https://virgool.ir/feed/@mona.rezaeefa2026-11-11 06:38:46https://files.virgool.ir/upload/users/3351044/avatar/1jUsLi.pnghttps://virgool.ir/@mona.rezaeehttps://virgool.ir/@mona.rezaee/مادام-بواری-kdq78rtafkdpاین هفته کتاب مادام بواری رو تموم کردم. چند روزی اومدم چیزی درباره‌ش بنویسم اما هر بار احساس کردم اگه درست نتونم احساساتم رو بیان کنم در حق اِما و فلوبر خیانت کردم. هنوز نتونستم از دنیای این کتاب بیرون بیام و نمی‌تونم بفهمم چه چیزی از این داستان در وجودم مونده. مادام بواری یکی از پرآوازه‌ترین آثار فلوبره. فلوبر اثرش رو به گونه‌ای خلق کرده که نه از اِما فرشته بسازه و نه تبدیل به هیولاش کنه. اون رو‌ محکوم، تبرئه و محاکمه نمی‌کنه. نویسنده کنار ایستاده و بدون قضاوت راوی داستانه. هیچ‌جا حضور مستقیم نویسنده حس نمی‌شه. اما در عوض شیفتگی نویسنده به اثرش در جای‌جای کتاب به طرز شگفت‌آوری مشهوده و در تک‌تک جمله‌ها دیده می‌شه. فلوبر پنج سال از عمرش رو صرف نوشتن این رمان کرد و آن‌قدر با پرسوناژهای داستان همدلی کرده که در جایی اظهار داشته مادام بواری خود من هستم و حتی هنگام نوشتن صحنه‌ی مسموم شدن اِما، مزه‌ی آرسنیک رو در دهانش احساس می‌کرده. حالا اینجا باید به این نکته‌ی عمیق دقت کنیم که فلوبر به‌عنوان یک مرد چطور تونسته احوالات و دگرگونی‌های روانی و عاطفی زنی مثل اِما رو با این دقت و ظرافت موشکافانه به قلم بیاره. نویسنده به ذهن زنی راه پیدا کرده که نیازهاش، جهانش و رنج‌هاش با جهان خودش زمین تا آسمون فرق داره. و اینجاست که بهت یادآوری می‌شه فلوبر چقدر هنرمنده و حاضری برای این هنر عظیمش به پاش بیفتی. اِما که دوران نوجوانیش رو با رمان‌ها و داستان‌های عاشقانه و رمانتیک و پرشور و افسانه‌ای گذرونده و حالا با واقعیت زندگی روزمره‌ی زناشویی روبه‌رو می‌شه؛ زندگی‌ای با شارل، همسری معمولی با درآمدی متوسط که نابغه و جاه‌طلب نیست و علاوه بر این، بی‌دست‌وپا و بی‌زرق‌وبرق و بدون تجملات خاصه، با جهان‌بینی متوسطی که از محدوده‌ی کار و محیط زندگیش فراتر نمی‌ره، اما مادام بواری رو دوست داره و به راه و روش خودش سعی می‌کنه خوشبختش کنه. مادام بواری نمی‌خواد این رو بپذیره و به دلیل خستگی و به امید اینکه شاید در کنار آدم دیگه‌ای تجمل و عشق رو پیدا کنه و از این زندگی یکنواخت راحت شه، به آغوش عاشقان دیگه پناه می‌بره، اما هر بار بعد از فروکش کردن هیجانات اولیه با کشمکش‌های روانی سر و کله می‌زنه و از اون‌ها هم سرخورده می‌شه. هر رابطه‌ای بعد از یه مدت بالاخره به زندگی واقعی می‌رسید و زندگی واقعی، با همه‌ی جزئیات معمولی و تکراریش، چیزی نبود که اِما حاضر باشه بهش رضایت بده. به‌نظر من تنها کسی هم که به مادام بواری تا آخرش وفادار می‌مونه و حتی بعد از مرگش هم با وجود آگاهی از خیانت‌هاش هنوز هم دوستش داشت، همسرش شارل بود. اما در این میان، دلم بیشتر از همه برای برت کوچولو می‌سوزه؛ کودکی که هیچ نقشی در انتخاب‌های پدر و مادرش نداشته، اما باید تاوان سنگین‌ترین بخش ماجرا رو بپردازه. نتیجه‌ی یه ازدواج شکست‌خورده و ناموفق بیشتر از همه به پای این بچه گیر کرد. بچه‌ای که زندگیش زیر سایه‌ی انتخاب‌های پدر و مادرش به شکل بدی تغییر کرد. من تا ابد دلم پیش اِما می‌مونه و با جرئت می‌تونم بگم شاید تأثیری که او روی ذهن من گذاشت، از تأثیر خیلی از آدم‌های واقعی زندگی‌ام بیشتر باشه. هیچ‌وقت درد و رنج اِما رو فراموش نمی‌کنم. تلنگر اصلی این رمان برای من این بود که هیچ‌وقت نسخه و تصویر خیالی زندگی دیگران رو با زندگی واقعی خودم مقایسه نکنم و خطر توهم این نوع زندگی کردن رو از خودم دور کنم. نمی‌خوام برای رسیدن به نسخه‌ای خیالی از خوشبختی، چیزهایی رو که واقعاً الان تو زندگیم ارزشمندند نادیده بگیرم یا مدام زندگی خودم رو با چیزی مقایسه کنم که شاید از ابتدا هم وجود خارجی نداشته.این چند خط آخر رو با اشک نوشتم.آخ اِما، اِما، اِما….مونا رضاییمونا رضاییTue, 03 Nov 2026 19:45:55 +0330https://virgool.ir/@mona.rezaee/کتاب-خونه-kijgbkndgv2fشاید برای هر زندگی کتابی وجود داشته باشد.می‌گن آدم‌های کتاب‌خون انقدر کتاب می‌خونن تا بالاخره یه روز، لابه‌لای صفحه‌های یک کتاب، داستان زندگی خودشون رو پیدا کنن. و یهو با خودشون بگن: «ععععع این که منم.»من همیشه با شنیدن این جمله یاد یه کتابخونه می‌افتم که نمی‌دونم کجاست. حتی یادم نیست کجا درباره‌ش خوندم، فقط تصویرش بدجوری توی ذهنم جا خوش کرده. کتابخونه‌ای پر از کتاب‌هایی که نوشته شدن، اما هیچ‌وقت چاپ نشدن. وقتی یادم می‌افته که نویسنده‌شون یه روزی با هزار ذوق شروعشون کرده، چند شب تا صبح براشون بیدار مونده، گوشه و کنار صفحه‌هاشون حاشیه‌نویسی کرده،  حتی شایدم برای کسی تعریف کرده که «دارم یه کتاب می‌نویسم»، اما هیچ ناشری حاضر نشده چاپشون کنه، خیلی دلم می‌گیره.و بعد، اون کتاب‌ها به جای اینکه یه جایی تو دل تاریخ گم بشن، رفتن اونجا و حالا یه مأمن و پناهگاه دارن.این تصویر همیشه برام عجیب و دوست‌داشتنی بوده؛ اینکه حتی کتاب‌هایی که هیچ‌وقت به ویترین کتابفروشی‌ها نرسیدن، می‌تونن حالا یه جایی داشته باشن. کسی نمی‌گه «هی تو، چون چاپ نشدی، پس وجود نداشتی.» جایی که یه مشت زندگی و داستان ناتمام، دیده‌نشده و حتی شکست‌خورده، کنار هم روی قفسه‌ها نشستن و سال‌های سال منتظرن یک نفر از راه برسه و یکی‌شون رو برداره.به نظرم من هم یه جایی، توی یه قفسه‌ی دورافتاده و دور از چشم، یه نسخه از خودم رو تو اون کتاب‌خونه دارم. داستانی که نوشتم و کسی نخوند. فصلی که یهو تصمیم می‌گیرم وسطش رهاش کنم، آخه زندگی من پر از این رها کردن‌های نصفه و نیمه‌کارست. پر از اتفاق‌هایی که برای هیچ‌کس تعریف نکردم و شب‌هایی که فقط خودم می‌دونم چطوری به صبح رسوندم، آدم‌هایی که از زندگیم رفتن اما یه تیکه از من رو هم همیشه با خودشون بردن، و صفحه‌هایی که هیچ‌وقت جرئت نکردم به کسی نشون بدم.برای همین همیشه توی رویاهام دوست دارم یه روز برم اون کتابخونه. بین اون همه قفسه‌ی خاک‌گرفته ساعت‌ها بچرخم، دست بکشم روی جلدهای قدیمی و یکی‌یکی دفترها رو بیرون بکشم و بو کنم. بشینم یه گوشه و شروع کنم به خوندن داستان آدم‌هایی که هیچ‌وقت کسی پیداشون نکرده و بهشون بها نداده بخاطر مشکلی که دست خودشون نبوده.