https://virgool.ir/feed/@mohammadjavidکوچ دانش آموز فرصت میدهد تا دانش آموز گفتگو محور ب نتایج دلخواه ودقیق خود دست یابد Student coachfa2026-11-12 13:46:35https://files.virgool.ir/upload/users/4978150/avatar/byHF3n.pnghttps://virgool.ir/@mohammadjavidhttps://virgool.ir/@mohammadjavid/کوچینگ-دانش-آموزی-bwkbng83fjz3قرار نیست به دانش‌آموز بگوییم چه مسیری را برود؛ باید کمکش کنیم مسیر خودش را پیدا کند*نگاهی به نقش کوچینگ دانش‌آموزی در پرورش انسان‌هایی مستقل، خودآگاه و توانمند در تصمیم‌گیری*تصور کنید دانش‌آموزی را که در آستانه انتخاب رشته تحصیلی قرار دارد خانواده‌اش معتقدند پزشکی آینده مطمئنی دارد مدرسه او را به سمت رشته‌ای خاص هدایت می‌کند و اطرافیان هرکدام بر اساس تجربه و باورهای خود توصیه‌ای دارند.اما در میان تمام این صداها یک سؤال کمتر شنیده می‌شود*خودت چه می‌خواهی؟*شاید این دانش‌آموز به هنر علاقه دارد شاید ذهنی خلاق و ایده‌پرداز دارد شاید هنوز خودش را به‌خوبی نشناخته باشد و یا حتی نداند چه توانایی‌هایی در وجودش نهفته است.مسئله اینجاست که ما گاهی بقدری درگیر انتخاب بهترین مسیر برای فرزندانمان می‌شویم که فراموش می‌کنیم قرار است آنها خودشان زندگی‌شان را بسازنداین موضوع یکی از مهم‌ترین چالش‌های تربیتی و آموزشی امروز ماست چالشی که ضرورت توجه به کوچینگ دانش‌آموزی را بیش از پیش نمایان می‌کنداول اینکه آیا واقعاً می‌دانیم چه چیزی برای دانش‌آموز بهتر است؟ما بزرگ‌ترها معمولاً از سر دلسوزی و با نیت خیر برای آینده فرزندانمان برنامه‌ریزی می‌کنیم.تجربه‌های شخصی نگرانی‌های اقتصادی انتظارات اجتماعی و حتی آرزوهایی که خودمان فرصت تحقق آنها را پیدا نکرده‌ایم گاهی در تصمیم‌گیری‌های ما برای دانش‌آموزمان نقش پررنگی دارندبه آنها می‌گوییم این رشته آینده شغلی بهتری دارداین درس را بیشتر بخوان چون مهم‌تر استاین شغل درآمد بیشتری دارداین مسیر را انتخاب کن تا در آینده پشیمان نشویاما آیا موفقیت برای همه انسان‌ها یک تعریف مشترک دارد؟آیا علاقه استعداد ارزش‌ها شخصیت و شرایط زندگی افراد را می‌توان نادیده گرفت و صرفاً بر اساس یک نسخه عمومی برای آینده آنها تصمیم گرفت؟واقعیت این است که هیچ مسیر موفقیتی برای همه یکسان نیستهر دانش‌آموز دنیایی منحصربه‌فرد است دنیایی از استعدادها علاقه‌ها انگیزه‌ها دغدغه‌ها ارزش‌ها و رؤیاهایی که برای کشف شدن به فرصت توجه و گفت‌وگو نیاز دارددوم اینکه بزرگ‌ترین نیاز دانش‌آموز فرصت شناخت خودش استبسیاری از دانش‌آموزان می‌دانند که باید موفق شوند اما دقیقاً نمی‌دانند موفقیت برای خودشان چه معنایی داردمی‌دانند باید هدف داشته باشند اما شاید هنوز نتوانسته‌اند هدفی متناسب با علاقه‌ها و توانایی‌هایشان پیدا کنندگاهی حتی نمی‌توانند به این سؤال‌ها پاسخ روشنی بدهند۱-من واقعاً به چه چیزهایی علاقه دارم؟