https://virgool.ir/feed/@masood.moinifa2026-11-12 03:12:11https://virgool.ir/images/default-avatar.jpghttps://virgool.ir/@masood.moinihttps://virgool.ir/@masood.moini/میانسالی-و-آن-دیگری-مهم-نکاتی-برای-همه-کس-و-هیچکس-rrjwnxh8yi79اول. پارسال سال بدی بود، پیرارسال هم. خداحافظی مهم است و اگر کسی این را نفهمد روان آدم بهم می‌ریزد. خواه پدر آدم باشد که روی تخت است و دارد می‌میرد، خواه رفیقی که قرار است چندین ماه نبینی‌اش و خواه کسی که مهاجرت می‌کند و حتی کسی که رابطه‌ات باهاش تمام می‌شود. فرصت خداحافظی یعنی اجازه می‌دهی آدم مقابل تلاطم ذهنش را در وضعیت فقدان، سامان ببخشد. راستش شکل خدافظی هم خیلی مهم نیست، آدم ممکن است با یک تلفن، با یک جمله‌ی دلگرم کننده، با یک بغل ساده، با چیزی که نشان دهد این شعور را دارد که ادم مقابلش را کمک کند که در نمایش مهم بودن آدم مقابل. مگر اینکه هیولاهایی باشیم که روان دیگران به جایی‌مان نباشد. ازین منظر آدم‌هایی که واجد این شعور هستند را باید طلا گرفت. دوم. دیروز یکسال میانسال‌تر شدم و روایتم از تاریخ روابط و رفقا پررنگ‌تر از همیشه. تاریخ رابطه ( اگر بفهمی‌اش)، پر از بده بستان‌های عجیب و پیچیده است و متاسفانه ما گاهی این تاریخ را یادمان می‌رود. مثلا یادمان می‌رود فلان مواجهه پاسخ به کدام حال روحی/روانی وضعیتی ادم مقابل و خودمان است. در واقع نه تنها تاریخ مواجهه‌ی ادم مقابل را یادمان می‌رود که مواجهه‌ی خودمان را هم یادمان نیست و بعد ذهن‌مان روایتی سراسر غلط می‌سازد و دلخوش به روایتمان برای خودمان و شرایط، سوگواری می‌کنیم. امروز صبح برای عزیزی نوشتم پدرم از جایی به بعد در مواجهه‌ی با مادرم نگاه انتقادی‌اش را تعطیل کرد، دهانش را بست و بسته به موضوع گاهی رفتاری می‌کرد که از نگاه ما بچه‌ها عجیب بود. واقعیت اما این است میان مدیریت شرایط خانه، حس دوست داشتن، نگرانی از وضعیت مادرم و نومیدی‌اش از شنیده شدن نقد، راهی بدون خون و خونریزی پیدا کرد. این همان تاریخی است که گفتم. ما در طول تاریخ روابطمان، نانوشته قواعدی وضع می‌کنیم که تنها در همان کانسپت معنا دارند. پیشنهادم این است آدم‌هایی که هیستوری دارند بنشینند و خارج از خودشان به شده و ناشده‌ی روابطشان فکر کنند و ببینند چقدرش مبتنی بر مثلا عقل و منطق است. واقعیت همان بده بستان عرفی است و مهم چگونگی شکل گرفتن این بده بستان. حساب خطوط قرمز اگرچه عموما تفسیر پذیرند جداست. اما خود این خطوط قرمز هم معمولا تابعی از وضعیت و شرایطند.سوم. من برای کسانی می‌نویسم، به بهانه‌هایی. نوشتن برای من گاهی جایگزین سلام‌ملیک و گاهی باز کردن باب آشنایی و گاهی ابراز محبت و گاهی همه‌شان است. به نوشتن راغب‌ترم تا حرف زدن. بارها البته سر همین ماجرا شهره‌ی عام شده‌ام، نوشته‌‌ی شخصیم سر از جایی دیگر درآورده، توی مهمانی دورگردان شده، حرف زده‌اند و البته که بطور طبیعی کسانی خوششان نیامده، کسانی لطف و مرحمت داشته‌اند و کسانی هم بوده‌اند که برای کس دیگر فرستاده‌اند و گفته‌اند تو بخوان و برای من تعریف کن:))، حرفم این است من از تبدیل شدن به یک آدم پادری که همینجوری می‌نویسد بازخورد داشته‌ام تا کسانی که نقطه‌ی مقابلشان بوده‌اند. من هم به تجربه و حدس فهمیده‌ام برای کسانی نباید نوشت چون اساسا با این مفهوم آشنا نیستند یا اصلا خوششان نمی‌آید. اما تلخ‌ترین بخش، بازخورد پرت و پلا در نوشتن برای کسی است که ادبیات تو را می‌شناسد، هیستوری را می‌داند، مدعی خواندن کتاب و نمایشنامه و کوفت هم هست اما معنای «در ذهنم گذشت» را نمی‌فهمد. یا می‌فهمد و تعمیمش می‌دهد. انگار مثلا با سانسورچی‌های ارشاد طرفی که می‌گویند معنی ندارد کسی از توی ذهنش فلان چیز بگذرد، همچین معتقد به سنت مسیحی که آنچه شما را نجس می‌کند نه چیزهایی است که می‌خورید که چیزهایی است که می‌اندیشید:))چهارم. هر آدمی دوره‌هایی برای سلبریتی شدن و دیده شدن (در حد خودش دیگر) دارد. واقعیت اینکه شتر «دوره‌ات گذشته مربی» دم خانه‌ی همه می‌خوابد. میانسالی به بهترین وجه ممکن این را به ما یادآوری می‌کند. حالا باید با خودمان کنار بیاییم و بدانیم چقدر با خودمان صادقیم، چقدر انسانیم و از همه مهمتر مسوولیت میزان انسان بودنمان را بپذیریم. راستش شخصا خیلی اعتقادی به اینکه همه‌ی آدم‌ها باید به مقدار زیادی انسان باشند ندارم، اما به شدت معتقدم باید مسوولیت میزان انسان بودن را پذیرفت. این پذیرفتن می‌تواند از دست‌دادن باشد، می‌تواند تحقیر شدن باشد و می‌تواند نتایج ناخوش‌‌آیندی داشته باشد. ازین منظر میانسالی ترسناک است. آدم آن جمع همیشه تایید کن را ندارد و مجبور است خودش باشد.پنجم. میانسالی وقت نترسیدن در حال ترسیدن است. این بیش از نمایش نترسیدن است. بیش از همه نترسیدن از دوست داشتن و دوست داشته شدن. زوج دوست‌داشتنی عزیزی هفته‌ی پیش مهمانم بودند، ۵-۶ سالی است ازدواج کرده‌اند و تازه باگ‌هایشان را پیدا کرده‌اند. می‌دانم کمی دیر است اما گذاشتم به حساب فاصله از مرکزشان. گفتم هنوز جوانید در رابطه و می‌ترسید از گفتن و شنیدن و برای همین راه را می‌بندید.این بخش میانسالی قشنگ است. آدم نمی‌ترسد از بیان دوست‌داشتن و گفتن. آدم از دوست داشته شدن فرار نمی‌کند و البته مهم‌تر ادم یاد می‌گیرد حرف بزند و بپرسد معنای پشت هر کلمه و نوشته را. میانسالی خشم آدم را در مسیر درست هدایت می‌کند و آدم مسوولانه روایت خودش را بیان می‌کند.