https://virgool.ir/feed/@mohammad.ebadi2013bدلتنگی‌ام تلخ است، چون یادم می‌اندازد کسی بودی که بودنش را فقط بعد از رفتنت فهمیدم. این‌جا جای همان فهمِ دیر است 😔🖤fa2026-11-10 22:33:17https://files.virgool.ir/upload/users/4871822/avatar/ZUGmQb.jpghttps://virgool.ir/@mohammad.ebadi2013bhttps://virgool.ir/@mohammad.ebadi2013b/ناراحتم-cttby7nf2bzrغمگینسلام من این چند روز دوست دارم تمرکز کنم بر حال خودم ناراحت هستم.غمگین هستم واقعا😔😔احساس من اینطوری هست و دوست دارم یه چند روز یا بیشتر تنها باشم تا با خودم خلوت کنم.شاید برای بهتر درک کردن این احساسم بنویسم چون چند بار خواستم برای درک خودم بنویسماما.........🖤🖤😭😭اما از خودم ترسیدم و خجالت کشید که احساساتم رو بنویسم و کسی بخونه ولی این بار تصمیم گرفتمبا خودم رو راست باشمالان که دارم اینو می نویسم خیس اشکم😭😭پی نوشتی هم نمی ذارم چونمی دونم که احساس منو تا الان درک کردین از اول نوشته تا الان.خداحافظالبته تو ویرگول هم حضور پیدا می کنم و خواهم نوشت اما شاید هر دو یا سه روز یک بار بنویسم و ویرگول رو چک کنممحمدعبادیمحمدعبادیThu, 29 Oct 2026 21:28:54 +0330https://virgool.ir/@mohammad.ebadi2013b/حالم-خوب-نیست-c1ukxyuyjd2qنه چندان گناه کاردر دفاع از کوسه ها باید بگویمسمورخور نیستند.بله گاهی آن ها را اشتباهی می چشند،جای گازشان یا یکی دو دندانشان می ماند.که اعصاب خردکن استاما خب،انصاف بدهیم،هیچ کس بی عیب نیست.خیلی دیرتصور کنید کوسه ای گرسنه،سفید و گنده،چشمش می افتد بهحیوانی دراز و براق توی دریا،شاید یک شیر دریایی ست(کوسه ها می میرند برای حیوانات خپل.)کوسه با کنجکاویمی رود و گازش می گیرد،ولی ای داد! گویایک موج سوار را می چشد(اه)،یا شایدم،عضوی از جذاب ترین گونه ی راسو ها را،سمور دریاهای جنوب.حتما تا به حال در صف کافی شاپیا بوفه صبحانه بوده اید،این طور نیست؟و خواسته اید غذای جدیدی بزنید.آن را در دهان می گذارید، می جوید، اخم می کنید:لقمه چندش راتوی دستمال تف می کنید،نه بلایی سرتان می اید،نه حالتان به هم می خورد.همین اتفاق برای کوسه می افتد،که بی درنگ پشیمان شدهعقب نشینی می کندالبته بیشتر وقت ها،دیگر برای موج سواری دیر است.و تقریبا همیشه،برای سمور دیر شده.پ.ن:این چند روزها حالم خوش نیست البته کسانی رو سراغ دارم که حالشان از من نیز بد تر است و به احترام به آنها من چند روزی پست نخواهم گذاشت😭😭😭🌹🌹🌹🖤🖤🖤محمدعبادیمحمدعبادیThu, 29 Oct 2026 08:27:46 +0330https://virgool.ir/@mohammad.ebadi2013b/آرزوهای-ما-crnjpjwjzvywهمه ما آرزو هایی داریم..............سلام من محمد هستم یک پسر بچه 13 ساله که در این پست می خواد شما رو به آرامش برسونههمه ما آرزوهایی داریم که یه روزی دوست داریم به این آرزوها برسیم👈خواهش می کنم بعد از تموم شدن پست آرزوهای قشنگتون رو بنویسید🙏🙏🙏🙏🙏بذارید از خودم شروع کنممن دوست دارم که تکنولوژی جهان رو با برنامه هایم که خودم می سازمشون متحول کنم و اسم من در تاریخ ثبت شه چون من همیشه دوست دارم که در کار هایی که دوست دارم انجام بدم بهترین باشمولی بجز این آرزو دو تا آرزو دیگه هم دارم که یکی اش رو نمی تونم بگم ولی دومی رو می گم دومی این هست که از لحظاتی که زندگی می کنم ازشون به خوبی استفاده می کنمچون من دو بار بدنیا نمی آیمبعضی وقت ها که احساس می کنیم زمان زود میگذره اگه چند دقیقه حتی چند دقیقه که زیاد نیستن زمان پیش ما کند تر بگذره در اون دقایق احساس میکنیم که این چند دقیقه هدیه ای از طرف خدا هستن و خیلی خوشحال می شویمشاید می پرسید چه ربطی داره ولی من می گم که اگه در لحظه زندگی کنیم و لذت کامل رو از لحظه ببریمشاید خیلی از ما آرزو هایی داریم و یا بهشون رسیدیم یا هنوز فاصله داریم ولی بعضی وقت ها که به آرزوهامون می رسیم یادمون میره.......یادمون میره که این یکی از ارزو هامون بود و بجز اینکه به این ارزوی محقق شده بی توجهی می کنیم زمانمون رو هم هدر دادیم....زمانمون رو هدر دادیم چون برای این ارزو حتی اگه هزینه هایی مثل پول ندادیم ولی هزینه زمان عمرمون رو به ارزو اختصاص دادیماگه به این ارزوی بی توجهی کنیم یعنی عمرمون رو فدای چیزی کردیم که اون خواستمون نبوده..................👇👇👇پ.ن:خواهش ی کنم در کامنت ها درباره ارزوهاتون بگید🙏🙏🙏محمدعبادیمحمدعبادیFri, 16 Oct 2026 18:50:58 +0330https://virgool.ir/@mohammad.ebadi2013b/متاسفانه-من-از-ویرگول-میرم-qp4xlqkpfrccایموجی گریهمتاسفانه دیگه این آخرین پست هست😭😭😭😭 و بعد این پست دیگه چیزی نخواهم نوشت.من خیلی ناراحت هستم برای اینکه این جامعه خوب ویرگول رو ترک می کنمامروز22 مهر هست روزی که اخرین پست رو می نویسم بخاطر مشکلاتی که بوجود اومد مجبور می شم که اینجا رو ترک کنم و گفتم با شما ویرگولی های عزیز خداحافظی👋👋 کنم.اگه کامنت هایی نوشتم که شما رو ناراحت کرده باشه من رو حلالم کنید.از اول که اومدم خیلی ها به من لطف داشتن خداحافظ اندیشه خانم که از اول با من بودید خداحافظ جناب تقوایی و همچنین خداحافظ دایی پیام و محمدجواد و سارا خانوم و خیلی های دیگه که زیاد هستن.نمی تونم برم باور کنید ولی رفتنی ام و باید بروم امروز شاید دردناک ترین روز زندگی ام باشه.اما اگه میشه حداقل از پست شعری از انشاء دل من حمایت کنید و به 50 تا لایک برسونید ویرگول، جای خوبی بودی،یه گوشه‌ی آروم توی این دنیای شلوغ.اینجا نوشتم، اینجا خوندم،اینجا دوستای خوبی پیدا کردم.رفقای من، اگه بدی دیدید،اگه جایی دلخور شدید از دستم،ببخشید، من آدمِ سادّه‌ای بودم،شاید حرفام خوب نبود، شاید کم گذاشتم.من دارم می‌رم، ولی بدونیداین رفتن یعنی فراموش کردن شما نیست.فقط یه ویرگول بودم توی نوشته‌هاتون،حالا می‌رم، ولی یادتون همیشه با منه.از همه‌تون ممنونم،از هر کامنت، هر لایک، هر دلخوشی.اگه دل کسی رو شکستم،حلال کنید، منم شما رو حلال می‌کنم.خداحافظ ویرگول،خداحافظ دوستای خوبم.شاید روزی برگشتم،شاید نه، ولی فراموشتون نمی‌کنم.👇👇👇پ.ن:تا🤣🤣🤣🤣😂😂😂😅 شوخی کردم نرفتم 😂 ترسیدید نه من که بدون ویرگول و ویرگولی های عزیز میمیرممحمدعبادیمحمدعبادیWed, 14 Oct 2026 19:30:35 +0330https://virgool.ir/@mohammad.ebadi2013b/تولدت-مبارک-سارا-خانم-ofcjunwvpjgyسارا خانوم تولدت مبارک هدیه ما به شما:به نام آن که جان را روشنی دادخرد را در دلِ ما مأمنی دادچنین گفتند اهلِ دفتر و سازکه امروز است روزِ جشن و نازساراخانوم، هم‌قلمِ مهربانکه باشد در نوشتن بی‌گماندریغ از تو نباشد جز سخنکه واژه‌ات بویِ گل دارد، نه بنقلم چون در کفِ تو جان بگیردسرِ هر صفحه‌ای سامان بگیردبسا شب‌ها که با اندیشه بودیبه فکرِ جمله‌ای، دل‌ریش بودیکنون ای هم‌نفس در راهِ گفتنبه جانِ تو، دلت شاد است، روشنالهی سال‌ها در شادی و نازبمانی، همچو گل در باغِ نوروزخداوندت به خیر و خوش نگهدارز هر بد، از هر آسیب و آزاردلت چون آسمانِ صبح، صافیزبانت چون نسیمِ باغ، لطفیاگر پندی بگویم، بشنو از منکه نیکی ماند و بد ماند به دشمنبنویس و شاد باش و شادمانهکه دنیا بی‌تو کم دارد بهانه🎂 تولدت مبارک، ساراخانوم عزیز 🎂از طرف هم‌قلمانت در باشگاه نویسندگیمحمدعبادیمحمدعبادیFri, 09 Oct 2026 19:25:33 +0330https://virgool.ir/@mohammad.ebadi2013b/شعری-از-انشاء-دل-من-fvofrv3lmjfpخانه ای در دهِاین انشا ابتدا در مدرسه و با الهام از تصویر بالا، به قلم و زاده‌ی ذهن خودم نوشته شد. برای تبدیل آن به شعر نو، چون منابع موجود کمکی به من نکردند، با کمک یکی از دوستان متن اصلی را به هوش مصنوعی دادم تا آن را به قالب شعر نو تبدیل کند. بنابراین، ایده، داستان و متن اصلی متعلق به خودم است و هوش مصنوعی فقط در تبدیل آن به شعر نو کمک کرده است.درختِ خانهروزی،در آن دهِ دور،میانِ کوه و مه،خانه‌ای بودکه صبح‌هایشبوی نان و خاک می‌داد.و مردیهر سپیده‌دمپیش از آن‌که آفتاباز پشت کوه سر برآورد،راهیِ مزرعه می‌شد.بیلش را بر شانه می‌گذاشتو می‌رفتبه سوی زمینیکه سال‌هادست‌های او را می‌شناخت.خاک را می‌شکافت،کود می‌ریخت،علف‌های هرز رایکی‌یکی از ریشه می‌کندو دوبارهدست بر خاک می‌کشید؛چنان که گوییبا زمینسخن می‌گوید.دست‌هایش پیر شده بودند،اما هنوزبوی زندگی می‌دادند.پشت خانهدرختی بودبلند و کهنسال؛چنان قدیمیکه شاید نخستین باران‌های دهبر برگ‌هایش نشسته بود.باد آمده بودو رفته بود،زمستان آمده بودو برف‌هایش رابر شانه‌های درخت گذاشته بود،تابستان آمده بودو آفتابش رابر شاخه‌های او ریخته بود.و درختهمه را دیده بود.سال‌های جوانی مرد را،روزهای سخت مزرعه را،خنده‌های کودکان را،و عصرهایی راکه مردخسته از کارزیر سایه‌اش می‌نشست.اکنوندستان مرددیگر آن توان گذشته را نداشت.بیلسنگین‌تر شده بود،راه مزرعهدورتر به نظر می‌رسیدو نفس‌هایشزودتر به شماره می‌افتاد.اما زندگیمنتظر پیر شدن آدم‌ها نمی‌ماند.نوه‌هاآمده بودند.پاهای کوچکشاندر خاک فرو می‌رفتو دست‌هایشانآرام‌آرامراه کار را می‌آموخت.پدر و مادرشانکنارشان بودندو زمین،همان زمین قدیمی،نسل تازه رادر آغوش می‌گرفت.مرد از دور نگاه می‌کردو لبخندی آرامبر لب داشت.شاید می‌دانستکه روزیدیگر به این مزرعه نخواهد آمد.روزیبیلش گوشه‌ای خواهد ماند،و صدای قدم‌هایشدر راه خاکیخاموش خواهد شد.اما چه باک؟درخت هنوز هست.همان درخت پیرکه سال‌هاشاهد زندگی بود.و خاک هنوز هست؛همان خاکیکه گرمای دست‌های او رابه یاد دارد.آدم‌ها می‌روند،خانه‌ها پیر می‌شوند،نسل‌هایکی پس از دیگریاز راه می‌رسند و می‌روند،اما بعضی چیزهامی‌مانند؛یک درخت،یک مشت خاک،یک مزرعه،و خاطره‌ی دستیکه سال‌هابرای زنده ماندنِ زمینکوشید.و شایدهرگاه باداز میان شاخه‌های درخت بگذرد،زمین آهسته بگوید:او رفت،اما ردّ دست‌هایشهنوزبر تنِ من مانده است.پ.