۲-در چه زمینه‌هایی توانمندتر هستم؟۳-چه ارزش‌هایی برای من اهمیت دارند؟۴-دوست دارم در آینده چه نوع انسانی باشم؟۵-چه چیزی به زندگی من معنا و انگیزه می‌دهد؟۶-چه موانعی باعث می‌شوند نتوانم از توانایی‌هایم استفاده کنم؟شناخت از خود نقطه آغاز بسیاری از انتخاب‌های آگاهانه استدانش‌آموزی که خودش را بهتر می‌شناسد احتمال بیشتری دارد که بتواند میان خواسته‌های واقعی خود انتظارات دیگران و فرصت‌های موجود تمایز قائل شودالبته خودشناسی یک اتفاق یک‌روزه نیست فرایندی تدریجی است که به تجربه تأمل بازخورد و گفت‌وگوی سازنده نیاز دارد.سوم اینکه رویکرد کوچینگ دانش‌آموزی از پاسخ دادن به سؤال پرسیدن استاینجا دقیقاً جایی است که کوچینگ دانش‌آموزی معنا پیدا می‌کند در بسیاری از شیوه‌های سنتی ارتباط با دانش‌آموز، بزرگ‌ترها در جایگاه کسی قرار می‌گیرند که پاسخ‌ها را می‌داند و دانش‌آموز در جایگاه کسی است که باید آن پاسخ‌ها را دریافت کند اما در کوچینگ نقطه شروع متفاوت استکوچ به‌جای اینکه خودش را صاحب پاسخ تمام پرسش‌های دانش‌آموز بداند تلاش می‌کند فضایی امن و سازنده برای گفت‌وگو ایجاد کند فضایی که دانش‌آموز بتواند بدون ترس از قضاوت شدن درباره افکار احساسات نگرانی‌ها و خواسته‌هایش صحبت کندکوچ با گوش دادن فعال پرسیدن سؤال‌های هدفمند بازتاب دادن گفته‌ها و همراهی در فرایند کشف و تصمیم‌گیری به دانش‌آموز کمک می‌کند افق نگاهش را گسترده‌تر کندبرای مثال وقتی دانش‌آموز می‌گوید نمی‌دانم در آینده چه شغلی انتخاب کنم؟ممکن است پاسخ معمول این باشد که چند شغل پردرآمد را به او معرفی کنیماما یک کوچ می‌تواند گفت‌وگو را با سؤال‌هایی مانند این ادامه دهدبنظرت چه فعالیت‌هایی باعث می‌شن گذر زمان را احساس نکنی؟از انجام چه کارهایی انرژی می‌گیری؟دوست داری در آینده چه مسئله‌ای رو حل کنی؟چه توانایی‌هایی داری که هنوز فرصت استفاده ازشون رو پیدا نکردی؟اگر نگرانی از قضاوت دیگران وجود نداشت چه انتخابی برای خودت جذاب‌تر بود؟هدف این سؤال‌ها ارائه پاسخ آماده نیست هدف کمک به دانش‌آموز برای کشف ابعاد تازه‌ای از خودش و گزینه‌های پیش روی خودشه*در کوچینگ، به‌جای تحمیل پاسخ‌ها زمینه کشف پاسخ‌ها را فراهم می‌کنیم.