https://virgool.ir/feed/@melikasgariاینجا از چیزهایی می‌گم که معمولاً کسی درباره‌شون حرف نمی‌زنه.fa2026-11-10 20:53:28https://files.virgool.ir/upload/users/4961731/avatar/61mh1s.pnghttps://virgool.ir/@melikasgarihttps://virgool.ir/@melikasgari/bitcoin-farm-vrdscnflkpfnهر بار خبر کشف یک مزرعه غیرقانونی بیت‌کوین رو می‌خونم، یک سؤال توی ذهنم می‌چرخه: این‌همه دستگاه مال کیه و برقشون از کجا میاد؟ما توی خونه حواسمون هست چراغ اضافه روشن نمونه و وسایل پرمصرف رو توی ساعت اوج مصرف روشن نکنیم. اون‌وقت یک جای دیگه، تعداد زیادی دستگاه شبانه‌روز کار می‌کنن تا برای صاحبشون پول بسازن. طبیعیه که آدم از خودش بپرسه هزینه این درآمد رو در نهایت چه کسی می‌ده؟البته همه مزرعه‌های بیت‌کوین غیرقانونی نیستن. بعضی‌ها مجوز دارن و باید برقشون رو طبق شرایط تعیین‌شده تأمین کنن. اما یه عده هم بدون مجوز یا با استفاده غیرمجاز از برق خانگی، صنعتی یا کشاورزی کار می‌کنن. مشکل من دقیقاً با همون دسته دومه.توی این سال‌ها اسم شرکت‌هایی هم کنار اسم مزرعه‌های بزرگ اومده؛ مثلاً «گروه توسعه سرمایه‌گذاری ایران و چین» در ماجرای مزرعه رفسنجان مطرح شده بود. البته اون مجموعه در گزارش‌های زمان خودش مجوز داشت و نمی‌شه صرفاً به خاطر اسمش، فعالیتش رو غیرقانونی دونست.چیزی که ناراحتم می‌کنه اینه که برق کشاورزی و صنعتی قرار بوده به کار تولید بیاد. وقتی از این برق برای استخراج پنهانی رمزارز استفاده بشه، سودش می‌ره توی جیب یک نفر، اما فشارش می‌مونه برای شبکه‌ای که همه ما بهش وابسته‌ایم.ما معمولاً برق رو با مبلغ قبض می‌شناسیم، ولی پشت همین برقی که از پریز میاد، هزینه نیروگاه، سوخت و نگهداری شبکه هست. اینکه برق برای یک مصرف‌کننده ارزون حساب بشه، معنیش این نیست که تولیدش هم ارزون بوده.از اون طرف، نمی‌شه همه خاموشی‌ها رو گردن ماینرها انداخت. شبکه برق مشکلات خودش رو داره. ولی وقتی همین حالا هم برای تأمین برق مشکل داریم، طبیعیه که مصرف سنگین و پنهانی می‌تونه فشار رو بیشتر کنه.قطعی برق هم فقط خاموش‌شدن چند تا لامپ نیست. برای کسی که توی خونه کار می‌کنه، ممکنه یعنی از دست‌دادن یک روز کاری. برای یک مغازه‌دار یعنی نگرانی بابت یخچال و جنس‌هاش. برای یک کارگاه هم ممکنه یعنی عقب‌افتادن سفارش و ضرری که جبرانش راحت نیست.حتی گاهی مصرف زیاد یک محل می‌تونه به شبکه همون محله فشار بیاره و باعث نوسان یا آسیب به تجهیزات بشه. دستگاه‌های داغ و برق‌کشی نامناسب هم خطر آتش‌سوزی دارن. یعنی آدم‌هایی که شاید اصلاً از وجود اون دستگاه‌ها خبر ندارن، ممکنه گرفتار دردسرش بشن.چیزی که دلم می‌خواد بدونم فقط تعداد دستگاه‌های کشف‌شده نیست. می‌خوام بدونم صاحبشون کی بوده، برق رو چطوری گرفته و آخرش بابت خسارتی که زده چه اتفاقی افتاده؟ اگر دستگاه‌ها دوباره یک جای دیگه روشن بشن، انگار فقط آدرس مسئله عوض شده.