‌کردند.همان‌جا فهمیدم من سال‌ها «دوست داشتن» را با «عاشق بودن» اشتباه گرفته بودم.دوست داشتن برای من یعنی حفظ کردن آنچه هست؛ همان آرامش، همان نزدیکی، همان شکل آشنا.اما عشق...شاید عشق، جرئت تغییر کردن بود.جرئت حرکت، ماندن، بازگشتن و دوباره شکل گرفتن.صبح، راه خانه را در پیش گرفتم.دیگر نمی‌خواستم معنای عشق را تعریف کنم.فقط می‌خواستم لیلا را ببینم.وقتی به خانه رسیدم، لحظه‌ای پشت در ایستادم.دستم را روی دستگیره گذاشتم.برای نخستین بار از خودم نپرسیدم:«آیا عاشقم؟»پرسیدم:«آیا حاضرم تغییر کنم؟»در را باز کردم.لیلا روبه‌رویم ایستاده بود.یک قدم به سمتش برداشتم؛ نه برای این‌که نزدیک‌تر شوم، بلکه برای این‌که بفهمد دیگر از او دور نمی‌شوم.نگاهش کردم. برای اولین بار، نگاهم را ازچشمانش برنداشتم؛ نه از سر جرئت، که از سر پذیرش.گفتم:_ فکر می‌کنم تازه فهمیدم چه گفتی.لبخند زد؛ لبخندی که همیشه بود و من تا آن لحظه ندیده بودمش.و من، بعد از یک شب سرگردانی، فهمیدم عشق شاید پیدا کردنِ کسی نباشد که بتوانی همیشه کنارش بمانی؛عشق، پذیرفتنِ سفری است که در آن، برای رسیدن به دیگری، باید بارها از نو خودت را پیدا کنی.پایانمرتضی حبیب اللهی یان(دفترنگارخیال)مرتضی حبیب اللهی یان(دفترنگارخیال)Sun, 20 Sep 2026 05:53:43 +0330https://virgool.ir/@mortazahabibollahiyan/کباب-رستم-pf7raq3crs0mپس از پایان مجلس مشاعره، حافظ به همراه چند شاعر دیگر تصمیم گرفتند برای صرف شام به رستورانی در همان نزدیکی بروند.همه دور یک میز نشستند. گارسون منوها را آورد و با لبخند گفت: مشاهیر عزیز، امشب در خدمت شما هستیم. چه میل دارید؟حافظ منو را ورق زد: الا یا ایها الساقی، ادر کأساً و ناولها...گارسون با شرمندگی گفت: قربان، ساقی نداریم.حافظ گفت: پس خودت جامی بده.گارسون گفت: جام هم نداریم.حافظ ابرو بالا انداخت: پس چه دارید؟گارسون منو را نشان داد: لیوان یک‌بارمصرف داریم.فردوسی دستی بر ریش کشید و گفت:بر آتش پراگند چندی کباببخوردن گرفتند یاران شتاببخوردند بی‌نان، فراوان کبابسپس رو به گارسون کرد: برای من و جناب حافظ، کباب رستم بیاور!حافظ لبخندی زد: کباب رستم؟ مگر ما در داستان رستم و سهرابیم یا در خرابات مغان؟فردوسی با جدیت گفت: آدمی گاهی باید هم حماسه بخواند و هم کباب بخورد!گارسون پرسید: کباب رستم دقیقاً چیست؟فردوسی گفت: کبابی به وسعت دشت سیستان، با استخوانی به بلندای نیزه و گوشتی چنان برشته که شیران از دیدنش یاد رستم بیفتند!گارسون زیر لب گفت: پس برای پختنش باید آشپزخانه را بزرگ‌تر کنیم!در همین هنگام مولانا وارد رستوران شد. گارسون پرسید: قربان، شما چه میل دارید؟مولانا چشم بر هم نهاد و گفت: از کجا آمده‌ام، آمدنم بهر چه بود...گارسون گفت: یعنی غذا نمی‌خورید؟مولانا گفت: غذا بهانه است، ما در جست‌وجوی حقیقتیم.عبید زاکانی که تا آن لحظه ساکت بود، منو را از دست گارسون گرفت و گفت:حقیقت را ول کن، اول ببین کباب چنده؛ آدم باید پیش از آنکه گرسنه شود، قیمت را بداند!گارسون قیمت کباب را گفت.عبید لحظه‌ای به منو خیره ماند و گفت: پس یک آدامس بیاور.گارسون با تعجب پرسید: آدامس؟عبید لبخندی زد و گفت:آری؛ هم ارزان‌تر است، هم آدم را مدتی به جویدنِ آرزوهایش مشغول می‌کند.مرتضی حبیب اللهی یان(دفترنگارخیال)مرتضی حبیب اللهی یان(دفترنگارخیال)Sun, 23 Aug 2026 00:58:13 +0330https://virgool.ir/@mortazahabibollahiyan/علی-دایی-الگوی-من-نیست-s7jfe7blosbpصبح، آرام و روشن، از پسِ پنجره‌های کلاس سرک می‌کشید. پرتوهای زرد و کم‌رنگ آفتاب، نرم و بی‌صدا، بر سطح نیمکت‌های چوبی می‌لغزیدند و نسیم خنک حیاط، پرده‌های سپید را به رقصی آهسته و دل‌انگیز وامی‌داشت.محمود وارد کلاس شد. کوله‌اش را از دوش گرفت و بی‌حوصله کنار نیمکت انداخت. نشست و برخلاف روزهای دیگر که با شیطنت، سر به سر دوستانش می‌گذاشت و از هر فرصتی برای خنداندن آن‌ها استفاده می‌کرد، چشم به حیاط دوخت. نگاهش به جایی نامعلوم خیره مانده بود؛ ذهنش هنوز درگیر گفت‌وگویی بود که شب گذشته، میان او و مادرش شکل گرفته بود.حرف‌های مادر هنوز در گوشش زنگ می‌زد.سر سفرهٔ شام، مادر گفته بود:ـ محمودجان، علی دایی را ببین. فقط موفقیتش نیست؛ پشتکارش، اخلاقش، رفتارش... باید از افراد موفق یاد گرفت.مادر کمی مکث کرده و سپس با لحنی که برای محمود آشنا بود، گفته بود:ـ کاش تو هم کمی شبیه او بودی.محمود آن شب چیزی نگفته بود. تنها قاشق را در بشقاب چرخانده و سکوت کرده بود؛ سکوتی که برای او آسان‌تر از پاسخ دادن بود.اکنون، همان پرسش بار دیگر در ذهنش می‌چرخید؛ پرسشی که انگار نمی‌خواست از گوشهٔ فکرش کنار برود:«چرا باید شبیه کس دیگری باشم؟ مگر نمی‌توانم راه خودم را پیدا کنم؟»زنگ مدرسه به صدا درآمد.معلم وارد کلاس شد، دفترش را روی میز گذاشت، گچ را برداشت و روی تخته نوشت:«الگوی زندگی شما کیست و چرا؟»همهمهٔ کلاس فروکش کرد. هرکس قلمی برداشت و در خلوت ذهن خود به دنبال پاسخی گشت. بچه‌ها شروع به نوشتن کردند؛ یکی دربارهٔ پدرش، دیگری دربارهٔ یک دانشمند و چند دانش‌آموز هم دربارهٔ قهرمان ورزشی محبوبشان.اما محمود همچنان به صفحهٔ سفید دفترش خیره مانده بود.سفیدی کاغذ، لحظه‌ای طولانی در برابر نگاهش ایستاد. سپس مداد را برداشت.گویی حرف‌های شب گذشته تمام این مدت در اعماق ذهنش به انتظار نشسته بودند تا فرصتی برای بیرون آمدن پیدا کنند. جملهٔ اول آرام بر کاغذ نشست و پس از آن، جمله‌های دیگر یکی پس از دیگری از ذهنش تراوش کردند و بر سطرهای سفید جاری شدند.نیم ساعت گذشت.معلم نگاهی به ساعت انداخت و گفت:ـ خب، چند نفر انشاهایشان را بخوانند.تعدادی از دانش‌آموزان، یکی پس از دیگری، از جای خود برخاستند و نوشته‌هایشان را خواندند. بعضی با صدایی بلند و استوار، بعضی با مکث و اضطراب، و بعضی چنان آرام که گویی کلمات از خجالت، راه خود را به زحمت از میان لب‌هایشان پیدا می‌کردند.سرانجام نوبت محمود رسید.معلم نگاهی به او انداخت و گفت:ـ تو هم بخوان.محمود دفترش را برداشت و از جای خود برخاست. چند قدم برداشت و کنار تخته ایستاد. برای لحظه‌ای کوتاه، نگاهش را بر صفحهٔ دفتر انداخت و سپس شروع به خواندن کرد:ـ «به نام خالق هستی...من فکر می‌کنم هر آدمی باید الگوی زندگی خودش را انتخاب کند. ممکن است آدم‌های بزرگی باشند که همه دوستشان داشته باشند، اما این دلیل نمی‌شود همه مثل آن‌ها زندگی کنند.مادرم می‌گوید علی دایی آدم موفقی است و من باید از او یاد بگیرم.اما من یک مشکل دارم:علی دایی همیشه از کارهای من باخبر می‌شود و به مادرم خبر می‌دهد. اگر مشقم را ننوشته باشم، می‌فهمد. اگر دیر به خانه برسم، می‌فهمد. اگر با کسی دعوا کنم، باز هم می‌فهمد...»هنوز جملهٔ آخر به‌تمامی در فضای کلاس ننشسته بود که صدایی از میان بچه‌ها بلند شد.معلم دستش را بالا آورد و گفت:ـ صبر کن.محمود ساکت شد.معلم چند لحظه با نگاهی متعجب به او خیره ماند؛ گویی در میان جمله‌ای که شنیده بود، نکته‌ای عجیب پیدا کرده باشد.ـ منظورت از «علی دایی» چیست؟محمود با تعجب پاسخ داد:ـ بله آقا... علی دایی!چند دانش‌آموز به یکدیگر نگاه کردند. نگاه‌هایی که هرکدام پرسشی ناگفته در خود داشت.معلم دوباره پرسید:ـ یعنی خودِ علی دایی؟ـ بله.ـ و او از مشق ننوشتن، دیر آمدنت و دعواهایت باخبر می‌شود؟