ششم.ماجرای می‌تو در کنار همه‌ی خوبی‌هایش یک فایده‌ی بسیار بزرگ دیگر هم داشت. خروج از دنیای نشانه و گفتگو کردن حتی اگر به نتیجه نرسد. در واقع نشان داد که نشانه‌ها چه سست عنصر و تفسیرپذیرند، میانسالی برای منی که ابزار ارتباطی‌ام نوشتن و ذات تفسیرپذیرش است چیزی شبیه همان می‌تو ست، هم لبه‌ی تیغ راه رفتن است و هم با مغز زمین خوردن دارد. ممکن است دیگری مهمی را بابت تفسیر غلط و بسته بودن راه گفتگو از دست بدهی و ممکن است چیز جدیدی پیدا کنی.هفتم. سال‌های گذشته سال‌های بدی بودند، پدرم مرد، رفقای عزیزم زندان رفتند، رفیقم مرد، عزیزانی هنوز زندانند، اوضاع اقتصادی مردم خیلی بد است، چندماه دیگر بحران مسکن کلی آدم را ویران‌تر از گذشته می‌کند، کلی کارگر بیکار شده و می‌شوند و سال پیش رو هم از قرار معلوم بدتر و سیستم به هیچ جاییش نیست. من «توی ذهنم» دلم خوش است به همه‌ی دیگری‌های مهمی که در زندگی دارم، دور یا نزدیک و با خودم می‌خوانم اونکه رفته نمی‌آد و گذشته‌ هم با تمام سنگینی‌ و سهمگینی و .. نمی‌آد و ممکن است بدتر بیاید. میانسالی نشانت می‌دهد دیگری مهم را می‌توان کنار باقی آثار توی کمد یا روی دیوار یا توی طاقچه دید و خشمت را نه روی مهم بودنش ، نه روی دیگری بودنش و نه حتی فقدانش که روی زمانه سوق داد که زمانه بد است.نهم اردیبهشت‌ماه. بماند به یادگار، در محضر پیشگاه جماعت.masood.moinimasood.moiniSat, 29 Apr 2023 14:15:53 +0330https://virgool.ir/@masood.moini/درباره-ی-ساخته-شدن-من-بر-حق-پیش-بسوی-انسان-احمق-cvwv7n4ortleیکی از کارکرد‌های بسیار خوب شبکه‌های اجتماعی، جلب همدردی و همراهی عموم مردم است، این همراهی و همدردی بخصوص هنگامی که ما با پیش‌‌فرض‌های نادرست اطرافیان و یا خانواده مواجهیم، نقش بسزایی در ایجاد اعتماد به نفس و سلامت روان و آرامش دارد. اما این کارکرد رویه‌ی دیگری هم دارد:ما بصورت دایم با محتواهایی مواجهیم که کسی از موضوعی خاص و یا غیرخاص به تنگ آمده و با نوشتن یک توییت و یا یک پست، همدردی/همراهی دیگران را جلب می‌کند. این همدردی/همراهی در واقع نوعی تاییدیه است که ما به حکم رفاقت و یا از منظری انسانی به صاحب نوشته می‌دهیم. تاییدیه‌ای برای روایتی که نوشته شده است.اما آیا این روایات قابل اتکا هستند؟ آیا به تمامی وفادار به حقیقت بوده‌اند؟ واقعیت این است که ما نمی‌دانیم.ما تنها رویه‌ای از واقعه‌ی اتفاق افتاده را می‌شنویم و بر اساس همان رویه، موضعمان که عموما همراهی‌/همدلی/ تاییدیه است اعلام می‌کنیم. این اعلام بصورت یک لایک ساده یا قربان صدقه‌ رفتن‌های مرسوم یا حتی ناسزا بر فرد غایب خودش را نشان می‌دهد. بگذارید مثالی بزنم:یک نفر در توییتر روایتی را شرح می‌دهد که یک تعمیرکار به خانه امده و پس از گرفتن مبلغی یخچال مورد نظر را تعمیر کرده اما چند روز بعد دستگاه مجددا خراب شده است و …. این واقعه می‌تواند به ساده‌ترین شکل ممکن که اطلاع رسانی است نوشته شود و یا به شکل یک تراژدی دربیاید. چیزی شبیه اینکه در این وانفسای گرانی دوباره باید پول بدهد و مواد داخل یخچال خراب شده‌اند و یا نمی‌تواند دوباره مرخصی بگیرد و … رفقا/فالوئرها سریع اعلام همدری/همراهی می‌کنند؛ از توصیه به تماس با شرکت تا معرفی شرکت جدید و …نکته‌ای که ما نمی‌دانیم این است که تعمیرکار اعلام کرده است که تعمیر یخچال مستلزم تعویض قطعه است و رقمی هم اعلام شده است. صاحب توییت چانه زده/ قیمت مجدد گرفته/ با شرکت تماس گرفته و در انتها با تعمیرکار توافق کرده که قطعه‌ی معیوب تعمیر شود و تعویض نشود. تعمیرکار هم گفته است تضمینی برای سلامت قطعه ندارد و ممکن است دوباره خراب شود.در اینجا ما به عنوان رفقای صاحب توییت بخش اصلی روایت را نمی‌دانیم و آن تصمیم صاحب توییت در تعمیر قطعه به جای تعویض آن است. از همدردی و همراهی تا ناسزای به تعمیرکار را در دستور کار خودمان قرار می‌دهیم. به ظاهر اتفاق خاصی نیافتاده است. گمان می‌کنیم کسی ناراحت بوده، غر زده، اطلاع رسانی کرده و ما هم همراهی کرده‌ایم. واقعیت تلخ اما این است که صاحب توییت شیوه‌ای از همراهی و تاییدیه‌ی دیگران را پیدا کرده است که سهم خودش در اتفاق پیش آمده را به کلی نادیده می‌گیرد. یک «من برحق» ساخته می‌شود که مسوولیت را از شانه‌ی خودش دور کرده و به گردن دیگران می‌اندازد. گفتنی است در مثال ذکر شده دست‌کم نیمی از روایت قابل اتکاست، حال آنکه در بسیاری از روایات در بهترین حالت تنها، عنوان روایت قابل اتکا و اعتناست.ازین منظر شبکه‌های اجتماعی از ما انسان/هیولایی می‌سازند که خودمان بدون آنکه بدانیم، روز به روز بی‌منطق‌تر/احمق‌تر و بی مسوولیت‌تر می‌شویم. این مساله در وضعیت مشاوره‌های روانشناسی کوتاه مدت هم به نوعی دیگر خودش را نشان می‌دهد.بارها از زبان کسانی شنیده‌ام که پارتنر/همسرشان پس از مراجعه به مشاور و درمانگر، نه تنها تغییر نکرده که در رذایل اخلاقی خود، حق به جانب‌تر هم شده است. مشاور/درمانگر وظیفه‌ای اولیه‌اش حل مشکل مراجعه کننده با دادن اعتماد به نفس، ایجاد آرامش و کمک برای شناخت موقعیت و توانمندسازی مراجعه کننده است. حالا فرض کنید یک مراجعه کننده تنها یک یا دو جلسه، پیش مشاور/درمانگر برود و روایت خودش از موضوع را بیان کند و پاسخ‌های مرتبط که عموما با پیش‌فرض اولیه ایجاد اعتماد به نفس و خروج از وضعیت است را بگیرد. نتیجه بر اساس همین یکی دو جلسه ساخت «من بر حق»ی است که جایی برای دیدن خود و نقد خود در آن وجود ندارد. این در شرایطی است که فرض کنیم که مشاوره و یا درمانگر تلفنی نبوده است و گرنه آن «من برحق» بسیار بزرگتر از حد معمول ساخته می‌شود.