شاید وسط اون همه کتاب، یکی‌شون داستان من باشه. داستانی که می‌دونم خودم همیشه یه جایی رهاش کردم و بعد فراموش کردم کجا گذاشتمش.و اسمم هم روی جلدش نباشه، ولی وقتی بازش کنم، بفهمم خودمم.مونا رضاییمونا رضاییSun, 20 Sep 2026 20:22:12 +0330https://virgool.ir/@mona.rezaee/خودکشی-tszof4eh33cbاولین باری که با مفهوم خودکشی آشنا شدم، فکر می‌کنم چهارده سالم بود.پسر شانزده ساله‌ی دوست بابام، ملا رحمان، خودش رو با طناب توی اتاقش دار زده بود. هنوز که هنوزه، بوی سنگین اون اتاق توی مشامم مونده. همیشه از خودم می‌پرسیدم: «چرا؟»و بعدتر، سؤال بزرگ‌تر: «چطور می‌شه جرات کرد؟»البته قبل‌ترش هم یک ماجرای دیگه شنیده بودم. یکی از بچه‌های مدرسه‌ی راهنمایی‌مون، داداشش توی دوران سربازی، تفنگ رو گذاشته بود توی دهانش و ماشه رو کشیده بود.هر بار که این خبرها رو می‌شنیدم، تکه‌ای از بی‌پناهی آدم‌ها رو می‌دیدم.آرتور میلر می‌گه: «همه‌ی آن‌هایی که خودکشی می‌کنند، در واقع به قتل رسیده‌اند.» قربانی پرخاشگری و تعرض… و گاهی هم قربانی حقیقت.سال‌هاست که این فکر از ذهنم بیرون نرفته وبه‌نظرم، کسی که خودش رو می‌کشه، می‌خواد از اطرافیانش انتقام بگیره… از روی دلخوری عمیقی که سال‌ها باهاش زندگی کرده: به‌خاطر نفهمیدن‌ها، بی‌توجهی‌ها، و نادیده‌گرفته‌شدن‌ها. آخرین کاری که می‌کنه اینه که می‌خواد حساب همه‌ی «نفهمیدن‌ها» رو یکجا با یک غیبتِ مطلق صاف کنه.چند سال پیش، دوست مامانم که از افسردگی فصلی رنج می‌برد، پاییز همون سال، خودش رو از پنجره‌ی طبقه پنجم ساختمون انداخت پایین.زن ساکت و بی‌صدایی بود. نه کسی دیدش، نه کسی باهاش همدردی کرد، نه کسی حتی تلاش کرد کمکش کنه. همه فقط از کنارش رد شدند، تا روزی که افتاد وسط کوچه.راستش، به نظرم بیشتر مردم، حداقل یک‌بار توی زندگی‌شون، حتی برای چند ثانیه، به خودکشی فکر کردن.ولی عجیب اینجاست که وقتی کسی این کار رو می‌کنه، اولین واکنش اطرافیان سرزنشه:«چرا این کارو کردی؟ چرا به پدر و مادرت فکر نکردی؟ چرا آبروی خانواده‌ات رو بردی؟»اما کمتر کسی جرات می‌کنه بپرسه:«ما باهات چی کار کردیم که به اینجا رسیدی؟»مونا رضاییمونا رضاییSun, 23 Aug 2026 19:16:56 +0330https://virgool.ir/@mona.rezaee/مرگ-kemyrg6haojbچند روزیه که با مفهوم مرگ دست و پنجه نرم می‌کنم.انقدر با شخصیت کتاب «ملال‌انگیز» همذات‌پنداری کردم که حسی شبیه مرگ دارم؛ انگار که می‌دونم دارم می‌میرم، اما هیچ کاری از دستم برنمیاد. تو این کتاب برای چند لحظه، مرگ رو از فاصله‌ی خیلی نزدیکی نگاه ‌کردم و حالا نمی‌تونم نگاهم رو ازش بردارم.داستان درباره‌ی پیرمردی فهیم، استاد و دانشمندی مشهور و شناخته‌شده‌ست که می‌دونه بیشتر از نیم سال به پایان عمرش باقی نمونده. چیزی که برای من توی این کتاب عجیب و تکان‌دهنده بود، خودِ مردن نبود؛ بلکه روندی بود که مرگ، کم‌کم با آدم می‌کنه.پیرمرد رفته‌رفته نسبت به همه‌چیز بی‌تفاوت و بی‌اعتنا می‌شه. آدم‌هایی که تا دیروز براش عزیز بودند، حتی زن و بچه‌اش، دیگه براش همون آدم‌های سابق نیستند. احساس کردم آدم وقتی مرگ به زندگی نزدیک می‌شه، چیزهایی که تمام عمر براش معنا ساخته، یکی‌یکی معناشون رو از دست می‌دهند.گویش کتاب عمیق و فلسفی و گاهی هم طنزگونه‌ست؛ طوری که، هر فصل رو با ولع بیشتری می‌خوندم.یک جایی از کتاب می‌گه:«بی‌هیچ دلیلی به گریه می‌افتم و سرم را زیر بالش پنهان می‌کنم. در این زمان می‌ترسم کسی وارد شود، می‌ترسم که ناگهان بمیرم، از اشک‌هایم خجالت می‌کشم و کلاً اتفاق تحمل‌ناپذیری در درونم می‌افتد… احساس می‌کنم بیش از این نه می‌توانم چراغم را ببینم، نه کتاب‌هایم را، نه سایه‌های کف اتاق را.»نمی‌دونم چرا این قسمت این‌قدر به احساسات من نزدیک بود.چون فکر می‌کنم ترس از مرگ همیشه برام ترس از مردن نیست. گاهی ترسم از اینه که یک روز دیگر نتونم چیزهایی رو ببینم که امروز بدیهی و ساده به نظر می‌رسن؛ مثل چراغ اتاقم، کتاب‌هام، سایه‌ی روی زمین، صدای آدم‌هایی که دوستشون دارم.حتی زمان هم در این روزها برای پیرمرد معنا و مفهوم دیگری پیدا کرده.می‌گه:«آخرین ماه‌های زندگی‌ام، که به انتظار مرگ می‌گذرد، به نظرم بسیار طولانی‌تر از تمام عمرم می‌رسد… حالا می‌توانم تمام شب بی‌حرکت روی تخت دراز بکشم و با بی‌اعتنایی کامل به این فکر کنم که فردا هم شبی به همین درازی و بی‌فروغی خواهم داشت و پس‌فردا هم…»فکر کردن به اینکه زمان همچنان ادامه داشته باشه، روزها یکی پس از دیگری بیان، اما تو دیگه اون آدم سابق نباشی و هیچ‌کدوم از چیزهایی که قبلاً برات معنا داشتن نتونن بهت برگردن.پیرمرد حتی به این فکر می‌کنه که اگر هزار برابر مشهورتر بود، اگر قهرمانی بود که کشورش به او افتخار می‌کرد، اگر روزنامه‌ها هر روز از بیماری‌اش می‌نوشتند و هزاران نامه‌ی همدردی از طرف دوستان و شاگردانش به دستش می‌رسید، باز هم هیچ‌کدام نمی‌توانستند مانع این شوند که او در نهایت، روی تختی غریبه، اندوهناک و در تنهایی مطلق بمیرد.و شاید این یکی از تلخ‌ترین قسمت‌های کتاب باشه؛ اینکه در نهایت، هیچ‌کدام از عنوان‌ها، شهرت‌ها، موفقیت‌ها و چیزهایی که تمام عمر برای به دست آوردنشان تلاش کردیم، نمی‌تونن جای خودِ زندگی رو بگیرن.پیرمرد تمام عمرش رو صرف دانش کرده. برای فهمیدن، برای دانستن، برای اینکه بیشتر و بیشتر بدونه. اما در پایان، وقتی دخترخوانده‌ی محبوبش، کاتیا، به پاش می‌افته و از او می‌خواد راهی برای ادامه‌ی زندگی پیدا کنه، پیرمرد چنان از زندگی فاصله گرفته که در جوابش می‌گه:«کاتیا، هیچی نمی‌دونم. حالا بیا با هم بریم صبحانه بخوریم، تا بعد.»همین «تا بعد» شاید یکی از غم‌انگیزترین قسمت‌های کتاب باشه.آدمی که تمام عمرش دنبال جواب بوده، دیگه حتی سؤال هم براش اهمیتی نداره. و به این فکر کردم که شاید مرگ گاهی خیلی زودتر اتفاق می‌افته و خودش رو بهمون نشون می‌ده؛ وقتی دیگه چیزی خوشحالمون نمی‌کنه، و آدم‌ها برامون بی‌تفاوت می‌شن و کم‌کم نسبت به خودِ زندگی هم بی‌اعتنا می‌شیم.و در آخر تا باشد از این داستان‌های ملال‌انگیز آقای چخوف.مونا رضاییمونا رضاییTue, 18 Aug 2026 13:38:16 +0330https://virgool.ir/@mona.rezaee/دوست-unotgplrq9ycقدم زدن با یک دوست درتاریکی را، به تنها رفتن در روشنایی ترجیح می‌دهم.