ن:با لایک کردن این پست به من در خلق کردن پست بعدی تشویق کنیدمحمدعبادیمحمدعبادیWed, 07 Oct 2026 23:27:06 +0330https://virgool.ir/@mohammad.ebadi2013b/تشکر-از-شما-ویرگولی-های-عزیز-که-به-کمک-شما-پست-من-منتخب-شد-d0bybpvw0xb3پست های منتخب ویرگولسلام ویرگولی های عزیز🖐🏻 ممنونم که توی این چند روز بیشتر از همیشه پست های منو دنبال و لایک♥️ می کنید.تازه که به خونه اومدم 🏡و ویرگولم رو چک کردم بجز لایک هایی که خوردم یه کامنت رو دیدم که دایی پیامبرام کامنت گذاشته:به به به به آفرین محمد جانا 🌷🥰این پست در پست‌های منتخب ویرگول معرفی شده 🥳🥳🥳 موفق باشی عزیز 👏👏که بعد از این پست رفتم و ببینم که رفته تو پست های منتخب که دیدم عه!واقعا رفته تو پست های منتخب و با خودم گفتم از ویرگولی های عزیز که دوستان👬 خوبی بودن تو مدت هفت ماهی که تو ویرگول بودم ازشون تشکر کنم حالا چون زیاد هستن نتونستم اسم بیارمولی تا اینجا بگم که من جایی بهتر از ویرگول از نظر دوستان و جایی برای نوشتن پیدا نکردمواقعا دوست دارم اشک ذوق بریزم🥹🥹🥹چون توی این هفت ماه اونقدر دوست پیدا کردم که تاثیرگذار بودن برای من🥰🥰🥰😍😍اونقدر خوشحالم که تو جامعه ای از بهترین شبکه اجتماعی هستم و امیدوارم تن تون سالم باشه پ.ن:شاید اگه ویرگول رو پیدا نمی کردم الان شاید هیچ وقت با چنین دوست هایی اشنا نمی شدمم.ع در روز۱۴ مهر سال ۱۴۰۵ در ساعت ۱۳:۴۴♥️محمدعبادیمحمدعبادیTue, 06 Oct 2026 13:44:04 +0330https://virgool.ir/@mohammad.ebadi2013b/پورتالز-از-کجا-شروع-کردیم-و-کجا-می-خوایم-بریم-flrcibh4nckqسلام. اگه نوشته‌های قبلی من رو دنبال کرده باشی، می‌دونی که دارم روی یه پروژه‌ی تفریحی به اسم پورتالز کار می‌کنم. یه سیستم‌عامل که دارم از صفر می‌سازمش.پورتالز کجا توسعه داده می‌شه؟راستش رو بخوای، پورتالز فعلاً توی ویندوز داره ساخته می‌شه. ولی نه به این خاطر که ویندوز بهترین گزینه‌ست. به این خاطر که من الان ویندوز دارم و می‌خوام از همون چیزی که دارم شروع کنم.ولی ویندوز برای ساخت سیستم‌عامل ساخته نشده. ابزارهای پیش‌فرض ویندوز فقط می‌تونن فایل‌های مخصوص ویندوز بسازن، ولی بوت‌لودر و شبیه‌سازها فقط فایل‌های مخصوص لینوکس رو می‌شناسن. این شد که کلی وقت صرف کردم تا بفهمم چرا ابزارها خطا می‌دن.الان داریم چیکار می‌کنیم؟بعد از کلی کلنجار، بالاخره تونستیم کرنل پورتالز رو کامپایل کنیم. کرنل ساخته شده، فایل اجرایی درست تولید می‌شه، ولی هنوز به مرحله‌ی بوت شدن نرسیده.الان داریم تلاش می‌کنیم که یه محیط لینوکسی روی ویندوز داشته باشیم تا بتونیم از ابزارهای بومی لینوکس برای ساخت فایل قابل بوت استفاده کنیم. این محیط به ما اجازه می‌ده که بوت‌لودر رو درست راه‌اندازی کنیم و یه فایل قابل بوت واقعی بسازیم.چرا اینقدر سخت شده؟بذار یه چیزی رو صادقانه بگم. ویندوز برای ساخت سیستم‌عامل ساخته نشده. اینو وقتی فهمیدم که ساعت‌ها وقت صرف کردم تا بفهمم چرا ابزارها خطا می‌دن.مشکل این بود:ابزارهای پیش‌فرض ویندوز فقط فرمت ویندوزی می‌سازنبوت‌لودرها و شبیه‌سازها فقط فرمت لینوکسی رو می‌شناسنیعنی ما یه محصول ویندوزی داشتیم که می‌خواستیم توی دنیای لینوکسی اجراش کنیمقدم بعدی چیه؟باید یه محیط لینوکسی واقعی داشته باشیم. بعدش:بوت‌لودر رو درست راه‌اندازی می‌کنیمیه فایل قابل بوت واقعی می‌سازیمکرنل رو بوت می‌کنیمبعدش می‌ریم سراغ کیبورد، شل ساده، سیستم فایل، ترمینال پیشرفته، کامپایلر، و رابط گرافیکیچیزهایی که یاد گرفتمابزارهای ویندوزی برای ساخت سیستم‌عامل مناسب نیستنیه محیط لینوکسی واقعی، بهترین گزینه برای این کارههر خطا، یه درس جدیدصبر و ادامه دادن، مهم‌ترین چیزهیه چیز صادقانهساختن یه سیستم‌عامل از صفر دیوانگیه. ولی یه دیوانگی قشنگ. هر خط کدی که می‌نویسی، هر خطایی که حل می‌کنی، یه قدم نزدیک‌ترت می‌کنه به درک این که زیر همه‌ی این رابط‌های کاربری قشنگ و رنگی، چی خبره.الان کرنل ساخته شده. فقط باید یه محیط درست پیدا کنیم تا بوتش کنیم.امیدوارم موفق باشم باتشکرمحمدعبادیمحمدعبادیSat, 03 Oct 2026 20:22:49 +0330https://virgool.ir/@mohammad.ebadi2013b/پورتالز-بالاخره-بوت-شد-v44wdnfegwmmسلام. اگه نوشته‌های قبلی من رو دنبال کرده باشی، می‌دونی که دارم روی یه پروژه‌ی تفریحی به اسم پورتالز کار می‌کنم. یه سیستم‌عامل که دارم از صفر می‌سازمش.این نوشته فرق دارهتوی نوشته‌های قبلی گفتم کرنل کامپایل شد ولی هنوز بوت نشده. گفتم چند تا خطا مونده. ولی خب، اون خطاها اونقدر عجیب و غریب بودن که فکر می‌کردم هیچ‌وقت حل نمی‌شن.ولی حل شد.چطور شد؟بعد از کلی کلنجار با ابزارها، بالاخره فهمیدم مشکل کجاست. ابزارهای پیش‌فرض ویندوز برای ساخت سیستم‌عامل ساخته نشدن. ولی با یه سری ابزار دیگه تونستم از این دیوار عبور کنم.مراحل کار اینطوری بود:اول با یه ابزار مخصوص، فایل بوت رو ساختمبعد یه فایل قابل بوت برای بوت‌لودر ساختمبعد با یه ابزار دیگه، همه رو توی یه فایل قابل بوت جمع کردمآخرش با شبیه‌ساز بازش کردمالان چی داریم؟الان یه سیستم‌عامل داریم که:✅ کامپایل می‌شه✅ توی بوت‌لودر لود می‌شه✅ توی شبیه‌ساز بوت می‌شهولی هنوز پیام خوش‌آمد نیومدهبذار صادق باشم. الان بوت می‌شه ولی هنوز به اونجا نرسیدیم که پیام «به پورتالز خوش آمدید» رو روی صفحه ببینیم. بوت‌لودر لود می‌شه ولی کرنل هنوز چاپ نمی‌کنه.چند تا مرحله دیگه مونده. باید کرنل رو با یه فایل تنظیمات درست به بوت‌لودر معرفی کنیم.چیزهایی که یاد گرفتمابزارهای ویندوزی برای ساخت سیستم‌عامل مناسب نیستنباید از ابزارهای مخصوص استفاده کردبوت کردن یه فایل خام، خودش یه علم جداگانه‌ستهر خطا، یه درس جدیدقدم بعدیباید کرنل رو طوری تنظیم کنیم که بوت‌لودر پیداش کنه و اجراش کنه. این آخرین قدمه.امیدوارم درست بشهراستش رو بخوای، ساختن یه سیستم‌عامل از صفر دیوانگیه. ولی یه دیوانگی قشنگ. هر خط کدی که می‌نویسی، هر خطایی که حل می‌کنی، یه قدم نزدیک‌ترت می‌کنه به درک این که زیر همه‌ی این رابط‌های کاربری قشنگ و رنگی، چی خبره.الان بوت می‌شه. فقط باید کرنل رو اجرا کنیم.پورتالز تازه شروع شده. بذار ببینیم آخرش چی می‌شه.محمدعبادیمحمدعبادیFri, 02 Oct 2026 14:32:29 +0330https://virgool.ir/@mohammad.ebadi2013b/پورتالز-بالاخره-یه-قدم-بزرگ-جلو-رفتیم-ip8ubhfcnfjjسلام. اگه نوشته‌های قبلی من رو دنبال کرده باشی، می‌دونی که دارم روی یه پروژه‌ی تفریحی به اسم پورتالز کار می‌کنم. یه سیستم‌عامل که دارم از صفر می‌سازمش. نه به خاطر پول، نه به خاطر شغل، فقط به این خاطر که همیشه برام سوال بود که «آخه یه سیستم‌عامل چطوری ساخته می‌شه؟»این نوشته فرق دارهتوی نوشته‌ی قبلی گفتم کرنل کامپایل شد ولی هنوز بوت نشده. گفتم چند تا خطا مونده. ولی خب، اون خطاها اونقدر عجیب و غریب بودن که فکر می‌کردم هیچ‌وقت حل نمی‌شن.ولی حل شد.چرا اینقدر سخت بود؟بذار یه چیزی رو صادقانه بگم. ویندوز برای ساخت سیستم‌عامل ساخته نشده. اینو وقتی فهمیدم که ساعت‌ها وقت صرف کردم تا بفهمم چرا ابزارها خطا می‌دن.مشکل این بود:ابزارهای پیش‌فرض ویندوز فقط می‌تونن فایل‌های مخصوص ویندوز بسازنولی بوت‌لودر و شبیه‌سازها فقط فایل‌های مخصوص لینوکس رو می‌شناسنیعنی ما یه محصول ویندوزی داشتیم که می‌خواستیم توی دنیای لینوکسی اجراش کنیمراه‌حل چیه؟بعد از کلی کلنجار، بالاخره فهمیدم:ابزارهای پیش‌فرض ویندوز به خودشون قفلن. نمی‌تونی بهشون بگی «برای یه سیستم‌عامل خام کد بساز».ولی یه ابزار دیگه هست که اینطور نیست. می‌تونه برای هر هدفی کد تولید کنه. حتی برای یه سیستم‌عامل خام که هنوز وجود نداره.ترکیب نهاییبخشکارشاسمبلرکامپایل کد بوتکامپایلرکامپایل کد اصلی سیستم‌عامللینکروصل کردن همه چیز به همهدفیه سیستم خام، بدون هیچ سیستم‌عاملیالان چی داریم؟یه کرنل که:✅ کامپایل می‌شه (بدون خطا)✅ فایل اجرایی درست تولید می‌کنه✅ برای بوت شدن آماده‌ستچرا این مهمه؟چون این دقیقاً همون چیزیه که برای بوت کردن لازم داریم. فایل نهایی، آماده‌ست تا بوت‌لودر اون رو اجرا کنه.ولی هنوز بوت نشدهبذار صادق باشم. هنوز به اونجا نرسیدیم که شبیه‌ساز رو باز کنیم و پیام «به پورتالز خوش آمدید» رو روی صفحه ببینیم. ولی الان یه قدم بزرگ جلوتریم. کرنل ساخته شده. فقط باید بوتش کنیم.چیزهایی که یاد گرفتمابزارهای پیش‌فرض ویندوز برای ساخت سیستم‌عامل مناسب نیستنیه ابزار جایگزین می‌تونه برای هر هدفی کد بسازه، حتی برای یه سیستم‌عامل خاملینکرها با هم فرق دارن. بعضی‌ها فقط برای ویندوز کار می‌کنن، بعضی‌ها برای هر چیزیابزارهای لینوکسی نسخه‌ی ویندوزی کامل و درست ندارنقدم بعدیباید این کرنل رو با شبیه‌ساز یا بوت‌لودر بوت کنیم. اگه شبیه‌ساز مستقیم جواب نداد، با بوت‌لودر یه فایل قابل بوت می‌سازیم.امیدوارم درست بشهراستش رو بخوای، ساختن یه سیستم‌عامل از صفر دیوانگیه. ولی یه دیوانگی قشنگ. هر خط کدی که می‌نویسی، هر خطایی که حل می‌کنی، یه قدم نزدیک‌ترت می‌کنه به درک این که زیر همه‌ی این رابط‌های کاربری قشنگ و رنگی، چی خبره.الان کرنل کامپایل شده. فقط باید بوتش کنیم.پورتالز تازه شروع شده. بذار ببینیم آخرش چی می‌شه.محمدعبادیمحمدعبادیFri, 02 Oct 2026 13:37:16 +0330https://virgool.ir/@mohammad.ebadi2013b/کرنل-portals-از-صفر-تا-اینجا-afujpfgvd8t0سلام. اگه پست‌های قبلی من رو دنبال کرده باشی، می‌دونی که یه مدتیه دارم روی یه پروژه‌ی تفریحی به اسم Portals کار می‌کنم. یه سیستم‌عامل که دارم از صفر می‌سازمش.امروز بالاخره کرنل کامپایل شدخیلی از ما هر روز از ویندوز، مک یا لینوکس استفاده می‌کنیم، ولی هیچ‌وقت به این فکر نمی‌کنیم که پشت صحنه‌ش چی می‌گذره. من می‌خواستم بفهمم این جادو چطوری کار می‌کنه. پس تصمیم گرفتم خودم دست به کار شم.