https://virgool.ir/feed/@mehrvashzakerifa2026-11-11 20:41:46https://files.virgool.ir/upload/users/315399/avatar/avatar.pnghttps://virgool.ir/@mehrvashzakerihttps://virgool.ir/@mehrvashzakeri/چرا-رفتن-شجریان-اینقدر-تلخ-بود-kmjxy4yuapxmغم زمانه خورم یا فراق یار کشم/ به طاقتی که ندارم کدام بار کشماین بیت از سعدی به گمانم گویای حال این روزهای بسیاری از ما مردم ایران است که مدت‌ها در تب و تاب رفتن و ماندن شجریان بودیم و علیرغم اینکه می‌دانستیم دیر یا زود می‌رود، از زمان شنیدن خبر قطعی اشک امانمان را بریده و درد در قلبمان پیچیده و آرام نمی‌گیریم. بسیاری حتی از شدت واکنش خود نسبت به این اتفاق متعجب شدند که چرا تا این حد مرگ شجریان برایشان دردآورد بوده است.در یک جامعه آرام و راضی، در شرایطی عادی و با وجود مردمی که مشغول شادی‌ها و غم‌های روزمره یک زندگی هستند، آدمی چون او باید با ساز و دهل و دف، با آواز دوستان و هوادارانش و در میان اشک و شور آدم‌هایی که شاکر و راضی از هم‌عصری با او بوده‌اند به خاک که معشوقش بود، سپرده می‌شد؛ در کتاب "هزار گلخانه آواز" به نقل از خود او آمده که:‌ من خاک را دوست دارم، مثل معشوقم می‌ماند. . ."پس چرا اینقدر درد می‌کشیم؟ چه زندگی‌ای پربارتر، سازنده‌تر و پر عشق‌تر از زندگی‌ای که او داشت و چه مرگی با عزت‌تر از این؛ در چنین شرایطی رفتنش عزاداری در معنای رایج و کلیشه‌ای نداشت و می‌توانست چنین باشد که:من ار زآن که گردم به مستی هلاک/ به آیین مستان بریدم به خاکبه تابوتی از چوب تاکم کنید/ به راه خرابات خاکم کنیدبه آب خرابات غسلم دهید/ پس آنگاه بر دوش مستم نهیدمریزید بر گور من جز شراب/ میارید در ماتمم جز ربابولیکن به شرطی که در مرگ من/ ننالد به جز مطرب و چنگ زن(این شعر در برخی کتب منصوب به حافظ آمده است و به اعتقاد صاحبنظران، زبان حافظ را ندارد و از او نیست)اما شجریان در شرایطی رفت که رفتنش مانند "رفتن جان از بدنی" بود که دیگر جانی برایش نمانده و فقط در فراق یار نیست که می‌سوزد و می‌گرید.شجریان نه به عنوان یک فرد که به عنوان یک پدیده فرهنگی ریشه‌دار در تاریخ و ادبیات و هنر، تکیه‌گاه و پشت و صدای مردمی است که در میانه جنگی که در هیچ طرف آن نیستند گیر افتاده‌اند و احساس بی‌پناهی می‌کنند و چیزی/ چیزهایی (ارزشمند) برای از دست دادن دارند و نمی‌خواهند از دست بدهند. شجریان یکی از معدود جان‌پناه‌های این مردم گرفتار در جنگ بود و به گمانم هنوز هم هست، می‌تواند باشد.این اشک‌ها که بعضا بند هم نمی‌آید، نه فقط برای رفتن یک فرد که برای خاطرات و لحظه‌هایی است که مردم با صدای او، با لبخندهای شیرینش، با مردمی بودنش، با آزادگی‌اش و با روح بزرگش داشته‌اند؛ این اشک‌ها برای پیوندی است که او با صدایش بین مردم و ادبیات و تاریخ و هنر ایجاد کرده بود. این پیوندها هم خودشان جان‌پناهند؛ از آن امن‌هایش. این پیوندها این جان‌پناه‌ها چیز کمی نیست که بتوان به راحتی از خیر آن گذشت و گفت: بلاخره سنی از او گذشته بود اول و آخر باید می رفت خدابیامرز!!!هر موجود زنده ای بلاخره یک روز می رود اما تلخ یا شیرین بودن رفتنش به اندازه اثری است که بر زندگی دیگران گذاشته و چه تلخ رفتنی است رفتن شجریان؛ انگار که "بیداد"، که "نوا" که"بت چین" که "شب سکوت کویر" که "دستان" که "دلشدگان" . . . اصلا انگار حافظ برود؛ مرغ سحر پر بکشد؛ مگر می‌شود؟!شجریان به جای تشییع شدن روی دست پسرش و هوادارانش، روی دست کسانی رفت که برای به گور بردنش به گمانم عجله هم داشتند اما تاریخ نشان می‌دهد که نام چه کسی ماندگارتر و وجود چه کسی جاری‌تر و زنده تر خواهد بود.فردوسی در غربت و فقر و در شرایطی رفت که مورد بی مهری سلطان محمود واقع شده بود. در همان زمان که از یک دروازه شهر سکه‌های طلای سلطان محمود را که خلف وعده کرده و دل فردوسی را شکانده بود وارد شهر می‌کردند تا با تاخیر بسیار برای فردوسی بفرستند، پیکر فردوسی در غربت از دروازه دیگر شهر خارج شد.امروز چه کسی زنده تر، ماندگارتر و جاری‌تر است؟ سلطان محمود کجاست فروسی کجا؟این جمله کلیشه‌ای گویاست که زمان همه چیز را نشان خواهد داد و در تاریخ خواهند نوشت و آیندگان خواهند دید.به قول جامی: خوش است قدرشناسی که چون خمیده سپهر/ سهام حادثه را عاقبت کند قوسیبرفت شوکت محمود، در زمانه نماند/ جز این فسانه که نشناخت قدر فردوسیMehrvash ZakeriMehrvash ZakeriWed, 14 Oct 2020 13:50:33 +0330