راستش به نظرم بعضی چیزها توی زندگی هست که با هیچ‌چیزی نمی‌شه خرید؛نه با پول، نه با تلاش و نه حتی با جان.مثل «دوست».مثلاً تا حالا دوستی داشتین که وقتی پریشان بودین و یه بار غم روی شونه‌هاتون سنگینی می‌کرده، فقط با یه کلمه، با یه همدردی ساده یا حتی با یه دست کشیدن روی موهاتون، یه جوری از درد جان‌فرسای دلتون کم کنه که خودتون هم نفهمین کی آروم شدین؟به نظرم دوست داشتن فقط این نیست که وقتی خوشحالیم کنارمون باشن. شاید یکی از مهم‌ترین قسمت‌های دوست بودن اینه که بتونی شادی دوستت رو ببینی و واقعاً ازش خوشحال بشی؛ بدون حسادت، خودت رو تو دام مقایسه نندازی و بدونی خوشحالی اون چیزی از تو کم کنه.دقیق یادم نیست کجا این جمله‌ از گوته رو خوندم ولی جای خاصی تو ذهنم باقی گذاشته:«بهترین کار تو در حق دوستانت این است که چشم دیدن شادی آن‌ها را داشته باشی و با شرکت در این شادی، شادمانی آن‌ها را افزون کنی. آیا اگر روزی دیدی جان و دل آن‌ها از حسی هولناک در عذاب است و دلشان از غصه پریشان، عرضه داری که ذره‌ای از رنجشان بکاهی؟»فکر می‌کنم قسمت دومش حتی مهم‌تره.اینکه وقتی دوستت حالش خوب نیست، واقعاً بتونی یه ذره از رنجش کم کنی. و فقط بگی «من هستم».همین الان کی یادتون اومد؟چند نفر رو می‌شناسین که واقعاً چشم دیدن شادی‌هاتون رو داشته باشن؟چند نفر هستن که وقتی یه اتفاق خوب براتون می‌افته، خودشون هم از ته دل خوشحال می‌شن؟و وقتی حالتون بده، چند نفر هستن که واقعاً کنارتون می‌مونن؟برای من خیلی خیلی معدوده. شاید حتی بتونم بگم هیچ‌کس.از وقتی محیط زندگی‌ام تغییر کرده، تعریفم از دوست هم عوض شده. دیگه فکر نمی‌کنم دوست حتماً کسی باشه که باید همیشه ببینمش، هر روز باهاش حرف بزنم یا از همه جزئیات زندگی هم خبر داشته باشیم.یه ارتباط ساده، هرچند گاه‌به‌گاه و حتی دور، وقتی کیفیت خودش رو داشته باشه، برای من کافیه.و راستش از وقتی این توقع رو از آدم‌ها کمتر کردم، کیفیت زندگی خودم هم خیلی بهتر شده.شاید چون فهمیدم قرار نیست همه آدم‌هایی که وارد زندگیم می‌شن، تا آخرش بمونن. بعضی‌ها فقط یه قسمت از زندگیم رو با من همراهی می‌کنند.یه جمله از آلبر کامو هست که خیلی دوستش دارم.«برای من ماجرای مردی را نقل کردند که دوستش به زندان افتاده بود و او شب‌ها بر کف زمین می‌خوابید تا از آسایشی لذت نبرد که دوستش از آن محروم شده باشد. چه کسی؟ چه کسی، برای ما بر زمین خواهد خوابید؟»و شاید بد نباشه گاهی از خودمون هم بپرسیم:ما برای چه کسی حاضریم روی زمین بخوابیم؟مونا رضاییمونا رضاییWed, 12 Aug 2026 20:46:19 +0330https://virgool.ir/@mona.rezaee/مامان-من-خوبم-q2pdwicmd58kیکی از سختی‌های مهاجرت اینه که وقتی با حال بد برمی‌گردی خونه، خودت باید کلید رو توی قفل بچرخونی. هیچ‌کس منتظرت نیست. من دنبال یه کاسه سوپ داغ نیستم، اما توی اینجور وقت‌ها دلم می‌خواد فقط و فقط صدای مامانم رو بشنوم که بگه: «دخترم، اومدی؟»مهاجرت آدم‌ها رو دروغگو می‌کنه. مجبوری هر بار پشت تلفن بگی: «مامان، من خوبم.» در حالی که خیلی وقت‌ها اصلاً خوب نیستی. فقط نمی‌خوای فاصله‌ای که بین‌تون افتاده، با نگرانی بیشتر و سنگین‌تر بشه.آخرش هم فکر می‌کنم همه‌ی ما یه جورایی توی این دنیا مهاجریم. کاش کمتر حسرت بخوریم، بیشتر زندگی کنیم و قدر همین لحظه‌های ساده‌ای رو بدونیم که تا هستن، معمولاً حواسمون بهشون نیست.مونا رضاییمونا رضاییFri, 17 Jul 2026 16:05:09 +0330https://virgool.ir/@mona.rezaee/سندروم-تولد-mt9pmujumebzهمه‌چیز از سر یک میز شام شروع شد.یکی از دوستان خارجی‌مون رو برای شام دعوت کرده بودم. مثل همیشه حرف از این شاخه به اون شاخه می‌پرید؛ از سفر و غذا رسید به سن و تاریخ تولد. سؤال ساده‌ای بود که معمولاً با گفتن یک عدد تموم می‌شه، اما برای من از همون شب تبدیل شد به فکری که تا همین امروز ولم نکرده.آروم سرش رو به سمتم برگردوند. موهای لخت زیتونی، چشم‌های آبیِ ریز و عمیق و نیمرخ ظریفش، چند لحظه من رو میخکوب کرد. داشتم با خودم فکر می‌کردم خدا برای آفریدن بعضی چهره‌ها انگار حوصله‌ی بیشتری به خرج داده. انقدر غرق تماشاش شده بودم که با خنده گفت:«امسال اکتبر چهل ساله می‌شم… اما هنوزم توی ذهنم احساس می‌کنم بیست سالمه.»جمله‌اش خیلی کوتاه بود، اما تا مدت‌ها از ذهنم بیرون نرفت.فردای همون روز، توی یکی از گروه‌هایی که عضوشم، اتفاقی سن دختری رو پرسیدم. گفت بیست‌وشش سالشه. عددی که شاید هر روز دیگه‌ای فقط یک عدد بود، اما اون روز برام فقط یه عدد نبود.از همون  موقع، مخصوصاً حالا که چند روز بیشتر تا تولدم نمونده و سندروم تولد بدجوری یقه‌م رو گرفته، مدام از خودم می‌پرسم:اگر می‌توانستم برگردم به دهه‌ی بیست سالگیم، چه کارهایی رو دوباره انجام می‌دادم؟ و چه کارهایی رو دیگه هیچ‌وقت تکرار نمی‌کردم؟هرچی بیشتر به این سؤال فکر کردم، بیشتر فهمیدم که دلم واقعاً نمی‌خواد به گذشته برگردم. دلم فقط می‌خواد امروز، با عقل و تجربه‌ی امروز، زندگی کنم. حسرت گذشته نیست که آزارم می‌ده؛ ترس از هدر دادنِ امروزه.احتمالاً اگر قرار بود برگردم به دهه‌ی بیست سالگیم، باز هم همین مسیر پرچالش و پر از تجربه رو انتخاب می‌کردم.فکر می‌کنم آدم وقتی وسط دهه‌ی بیست سالگیش ایستاده، اصلاً نمی‌فهمه اون سال‌ها چقدر ارزشمندن. تازه وقتی چند سال ازشون فاصله می‌گیره، می‌فهمه چقدر جوان بوده، چقدر زمان داشته و چقدر می‌تونسته بی‌پروا‌تر زندگی کنه.من اگه برگردم به دهه‌ی بیست سالگیم، سعی می‌کنم خیلی از ترس‌هام رو کنار بذارم. کمتر از شکست بترسم و شجاعت بیشتری برای دنبال کردن خواسته‌ها و هدف‌هام داشته باشم. مهارت‌های بیشتری یاد بگیرم، بیشتر تجربه کنم و کمتر خودمو عقب نگه دارم.راستش به نظرم سهم شکست‌های زندگی آدم خیلی بیشتر از موفقیت‌هاشه. موفقیت‌ها شاید فقط چند نقطه‌ی روشن باشن، اما بیشتر مسیر ما رو زمین خوردن‌ها و دوباره بلند شدن‌ها می‌سازن. شکست بخشی از مسیر ماست؛ نباید انکارش کنیم یا تمام عمر ازش بترسیم.دوست داشتم بعضی کتاب‌ها رو زودتر می‌خوندم. بعضی کتاب‌ها واقعاً زاویه‌ی نگاه آدم رو عوض می‌کنن.و یکی از کارهایی که احتمالاً دیگه انجام نمی‌دادم، این بود که این‌قدر بی‌محابا آدم‌ها رو وارد زندگیم نکنم. قبلاً آدمِ دوست‌بازی بودم، اما حالا می‌فهمم آدم‌ها چقدر روی ذهن و روح ما اثر می‌ذارن.