محمود با همان جدیتی که از آغاز سخنش داشت، سر تکان داد:ـ بله آقا.در همان لحظه، صدای خنده از ته کلاس بلند شد؛ خنده‌ای که خیلی زود از یک گوشه به گوشهٔ دیگر سرایت کرد.محمود از این خنده‌ها دلخور شد. اخم‌هایش را در هم کشید و گفت:ـ چرا می‌خندید؟ من دروغ نمی‌گویم.معلم لحظه‌ای سکوت کرد. نگاهش میان محمود و بچه‌ها رفت و برگشت. سپس رو به مبصر کرد و گفت:ـ برو مدیر را صدا کن.مبصر از کلاس بیرون رفت.چند دقیقه بعد، مدیر وارد کلاس شد.ـ چه خبر است؟معلم دفتر محمود را به طرف او گرفت و گفت:ـ انشایش را بخوانید، آقا.مدیر دفتر را گرفت و چند خط از آن را خواند. هرچه بیشتر می‌خواند، نگاهش بیشتر روی محمود ثابت می‌ماند. سرانجام دفتر را پایین آورد.ـ این را خودت نوشتی؟ـ بله.مدیر پرسید:ـ یعنی واقعاً می‌گویی علی دایی از کارهای تو باخبر می‌شود؟محمود، بی‌آنکه ذره‌ای در گفتهٔ خود تردید کند، پاسخ داد:ـ بله آقا.مدیر لب گشود تا چیزی بگوید، اما ناگهان صدایی از راهرو به گوش رسید:ـ آقا اجازه!همهٔ سرها به سوی در برگشت.پسری لاغراندام با موهای فرفری پشت در ایستاده بود.مدیر گفت:ـ بیا تو.پسر وارد کلاس شد و گفت:ـ ببخشید آقا. از راهرو رد می‌شدم. متوجه سوءتفاهم انشای محمود شدم.مدیر ابرو بالا انداخت.ـ چه سوءتفاهمی؟محمود ناگهان از جا جست؛ گویی گمشده‌ای را یافته باشد. با هیجان رو به مدیر کرد و گفت:ـ دیدید آقا؟!مدیر با تعجب پرسید:ـ چی را؟محمود دستش را به سوی پسر دراز کرد و گفت:ـ خودشه! علی دایی!مدیر مات ماند.پسر چند قدم جلوتر آمد و گفت:ـ من علی تیموری‌ام؛ پسرِ داییِ محمود، کلاس سوم «ب».چند لحظه سکوت بر کلاس حکم‌فرما شد.گویی همهٔ کلمات، ناگهان راه خود را گم کرده بودند.یکی از بچه‌ها سرانجام نتوانست خودش را نگه دارد و خنده‌اش گرفت. همین کافی بود تا فضای کلاس دوباره بشکند و خنده، همچون موجی، از این سو به آن سوی کلاس بدود.مدیر به محمود نگاه کرد، بعد به علی و دوباره به محمود.ناگهان چشم‌هایش گرد شد.ـ صبر کن... پس وقتی می‌گفتی «علی دایی»...علی تیموری حرف او را کامل کرد:ـ منظورش من بودم؛ علیِ داییِ خودش!معلم که تازه رشتهٔ ماجرا را پیدا کرده بود، با تعجب گفت:ـ حالا فهمیدم! ما فکر می‌کردیم منظورت علی داییِ فوتبالیست است؛ همان اسطورهٔ فوتبال!این بار دیگر کلاس تاب نیاورد و از خنده پر شد.محمود، که از این همه خنده هنوز چیزی جز بی‌عدالتی نمی‌فهمید، با اعتراض گفت:ـ خب، من دروغ نگفتم!معلم لبخندی زد و گفت:ـ نه، دروغ نگفتی. فقط نگفتی «علی، پسر دایی‌ام»!محمود ساکت شد.نگاهش روی دفترش افتاد. چند لحظه به نوشته‌های خودش خیره ماند؛ کلماتی که تا چند دقیقه پیش برایش کاملاً روشن بودند، اما حالا می‌دید یک عبارت ساده می‌تواند در ذهن دیگران معنایی کاملاً متفاوت پیدا کند.مداد را برداشت.پایین انشا، با خطی کوچک‌تر نوشت:«راست گفتن کافی نیست؛ باید طوری بگویم که دیگران هم همان چیزی را بفهمند که من می‌گویم.»علی از کنار در گفت:ـ اسم من را هم بنویس!محمود سر بلند کرد و گفت:ـ چرا؟علی با لحنی که گویی حقی مسلم برای خود قائل بود، پاسخ داد:ـ چون بدون من انشایت نصفه می‌ماند.محمود دفتر را بست و گفت:ـ تو فقط خبرچینی.علی دستش را روی سینه گذاشت و با لحنی جدی گفت:ـ خبرچین نیستم؛ راست‌گو هستم!محمود نگاهی به او انداخت؛ نگاهی آمیخته به دلخوری.زنگ پایان کلاس به صدا درآمد.سکوت کلاس، مثل پرده‌ای که کنار زده شود، ناگهان فرو ریخت. صدای کشیده‌شدن نیمکت‌ها، بسته‌شدن دفترها و خنده‌های پراکنده، فضای کلاس را پر کرد.محمود کوله‌پشتی‌اش را بر دوش انداخت و از کلاس بیرون رفت. چند قدم آن‌طرف‌تر، علی منتظرش ایستاده بود.وقتی محمود به او رسید، لحظه‌ای مکث کرد و گفت:ـ علی، فقط یه خواهش... لطفاً به مادرم نگو که امروز انشام رو برای کلاس خوندم!علی لبخندی زد و گفت:ـ باشه؛ ولی اگه خودش پرسید، نمی‌تونم دروغ بگم!محمود آهی کشید و سرش را تکان داد.ـ تو واقعاً هیچ راه فراری برای آدم باقی نمی‌ذاری!علی شانه‌ای بالا انداخت و گفت:ـ من راه فرار نمی‌ذارم؛ فقط حقیقت رو می‌گم.محمود لحظه‌ای نگاهش کرد. بعد خنده‌ای کوتاه روی لبش نشست.ـ مثل همون «علی دایی»؟علی هم خندید.ـ دقیقاً مثل همون!صدای خندهٔ هر دو در راهروی مدرسه پیچید. بعد، شانه‌به‌شانه، از پله‌ها پایین رفتند و در میان هیاهوی بچه‌ها، راهی خانه شدند.پایانمرتضی حبیب اللهی یان(دفترنگارخیال)مرتضی حبیب اللهی یان(دفترنگارخیال)Fri, 14 Aug 2026 06:53:15 +0330https://virgool.ir/@mortazahabibollahiyan/نامه-به-شوهر-آینده-z2y0umiaap2qنامه به شوهر آیندهمی‌گویند آدم نباید برای کسی که هنوز ندیده، دلتنگ شود.من هم دلتنگ نیستم.فقط گاهی، وسط شلوغی کارهای خانه و طویله، با مردی حرف می‌زنم که هنوز نمی‌دانم کیست، کجاست و چه شکلی دارد.نه صدایش را شنیده‌ام، نه خنده‌اش را دیده‌ام.اما بعضی آدم‌ها پیش از آنکه وارد زندگی آدم شوند، آرام‌آرام جایی در دل باز می‌کنند.من هم حرف‌هایی دارم که دوست دارم روزی، وقتی از همین در چوبی وارد این خانه شد، بداند.برای همین می‌نویسم.نه از روی عجله.نه از روی بی‌قراری.فقط بعضی حرف‌ها اگر روی کاغذ نیایند، آرام‌آرام در شلوغی روزها گم می‌شوند.صبح‌های روستای ما همیشه زودتر از آدم‌ها بیدار می‌شوند.هنوز آفتاب کامل از پشت کوه بالا نیامده، صدای خروس‌ها در حیاط پیچیده و مرغ‌ها با عجله‌ای که معلوم نیست برای چیست، این طرف و آن طرف می‌دوند.اما چیزی که مرا بیشتر از هر چیز دیگری از خواب بیرون می‌کشد، فکر طویله است.می‌دانم آنجا کسی منتظر من است.خانم گاو؛ پیرترین ساکن طویله‌ی ما.آرام است، صبور است و گاهی هم کمی گله‌مند.نه با حرف.با همان نگاه آرامی که آدم را یاد مامان‌جون می‌اندازد.وقتی چند دقیقه دیرتر وارد طویله می‌شوم، فقط نگاهم می‌کند.همین کافی است که بفهمم باید توضیحی بدهم.لبخند می‌زنم و می‌گویم:«سلام خانم گاو... می‌دانم. امروز هم دیر کردم.»سرش را آرام تکان می‌دهد.یا شاید من این‌طور خیال می‌کنم.اما سال‌هاست با او زندگی کرده‌ام و می‌دانم بعضی موجودات، بدون حرف هم حرف‌های زیادی برای گفتن دارند.کنارش می‌نشینم و ظرف شیر را آماده می‌کنیم.صدای آرام شیر که در ظرف فلزی می‌ریزد، برای من صدای شروع یک روز تازه است.من با همین صدا بزرگ شده‌ام.با همین صدا یاد گرفته‌ام زندگی همیشه اتفاق‌های بزرگ نیست.گاهی زندگی همین کارهای ساده‌ای است که اگر با دل انجامشان بدهی، خسته‌کننده نمی‌شوند.هنوز کارم تمام نشده که صدای بع‌بع از گوشه‌ی طویله می‌آید.لازم نیست برگردم.می‌دانم خودش است.خانم بز.اگر خانم گاو بانوی آرام و باوقار این خانه باشد، خانم بز دردسر شیرین آن است.همه‌چیز را امتحان می‌کند.هر چیزی که دم دستش باشد، باید یک بار با دندان‌هایش بررسی شود.گونی، بند رخت، گوشه‌ی پارچه و حتی گاهی روسری من.یک روز گوشه‌ی روسری‌ام را گرفت و هرچه خواهش کردم، رها نکرد.آخر خندیدم و گفتم:«خانم بز! آخر یک روز خواستگارم را فراری می‌دهی.»روسری را ول کرد و با همان غروری که مخصوص خودش بود، دور شد.انگار اصلاً برایش مهم نبود من چه گفتم.اما من می‌دانستم.خانم بز از آن‌هایی است که سخت دوست می‌شود، اما اگر کسی را قبول کند، دیگر غریبه نمی‌ماند.