من هر بار این مزرعه‌ها رو می‌بینم، پشت اون همه دستگاه فقط بیت‌کوین نمی‌بینم؛ به برقی فکر می‌کنم که می‌تونست یک خونه یا کارگاه رو روشن نگه داره.آخرش هم همون سؤال اول توی ذهنم می‌مونه: پشت این مزرعه‌های غیرقانونی چه کسانی هستن که سودشون برای خودشونه و هزینه‌اش ممکنه به زندگی بقیه برسه؟ملیکا عسگریملیکا عسگریSat, 31 Oct 2026 09:50:33 +0330https://virgool.ir/@melikasgari/mafia-khodro-ohygolldhdd8هر بار قیمت ماشین رو می‌بینم، با خودم می‌گم واقعاً تا کی قراره برای خرید یک خودروی معمولی، چند سال از زندگی و پس‌اندازمون رو خرج کنیم؟ تازه بعد از خرید هم نگرانی تموم نمی‌شه؛ از خرج تعمیر و مصرف بنزین گرفته تا این فکر که اگر یک روز تصادف کنیم، این ماشین چقدر می‌تونه از جونمون محافظت کنه؟تلخیش اینجاست که این حرف‌ها رو سال‌هاست می‌زنیم. سال‌هاست از قیمت بالا، کیفیت پایین و انتخاب‌های محدود حرف می‌شنویم، ولی هر بار انگار فقط یک عدد به قیمت‌ها اضافه می‌شه و بقیه ماجرا همون‌طور باقی می‌مونه.راستش من نمی‌دونم پشت پرده صنعت خودرو دقیقاً چه کسانی‌اند. اما وقتی یک وضعیت این‌همه سال ادامه پیدا می‌کنه، آدم حق داره بپرسه چه کسانی ازش سود می‌برند و چطور هر بار، بعد از کلی وعده و اعتراض، باز هم هزینه‌هاش می‌افته گردن مردم؟ما معمولاً به این وضعیت می‌گیم «مافیای خودرو». شاید اسم تک‌تک آدم‌های پشت تصمیم‌ها رو ندونیم، اما می‌تونیم نتیجه تصمیم‌هاشون رو توی زندگی‌مون ببینیم: بازاری که رقابت توش کمه، انتخاب برای خیلی‌ها محدوده و خریدار باید با قیمت و شرایطی که پیش روش گذاشتن کنار بیاد.یک زمانی واردات خودرو ممنوع بود و بعد هم با شرایط و محدودیت‌های مختلف ادامه پیدا کرد. از اون طرف، بخش بزرگی از بازار داخلی هم سال‌ها در اختیار چند خودروساز بزرگ بوده. خود بررسی‌های کارشناسی هم روی این موضوع دست گذاشتن که برای بهترشدن کیفیت و ایمنی، بازار به رقابت بیشتری نیاز داره.حالا نتیجه این رقابت محدود رو ما کجا می‌بینیم؟ وقتی برای خرید ماشین باید دنبال طرح فروش بگردیم، پولمون رو ماه‌ها کنار بذاریم و تازه نگران باشیم آخرش چقدر باید برای تکمیل وجه پرداخت کنیم. ماشین برای خیلی‌هامون وسیله رفت‌وآمده، اما خریدنش تبدیل شده به یک ماجرای پر از استرس.ماجرا به پول ختم نمی‌شه. هر بار یک خانواده سوار ماشین می‌شه و می‌زنه به جاده، موضوع امنیت جدی‌تر از چیزیه که توی تبلیغات بهش گفته می‌شه. جاده، رفتار راننده و رسیدن به‌موقع امداد مهم‌اند؛ ولی کیفیت خودرو هم مهمه. ماشین باید تا جای ممکن از آدم‌های داخلش محافظت کنه. این خواسته زیادیه؟وقتی بارها درباره ایمنی بدنه، کیفیت قطعات یا عملکرد کیسه هوا سؤال پیش میاد، نمی‌شه انتظار داشت مردم راحت از کنارش رد بشن. آدم دلش می‌خواد وقتی عزیزش راهی سفر می‌شه، حداقل بابت ماشینی که بابتش این‌همه پول داده، احساس امنیت کنه.مصرف بنزین هم یک طرف دیگه ماجراست. خیلی‌ها چون توان خرید ماشین جدید ندارند، مجبورند خودروی قدیمی و فرسوده‌شون رو نگه دارند؛ ماشینی که ممکنه خرج سوخت و تعمیر بیشتری روی دستشون بذاره. این وضعیت روی آلودگی هوا و مصرف انرژی کشور هم اثر می‌ذاره.