اگه برگردم، سعی می‌کنم دور و برم رو پر کنم از آدم‌های موفق، ذهن‌باز و دارای نگاه مثبت به زندگی. چون آدم‌های منفی، خرافاتی و همیشه شکست‌خورده، حتی اگه از زندگی‌ات هم برن، ردِ حرف‌ها و نگاهشون گاهی سال‌ها توی ذهنت می‌مونه. بعضی جمله‌هاشون هنوز هم گاهی روی قلبم سنگینی می‌کنه.همه‌ی این‌ها رو گفتم، اما آخرش باز به یه چیز رسیدم؛ اینکه من، تهِ دلم، هیچ‌وقت تفکرِ پس‌نگر رو دوست نداشتم و احتمالاً هیچ‌وقت هم دوست نخواهم داشت.چون گذشته غیرقابل تغییره و زیادی موندن توش، آدم رو از پریدن به سمت جلو بازمی‌داره.چند سالیه که سعی می‌کنم این‌طوری زندگی کنم و مدام از خودم بپرسم:اگر فقط دو سال دیگه فرصت زندگی داشته باشی، چیکار می‌کنی؟چه کلاسی ثبت‌نام می‌کنی؟کدوم سفر رو بالاخره می‌ری؟چه کسی رو بیشتر در آغوش می‌گیری؟برای خودت چی می‌خری؟و چطور خودت رو خوشحال می‌کنی؟شاید سندروم تولد فقط فکر کردن به سن نباشه. تولد، مخصوصا یه مهاجر رو مجبور می‌کنه موجودی حسابگر بشه؛ سال‌های گذشته رو مرور کنه، آدم‌های از دست‌رفته رو به یاد بیاره و ببینه چه چیزهایی با گذشت زمان نه‌تنها کم‌رنگ نشدن، بلکه ریشه‌دارتر هم شدن.مثلاً همین دلتنگی‌ای که نسبت به مامانم دارم.صبح که بیدار می‌شم دلتنگم، شب که می‌خوام بخوابم باز هم دلتنگم.تولدها، برخلاف چیزی که همیشه فکر می‌کردم، فقط یادآور بزرگ‌تر شدن نیستن. انگار آدم رو وادار می‌کنن دوباره همه‌ی چیزهایی رو که توی این سال‌ها از دست داده، بشمره؛ آدم‌های از دست‌رفته، فرصت‌های از دست‌رفته و حتی نسخه‌های قدیمیِ خودش.البته که هیچ کاری براش نمی‌شه کرد. چاره‌ای هم نیست. فکر می‌کنم آدم گاهی محکومه بعضی دلتنگی‌ها رو تا آخر عمر با خودش حمل کنه و یاد بگیره باهاشون زندگی کنه.مونا رضاییمونا رضاییMon, 29 Jun 2026 02:46:24 +0330https://virgool.ir/@mona.rezaee/تابوتم-avxen0arip7uیادم هست وقتی جوان بودم خیال می‌کردم مرگ پدیده‌ای است مربوط به بدن آدم. حالا می‌فهمم که، به قول ویلیام فاکنر، مرگ فقط یکی از احوال روحی آدم است. احتمالاً اگر فرصت سفارش دادنش را داشتم، قبل از مرگ حتما خودم تابوتم را انتخاب می‌کردم. دوست داشتم به شکل یک کتاب باشد؛ تابوتی که روی جلدش نام شخصیت‌های داستانی‌ای حک شده که عاشق‌شان شدم و هیچ‌وقت فراموش‌شان نکردم، یا نویسنده‌هایی که سال‌ها در دنیای ذهنی‌شان زندگی کردم. البته همه‌شان جا نمی‌شوند. برای همین به همین رضایت می‌دهم که فقط اسم‌ها بماند؛ ردیفی از نام‌ها که هر کدام بخشی از زندگی من بوده‌اند. فاکنر در کتاب گور به گور نوشته بود: «برای آدم درست کردن دو نفر لازم است، برای مردن یک نفر. دنیا این‌جوری به آخر می‌رسد.» شاید برای همین است که آدم در تمام عمرش میان دیگران ساخته می‌شود و در پایان، با خاطره‌ی همان آدم‌ها به استقبال تنهایی خودش می‌رود و شاید ما به این دلیل زندگی می‌کنیم تا آماده باشیم مدت زیادی مرده باشیم. گاهی فکر می‌کنم اگر قرار باشد چیزی روی سنگ قبرم بنویسند، تاریخ تولد و مرگم هیچ اهمیتی ندارد، بلکه ترجیح می‌دهم رد کتاب‌هایی را بگذارند که خواندم و آدم‌هایی را که دوست داشتم. آخر بعضی عشق‌ها و بعضی کتاب‌ها بیشتر از خود آدم عمر می‌کنند. چند سال پیش هم شعری خواندم که حالا دیگر یادم نیست از چه کسی بود و کجا خوانده بودمش، اما این چند خطش در ذهنم مانده است: قبرم را پهن و عمیق بکنیدیک سنگ مرمر روی سروپایم بگذاریدو وسطش یک کبوتر نقاشی کنیدتا دنیا بداند به خاطر عشق مردممونا رضاییمونا رضاییThu, 11 Jun 2026 16:04:34 +0330https://virgool.ir/@mona.rezaee/مردی-در-قالب-پدرم-zamz5nqlfvvrامروز روز آفتابی و گرمیه و تقریباً تحمل خونه غیرممکنه. اینجا سیستم سرمایشی وجود نداره چون در سال سرجمع شاید ده روز هم هوا به سی درجه و بالاتر نرسه و داشتن کولر اینجا نوعی مصرف‌گرایی محسوب می‌شه.تصمیم گرفتم برم لب رودخونه تا هم خنک شم و هم آفتاب بگیرم. سریع آماده شدم و حتی دمپایی پام کردم که اونجا توی گرما راحت‌تر باشم و اگر لازم شد سریع لباس‌هام رو دربیارم و برم توی آب.دم رودخونه خیلی شلوغ بود. یه گروه بزرگ از بچه‌های هفت‌هشت ساله با دو تا از معلم‌هاشون اومده بودن آب‌تنی. هوا اون‌قدر گرم بود که حتی دیدن آب و صدای جیغ و خنده‌هاشون هم آدم رو وسوسه می‌کرد. تصمیم گرفتم همونجا بشینم. با خودم گفتم یه نگاهی به شیطونی بچه‌ها می‌ندازم و از دیدنشون لذت می‌برم.تازه زیراندازم رو پهن کرده بودم و داشتم کرم ضدآفتاب رو روی بدنم اسپری می‌کردم که دیدم یه پدر میانسال با عصا، که از دور هم معلوم بود حالش خیلی سرِ پا نیست، با پسرش از کنارم رد شدن. پدر با شکم‌ورآمده ناشی از احتباس آب یا الکل، با بدنی افتاده و خمیده و موهای جوگندمی بود، عصای چوبی دستش داشت و تعادلش کامل نبود و پسرش زیر بغلش رو گرفته بود و کمکش می‌کرد راه بره.آروم از روی سنگ‌ها کنارم رد شدن و درست روبه‌روی من نشستند. همون لحظه با خودم فکر کردم چقدر این مرد من رو یاد پدرم می‌اندازه. پدر داشت تی‌شرتش رو درمی‌آورد که یهو دیدم کاتتر دیالیز از کنار گردنش آویزونه؛ از این لوله برای تصفیه‌ی خون بیماران دیالیزی استفاده می‌شه.همه‌چیز یه لحظه توی ذهنم ایستاد. انگار خشکم زد. من فقط از روی اندام و چهره فهمیده بودم که این مرد بیماری دقیقاً مثل پدرم داره. از دور بهش خیره شدم. لب آب، روی سنگ‌ها نشسته بود، قوز کرده بود و من حس کردم انگار دارم خودِ پدرم رو می‌بینم، و نه فقط کسی شبیهش رو. همون‌جا اشکی از گوشه چشمم راه افتاد و روی گونه‌هام سرازیر شد.گرمم شده بود، هم از هوا هم از چیزی که دیده بودم طاقتم طاق شده‌بود. رفتم داخل رودخونه. مرد بهم لبخند زد و گفت: «هوای آفتابی و خوبیه.»لبخند زدم. رگه اجتماعی بودنم زد بالا و تصمیم داشتم بهش بگم خیلی شبیه پدرمه، اما همون لحظه منصرف شدم. و حس کردم بهتره این قاب و تصویر همون‌جا توی ذهن خودم باقی بمونه.مونا رضاییمونا رضاییMon, 01 Jun 2026 01:00:24 +0330https://virgool.ir/@mona.rezaee/زمان-zfqodkc5sufz«زمان از ما تغذیه می‌کند ما غذای زمان هستیم.» زمان…تو در من جاری هستی یا من در تو؟تو دستت را زیر بیخ گلویم گذاشته‌ای و آهسته فشار می‌دهی تا نفسم را بگیری؟یا من با نگاهی سرد و مغرورانه از کنارت گذر می‌کنم، بی‌آنکه حتی سرم را برگردانم؟ تو می‌آیی و بی‌رحمانه خاطراتم را با خود می‌برییا منم که با یادآوری گذشته غرق در لذت می‌شوم و تو را فراموش می‌کنم؟ با همه‌ی این‌ها زمان جانِ من،فکر می‌کنم تو همیشه در کوله‌ات برای من چیزهای خوبی داشتی،چون راستش را بخواهی،اگر تو نمی‌گذشتی،اگر در آن روزهای گره‌خورده و چالش برانگیزم درنگ می‌کردی،من شاید هنوز همان‌جا مانده بودم،اگر نمی‌رفتی و من را با خود نمی‌بردی،شاید هیچ‌وقت یاد نمی‌گرفتم دوام بیاورم،یاد نمی‌گرفتم از دل هر تمام شدنی،شروعی در بیاورم و جان سالم به در ببرم؟عکس از سایت متمممونا رضاییمونا رضاییMon, 27 Oct 2025 19:00:39 +0330https://virgool.ir/@mona.rezaee/اولین-کتابی-که-هدیه-گرفتم-fzbu98t7ybrxاگر بخوام از اولین خاطرات هدیه گرفتن کتاب و تجارب کتاب‌خوان شدنم باید برگردم به پنج سالگی… اون موقع ما توی یه محله ارمنی‌نشین زندگی می‌کردیم. تو کوچه‌ی بن‌بست و باریکی که پر از صدای خنده‌ی بچه‌ها بود، ما و دو تا از همسایه‌ها تنها مسلمون‌های کوچه بودیم. دنیای من اون روزها کوچیک بود، پر از بازی‌های کودکانه توی حیاط و دوستی‌هایی که هنوز به رنگ تعصبات بزرگ‌ترها آلوده نشده بود.یه روز صبح، غرق بازی توی حیاط بودم که صدای در اومد. دویدم و در رو باز کردم، دوستم ملینا بود. ملینا یه لباس آبی و سفید پفی تنش بود و موهای مجعدش رو از دو طرف بافته بود. توجهم سریع به سه تا کتابی که توی دستش بود، جلب شد، جلدهاشون رنگی و براق بود. گفت: «اینارو برای تو آوردم.» همین که خواستم دستم رو دراز کنم و کتاب‌ها رو بگیرم درست همون لحظه، انگاری یه چیزی ته دلم فرو ریخت. یاد حرف‌های همسایه مسلمون بغل‌دستی‌مون افتادم. همونی که همیشه می‌گفت: «نباید چیزی از ارمنی‌ها گرفت، اونا پاک نیستن.» مامانم اصلاً به این حرفا اعتقاد و باوری نداشت، یادمه همیشه کلی غذا بین‌مون رد و بدل می‌شد، اما اون لحظه انگار صدای خانم حسینی قوی‌تر از همه چیز توی سرم پیچید. یه ترس عجیب توی دلم نشست، یه اضطراب بی‌دلیل گرفتم، و بدون اینکه درست بفهمم چرا، گفتم: «نمی‌تونم کادوتو قبول کنم.» بعد در رو بستم.همون لحظه‌ که در بسته شد، حس عجیب و بدی داشتم. هنوز هم گاهی اون حس سراغم میاد. از پشت در صدای قدم‌های آروم ملینا رو شنیدم که از خونه‌مون دور می‌شد. مامانم که صداها رو شنیده بود، اومد توی حیاط. پرسید: «چی شد؟ چرا هدیه رو نگرفتی؟» هنوز گیج و آشفته بودم، ولی وقتی براش تعریف کردم، اخم کرد و گفت: «همین الان میری دم در خونشون، معذرت خواهی می‌کنی و ازش می‌خوای که هدیه‌ات رو پس بده.»با هیجان دویدم سمت خونه‌ی ملینا. در زدم. چند لحظه بعد، در باز شد. ملینا با چشمای سیاه و براقش، نگاهم کرد. نفس عمیقی کشیدم و گفتم: «ملینا، ببخشید… می‌شه کادوم رو لطفاً بهم بدی؟»چند لحظه ساکت موند. بعد، لبخند زد. لبخندش آروم و گرم بود انگار از اول هم می‌دونست برمی‌گردم. رفت داخل و با همون کتاب‌ها برگشت. وقتی گرفتمشون، حس عجیبی از اولین کتابی که هدیه گرفته‌بودم، داشتم. الان که به اون روز فکر می‌کنم، در واقع من اون روز فقط چند تا کتاب هدیه نگرفته بودم. یه دوستی رو دوباره به دست آورده بودم، یه باور غلط رو کنار گذاشته بودم، و شاید، برای اولین بار توی زندگیم فهمیده بودم که شهامتِ درست کردن یه اشتباه، خودش یه جور بزرگ شدنه.راستش من از همون سنین نوجوانی، پی به وجود شکاف عمیق بین دنیای بیرون خونمون و دنیای کوچک داخل خونه‌مون برده بودم. در دنیای بیرون از خونه، آدم درس‌خون، ورزشکار، بسکتبالیست و کسی بودم که اون موقع زبان انگلیسی بلد بود. حتی می‌تونم بگم که در بیرون خونه، آدم دلپذیر و مهربونی بودم. اما تو خونه، والدین و خواهر برادرهام طوری با من برخورد می‌کردند که انگار کاملا از دست من نومید شدن. برای همین منم تلاش می‌کردم بهانه‌ای برای انتقاد کردن به دست‌شون ندم و برای اینکه کاری به کارم نداشته باشن می‌رفتم تو اتاقم و توی دنیای کتاب‌هام غرق می‌شدم، کتاب‌ها تنها جایی بودن که هیچ‌کس قضاوتم نمی‌کرد. در واقع این تنهایی باعث شد کتاب‌خوان بشم. کتاب خوان شدنم شاید از تنهایی شروع شد، ولی از یه جایی به بعد، عشق بود که منو پای کتاب نگه داشت و با همه‌ی این‌ها، من تا ابد ممنونم پدر و مادرم هستم، چون اون‌ها به من کمک کردن که زودتر از همسن و سال‌هام‌ کتاب‌خوان بشم. در عمل هم همیشه برای خریدن کتاب‌هام، به راحتی پول در اختیارم می‌ذاشتن. حتی یادمه یه بار پدرم «جنگ و صلح» رو برام خرید. سنگین‌ترین هدیه‌ی عمرم بود — نه فقط به خاطر وزن کتاب، بلکه چون نشونم داد بعضی هدیه‌ها تا آخر عمر در ذهن آدم می‌مونن.مونا رضاییمونا رضاییFri, 10 Oct 2025 01:40:21 +0330https://virgool.ir/@mona.rezaee/کلیسای-سانتا-ماریا-قسمت-اول-icraq2jdmo0iتازه رسیده بودیم و گفتیم یه گشت کوتاه شبانه‌ در یکی از محله‌های قدیمی روم بزنیم، بعد زود برگردیم که برای فردا صبح با انرژی بیشتری ادامه بدیم. از اونجایی که همسرم وقتی در تعطیلاته احساس می‌کنه که باید به تمام سلول‌های مغزش استراحت بده، همیشه وظیفه مسیریابی به گردنه منه. گوگل مپ یه مسیر دو مقصده با اتوبوس رو بهم پیشنهاد داد. طبق نقشه، مسیر اول رو رفتیم و پیاده شدیم. اتوبوس بعدی، که شماره‌ی “H” بود، قرار بود تا هشت دقیقه دیگه برسه.همون موقع گفتم بذار یه سر به متمم بزنم. کامنت یکی از دوستانم که برای من نوشته بود رو دیدم و خیلی خوشحال شدم. اما ۱۵ دقیقه گذشت و از اتوبوس خبری نشد. راستش ترسیده بودیم محله شبیه محله‌های فاوِلا (برزیل) تاریک و خلوت بود. ما فقط با یک خانم میانسال تو ایستگاه به انتظار ایستاده بودیم. اون روز فکر می‌کنم منم مغزم رو جا گذاشته بودم و تصمیم گرفتم از این خانم دوباره آدرس بپرسم.جوابم رو به ایتالیایی داد وقتی گفتم که متوجه نمی‌شم یه نگاهی به سر تا پای من انداخت انگاری از چیزی متعجب شده بود و دوباره تند تند شروع کرد به ایتالیایی صحبت کردن بلاخره با ایما و اشاره و نشون دادن اسم ایستگاه توی گوشی، بهم فهموند که درست ایستادم. خلاصه هر چی پرسیدم، فقط گفت: si si یعنی (بله، بله)🙂همون لحظه اتوبوس شماره‌ی ۸۵ اومد. خانم دستم رو کشید که “همین رو سوار شو!” منم پیش خودم گفتم حتماً درست می‌گه، بلاخره چند تا پیراهن رومی بیشتر از من پاره کرده! سوار شدم و دیدم اسم ایستگاه مقصد، تِراستِوره، توی صفحه‌ی دیجیتال اتوبوس هست. خیالم راحت شد و کنار خودش نشستم.