بعد از چند روز کلنجار رفتن با ابزارها، خطاهای عجیب و غریب، و کلی سرچ توی انجمن‌های خارجی، بالاخره تونستم کرنل Portals رو کامپایل کنم.کرنل چیه؟کرنل (Kernel) قلب هر سیستم‌عامله. لایه‌ای بین سخت‌افزار و برنامه‌های کاربر. وقتی یه برنامه می‌خواد فایلی رو باز کنه، یا حافظه‌ای رو بخونه، یا با سخت‌افزار حرف بزنه، همه چیز از کرنل رد می‌شه.کرنل Portals فعلاً خیلی ساده‌ست. فقط می‌تونه بوت بشه و یه پیام روی صفحه چاپ کنه. همین. ولی همینه که ساختنش اینقدر سخته. چون برای رسیدن به همین مرحله، باید کلی چیز رو از پایه بسازی.چیزهایی که یاد گرفتماسمبلی واقعاً لازمه: هرچقدر هم بخوای با C یا Rust کار کنی، یه لایه‌ی نازک اسمبلی همیشه باید باشه تا پل بین بوت‌لودر و کرنل بشه.لینکرها فرق می‌کنن: لینکر ویندوز (MinGW) نمی‌تونه فایل ELF بسازه. باید از یه لینکر دیگه مثل rust-lld استفاده کنی.QEMU سخت‌گیره: نمی‌تونه هر فایل ELF رو بوت کنه. باید یا هدر Multiboot2 داشته باشه، یا با GRUB یه ISO بسازی.GRUB برای ویندوز ناقصه: نسخه‌ی ویندوزی GRUB فقط grub-mkimage داره، نه grub-mkrescue. یعنی نمی‌تونی مستقیم باهاش ISO بسازی.هدف نهاییهدف نهاییم یه سیستم‌عاملیه که سبک، سریع، امن، بدون تلمتری، و با رابط کاربری مدرن باشه. ولی الان خیلی از اون فاصله داریم. الان فقط یه کرنل داریم که بوت می‌شه و پیام چاپ می‌کنه.امیدوارم درست بشهراستش رو بخوای، چند بار وسط کار خواستم بی‌خیال شم. خطاها انقدر عجیب و غریب بودن که فکر می‌کردم هیچ‌وقت درست نمی‌شه. ولی هر بار که یه خطا رو حل کردم، یه چیز جدید یاد گرفتم.الان کرنل کامپایل شده، ولی هنوز باید بوت بشه. چند تا مرحله دیگه مونده تا بتونم QEMU رو باز کنم و پیام «Welcome to Portals» رو روی صفحه ببینم.امیدوارم که درست بشه. اگه شد، اولین سیستم‌عامل عمرمه. اگه نشد، حداقل کلی چیز یاد گرفتم.هر جا گیر کردم، میام اینجا می‌نویسم. هر چیزی یاد گرفتم، با شما به اشتراک می‌ذارم.Portals تازه شروع شده. بذار ببینیم آخرش چی می‌شه.محمدعبادیمحمدعبادیThu, 01 Oct 2026 21:50:32 +0330https://virgool.ir/@mohammad.ebadi2013b/پورتالز-سیستمعاملی-که-دارم-برای-خودم-می-سازم-ylhlgrahvwkgسلام. مدتیه که یه پروژه‌ی تفریحی رو شروع کردم به اسم پورتالز (Portals). یه سیستم‌عامل که دارم از صفر می‌سازمش. نه به خاطر پول، نه به خاطر شغل، فقط به این خاطر که همیشه برام سوال بود که «آخه یه سیستم‌عامل چطوری ساخته می‌شه؟»چرا اصلاً همچین کاری می‌کنم؟راستش رو بخوای، خیلی از ما هر روز از ویندوز، مک یا لینوکس استفاده می‌کنیم، ولی هیچ‌وقت به این فکر نمی‌کنیم که پشت صحنه‌ش چی می‌گذره. وقتی یه فایل رو باز می‌کنی، وقتی یه برنامه رو اجرا می‌کنی، وقتی سیستم رو خاموش می‌کنی... هزاران خط کد دارن با سخت‌افزار حرف می‌زنن تا تو راحت باشی.من می‌خواستم بفهمم این جادو چطوری کار می‌کنه. پس تصمیم گرفتم خودم دست به کار شم. پورتالز قراره یه سیستم‌عامل کامل نباشه؛ قراره یه سفر یادگیری باشه که توش قدم به قدم همه چیز رو از پایه می‌سازم.پورتالز قراره چطوری باشه؟هدف نهاییم یه سیستم‌عاملیه که این ویژگی‌ها رو داشته باشه:سبک و سریع — حجم ISO کمتر از ۳.۵ گیگ، حداقل رم ۴ گیگامنیت بالا — از لایه‌های امنیتی مدرن مثل NX Bit، ASLR و رمزنگاری حافظه استفاده کنهحریم خصوصی واقعی — بدون تلمتری، بدون ردیابی، بدون آپدیت اجباریآپدیت زنده — بدون نیاز به ری‌استارت، مستقیم توی رم تزریق بشهرابط کاربری مدرن — پنجره‌های گرد، آیکون‌های اندرویدی، تسک‌بار اختصاصیهوش مصنوعی اختیاری — یه مرکز AI که کاربر خودش تصمیم بگیره به کدوم سرویس وصل بشهالان کجای کارم؟هنوز اول راهم. تازه محیط توسعه رو آماده کردم. قراره هسته رو با زبان C بنویسم، بخش‌های بالاتر رو با C++، و یه مقدار کمی هم اسمبلی برای بوت. بوت‌لودر هم GRUB هست.فاز اول چیز ساده‌ایه: یه هسته‌ای که بتونه بوت بشه و یه پیام روی صفحه چاپ کنه. بعدش می‌رم سراغ مدیریت حافظه، کیبورد، شل ساده و کم کم بقیه چیزها.چرا این پروژه رو تو ویرگول می‌نویسم؟چون فکر می‌کنم تجربه‌ش می‌تونه برای بقیه هم جالب باشه. خیلی از ما برنامه‌نویس‌ها هیچ‌وقت به این سطح پایین نمی‌ریم. همیشه با فریمورک‌ها و کتابخانه‌ها کار می‌کنیم و هیچ‌وقت نمی‌بینیم که زیر همه این‌ها چی خبره.می‌خوام این مسیر رو مستند کنم. هم برای خودم که بعداً یادم بمونه چطوری جلو رفتم، هم برای کسی که شاید مثل من کنجکاو باشه.یه چیز رو صادقانه بگمساختن سیستم‌عامل کار یه هفته یا یه ماه نیست. ممکنه ماه‌ها طول بکشه. حتی ممکنه هیچ‌وقت به یه محصول قابل استفاده تبدیل نشه. ولی برای من، خود مسیر مهم‌تر از مقصد نهاییه.هر جا گیر کردم، میام اینجا می‌نویسم. هر چیزی یاد گرفتم، با شما به اشتراک می‌ذارم. شاید این نوشته‌ها به کار کسی بیاد.اگه شما هم تجربه‌ای توی این زمینه دارید، یا کنجکاوید بدونید یه سیستم‌عامل چطوری ساخته می‌شه، خوشحال می‌شم توی کامنت‌ها با هم حرف بزنیم.پورتالز تازه شروع شده. بذار ببینیم آخرش چی می‌شه.محمدعبادیمحمدعبادیThu, 01 Oct 2026 00:24:56 +0330https://virgool.ir/@mohammad.ebadi2013b/اُمارچی-سیستمعاملی-برای-برنامهنویسها-و-عاشقان-ترمینال-znujaqn04tnw برای اطلاعات بهتر به سایت زومیت مراجعه کنیدتصور کن سیستمعاملی داشته باشی که از همان لحظهی نصب، همه چیز برای کدنویسی آماده است. نه نیاز به نصب دهها ابزار داری، نه باید ساعتها وقت بذاری تا محیط کارت را درست کنی. اُمارچی (Omarchy) دقیقاً همین است؛ یک توزیع لینوکسی که دیوید هاینِمایر هانسون (DHH)، خالق فریمورک Ruby on Rails، آن را ساخته است.اُمارچی دقیقاً چیست؟اُمارچی یک توزیع لینوکسی مبتنی بر Arch Linux است که فلسفهی اصلیاش «نظرِ قاطع» (Opinionated) بودن است. یعنی برخلاف توزیعهای عمومی مثل اوبونتو که همه چیز را به سلیقهی کاربر واگذار میکنند، اُمارچی از قبل تصمیم گرفته است که یک محیط کار حرفهای و سریع چه شکلی باید باشد و آن را به تو تحویل میدهد.محیط دسکتاپ اُمارچی بر پایه Hyprland ساخته شده است؛ یک مدیر پنجرهی کاشیکاریشده (Tiling Window Manager) که برخلاف ویندوز یا مک، پنجرهها را روی هم نمیگذارد. وقتی یک پنجره باز میکنی، تمام صفحه را میگیرد. پنجرهی دوم که باز شود، صفحه بهصورت خودکار بین آنها تقسیم میشود. این یعنی هیچوقت پنجرهای زیر پنجرهی دیگر گم نمیشود و همه چیز همیشه قابل مشاهده است.تجربهی استفاده: برای چه کسانی ساخته شده؟اُمارچی برای همه نیست. اگر دنبال سیستمعاملی هستی که مثل ویندوز با موس کار کند و همه چیز را از منوی استارت پیدا کنی، اُمارچی همان چیزی نیست که میخواهی. مستندات رسمی پروژه هم صراحتاً میگوید که نمیخواهد تجربهای شبیه ویندوز یا مک بسازد و استفاده از ترمینال و ویرایش فایلهای تنظیمات بخشی از هویت آن است.اما اگر برنامهنویس هستی، یا کسی که بخش بزرگی از روزش را پشت کامپیوتر میگذراند و از میانبرهای کیبورد استقبال میکند، اُمارچی میتواند یک جهش در بهرهوری باشد. ویرایشگر Neovim از پیش نصب است و نصب VS Code، Cursor، Zed و سایر ویرایشگرها از منوی خود اُمارچی انجام میشود. محیطهای توسعهی Node.js، Ruby on Rails، Laravel و ابزارهای دیگر هم در بخش Development قابل نصب هستند.یکپارچگی با هوش مصنوعی؛ جذابترین ویژگیبخشی که اُمارچی را از سایر توزیعهای لینوکس متمایز میکند، رابطهی آن با ایجنتهای هوش مصنوعی است. اُمارچی از ابتدا برای کار با این ایجنتها آماده شده است. لانچرهای Claude Code، OpenAI Codex، OpenCode، GitHub Copilot CLI و چند ایجنت دیگر از قبل در سیستم تعریف شدهاند و بهصورت Lazy Load کار میکنند؛ یعنی تا زمانی که اولین بار آنها را اجرا نکنی، بستههای مربوطه دانلود نمیشوند.میتوانی مثلاً Claude Code را بهعنوان Agent پیشفرض سیستم انتخاب کنی:textomarchy default agent claudeو بعد از آن با میانبر مخصوص، ایجنت پیشفرضت را مستقیماً اجرا کنی. حتی میتوانی بدون ورود دستی به محیط Agent، وظیفهای برایش تعریف کنی.اُمارچی یک Skill اختصاصی برای خودش دارد که بهصورت خودکار در مسیر Skillهای Claude Code، Codex و چند Agent دیگر قرار میگیرد. بنابراین ایجنت میتواند ساختار اُمارچی را بشناسد و بداند برای تغییر تنظیمات Hyprland، نوار بالای سیستم یا ساخت یک Theme جدید باید کدام فایلها را تغییر دهد.آمار و ارقام قابل توجهاُمارچی در مدت کوتاهی توجه زیادی جلب کرده است. بنیاد Omacom Foundation با حمایت مالی ۱۲ حامی، مجموعاً حدود ۱۵.۵ میلیون دلار جمعآوری کرده است. در میان این حامیان، نامهایی مثل مایکل دل (بنیانگذار Dell)، جک دورسی (بنیانگذار توییتر)، و مدیرانعامل Shopify، Stripe و Cloudflare دیده میشود.فقط در نسخهی Quattro، ۲۰۰ هزار دانلود در ۱۸ روز ثبت شد و کاربران از ۲۱۵ کشور و منطقه آن را دانلود کردند. بیش از ۲۲۰۰ پلاگین هم توسط جامعهی کاربران برای آن ساخته شده است.محدودیتها و نکات مهم قبل از نصباُمارچی به دلیل استفاده از رمزنگاری کامل دیسک (Full Disk Encryption) بهصورت پیشفرض، با کیبورد بلوتوث در مرحلهی بوت کار نمیکند. باید از کیبورد سیمی یا کیبوردی با دانگل USB استفاده کنی تا بتوانی رمز عبور دیسک را در زمان بوت وارد کنی.همچنین باید Secure Boot و Fast Boot را از BIOS/UEFI غیرفعال کنی، چون اُمارچی از این مکانیزمهای امنیتی مایکروسافت پشتیبانی نمیکند.حجم ISO اُمارچی حدود ۵.۸ گیگابایت است و نصب آن روی سیستمهای مدرن کمتر از یک دقیقه طول میکشد. DHH هدفش را رساندن این زمان به ۱۲ ثانیه اعلام کرده است.