مواجه‌های معمول ما در شبکه‌های اجتماعی ساخت یک «من برحق»‌ برای دیگری است. تا پیش از فراگیر شدن این شبکه‌ها عموما در بین رفقا و یا خانواده کسانی بودند که مخالفت خود را اعلام کنند اما امروز، حتی اگر رفیق نزدیک و یا خانواده نقد خودش را وارد کند، آدم‌های بیشمار دیگری در این شبکه‌ها وجود دارند که رفتار و کردار و گفتار ما را تایید می‌کنند. به شکل عجیبی کلونی بی‌منطق‌ها، نقدناپذیرها، کذابان، هوچی‌گرها، ترحم‌طلب‌ها، خود نمایشگران و … تشکیل و دایم گسترده‌تر می‌شوند.ما روز به روز به «من برحق»‌ وابسته‌تر می‌شویم تا جاییکه شنیدن حرفی برخلاف میلمان ما را وادار به رفتار تهاجمی/ترک صحنه/ ایگنور کردن و یا بلاک می‌کند. این «من برحق»‌ به مرور زمان از ما انسان بی‌منطق و بی مسوولیتی می‌سازد و در نهایت ما یک احمق تمام عیار خواهیم بود.راه حل قطعا چیز ساده و یا فرمولی نخواهد بود. ما از بخش عمده‌ی روایات ذکر شده بی اطلاعیم. در عالم واقع هم امکان چوب دست گرفتن و گوشزد کردن واقعیت به تک تک آدم‌ها وجود ندارد. شاید مواجهه‌ی ما باید پرسشگرانه باشد، شاید لایک‌های ما باید معانی دیگری پیدا کنند، شاید ما در جمع محدود رفقایمان باید سنت نقد بی‌پرده را جدی بگیریم. شاید باید همه‌مان پیگیر خودشناسی دقیق شویم و از همه مهمتر به خودمان دروغ نگوییم.masood.moinimasood.moiniWed, 30 Jun 2021 19:56:40 +0430https://virgool.ir/@masood.moini/و-اما-درباره-ی-گل-و-گیاه-بازی-znektcwy0dviچندین سال پیش در جلسه‌ی آخر تراپی که گفته شد دیگر بس است و اینجا آمدن اتلاف وقت و هزینه است، پیشنهاداتی شد برای مواجهه‌ی با وسواس جبری‌ام و میان آن پیشنهادات، از همه بهتر ماهی‌گیری بود و البته بدیهی بود برای آدمی که سالهاست فاصله‌ی حجره /حرمش به یک کورس تاکسی هم نمی‌رسد کار طاقت فرسایی باشد. میان باقی پیشنهادات که خیاطی و امر خیریه و گیاه‌بازی بود، در آخری بسیار بسیار ناتوان و پرت بودم و خود این ناتوانی انگیزه‌ای بود برای خرید چند گلدان و خشک‌کردنش و ادامه دادن. این‌ها که بعد می‌نویسم ماحصل خشک کردن مقادیر زیادی گیاه و لذت بردن از رشدشان است. بدیهی است که این موارد همگی تجربی است.دو فرآیند زیر ساده‌ترین شکل نگهداری از گیاهان است. در واقع شاید با این فرایند‌ها بیشتر گیاهان را بتوان به راحتی نگهداری کرد.چرخه‌ی گیاه‌بازیخرید/تعویض گلدان و خاک/سم‌پاشی/جاگیری در منزل/آبیاری/ثبات/کود/تکثیرچرخه‌ی عیب‌یابیچک کردن خروج آب/ چک کردن رطوبت خاک/ چک کردن نور محیط/ چک کردن رطوبت محیط/ چک کردن میزان گردش هوا/ چک کردن آفت و حشرات/ چک کردن تمیزی برگ‌ها/ چک کردن قوت خاکبخش اول: نگاهی به اصول کلیاصل اول، خرید گیاهاز کجا گیاه بخریم؟ این سوال جدای از مساله‌ی کیفیت (سرحالی لحظه‌ای گیاه) و قیمت، فاکتور مهم دیگری هم دارد و آن اینکه گیاه چه مدت در معرض فروش بوده است؟این‌ها بازار‌گل‌های عمده‌ای است که من رفته‌ام:بازار گل محلاتی. قیمت ارزان/کیفیت معمولی/ حداکثر چند روز در معرض فروشبازار گل خاوران. قیمت ارزان/کیفیت نازل/حدااکثر یک روز در معرض فروشبازار گل بابایی. قیمت معمولی/کیفیت معمولی/ حدااکثر دو هفته در معرض فروشباغ گل کنتیا در ولنجک. قیمت خوب/کیفیت عالی/ حدااکثر یک ماه در معرض فروشموسسه‌ی کشاورزی جهان کودک در اول حقانی/قیمت خوب/ کیفیت عالی/ حدااکثر دو هفته در معرض فروشروستای گلزار پاکدشت/قیمت ارزان/کیفیت خوب/حدااکثر یک‌ماه در معرض فروشفاکتور در معرض فروش بودن را ازین منظر اضافه کرده‌ام که مجمو‌عه‌های بزرگ گل مثل محلاتی، عموما فروشنده و واسطه‌اند، برای همین گیاه از گلخانه‌ای وارد مجموعه می‌شود و حداکثر ظرف مدت چند روز به فروش می‌رسد. مشکل اینجاست که گیاه در شرایط گلخانه‌ای و احیانا با اماده‌سازی‌های دوپینگی مثل کودهای زودبازده، به چرخه‌ی فروش می‌رسد و از انجا خیلی سریع به داخل خانه‌ی ما که شرایط گلخانه‌ای ندارد وارد می‌شود. گیاه حتی اگر در شرایط دوپینگ‌هم نباشد پس از چند روز که وارد خانه شد، یکهو خودش را می‌اندازد و وا می‌رود و چنانچه خیلی هم دل و دماغ و حوصله‌‌ی رسیدگی نداشته باشیم، با گلدان خشکیده گیاه روبرو می‌شویم.برای همین در مجموعه‌هایی مثل محلاتی اگرچه قیمت گل بسیار ارزان است، اما در نهایت ریسک ازبین رفتن گیاه بالاتر از باقی جاهاست.اصل دوم، شکل گلدانقدیم‌هایی که من یادم است، همه‌ی گلدان‌ها ذوزنقه‌ای بودند، خبری از گلدان‌های مکعبی و یا استوانه‌ای و یا حتی فلزی/سطلی نبود. مهمترین مشکل گلدان‌های جدید بحث خروج آب از آن‌هاست. کف گلدان‌های غیر ذوزنقه‌ای، عموما یک سوراخ بیشتر ندارد و این برای گیاهانی که چندروز یکبار نیاز آبی دارند، دردسر ساز است. تجربه‌ی من این است که برای گیاهان نیازمند به دوز بالای آب ازین گلدان‌ها استفاده نکنم و یا درصورت استفاده تعداد سوراخ بیشتری در مقطع تعبیه کنم. در مورد گلدانهای سطلی فلزی مساله جدی‌تر است. چنانچه ازین گلدان‌ها استفاده می‌کنیم، حتما باید یک روز بعد از ابیاری، اب باقی مانده در کف سطل را خارج کنیم، والا پس از چندماه ریشه‌ها دچار پوسیدگی می‌شوند.