چند ایستگاه بعد، خانم برگشت و گفت: همین جا باید پیاده شی. پیاده شدم و دیدم ای دل غافل اشتباه اومدم و باید یه مسیر نیم ساعته‌ی سربالایی رو پیاده برم. همون لحظه یاد حرف دوست ایتالیاییم افتادم که قبل از سفر ازش درباره‌ی چند تا چیز اطلاعات گرفته بودم و بهم گفته بود: که از آدم‌ها توی ایتالیا سوال و آدرس نپرس، اشتباهی راهنماییت می‌کنن.درست همون موقع که داشتم به این موضوع‌ها توی ذهنم فکر می‌کردم، اتوبوس شماره‌ی “H” از اون طرف خیابون رد شد… دقیقاً همون اتوبوسی که باید سوارش می‌شدم.گفتم حالا ایرادی نداره یه گشتی هم پیاده توی محل می‌زنم. همونطور که خودمون رو توی کوچه پس کوچه‌های تراستوره گم کرده بودیم. خیلی اتفاقی به یه کلیسای قدیمی به نام سانتا ماریا که بعداً فهمیدم یکی از جاذبه‌های پنهان و مهم شهر روم، برخوردیم. رفتیم داخل. کلیسا پر از آدم بود و مراسم خاصی در حال اجرا بود که من تابحال ندیده بودم. چند تا کشیش با لحنی خاص و آهنگین دعا می‌خوندن بعد از چند دقیقه یکی از اون پدرها در حالی که یه چیزی مثل آتش‌دون منقل دستی، دستش بود و یه چیزی مثل اسپند داخلش ریخته بودم تا ته کلیسا اومد و اون رو مدام توی فضا می‌چرخوند. کلیسا پر از دود و مه شد.بعد یهو همه‌ی مردم پا شدن و رفتن توی صف ایستادن. منم که کنجکاو، سریع رفتم تو صف و حتی جرات نداشتم سرم رو برگردوندم چون مطمئن بودم همسرم هر جور شده من رو از صف بیرون می‌کشه و می‌خواد بگه: آخه تو به چی اعتقاد داری که انقدر سریع میری تو صف.اما من جدی میخواستم ببینم جلو چه خبره؟سه، چهار نفر مونده بود که نوبتم بشه. دیدم آدم‌ها میرن جلو، یه صلیب می‌کشن و کشیش نون‌های برش‌خورده‌ی کوچیک رو داخل شراب می‌زنه و توی دهانشون می‌ذاره.با خودم گفتم: “خب، من که الان دیگه نمی‌تونم از صف بیام بیرون، همین که برسم جلو یه صلیب می‌کشم و برمی‌گردم، مشکلی پیش نمیاد.”اما وقتی فقط یک نفر مونده بود که نوبت من بشه، دختر جلویی یهو جلوی پای کشیش‌ها زانو زد. اونا هم یه اول چیزی مثل آب مقدس روی شونه‌ش پاشیدن و بعد نون و شراب رو بهش دادن.از تعجب هول شده بودم! همه‌ی نقشه‌هایی که برای رد شدن بی‌دردسر از این مرحله توی ذهنم داشتم، یه لحظه دود شد و رفت هوا. همون‌طور که توی شوک بودم، نوبت من رسید و از دستپاچگی، اصلاً یادم رفت صلیب بکشم! کشیش نون و شرابم رو داخل دهانم گذاشت.همون‌طور که از کلیسا بیرون می‌اومدم، هنوز توی فکر اتفاقی بودم که افتاده بود. فضای نیمه‌تاریک، بوی عود و زمزمه‌ی کشیش‌ها توی سرم می‌چرخید، و طعم شراب هنوز زیر زبونم بود.دم در، همسرم رو دیدم که با دستی توی جیب و با نگاهی پر از شیطنت نگاهم می‌کرد، یه جور نگاه که انگار می‌خواست بگه: “خب که چی حالا؟” بعد، با لبخندی که معلوم بود منتظر یه توضیح مفصل از طرف منه، گفت:“خب، سانتا مونای مقدس، بیا دیگه بریم!”و هر دو زدیم زیر خنده.گاهی سفر همین‌قدر غیرمنتظره و عجیب می‌شه. یه لحظه فکر می‌کنی مسیر رو اشتباه رفتی، اما یه پیچ کوچیک توی راه، به ما تجربه‌ای می‌ده که هیچ‌وقت توی برنامه‌هامون نبوده یه جایی که شاید مسیرش اشتباه به نظر بیاد، اما مقصدش، یه خاطره‌ی موندگار باشه.مونا رضاییمونا رضاییThu, 18 Sep 2025 15:13:32 +0330https://virgool.ir/@mona.rezaee/فلامنکو-kx6ugcofxpp5رقص کولی‌ها، رقص اندوه است؛ اندوهی به‌جامانده از قرن‌ها آوارگی، فقر، محرومیت، حسرت و تبعیض.حرکات پر شور سر و دست، چرخش دامن‌ها، کف کوبی و کوبش ریتمیک پاها، نمایش رنج‌هایی‌ست که نسل به نسل در جانشان ریشه دوانده است.کولی می‌رقصد، نه از شادی، که از سرِ ناچاری که زندگی کولی وار و سرگردان بر او تحمیل کرده.کولی می‌رقصد تا گریه‌اش را پنهان کند، تا بغضش را در ضرباهنگی تند و خشمگین بگنجاند و نگذارد اشک، چهره‌اش را خیس کند.هر چرخش کولی بیان‌گر داستانی یا احساسی است.زن رقاص، گاه در میان چرخش‌ها، ناگهان می‌ایستد؛با نگاهی پر از خشم که از عمق قرن‌ها زخم برخاسته، به تماشاگران خیره می‌شود؛ نگاهی که نه تنها خشم، که انکارِ سکوتی‌ست که بارها و بارها بر او تحمیل شده است.مرد کولی، با حرکاتی خشن و چشمانی سرد، رقص را به میدانِ مقاومت بدل می‌کند؛غرورِ زخمی‌اش را در نگاه‌هایی پنهان کرده که به هیچ‌کس دل نمی‌بندند و در هیچ نگاهی آرام نمی‌گیرند.این هنر،تلاشی برای زنده‌ماندن در جهانی که سال‌هاست چشمش را بر کولی‌ها بسته است.تئاتر فلامنکو در مالاگاتئاتر فلامنکو در مالاگامونا رضاییمونا رضاییMon, 07 Jul 2025 16:16:59 +0330https://virgool.ir/@mona.rezaee/ای-کاش-نویسنده-دربارۀ-این-چیزها-هم-می-نوشت-guu8s6bmrhyc-guu8s6bmrhyc«از کتاب»چند روز پیش بازخوانی «از کتاب» را به پایان رساندم. در این چند روز مدام داشتم به این فکر می‌کردم ای‌کاش نویسنده در کتابی جدید یا فصلی جداگانه، خاطراتش از بازدید کتابخانه‌های جهان را می‌نوشت. اینکه نویسنده با لحن جذاب و قلم دقیق چطور می‌تواند این کتاب‌خانه‌ها را توصیف کند، من را سر شوق می‌آورد.همچنان که در این رویاها غرق بودم، تصور می‌کردم اگر محمدرضا شعبانعلی توصیفی از کتابخانه‌ی افسانه‌ای اَبی (Abbey of Saint Gall) در زوریخ بنویسد، همان کتابخانه‌ای با سقف‌های بلند و بی‌نظیرش که هر ببینده‌ای را محسور خودش می‌کند، آن را چطور توصیف می‌کرد؟ نقاشی‌های رنگارنگ فرشتگان روی سقف را چگونه می‌دید؟ کتاب‌های کهنه و خاک‌خورده‌ روی قفسه‌های بید خورده‌ی قهوه‌ای را چطور به جمله تبدیل می‌کرد؟و به آن کره زمین عظیم که در وسط کتابخانه جا خوش کرده بود، چگونه جان می‌داد؟در ادامه نویسنده را در کتابخانه‌ی لیسبون و بعد در کتابخانه ملی وین هم دیدم. چقدر تجربه‌ی روایت‌نویسی در چنین فضاهایی، با آن چشم تیزبین و با قلم پرکشش که قدرت دیدن را بلد است، می‌توانست برای من خواننده لذتی چند برابر خلق کند.تمام سلول‌های بدنم، حتی با فکر کردن به این احتمالات غرق لذت شد. «مرشد و مارگاریتا» بولگاکف با قلم جادوییش جوری خواننده را با خودش همراه می‌کند که در تمام لحظه‌ها من با شخصیت‌های کتاب زندگی کردم.