جمع بندیاُمارچی یک سیستمعامل «آماده برای استفاده» است که همه چیز را از قبل برای یک برنامهنویس یا کاربر حرفهای تنظیم کرده است. فلسفهی آن بر سادگی، سرعت و یکپارچگی با ابزارهای هوش مصنوعی استوار است. اگر آمادهای عادتهای قبلیات را کنار بگذاری و با ترمینال و میانبرهای کیبورد دوست شوی، اُمارچی میتواند محیط کاری باشد که سالها دنبالش بودهای.محمدعبادیمحمدعبادیThu, 01 Oct 2026 00:21:13 +0330https://virgool.ir/Ofogh-e-n/تلگرام-در-۲۰۲۶-از-پیام-رسان-محبوب-تا-یک-اکوسیستم-دیجیتال-بزرگ-z4qt7zd1xkfvتلگرام در طول ۱۳ سال گذشته از یک پیام‌رسان ساده به پلتفرمی با بیش از یک میلیارد کاربر، کانال‌های گسترده، ربات‌ها، Mini Appها، سرویس اشتراکی، ابزارهای درآمدزایی و قابلیت‌های هوش مصنوعی تبدیل شده است.تلگرام را زمانی می‌شد در یک جمله تعریف کرد: پیام‌رسانی برای ارسال سریع پیام و فایل.این تعریف اما دیگر کافی نیست.امروز کاربر می‌تواند در تلگرام با دوستانش گفت‌وگو کند، در کانال‌ها محتوا بخواند، در گروه‌های بزرگ عضو شود، از ربات‌ها استفاده کند، Mini App اجرا کند، برای محتوای دیجیتال پرداخت انجام دهد، از قابلیت‌های هوش مصنوعی کمک بگیرد و حتی از کانال خود درآمد کسب کند.همین تغییرات باعث شده تلگرام از یک اپلیکیشن پیام‌رسان به یک پلتفرم دیجیتال چندلایه تبدیل شود.اما این مسیر چگونه آغاز شد؟شروع تلگرام؛ رقیبی تازه برای پیام‌رسان‌های بزرگتلگرام در ۱۴ اوت ۲۰۱۳ برای iOS منتشر شد و نسخه اندروید آن نیز در همان سال در دسترس قرار گرفت.این سرویس توسط پاول دوروف و برادرش نیکلای دوروف راه‌اندازی شد. پاول دوروف پیش از آن با تأسیس VK در روسیه به یکی از چهره‌های شناخته‌شده صنعت فناوری تبدیل شده بود.تلگرام از ابتدا روی چند ویژگی مهم تمرکز داشت: سرعت، امکان استفاده روی چند دستگاه، قابلیت‌های ارتباطی گسترده و توجه ویژه به حریم خصوصی.معماری ابری تلگرام نیز به کاربران اجازه می‌داد پیام‌های معمولی خود را میان دستگاه‌های مختلف همگام کنند؛ قابلیتی که به یکی از ویژگی‌های مهم این سرویس تبدیل شد.رمزگذاری تلگرام دقیقاً چگونه کار می‌کند؟یکی از موضوعاتی که درباره تلگرام زیاد مطرح می‌شود، امنیت پیام‌ها است.اما یک نکته مهم وجود دارد: تمام چت‌های تلگرام به‌صورت پیش‌فرض End-to-End Encryption نیستند.تلگرام بین دو نوع اصلی گفت‌وگو تفاوت می‌گذارد.Cloud Chatها که چت‌های معمولی هستند، به‌صورت رمزگذاری‌شده میان کاربر و سرورهای تلگرام منتقل می‌شوند و در فضای ابری نگهداری می‌شوند.در مقابل، Secret Chat از رمزگذاری سرتاسری استفاده می‌کند و برای گفت‌وگوهای محرمانه طراحی شده است.تماس‌های صوتی و تصویری تلگرام نیز از رمزگذاری سرتاسری استفاده می‌کنند.بنابراین، هنگام مقایسه امنیت پیام‌رسان‌ها باید دقیقاً مشخص کنیم درباره کدام نوع ارتباط صحبت می‌کنیم.کانال‌ها؛ قابلیتی که مسیر تلگرام را تغییر دادیکی از مهم‌ترین نقاط عطف تلگرام، رشد کانال‌ها بود.کانال به کاربران و سازمان‌ها اجازه می‌دهد محتوا را برای تعداد زیادی از مخاطبان منتشر کنند.این قابلیت باعث شد تلگرام از یک پیام‌رسان صرف فاصله بگیرد.رسانه‌ها، شرکت‌ها، تولیدکنندگان محتوا، گروه‌های تخصصی و افراد مختلف توانستند کانال‌های خود را ایجاد کنند و مستقیماً با مخاطبان ارتباط داشته باشند.طبق اطلاعات رسمی تلگرام، این پلتفرم اکنون بیش از یک تریلیون بازدید ماهانه از محتوای کانال‌ها دارد.به بیان ساده، تلگرام دیگر فقط محلی برای گفت‌وگوی خصوصی نیست؛ بخشی از مصرف محتوای اینترنتی نیز در آن اتفاق می‌افتد.گروه‌های بزرگ، جامعه‌های بزرگ‌ترگروه‌ها نیز یکی دیگر از بخش‌های مهم تلگرام هستند.گروه‌های تلگرام می‌توانند تا ۲۰۰ هزار عضو داشته باشند و کانال‌ها نیز محدودیت مشابهی برای تعداد دنبال‌کنندگان ندارند.همین ظرفیت باعث شده این پلتفرم برای ایجاد جوامع آنلاین بزرگ مورد استفاده قرار بگیرد.از انجمن‌های برنامه‌نویسی و فناوری گرفته تا گروه‌های آموزشی، سرگرمی و کسب‌وکار، تلگرام توانسته ساختار نسبتاً گسترده‌ای برای مدیریت جوامع آنلاین ایجاد کند.ربات‌ها؛ نقطه تمایز مهم تلگراماگر کانال‌ها تلگرام را به یک پلتفرم انتشار محتوا تبدیل کردند، Botها مسیر دیگری را باز کردند.ربات‌ها به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهند سرویس‌هایی بسازند که مستقیماً داخل تلگرام با کاربران تعامل داشته باشند.یک ربات می‌تواند برای مدیریت گروه استفاده شود یا به یک سرویس پیچیده‌تر متصل شود.این قابلیت باعث شد تلگرام تنها توسعه‌دهنده امکانات پلتفرم نباشد.بخش قابل توجهی از قابلیت‌های اکوسیستم را خود کاربران و توسعه‌دهندگان ایجاد می‌کنند.این مدل بعدها با معرفی Mini Appها بسیار گسترده‌تر شد.Mini App؛ وقتی سرویس‌ها داخل تلگرام اجرا می‌شوندMini App یکی از مهم‌ترین قدم‌های تلگرام برای تبدیل شدن به یک پلتفرم بود.Mini Appها امکان اجرای سرویس‌های تعاملی را داخل محیط تلگرام فراهم می‌کنند.کاربر می‌تواند بدون تجربه‌ای شبیه استفاده از یک اپلیکیشن مستقل، از خدمات مختلف، بازی‌ها، فروشگاه‌ها و ابزارهای دیجیتال استفاده کند.تلگرام در سال ۲۰۲۴ اعلام کرد که بیش از ۴۰۰ میلیون کاربر ماهانه با Botها و Mini Appها تعامل دارند.در سال ۲۰۲۵ نیز تلگرام از عبور تعداد کاربران ماهانه Mini Appها از ۵۰۰ میلیون نفر خبر داد.این اعداد نشان می‌دهند Mini Appها دیگر یک قابلیت فرعی نیستند.آن‌ها به یکی از اجزای اصلی اکوسیستم تلگرام تبدیل شده‌اند.Telegram Stars؛ اقتصاد داخلی تلگراموقتی تعداد زیادی کاربر و توسعه‌دهنده در یک پلتفرم حضور داشته باشند، مسئله پرداخت اهمیت پیدا می‌کند.تلگرام برای پاسخ به این نیاز، Telegram Stars را معرفی کرد.Stars واحد مجازی تلگرام برای خرید برخی محصولات و خدمات دیجیتال، حمایت از سازندگان محتوا و استفاده از امکانات مختلف در Botها و Mini Appها است.به این ترتیب، تلگرام یک لایه اقتصادی نیز روی پلتفرم خود ایجاد کرده است.توسعه‌دهنده سرویس می‌سازد.کاربر از سرویس استفاده می‌کند.کاربر برای برخی خدمات پرداخت می‌کند.و سازنده می‌تواند از فعالیت خود درآمد داشته باشد.این چرخه، تلگرام را یک قدم دیگر از یک پیام‌رسان کلاسیک دور می‌کند.تلگرام چگونه درآمد کسب می‌کند؟تلگرام سال‌ها بخش بزرگی از امکانات اصلی خود را رایگان ارائه می‌کرد.اما افزایش هزینه‌های زیرساخت و توسعه قابلیت‌های جدید باعث شد مدل‌های درآمدی جدیدی نیز به این پلتفرم اضافه شوند.Telegram Premiumدر سال ۲۰۲۲، تلگرام سرویس Premium را معرفی کرد.کاربران Premium به امکانات بیشتری مانند محدودیت‌های بالاتر، آپلود فایل‌های بزرگ‌تر، دانلود سریع‌تر و قابلیت‌های شخصی‌سازی بیشتر دسترسی پیدا می‌کنند.تبلیغاتتلگرام همچنین سیستم تبلیغات خود را برای کانال‌های عمومی توسعه داده است.طبق مدل اعلام‌شده توسط تلگرام، بخشی از درآمد تبلیغات می‌تواند به صاحبان کانال‌های واجد شرایط اختصاص پیدا کند.اقتصاد سازندگانتلگرام با ابزارهایی مانند Stars و امکانات درآمدزایی کانال‌ها تلاش می‌کند ارتباط مستقیم‌تری میان تولیدکننده محتوا و مخاطب ایجاد کند.این موضوع برای آینده پلتفرم اهمیت زیادی دارد؛ زیرا سازنده محتوا فقط مصرف‌کننده تلگرام نیست و می‌تواند بخشی از اقتصاد آن باشد.هوش مصنوعی وارد تلگرام شدیکی از مهم‌ترین تغییرات تلگرام در سال ۲۰۲۶، افزایش استفاده از هوش مصنوعی است.تلگرام در ابتدای سال قابلیت AI Summaries را برای خلاصه کردن پست‌های طولانی کانال‌ها و برخی صفحات معرفی کرد.در ادامه نیز قابلیت‌هایی مانند ویرایشگرهای مبتنی بر هوش مصنوعی، ربات‌های AI، تعامل میان ربات‌ها و ابزارهای اتوماسیون توسعه یافتند.این تغییر می‌تواند اهمیت زیادی داشته باشد.تا چند سال قبل، ربات‌های تلگرام بیشتر ابزارهای ساده‌ای بودند که یک فرمان مشخص را اجرا می‌کردند.اما ربات‌های مبتنی بر هوش مصنوعی می‌توانند تعامل طبیعی‌تری با کاربر داشته باشند و بخشی از وظایف پیچیده‌تر را انجام دهند.به این ترتیب، تلگرام در حال حرکت از Botهای فرمان‌محور به سمت عامل‌های هوشمند است.تلگرام فقط روی موبایل نیستتلگرام از ابتدا یکی از پیام‌رسان‌های چنددستگاهی محسوب می‌شد.کاربر می‌تواند حساب خود را روی تلفن، رایانه، تبلت و نسخه وب در اختیار داشته باشد و چت‌های ابری را میان دستگاه‌ها همگام کند.در سال ۲۰۲۶ نیز توسعه تلگرام برای دستگاه‌های جدید ادامه پیدا کرده و نسخه‌هایی برای Apple Watch و ساعت‌های هوشمند اندرویدی ارائه شده است.این روند نشان می‌دهد تلگرام به دنبال آن است که ارتباط کاربر با پلتفرم، به یک دستگاه خاص محدود نباشد.تلگرام در ۲۰۲۶؛ یک پلتفرم با بیش از یک میلیارد کاربرطبق اطلاعات رسمی فعلی تلگرام، این سرویس اکنون بیش از یک میلیارد کاربر فعال دارد.اما تعداد کاربران به‌تنهایی نمی‌تواند اندازه واقعی اکوسیستم تلگرام را نشان دهد.باید دید کاربران داخل این پلتفرم چه کاری انجام می‌دهند.یک کاربر ممکن است فقط پیام بفرستد.کاربر دیگری ممکن است روزانه ده‌ها کانال را دنبال کند.فرد دیگری از Mini Appها استفاده کند.یک توسعه‌دهنده Bot بسازد.و یک تولیدکننده محتوا نیز از کانال خود درآمد کسب کند.همین تنوع استفاده است که تلگرام را از یک پیام‌رسان معمولی جدا می‌کند.تلگرام در برابر واتساپ؛ دو مسیر متفاوتمقایسه تلگرام و واتساپ یکی از بحث‌های همیشگی دنیای پیام‌رسان‌ها است؛ اما این دو محصول دقیقاً مسیر یکسانی را طی نکرده‌اند.واتساپ بیشتر بر ارتباطات شخصی، تماس، گروه‌ها، کسب‌وکارها و شبکه عظیم کاربران خود تمرکز کرده است.تلگرام اما از سال‌ها قبل امکاناتی مانند کانال‌ها، Botها و Mini Appها را به بخش مهمی از محصول خود تبدیل کرد.به همین دلیل، تلگرام در بسیاری از بخش‌ها بیشتر شبیه یک پلتفرم قابل توسعه است تا یک پیام‌رسان کلاسیک.