اصل سوم، زه‌کشی خاکاینجا کاری با انواع خاک ندارم، بیشتر گیاهان آپارتمانی نیاز به خاک با زه‌کشی بالا دارند، یعنی همین که آبیاری شد، بخش زیادی از آب از گلدان خارج شود. برای اینکار باید به خاک، شن و یا پرلیت اضافه کرد. خاکی که اب را بیش از حد در خود نگه دارد باعث پوسیدگی ریشه‌ی گیاه می‌شود. در بازار برندهای‌ مختلفی تحت عنوان کلی خاک هلندی به فروش می‌رسد که با تقریب خوبی برای بیشتر گیاهان مفید است. ترکیب این خاک از پرلیت (خرد سنگ اتش‌فشانی) ، ورمی کمپوست (بقایای کرم و حشره . ..) و کوکوپیت (الیاف نارگیل و ..) است.اصل چهارم، اندازه‌ی گلداندر بیشتر موارد اندازه‌ی گلدان باید به قدر اندازه گیاه و ریشه‌ی آن باشد، البته که برخی گیاهان پر ریشه‌اند و برخی کم ریشه، قانون کلی این است که با توجه به سایز گیاه، گلدان را انتخاب کنیم و از گلدان‌های بزرگتر پرهیز کنیم. گلدان بزرگ باعث می‌شود اب مدت زمان بیشتری پیرامون ریشه باشد، برای همین مشکل پوسیدگی ریشه پیش می‌آید. در برخی از گیاهان البته این قانون صدق نمی‌کند، همه‌ی کاکتوس‌ها جای تنگ دوست دارند. پدیلانتوس هم به همین شکل است.اصل پنجم، جانمایی گلدان در خانهبیشتر قانون‌های رایج نور برای گیاهان، با جهت پنجره‌ها (شمالی، جنوبی) تعریف می‌شود و عموما هم گمراه کننده است. تجربه‌ی من این است که پیدا کردن جای خوب برای یک گلدان یکباره اتفاق نمی‌افتد، اضافه بر نور، نزدیکی به منابع گرمایش و سرمایش عامل مهمی در این جانمایی است. همچنین تغییر فصول.قاعده‌ی کلی و کمی کارآمد می‌گوید گیاهان با برگ‌های تیره و ضخیم نور کمتری نیاز دارند.اصل ششم، آبیاریاین نکته هم از ان مواردی است که کاملا بستگی به محیط گیاه دارد. از کجا بفهمیم؟ با مشاهده‌ی گیاه!گیاه وقتی تشنه باشد اول حالت افتادگی پیدا می‌کند، بعد بسته به نوع گیاه یا کناره‌ی برگ‌ها حالت سوختگی پیدا می‌کند و یا ساقه‌ها ژله‌ای می‌شوند. تست رطوبت خاک با انگشت هم معمولا جواب می‌دهد، انگشت را دو سه سانت در خاک فرو می‌کنیم چنانچه از رطوبت خبری نبود، وقت ابیاری است. نکته‌ی مهم این است که پس از مدتی قلق گیاه دستمان می‌آید و می‌دانیم چند روز یکبار باید به آن اب داد. بدیهی است در فصول مختلف دوره‌ی آب دهی فرق می‌کند.نکات مهم:- آب شهر کلر دارد و برای برخی از گیاهان سم است، باید اب جوشیده و یا اب ۴۸ ساعت کنار مانده را استفاده کنیم. کروتون‌ها و بگونیا‌ها و انواع مارانتاها اب کلر‌دار اذیتشان می‌کند. راه حل اما اب تصفیه‌ای نیست. اب تصفیه‌ای املاح مورد نیاز برای گیاه را ندارد و گیاه بی‌جان می‌شود.ـ موقع آبیاری اب را در یک جای گلدان نریزید، تلاش کنید همه‌ی جای گلدان خیس شود.اصل هفتم، اهلی کردن گلقدیم‌ها اگر قرار بود مردی مزدوج شود، اول یک گلدان حسن یوسف دستش می‌دادند تا از آن نگهداری کند، اگر گیاه را بعد از مدتی نمی‌خشکاند، می‌گفتند آماده است که زن بگیرد. این را برای این نوشتم که حسن یوسف گیاه حساسی به گرما و ابیاری و صدا و سرما و آفت است. برای رشد خوب، باید نازش را بکشیم، برای قشنگ شدنش باید هرسش کنیم، باید دایم برگ‌ها و ساقه‌هایش را چک کنیم که افت نزند و …باید اهلی‌اش کنیم. گیاهان با شرایط خانه‌ی ما، دمای خانه‌ی ما، رطوبت خانه‌ی ما، صدای خانه‌ی ما خو می‌گیرند، برخی ‌شرایط را می‌پذیرند و نسبت به برخی از آن‌ها واکنش نشان می‌دهند، باید گیاهمان را اهلی کنیم.اصل هشتم، رسیدگی به گیاهان و زمان مورد نیازاز رفقای زیادی شنیده‌ام که رسیدگی به گیاهان زمان‌بر است. من با این گزاره مخالفم. یعنی زمان‌بر بودنش، بیشتر از خیلی از کارهای دیگر نیست. اما کار دایمی است. من رسیدگی به گیاهان را نه به عنوان کار عقب افتاده و یا حتمی که به عنوان زمان‌های خسته از کار و یا … درنظر می‌گیرم.الف. درباره‌ی رطوبت و غبار پاشیبجز کاکتوس‌ها و ساکولنت‌ها که در هوای خشک حالشان خوب است، بیشتر گیاهانی که ما می‌شناسیم رطوبت را دوست دارند، برای همین باید یکی ازین ۴ کار و یا برای برخی گیاهان هر ۴ تا را انجام دهیمـ درست کردن جزیره زیرگلدان (مقداری سنگ‌ریزه توی زیرگلدانی می‌ریزیم)ـ ظرف آبی کنار گلدان قرار می‌دهیمـ با یک آب پاش، اب جوشیده روی برگ‌ها اسپری کنیمـ یک دستگاه بخور سرد در نزدیکی گیاهان قرار دهیم.بسته به نوع گیاه و میزان خشکی محل زندگی‌مان باید این‌کارها را انجام دهیم. البته برخی گیاهان دوست ندارند برگشان خیس شود و یا برخی از گیاهان نیازمند همه‌ی این‌کارها هستند برای اینکه شادابی خود را حفظ کنند.ب. درباره‌ی منابع گرمایش و سرمایشبخاری گازی، گرمای آشپزخانه، شوفاژ به میزان زیادی، هوا را خشک می‌کند، راحت‌ترین کار قرار دادن ظرف آبی بر روی بخاری و یا شوفاژ است. باد کولر و یا خنک کننده‌های دیگر هم نباید بصورت مستقیم به گیاهان بخورد.ج.درباره‌ی تمیز کردن برگ گیاهانراه تنفسی یک گیاه برگش است، بطور طبیعی این برگ‌ها باید همیشه عاری از گرد‌و خاک باشند، بخصوص گیاهان با برگ‌های بزرگ بیشتر نیازمند این‌کار هستند. با پنبه‌ای نم‌دار روی برگ‌ها بکشید، برای براق شدن برگ‌ها می‌توان از محلول شیر و آب به نسبت ۱ به ۳ هم استفاده کرد.