اما یک چیزی هم هست که توی هیچ قبض و فاکتوری نوشته نمی‌شه: حس سرخوردگی. وقتی می‌بینیم برای یک ماشین معمولی باید این‌همه حساب‌وکتاب کنیم، از کیفیتش مطمئن نباشیم و مدام نگران گرون‌ترشدنش باشیم، کم‌کم حس می‌کنیم حق انتخاب‌مون رو از دست دادیم.من نمی‌خوام بدون سند، اسم کسی رو بیارم و بگم عضو یک شبکه مجرمانه‌ست. ولی این هم دلیل نمی‌شه سؤال نپرسیم. باید بشه فهمید چه کسانی در این سال‌ها تصمیم گرفتن، چه کسانی از محدودبودن رقابت سود بردن و چرا نتیجه این تصمیم‌ها برای مردم این‌همه گرون تموم شده.واقعاً مافیای خودرو کیه؟ چه کسانی و چه اسم‌هایی پشت این همه تصمیم هستند که سال‌هاست جون و پول مردم رو تحت تأثیر قرار داده؟ ملیکا عسگریملیکا عسگریTue, 27 Oct 2026 12:24:14 +0330https://virgool.ir/@melikasgari/تراستی-رازِ-میلیاردیِ-پول-نفت-qeh3hf3hhw0dاگه این چند وقت سرِ یه مهمونی یا یه بحث سیاسی نشسته باشی، حتماً یه کلمه به گوشت خورده: «تراستی». یکی می‌گه یازده میلیارد دلار پول نفت گم شده، یکی می‌گه تقصیر دولت قبلیه، یکی دیگه هم می‌گه بدون تراستی اصلاً نفتی نمی‌فروختیم. یه چیزی رو رک بگم: خیلی از کسایی که این کلمه رو تکرار می‌کنن، دقیق نمی‌دونن یعنی چی. بذار پرده رو کنار بزنم و ماجرا رو از اول، ساده تعریف کنم.اول بگم تراستی یعنی چی«تراستی» از کلمه‌ی انگلیسی Trust، یعنی اعتماد، میاد. تراستی یعنی آدم یا شرکتی که بهش اعتماد می‌کنن تا پول نفت رو از خریدار بگیره و به کشور برسونه. طبق گزارش‌ها این اصطلاح از دهه‌ی ۱۳۸۰ تو ایران رایج شد، ولی عجیبه که هیچ‌وقت تعریف روشن و رسمی‌ای تو قوانین پیدا نکرد. یعنی تراستی یه نهاد قانونیِ مشخص نیست؛ بیشتر اسمیه برای شبکه‌ای از آدم‌ها و شرکت‌ها. همین اولین نکته‌ی ماجراست.چرا اصلاً سراغشون رفتن؟جوابش یه کلمه‌ست: تحریم. از ۲۰۱۲ تحریم‌های نفتی و بانکی شروع شد و وقتی آمریکا تو ۲۰۱۸ از برجام رفت بیرون، دولت دوباره مجبور شد به تریدرهای خصوصی تکیه کنه. ایران دیگه نمی‌تونست مثل بقیه‌ی کشورها نفتش رو بفروشه و پولش رو از مسیر بانکی عادی بگیره.فکر کن نفتی فروختی، ولی نمی‌تونی پولش رو مستقیم به حساب خودت بیاری. باید یکی باشه که پول رو از خریدار بگیره، از مسیرهایی مثل امارات، عمان، مالزی یا هنگ‌کنگ جابه‌جاش کنه و آخرش به ایران برسونه. این «یکی»ها همون تراستی‌ان. نکته‌ی کلیدی اینه که کل کار روی اعتماد بنا شده، نه ضمانتِ محکم.پس مشکل کجاست؟دقیقاً همین‌جا. وقتی پای میلیاردها دلار وسطه و همه‌چی روی اعتماده، اگه یکی اعتماد رو زیر پا بذاره چی؟ طبق حرف مقام‌ها، بعضی‌ها همین کار رو کردن.ارقامی که شنیدی این‌هاست. نایب‌رئیس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس تو دی ۱۴۰۴ گفت ۶.