تنها کسی که هیچ‌وقت نگران رفتارهایش نیستم، پاکوتاه است.پاکوتاه، سگ کوچک خانه‌ی ماست.بابابزرگ به خاطر پاهای کوتاهش این اسم را روی او گذاشته و از همان روز همه او را همین‌طور صدا می‌زنیم.از وقتی یادم می‌آید، پاکوتاه کنار من بوده است.هر جا بروم، چند قدم عقب‌تر دنبالم می‌آید.اگر بنشینم، کنارم می‌نشیند.اگر ناراحت باشم، سرش را آرام روی پایم می‌گذارد.نه چیزی می‌پرسد، نه نصیحت می‌کند.فقط می‌ماند.شاید بعضی آدم‌ها هم باید همین‌طور باشند.همیشه لازم نیست کسی راه‌حل همه‌چیز را بداند.گاهی فقط کافی است کنار آدم بماند.کارهای صبح که تمام می‌شود، دست‌هایم را کنار حوض می‌شویم.پاکوتاه همان‌جا منتظرم ایستاده است.دستم را روی سرش می‌کشم و می‌گویم:«تو چرا این‌قدر حواست به من هست؟»دمش را تکان می‌دهد.جوابی نمی‌دهد، اما شاید بعضی جواب‌ها قرار نیست با کلمه گفته شوند.با هم راه می‌افتیم طرف خانه.حیاط پر از بوی نان تازه است.همان بویی که کافی است آدم یک لحظه چشم‌هایش را ببندد تا یادش بیاید خانه یعنی چه.مامان‌جون کنار تنور نشسته بود و نان‌ها را یکی‌یکی از دیواره‌ی تنور جدا می‌کرد.بوی هیزم، بوی نان گرم و هوای خنک صبحگاهی با هم آمیخته بود.بابابزرگ روی ایوان نشسته بود.استکان چایش را میان دست‌های پینه‌بسته‌اش گرفته بود و مثل همیشه آرام به حیاط نگاه می‌کرد؛ انگار هیچ عجله‌ای در دنیا نداشت.تا چشم مامان‌جون به من افتاد، لبخند زد.گفت:«رعنا دخترم... خدا قسمت کند یک روز همین نان را کنار شوهرت بخوری.»تکه‌ای نان داغ برداشتم.آن‌قدر گرم بود که مدام از این دست به آن دستش می‌کردم.گفتم:«اول باید کسی پیدا شود که از امتحان این خانه قبول بشود.»بابابزرگ خندید.گفت:«امتحان؟ مگر دانشگاه باز کرده‌ای؟»گفتم:«کمتر از دانشگاه نیست.»انگشت‌هایم را یکی‌یکی بالا آوردم.«اول باید خانم گاو از او خوشش بیاید.»بابابزرگ سرش را تکان داد.«سخت شد.»«دوم، خانم بز قبولش کند.»مامان‌جون خندید.«این یکی از اولی هم سخت‌تر است.»دستم را روی سر پاکوتاه گذاشتم.«سوم هم باید پاکوتاه دمش را برایش تکان بدهد.»خنده‌ی بابابزرگ بلند شد.گفت:«پس بیچاره داماد باید از یک گاو، یک بز و یک سگ نمره‌ی قبولی بگیرد؟»شانه بالا انداختم.گفتم:«نه بابابزرگ... آخر از همه باید از دل من قبول بشود.»چند لحظه سکوت شد.مامان‌جون نگاهم کرد.از همان نگاه‌هایی که بیشتر از هزار سؤال حرف دارند.من هم چیزی نگفتم.راستش را بخواهی، آقای ناشناس...خودم هم دقیق نمی‌دانستم آدم باید دنبال چه کسی بگردد.فقط می‌دانستم اگر روزی کسی وارد زندگی‌ام شد، باید آرامش بیاورد.باید کنار او بتوانم خودم باشم.همین.بعدازظهر، استکان چایم را برداشتم و رفتم زیر درخت گردوی پیر حیاط.این درخت سال‌هاست وسط حیاط ایستاده است.بابابزرگ می‌گوید از خودش هم پیرتر است.گاهی فکر می‌کنم اگر زبان داشت، می‌توانست قصه‌ی چند نسل را برایمان تعریف کند.آمدن‌ها و رفتن‌ها.خنده‌ها و گریه‌ها.روزهایی که گذشته‌اند و دیگر برنمی‌گردند.برای همین، بعضی رازهایم را به او می‌سپارم.درخت گردو خوب راز نگه می‌دارد.نه میان حرف آدم می‌پرد، نه قضاوت می‌کند.دفترم را از زیر صندلی چوبی بیرون آوردم.صفحه‌ی سفید روبه‌رویم بود.چند لحظه فقط نگاهش کردم.گاهی آدم حرف‌های زیادی دارد، اما نمی‌داند از کجا شروع کند.قلم را برداشتم.فکر کردم اگر روزی آمدی، دوست دارم بدانی پیش از آمدنت، من چه کسی بودم.دختری که صبح‌هایش با بیدار شدن روستا آغاز می‌شد.با یک بز شیطان سر و کله می‌زد.با یک سگ کوچک حرف می‌زد.و عصرها زیر سایه‌ی یک درخت گردوی پیر، برای مردی که هنوز ندیده بود، نامه می‌نوشت.نوک قلم را روی کاغذ گذاشتم.بالای صفحه نوشتم:نامه به شوهر آیندهبعد کمی مکث کردم.و شروع کردم:سلام آقای ناشناس...امیدوارم هر جا هستی، دست‌کم بلد باشی هیزم بشکنی؛ چون اگر قرار باشد همه‌ی کارها را خودم انجام بدهم، پس شوهر به چه درد می‌خورد؟البته نترس.قرار نیست از همان روز اول تو را به طویله بفرستم.اول یک استکان چای دستت می‌دهم.اگر دیدم آدم صبوری هستی، کم‌کم مسئولیت خانم گاو را هم به تو می‌سپارم.البته باید بدانی این کار ساده‌ای نیست.خانم گاو سال‌هاست صاحب‌خانه‌ی این طویله است و به این راحتی هر کسی را قبول نمی‌کند.اما اگر با حوصله رفتار کنی، شاید یک روز نگاه مهربانش نصیبت شود.فقط یک هشدار...اگر از خانم بز می‌ترسی، بهتر است همین حالا نامه را ببندی.او خودش را صاحب این خانه می‌داند و برای ورود هر تازه‌واردی، نظرش از همه مهم‌تر است.اگر روزی دیدی با اخم نگاهت می‌کند، ناراحت نشو.دلش سخت نیست.فقط راه رسیدن به دلش را باید بلد باشی.یک تکه نان خشک کافی است.گل دوست ندارد.شعر هم نه.نان خشک را بیشتر از هر چیزی دوست دارد.اما درباره‌ی پاکوتاه...اگر روزی آمدی و دیدی همان اول دور پایت چرخید و دمش را تکان داد، خیالم راحت می‌شود.پاکوتاه بیشتر از آنکه پارس کند، آدم‌ها را می‌شناسد.اگر تو را دوست داشته باشد، یعنی احتمالاً آدم خوبی هستی.اگر هم کمی زمان خواست، ناراحت نشو.او برای اعتماد کردن عجله نمی‌کند.من هم همین‌طورم.یک خواهش دیگر هم دارم.وقتی از سر کار به خانه برمی‌گردی، اگر می‌شود خستگی‌ات را همان پشت در بگذار و بعد وارد خانه شو.نه اینکه خسته نشوی.زندگی همیشه آسان نیست.آدم‌ها گاهی با هزار فکر و نگرانی از بیرون به خانه برمی‌گردند.اما خانه باید جایی باشد که آدم دوباره آرامش خودش را پیدا کند.این دنیا غم کم ندارد.دلم می‌خواهد سهم من از زندگی، مردی باشد که خندیدن را بلد باشد.نه اینکه همیشه خوشحال باشد.هیچ‌کس همیشه خوشحال نیست.فقط دلم می‌خواهد روزهای سخت که آمدند، کنار هم یادمان نرود هنوز چیزهایی برای لبخند زدن وجود دارد.فکر می‌کنم اگر دو نفر کنار هم بلد باشند بخندند، خیلی از سختی‌ها کوچک‌تر می‌شوند.من از زندگی چیزهای عجیب نمی‌خواهم.یک خانه‌ی ساده.یک حیاط کوچک.صدای چند مرغ و خروس در صبح.بوی نان تازه.یک فنجان چای عصرگاهی.و کسی که وقتی از راه می‌رسد، هنوز مهربانی را فراموش نکرده باشد.آقای ناشناس...نمی‌دانم چه زمانی می‌آیی.نمی‌دانم از کدام راه وارد این خانه می‌شوی.شاید از همین راه خاکی کنار مزرعه.شاید روزی که اصلاً انتظارش را ندارم.اما یک چیز را می‌دانم.اگر آمدی، امیدوارم قبل از اینکه همسر من باشی، دوست من باشی.کسی که بتوانم کنار او خودم باشم.کسی که از حرف زدن من با حیوان‌های خانه، از علاقه‌ام به این درخت گردو و از دلبستگی‌ام به همین زندگی ساده تعجب نکند.چون این‌ها بخشی از من هستند.من نمی‌خواهم کسی بیاید و مرا تغییر بدهد.فقط می‌خواهم کسی بیاید که کنار هم بهتر شویم.آخرین جمله را آهسته‌تر نوشتم:من منتظرت می‌مانم.نه با بی‌قراری...با امید.قلم را کنار گذاشتم.مدتی به نامه نگاه کردم.عجیب است...آدم گاهی حرف‌هایی را به کسی می‌گوید که هنوز ندیده، اما به آدم‌هایی که هر روز کنارش هستند، هیچ‌وقت نمی‌گوید.کاغذ را آرام تا کردم.دستم را روی آن کشیدم.انگار می‌خواستم مطمئن شوم همه‌ی حرف‌هایم همان‌جا مانده‌اند.بعد لبخند زدم.نامه را کنار گذاشتم؛ نه برای اینکه حتماً کسی آن را پیدا کند، بلکه برای اینکه بدانم جایی در این دنیا، حرف‌های ناگفته‌ام را به آینده سپرده‌ام.و شاید روزی، کسی که هنوز نمی‌شناسم، آن را بخواند و بفهمد:پیش از آنکه قدم به این خانه بگذارد، جایی در دل دختری برایش چراغی روشن بوده است.