د. درباره‌ی سم پاشیتجربه‌ی من در نگهداری گیاهان این شده است که گیاه سم‌پاشی نشده به داخل خانه نیاورم، آنچنان که چیز نشسته‌ای داخل یخچال نگذارم. آفت‌های رایج گیاهان یکی شپشک‌آرد آلود و دیگری کنه‌ی قرمز است، بهترین راه حل این است که بصورت دوره‌ای ساقه و برگ گیاهانمان را وارسی کنیم و مطمئن شویم حشره‌ای روی آن‌ها نیست. خوب است همیشه یک شیشه‌ی کوچک سم مالاتیون در بساطمان داشته باشیم و به محض دیدن اولین نشانه‌ها سم‌پاشی را در دستور کار قرار دهیم. یک‌وقت‌هایی هم بخاطر زیادی مرطوب بودن پای گلدان، با پشه‌های ریز سیاهی روبرو می‌شویم که سریعا باید میزان آبیاری را کم کرده و سوراخ‌های ته گلدان را بررسی کنیم.ه. درباره‌ی کوددهیاگر قدیم‌ها کودهای موجود به پشگل گوسفند و یا فضله‌ی مرغ و یا کودهای شیمیایی در اندازه‌های زیاد محدود بود، حالا ولی انواع کودهای تخصصی برای گیاهان و در اندازه‌های خانگی به فروش می‌رسد. کودهای رایج در بازار که به نام کودهای ۲۰-۲۰-۲۰ NPK شناخته می‌شوند به میزان زیادی، نیاز عموم گیاهان را برطرف می‌کند. عدد ۲۰-۲۰-۲۰ نسبت ازت، پتاس و فسفات است. بدیهی است که در مورد برخی گیاهان این نسبت فرق می‌کند، به عنوان مثال گیاهانی مثل ارکیده، بامبو، کاکتوس و یا بنفشه کود مخصوص خود را می‌خواهند.نکته‌ی مهم در کوددهی، اندازه‌ و برند آن است. تجربه‌ی من در گیاه‌بازی این است که همیشه دوز مصرفی کود را مقداری کمتر از دستور ذکر شده بر روی جعبه‌ی کود در نظر بگیرم. در خصوص برندهای مختلف کود، تجربه‌ی من از برند پوکون هلندی، تجربه‌ی خوبی بوده است.بخش دوم: نگاهی به ویژگی‌های برخی گیاهانیکم: درباره ی گیاهان به امان خدا (اکلونما، پتوس، اشرفی، شفلر و سانسوریا، بگونیا عروس، قاشقی، پدیلانتوس و انواع کاکتوس و ساکولنت، انواع دراسینا…)نگهداری این گیاهان ساده و راحت است، رسیدگی خاصی ندارند، آفت خاصی نمی‌زنند و اگر آب و دان‌شان اندازه باشد، گلدان‌های سرحالی خواهند بود. همیشه می‌شود با این گیاهان شروع کرد.دوم. درباره‌ی حسن‌یوسف‌ها و ژینورااین دو گیاه تقریبا دوره‌ی آب دهی شبیه هم دارند، هر دو سریعا دچار آفت شپشک آرد آلود می‌شوند و هر دو نور خوبی می‌خواهند. برگ‌هایشان با توجه به شدت نور تغییر رنگ می‌دهد. به سرما حساس هستند.سوم. درباره‌ی بگونیا رکس/ ببری/بلکاین مدل بگونیا‌ها کمی تا قسمتی بدقلق هستند، در عین حالی که خشکی را دوست ندارند، اما خیس شدن برگ‌ها رو آزارشان می‌دهد. ریشه‌هایشان خیلی زود می‌پوسد و به گرما و سرما نسبتا حساس هستند. تجربه‌ی من استفاده از جزیره‌ی زیرگلدان است که خوب جواب داده است.چهارم. درباره‌ی انواع کالاته‌آها همانند مارانتاها و همچنین فیکوس لیراتاقطعا دوره‌ی خوشبختی ماست که این گیاهان با برگ‌های جذاب در سال‌های گذشته وارد کشور ما شده‌اند. مهمترین بحث مارانتاها و همچینین فیکوس لیراتا یا برگ ویولونی، اندازه‌ی رطوبت است. این گیاهان حتما نیازمند دستگاه بخورسرد و یا دو نوبت غبار پاشی در روز هستند. نور و ابیاری متوسط می‌خواهند و بصورت دوره‌ای نیز باید برگ‌هایشان تمیز شود.پنجم. درباره‌ی اگزالیساگزالیس از خانواده‌ی شبدر است، گیاه بسیار زیبا با رنگ چشم‌نواز. مهمترین نکته‌ی نگهداری اگزالیس نور زیاد و پس از آن کود دهی مداوم است.ششم. درباره‌ی بنفشه‌های افریقایینگهداری از بنفشه‌های آفریقایی چندان سخت نیست اما قلق دارد. شیوه ی آبیاری این گیاهان در وهله‌ی اول اهمیت است. ریشه‌های این گیاهان به شکل عجیبی به تغییرات دمایی حساسند برای همین همیشه باید از زیر ابیاری شوند، یعنی یا برای گلدان فتیله بگذاریم و یا ته گلدان را توی اب بگذاریم. نکته‌ی دیگر اینکه همین ویژگی به ما می‌گوید که گلدانهای غیر پلاستیکی برای آن‌ها خوب نیست.هفتم. درباره‌ی ارکیده‌هانگهداری از ارکیده بیشتر معطوف به گل‌دهی آن است. بهترین وضعیت برای ارکیده این است که به سمت شرایط زیست خودش ببریمش. اول اینکه این گیاه معمولا روی تنه‌ی درختان می‌روید، پس خاک ارکیده ترکیبی از تکه چوب، الیاف نارگیل، کمی ذغال و همچنین ازت و فسفات و نیتروژن است. این خاک خریداری می‌شود. نکته‌ی دوم تغییر دمایی ارکیده در محل اصلی زندگی‌اش است. ارکیده شب‌ها هوای سرد می‌خواهد و روزها تا حدودی هوای گرم. نکته‌ی سوم اینکه ریشه‌های ارکیده باید نور ببیند، برای همین در ظروف شفاف نگهداری می‌شود و درنهایت کوددهی به ارکیده برای اینکه گل بدهد. اب دهی به ارکیده بدین صورت است که هر ۱۰-۱۲ روز به مدت ۱۵ دقیقه داخل یک ظرف اب می‌گذاریمش و بعد آن را بیرون می‌اوریم.هشتم. درباره‌ی ساخت بونسایبونسای درست کردن به این معناست که ما با روش‌هایی جلوی رشد گیاه را بگیریم و بعد به ان فرم دهیم، یحتمل چیزی شبیه بستن پای زنان در ژاپن. به گمانم بیشتر درختان و درختچه ها را می‌توان بنسای کرد. از درختان میوه تا انواع کاج و سرو و …، برای جلوگیری از رشد گیاه، آن را در فصل رشد هرس سنگین می‌کنند و با تنظیم آبیاری، رشدش را کند و کندتر می‌کنند، بعد با مفتول‌های مسی و یا الومینیومی ساقه و تنه را فرم می‌دهند و در نهایت ریشه‌ را به گونه‌ای در خاک قرار می‌دهند که چشم نواز باشد.نهم. درباره‌ی بابا آدماین گیاه چند سالی است در ایران محبوب شده و قیمتش هم بالا رفته، تا پیش ازاین چندان مورد علاقه‌ نبود و در همین شمال، براحتی کنار برکه‌ها و رودخانه‌ها جولان می‌داد. بهترین خاک برای بابا آدم، شن دریا بهمراه کودهای محلول است. نکته‌ی مهم اینکه بابا آدم رطوبت زیاد می‌خواهد و دایم تشنه‌اش می‌شود.دهم. درباره‌ی آلوکازیاآلوکازیا از خانواده‌ی بابا آدم است، با برگ‌های تیره و رگه‌های روشن، برای همین به ان ماسک‌ آفریقایی هم می‌گویند. این گیاه هم به شدت رطوبت دوست است، اما ریشه‌هایش زود می‌پوسند. غبارپاشی و ساخت جزیره به رشد و سلامت آن بسیار کمک می‌کند.