https://virgool.ir/feed/@maryam.shinofa2026-11-11 21:55:36https://files.virgool.ir/upload/users/329690/avatar/Qwpbgw.jpeghttps://virgool.ir/@maryam.shinohttps://virgool.ir/@maryam.shino/نوشتن-از-نویسنده-شدن-بچه-ها-u8dz8tlffvyiسه چهار هفته پیش که اولین جلسۀ کلاسم رو رفته بودم و اتفاقی برخورده بودم به اکانت ویرگولم به این فکر کردم که هر جلسه اینجا از تجربۀ کلاس و بچه‌ها بنویسم. دو سه روزی صفحۀ «نوشتن پست جدید» باز بود بین هزاران صفحۀ دیگر و بعد بستمش. الان که محتوای جلسۀ بعدی هر دو کلاس را تکمیل کردم، یکهو اینجا یادم آمد و گفتم بگذار شروع کنم. البته که دیروز چهارمین هفتۀ کلاس هم گذشت و چهار روز را کنار بچه‌ها گذرانده‌ام و از آن نقطۀ مواجهۀ اولیه دور شده‌ام. اما همچنان انقدر این تجربه برایم جدید و جالب است که نوشتنش بهتر از ننوشتنش است.آدمیزاد هر چه سنش بیشتر می‌شود، بیشتر می‌فهمد که روزهای گذشته چه تأثیری روی جایی که ایستاده و چیزی که شده، دارند. ردیابی ردپای مدرسه در بیست سال پس از گذران آن روزها کار سختی نیست حداقل برای من. همیشه با معلم‌ها و معلمی زاویه داشتم. و شاید بیشتر از هرچیز برای همین تأثیر زیادی بود که روی من داشت و تجربۀ زیسته‌ای که داشتم. یک ماه از پاییز رفته بود که به‌دلیل جابجایی یک معلم پیشنهاد وسوسه‌کننده‌ای گرفتم. کارکردن با تخیل و خلاقیت نوجوانان یک مدرسۀ خاص در دو کلاس نویسندگی خلاق و مطالعه و نقد کتاب.خلاقیت صادقانه را بیش از هرجا می‌توان در تعامل با نوجوان دید. نوجوان یک روز فکر می‌کند می‌تواند جهان را عوض کند (که می‌تواند)؛ نوجوان یک روز فکر می‌کند می‌تواند کارگردان مهم‌ترین فیلم جهان شود (که می‌تواند)؛ نوجوان یک روز فکر می‌کند می‌تواند مدال المپیک را بگیرد (که می‌تواند)؛ نوجوان یک روز فکر می‌کند می‌تواند مدیرعامل بزرگ‌ترین کسب‌وکار شود (که می‌تواند)؛ نوجوان یک روز فکر می‌کند می‌تواند ستاره شود (که می‌تواند)؛ درواقع نوجوان هرچیزی که فکر می‌کند را می‌تواند و چه چیزی بهتر از اینکه با آن فکر کنی و خلاقیت را هدف بگیری.هر جلسه بچه‌ها جوری متعجبم می‌کنند که می‌فهمم چقدر دنیا، فکر کنم فقط در محیط و تجربۀ مدرسه، به چیزی بهتر تبدیل شده. بچه‌هایی که رمانشان را نوشته‌اند و در فصل پنجم آن گیر کرده‌اند. بچه‌هایی که ایلیاد و اودیسه خوانده‌اند، بچه‌هایی که با خواندن هر کتاب به شخصیت اصلی آن تبدیل می‌شوند و هزاران فکر و ایده دارند هر لحظه.خلاصه که دوست دارم هر پنجشنبه از تجربۀ آن روز بگویم و اگر هفته‌هایی قبلی را می‌نوشتم از لحظۀ مواجهه و کیک دست‌ساز می‌گفتم؛ از توصیۀ یکی از آن‌ها برای مقابله با جنگ بعدی هر وقت که رخ دهد؛ از ناروتوخوانی یکی دیگرشان، از در دست‌گرفتن ۱۶۳ صفحه از داستانی که یکی‌شان نوشته و تمام اتفاقاتی که در این چهار جلسه افتاده. بالاخره من هم باید هم‎‌پای آنان تمرین کنم و ادامه دهم.پ.ن: نمی‌دانم ویرگول چقدر جای درستی برای انتشار این محتواست و شاید بلاگ شخصی انتخاب درست‌تری باشد اما چون همیشه اینجا را با نوشتن و خواندن نوشته‌های دیگران به‌یاد می‌آورم، فکر کردم برای نوشتن از نویسنده‌شدن بچه‌ها انتخاب بهتری باشد.قرار ما هر جمعه، بعد از پنجشنبه‌ای که می‌گذرد، فعلا همین‌جا.مریم شینومریم شینوFri, 21 Nov 2025 13:49:09 +0330https://virgool.ir/@maryam.shino/از-تودهی-توتالیتاری-تا-تودهی-سرمایهداری-ddtwrqijlqhfمسئله توده و توده‌پروری همیشه از مسائل مورد بحث در میان متفکران علی الخصوص متفکران چپ بوده است. اما اینکه توده‌ها در جامعه‌هایی با زیربنای اقتصادی نیولیبرال ادامه دارند یا دوران توده‌پروری تمام شده است از سوال‌هایی است که پاسخ‌های متفاوتی می‌شود برایش پیدا کرد. پس از نظام‌های توتالیتر ما شاهد نوعی دیگر از توده‌ها در جهان سرمایه‌داری جدید هستیم که بی‌شباهت با توده‌ای که هانا آرنت از آن صحبت می‌کند نیستند. توده‌ی مصرفی که زایده‌ی جهان سرمایه‌داری است مانند توده‌ی نظام توتالیتر شان انسانی خود را فراموش