پایانچهارشنبه، ۱۴ مرداد ۱۴۰۵مرتضی حبیب‌اللهی‌یانمرتضی حبیب اللهی یان(دفترنگارخیال)مرتضی حبیب اللهی یان(دفترنگارخیال)Wed, 05 Aug 2026 18:01:40 +0330https://virgool.ir/@mortazahabibollahiyan/خواب-یک-مورچه-p6wakknpztouمورچه‌ای بود که تمام عمرش فقط کار کرده بود؛ صبح تا شب دانه می‌کشید و شب تا صبح، خوابِ دانه می‌دید. یک شب آن‌قدر خسته بود که هنوز سرش به بالش نرسیده، خوابش برد.در خواب دید پادشاه مورچه‌ها شده است.صبحِ نخستین روز سلطنت، وزیر اعظم با تشریفات فراوان وارد شد و گفت:ـ قربان! رعایا چشم‌انتظار فرمان ملوکانه‌اند.شاه با وقار سری تکان داد و پرسید:ـ همه آمده‌اند؟وزیر گفت:ـ همه حاضرند... فقط یک مورچه نیامده است.شاه اخم کرد.ـ چرا؟وزیر با خونسردی پاسخ داد:ـ دیشب آن‌قدر خورده که هنوز از خواب بیدار نشده است.شاه با ناباوری گفت:ـ یعنی در این سرزمین، کسی آن‌قدر روزی دارد که از پرخوری خواب بماند؟در همان لحظه، مورچه‌ای پیر، لاغر و خمیده، از میان جمع پیش آمد و گفت:ـ قربان، شما کجای کاری؟ اگر یکی از سیری خواب مانده، هزاران مورچه از گرسنگی خواب به چشمشان نمی‌آید.شاه مات ماند.رو به وزیر کرد و گفت:ـ مگر انبارهای آذوقه پُر نیست؟وزیر گلویش را صاف کرد و گفت:ـ جانم به فدایت... چند هفته‌ای است که انبارها خالی شده‌اند.شاه با خشم گفت:ـ پس چرا مرا باخبر نکردید؟وزیر لبخند کم‌رنگی زد.ـ خبر دادیم، قربان... اما با زبان گزارش‌ها.ـ یعنی؟ـ نوشتیم: «ذخایر غذایی وارد مرحلهٔ مدیریت هوشمند مصرف شده‌اند.»شاه لحظه‌ای سکوت کرد.ـ ترجمه‌اش چیست؟وزیر آهسته گفت:ـ یعنی... چیزی نمانده است.شاه بی‌درنگ فرمان داد درهای قصر را بگشایند تا هرکس بی‌هراس سخنش را بگوید.مورچه‌ها یکی‌یکی آمدند.یکی گفت:ـ هرچه بیشتر کار می‌کنیم، دانه‌ها کمتر به سفره‌ها می‌رسند.دیگری گفت:ـ انبارها خالی است، اما دفترها هنوز از فراوانی می‌نویسند.سومی گفت:ـ هر وقت حقیقت را می‌گوییم، می‌گویند زیادی سیاه می‌بینید.شاه هرچه بیشتر می‌شنید، سنگینیِ تاج را بیشتر احساس می‌کرد.سرانجام برخاست و گفت:ـ از امروز، هیچ‌کس حق ندارد حقیقت را پشت واژه‌های زیبا پنهان کند. اگر انبار خالی است، بنویسید خالی است. اگر دردی هست، نامش را درد بگذارید. هیچ زخمی با عوض کردن نامش درمان نمی‌شود.سکوتی سنگین بر جمع افتاد.پیرمورچه‌ای آرام گفت:ـ قربان... گفتنِ حقیقت، شکمِ گرسنه را سیر نمی‌کند؛ اما دست‌کم دیگر کسی گرسنگی را با واژه‌های رنگین، جشن نمی‌گیرد.شاه تاجش را از سر برداشت، نگاهی به آن انداخت و آهسته گفت:ـ شاید نخستین وظیفهٔ یک تاج، سنگین بودنش باشد؛ تا صاحبش، رنجِ دیگران را از یاد نبرد.در همین لحظه، مورچه از خواب پرید.چشم‌هایش را مالید، از لانه بیرون آمد و دوباره همان صف‌های همیشگی را دید؛ همان انبارها، همان گزارش‌های پرزرق‌وبرق و همان لبخندهای آشنا.لحظه‌ای ایستاد.با خودش گفت:«عجیب بود...در خواب، حقیقت را می‌شد گفت؛اما در بیداری، هنوز واژه‌ها از واقعیت سیرتر بودند.»دانه‌ای را روی دوشش گذاشت و در صف افتاد.راه همان بود...فقط فهمید گاهی خواب، راستگوتر از بیداری است.مرتضی حبیب اللهی یان(دفترنگارخیال)مرتضی حبیب اللهی یان(دفترنگارخیال)Mon, 03 Aug 2026 05:24:00 +0330https://virgool.ir/@mortazahabibollahiyan/مامانمن-زن-می-خواهم-l64ganlkurbxتا وقتی بزرگ شویمداستان کوتاهمامان، من زن می‌خواهمنویسنده: مرتضی حبیب‌اللهی یانمنیژه داشت سفره‌ی شام را می‌انداخت که صدای ناصر را از پشت سر شنید:— مامان، من زن می‌خواهم.دستش همان‌جا ماند. قاشق در هوا متوقف شد و سفره نیمه‌چیده باقی ماند. نمی‌دانست باید این جمله را جدی بگیرد یا آن را شوخی بداند.برگشت. ناصر، پسر هفده‌ساله‌اش، روبه‌رویش ایستاده بود.چند لحظه چیزی نگفت؛ منتظر بود پسرش لبخند بزند و بگوید شوخی کرده است. اما جدیت چهره‌ی ناصر چنین برداشتی را ممکن نمی‌کرد.منیژه با لحنی آرام گفت:— ناصر، تو هنوز جوراب‌هایت را پیدا نمی‌کنی، آن‌وقت می‌خواهی زن بگیری؟ناصر اخم کرد.— مامان، این دو تا چه ربطی به هم دارند؟— خیلی هم ربط دارند. کسی که هر صبح دنبال یک لنگه جوراب می‌گردد، هنوز باید یاد بگیرد چطور از پسِ زندگی خودش برآید.ناصر با اطمینان گفت:— برای جوراب‌هایم برنامه دارم.— چه برنامه‌ای؟کمی مکث کرد.— اگر پیدایشان نکردم، یک جفت دیگر برمی‌دارم.منیژه آهی کشید.— دیدی؟ اول همین یک جفت جوراب را مدیریت کن، بعد به فکر اداره‌ی یک زندگی دونفره باش.ناصر زیر لب گفت:— هیچ‌کس توانایی‌های آدم را باور نمی‌کند.لحن منیژه نرم‌تر شد.— چرا، من باور دارم؛ فقط هنوز مطمئن نیستم کسی که برای پیدا کردن جورابش به کمک مادرش احتیاج دارد، بتواند مسئول خوشبختی یک نفر دیگر هم باشد.ناصر بدون اینکه از مادر فاصله بگیرد، گفت:— مامان، من جدی می‌گویم.منیژه قاشق را آرام روی سفره گذاشت.— ناصر... تو فقط هفده سالت است.— هفده سال کم است؟ برای رأی دادن گفتند به سن قانونی رسیده‌ام. برای نماز و روزه هم گفتند به سن تکلیف رسیده‌ام. پس چرا وقتی درباره‌ی زندگی خودم حرف می‌زنم، همه می‌گویند بچه‌ام؟— چون ازدواج با رأی دادن فرق دارد.— می‌دانم.— ازدواج شوخی نیست.ناصر بی‌درنگ پاسخ داد:— من هم شوخی نمی‌کنم.چند لحظه گذشت.منیژه پرسید:— با چه کسی می‌خواهی ازدواج کنی؟ناصر برای نخستین بار سرش را پایین انداخت.— الهام.نام الهام برای منیژه غریبه نبود. دختر مریم‌خانم، همسایه‌ی دیواربه‌دیوارشان، سال‌ها کنار آن‌ها بزرگ شده بود. دو خانه با فاصله‌ای اندک کنار هم قرار داشتند و کودکی ناصر و الهام در همان نزدیکی گذشته بود.آن دو سال‌ها پیش، گوشه‌ای از حیاط را با دو تکه چوب و پتویی کهنه به خانه‌ای خیالی تبدیل کرده بودند.الهام بشقابی خالی وسط اتاق خیالی گذاشت و گفت:— شام آماده است.ناصر روبه‌رویش نشست و سینه را جلو داد.— امروز خیلی کار کردم.الهام پرسید:— چه کاری؟ناصر کمی فکر کرد.— کارهای مهم.— مثلاً؟قاشق خیالی‌اش را در بشقاب خالی چرخاند.— مثلاً همین شام خوردن.هر دو با قاشق‌هایی خیالی، غذایی خیالی خوردند و از بازی خودشان راضی بودند.چند روز بعد، الهام با همان جدیت کودکانه گفت:— من زن تو می‌شوم.ناصر جواب داد:— من هم شوهر تو می‌شوم.هیچ‌کدام نمی‌دانستند بعضی حرف‌ها، اگرچه در کودکی گفته می‌شوند، ممکن است سال‌ها در دل آدم باقی بمانند.آن شب، کاظم دیرتر از همیشه به خانه رسید. خستگی از چهره‌اش پیدا بود. هنوز کفش‌هایش را درنیاورده بود که منیژه گفت:— باید درباره‌ی ناصر با تو حرف بزنم.کاظم متوجه جدیت همسرش شد.— اتفاقی افتاده؟— ناصر می‌خواهد ازدواج کند.کاظم ایستاد.— با چه کسی؟— الهام.نام الهام برای او آشنا بود؛ اما شنیدن آن در کنار واژه‌ی ازدواج، موضوع را جدی‌تر می‌کرد. آرام نشست.— او هنوز هفده سالش است.— من هم همین را به او گفتم.— چه گفت؟منیژه گفت‌وگوی عصر را برایش تعریف کرد؛ از استدلال ناصر درباره‌ی سن قانونی و تکلیف گرفته تا اصرارش بر اینکه تصمیمش جدی است.کاظم مدتی چیزی نگفت.— تو چه فکر می‌کنی؟منیژه پاسخ داد:— به نظرم هنوز برای زندگی مستقل آماده نیست.کاظم سر تکان داد.— من هم همین نگرانی را دارم.منیژه پس از لحظه‌ای گفت:— اما اگر الهام هم ناصر را دوست داشته باشد، چه؟