یازدهم، درباره‌ی استرلیتزیا (پرنده‌ی بهشتی)‌ و آنتاریوماین دو گیاه نیازمند جای گرم و مرطوب هستند، آب دهی و نور متوسط می‌خواهند و سالی یک یا دوبار گل می‌دهند.بخش سوم. درباره‌ی قفسه‌های نگهداری گلدان و نورهای مصنوعیبسیاری از آپارتمان‌های فعلی نورکافی ندارند و یا مقدار نور لازم تنها کفاف چند گلدان را می‌دهد. می‌توان روی دیوار کنار پنجره قفسه‌ای نصب کرد و یا پایه‌هایی برای نگهداری تعداد بیشتری گیاه آماده کرد. اما راه دیگر خرید لامپ‌های رشد گیاه است. می‌شود با نوارهای ال‌ای دی قرمز و بنفش هم یک لامپ رشد درست کرد که البته بازدهی کمتری دارد اما به شکل چشمگیری ارزان‌تر است.masood.moinimasood.moiniTue, 16 Feb 2021 01:22:32 +0330https://virgool.ir/@masood.moini/در-ستایش-فراموشی-و-یادآوری-hkdhlbzj1xb0اول. درباره‌ی بیماری «خامجی» که مادر پدرم بود.خامجی اواخر عمرش آلزایمر و پارکینسون داشت، یکهو رفته بود به چند سال اول ازدواجش و منتظر بود که شوهرش از سرکار برگردد، یک عروسک را قنداق می‌کرد و همه‌ چیز در ۶۰-۵۰ سال قبل می‌گذشت.به گمان من، آن دوره‌ای که ذهن خامجی گرفتارش بود، یحتمل بهترین دوره‌ی زندگی‌اش بوده؛ تازه عروسی که عمویم را زاییده و امیدوار به زندگی و سرخوشی است. خیلی بعدتر، یعنی زمان پیری و زمین‌گیری‌اش، وقت سختی و کهولت و بیزاری، سیستم دفاعی مغزش، برایش فراموشی آورده بود و برده بودش به روزگار خوش و قشنگی‌اش. فراموشی به مثابه‌ی سلاحی قدرتمند.چند روز قبل مرگش اما، گویا از همان دوره هم خسته شد. یک روز صبح که از خواب بلند شد، همه را شناخت، حتی نوه و نتیجه و فامیل دور را و بعد هم تمام.دوم. درباره‌ی منجلاب خاطرات مابارها گمان کرده‌ام اگر همین وقت‌ها، گرفتار آلزایمر شوم، به کدام دوره‌ برمی‌گردم؟ منتظر چه کسی می‌مانم تا زنگ خانه را بزند؟ توی ذهنم گمان می‌کنم شهریور چه سالی است؟ یادم می‌آید که تولد که بود و یا در کدام دورهمی، نظاره‌گرم و لذت می‌برم؟ بعد می‌ترسم. نکند سیستم دفاعی ذهنم، دوره‌ای پیوسته پیدا نکند؟ نکند فراموشی‌ام یادآوری خود فراموشی باشد؟ یادآوری فراموشی این ۴۰ سال باشد؟شاید برای همین است که هی سیاهه برای دیگران می‌فرستم. انگار که دارم روی نقشه جایی را پین می‌کنم. نتیجه البته جدول سودوکویی است که اعداد تکراری تویش زیاد است و قرار نیست درست شود.گاهی گمان می‌کنم، چون خاطرات گذشته‌مان، پیوسته‌ی خوشی ندارد، پس باید تخیل آینده کنیم. مثلا چند سال دیگر فراموشی من بشود یادآوری اینکه در سیاره‌ی دیگری‌ام.خلاصه که اگر در پیری کوری ما، کسی دید داریم از موجودات دیگر حرف می‌زنیم و حال و هوایمان خوب است، گمان بر پاک‌روانی‌مان نکند، سیستم تدافعی ذهنمان است که گشته و چیزی پیوسته در گذشته پیدا نکرده، و ان وقت دارد روایت جدیدی می‌سازد.سوم. گنجینه‌ی اوقات لوزریاسم یکی از فولدرهای موسیقی three-time loser است. گنجینه‌ای از موسیقی‌های که می‌شود خودت را جای راوی گذاشت و برای خودت دل سوزاند و یحتمل سوگواری کرد. از آهنگ‌های تین‌ایجری تتلو تویش هست تا قریب به اتفاق کارهای همایون شجریان و نامجو تا کارهای اناثما، محتوای بعضی از آهنگ‌ها چندان لوزری نیست، اما چون تاریخ شنیدنش حال و هوای لوزری دارد، توی همین فولدر آمده، مثل گروه دپچ مد و …. توی این لیست آهنگ‌های لوزری یک سری سریال و فیلم هم هست که این‌ها هم به نظرم، محبوبیتشان مدیون اوقات لوزری آدم‌هاست، مثل سریال بریکینگ بد و یا بلک میرر و …این اوقات لوزری برای من از ساعت شروع می‌شود و به روز و ماه هم می‌کشد. چاره‌اش هم عموما، کمی دلسوزی برای خود، مقادیری فرافکنی، مقداری خودخوری و یادآوری و تهش نفرین به زمانه و چسبیدن به همان چربی چسبناک روزمره است.چهارم. مواجهه‌ی دوست‌داشته شدن و دوست داشتنبه گمانم روز آخر همه‌ی آدم‌ها، حتی اگر آلزایمر سراغشان نیاید، یادآوری دوست داشتن و دوست‌داشته شدن است، چه وقت‌هایی که ترسیده‌ایم و فرار کرده‌ایم و چه وقت‌هایی که مانده‌ایم و رفاقت کرده‌ایم. حساب فاصله‌ درمانی‌ها به جای خود. ور خوش‌خیال ذهن من، از همین حالا دارد برای اوقات آلزایمری‌ام، قصه می‌سازد از همه‌ی مواجهه‌ها و همه‌ی اوقات و همه‌ی رفاقت‌ها.masood.moinimasood.moiniSun, 06 Dec 2020 17:18:10 +0330https://virgool.ir/@masood.moini/بعد-از-۴۵-سالگی-و-باقی-ماجراها-nmbavlfxsgxmاول. نشسته بودم روی مبل و داشتم به تراش گیلاس توی دستم نگاه می‌کردم، تابحال ندیده بودمش، یک پنج‌پر که در انتهای هر پر آن یک خط اریب اضافه حک شده، همان وقت مادرم، اگر می‌دیدش سریع خاطرات کریستال‌های قهوه‌ای چک را تعریف می‌کرد و اینکه چطور یکبار همه را فروخته برای خرید چیزی. داشتم به همان خط اریب نگاه می‌کردم و از شمایل زیبای توی اتاق می‌پرسیدم ۱۰ سال دیگر کجا ایستاده‌ایم؟ بعد برای خودم تعریف کردم، خیلی سال‌های پیش، وقتی دوره‌ی ابتدایی بودم، همیشه آرزوی بیست‌ساله شدن داشتم و گمان می‌کردم آدم بیست ساله یعنی آدم بزرگ، یعنی ایستاده بر قله‌ی توانایی و دانایی، یعنی آدمی که دیگر ترس‌هایش رفته است، یعنی دیگر نگران امتحان فردایش نیست، یعنی کابوس خورده شدن در یک دیگ بزرگ توسط کوتوله‌ها را ندارد، یعنی کسی که دیگر خواب خفه شدن زیر خروارها تشک و لحاف ندارد، یعنی کسی که بلد است از خودش محافظت کند، یعنی زمانی که جمعه‌ عصرهایش دلگیر نیست، یعنی زمانی که برق الکی وسط کارتون‌ها نمی‌رود، یعنی صدای هواپیما نمی‌آید و مو به تنم سیخ نمی‌شود، یعنی از صدای رعد و برق نمی‌ترسد، یعنی وقتی که دیگر هر ماه سرخاک نباید برود برای مردن کسی….