در سال‌های اخیر، هر دو سرویس به سمت قابلیت‌های مشابهی حرکت کرده‌اند؛ اما تفاوت در معماری و فلسفه محصول همچنان قابل مشاهده است.آیا تلگرام در حال تبدیل شدن به یک سیستم‌عامل است؟شاید «سیستم‌عامل» تعبیر دقیقی برای تلگرام نباشد؛ اما روند توسعه این پلتفرم قابل توجه است.تلگرام امروز مجموعه‌ای از اجزای مختلف را کنار یکدیگر قرار داده است:پیام‌رسانیتماس صوتی و تصویریگروه‌هاکانال‌هاStoriesBotهاMini AppهاTelegram StarsPremiumتبلیغاتابزارهای درآمدزاییهوش مصنوعیهرچه این اجزا بیشتر به یکدیگر متصل شوند، فاصله میان «پیام‌رسان» و «پلتفرم دیجیتال» کمتر می‌شود.این احتمال وجود دارد که در آینده، کاربر برای انجام بسیاری از فعالیت‌های روزمره اینترنتی خود نیازی به خروج از تلگرام نداشته باشد.البته اینکه این اتفاق تا چه اندازه محقق شود، به مسیر توسعه محصول، سیاست‌های تجاری، رقابت با پلتفرم‌های دیگر و پذیرش کاربران بستگی دارد.آینده تلگرام به کدام سمت می‌رود؟مسیر تلگرام در سال‌های اخیر یک روند مشخص را نشان می‌دهد:پیام‌رسان → رسانه → پلتفرم → اقتصاد دیجیتال → هوش مصنوعیاین تغییر هنوز کامل نشده است.تلگرام همچنان یک پیام‌رسان است و پیام‌رسانی هسته اصلی آن محسوب می‌شود؛ اما لایه‌های جدیدی روی این هسته ساخته شده‌اند.اگر این روند ادامه پیدا کند، احتمالاً در سال‌های آینده نقش توسعه‌دهندگان، سازندگان محتوا، کسب‌وکارها و ابزارهای هوش مصنوعی در تلگرام بیشتر خواهد شد.در چنین شرایطی، موفقیت تلگرام دیگر فقط به تعداد پیام‌هایی که کاربران ارسال می‌کنند وابسته نیست.ارزش اصلی می‌تواند در اکوسیستمی باشد که اطراف پیام‌رسان ساخته شده است.جمع‌بندیتلگرام در سال ۲۰۱۳ با هدف ارائه یک پیام‌رسان سریع و چنددستگاهی وارد بازار شد.۱۳ سال بعد، این سرویس به پلتفرمی تبدیل شده که بیش از یک میلیارد کاربر دارد و مجموعه‌ای از خدمات ارتباطی، محتوایی، تجاری و نرم‌افزاری را در خود جای داده است.کانال‌ها تلگرام را به یک رسانه تبدیل کردند.Botها امکان توسعه سرویس‌های جانبی را فراهم کردند.Mini Appها مرز میان پیام‌رسان و اپلیکیشن را کم‌رنگ کردند.Stars و Premium مسیرهای درآمدزایی را توسعه دادند.و هوش مصنوعی اکنون در حال اضافه شدن به لایه‌های مختلف این اکوسیستم است.بنابراین شاید مهم‌ترین تغییر تلگرام در یک جمله خلاصه شود:تلگرام دیگر فقط برنامه‌ای برای فرستادن پیام نیست؛ بستری است که تلاش می‌کند ارتباط، محتوا، خدمات دیجیتال و هوش مصنوعی را در یک محیط واحد جمع کند.و این سؤال همچنان باقی است:اگر یک پیام‌رسان بتواند هم‌زمان رسانه، فروشگاه دیجیتال، پلتفرم توسعه‌دهندگان و دستیار هوش مصنوعی باشد، آیا هنوز می‌توان آن را صرفاً «پیام‌رسان» نامید؟آخرین به‌روزرسانی اطلاعات: سپتامبر ۲۰۲۶محمدعبادیمحمدعبادیTue, 29 Sep 2026 10:53:18 +0330https://virgool.ir/Ofogh-e-n/واتساپ-از-یک-پیام-رسان-ساده-تا-یکی-از-بزرگ-ترین-پلتفرم-های-ارتباطی-جهان-ukym45domiyuوقتی نام «واتساپ» را می‌شنویم، احتمالاً اولین چیزی که به ذهنمان می‌رسد یک صفحه چت، چند پیام، تماس صوتی یا تصویری و شاید گروه خانوادگی است. اما واتساپ در سال ۲۰۲۶ دیگر فقط یک پیام‌رسان ساده نیست.این برنامه که در ابتدا برای ارسال پیام میان دوستان و آشنایان ساخته شده بود، حالا به مجموعه‌ای از پیام‌رسانی، تماس، گروه‌ها، انجمن‌ها، کانال‌ها، ارتباط با کسب‌وکارها، ابزارهای هوش مصنوعی و حتی قابلیت‌های درآمدزایی تبدیل شده است.تا سال ۲۰۲۵، متا اعلام کرده بود که واتساپ بیش از ۳ میلیارد کاربر فعال ماهانه در بیش از ۱۸۰ کشور دارد؛ رقمی که نشان می‌دهد این سرویس چگونه از یک ایده کوچک به یکی از مهم‌ترین ابزارهای ارتباطی جهان تبدیل شده است. (فیس‌بوک)اما داستان واتساپ از اینجا شروع نشد.آغاز داستان؛ وقتی دو کارمند یاهو تصمیم گرفتند چیزی متفاوت بسازندواتساپ در سال ۲۰۰۹ توسط یان کوم (Jan Koum) و برایان اکتون (Brian Acton) راه‌اندازی شد.هر دو پیش از آن سال‌ها در یاهو کار کرده بودند. ایده اولیه واتساپ بیشتر از اینکه یک شبکه اجتماعی پیچیده باشد، یک ابزار ساده برای ارتباط بود.هدف اصلی ساده بود:پیام‌رسانی سریع، ساده و بدون تبلیغات مزاحم.در سال‌های نخست، واتساپ تلاش کرد تا برخلاف بسیاری از سرویس‌های اینترنتی، تجربه‌ای ساده و مستقیم ارائه کند. همین سادگی به یکی از عوامل مهم رشد آن تبدیل شد.در آن دوران، پیامک هنوز یکی از اصلی‌ترین روش‌های ارتباطی موبایلی بود و در بسیاری از کشورها هزینه ارسال پیامک می‌توانست قابل توجه باشد. واتساپ با استفاده از اینترنت، امکان ارسال پیام را بسیار ساده‌تر کرد.رشد انفجاری واتساپرشد واتساپ بسیار سریع بود.در فوریه ۲۰۱۴، زمانی که فیسبوک تصمیم گرفت واتساپ را خریداری کند، این پیام‌رسان بیش از ۴۵۰ میلیون کاربر ماهانه داشت و طبق اعلام فیسبوک، هر روز بیش از یک میلیون کاربر جدید ثبت‌نام می‌کردند. (فیس‌بوک)این رشد باعث شد واتساپ به یکی از باارزش‌ترین اهداف دنیای فناوری تبدیل شود.و سپس اتفاقی افتاد که مسیر تاریخ واتساپ را تغییر داد.خرید واتساپ توسط فیسبوکدر فوریه ۲۰۱۴، فیسبوک اعلام کرد که قصد خرید واتساپ را دارد.ارزش اولیه معامله حدود ۱۶ میلیارد دلار اعلام شد؛ شامل ۴ میلیارد دلار پول نقد و حدود ۱۲ میلیارد دلار سهام فیسبوک. علاوه بر آن، حدود ۳ میلیارد دلار سهام محدودشده نیز برای بنیان‌گذاران و کارکنان واتساپ در نظر گرفته شد. (فیس‌بوک)این معامله یکی از بزرگ‌ترین خریدهای تاریخ صنعت فناوری محسوب می‌شد.اما واتساپ قرار نبود بلافاصله به یک نسخه دیگر از فیسبوک تبدیل شود.فیسبوک اعلام کرده بود که واتساپ همچنان برند مستقل خود را حفظ خواهد کرد و به‌صورت جداگانه فعالیت خواهد داشت. (فیس‌بوک)سال‌ها بعد، فیسبوک نام شرکت مادر خود را به Meta تغییر داد و واتساپ نیز به یکی از مهم‌ترین محصولات خانواده متا تبدیل شد.رمزگذاری سرتاسری؛ یکی از مهم‌ترین تغییرات واتساپیکی از نقاط مهم تاریخ واتساپ، ورود رمزگذاری سرتاسری (End-to-End Encryption) بود.واتساپ در سال ۲۰۱۶ رمزگذاری سرتاسری را برای پیام‌ها و تماس‌های شخصی به‌صورت گسترده معرفی کرد. (فیس‌بوک)معنای ساده آن این است که در ارتباطات شخصی رمزگذاری‌شده، محتوای پیام یا تماس باید به شکلی منتقل شود که فقط طرفین ارتباط بتوانند آن را بخوانند یا بشنوند.طبق توضیحات فعلی مرکز راهنمای واتساپ، پیام‌های شخصی، تماس‌ها و Statusهای شخصی به‌صورت سرتاسری رمزگذاری می‌شوند و حتی خود واتساپ نمی‌تواند محتوای آنها را بخواند یا بشنود. البته اطلاعاتی مانند برخی اطلاعات حساب، تنظیمات، مخاطبان و اطلاعات فنی در دسته داده‌های دیگری قرار می‌گیرند و لزوماً همانند محتوای پیام‌ها رمزگذاری سرتاسری نیستند. (مرکز کمک واتس‌اپ)این تفاوت مهم است:رمزگذاری سرتاسری به معنی این نیست که تمام اطلاعات مربوط به حساب کاربر مخفی است.واتساپ دیگر فقط پیام‌رسان نیستدر طول سال‌ها، امکانات واتساپ بسیار بیشتر شد.امروز می‌توان از واتساپ برای کارهایی مانند:ارسال پیام متنیارسال عکس و ویدئوارسال فایلتماس صوتیتماس تصویریساخت گروهساخت Communityایجاد Channelانتشار Statusارتباط با کسب‌وکارهااستفاده از ابزارهای هوش مصنوعیاستفاده روی کامپیوتراستفاده روی تبلتو مدیریت ارتباطات کاریاستفاده کرد.در واقع، واتساپ آرام‌آرام از یک Messenger به یک Communication Platform تبدیل شده است.Community؛ گروه‌هایی بزرگ‌تر برای گروه‌های کوچک‌تریکی از قابلیت‌هایی که واتساپ برای مدیریت ارتباطات گسترده‌تر اضافه کرد، Communities بود.Community به کاربران اجازه می‌دهد چند گروه مرتبط را زیر یک ساختار مشترک قرار دهند.برای مثال، یک مدرسه می‌تواند Community مخصوص خود را داشته باشد و درون آن گروه‌های مختلفی برای کلاس‌ها یا موضوعات مختلف ایجاد کند.طبق مرکز راهنمای واتساپ، Communityها امکان ایجاد گروه‌های موضوعی، اطلاع‌رسانی به اعضا، نظرسنجی، رویدادها، واکنش به پیام‌ها و اشتراک فایل را فراهم می‌کنند. پیام‌های شخصی و تماس‌های موجود در گروه‌های Community نیز همچنان از رمزگذاری سرتاسری استفاده می‌کنند. (مرکز کمک واتس‌اپ)Channels؛ واتساپ به سمت رسانه شدندر سال ۲۰۲۳ واتساپ قابلیت Channels را معرفی کرد.کانال‌ها با چت‌های معمولی تفاوت دارند.در یک گروه، اعضا معمولاً می‌توانند با یکدیگر صحبت کنند؛ اما Channel بیشتر برای انتشار یک‌طرفه اطلاعات ساخته شده است.یک رسانه، شرکت، هنرمند، باشگاه ورزشی یا فرد مشهور می‌تواند کانال ایجاد کند و برای دنبال‌کنندگان خود متن، عکس، ویدئو، استیکر و نظرسنجی منتشر کند. (وبلاگ واتس‌اپ)این قابلیت باعث شد واتساپ وارد حوزه‌ای شود که پیش از آن بیشتر با سرویس‌هایی مانند تلگرام شناخته می‌شد.نقطه مهم سال ۲۰۲۵؛ تبلیغات وارد بخش‌های عمومی واتساپ شدندیکی از تغییرات مهم مدل کسب‌وکار واتساپ در سال‌های اخیر، حرکت به سمت درآمدزایی از بخش‌های عمومی‌تر برنامه است.در سال ۲۰۲۵ واتساپ اعلام کرد که قصد دارد قابلیت‌هایی مانند:Channel SubscriptionsPromoted ChannelsوAds in Statusرا در بخش Updates توسعه دهد. (وبلاگ واتس‌اپ)نکته مهم این است که طبق توضیحات واتساپ، این تبلیغات قرار نیست داخل چت‌های شخصی معمولی نمایش داده شوند.مرکز راهنمای فعلی واتساپ نیز می‌گوید تبلیغات در Status و Channels نمایش داده می‌شوند و اگر کسی فقط برای پیام‌رسانی شخصی از واتساپ استفاده کند، نباید تبلیغات را در چت‌های شخصی خود ببیند. (مرکز کمک واتس‌اپ)بنابراین مدل واتساپ در حال تغییر است:چت شخصی → رایگان و خصوصیبخش عمومی و کسب‌وکار → فضای درآمدزاییواتساپ در سال ۲۰۲۶؛ ورود جدی‌تر به عصر هوش مصنوعییکی از مهم‌ترین مسیرهای جدید واتساپ، هوش مصنوعی است.Meta AI به تدریج وارد محصولات متا شده و واتساپ نیز یکی از محیط‌هایی است که قابلیت‌های هوش مصنوعی در آن توسعه پیدا کرده‌اند.