هیچ‌وقت فکر نمی‌کردم که روزی در زندگیم عاشق شخصیت شیطانی و محور اصلی داستان -ولند- بشوم و در کنارش با مارگاریتا قدم بزنم; زنی ساحره، عاشق پیشه و جسوری که سنت دیرینه زن قربانی را در هم می‌شکند و با تصمیم آگاهانه‌اش برای پیوستن به ضیافت شیطان، نشان می‌دهد که گاهی رستگاری زنان، از مسیر اخلاق عرفی نمی‌گذرد، به کارهای بهیموت گربه‌ی سیاهی که گاهی شطرنج بازی می‌کند یا ودکا می‌نوشید؛ غش‌غش خندیدم. به سردرگمی ایوان، با تنهاییِ فرساینده‌ی مرشد، با ندامت تلخ پنتیوس پیلاطس پنجمین حاکم قسی‌القلب یهودا، و با سخاوت نجیبانه‌ی عیسی ناصری گریه کردم و از پیچ‌و‌خم‌های شب‌های مسکو عبور کردم.جایی در میانه‌های کتاب، جمله‌ای بود که روح مرا به کلی تسخیر کرد:«آن شب در مسکو، اتفاقات دیگری هم افتاد که ما خبر نداریم. خواننده، با من بیا…»همان شب با حس عجیبی خوابیدم و صبح با چند تا تبخال روی لبم بیدار شدم. کلمه‌های کتاب نه تنها ذهنم، که بدنم را هم تصرف کرده بودند.تمام روز با خودم فکر می‌کردم:اگر بولگاکف رمان‌های پلیسی و جنایی می‌نوشت، چی می‌شد؟ اگر دنیای جنایت و تعقیب، با نگاه، تخیل و زبان او توصیف می‌شد، منِ خواننده قرار بود چه چیزهایی را از سر بگذرانم؟مونا رضاییمونا رضاییTue, 03 Jun 2025 14:57:46 +0330https://virgool.ir/Travelogues/سیگار-گرفتن-از-غریبه-ها-efht6wpop9o4شبِ روز دوم سفرمون بود. با دوستم و همسرش که ساکن مارسی بودن – و خیلی تصادفی درست هم‌زمان با سفر ما، قرار بود از پاریس با پرواز مستقیم ایران‌ایر برگردن ایران – هماهنگ کردیم تا یه قرار بذاریم. قرارمون رو در یکی از کافه‌های دنج و نزدیک رود سِن گذاشتیم؛ یه کافه‌ی قدیمی که صندلی‌هاش رو به خیابون چیده شده بود و رومیزی‌های سفید ساتن همه میزها رو پوشونده بود.شش نفر بودیم: من و همسرم، دوستم و همسرش و دو تا از دوستای اون‌ها. دور میز بزرگی نشسته بودیم. گارسون اومد و سفارش‌ها رو گرفت. من انقدر محو آهنگِ قشنگ زبانش شده بودم که به کل یادم رفت چی می‌خوام سفارش بدم. چون شب تولدم هم بود تصمیم داشتم دسر هم بگیرم. گارسون با لحن همراه با شوخی گفت: این‌وقت شب چیزی به جز خاک و مشروب برای خوردن توی رستوران باقی نمونده. (البته امیدوارم دوستم درست ترجمه کرده باشه)همین که این رو گفت، اون دو تا دوست‌ِ دوستامون یه دفعه یه عالمه کروسان تازه از کوله پشتی‌شون در آوردن و با لهجه دلنشین کردی گفتن: این هم کیک تولدت، ما توی نونوایی کار می‌کنیم. این‌ها رو خودمون پنج صبح پختیم. من انقدر از دیدن کروسان‌ها خوشحال شدم که حد نداشت، از گارسون درخواست کردیم که برامون بشقاب و‌ شمع بیاره. شمع رو روشن کردیم، فوتش کردم، خندیدیم، عکس گرفتیم.من خودم سیگاری نیستم. فقط گاهی، توی سفر، اونم وقتی فضا می‌طلبه، ممکنه یه نخ روشن کنم. از قضا، اون شب هم می‌طلبید. فندک دوستم رو گرفتم، سیگاری که توی کیفم بود رو بیرون آوردم، به دوستام یه نخ تعارف کردم و پاکت رو گذاشتم روی میز. سیگار رو آتش زدم و گرم گفتگو با بقیه شدم.چند دقیقه بعد، پسر نوجوان لاغر اندام با موهای فر مشکی که بهش می‌خورد حدودا هفده هیجده ساله باشه، و صندلی پشتی من نشسته بود به طرفم اومد. تند و بی‌وقفه شروع کرد به فرانسوی صحبت کردن، من باز محو طنین آهنگ زبان فرانسوی شده بودم. دوستم با آرنج زد به پهلوم گفت: “ازت سیگار می‌خواد. اگه خواستی بده، خواستی هم نده! اصلا اجباری نیست” من، سریع در پاکت رو باز کردم و جلوش گرفتم. با لبخند و مودبانه یکی برداشت و به عنوان تشکر دو تا ضربه آروم روی دستم زد. دوستم خندید و گفت: اگه می‌خوای تا آخر هفته سیگاری برات بمونه، دیگه پاکت رو به هیچ عنوان روی میز و در معرض دید نذار!من تا مدت‌ها فکر می‌کردم که این رفتار فقط توی فرانسه رایجه چون اولین بار همون جا با این پدیده آشنا شده بودم اما سال‌های بعد، چه در پرتغال، چه در مجارستان، این رفتار رو مشاهده کردم. یه‌جا لب ساحل دراز کشیده بودم، آفتاب پوست تنم رو گرم و نوازش می‌کرد. خانمی با مایوی گرون‌قیمت از دور بهم نزدیک شد، ایستاد جلوم و همون درخواست بی‌مقدمه و همیشگی: یه نخ سیگار می‌دی؟ از اون موقع تا الان پیش خودم می‌گم شاید این یک «عادت اجتماعیه». بعد از اون ماجرا و تکرارش، برام جالب شد که بدونم این «سیگار گرفتن از غریبه»، علتش چیه و چرا این کار رو انجام می‌دن؟!شاید یه جور راه برای ارتباط گرفتن و شروع گفت‌و‌گو باشه؟شایدم صرفه‌جویی در هزینه‌‌ها چون یه بار یکی‌شون بهم گفت که دلش نمیاد پول یه پاکت کامل سیگار رو بده، واقعا نمی‌دونم؟نظر شما چیه؟مونا رضاییمونا رضاییTue, 27 May 2025 12:34:53 +0330https://virgool.ir/Motamemi/روایت-از-زبان-ظرف-بلوری-طرح-چک-jwiwwfked1e2من در کارخانه‌‌ی بلورسازی در مسکو به دنیا آمدم. استاد کارم با مهارت تمام خمیر داغ و گداخته شیشه را از کوره برداشت. اول با دمیدن و چرخاندن قسمت بالایی مرا شکل داد، بعد، وقتی که هنوز داغ بودم، پایه‌هایم را دانه دانه به تنم اضافه کرد. بعد از سرد شدنم، با ابزارهای خاص دور تا دورم را ظریف تراشیدند و شکل دادند. طراحیم، خیلی خاص بود جوری که امکان نداشت مشابهم را در بازار پیدا کنی. صاحب دومم بعدها گفت که شبیه همین مراحل ساخته شدنم را در جزیره مورانو، در ونیز دیده بود. من کاسه‌ای متوسط با بلورهای حکاکی شده ریز بودم که بر روی سه پایه بلوری کوچک استوار شده بودم. بعد از بسته‌بندی بسیار شیک، مرا به بازار روانه کردند. چند روز بعد، مردی ایرانی با قدی متوسط و چشمانی طوسی، من و دوستم که جام شراب‌خوری با تیکه‌های رنگی شیشه بود را خرید و با خود به ایران برد.در همان روزهای اول جام را به خاله‌اش هدیه داد. اما من خوشحال بودم که از هدیه شدن نجات یافته بودم چون این خانواده را از روز اول با اعماق وجودم دوست داشتم.زندگیم در کنار این خانواده ادامه داشت. با من با احترام تمام و کمال برخورد می‌کردن. جایم را در تیررس دید و گوشه بوفه‌ای شیشه‌ای قرار داده بودن و سالی دوبار مرا می‌شستند.سال‌ها گذشت. دختر کوچک و ته‌تغاری خانواده که عزیز کرده بود، بزرگ شد. او از اول هم مرا بسیار دوست می‌داشت. در نهایت، مرا را به عنوان جهیزیه به او بخشیدند. از اینکه صاحب جدیدی پیدا کرده بودم بسیار خوشحال بودم. در خانه‌ی مونا، اکثرا پنج‌شنبه‌ها به کار گرفته می‌شدم. یا در من آجیل می‌ریخت یا میوه‌‌ می‌چید یا چیپس داخلم می‌ریخت. پس از هر مهمانی، خودش مرا بااحتیاط بلند می‌کرد، می‌شست و خشک می‌کرد. هفت سال گذشت، تا اینکه مونا مرا ترک کرد. مهاجرت کرد. در گوشه کمد خاک می‌خوردم. سالی یک‌بار شسته می‌شدم اما در همان چند هفته کوتاه مونا در استفاده‌ام سنگ تمام می‌ذاشت، چون عاشقم بود.