کاظم به سمت پنجره رفت.— اول باید بدانیم خود الهام چه می‌خواهد. بهتر است با مریم‌خانم صحبت کنی.منیژه پرسید:— چرا من؟— چون تو مادر ناصری. مریم‌خانم هم مادر الهام است. قبل از هر تصمیمی باید حرف خودشان را بشنویم.روز بعد، منیژه به خانه‌ی مریم‌خانم رفت.مریم‌خانم از همان لحظه‌ی دیدن منیژه فهمید که این دیدار، یک رفت‌وآمد معمولی نیست. پس از چند تعارف کوتاه، خودش سر صحبت را باز کرد.— درباره‌ی ناصر آمده‌ای؟منیژه کمی جا خورد.— تو می‌دانی؟— الهام با من حرف زده است.— چه گفته؟مریم‌خانم آرام گفت:— گفته ناصر را دوست دارد.منیژه لحظه‌ای مکث کرد.— ناصر هم همین را می‌گوید.چهره‌ی مریم‌خانم جدی شد.— محمود وقتی فهمید، خیلی عصبانی شد.— الهام چه واکنشی نشان داد؟مریم‌خانم دست‌هایش را در هم قفل کرد.— گفت نمی‌تواند احساسش را با دستور از بین ببرد.منیژه گفت:— کاظم معتقد است این دو هنوز برای زندگی آماده نیستند.مریم‌خانم سر تکان داد.— من هم همین نگرانی را دارم.چند لحظه هر دو چیزی نگفتند.مریم‌خانم ادامه داد:— اما شاید آماده نبودن برای ازدواج، با دوست نداشتن فرق داشته باشد.منیژه آرام پاسخ داد:— شاید باید مراقب باشیم نگرانی ما باعث نشود آن‌ها یاد بگیرند احساسشان را پنهان کنند.مریم‌خانم گفت:— من هم از همین می‌ترسم.آن شب، وقتی خانه آرام شد، مریم‌خانم کنار الهام نشست.— الهام، واقعاً ناصر را دوست داری؟الهام سر پایین انداخت.— بله.— می‌دانی هنوز برای یک زندگی مستقل آماده نیستی؟— بله.تعجب در چهره‌ی مادرش پیدا شد.— پس چرا می‌خواهی ازدواج کنی؟الهام کمی مکث کرد و گفت:— من نگفتم همین فردا ازدواج کنم. فقط نمی‌خواهم چون هنوز کوچک‌ترم، مجبور شوم بگویم ناصر را دوست ندارم.مریم‌خانم دست دخترش را گرفت.— پس چه می‌خواهی؟الهام پاسخ داد:— می‌خواهم بزرگ شوم. درس بخوانم. چیزهای زیادی یاد بگیرم. اما در همین مدت، احساس خودم را هم انکار نکنم.مریم‌خانم گفت:— شاید دوست داشتن به این معنا نباشد که آدم همین امروز باید ازدواج کند.الهام سر تکان داد.— می‌دانم. یعنی آدم بداند دلش کجاست.مریم‌خانم چیزی نگفت. آن شب برای نخستین بار احساس کرد دخترش دیگر همان کودک کوچکی نیست که روزی با یک بشقاب خالی، خانه‌بازی می‌کرد.چند روز بعد، کاظم و منیژه به خانه‌ی مریم‌خانم رفتند. محمود، پدر الهام، نیز در خانه بود.پس از احوال‌پرسی کوتاه، هر چهار نفر در پذیرایی روبه‌روی هم نشستند.صدای تیک‌تاک ساعت در اتاق می‌پیچید و هیچ‌کس آغازگر گفت‌وگو نبود.سرانجام کاظم گفت:— من مخالف احساس ناصر و الهام نیستم. نگرانی من این است که ناصر هنوز مسئولیت‌های زندگی را آن‌طور که باید نمی‌شناسد.محمود پاسخ داد:— نگرانی من درباره‌ی الهام هم همین است.منیژه گفت:— اما جدا کردنشان، لزوماً مشکل را حل نمی‌کند.محمود دست‌هایش را به هم گره زد.— پس چه باید کرد؟پاسخی آماده وجود نداشت.کاظم پس از کمی تأمل گفت:— شاید بهتر باشد خودشان هم در این گفت‌وگو حضور داشته باشند.محمود پذیرفت.کاظم گوشی‌اش را برداشت و با ناصر تماس گرفت.— ناصر، بیا خانه‌ی مریم‌خانم.— برای چه؟— می‌خواهیم درباره‌ی موضوعی که خودت مطرح کرده‌ای، با حضورت صحبت کنیم.— می‌آیم.مریم‌خانم هم الهام را صدا زد.چند دقیقه بعد، الهام وارد اتاق شد و کنار مادرش نشست. کمی بعد، ناصر نیز رسید.اکنون هر شش نفر در یک اتاق بودند؛ هرکدام با نگرانی مشترکی که از زاویه‌ای متفاوت به آن نگاه می‌کردند.کاظم رو به پسرش کرد.— ناصر، من و مادرت می‌دانیم که الهام را دوست داری.— بله.— اما دوست داشتن، به‌تنهایی برای ساختن یک زندگی کافی نیست.ناصر پاسخ داد:— می‌دانم.کاظم پرسید:— واقعاً؟ناصر گفت:— بله. من هنوز خیلی چیزها را بلد نیستم.محمود پرسید:— اگر روزی زندگی سخت شد، چه می‌کنی؟ناصر کمی مکث کرد.— یاد می‌گیرم.— اگر نتوانستی؟— دوباره تلاش می‌کنم.الهام که تا آن لحظه چیزی نگفته بود، وارد گفت‌وگو شد.— ما نمی‌گوییم آماده‌ایم همین امروز یک زندگی مستقل شروع کنیم. فقط می‌خواهیم فرصت داشته باشیم برای آن روز آماده شویم.منیژه گفت:— شاید مهم این باشد که در این مدت، به جای عجله، یاد بگیرید چطور برای آینده آماده شوید.ناصر پرسید:— یعنی چه؟— یعنی اگر واقعاً همدیگر را دوست دارید، باید ثابت کنید این احساس فقط یک هیجان زودگذر نیست. باید رشد کنید، یاد بگیرید و مسئولیت‌پذیر شوید.کاظم خطاب به محمود گفت:— شاید بتوانیم راهی پیدا کنیم که نه احساسشان نادیده گرفته شود و نه بدون آمادگی وارد زندگی مشترک شوند.محمود گفت:— راهی بین عجله و جدایی.ناصر پرسید:— چه راهی؟چند لحظه همه منتظر ماندند.منیژه گفت:— نامزدی.الهام رو به ناصر کرد.— یعنی تا وقتی بزرگ‌تر و آماده‌تر شویم، صبر کنیم؟کاظم پاسخ داد:— بله. این مدت فرصتی است تا خودتان را بهتر بشناسید و برای آینده آماده شوید.مریم‌خانم دست دخترش را گرفت.— در این مدت باید درس بخوانید، تجربه کسب کنید و بفهمید زندگی فقط دوست داشتن نیست؛ همراهی و مسئولیت هم هست.ناصر به الهام نگاه کرد.— من قبول می‌کنم.الهام گفت:— من هم.چند هفته بعد، خانواده‌ها مراسم کوچکی گرفتند. خبری از مهمانی بزرگ و تشریفات نبود؛ فقط نزدیک‌ترین افراد دو خانواده دور هم جمع شده بودند.ناصر و الهام کنار هم نشسته بودند.کاظم رو به پسرش کرد.— خب، آقای داماد آینده، حالا دیگر باید بیشتر از قبل درس بخوانی.ناصر پاسخ داد:— می‌دانم.محمود هم رو به الهام کرد.— تو هم حواست به درس‌هایت باشد.— چشم.بعد از رفتن مهمان‌ها، ناصر و الهام کنار پنجره ایستادند.ناصر گفت:— الهام، راستش را بگو... آن روز که گفتی زن من می‌شوی، واقعاً برای عشق بود یا فقط چون من تنها هم‌بازی‌ات بودم؟الهام با تعجب گفت:— برای هیچ‌کدام!ناصر ابرو بالا انداخت.— هیچ‌کدام؟— نه. برای این بود که آن روزها هر روز برایم آب‌نبات می‌آوردی و من فکر کردم تا آخر عمر آب‌نبات دارم.ناصر گفت:— یعنی اگر آب‌نبات نبود، هیچ شانسی نداشتم؟الهام جواب داد:— نه، خودت از آب‌نبات هم شیرین‌تری. فقط نمی‌خواستم آن موقع مغرور شوی.ناصر گفت:— سال‌ها پیش فکر می‌کردم عشق یعنی هر طور شده به تو برسم. اما حالا می‌فهمم عشق یعنی کنار کسی ایستادن و با او قدم زدن؛ حتی اگر راه طولانی باشد.الهام سرش را روی شانه‌ی او گذاشت.— و من همان دختری هستم که روزی به هوای آب‌نباتت می‌آمد... اما حالا برای خودت مانده‌ام.ناصر پرسید:— یعنی هنوز هم فکر می‌کنی من فقط آب‌نبات بودم؟الهام گفت:— نه. حالا فهمیده‌ام تو از آب‌نبات هم دردسر بیشتری داری.ناصر گفت:— دردسر؟ من؟الهام پاسخ داد:— بله. آن روزها فقط منتظر بودم ببینم چه آب‌نباتی می‌آوری. حالا باید ببینم فردا چه بهانه‌ای برای دیر آمدن داری.ناصر گفت:— یعنی از همین حالا داری مرا متهم می‌کنی؟— نه، دارم برای آینده آماده می‌شوم.ناصر سرش را تکان داد.— عجب! هنوز زندگی شروع نشده، پرونده‌ی من تشکیل شد؟الهام با شیطنت گفت:— البته. یک پرونده‌ی قدیمی هم داری.ناصر پرسید:— چه پرونده‌ای؟— پرونده‌ی پسری که در کودکی قول می‌داد همیشه مراقب من باشد، اما هر وقت مادرش صدایش می‌زد، اول می‌گفت: «الهام، تو برو ببین چی کارم دارند!»ناصر گفت:— خب، من داشتم تو را برای مسئولیت‌های آینده آماده می‌کردم.الهام پاسخ داد:— یعنی از همان بچگی می‌خواستی همسر داشته باشی، نه فقط هم‌بازی؟