۷ میلیارد دلار برنگشته. علی‌اکبر پورابراهیم، مدیرعامل سابق شرکت بازرگانی نفت ایران، رقم رو حدود ۱۱ میلیارد دلار گفته. سخنگوی قوه‌قضاییه از بدهی ارزی ۱۰ تا ۱۱ میلیارد یورو و بازداشت ۲۲ تراستی حرف زده. رئیس سازمان بازرسی هم گفته یه تراستی ۲۰۰ میلیون دلار رو برنگردونده و از کشور رفته. طبق گزارش‌ها هم ۵۹ پرونده برای مدیران این شرکت‌ها تشکیل شده.ولی یه نکته‌ی مهم هست: این‌ها همه اظهارات و اعلام‌های مقام‌هاست، نه یه حسابرسی نهایی که همه قبولش داشته باشن. ۶.۷ با ۱۱ که یکی نیست! یکی از نماینده‌های کمیسیون اقتصادی مجلس هم گفته درباره‌ی تعداد تراستی‌ها و عملکردشون اطلاعاتی در دسترس نیست و وزارت نفت باید شفاف‌سازی کنه. راز اصلی ماجرا همین‌جاست: هنوز کسی علناً نمی‌دونه دقیقاً چقدر.پول چطوری گم می‌شه؟پورابراهیم یه روشش رو توضیح داده: خریدار نفت با «تراستیِ بانکی» تبانی می‌کنه که به دروغ تأیید کنن پول منتقل شده، ولی پول رو یک تا دو ماه بعد تحویل بدن و سودِ این تأخیر بین طرف‌ها تقسیم بشه. یکی از نماینده‌ها هم تأیید کرده بعضی بانک‌های عامل با تراستی‌ها هماهنگ بودن و دریافت پول رو به بانک مرکزی اعلام کردن، در حالی که هنوز چیزی واریز نشده بود. این‌ها هم فعلاً در حد اظهارنظر مقام‌هاست.ماجرای داغ این روزها: ۸۰ میلیون بشکهچند هفته‌ست یه گزارش همه‌جا پیچیده. همشهری و کیهان نوشتن حدود ۸۰ میلیون بشکه نفت به چهار تریدر سپرده شده؛ اعتباری، و طبق گزارش کیهان با تخفیفی حدود هشت درصد. مجلس هم طرح تحقیق‌وتفحص رو جلو برده. محورهاش قراردادهای ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۵، نحوه‌ی احراز صلاحیت طرف‌های معامله، تخفیف‌ها، مهلت بازپرداخت و مبنای قانونیِ فروش اعتباریه. یه مقام هم گفته تا ۵۰۰ میلیون دلار نفت به تراستی‌ها داده شده، بدون اینکه ضمانت کافی دست بانک‌ها باشه. یه نماینده هم ادعا کرده تراستی‌ها ۳۰۰ میلیون دلار از منابع بانک گردشگری گرفتن.رسانه‌ها اسم چهار نفر رو آوردن، ولی من اینجا اسم نمی‌برم. چون تا جایی که گزارش‌های منتشرشده نشون می‌ده، حکم قضایی یا حسابرسی رسمیِ قطعی‌ای که بدهی هر کدوم رو مشخص کنه در دسترس نیست و همه‌ی این‌ها فعلاً در حد گزارش و ادعاست.تراستی یا تریدر؟ توپ تو زمین کیه؟یه نکته‌ی گیج‌کننده هم هست. سرپرست وزارت نفت می‌گه «تراستی» با «تریدر» فرق داره؛ تراستی کار بانکیه و به بانک مرکزی و نظام بانکی مربوطه، وظیفه‌ی وزارت نفت فقط فروشه. برای همین وقتی مردم می‌گن تراستی، گاهی از فروشنده‌ی نفت حرف می‌زنن و گاهی از کسی که پول رو جابه‌جا می‌کنه. همین هم بحث مسئولیت رو پیچیده کرده.دعوای «تقصیر کیه؟» هم داغه. پورابراهیم می‌گه تو دولت روحانی تراستی‌ها زیر نظر خود نیکو بودن و بعداً ساختار عوض شد. یه فعال سیاسی تو گفت‌وگو با اعتمادآنلاین گفته پای تراستی‌ها از دوره‌ی احمدی‌نژاد به فروش نفت باز شد. گزارش‌ها هم می‌گن این سازوکار تو دولت رئیسی گسترش پیدا کرد. یه نماینده‌ی مجلس گفته همه‌ی دولت‌ها برای دور زدن تحریم سراغ تراستی‌ها رفتن. خبرگزاری مهر هم نوشته نسبت دادن کل ماجرا به وزارت نفت با واقعیت‌های اعلام‌شده جور درنمیاد. یعنی هر جناح یه روایت داره و هیچ‌کدوم کامل نیست.