در سال ۲۰۲۶ واتساپ حتی قابلیت Incognito Chat with Meta AI را معرفی کرد؛ نوعی گفت‌وگوی خصوصی و موقت با Meta AI که طبق توضیح واتساپ برای پردازش خصوصی طراحی شده و پیام‌ها به‌صورت پیش‌فرض ذخیره نمی‌شوند. (وبلاگ واتس‌اپ)واتساپ همچنین اعلام کرده که در ادامه، قابلیت‌هایی مانند Side Chat را توسعه خواهد داد تا هوش مصنوعی بتواند به‌صورت خصوصی در کنار یک گفت‌وگو به کاربر کمک کند.این یعنی مسیر واتساپ دیگر فقط این نیست که:انسان ←→ انسانبلکه به سمت:انسان ←→ انسان ←→ هوش مصنوعیحرکت می‌کند.یک تغییر بزرگ دیگر؛ Usernameیکی از مهم‌ترین تغییرات واتساپ در سال ۲۰۲۶، حرکت به سمت Username است.سال‌ها واتساپ بر پایه شماره تلفن کار می‌کرد.اگر می‌خواستید با فرد جدیدی در واتساپ ارتباط بگیرید، معمولاً لازم بود شماره تلفن او را داشته باشید.اما متا در ژوئن ۲۰۲۶ اعلام کرد که واتساپ در حال معرفی نام‌های کاربری است. کاربران می‌توانند Username خود را رزرو کنند و این قابلیت به‌تدریج در طول سال ۲۰۲۶ عرضه می‌شود. (فیس‌بوک)هدف اصلی این قابلیت، افزایش حریم خصوصی است.در صورت فعال بودن Username، وقتی برای اولین بار با شخص یا کسب‌وکاری ارتباط برقرار می‌کنید، لازم نیست شماره تلفن شما به همان شکل گذشته در اختیار او قرار بگیرد.واتساپ همچنین اعلام کرده که برای Usernameها یک username key اختیاری در نظر گرفته می‌شود تا کنترل بیشتری روی افرادی که می‌توانند با شما تماس بگیرند وجود داشته باشد. (فیس‌بوک)این تغییر از نظر تاریخی بسیار مهم است؛ زیرا واتساپ از مدل قدیمی «شماره تلفن = هویت اصلی» به سمت مدل «نام کاربری = هویت قابل اشتراک‌گذاری» حرکت می‌کند.امنیت در سال ۲۰۲۶امنیت همچنان یکی از بخش‌های مهم توسعه واتساپ است.در اوت ۲۰۲۶، واتساپ اعلام کرد که سیستم Two-Step Verification خود را قوی‌تر کرده است.پیش از این، این قابلیت از یک PIN شش‌رقمی استفاده می‌کرد؛ اما نسخه جدید می‌تواند از یک رمز عبور طولانی‌تر شامل حروف، اعداد و حتی کاراکترهای ویژه استفاده کند. (فیس‌بوک)واتساپ همچنین اعلام کرده است که بیش از یک میلیارد نفر از Passkey برای ورود مجدد یا تأیید هویت خود استفاده کرده‌اند. Passkey می‌تواند با اثر انگشت، تشخیص چهره یا قفل صفحه دستگاه کار کند. (فیس‌بوک)در تماس‌های افراد ناشناس نیز واتساپ اطلاعات بیشتری در اختیار کاربر قرار می‌دهد؛ برای مثال در برخی شرایط می‌توان اطلاعاتی مانند کشور شماره تماس یا گروه‌های مشترک را مشاهده کرد. (فیس‌بوک)Strict Account Settings؛ حالت محافظتی شدیدتردر سال ۲۰۲۶ واتساپ قابلیت Strict Account Settings را نیز معرفی کرد.این قابلیت برای کاربرانی طراحی شده که ممکن است در معرض حملات سایبری بسیار پیشرفته قرار داشته باشند.با فعال کردن آن، برخی تنظیمات حساب به حالت‌های محدودکننده‌تر می‌روند و برای مثال دریافت فایل‌ها و رسانه‌ها از افرادی که در فهرست مخاطبان نیستند محدود می‌شود. (وبلاگ واتس‌اپ)این ویژگی بیشتر از اینکه برای کاربر عادی طراحی شده باشد، یک لایه محافظتی اضافی برای حساب‌های حساس است.واتساپ روی iPad و خودروواتساپ در سال ۲۰۲۶ توسعه خود را به دستگاه‌های بیشتری نیز ادامه داده است.طبق اعلام متا، کاربران اکنون می‌توانند مستقیماً از برنامه واتساپ روی iPad حساب ایجاد کنند، بدون اینکه فرایند ایجاد حساب الزاماً مانند گذشته به همان روش قبلی وابسته باشد. (فیس‌بوک)در کنار آن، تجربه واتساپ در CarPlay و Android Auto نیز بازطراحی شده است تا کاربر بتواند هنگام رانندگی پیام‌ها و تماس‌ها را با تعامل hands-free مدیریت کند. (فیس‌بوک)حتی قابلیت‌هایی مانند باز کردن PDF در نسخه‌های Web و Desktop و انجام ویرایش‌های ساده روی آن نیز اضافه شده‌اند. (فیس‌بوک)WhatsApp Plus؛ یک مدل جدید برای درآمدزاییدر سپتامبر ۲۰۲۶، متا اعلام کرد که سرویس اشتراکی جدید Meta One را توسعه داده است و در کنار آن، WhatsApp Plus نیز به‌عنوان یک اشتراک جداگانه ارائه می‌شود.طبق اعلام متا، WhatsApp Plus با قیمت پایه ۲٫۹۹ دلار در ماه عرضه شده و امکاناتی مانند تم‌ها و آیکون‌های اختصاصی، استیکرهای دارای افکت ویژه و امکان پین کردن چت‌های بیشتر را ارائه می‌کند. قابلیت‌ها و قیمت ممکن است بر اساس منطقه و حساب کاربری متفاوت باشند. (فیس‌بوک)این اتفاق نشان می‌دهد که واتساپ در حال آزمایش مدل جدیدی است:نسخه رایگان برای همه + امکانات پولی برای کاربران علاقه‌منددر عین حال، پیام‌رسانی اصلی واتساپ همچنان برای کاربران عادی رایگان باقی مانده است.واتساپ برای کسب‌وکارهاواتساپ فقط برای ارتباط میان دوستان ساخته نشده است.بخش بزرگی از آینده این پلتفرم به Business Messaging مربوط می‌شود.کسب‌وکارها می‌توانند از واتساپ برای ارتباط با مشتری، پاسخ‌گویی، ارسال اطلاعات سفارش، پشتیبانی و دیگر فعالیت‌های خدماتی استفاده کنند.متا در سال ۲۰۲۵ اعلام کرده بود که بیش از ۲ میلیارد نفر هر روز از واتساپ استفاده می‌کنند و میلیون‌ها نفر از آنها با کسب‌وکارها در واتساپ گفت‌وگو می‌کنند. (فیس‌بوک)این حوزه برای متا اهمیت زیادی دارد، زیرا پیام‌رسانی تجاری می‌تواند به یکی از مسیرهای مهم درآمدی شرکت تبدیل شود.واتساپ در برابر رقباواتساپ در دنیای پیام‌رسان‌ها تنها نیست.رقبایی مانند:TelegramMessengerSignalWeChatو سرویس‌های منطقه‌ای مختلف، هرکدام ویژگی‌ها و مخاطبان خودشان را دارند.اما واتساپ یک مزیت بسیار بزرگ دارد:تعداد عظیم کاربران و حضور گسترده در کشورهای مختلف.وقتی بیش از سه میلیارد نفر از یک سرویس استفاده می‌کنند، شبکه‌ای عظیم ایجاد می‌شود؛ زیرا کاربران معمولاً به جایی می‌روند که دوستان، خانواده، مشتریان و همکارانشان در آن حضور دارند.آینده واتساپ چیست؟اگر مسیر چند سال گذشته را کنار هم قرار دهیم، آینده واتساپ را می‌توان در چند کلمه خلاصه کرد:پیام‌رسانی + هوش مصنوعی + کسب‌وکار + محتوا + حریم خصوصی + درآمدزاییواتساپ دیگر نمی‌خواهد فقط برنامه‌ای باشد که شما در آن به دوستتان پیام می‌دهید.می‌خواهد تبدیل شود به محیطی که در آن بتوانید:با دوستانتان صحبت کنید،با شرکت‌ها ارتباط بگیرید،کانال دنبال کنید،Status منتشر کنید،تماس تصویری داشته باشید،فایل ارسال کنید،از هوش مصنوعی کمک بگیرید،و حتی بدون افشای مستقیم شماره تلفن، با افراد جدید ارتباط برقرار کنید.از یک ایده ساده تا یک غول جهانیداستان واتساپ شاید یکی از جالب‌ترین داستان‌های دنیای فناوری باشد.دو کارمند سابق یاهو تصمیم گرفتند یک پیام‌رسان ساده بسازند.سال‌ها بعد، همان برنامه تبدیل شد به سرویسی با بیش از سه میلیارد کاربر ماهانه، متعلق به متا، با رمزگذاری سرتاسری، کانال، Community، ابزارهای تجاری، هوش مصنوعی، Username، سیستم‌های امنیتی پیشرفته و مدل‌های جدید درآمدزایی.اما نکته جالب اینجاست:واتساپ هنوز در حال تغییر است.در سال‌های آینده احتمالاً مرز میان «پیام‌رسان»، «شبکه اجتماعی»، «دستیار هوش مصنوعی» و «پلتفرم کسب‌وکار» بیش از پیش کم‌رنگ خواهد شد.و واتساپ یکی از مهم‌ترین محصولاتی است که در مرکز این تغییر قرار گرفته است.سؤال اینجاست:آیا واتساپ در آینده همچنان یک پیام‌رسان باقی می‌ماند، یا به یک پلتفرم همه‌کاره تبدیل خواهد شد که بخش بزرگی از ارتباطات روزمره انسان‌ها را در خود جای می‌دهد؟وضعیت اطلاعات این مقاله: سپتامبر ۲۰۲۶اطلاعات مربوط به قابلیت‌های جدید، Username، امنیت، تبلیغات، WhatsApp Plus و Meta One بر اساس اعلام‌های رسمی واتساپ و متا تا سپتامبر ۲۰۲۶ تنظیم شده‌اند. برخی قابلیت‌ها به‌صورت تدریجی عرضه می‌شوند و ممکن است هنوز در همه کشورها یا برای همه حساب‌ها فعال نباشند. (فیس‌بوک)محمدعبادیمحمدعبادیTue, 29 Sep 2026 10:49:01 +0330https://virgool.ir/@mohammad.ebadi2013b/خسته-ام-اما-هنوز-ادامه-می-دهم-i-am-tired-but-i-still-keep-going-wxa9dltr4s95این دل نوشته رو برای ویرگولی های عزیز می نویسم و....... و واقعا این چند روز خیلی خسته شد از این دنیاخسته‌ام...I am tired...نه از یک روز سخت،Not from one difficult day,نه از چند ساعت بی‌خوابی،not from a few sleepless hours,از تمام روزهایی که خودم را قوی نشان دادم، وقتی از درون خسته بودم.but from all the days I pretended to be strong when I was tired inside.خسته‌ام از لبخندهایی که گاهی واقعی نبودند.I am tired of smiles that were sometimes not real.از گفتنِ «خوبم» وقتی هزار حرف نگفته در دلم بود.I am tired of saying, “I'm fine,” when my heart was full of unspoken words.خسته‌ام از اینکه هر بار زمین خوردم،I am tired of having to stand up every time I fell,خودم دست خودم را گرفتم و دوباره بلند شدم.holding my own hand and getting back up again.گاهی دلم می‌خواهد فقط یک نفر باشد و بگوید:Sometimes I just want someone to say:«لازم نیست همیشه قوی باشی.»“You don't have to be strong all the time.”«می‌توانی کمی خسته باشی.»“You are allowed to be tired.”«می‌توانی برای مدتی هیچ کاری نکنی و فقط نفس بکشی.»“You can do nothing for a while and simply breathe.”بعضی شب‌ها، همه‌چیز سنگین‌تر از همیشه به نظر می‌رسد.Some nights, everything feels heavier than ever.آینده دور به نظر می‌رسد،The future feels far away,و آرزوهایم آن‌قدر دورند که گاهی فکر می‌کنم شاید هیچ‌وقت به آن‌ها نرسم.and my dreams seem so far away that sometimes I wonder if I will ever reach them.اما عجیب است...But strangely...