آن موقع نمی‌دانستم و کسی هم به من نگفته بود که نه، خبری از تمام شدن نیست، همچنان همه‌ی سال‌های بعد، از صدای هواپیما می‌ترسی، همچنان صدای رعد و برق هم می‌ترساندت، همچنان کابوس‌های جورواجور می‌بینی، همچنان هرروز عزیزی از تو و عزیزانی از دیگران می‌میرند، همچنان وسط هرکاری باید نگران قطعی برق و … باشی و همچنان ایده‌هایت برای زندگی پر از خالی و دست‌نیافتنی است و همچنان ناتوانی در مواجه با دروغ و آدم نادانی در فهم زندگی هستی و تنها توانایی همه‌ی این سال‌ها خوب ترسیدن و به روی خود نیاوردن است. حالا اما بعد بسیار سال‌ها که اسمش عمر است مثلا، امیدواری به آن بیست‌سالگی رویایی، همچنان پابرجاست. اصلا شاید روزی بیست‌سالگی ما هم برسد.دوم. «مجموعه‌ی سکوت دکتر مورکه» و «مردی که حرف می‌زند» همدم من در تمام این‌سال‌ها بوده‌اند، اولی که تلاش کنم سکوت آدم‌ها را بشنوم و دومی که به روایت دیگران گوش دهم و بعد خودم روایت کنم. شنیدن سکوت آدم‌ها و جای خالی میان حرف‌هایشان برایم دنیایی می‌آورد و توانایی برای ساخت تصویری دیگر. روایت دیگران هم کمک می‌کرد به شخصی سازی و منحصربه فرد کردن هرچیزی تا بتوان از چربی چسبناک روزمرگی فرار کرد. برای همین است که من از اجتماع می‌ترسم و به اجتماع محتاجم. برای همین است که از معاشرت بیزارم و شیفته‌ی رفاقت و معاشرتم. برای همین است که من برای آدم‌ها می‌نویسم بی دلیل و یا که به مناسبت. برای همین است که من بارها ترسیده‌ام از گفتن دوستت دارم و بارها از دوستت دارم شنیدن دوباره زنده شده‌ام و برای همین است که در پایان میانسالی، خواب می‌بینم در حیاط خانه‌ی مادربزرگم هستم و دور حوض رنگی‌اش بدنبال چیزی می‌دوم.سوم. یحتمل اگر بخواهند روزی برای تنبیه‌های بشری درجه تعیین کنند، سخت‌ترینش طرد شدن است، چه خودخواسته باشد و چه دگر خواسته، این میل به دیده شدن و این میل به شنیده شدن اگر از آدم دریغ شود، خشم و نفرت است که سراغ آدم می‌آید، حالا چه سیستمی نظام‌مند باشد که آدم‌هایش را طرد می‌کند و چه عزیزان آدم باشند. اولی‌اش را همه‌ی ما، گیرکرده در این کشور، بارها تجربه کرده‌ایم، تلاشی ماشین‌وار برای حذف و طرد هرکسی که شبیه آنان نیست، دومی هم که جای خود دارد؛ عزیزان ما هم محصول همین سیستم. راستش گاهی که از کنار پارک‌ها رد می‌شوم و ادم‌های تویش را می‌بینم کناری می‌ایستم و تلاش می‌کنم بفهمم هرکدام آدم توی پارک کیست. مثلا آن پیرمرد عصا بدست خیره به افق، زن‌مرده است. آن یکی که تاس می‌ریزد فرزندش دیر به دیر حالش را می‌پرسد، آن یکی کلاه به سر، خودش از خودش عاصی است، آن خانم مانتویی شوی مرده است، آن دختر از خانه گریزان، ان یکی دلش رفته و برنگشته، آن یکی از انسان گریزان و پناه به گربه برده و … بعد به خودم می‌رسم، به همان پرسش آن شب، ۱۰ سال دیگر کجا ایستاده‌ام؟چهارم. امیدواری به تمام شدن این زندگی امیدواری بزرگی است، به گمانم همه‌ی ما ساعت‌ها و روزهایی با همین امید دوام آورده‌ایم، به امید روزی که دیگر نباشد، کنار این امیدواری اما امیدواری بزرگتری هم هست: عزیزان و رفقای آدم. آن‌ها که حواس‌شان هست، آن‌ها که با تو می‌خندند و با تو می‌گریند، آن‌ها که در سکوت کنارت هستند و با حرف آرامت می‌کنند. من خوش‌بختم از داشتن هردویشان، از بودن کنارشان و از شنیدن و دیدنشان. عمرشان مستدام باد.masood.moinimasood.moiniTue, 28 Apr 2020 04:07:50 +0430https://virgool.ir/@masood.moini/هجدهم-دیماه-باضافه-۳-ماه-rlmmotwtke3yدیده‌ای که یکباره ذهن آدم می‌رود دنبال تصویری که آن پشت‌ دفن شده؟ من امروز موقع شستن ظرف‌های دوروز مانده یکهو، بعد سال‌ها، ذهنم رفت دنبال آن ویدیویی که هیچگاه ندیدمش، مرتضی!*نشسته بودی کنار تخت و داشتی با بغض خوابت را تعریف می‌کردی و من کم دقت به خوابت، داشتم تصویر می‌گرفتم.به چیزهایی که می‌دانی آخرش چگونه ویرانت می‌کنند هیچگاه نباید نزدیک شد، درست مثل آن فیلم «ساعت بچه‌ها» که سال‌ها، سی‌دی‌اش بالای تختم بود و تو دیده بودی‌اش، مثل همین ویدیو که از همان موقع کپی شد توی هارد و در قفسه‌ی کنار تخت ماند.اما یاد این ویدیو امروز آمد و خودش را آوار کرد و من‌که گمان می‌کردم بعد بیماری و جنون در سلامت نسبی بسر می‌برم، تا کمر غرق گل‌و لای دیدن خودم شدم. انگار که یادت می‌افتد زیر این پوست ترمیم شده، لاشه‌ی مومیایی موجودی است که قرن‌هاست مرده است.«همه‌ی مصیبت‌ها قابل تحمل و گذر می‌شوند اگر بتوانی روایت‌شان کنی» این را میم نوشته بود که گویا نقل قول آرنت است از بلکسن، نکته‌ی مهم اما همین روایت است، آدم بارها روایت می‌کند و هر بار ذهن آدم چیزی را دستکاری می‌کند، آن‌قدر که دیگر روایت اصلی شباهتی به چیزی که در ذهن آدم است ندارد و درست بعد این اتفاق است که جایی و وقتی، مثل پتک، ناپیدا و یکباره بر سرت خراب می‌شود. انگار روبروی آینه ایستاده‌ای و خودت را به ناجورترین شکل ممکن می‌بینی و این زمانی است که می‌فهمی چیزی فراموش نشده، مصیبت بر سرجایش است، به همان اندازه‌ی قبل، به همان وضعیت تحمل‌ناپذیر. مثل آن قصه که تعریف کرده بودی درباره‌ی آدم‌هایی که قطع عضو شده‌اند و عضو قطع شده درد می‌گیرد.