https://virgool.ir/feed/@mohamad.ghasemifa2026-11-11 22:53:31https://files.virgool.ir/upload/users/43119/avatar/llfIQN.pnghttps://virgool.ir/@mohamad.ghasemihttps://virgool.ir/@mohamad.ghasemi/به-بهانه-نمایشگاه-کتاب-festrrwdfnohکافیست سری به نمایشگاه کتاب بزنید و فارغ از خرید کتاب چند دقیقه‌ای را برای بررسی اوضاع موسسات انتشاراتی حاضر در نمایشگاه وقت بگذارید، آنگاه متوجه نکته‌ی بسیار مهمی می‌شوید. بله! بسیارند موسساتی که کوه انبوهی از کتاب‌های چاپ شده بدون مشتری یا با مشتری اندک را در فضایی بسیار فراخ و مناسب به نمایش درمی‌آورند و تعداد موسساتی که با فضای کم و مشتریان بسیار زیاد تبدیل به غرفه‌ای شلوغ شده‌اند به اندازه انگشتان دست است. همان موسساتی که نمایشگاه رونق فعلی خود را مرهون آنهاست.خواندن توانستن استدر حوزه کتاب و نشر انتقادات فراوانی وارد است که مهمترینِ آنها میتواند نقش دولت در این حوزه باشد. دولت با درنظر گرفتن یارانه کاغذ تصمیم دارد با کاهش قیمت تمام شده کتاب به فراگیر شدن فرهنگ کتاب‌خوانی کمک کند (دستِ کم ظاهر موضوع چنین به نظر می‌آید). اما در حقیقت وقتی یارانه پرداخت میشود خود را مُحِق می‌داند تا در ویرایش محتوا نیز دخیل باشد و از سوی دیگر انبوه کتاب‌ها با محتوای سفارشی نیز در بازار به وفور یافت می‌شوند.اما مگر گران شدنِ کتاب چه عیبی دارد؟ کتابِ گران منافع چه کسانی را تهدید می‌کند؟ ناشر؟ نویسنده؟ کتاب‌خوان؟ یا ...؟ مگر نه اینکه در دیدِ عموم جامعه هر کالایی که قیمت بالاتری داشته باشد الزاماً ارزشمندتر است!؟ اجازه دهید فرض کنیم یارانه کاغذ حذف شود، در مرحله اول آمار تعداد فروش کتاب کاهش پیدا می‌کند، اما احتمالاً مبلغ کلِ فروش تغییرِ چشمگیری نخواهد داشت. اکنون شما وارد بازار آزاد صنعت نشر شده‌اید، بازاری که در آن از یارانه‌های دولتی خبری نیست و نویسنده برای تولید محتوا در اولین قدم باید یا خود سرمایه‌گذاری کند یا برای جذب سرمایه بخش خصوصی طرح توجیهی ارائه دهد. این اتفاق موجب می‌شود تا سطح کیفی محتوای کتاب‌ها جهش عظیمی داشته باشد و از کمیتِ کتاب‌های فاقد محتوای ارزشمند کاسته شود. از سوی دیگر در بین فعالان حوزه نشر افرادی حضور دارند -اعم از ناشر و نویسنده و مترجم- که صرفاً به دنبال تفنن و دست‌یابی به رانت‌های دولتی هستند. با ورود بخش خصوصی انتظار می‌رود این افراد غیر متخصص نیز از این صنعت خارج شوند و در بخش‌های دیگری به دنبال منافع شخصی خود باشند.از سوی دیگر با گران شدنِ کتاب استفاده از بسترهایی مانند کتابخانه رونق جدی پیدا می‌کند و با بالا رفتن اجاره کتاب‌ها، کتابخانه تبدیل به یک بنگاه اقتصادی سودده می‌شود و از حالت فعلی که صرفاً غیر انتفاعی‌ست خارج می‌شود. همچنین بازارهای موازی دیگری مانند "کتاب‌های صوتی" رونق پیدا میکند.با گران شدن کتاب موسسات نشر با جدیت بیشتری موضوع جلوگیری از چاپ زیرزمینی، افست و کتاب دیجیتال غیرمجاز را پیگیری می‌کنند و پس از سالها شاهد اجرای جدی قانون حفظ حقوق مولف خواهیم بود زیرا تمام منافع اقتصادی نویسندگان، مترجمان و ناشران در گرو اجرای این قانون خواهد بود.و از همه مهمتر اینکه "کتابِ گران" قطعاً در جامعه جدی‌تر گرفته می‌شود.با توجه به بدیهیاتی که ارائه شد به نظر می‌رسد استمرار روند تزریق بودجه دولتی به حوزه کتاب و نشر ابعاد پنهانی دیگری دارد و این اقدامات صرفاً در راستای اعتلای فرهنگ عامه انجام نمیشوند. امید است که این فرآیند اصلاح شود و چرخه معیوب این صنعت در مسیر رشد و تعالی به حرکت درآید. حریفی که از وی نیازُرد کسبسی آزمودم، کتاب است و بسمحمد قاسمی کهنگیمحمد قاسمی کهنگیSat, 27 Apr 2019 14:35:53 +0430