امسال علاقه و وابستگیش به من بیشتر شده بود و مدام در برداشتنم احتیاط می‌کرد. تا آن شب …. شب چهارشنبه‌ای که میهمانی داشت و من به عنوان ظرف چیپس بسیار باوقار روی میز خودنمایی می‌کردم. تا اواسط مهمانی همه از من راضی بودند. مدام دست‌های مختلف و لطیف برای برداشتن چیپس به سمتم می‌آمدند. تا اینکه، ناگهان دخترک دست و پا چلفتی میهمان با دستانی که چرب بود، لیوانی را درست روی من انداخت. همان‌جا بخاطر بلوری بودنم به هزار تیکه و پاره تبدیل شدم. روی میز و فرش هر بخشی از بدنم در جایی افتاد. مثل قلب صاحبم که با از دست دادن یادگاری عزیزش تکه تکه شد و سخت شکست. اما من تمام نشدم. تیکه کوچکی از خودم را در زیر میز تلویزیون جا گذاشتم. آن‌جا ماندم، که هنوز هم بتوانم صاحبم را که به من عشق می‌ورزید، ببینم.طرحی شبیه به منمونا رضاییمونا رضاییMon, 19 May 2025 13:34:10 +0330https://virgool.ir/Motamemi/از-صدای-سوپ-تا-خاطره-ی-دور-rcy2b8mzjsz3فکر کنم چهار-پنج ماهی می‌گذره از وقتی که این وبلاگ رو ساختم. اما به امان خدا ولش کردم. توی این مدت، همین‌طور داشته خاک می‌خورده. هر بار اومدم مطلبی توی وبلاگ بنویسم، حتی فقط یه کپی‌پیست ساده، دست و دلم نرفته. نشستم با خودم فکر کردم چرا؟ علت این‌قدر تعویق چیه؟ چرا دارم منفعلانه عمل می‌کنم؟ نکنه دارم می‌ترسم؟ ولی نه… من همیشه با خودم می‌گم ترس، بزرگ‌ترین گناهه. بذار اشتباه کنم، بذار یاد بگیرم. همون‌طور که کارل پوپر گفته، اساس نظریه‌ی علمی «ابطال‌پذیری». پس منم باید اجازه بدم اشتباه کنم، مسیر برم، بفهمم، اصلاح کنم.یاد چرخه‌ی دمینگ افتادم: PDCA: Plan، Do، Check، Act. برنامه‌ریزی، اقدام، بازخورد گرفتن، اصلاح. باید خودم رو بندازم توی این چرخه، نه اینکه فقط منتظر بمونم تا همه‌چیز کامل و بی‌نقص بشه.برای اینکه من فقط و فقط می‌خوام نوشتن یا بهتر نوشتن رو برای دل خودم یاد بگیرم.و همین شد که امروز، بعد از حرفی که به دوستم زده بودم و ازم خواست درباره‌ش بیشتر توضیح بدم، این خاطره‌ها و نوشته‌ها به ذهنم سرازیر شد. زیاد هم وقت صرف بازنویسی نکردم. دلم خواست همون‌طور که هست، منتشرش کنم. همین...ازم خواسته بودی درباره‌ی این جمله «نگاه کردن گاهی من رو بیشتر از حرف زدن به جهان وصل می‌کنه» توضیح بیشتری برات بنویسم. واقعیتش رو بخوای، از وقتی که نوشتن برام جذاب‌تر شده، به همون نسبت هم نگاه کردن برام پُرمعناتر و عمیق‌تر شده. الان دیگه هر روز که پیاده‌روی می‌رم، سعی می‌کنم با دقت بیشتری به مردم نگاه کنم. یا حتی گاهی گوشم رو تیز می‌کنم و دیالوگ‌هایی که رد و بدل می‌کنن رو می‌شنوم. چون —قبلاً هم توی متمم گفته بودم— تقریباً همیشه یه دفتر همراهم هست، همون‌جا، همون لحظه، شروع به نوشتن اون مکالمه‌ها می‌کنم. حتی سعی نمی‌کنم بندازمش برای بعد، که بیام خونه و با چشم‌هایی نیمه‌باز و تنگ زور بزنم تا چیزی ازش یادم بیاد.گاهی همین تصویرهای ساده و دیالوگ‌های روزمره منو به جاهای خیلی دور و گذشته می‌برن. مثلاً یه‌بار همین چند وقت پیش، توی فروشگاه، دو تا خانم میانسال لاغر، قدبلند، با موهایی سفید و جوگندمی، داشتن درباره‌ی مواد لازم برای سوپ سبزیجات حرف می‌زدن. با دقت زیادی بسته‌های سبزی رو بررسی می‌کردن (اینجا چون بیشتر مردم تنها زندگی می‌کنن یا تعدادشون کمه، بسته‌های کوچیک سبزی مخصوص سوپ هست: یه دونه هویج، یه ساقه‌ی کرفس، کمی گشنیز و چیزهای دیگه).همون‌جا وایستادم. ناخود‌آگاه این تصویر منو به کلاس اول دبستان برد، به روزهایی که توی کلاس خانم معینی می‌نشستم. مثل رؤیا، همه‌چی واضح جلوی چشمم ظاهر شد. خانم معینی، معلم صبور و مهربونی بود با کمی اضافه‌وزن. تقریباً سی ساله بود و وقتی مقنعه‌ش رو می‌پوشید، صورت گرد و روشنش مثل ماه بیرون می‌زد. نمی‌دونم چرا، اما همیشه به من توجه خاصی داشت. شاید چون اخلاقش خوب بود منو توی کلاس اون گذاشته بودن. یادمه موقع ثبت‌نامم توی کلاس اول مشکل پیش اومده بود. مامانم اون موقع خیلی پیگیر نبود. چند بار بابا و خواهرم منو بردن مدرسه تا بالاخره ثبت‌نامم کردن.از اینا بگذریم و برگردیم سر خاطره. یادمه اون روز درس «آ با کلاه» رو داشتیم. توی کتابای قدیمی، بالای هر درس یه تصویر کوچیک بود که با موضوع درس هماهنگ بود. عکس این درس، یه کاسه‌ی آش رشته بود، با نعناداغ و کشک فراوون، که توی سمت راست تصویر نشسته بود. سمت چپ هم یه کاسه‌ی آبیِ کشک دیده می‌شد. خود متن دقیق یادم نیست، ولی فکر کنم داستان اَکرم و مامانش بود که داشتن روی یه چراغ نفتی سبز رنگ، که بخار از قابلمه‌ش بلند می‌شد، آش رشته می‌پختن.خانم معینی قرار گذاشته بود؛ هر درسی که می‌ده بر طبق عکسی که بالای درس قرار داره، یکی از بچه‌ها خوراکی که توی عکس هست رو بیاره. نوبت این درس «آ» به من افتاد. عجیب بود ‌که مامانم دعوام نکرد. حتی خودش به عمه‌م زنگ زد تا بیاد برای پختن آش کمکمون کنه. صبح روز بعد، درست وسط درس، ساعت ده، خواهر وسطیم که چشم‌های گربه‌ای به رنگ آبی دریا و قد متوسطی داره و همیشه با غروری خاص به همه نگاه می‌کنه، با عمه‌م وارد کلاس شدن. هر کدوم یه سطل قرمز پر از آش دستشون بود. خانم معینی ازشون تشکر کرد، یه کم هم باهاشون گپ زد. بچه‌ها ذوق‌زده بودن و بوی آش دیوونه‌شون کرده بود. همه با شوق، کاسه‌های فلزی و قاشق‌هایی که از خونه آورده بودن رو از کیف‌ها درآوردن و منتظر و دست به سینه نشستن. کلاس از همهمه و بوی خوش آش رشته پر شده بود. بچه‌ها هی سرک می‌کشیدن ببینن نوبت کیه، هر کسی یه چیزی می‌گفت، بعضیا حتی قاشق‌هاشون رو لیس می‌زدن تا آماده باشن! خانم معینی یک به یک همه بچه‌ها رو صدا می‌زد. همون‌جور که داشت با دقت ظرف‌ها رو پر می‌کرد و چک می‌کرد که به همه برسه، یه لحظه نگاهش با من تلاقی کرد. منم توی دلم یه حس شادی و یه جور غرور کوچیکِ کودکانه داشتم. سر زنگ بعدی، بچه‌ها هنوز از مزه‌ی آش حرف می‌زدن. می‌گفتن: “مامانت چی ریخته بود توش که این‌قدر خوشمزه شده بود؟”.خانم معینی واقعا اون روز با نگاه و لبخندش به من فهموند که اگر کسی تو رو نبینه، من تو رو می‌بینم.بنظرم نوشتن گاهی ادامه‌ی همون دیده شدن‌ها ست.مونا رضاییمونا رضاییMon, 12 May 2025 14:32:18 +0330