در میان تمام این خستگی،in the middle of all this exhaustion,هنوز چیزی درون من هست که می‌گوید: «ادامه بده.»there is still something inside me saying, “Keep going.”خیلی آرام.Very quietly.آن‌قدر آرام که گاهی خودم هم به سختی صدایش را می‌شنوم.So quietly that sometimes I can barely hear it myself.اما هنوز هست.But it is still there.شاید امید همیشه شبیه یک نور بزرگ نباشد.Maybe hope does not always look like a bright light.گاهی فقط یک جرقه‌ی کوچک است.Sometimes it is only a tiny spark.یک فکر ساده که می‌گوید شاید فردا بهتر باشد.A simple thought that says maybe tomorrow will be better.شاید یک روز از خواب بیدار شوم و بفهمم تمام این سختی‌ها بی‌دلیل نبوده‌اند.Maybe one day I will wake up and realize that none of these hardships were meaningless.شاید روزی به گذشته نگاه کنم و به خودم بگویم:Maybe one day I will look back and tell myself:«دیدی؟ بالاخره گذشت.»“See? It finally passed.”برای همین، امشب اگر خسته‌ام،So tonight, if I am tired,به خودم اجازه می‌دهم کمی آرام بگیرم.I will allow myself to rest for a while.لازم نیست امشب تمام مشکلات زندگی‌ام را حل کنم.I don't have to solve every problem in my life tonight.لازم نیست همه‌ی جواب‌ها را بدانم.I don't need to know all the answers.فقط باید تا فردا دوام بیاورم.I only need to make it to tomorrow.و شاید فردا،And maybe tomorrow,یک قدم کوچک دیگر بردارم.I will take one more small step.شاید هنوز راه زیادی مانده باشد،Maybe there is still a long way to go,اما من هم هنوز اینجا هستم.but I am still here too.خسته‌ام،I am tired,غمگینم،I am sad,گاهی می‌ترسم،sometimes I am afraid,اما هنوز تسلیم نشده‌ام.but I have not given up.و شاید همین،And maybe that,برای امشب کافی باشد.is enough for tonight.محمدعبادیمحمدعبادیMon, 28 Sep 2026 10:47:34 +0330https://virgool.ir/@mohammad.ebadi2013b/کاش-زمان-کمی-آرام-تر-می-گذشت-i-wish-time-would-slow-down-crld5fnjceuaگاهی دلم می‌خواهد زمان برای چند دقیقه متوقف شود.Sometimes, I wish time would stop for a few minutes.نه برای اینکه گذشته را تغییر بدهم،Not so I could change the past,بلکه فقط برای اینکه کمی بیشتر در همان لحظه بمانم.But simply so I could stay in that moment a little longer.ما آن‌قدر مشغول رسیدن به فردا هستیم که فراموش می‌کنیم امروز هم یک روز از زندگی ماست.We are so busy trying to reach tomorrow that we forget today is also a day of our lives.صبح‌ها از خواب بیدار می‌شویم و منتظر شب می‌مانیم.We wake up in the morning and wait for night.منتظر تعطیلاتیم، بعد منتظر شروع دوباره‌ی مدرسه یا کار.We wait for the holidays, then we wait for school or work to start again.منتظر بزرگ‌تر شدنیم، بعد ناگهان می‌فهمیم دلمان برای روزهای کودکی تنگ شده است.We wait to grow up, and then suddenly realize we miss the days of childhood.عجیب نیست؟Isn't it strange?همیشه منتظر چیزی هستیم که هنوز نرسیده،We are always waiting for something that hasn't arrived yet,و وقتی می‌رسد، باز منتظر چیز دیگری می‌شویم.And when it arrives, we start waiting for something else.شاید زندگی همین لحظه‌هایی باشد که خیلی ساده از کنارشان عبور می‌کنیم.Maybe life is made of those simple moments we pass by without noticing.صدای خنده‌ی کسی که دوستش داریم.The sound of someone we love laughing.یک عصر آرام.A quiet afternoon.یک فنجان چای کنار پنجره.A cup of tea beside the window.یک گفت‌وگوی معمولی که فکر می‌کنیم همیشه فرصت تکرارش را داریم.An ordinary conversation we think we'll always have another chance to repeat.اما هیچ‌چیز تضمین نشده است.But nothing is guaranteed.آدم‌ها تغییر می‌کنند.People change.روزها می‌گذرند.Days pass.خانه‌ها عوض می‌شوند.Homes change.و بعضی لحظه‌ها برای همیشه فقط یک خاطره باقی می‌مانند.And some moments become nothing more than memories forever.برای همین شاید باید گاهی گوشی را کنار بگذاریم.Maybe that's why sometimes we should put our phones away.به کسی که کنارمان نشسته نگاه کنیم.Look at the person sitting beside us.به آسمان نگاه کنیم.Look at the sky.آرام‌تر راه برویم.Walk a little slower.بیشتر بخندیم.Laugh a little more.و حرف‌هایی را که مدت‌هاست در دلمان مانده، بالاخره بگوییم.And finally say the words we've been carrying in our hearts for so long.چون شاید فردا برای گفتنشان دیر باشد.Because tomorrow might be too late to say them.زمان هیچ‌وقت از ما اجازه نمی‌گیرد.Time never asks for our permission.آرام و بی‌صدا جلو می‌رود.It moves forward quietly and without a sound.ما بزرگ می‌شویم، آدم‌ها پیر می‌شوند و فصل‌ها یکی پس از دیگری عوض می‌شوند.We grow older, people age, and the seasons change one after another.و یک روز به عقب نگاه می‌کنیم و می‌فهمیم چقدر سریع گذشت.And one day, we look back and realize how quickly it all passed.شاید نتوانیم زمان را متوقف کنیم.Maybe we cannot stop time.اما می‌توانیم کاری کنیم که وقتی می‌گذرد، چیزی ارزشمند از خودش به جا گذاشته باشد.But we can make sure that when it passes, it leaves something meaningful behind.یک خاطره‌ی خوب.A beautiful memory.یک لبخند.A smile.یک دوست واقعی.A true friend.یک رؤیای دنبال‌شده.A dream we chose to pursue.یا حتی یک روز معمولی که با تمام وجود زندگی‌اش کردیم.Or even an ordinary day that we truly lived.پس شاید لازم نباشد همیشه منتظر اتفاق بزرگ بعدی باشیم.So maybe we don't always need to wait for the next big thing.شاید همین امروز، همان لحظه‌ای باشد که بعدها دلمان برایش تنگ خواهد شد.Maybe today is already the moment we will miss someday.پس کمی آرام‌تر زندگی کنیم.So let's live a little more slowly.کمی بیشتر ببینیم.Let's notice a little more.کمی بیشتر دوست داشته باشیم.Let's love a little more.و قبل از اینکه یک روز دیگر از کنارمان عبور کند،And before another day passes us by,واقعاً در آن زندگی کنیم.Let's truly live it.محمدعبادیمحمدعبادیSat, 26 Sep 2026 20:59:13 +0330https://virgool.ir/@mohammad.ebadi2013b/آدم-هایی-که-می-آیند-و-می-روند-the-people-who-come-and-go-licdvv83p34fبعضی آدم‌ها قرار نیست برای همیشه در زندگی ما بمانند.Some people are not meant to stay in our lives forever.آن‌ها فقط برای مدتی کوتاه وارد دنیای ما می‌شوند.They simply enter our world for a short while.گاهی چند سال، گاهی چند ماه، و گاهی فقط برای یک گفت‌وگوی ساده.Sometimes for years, sometimes for months, and sometimes only for a simple conversation.اما عجیب اینجاست که مدت ماندنشان همیشه اندازه‌ی تأثیری که می‌گذارند نیست.But the strange thing is that the length of their stay is not always equal to the impact they leave behind.بعضی‌ها می‌روند، اما حرف‌هایشان مدت‌ها در ذهن ما می‌ماند.Some leave, but their words remain in our minds for a long time.یک جمله‌ی ساده می‌گویند و شاید خودشان حتی آن را به یاد نیاورند.They say a simple sentence and may not even remember it themselves.اما همان جمله، ممکن است سال‌ها بعد دوباره در ذهن ما زنده شود.Yet that same sentence may come back to us years later.گاهی یک نفر فقط با چند دقیقه حضور، چیزی را در ما تغییر می‌دهد.Sometimes, someone changes something inside us with only a few minutes of their presence.شاید باعث شود بیشتر به خودمان اعتماد کنیم.Maybe they make us believe in ourselves a little more.شاید یادمان بدهد که از یک رؤیا دست نکشیم.Maybe they teach us not to give up on a dream.یا شاید فقط در زمانی کنارمان باشد که هیچ‌کس دیگری نبود.Or maybe they are simply there at a time when no one else was.و همین کافی است.And sometimes, that is enough.ما معمولاً فکر می‌کنیم آدم‌های مهم زندگی‌مان کسانی هستند که سال‌ها کنارمان مانده‌اند.We usually think the most important people in our lives are those who stayed beside us for years.اما همیشه این‌طور نیست.But it is not always that way.گاهی یک غریبه، یک معلم، یک دوست قدیمی یا حتی یک رهگذر، می‌تواند چیزی به ما بدهد که هیچ‌کس دیگری نتوانسته است.Sometimes a stranger, a teacher, an old friend, or even a passerby can give us something no one else ever could.یک امید کوچک.A little hope.یک لبخند در یک روز بد.A smile on a difficult day.یا حتی یک دلیل ساده برای ادامه دادن.Or even a simple reason to keep going.شاید برای همین است که بعضی خاطره‌ها هیچ‌وقت واقعاً قدیمی نمی‌شوند.Maybe that is why some memories never truly grow old.هرچقدر هم زمان بگذرد، هنوز می‌توانیم صدای بعضی آدم‌ها را در ذهنمان بشنویم.No matter how much time passes, we can still hear some people's voices in our minds.هنوز یادمان هست کجا ایستاده بودند، چه گفتند و چطور لبخند زدند.We still remember where they stood, what they said, and how they smiled.حتی اگر سال‌هاست دیگر از آن‌ها خبری نداریم.Even if we have not heard from them in years.شاید قرار نبوده دوباره ببینیمشان.Maybe we were never meant to see them again.شاید مسیر زندگی‌مان از همان روز برای همیشه از هم جدا شده باشد.Maybe our paths separated forever that very day.