اما انصافاً، بدون تراستی چی می‌شد؟یه روایت دیگه هم هست که باید شنید. بعضی تحلیل‌ها می‌گن این سازوکار جلوی فروپاشی کامل صادرات نفت رو گرفت و بیشتر یه اجبار بود تا انتخاب، هرچند هزینه‌های پنهانی هم داشت. پس بحث فقط وجود تراستی‌ها نیست؛ بحث شفافیت، ضمانت و نظارته.چرا به تو ربط داره؟پول نفت یکی از ستون‌های درآمد دولته. وقتی دلار نفتی برنمی‌گرده، فشارش میاد روی بودجه و بازار ارز، و بعضی رسانه‌های اقتصادی حتی تیتر «تراستی‌های نفت و گرونی دلار» رو زدن. البته دلیل گرونی دلار فقط این نیست؛ جنگ و محاصره‌ی دریایی هم صادرات نفت رو به شدت محدود کرده.پس راز بزرگ چیه؟راستش راز بزرگ این نیست که چند نفر خیانت کردن. راز اینه که یه سیستم میلیارد دلاری سال‌ها بدون تعریف قانونیِ روشن، با اعتماد به‌جای ضمانت، تو سایه کار کرده. هنوز نه تعداد دقیق تراستی‌ها معلومه، نه رقم دقیق بدهی‌ها. تا تحقیق‌وتفحص مجلس و پرونده‌های قضایی به نتیجه نرسیده، هر عددی که تو مهمونی می‌شنوی رو با احتیاط بشنو. ولی سؤال اصلی سر جاشه: پول نفتِ مردم رو کی، با چه ضمانتی، دست کی داده؟ملیکا عسگریملیکا عسگریSun, 25 Oct 2026 09:58:02 +0330https://virgool.ir/@melikasgari/تو-این-شرایط-ماشین-ثبت-نام-نکن-پولت-رو-به-یک-تحویل-نامعلوم-گره-نزن-nqqzc2eodtarهر بار یک طرح فروش خودرو باز می‌شه، همون جمله آشنا رو می‌شنوم: «ثبت‌نام کن، از بازار ارزون‌تر درمیاد.» راستش وسوسه‌کننده‌ست. آدم فکر می‌کنه اگر امروز اقدام نکنه، چند ماه دیگه باید پول بیشتری بده.اما توی این وضعیت بلاتکلیف که ازش به «نه جنگ، نه صلح» تعبیر می‌کنیم، من قبل از اختلاف قیمت کارخانه و بازار، به یک چیز دیگه فکر می‌کنم: اگر پول رو پرداخت کنیم و ماشین به‌موقع نرسه، چقدر توان صبرکردن داریم؟این نگرانی به معنی پیش‌بینی جنگ یا متوقف‌شدن همه تحویل‌ها نیست. مسئله اینه که همین حالا هم نشانه‌هایی از اختلال در مسیر واردات و ابهام در قیمت بعضی پیش‌فروش‌ها وجود داره؛ چیزهایی که قبل از واریز پول باید جدی‌شون گرفت.برای نمونه، عصر خودرو در گزارشی تازه از توقف امکان ویرایش بعضی پرونده‌های ثبت سفارش خودرو خبر داده؛ پرونده‌هایی که هنوز تأمین ارز نشده‌اند. در نامه وزارت صمت که این رسانه بهش استناد کرده، مشکلات حمل‌ونقل ناشی از جنگ هم یکی از دلایل درخواست مهلت بیشتر بوده. این گزارش درباره بخشی از پرونده‌هاست، اما یادآوری می‌کنه رسیدن خودروی وارداتی به خریدار، فقط به وعده فروشنده بستگی ندارهبین سفارش خارجی و تحویل، تأمین ارز، حمل، ترخیص و مراحل دیگه وجود داره. برداشت من اینه که وقتی وضعیت این مراحل برای یک طرح روشن نیست، خریدار داره بخشی از ریسکی رو می‌پذیره که خودش کنترلی روش نداره. جمله «ماشین در راهه» هم به‌تنهایی نمی‌گه دقیقاً چه زمانی کلیدش دست مشتری می‌رسه.