— نه. آن موقع فقط می‌خواستم یکی باشد که کارهای سخت را با او تقسیم کنم.— پس خوشحالم که بزرگ شدی؛ چون بالاخره فهمیدی اسم این کار «همراهی» است، نه «واگذار کردن مسئولیت».ناصر لبخندی زد و هر دو خندیدند.دیوار کوتاه میان دو خانه هنوز همان‌جا بود؛ اما دیگر فقط مرز دو حیاط نبود. یادگار روزهایی بود که دو کودک، بی‌آنکه بدانند، نخستین قدم‌های همراهی را برداشته بودند.آن‌ها حالا می‌دانستند دوست داشتن فقط رسیدن به یکدیگر نیست؛ گاهی یعنی صبر کردن، یاد گرفتن و آماده شدن برای روزهایی که هنوز نیامده‌اند.و شاید زیباترین بخشِ عشق همین باشد؛ اینکه دو نفر، نه فقط برای کنار هم بودن، بلکه برای بهتر شدنِ کنار هم تلاش کنند.پایانمرتضی حبیب اللهی یان(دفترنگارخیال)مرتضی حبیب اللهی یان(دفترنگارخیال)Thu, 30 Jul 2026 20:40:12 +0330https://virgool.ir/@mortazahabibollahiyan/آن-مرد-با-اسب-آمد-wedqg4cqlgqnآن مرد اسب دارد...ان مرد با اسب آمدامیر، دانشجوی پزشکی، همیشه می‌خواست خیلی جدی و علمی به نظر برسد. اما زندگی دانشگاهی با او شوخی داشت. صبح بارانی، امیر با روپوش سفید خیس وارد کلاس شد. دوستانش با خنده گفتند:  – نگاه کنید! آن مرد در باران آمد!  امیر اخم کرد و گفت: «من دانشجوی پزشکی‌ام، نه شخصیت کتاب فارسی!» ولی همین جمله کافی بود تا همه روز او را «آن مرد» صدا بزنند. چند روز بعد، استاد از او خواست درباره سیستم گردش خون توضیح دهد. امیر با اعتماد به نفس شروع کرد:  – قلب انسان درست مثل قلب اسب کار می‌کند…  کلاس منفجر شد از خنده. یکی از بچه‌ها گفت: «خب معلوم است، چون آن مرد اسب دارد!»  امیر سرخ شد، اما استاد با لبخند گفت: «مقایسه‌ات بد نبود، فقط حیف که اسبش بیشتر از تو معروف شد!» در آزمایشگاه، وقتی باید داروها را مرتب می‌کرد، امیر به جای جعبه‌ی مخصوص، یک سبد میوه آورد. قرص‌ها و آمپول‌ها را داخل سبد ریخت و با غرور گفت: «همه‌چیز آماده است!»  دوستانش دوباره شروع کردند: «آن مرد سبد دارد!»  پرستارها از خنده اشک ریختند و تا مدت‌ها به او می‌گفتند «دکتر سبدی». یک روز دیگر، امیر دیر به کلاس رسید. نفس‌زنان وارد شد و گفت: «ببخشید استاد، اتوبوس خراب شد.»  یکی از بچه‌ها زیر لب گفت: «می‌خواستی با اسب بیایی، آن مرد با اسب آمد!»  کلاس دوباره منفجر شد و استاد هم خنده‌اش گرفت. ماجرا وقتی کامل شد که امیر در بخش جراحی، ابزارها را نگاه می‌کرد و یکی را برداشت و گفت: «این شبیه داس است!»  دوستانش فرصت را از دست ندادند: «بله، آن مرد داس دارد!»  از آن روز دیگر هیچ‌کس اسم واقعی‌اش را صدا نمی‌زد. همه فقط می‌گفتند: «آن مرد…» امیر اول ناراحت می‌شد، اما کم‌کم فهمید این شوخی‌ها بخشی از شیرینی زندگی دانشجویی است. هر بار که کسی صدایش می‌زد «آن مرد»، خودش هم می‌خندید و می‌گفت:  – درست است، آن مرد اسب دارد، داس دارد، سبد دارد، با اسب آمد و در باران آمد… و حالا هم پزشک شده؛ همان مردی که اسمش کافی است تا همه را یک‌باره به روزهای دبستان و درس فراموش‌نشدنیِ «آن مرد آمد» برگرداند.مرتضی حبیب اللهی یان(دفترنگارخیال)مرتضی حبیب اللهی یان(دفترنگارخیال)Wed, 15 Jul 2026 13:30:47 +0330https://virgool.ir/@mortazahabibollahiyan/پریسا-aqm6krgyje1uداستان کوتاه...کلاس در سکوتی علمی و اندکی خسته‌کننده فرو رفته بود.استاد جغرافیا با سرِ صیقلی و براقش که نور مهتابی‌ها را منعکس می‌کرد، مقابل نقشه‌ی عظیم کره‌ی زمین ایستاده بود. عینک ته‌استکانی‌اش روی بینی لغزیده بود و با حرارتی مثال‌زدنی درباره‌ی ژئومورفولوژی سخن می‌گفت؛ از چین‌خوردگی کوه‌ها، از فرسایش دشت‌ها، از صبر هزارساله‌ی سنگ‌ها زیر دست باد و باران.گچ در دستش می‌چرخید و روی تخته، خطوطی می‌کشید که بیشتر شبیه سرنوشت زمین بودند تا نمودارهای درسی.ناگهان درِ کلاس با صدایی محکم باز شد؛ صدایی شبیه شکافتن یک گسل فعال در دل سکون.همه برگشتند.دختری در آستانه ایستاده بود؛ با چشمانی درشت و نافذ و نگاهی که مستقیم و بی‌پروا می‌نشست در چشم مخاطب. عطر بهارنارنجی که با خود آورده بود، فضای خشک و گچی کلاس را نرم کرد؛ انگار پنجره‌ای ناگهانی رو به حیاط خانه‌ای قدیمی گشوده باشند.قدم‌هایش شمرده و مطمئن بود. بی‌آنکه از کسی اجازه بگیرد، مستقیم به ردیف سوم رفت؛ جایی که محمد نشسته بود و تا آن لحظه بزرگ‌ترین دغدغه‌اش تفاوت فرسایش بادی و آبی بود.مقابلش ایستاد. لبخند زد.و گفت:«آقای محمد، جواب من بله است. من هم شما را دوست دارم و با شما ازدواج می‌کنم.»سکوت، مثل لایه‌ای از خاکستر، روی کلاس نشست.گچ از دست استاد افتاد و خرد شد. او آرام برگشت. صورت گرد و سرخش، سرخ‌تر شد و برق سرِ بی‌مویش زیر نور مهتابی تندتر درخشید.محمد احساس کرد زمین زیر پایش لغزیده است. ذهنش بی‌اختیار دنبال توضیحی علمی می‌گشت؛ شاید پدیده‌ای نادر، نوعی خطای ادراکی ناشی از فشار لایه‌های رسوبی مغز. با لکنت گفت:«چی… چی می‌گید؟ ازدواج؟»دختر بی‌درنگ پاسخ داد:«بله، ازدواج. مگر دیروز با مادرتون نیامدید خواستگاری؟»پچ‌پچ‌ها اوج گرفت. خنده‌هایی خفه از ردیف عقب برخاست.یکی گفت: «محمد! تو که می‌گفتی قصد ازدواج نداری!»استاد با مشت روی میز کوبید.«خانم! اینجا کلاس درس است، نه دفترخانه! لطفاً همین حالا کلاس را ترک کنید.»دختر اما آرام ماند. کیفش را گشود و جعبه‌ای شیرینی با روبان قرمز بیرون آورد. آن را با احترام روی میز استاد گذاشت.«استاد، شما بزرگ‌ترید. بفرمایید شیرینی.»رگ گردن استاد برجسته شد.«این دیگر چه نمایشی‌ست؟!»و درست در اوج التهاب، دختر خندید. خنده‌ای رها و شفاف.دستش را بالا آورد.«ببخشید استاد… شوخی بود.»سکوتی کوتاه. بعد کارت دانشجویی‌اش را بیرون کشید و نشان داد.«پریسا هستم، ترم دو روان‌شناسی. این دوست‌مان، محمد، سوژه‌ی تمرین کلاسی من بودند. باید در یک جمع رسمی، خبری غیرمنتظره اعلام می‌کردم و واکنش‌ها را بررسی می‌کردم. از همکاری همه ممنونم.»یک ثانیه مکث—و بعد کلاس منفجر شد. خنده‌ها پیچید، میزها لرزید، بعضی‌ها اشک شوق پاک می‌کردند.استاد لحظه‌ای مبهوت ماند، اما لبخندش آرام باز شد. عینکش را جابه‌جا کرد و گفت:«در تمام سال‌های تدریسم، چنین حمله‌ی روان‌شناختی به کلاس جغرافیا ندیده بودم!»بعد رو به محمد: «آقای محمد! از آنجا که کلاسم را به آزمایشگاه تبدیل کردید، موظفید تحقیقی بیست‌صفحه‌ای با عنوان تأثیر شوک‌های ناگهانی بر فراموشی مباحث ژئومورفولوژی تا آخر هفته تحویل بدهید.»محمد با درماندگی گفت: «استاد، من که هیچ‌کاره بودم!»پریسا که هنوز لبخند کمرنگی بر لب داشت، لحظه‌ای مکث کرد. نگاه کوتاهی به محمد انداخت؛ رنگ از صورتش نرفته بود، اما هنوز در بهت فرو مانده بود.دستش را بالا برد. «استاد، اگر اجازه بدهید چند دقیقه آخر کلاس بمانم. طبق دستور تمرین، باید مرحله‌ی پس‌واکنش سوژه را هم مشاهده و ثبت کنم. به‌نظر می‌رسد ایشان هنوز در فاز پس‌لرزه هستند.»چند خنده‌ی تازه در کلاس پیچید.استاد آهی کشید. «بسیار خب. اما نظم کلاس را به هم نزنید.»پریسا آرام کنار محمد نشست.محمد زیر لب گفت: «زندگی‌ام را مثل زمینِ بعد از زلزله کردی.»پریسا آهسته پاسخ داد: «نگران نباش… بعضی زلزله‌ها شهر نمی‌سازند، اما آدم را از نو می‌سازند.»