می‌کند و هدفش از زندگی مصرف می‌شود. هانا آرنت، فیلسوفِ آلمانی یهودی قرن ۲۰ که در عصر ظلمانی‌ زندگی کرده درباره‌ی توده صحبت می‌کند. او که دوران دانشجویی‌اش همزمان با سر کار آمدن رژیم هیتلری بود، به سبب تعلق خاطری که به مارتین هایدگر و اندیشه‌هایش داشت دچار تناقضاتی شد؛ چرا که هایدگر در صف نازی و آرنت شکار نازی‌ها (به دلیلی یهودی‌بودنش) بود. در فیلم هانا آرنت که سال ۲۰۱۲ ساخته شده با فلش‌بک‌هایی به گذشته فراز و نشیب‌های زندگی او به مخاطب نشان داده می‌شود. این فیلم که در زمان محاکمه‌ی آیشمن، یعنی سال ۱۹۶۱، روایت می‌شود او را در نیویورک نشان می‌دهد. آرنت از آلمان به فرانسه و پس از آن برای فرار از دست نازی‌ها به آمریکا مهاجرت کرده بود. در بخش‌هایی از فیلم آرنت را مشغول تدریس به دانشجویانش می‌بینیم و او از اندیشه‌هایش صحبت می‌کند. او می‌گوید: شر در حقیقت پیامد این مسئله است: غیر ضروری ساختن موجودیت‌های انسانی، همچنان که انسان هستند. و بعد از تجربه‌ی زیسته‌ی خودش در اردوگاه‌های اسرای جنگی در جنگ جهانی دوم می‌گوید. او بیان می‌کند که روانشناسی کارکردی به تنهایی و فارغ از ساختار سیاسی جامعه ندارد زیرا عاملیت انسانی خارج از چارچوب جامعه و سیاست حاکم بر آن شکل نمی‌گیرد. آرنت می‌گوید: وظیفه‌ی این کمپ‌ها همین بوده تا تو احساس زائد بودن کنی. هانا آرنت به تفصیل در آثارش درباره‌ی توده‌ای که دچار تنهایی و انزوا شده و عاملیت انسانی سخن می‌گوید. هانا آرنت در کتاب «ریشه‌های توتالیتاریسم» اینگونه توده را تعریف کرده است که «اصطلاح توده‌ها تنها به آن مردمی اطلاق می‌شود که ماهیتا چیزی بیشتر از مجموعه‌ای از انسان‌های بی‌تفاوت و بی‌هویت نیستند.»هانا آرنت 1906-1975 هانا آرنت از سه سطح زندگی انسان سخن می‌گوید: نازل‌ترین سطح زحمت است؛ انسانی که تنها برای بقا و معاش خود تلاش می‌کند و ارتباط او تنها با جهان طبیعت است. او این چنین انسانی را حیوان زحمتکش می‌داند. دومین سطح کار و جهان سازی است؛ انسانِ سازنده که در جهان طبیعت دست به تغییر می‌زند. بالاترین سطحی که انسان می‌تواند در آن انسانیتش را بروز دهد اما action، روایت کردن و ساخت سیاست است؛ در این سطح انسان با انسان در ارتباط است و این اکشن در جهان سیاسی صورت می‌پذیرد. تعریف سیاست از نگاه هانا آرنت این است که سیاست رابطه‌ای است میان افراد برابر. یعنی او اصلا برای جهان‌های توتالیتر و استبدادی که در آن افراد برابر تلقی نمی‌شوند، سیاست قائل نیست. هانا آرنت انسان‌های دسته اول و دوم را بهترینِ افراد برای ساخت نظام توتالیتر می‌داند.  در جهانی که اکشن وجود نداشته باشد و انسان عامل نباشد و مسئولیت نداشته باشد، به زعم هانا آرنت انسان نیست و حیوانِ زحمتکش در این نظام زیست می‌کند. این حالت فقط برای جامعه‌ی دیکتاتوری و بسته پدید نمی‌آید بلکه اگر جامعه به شکلی طراحی شود که افراد فقط مصرف‌کننده باشند نیز دوباره انسان‌ها شان انسانی خود را از دست می‌دهند و به حیوان زحمتکش تبدیل می‌شوند. که این جهان سرمایه‌داری مصرفی دقیقا به همین سمت می‌رود. در این جهان هدف همین حیوان زحمتکش شدن افراد جامعه است و تولیدات بر همین اساس هستند.  الگوی مصرف در این جهان این است که چیزی تولید می‌شود، فورا مصرفش تمام شود تا افراد به دنبال جایگزینی برای آن باشند. این مصرف تمام‌شدنی انسان‌های جامعه را تبدیل به حیوان زحمتکش می‌کند. جهان امروز در بنیان‌های نئولیبرال خود انسان‌ها را احاطه کرده است. روزانه هزاران تبلیغات تجاری و سیاسی بر تمامی انسان‌ها در نقاط مختلف عرضه می‌شود و تمامی شبکه‌های ارتباطی بر مصرف بیشتر و در نتیجه کار بیشتر در چارچوب این زیربنای اقتصادی تاکید می‌کنند و در نهایت انسان‌ها به بازیکن‌های صرف در زمین اقتصاد سرمایه‌داری جهانی تبدیل می‌شوند. بازیکن‌هایی که به زعم خود انتخاب‌های آگاهانه‌ای دارند اما نقشی فراتر از آنچه ساختار اقتصادی و سیاسی برای آن‌ها طراحی کرده است ایفا نمی‌کنند.مریم شینومریم شینوWed, 21 Oct 2020 22:18:02 +0330