خودروی داخلی هم صرفاً به خاطر داخلی‌بودن، بدون ریسک نیست. مهم‌تر از اسم شرکت، نوع قرارداد و وضعیت تعهداته. مثلاً در شرایط پیش‌فروش زامیاد که همین مهر منتشر شده، مبلغ اولیه فقط پیش‌پرداخته و قیمت نهایی بر اساس قیمت زمان تحویلِ مندرج در قرارداد تعیین می‌شه. در همان شرایط، افزایش احتمالی بعضی هزینه‌های قانونی هم بر عهده خریدار گذاشته شده. البته همان عرضه، روش دیگری با قیمت قطعی هم داشته؛ پس نمی‌شه همه طرح‌ها رو یکسان حساب کرد.برای من، عبارت «قیمت غیرقطعی» دقیقاً همون جاییه که باید مکث کرد. ممکنه کسی با این فکر ثبت‌نام کنه که از گرونی آینده جا نمونه، در حالی که پرداخت امروز، لزوماً قیمت خریدش رو تثبیت نکرده.در یک پیش‌فروش خودروی مونتاژیِ همین ماه هم باقی‌مانده مبلغ به قیمت روز هنگام صدور دعوت‌نامه وابسته شده و موعد تحویل، فروردین سال آینده تعیین شده. یعنی خریدار از حالا تعهد مالی می‌ده، اما هنوز مبلغ کامل خرید رو نمی‌دونه.حالا اگر زمان تکمیل وجه، مبلغ از توانش بیشتر بشه چی؟ شاید مجبور بشه قرض بگیره، دارایی دیگه‌ای رو بفروشه یا دنبال انصراف بره. هیچ‌کدوم از این‌ها برای کسی که تمام پس‌اندازش رو وسط گذاشته، تصمیم راحتی نیست.خسارت تأخیر هم قرار نیست همه نگرانی‌ها رو برطرف کنه. حتی اگر طبق قرارداد پرداخت بشه، باید دید هزینه رفت‌وآمد اضافه، عقب‌افتادن برنامه زندگی و کاهش احتمالی قدرت خرید پول رو چقدر جبران می‌کنه. از طرفی، امکان انصراف رو هم نباید با دسترسی فوری به پول یکی گرفت؛ شرایط و زمان بازپرداخت باید قبل از امضا روشن باشه.یک وسوسه دیگه هم اختلاف قیمت بازار و نمایندگیه. ولی اون اختلاف، سود قطعیِ امروز نیست؛ چون هنوز خودرو تحویل نشده و قیمت فروش آینده هم معلوم نیست. بعضی قراردادها هم انتقال امتیاز و فروش حواله رو ممنوع می‌کنند؛ از جمله شرایط فروش زامیاد در همین مهرمن برای کسی که پول اضطراری، پول قرضی یا بودجه خرید ماشینِ موردنیازش رو وارد یک پیش‌فروش بلندمدت و مبهم می‌کنه، فعلاً ثبت‌نام رو انتخاب مناسبی نمی‌بینم. اگر هم طرحی قیمت قطعی، وضعیت روشن خودرو و موعد نزدیک داشته باشه، باید جداگانه بررسی بشه.قرار نیست صبرکردن حتماً ما رو به ماشین ارزون‌تر برسونه؛ چنین تضمینی وجود نداره. اما قبل از پرداخت، باید بتونیم جواب بدیم: اگر تحویل عقب افتاد یا تکمیل وجه سنگین‌تر شد، زندگی‌مون چقدر به‌هم می‌ریزه؟اگر جواب «خیلی» باشه، ترس از گرون‌شدن، دلیل کافی برای ثبت‌نام نیست. ملیکا عسگریملیکا عسگریWed, 21 Oct 2026 13:21:51 +0330https://virgool.ir/@melikasgari/بانک-های-ناتراز-هزینه-مشکلاتشان-را-چه-کسی-می-دهد-iccr6mosweukیک بار داشتم درباره اضافه‌برداشت بانک‌ها می‌خواندم. اولش فکر کردم یک اصطلاح خشک و بانکی است؛ از آن چیزهایی که فقط مدیرها و اقتصاددان‌ها باید نگرانش باشند. ولی هرچه بیشتر خواندم، یک سؤال ول‌کنم نبود: اگر یک بانک بیشتر از توانش پول وام بدهد یا برای پرداخت تعهدهایش مدام به منابع بانک مرکزی تکیه کند، آخرش هزینه‌اش را چه کسی می‌دهد؟