*چهارم اینکه تفاوت میان هدایت کردن و تصمیم گرفتن به‌جای دانش‌آموز مطرحهیکی از مهم‌ترین نکاتی که باید درباره کوچینگ دانش‌آموزی درک کنیم تفاوت میان همراهی و کنترل کردن هستکوچ قرار نیست دانش‌آموز را بدون جهت و هدف رها کند قرار نیست هر انتخابی را بدون بررسی تأیید کند یا نقش خود را به شنونده‌ای منفعل محدود کندکوچ در کنار دانش‌آموز قرار می‌گیرد تا به او کمک کندموقعیت فعلی خود را بهتر بشناسداهدافش را شفاف‌تر تعریف کندگزینه‌های مختلف را بررسی کندپیامدهای انتخاب‌هایش را بسنجدموانع و محدودیت‌های خود را شناسایی کندبرای رسیدن به اهدافش برنامه عملی داشته باشدمسئولیت تصمیم‌ها و اقدامات خود را بپذیردتفاوت اساسی اینجاست که دانش‌آموز در این فرایند صرفاً دریافت‌کننده راهنمایی نیست بلکه مشارکت‌کننده اصلی در ساختن مسیر خویش استاین همان چیزی است که می‌توان آن را پرورش استقلال فکری و تقویت عاملیت دانش‌آموز نامیدپنج اینکه چرا باید به دانش‌آموز اجازه تجربه کردن و حتی اشتباه کردن بدهیم؟یکی از موانع رشد دانش‌آموزان ترس بیش از اندازه بزرگ‌ترها از اشتباه کردن آنهاستگاهی بقدری تلاش می‌کنیم فرزندانمان اشتباه نکنند که فرصت تجربه کردن انتخاب کردن و یاد گرفتن از نتایج تصمیم‌هایشان را از آنها می‌گیریمدرحالی‌که بخش مهمی از یادگیری انسان در مواجهه با تجربه‌های واقعی شکل می‌گیرد.البته این به معنای بی‌توجهی به خطرها یا نادیده گرفتن مسئولیت والدین و مربیان نیست. منظور این است که باید میان حمایت کردن و محدود کردن تفاوت قائل شویمدانش‌آموز نیاز دارد در محیطی امن، متناسب با سن و شرایط خود فرصت انتخاب، تجربه بازنگری و اصلاح داشته باشدوقتی به او اجازه می‌دهیم درباره یک موضوع فکر کند تصمیم بگیرد نتیجه انتخابش را ببیند و از آن یاد بگیرد در واقع به او مهارتی ارزشمندتر از حفظ کردن مجموعه‌ای از توصیه‌ها آموزش داده‌ایم*مهارت ساختن مسیر زندگی*ششم اینکه نقش والدین از مدیر زندگی فرزند به همراه رشد او تغییر کنداین نگاه فقط به کوچ‌ها و مشاوران مربوط نمی‌شود والدین نیز نقش بسیار مهمی در ایجاد فضای مناسب برای رشد و استقلال دانش‌آموز دارندگاهی بهترین حمایتی که می‌توانیم از فرزندمان داشته باشیم این نیست که همه مسائل را برای او حل کنیم بلکه این است که در کنار او بمانیم تا توانایی حل مسئله را در خودش پرورش دهدوالدین می‌توانندبیشتر گوش بدهند و کمتر قضاوت کنندبه‌جای مقایسه ویژگی‌های منحصربه‌فرد فرزندشان را ببینندبه علایق و دغدغه‌های او توجه کنندفرصت تجربه کردن را در اختیارش قرار دهنددرباره انتخاب‌هایش گفت‌وگو کنندبه او نشان دهند که ارزشمندی‌اش فقط به نمره رتبه و موفقیت تحصیلی وابسته نیستفراموش نکنیم که فرزندان ما قرار نیست صرفاً ادامه‌دهنده رؤیاها و آرزوهای ناتمام ما باشندآنها انسان‌هایی مستقل با حق انتخاب حق تجربه و حق ساختن آینده‌ای متناسب با هویت خودشان هستندهفتم هدف نهایی کوچینگ دانش‌آموزی چیست؟