و استاد، بی‌خبر از گسلی که در ردیف سوم فعال شده بود، دوباره از چین‌خوردگی‌ها گفت؛غافل از اینکه عمیق‌ترین تغییرات، نه در پوسته‌ی زمین، که در دل آدم‌ها رخ می‌دهد—بی‌صدا، ناگهانی، و ماندگارتر از هر کوه.مرتضی حبیب اللهی یان(دفترنگارخیال)مرتضی حبیب اللهی یان(دفترنگارخیال)Wed, 25 Feb 2026 07:07:16 +0330https://virgool.ir/@mortazahabibollahiyan/رنگی-از-جنس-حضور-alwizcfqgoueرنگی از جنس حضورصبح آرامی بود. کلاس فلسفهٔ ادراک شلوغ بود و روی تخته نوشته بود:«واقعیت همان است که چشم می‌بیند.»استاد، دکتر محمدی رو به دانشجویان گفت:— خب، چه کسی مخالف است؟سکوتی کوتاه افتاد.بعد، سهراب دانشجوی نابینای خوش‌اخلاقی که همیشه حضوری آرام و محترم داشت،دستش را بالا برد.صدای عصای سفیدش هنگام بلند شدن، سکوت کلاس را برید.استاد لبخند زد:— بفرمایید آقای سهراب. دیدگاه شما همیشه شنیدنی‌ست.سهراب با لحنی آرام و مطمئن گفت:— استاد… من مخالفم.واقعیت فقط چیزی نیست که چشم ببیند. واقعیت،چیزی‌ست که دل آن را لمس کند.همهمه‌ای در کلاس پیچید.یکی از دانشجویان پچ‌پچ‌کنان گفت:— تو که نمی‌بینی، چطور درباره‌ی دیدن حرف می‌زنی؟سهراب کمی مکث کرد، سپس آرام پاسخ داد:— من نمی‌بینم؛ درست.اما کور نیستم.کور کسی‌ست که حقیقت را نمی‌بیند، نه رنگ را.استاد کنجکاو شد:— پس می‌گویی ادراک فقط به بینایی وابسته نیست؟— نه استاد.بینایی فقط یک شکل لمس کردن جهان است. من جهان را با لامسهٔ دل، با حس ششم، با ارتعاش وجود درک می‌کنم.مولانا چه زیبا می‌گوید:«هر کسی از ظن خود شد یار من…»اما ادراک حقیقی، وقتی اتفاق می‌افتد که فراتر از ظن و ظاهر باشد.دانشجویی گفت:— این‌ها بیشتر شاعرانه است تا فلسفی.سهراب لبخند زد:— فلسفه پرسیدن معنای وجود است.شعر، لمس کردن همان معناست.جهان همیشه آن‌طور که دیده می‌شود واقعی نیست؛گاه آن‌طور که حس می‌شود حقیقت دارد.استاد پرسید:— یعنی می‌گویی کسی که نمی‌بیند هم می‌تواند واقعیت را درست بفهمد؟سهراب آرام سر تکان داد.— بله.گاهی شنیدنِ تکان خوردنِ برگ،از دیدنِ رنگش واقعی‌تر است.گاهی لمس حضور یک انسان،از نگاه کردن به چهره‌اش حقیقی‌تر.و گاهی عشق،قوی‌ترین شکل ادراک است…حتی اگر چشمی آن را نبیند.اینجا زهره، که در ردیف جلو نشسته بود، دیگر نتوانست خاموش بماند.با صدایی آرام اما روشن گفت:— استاد… من با سهراب موافقم.گاهی چیزی را با دل می‌فهمیم که هزار چشم قادر به درکش نیست.حس، سهم بزرگی از ادراک دارد…استاد با نگاه رضایت‌آمیزی گفت:— امروز، فلسفه چیزی به ما یاد داد…آن هم از زبان کسی که جهان را نه با چشم،بلکه با جان می‌بیند.زهره نگاهش را از سهراب دزدید،اما دلش نمی‌توانست از او چشم بردارد.در نگاهش چیزی نبود جز حیرت؛حیرتی از مواجهه با حقیقتی زنده.  سهراب برای او دیگر یک دانشجوی نابینا نبود.او تجسمِ زنده و نطقی از همان فلسفه بود که همیشه در کتاب‌ها خوانده بود: "وجود، پیش از آنکه دیده شود، احساس می‌شود."بعد از کلاس سهراب و زهره در راهرو نیمه‌ساکت دانشگاه  کنار هم قدم می‌زدند:یکی می‌دید، اما دنبال حقیقت بود؛ دیگری نمی‌دید، اما حقیقت را یافته بود. گام‌هایشان آرام آرام به انتهای راهرو رسید، جایی که نور حیاط دانشگاه بر سکوتشان می‌تابید.سهراب سکوت را شکست و گفت: زهره… دیشب خوابت را دیدم.زهره با لبخند پرسید: خواب من؟ مگر شما خواب هم می‌بینید؟— چرا نبینیم؟ خواب‌های ما پر از حس‌اند…تو لباس روشنی پوشیده بودی. صدایت نزدیک بود.زهره با شیطنت پرسید:نابینا که رنگ را نمی‌داندسهراب آرام خندید؛ خنده‌ای که از عمق دل برمی‌خاست.— رنگ نه…من تو را با حس ششم دیدم، با لامسه‌ی دلم.در خواب، حضورِ تو مثل نوری بود که دیده نمی‌شود، اما جهان را گرم می‌کند.دنیا برای من از حس ساخته شده، نه از رنگ. زهره آهسته‌تر قدم برداشت. چیزی در صدای سهراب بود که دیوارهای پنهان ذهنش را می‌ریخت، از او پرسید:سهراب ...واقعیت دنیا برای تو چه شکلی‌ست؟— شاید بدید شما سیاهی باشد…اما در همین سیاهی، چیزهایی هست که دیده نمی‌شوند اما لمس می‌شوند.سپس آهسته افزود: من همیشه گفته‌ام که واقعیت را دل لمس می‌کند… و دل من، تو را لمس کرده است، زهره...از نوری که نمی‌بینم،اما جانم حضورش را حس می‌کند.زهره هیچ نگفت.نه از ناتوانی، بلکه از سنگینیِ حرفی که در دلش نشست.روزهای بعد هر بار که کنار هم می‌نشستند،چه در کلاس، چه در کتابخانه،کلمات میانشان روان‌تر می‌شد.زهره احساس می‌کرد کنار سهراب،چیزهایی را می‌بیندکه در تمام سال‌های «دیدن» ندیده بود.سهراب نیز با هر گفت‌وگو،بیشتر حس می‌کرد که زهرهدر جهان بی‌رنگ او،رنگی تازه از جنس حضور اضافه کرده است.روزها می‌گذشت و هوا رفته‌رفته خنک می‌شد، با بوی پاییز که در فضا می‌پیچید. باران نم‌نم می‌بارید و حیاط دانشگاه خلوت شده بود. زهره زیر سایه‌بان ایستاده، به قطره‌های باران خیره مانده بود. سهراب آرام با عصای سفیدش نزدیک آمد؛ صدای ضربه‌های عصا با ریتم باران درهم می‌آمیخت.لحظه‌ای مکث کرد. سکوت میانشان گرم بود ، سکوتی که رنگی از جنس حضور داشت،بعد گفت: زهره… من نمی‌دانم چهره‌ات چگونه است، اما زیبایی حضورت را لمس کرده‌ام. دل من مدت‌هاست دنبال تو می‌رود. زهره نگاهش را از باران گرفت و با صدایی آرام، که از ژرفای وجودش برمی‌خاست، گفت:تو روشنی بخش دنیای منی... دنیایی که تا پیش از تو، با چشمانی باز اما کور می‌گشتم. تو به من آموختی که حقیقت را گاهی با چشم دل باید جست، نه با چشم سر. تو خود، نگاهی تازه به هستی بخشیدی.سهراب لبخند زد؛ لبخندی آمیخته به آرامش و حسی عمیق، گفت: اگر بخواهی، همراهت می‌شوم. در روشنایی و تاریکی، در شادی و سختی...  با هم، جهان را کامل‌تر درک می‌کنیم. وجود تو، عمیق‌ترین شکل درک من از هستی است.زهره آهسته پاسخ داد،از همان لحظه‌ای که گفتی «واقعیت چیزی‌ست که دل لمس کند»، حقیقت وجودت را در دل خود احساس کردم. پذیرفتن تو، ...پذیرفتن این بود که گوهر آدمی را نه در ظاهر، که در ژرفای وجودش باید یافت. من آماده‌ام... آماده‌ام تا این راه را با تو ادامه دهم.باران آرام‌تر شد. سکوتی شیرین میانشان نشست؛ سکوتی که پر از معنا بود. و جهان،بی‌آنکه رنگی دیده شود،از درون روشن شد.  مرتضی حبیب اللهی یان(دفترنگارخیال)مرتضی حبیب اللهی یان(دفترنگارخیال)Tue, 24 Feb 2026 00:24:05 +0330https://virgool.ir/@mortazahabibollahiyan/پابرهنه-اما-ایستاده-ce6rgnubej1cپابرهنه، اما ایستادهسکوت کلاس پنجم با صدای باز شدن در شکست.  آقای محمدی، معلم ریاضی، گچ را زمین گذاشت. مدیر مدرسه همراه مردی میانسال با کت‌وشلوار تیره وارد شدند.«بچه‌ها، این آقای علیدوستی مسئول یک مؤسسهٔ خیریه‌اند. تا پایان هفته می‌توانید کیف، کفش یا لباس بیاورید تا برای نیازمندان فرستاده شود.»آقای علیدوستی با لبخندی رسمی افزود:  «حتی یک جفت کفش کهنه می‌تواند زندگی کسی را تغییر دهد.»همهمه‌ای از مهربانی در کلاس پیچید. تنها یوسف، پسرک ردیف آخر، قوز کرده بود و پاهایش را زیر نیمکت پنهان می‌کرد. کفش‌های مشکی فرسوده‌اش، با کفی جدا شده و بندهای وصله‌خورده، بی‌صدا فریاد می‌زدند.نگاه آقای علیدوستی روی پاهای یوسف ایستاد. صدایش بلند شد:  «بچه‌ها! نگاه کنید! دقیقاً برای کودکانی مثل همکلاسی شما کمک جمع می‌کنیم.»خون از صورت یوسف رفت. نگاه‌های سنگین همکلاسی‌ها—ترحم، تعجب، تمسخر—بر پیکرش فرود آمد. دنیا سیاه شد.