اما این به معنی بی‌اهمیت بودن حضورشان نیست.But that does not mean their presence was meaningless.بعضی آدم‌ها نمی‌آیند که بمانند؛Some people do not come to stay;می‌آیند که چیزی را به ما یاد بدهند.They come to teach us something.می‌آیند که بخشی از داستانمان باشند.They come to become a part of our story.و بعد، آرام و بی‌صدا، از فصل زندگی‌مان خارج می‌شوند.And then, quietly and without a sound, they leave our chapter of life.شاید بهتر باشد همیشه از رفتن آدم‌ها ناراحت نباشیم.Maybe we should not always be sad when people leave.گاهی رفتن، بخشی طبیعی از زندگی است.Sometimes leaving is simply a natural part of life.باید بعضی آدم‌ها را با تمام خاطراتشان دوست داشت و اجازه داد مسیر خودشان را ادامه دهند.We should cherish some people along with all the memories they gave us and let them continue their own paths.نه با ناراحتی، نه با کینه، نه با حسرت.Not with sadness, not with resentment, and not with regret.فقط با یک لبخند و یک تشکر در دل.Just with a smile and a quiet thank-you in our hearts.برای تمام لحظه‌هایی که بودند.For all the moments they were there.برای تمام چیزهایی که یادمان دادند.For everything they taught us.و برای تمام خاطراتی که بخشی از ما شدند.And for all the memories that became a part of who we are.شاید بعضی آدم‌ها از زندگی ما بروند، اما هیچ‌وقت از داستان ما حذف نشوند.Maybe some people leave our lives, but they are never truly erased from our story.چون بعضی آدم‌ها تمام نمی‌شوند؛Because some people do not really end;فقط دیگر در فصل‌های بعدی حضور ندارند.They simply do not appear in the chapters that come next.و شاید زیبایی زندگی همین باشد؛And perhaps that is the beauty of life;اینکه هر آدمی که وارد زندگی ما می‌شود، چیزی از خودش به جا می‌گذارد.Every person who enters our life leaves something of themselves behind.گاهی یک خاطره،Sometimes a memory,گاهی یک درس،Sometimes a lesson,گاهی یک زخم،Sometimes a wound,و گاهی فقط یک لبخند.And sometimes, simply a smile.اما در نهایت، همه‌ی آن‌ها بخشی از ما می‌شوند.But in the end, all of them become a part of us.محمدعبادیمحمدعبادیSat, 26 Sep 2026 20:57:39 +0330https://virgool.ir/@mohammad.ebadi2013b/گاهی-فقط-دلم-می-خواهد-ناپدید-شوم-sometimes-i-just-want-to-disappear-psu3uw6rveybگاهی آدم خسته نیست؛ فقط دلش می‌خواهد برای چند ساعت، هیچ‌کس از او چیزی نخواهد.Sometimes, a person isn't tired; they just want, for a few hours, no one to ask anything of them.نه توضیحی.No explanations.نه جوابی.No answers.نه لبخندی.No smiles.نه حتی یک «خوبی؟»Not even a simple “Are you okay?”فقط می‌خواهد گوشه‌ای بنشیند، به یک نقطه خیره شود و برای مدتی کوتاه، از تمام چیزهایی که در ذهنش می‌چرخند فاصله بگیرد.They just want to sit somewhere, stare at one point, and for a little while, escape from everything spinning around in their mind.عجیب است...It's strange...آدم می‌تواند بین صدها نفر زندگی کند و باز هم احساس کند تنهاست.A person can live among hundreds of people and still feel alone.می‌تواند هر روز با آدم‌های مختلف حرف بزند، بخندد و حتی وانمود کند همه‌چیز خوب است.They can talk to different people every day, laugh, and even pretend that everything is fine.اما شب که می‌شود و همه‌چیز ساکت می‌شود، تازه صدای فکرهای خودش را می‌شنود.But when night comes and everything becomes quiet, they finally hear the voice of their own thoughts.فکرهایی که تمام روز فرصت نکرده بود به آن‌ها گوش بدهد.Thoughts they never had the time to listen to during the day.حرف‌هایی که هیچ‌وقت نگفت.Words they never said.آدم‌هایی که از دست داد.People they lost.اشتباه‌هایی که هنوز خودش را بابتشان سرزنش می‌کند.Mistakes they still blame themselves for.و آرزوهایی که نمی‌داند هنوز باید برایشان بجنگد یا آرام‌آرام از آن‌ها دست بکشد.And dreams they don't know whether they should keep fighting for or slowly let go of.گاهی دلم برای خودِ قدیمی‌ام تنگ می‌شود.Sometimes, I miss the person I used to be.برای همان آدمی که ساده‌تر خوشحال می‌شد.The person who used to find happiness in simpler things.با یک اتفاق کوچک ذوق می‌کرد.Someone who could get excited over the smallest things.برای آینده هزار نقشه داشت.Someone who had a thousand plans for the future.فکر می‌کرد همه‌چیز بالاخره درست می‌شود.Someone who believed that everything would eventually be okay.شاید بزرگ شدن همین باشد؛Maybe this is what growing up really is;اینکه کم‌کم می‌فهمی همه‌چیز قرار نیست آن‌طور که تصور کرده‌ای پیش برود.Slowly realizing that not everything will happen the way you imagined.بعضی آدم‌ها می‌روند.Some people leave.بعضی رویاها عوض می‌شوند.Some dreams change.بعضی درها هیچ‌وقت باز نمی‌شوند.Some doors never open.و بعضی سؤال‌ها شاید تا آخر عمر بی‌جواب بمانند.And some questions may remain unanswered for the rest of our lives.اما با تمام این‌ها...But despite all of this...هنوز باید ادامه داد.We still have to keep going.نه به این خاطر که همیشه قوی هستیم؛Not because we are always strong;بلکه چون گاهی حتی آدم‌های خسته هم می‌توانند یک قدم دیگر بردارند.But because sometimes, even tired people can take one more step.شاید فردا بهتر نباشد.Maybe tomorrow won't be better.شاید حتی پس‌فردا هم همه‌چیز همان‌طور باشد.Maybe even the day after tomorrow, everything will still be the same.اما هیچ‌کس نمی‌داند چند صفحه دیگر از زندگی‌اش باقی مانده.But no one knows how many pages are left in their story.شاید چند صفحه بعد، همان چیزی باشد که تمام این مدت منتظرش بوده‌ایم.Maybe a few pages from now, we'll find the very thing we've been waiting for all this time.شاید یک روز صبح بیدار شویم و بفهمیم تمام آن شب‌هایی که فکر می‌کردیم پایان راه هستند، فقط یک فصل سخت از داستانمان بوده‌اند.Maybe one morning, we'll wake up and realize that all those nights we thought were the end of the road were only a difficult chapter of our story.پس اگر امروز خسته‌ای...So if you're tired today...اگر احساس می‌کنی هیچ‌کس تو را نمی‌فهمد...If you feel like no one understands you...اگر دلت گرفته و حتی نمی‌دانی چرا...If your heart feels heavy and you don't even know why...لازم نیست همیشه وانمود کنی قوی هستی.You don't always have to pretend that you're strong.گاهی می‌توانی فقط خسته باشی.Sometimes, you can simply be tired.می‌توانی کمی سکوت کنی.You can be quiet for a while.می‌توانی گریه کنی.You can cry.می‌توانی از دنیا فاصله بگیری و دوباره برگردی.You can step away from the world and come back again.فقط خودت را فراموش نکن.Just don't forget yourself.چون شاید در تمام این سال‌ها، بیشتر از همه، خودت منتظر خودت بوده‌ای.Because perhaps, all these years, more than anyone else, you were the one waiting for yourself.و شاید زندگی همین باشد؛And maybe this is what life is;اینکه هر بار که گم می‌شوی، آرام‌آرام راه برگشت به خودت را پیدا کنی.Finding your way back to yourself, little by little, every time you get lost.نه برای اینکه دوباره همان آدم قبلی شوی...Not so that you can become the same person you used to be...بلکه برای اینکه تبدیل شوی به کسی که همیشه آرزو داشتی باشی.But so that you can become the person you always wished to be.محمدعبادیمحمدعبادیSat, 26 Sep 2026 20:50:07 +0330https://virgool.ir/@mohammad.ebadi2013b/درباره-خودمپارت-اول-pnfrnrokzafzامروز شنبه1405/7/4 ساعت 11و 25 دقیقهاین پست رو فقط برای خودم می نویسم من از جایی می نویسم که اولین بار با لپتاپ و همچنین ویندوز کار کردمیادم هست 2سال و نیم پیش پدرم لپ تاپ قدیمی اش رو داد به من و گفت که باهاش کار کن و تنها چیزی که بهم یاد داد درست کردن فولدر و ورد بودو من از همون روز خیلی چیز های یاد گرفتم و حتی یادم هست تو بلاگفا یک وبلاگ درست کردم و می نوشتمولی بعد چند ماه که گذشت به برنامه نویسی علاقه مند شدم و اسکرچ رو با بدبختی های زیادی و با نداشتن اینترنت گذاشتم تو لپ تاپ ولی چند ماه بعد گذاشتن اسکرچ طول نکشید که لپ تاپ خراب شدپنج ماه گذشت ولی درست نشد و من با التماس زیاد یک لپ تاپ نو اچ پی خریدم که هم اسکرچ توش گذاشتم و هم پایتون و سی پلاس پلاسو با کار کردن بعد یک ماه با لپ تاپ جدید تونستم خیلی چیز ها یاد بگیرم و همچنین تو این یک ماه تو ویرگول هم ثبت نام کردمو در ویرگول هرروز یک پست منتشر می کردم و تا الان که خیلی پیشرفت کردم چه در برنامه نویسی و کار با لپتاپ و چه تو ویرگول هردو اینها رو مدیون پدرم هستاگه از اون روزی که بهم لپ تاپ رو داد نمی داد الان شاید اینقدر پیشرفت نمی کردم شاید تاثیر گذارترین افراد زندگی هم من و هم شما پدرمون باشهپس حتی اگه امروز روز پدر نیست از پدرتون تشکر کنیدپ.ن:البته مادر هم تاثیر گذار هم هست ولی دیگه فعلا در اینجای داستان پدر هست😊😊😉😉الان ساعت دوازده هست و باید برم مدرسه پارت بعدی رو شاید فردا بنویسممحمدعبادیمحمدعبادیSat, 26 Sep 2026 12:00:33 +0330