اگر قرار باشد هدف کوچینگ دانش‌آموزی را در یک جمله خلاصه کنیم می‌توانیم بگوییم*هدف این نیست که دانش‌آموز فقط به یک مقصد مشخص برسد؛ هدف این است که توانایی شناخت انتخاب و ساختن مسیر زندگی خودش را به دست آورد*ما می‌خواهیم دانش‌آموزی را پرورش دهیم کهخودش را بشناسد به توانایی‌هایش آگاه باشد برای زندگی‌اش هدف داشته باشد بتواند درباره مسائل فکر کند، تصمیم بگیرد مسئولیت بپذیرد و در مواجهه با چالش‌ها به‌جای تسلیم شدن، راه‌حل پیدا کندچنین دانش‌آموزی صرفاً برای عبور از امتحانات و کسب نمره بهتر آماده نمی‌شود بلکه برای مواجهه آگاهانه‌تر با زندگی آماده خواهد شدالبته کوچینگ جایگزین آموزش مشاوره تخصصی تحصیلی یا خدمات روان‌شناختی نیست بلکه رویکردی مکمل برای کمک به رشد خودآگاهی، هدف‌گذاری تصمیم‌گیری و مسئولیت‌پذیری دانش‌آموز استودر پایان اجازه بدهیم دانش‌آموز، معمار آینده خودش باششاید وقت آن رسیده باشد که در نگاه خود به تربیت و آموزش کمی تجدیدنظر کنیمبه‌جای اینکه همیشه به دنبال پیدا کردن بهترین مسیر برای دانش‌آموزان باشیم فرصتی فراهم کنیم تا خودشان بتوانند مسیرهای پیش رویشان را بشناسند بررسی کنند و آگاهانه انتخاب کنندقرار نیست همیشه دست آنها را بگیریم و به مقصد برسانیم گاهی باید کمک کنیمMohammah javidMohammah javidThu, 12 Nov 2026 09:13:58 +0330https://virgool.ir/@mohammadjavid/ایران-همدل-dw1l5uiwruddهفت سالم بود که اون زمستون اومد. روستای نقاش، نزدیک آوَج. برفی بارید که پیرهای روستا هم یادشون نمی‌اومد مثلش رو دیده باشن. سه روز و سه شب بارید. روز چهارم که آسمون باز شد، جادهٔ روستا به آوَج زیر برف گم شده بود. سیم برق هم پاره شده بود و از اون بدتر رادیوی بابا فقط خش‌خش می‌کرد.روز اول برای ما بچه‌ها عید بود. روز دوم کمتر. روز پنجم، آرد نانوایی تموم شد. روز هفتم، نفت چراغ‌ها رو به تمومی بود و مادرها دیگه بلند حرف نمی‌زدن.یادمه شب هشتم بود. دور کرسی نشسته بودیم و عمو حیدر که مرد ساکتی بود، یهو گفت: هیچ‌کس نمی‌آد. شهر ما رو فراموش کرده.هیچ‌کس جوابش رو نداد. همون سکوت از هر برفی سردتر بود. من خیلی ترسیده بودم ... نه از برف، از چشم‌های بزرگ‌ترها.فردا صبحش به سختی رفتم خونهٔ مش رحیم. پیرترین مرد روستا بود و باغ گردوی ته روستا مال اون بود. تو حیاط برف رو کنار می‌زد و زیر لب شعر می‌خوند. بعد از سلام و احوال پرسی گفتم: مش رحیم، عمو حیدر می‌گه ما رو فراموش کردن.دست از کار کشید. یه نگاه به جادهٔ گم‌شده کرد و گفت: بیا با من.رفتیم ته باغ، کنار گردوی بزرگ. برف رو از پای درخت کنار زد. خاک سیاه بیرون اومد. گفت: دست بزن. دست زدم. خاک گرم بود. تو اون سرما، گرم بود.