***پیش از سال جدید، گفتم تمام شد، این‌هم بخشی از زندگی، گفتم فقدان هم درون خود این زندگی است، اصلا مگر می‌شود چیزی همیشگی باشد، اصلا مگر چیز همیشگی، اگر باشد همیشه همان کیفیت را دارد؟نشستم و روایت شسته رفته‌ای سرهم کردم، انگار نه خانی آمده و نه رفته، همه روزی می‌روند، به مرگ و یا به پای خود و یا تقدیر بی‌حساب، گفتم تو اگر بودی می‌گفتی جمع کن این چس‌ناله‌های پیرمردی‌ات را!، این زندگی هر کوفتی که بوده، بوده، بعدتر هم همین است حالا با کمی بالا پایین، می‌گفتی بیا برویم فاطمی اب پرتقال بزنیم، پا می‌شدی سالاد شیرازی درست می‌کردی، می‌رفتیم شهرام.راست نمی‌گفتی اما، این‌ها که گفتی معجزه‌ی فراموشی است که محال است مگر به زوال عقل، والا درست مثل همین امروز، دست‌هایت زیر آب بی‌حس می‌شود و چیزی از نوک انگشتان پایت شروع به بالا آمدن می‌کند و وقتی به صورتت می‌رسد بوی بیمارستان حس می‌کنی. گفته بودم توی همه‌ی خواب‌هایم بوی بیمارستان می‌آید؟ با همون نور سفید پت‌پت کننده‌ی دلهره‌آور.ما روایت‌های خودمان را می‌سازیم و با تردستی عجیبی خودمان را مبرا می‌کنیم، خودمان را مسوول می‌دانیم اما پشت پذیرش همان مسوولیت هفتاد‌تا تئوری چگونگی وقوع اتفاق را سرهم می‌کنیم تا نکند وجهه‌ی خودساخته‌ی دروغمان تکانی بخورد. راستش به نظرم همین گفتنش هم به نوعی سرهم‌بندی است و دوباره تلاشی است برای روایت جدید از فهم واقعه. دور باطل شیدایی و افسردگی.راستش من گمان می‌کنم اینقدر این دور باطل درونمان نهادینه شده که در هر حالی صورت مساله ناپیداست، مگر به همان وقت جادویی که یکباره خودش را بر تو تحمیل کند.فکر کن دوربین را ثابت بگذاری جلوی آدم‌ها و بخواهی که روایت فاجعه کنند بدون روتوش و حرف، تنها برایشان قصه‌ی خودشان را تعریف کنی و ببینی چطور صورت و فک بهم می‌ریزد، چطور دست‌ها جایشان را گم می‌کنند و ته چشم‌هایشان می‌سوزد.مثلا مادر روح‌الامینی بیاد و بنشیند و تو از شوهرش بگویی، مثلا سیما بیاید و از آن سال‌های سیاه برایش بگویی، فکر کن مثلا تمام نوشته‌های اسماعیلیون را بخوانی و ضبط کنی و به اجبار سه روز در گوش کسانی پخش کنی و برای بار آخر جلوی دوربین بنشانی‌شان. همه‌ی این‌ها انگار آن لحظه‌ی یادآوری ناخواسته را می‌سازد و پوسته‌ی رنگ و لعاب‌دار را خراش می‌دهد.اردشیر برایم از شنیدن صدای سیستم آبیاری نوشته و فقدان پدرش، وقتی درخواست عمومی دادم برای نوشتن مظاهر فقدان، وقتی پمپ روشن شده انگار همان لحظه واقعه‌ی نیست شدن دوباره اتفاق افتاده. دیگران هم نوشتند، اعظم از حفره، ماتیلدا از یادآوری، نگار و نازنین از خشم نوشتند و گلرخ از فقدان سرنخ و... می‌دانی چطور است؟ دنبال راه خروجی که وجود ندارد، آدم از پس خودش بر نمی‌آید، مثل آن صحنه‌ی پایانی رمان قول است، دست آخر خودت مانده‌ای و دیوانه‌وار با خودت چیزی را تکرار می‌کنی.باور کنی یا نه من هنوز با ترس و دلهره از بیشتر نقاط این شهر می‌گذرم، بدتر اینکه نقاط دیگر شهر به شکل عجیبی یادت می‌آورد که نسخه‌ی بدلی است.یادت هست آن کتاب اول انقلابی سال ۵۷ که حاجیان و شریفی‌نیا با هم از عکس‌های حلبی‌آباد منتشر کرده بودند؟ بعد با هم نشستیم و فکر کردیم ژول و جیم در آن سال‌ها اگر بودند چه کسانی می‌شدند؟ یادت هست می‌خواستی جزوه‌ای بنویسی در باب قصه‌ی تن در خیابان و در انقلاب؟من بارها تصاویر احتمالیش را توی ذهنم مرور کرده‌ام، همان ۸۸ وقتی به آزادی نرسیدیم و راه را پیاده برگشتیم، همین ۹۸ که از آزادی رد شدیم و با موتور برگشتیم، هربار چشمم دنبال دست‌هایی بود که بهم چفت شده بودند و توی ذهنم برای تو ثبت‌شان می‌کردم.جلوی پلی‌تکنیک دختری با تمامی وجودش بر سر سیستم فریاد می‌زد و بعد هربار نگاهی به پسر بغل دستی‌اش می‌کرد که نترس، بلندتر بگو، بلندتر***چندین بار برایت از داوود «دل و دلدادگی» مندنی‌پور نوشته‌ام، آنجا که داوود کنار رودخانه تصویر خودش و فقدانش را می‌بیند، گونه‌ی نادری از امید که با نیستی خودش را نمایش می‌دهد. روایت این امید نمی‌تواند هنرمندانه باشد چه اگر بخواهیم اسمش را هنر بگذاریم می‌شود هنر خوب ترسیدن.باید گفت خوب ترسیدن تنها هنری بود که من داشتم، هر بار بعد از بازگشت از خانه‌تان، توی آن زمین بایر بی‌صاحب، کنار آن بزرگراه لعنتی، زیرلب آواز می‌خواندم و با همین صدای نخراشیده‌ام می‌گفتم «ما گدایان خیل سلطانیم»، «وه که جدا نمی‌شود نقش تو از خیال من». چند وقتی است که پشت‌هم خواب می‌بینم که همراه «هانس»«کوه جادو» رفته‌ای بالای کوهستان و «مادام شوشا» دارد برایت می‌رقصد، بعد من از پایین کوهستان صدای تیر و تفنگ و فریاد می‌شنوم و به یکباره تعداد زیادی از آدم‌ها از شهر فرار می‌کنند و به سمت من می‌آیند، همه با هم به بالای کوهستان می‌رسیم و بالای کوهستان انگار کویر خشکی است و خبری از آسایشگاه و تو نیست، بعد یکهو متوجه می‌شوم کودکی توی بغلم است که چشم‌هایش شبیه توست و من ته گلویم خشک است و نمی‌توانم صدایت بزنم و هی به هر سویی می‌دوم و بعد با بوی بیمارستان از خواب می‌پرم.اینجا مرگامرگ است؛ بلای عام و مرگ عام، آدم‌ها توی هوا می‌سوزند و می‌افتند، توی خیابان تحقیر می‌شوند و من، ومن تنها نظاره‌گرم، انسان همچون نگرنده!، هربار روایت جدیدی می‌سازم ازین بلا و هربار روایت اصلی روی سرم آوار می‌شود، درست مثل همین امروز صبح.* مرتضی سال ۱۳۶۷ اعدام شد.masood.moinimasood.moiniMon, 20 Apr 2020 03:17:00 +0430