راستش جوابش همیشه فوری و مستقیم نیست؛ کسی همان لحظه نمی‌آید از جیب ما پول بردارد. اما وقتی مشکلات یک بانک ادامه پیدا کند، ممکن است ردش را در تورم، سخت‌تر شدن گرفتن وام یا گران‌تر شدن تأمین مالی کسب‌وکارها ببینیم. البته تورم فقط یک علت ندارد و نمی‌شود همه‌اش را گردن بانک‌ها انداخت. ولی ناترازی بانکی هم می‌تواند یکی از مسیرهایی باشد که فشارش در نهایت به زندگی روزمره مردم می‌رسد. گزارش‌های مربوط به ثبت روزانه اضافه‌برداشت و سخت‌گیری بر ترازنامه بانک‌ها هم دقیقاً به همین نگرانی‌ها مربوط‌اند.یک جای ماجرا هم هست که معمولاً با احتیاط درباره‌اش حرف می‌زنند: اسم بانک‌ها. من هم اسم‌هایی را در شبکه‌های اجتماعی و حرف‌های مردم می‌شنوم، اما اگر قرار باشد منصف باشیم، نباید هر اسمی را به‌عنوان «شایعه» تکرار کنیم و بعد خیال کنیم مسئولیتش با ما نیست. در آبان ۱۴۰۴، فرشاد محمدپور، معاون وقت بانک مرکزی، نام بانک‌های سرمایه، دی، سپه، ایران‌زمین و مؤسسه ملل را در میان پنج بانک ناتراز مطرح کرد. پس اصل این اسم‌ها صرفاً شایعه فضای مجازی نبود؛ اما آن حرف، وضعیت همان مقطع را توضیح می‌داد و به‌تنهایی فهرست قطعی و به‌روز امروز نیست. از آن زمان خبرهایی درباره برنامه‌های اصلاحی و تغییر وضعیت بعضی مؤسسه‌ها منتشر شده است.همین‌جا باید یک مکث کرد: «ناتراز» بودن یک بانک، به‌تنهایی یعنی سپرده‌گذار فردا نمی‌تواند پولش را بگیرد؟ نه. از این خبر نمی‌شود چنین نتیجه‌ای گرفت. هر بانک وضعیت و برنامه خودش را دارد و باید دید بانک مرکزی چه تصمیمی گرفته و آن تصمیم در چه مرحله‌ای است. اما از آن طرف هم نمی‌شود گفت چون مشکل بانکی پیچیده است، پس به زندگی ما ربطی ندارد.وقتی بانک برای جبران کمبود منابعش بیشتر به بانک مرکزی وابسته می‌شود، ممکن است نقدینگی بیشتری وارد اقتصاد شود. وقتی هم سیاست‌گذار برای مهار این وضعیت، رشد ترازنامه یا وام‌دهی بانک‌ها را محدود می‌کند، کسب‌وکارهایی که برای خرید مواد اولیه و پرداخت هزینه‌هایشان به وام نیاز دارند ممکن است سخت‌تر تأمین مالی شوند. نتیجه می‌تواند فشار روی تولید و قیمت‌ها باشد؛ مسیری غیرمستقیم، ولی واقعی.برای من، بخش نگران‌کننده ماجرا فقط اسم بانک‌ها نیست؛ این است که وقتی ترازنامه یک بانک از توان واقعی‌اش جلو می‌زند، اثرش ممکن است آرام‌آرام به زندگی آدم‌هایی برسد که هیچ نقشی در تصمیم‌های آن بانک نداشته‌اند. ما نه صورت‌های مالی را می‌چینیم، نه درباره وام‌های بزرگ تصمیم می‌گیریم؛ ولی شاید هزینه‌اش را در گرانی و سخت‌تر شدن دسترسی به پول ببینیم.