مش رحیم گفت: این درخت سه ماهه نه برگ داره، نه میوه، نه سایه. از بیرون مرده. هیچ پرنده‌ای روش نمیشینه. هیچ رهگذری نگاش نمی‌کنه. اما زیر زمین، ریشه بیداره. همونطور که دست می‌کشید به زمین گفت: می‌دونی پسر؟ درخت تو زمستون یه کار داره و اونم اینه که ریشه رو زنده نگه داره. همین... نه شکوفه بده، نه میوه. فقط ریشه رو نگه داره. درختی که این کار رو بکنه، بهار رو می‌بینه. درختی که بگه چون کسی من رو نمی‌بینه ، پس تموم شدم، بهار هم بیاد دیگه به کارش نمی‌آد.بعد گفت: حالا برو به عمو حیدرت بگو مش رحیم گفت تنور خونهٔ ما روشنه. هر کی یه مشت آرد داره بیاره، امشب همه نون داریم.اون شب چند خانواده دور تنور مش رحیم جمع شدن. نون کم بود، اما سکوت شکست. ننه‌جان برای بچه‌ها قصه گفت. عمو حیدر برای اولین بار بعد از هشت روز خندید. فرداش مردها بیل برداشتن و رفتن سر جاده. نه برای اینکه می‌تونستن تا آوَج رو باز کنن؛ نه نمی‌تونستن. فقط صد متر رو باز کردن. اما شب که برگشتن، دیگه مردهای شب هشتم نبودن.راه بیست و دو روز بعد باز شد. جالب اینجاست که بدونی نه فقط با بیل بزرگتر‌ها ، بلکه با کمک آفتاب. وقتی اولین ماشین از آوَج رسید، راننده گفت: تموم این مدت تو شهر حرف روستای ما بوده. می‌دونستن! نگران بودن... فقط نمی‌تونستن برسن...سال‌ها بعد فهمیدم مش رحیم اون روز دو چیز به من یاد داد، نه یکی.اول اینکه فراموش‌شدگی یه حسه، نه یه حقیقت. دنیا ما رو فراموش نکرده بود. فقط دستش نمی‌رسید چون هیچ درختی تو تاریخ بی نگاه رهگذر خشک نشده.دوم اینکه تو زمستون کسی از تو نمی‌خواد بهار بیاری. از تو یه کار می‌خوان: ریشه رو زنده نگه داری. یه تنور روشن، یه مشت آرد، یه قصه برای بچه‌ها، صد متر راه که به هیچ جا نمی‌رسه ... اما آدم رو زنده نگه می‌داره.امروز ایران تو زمستونیه که راهش بسته‌ست. سیم‌ها رو بریدن، رادیو خش‌خش می‌کنه، نانوایی آرد نداره و هر شب یکی تو یه خونه‌ای می‌گه «ما رو فراموش کردن». من اون سکوت رو می‌شناسم. از هر برفی سردتره.اما ریشه زنده‌ست. دست بزن، گرمه. هر معلمی که هنوز درس می‌ده، هر مادری که هنوز قصه می‌گه، هر همسایه‌ای که هنوز در می‌زنه و می‌پرسه «چیزی لازم نداری؟»، ریشه‌ست. از بیرون دیده نمی‌شه. اما درخت با همین زنده‌ست.راه باز می‌شه. همیشه باز شده. سؤال این نیست که کی. سؤال اینه که روزی که باز شد، ما چه حالی داریم؛ درختی با ریشهٔ گرم، یا چوبی خشک که منتظر نگاه رهگذر موند.هموطنم، عزیزم، رفیقم و پارهٔ تنم،امشب یه مشت آرد بردار و در خونهٔ همسایه رو بزن. بهار از همون‌جا شروع می‌شه.ایرانمون هزاران ساله که تکیه بر ریشه و فرهنگ مردمی کرده که این خاک رو زنده نگه داشتن. که ایرانی بودن رو معنا کردن...پس *تو گرمای امید این خاک باش ...*Mohammah javidMohammah javidThu, 12 Nov 2026 05:37:40 +0330