یوسف برخاست. پاهایش می‌لرزید، اما قامتش راست بود. چشمانش برافروخته از خشم، مستقیم به مرد دوخته شد.  «من نیازمند کمک شما نیستم.»صدایش تیز و برنده بود. آقای علیدوستی عقب رفت.  «من فقیرم، آقا. اما محتاج ترحم شما نیستم.»با حرکتی تند بند کفش‌های پاره را باز کرد و آنها را بر زمین انداخت.  اشک‌های خشم بر گونه‌هایش جاری شد:  «این آخرین چیزی است که دارم. ولی آن بیرون دخترکی پابرهنه روی یخ راه می‌رود، مادری برای خرید نان شرمنده است. شما مرا «نمونهٔ نیازمند» می‌نامید؟ من تمام عمر پابرهنه راه می‌روم، اما غرورم را نمی‌فروشم! این را بگیرید، به کسی بدهید که بیشتر نیاز دارد. اما هرگز کسی را این‌گونه تحقیر نکنید.»سکوت مرگبار کلاس را فرا گرفت.آقای محمدی دیگر نتوانست خاموش بماند. میان یوسف و آن مرد ایستاد، اشک در چشمانش می‌درخشید، اما صدا از خشم می‌لرزید:  «بیرون! از کلاس من بیرون بروید!»«آقای محمدی، من فقط...»  «فقط چه؟! آیا در کتاب‌های خیریه نوشته‌اند که برای کمک باید کرامت انسان را لگدمال کرد؟ فقر جرم نیست!»مدیر خواست آرام کند: «لطفاً...»  «نه! این کودک امروز به ما درس شرافت داد، درحالی که شما می‌خواستید شرافتش را بخرید!»آقای علیدوستی، رنگ‌پریده و شرمگین، کلاس را ترک کرد.یوسف ایستاده بود—پابرهنه روی زمین سرد، بدنش از گریه و خشم می‌لرزید، اما قامتش استوار بود.  معلم قدم پیش گذاشت، او را در آغوش گرفت. یوسف دیگر مقاومت نکرد؛ صورتش را در شانهٔ معلم فرو برد و گریست. بچه‌های کلاس نیز بی‌اختیار گریه می‌کردند.آقای محمدی در گوشش زمزمه کرد:  «غرور تو از تمام ثروت دنیا باارزش‌تر است. امروز تو مرد شدی؛ مردی که به همهٔ ما درس انسانیت داد.»آن روز، کفش‌های یوسف دیگر نماد فقر نبودند؛ نشان بودند از غروری شکست‌ناپذیر.  و درس آن روز، درسی بود که در هیچ برنامهٔ خیریه‌ای ثبت نمی‌شود: کمک کردن نباید کرامت انسان را پاک کند. گاهی فقیرترین افراد، غنی‌ترین قلب‌ها را دارند.مرتضی حبیب اللهی یان(دفترنگارخیال)مرتضی حبیب اللهی یان(دفترنگارخیال)Fri, 20 Feb 2026 21:31:37 +0330https://virgool.ir/@mortazahabibollahiyan/مرا-ببوس-xsfsqjgqt9wgداستان داستان کوتاه:........‌شبِ خاموشی بود.درونِ انسان، مجلسی برپا شد؛ نه با چراغ، که با اضطراب.دست راست به غرور برخاست و گفت:«من بهترم. کارهای نیک با من است. بخشیدن، نوشتن، پیمان بستن… مرا برای خیر آفریده‌اند. مرا ببوس.»دست چپ از این سخن، شگفت‌زده مکثی کرد، اما سپس تبسمی تلخ زد و گفت:«و رنج‌ها چه؟ بارها را چه کسی برداشته؟ چه کسی اشک را از گونه پاک کرده؟ تو در نور ایستاده‌ای و من در سایه‌ام.»دعوا آغاز شد.نه دعوای گوشت با گوشت، که دعوای ادعا با ادعا.دست راست، دست چپ را راند.دست چپ، تلافی کرد.بدن لرزید.سر به دیوار غرور خورد.صورت خون‌آلود شد.قلب به تپش افتاد، چنان که گویی قیامتی کوچک در سینه برپاست.مغز درگیر شد؛ میان حساب و هیجان، میان نظم و خشم.اعضا بدن همه نگران بودند.چشم‌ها اشک ریختند.پاها سست شدند.و سوالی در جان پیچید: «چرا؟»در آن لحظه، سکوتی عمیق‌تر از درد فرود آمد.گویی ندایی از پسِ خلقت برخاست:«ای اعضا، شما از یک روحید.اگر یکی خود را بهتر بداند، دیگری را کوچک می‌کند؛و هر که دیگری را کوچک کند، در حقیقت خالق را متهم کرده است.»دست راست لرزید.دست چپ مکث کرد.ندا ادامه یافت:«در حساب من، هیچ عضوی بی‌حکمت نیست.نظمِ من بر برتری نیست، بر هماهنگی است.قائدِ این کاروان، عشق است؛ نه غرور.»خون از پیشانی بر هر دو دست چکید.هر دو سرخ شدند؛ بی‌تفاوت به اینکه کدام «راست» است و کدام «چپ».مغز آهسته فهمید:وقتی من گرفتار مقایسه می‌شوم، شما به جنگ می‌افتید.وقتی من از یادِ خدا خالی می‌شوم، نظم فرو می‌ریزد.قلب نرم گفت:«به جای اینکه بگویید من قوی‌ترم، بگویید ما کامل‌تریم.»دست راست، دست چپ را گرفت.نه برای کشتی، که برای یاری.آن شب، انسان دانست:بدن تمثیلی از جان است.در جان نیز عقل و احساس، اراده و تسلیم، هر یک اگر دعوا کنند، صورتِ حقیقت خون‌آلود می‌شود.راز خلقت این نبود که یکی بدرخشد و دیگری محو شود؛راز، در جمع شدن است.و خدا، در حساب دقیق خویش،هیچ عضوی را بی‌دلیل نیافرید؛اما غرور را آفرید تا انسان، با گذشتن از آن، به وحدت برسد.از آن پس، هرگاه دستی می‌لرزید،دیگری بی‌دعوا یاری‌اش می‌کرد.و آن بوسه‌ای که در ابتدا، ناخواسته از سر غرور طلبیده شد، حالا در صلحی عمیق میان اعضا، معنا یافته بود.زیرا فهمیده بودند:در جهانی که همه از یک جان‌اند،برتری، تنها نامی دیگر برای نادانی است.و عشق، تنها پاسخی است به آن ندای درونی که می‌گوید: مرا ببوس.مرتضی حبیب اللهی یان(دفترنگارخیال)مرتضی حبیب اللهی یان(دفترنگارخیال)Wed, 18 Feb 2026 14:25:50 +0330https://virgool.ir/@mortazahabibollahiyan/چوپان-و-فانوس-های-کاغذی-dwio5omjp754داستانغروب بود و دشت بوی خون می‌داد.چوپان بر لبه‌ی پرتگاه فرو نشست.گوسفندها تکه‌پاره روی علف‌ها افتاده بودند.ده دقیقه پیش، وقتی گرگ آمد، فریاد زد.اما هیچ‌کس نیامد.مردم عادت کرده بودند.سال‌ها فریاد زده بود: «گرگ! گرگ!»مردم دویده بودند، و او ایستاده بود و خندیده بود.حالا دیگر کسی نمی‌دوید.به افق خیره شد. آسمان سرخ می‌شد.با خود گفت:چرا دروغگو شدم؟سکوت، پاسخی نداد.چرا در این دروغ ریشه دواندم؟نخستین بار را به یاد آورد. هفت‌ساله بود.مادر پرسید: «نان را تو خوردی؟»گفت: «نه، گنجشک برد.»مادر باور کرد.آن شب، برای نخستین بار طعمِ دیده‌شدن را چشید.دروغ، آیینه‌ای شد که در آن بزرگ‌تر به نظر می‌رسید.همه‌چیز از گرسنگیِ دیده‌شدن آغاز شد.شب آمد. ماه کنار او ایستاد.چوپان گفت:«چرا دروغ گفتم؟»ماه گفت:«تا در دل شب گم نشوی.هر دروغ، فانوس کاغذی کوچکی بود که روشن می‌کردی تا کسی پیدایت کند.اما فانوس‌های کاغذی زود خاموش می‌شوند،و شب می‌ماند.»باد وزید. چوپان لرزید.باد گفت:«به من نگاه کن.به هر سو می‌روم، اما گم نمی‌شوم.رفتن، اگر برای رسیدن نباشد، آوارگی است.تو از تهی ماندن می‌ترسیدی.ترس، دویدن است نه رفتن.و کسی که از ترس می‌دود، به جایی نمی‌رسد.»ابر آمد و روی ماه را پوشاند.ابر گفت:«سایه را شناختی؟دروغ سایه‌ای بود که انداختی و بعد در آن پنهان شدی.سایه جای زندگی نیست.»چوپان سر فرو انداخت.اشک از صورتش لغزید.آبِ درون اشک گفت:«من از قله آمدم؛ برف بودم.به دشت رسیدم؛ جاری شدم.به چشم تو رسیدم؛ نمک شدم.راستی تلخ است؟ شاید.اما آبِ چشمه زلال است.دروغ شیرین است و مرداب می‌شود.»صبح شد.استخوان‌های گوسفندها روی علف‌ها سفید می‌زد.چوپان به ده بازگشت.مردم از کنارش گذشتند و نگاهش نکردند.او برای همیشه «چوپان دروغگو» شده بود.اما در درون خود گفت:ریشه را یافتم.دروغ برای دیده‌شدن بود.برای ترس از نبودن.پرسید:پس راستی برای چیست؟خورشید از پشت کوه برآمد و گفت:«برای اینکه صبح را بلرزانی.»چوپان گفت:«اگر کسی مرا باور نکند چه؟»خورشید گفت:«وقتی صبح می‌شود، کسی از خورشید نمی‌پرسد چرا آمدی.نور برای باور شدن نمی‌تابد.نور می‌تابد، چون نور است.»چوپان ایستاد.برای نخستین بار، بی‌فریاد، به روشنی نگاه کرد.مرتضی حبیب اللهی یان(دفترنگارخیال)مرتضی حبیب اللهی یان(دفترنگارخیال)Tue, 17 Feb 2026 15:51:14 +0330