پس اگر دوباره اسمی را شنیدیم، بهتر است بپرسیم این حرف را چه کسی و چه زمانی زده و آیا وضعیت از آن موقع تغییر کرده یا نه. چون نگرانی درباره ناترازی بانک‌ها جدی است، اما ترساندن مردم با فهرست‌های بی‌منبع هم کمکی نمی‌کند. چیزی که باید دنبالش کنیم، شفافیت و اصلاح واقعی است؛ قبل از اینکه هزینه تصمیم‌های بانکی، بی‌سروصدا از جیب مردم پرداخت شود. ملیکا عسگریملیکا عسگریTue, 20 Oct 2026 15:21:17 +0330https://virgool.ir/@melikasgari/چرا-خرید-طلای-آنلاین-می-تونه-خطرناک-باشه-zjkkveasueuoراستش وقتی می‌بینم جایی نوشته «کارمزد کم» یا «بدون اجرت ساخت»، خودم هم ممکنه وسوسه بشم. ولی بعدش از خودم می‌پرسم: طلایی که خریدم واقعاً کجاست؟ اگر بخوام پولم رو پس بگیرم یا طلا رو تحویل بگیرم، همه‌چیز طبق چیزی که وعده داده شده پیش می‌ره؟یکی از تفاوت‌های خرید آنلاین با خرید از طلافروشی اینه که معمولاً همون لحظه طلا رو دستت نمی‌گیری. موجودی‌ای که توی حساب کاربری می‌بینی، به این بستگی داره که مجموعه واقعاً چقدر طلا نگه داشته و بتونه به تعهدش عمل کنه. اگر برداشت پول یا تحویل طلا عقب بیفته، ممکنه پیگیریش وقت‌گیر و اعصاب‌خردکن بشه. تازه طبق دستورالعمل رسمی، خرید از سکوهای آنلاین طلا ضمانت دولت یا نظام بانکی رو نداره؛ یعنی نباید فکر کنیم اگر مشکلی پیش اومد، حتماً جایی هست که ضررمون رو جبران کنه.«کارمزد پایین» هم لزوماً یعنی خرید به‌صرفه نیست. باید ببینیم موقع فروش چقدر از قیمت کم می‌شه، هزینه نگهداری داریم یا نه و برای تحویل فیزیکی باید چقدر بپردازیم. «اجرت ساخت صفر» هم ممکنه فقط درباره شکل خاصی از طلا صدق کنه؛ اگر بخوای طلای آنلاین رو به شکل فیزیکی تحویل بگیری، شرایط و هزینه‌های دیگه‌ای ممکنه بهش اضافه بشه. پس فقط به جمله‌های تبلیغاتی نگاه نکنیم و قبل از خرید، هزینه آخر کار رو دربیاریم.قیمت طلا هم بالا و پایین می‌شه. ممکنه وقتی همه از گرون‌شدن طلا حرف می‌زنن، از ترس جا موندن عجله کنیم و بخریم؛ بعد قیمت پایین بیاد یا خودمون به پول نیاز پیدا کنیم. اون موقع شاید مجبور بشیم با ضرر بفروشیم. کم‌بودن کارمزد جلوی این اتفاق رو نمی‌گیره و هیچ‌کس هم نمی‌تونه سود قطعی رو تضمین کنه.یه نگرانی دیگه هم امنیت حساب و اطلاعات شخصیه. رمز یک‌بارمصرف و اطلاعات بانکی رو نباید به کسی بدیم. اگر کسی گفت پول رو به حساب شخصی واریز کن یا بیرون از مسیر رسمی معامله کن، باید حسابی احتیاط کنیم.برای خرید آنلاین طلا مقرراتی وجود داره؛ مثلاً طبق دستورالعمل، فروش باید به اندازه طلای موجود در خزانه تأییدشده باشه و شرایط هزینه و تحویل هم پیش از خرید به مشتری گفته بشه. اما این به معنی بی‌دردسر بودن همه سکوها نیست. بهتره مجوزها و شرایط هر سکو رو جداگانه بررسی کنیم و مطمئن بشیم اگر مشکلی پیش اومد، می‌دونیم از کجا باید پیگیریش کنیم.من خودم حاضر نیستم فقط به خاطر کارمزد پایین یا اجرت ساخت صفر، پولم رو جایی بگذارم که از شرایط تحویل، برداشت و پیگیریش مطمئن نیستم. قبل از خرید، همه هزینه‌ها رو بخونیم و پولی رو که برای خرج ضروری لازم داریم وارد این کار نکنیم.گاهی چیزی که اولش خیلی به‌صرفه به نظر می‌رسه، ارزش ریسکی رو که قبول می‌کنیم نداره. ملیکا عسگریملیکا عسگریSun, 18 Oct 2026 11:44:46 +0330