https://virgool.ir/feed/@maryam.nasirpour.2003مریم نصیرپور | کارشناس میکروبیولوژی با علاقه‌مندی ویژه به ژنتیک، سلولی و مولکولی. تمرکز بر پژوهش، آموزش و انتقال دانش زیست‌شناسی به‌صورت دقیق و علمیfa2026-11-12 21:27:03https://files.virgool.ir/upload/users/4337583/avatar/U74PDI.jpghttps://virgool.ir/@maryam.nasirpour.2003https://virgool.ir/@maryam.nasirpour.2003/میکروارگانیسم-های-فعال-درشیر-vem7vuakg1lkمیکروارگانیسم های فعال درشیرشیر هنگامی که از پستان دام سالم دوشیده شود ، دارای تعداد بسیار کمی باکتری است یا به عبارت دیگر بارمیکروبی کمتراز 1000 باکتری در میلی لیتر دارد. البته این مقدار در دامهای مختلف تا حد زیادی متغیر است و در مواردی حتی تا 15000 میکروارگانیسم در میلی لیتر نیز می رسد .شیر به دلیل رطوبت کافی ،pH نزدیک به خنثی ، غنی بودن مواد غذایی محیط مناسبی برای رشد بسیاری از میکروارگانیسم هاست . در ضمن منبع غنی از انرژی در شکلهای مختلف نظیر قند شیر(لاکتوز)، ترکیبات نیتروزنی مانند پروتئین ها ، اسیدهای آمینه و.... می باشد. بسیاری از ترکیبات ضدمیکروبی (لاکتوپراکسیداز ، آگلوتنین) در شیر تازه دوشیده شده وجود دارند، اما به علت تخمیر قند و تولیداسید توسط باکتریهای معمول شیرخام به سرعت بی اثر می شوند.بنابراین بسیاری از میکروارگانیسمها قادر به رشد در چنین محیطی هستند.البته گروهي از اين ميكروارگانيسمها نظير برخي از گونه های باکتریهای اسید لاکتیک مفيدند و برای تولید فراورده های مختلف شیری مورد استفاده قرار می گیرند.این باکتریهاي لاكتيكي عمدتا از کربوهیدراتهایی نظیر لاکتوز استفاده می کنند و اسیدلاکتیک تولید می کنند. این میکروارگانیسمها نظیر لاکتوکوکس و لاکتوباسیلوس هستند. لاکتوکوکس لاکتیس زیر گونه لاکتیس و کروموریس به سرعت به ویژه در دمای حدود  20  درجه سانتی گراد رشد می کنند . بنابراین شیر در صورتیکه سرد نشود ترش می شود.البته قبل از اینکه شیر کاملا ترش شود برای فرآوری مناسب نیست.باکتریهای اسیدلاکتیک مزوفیل توسط پاستوریزاسیون("15/ 72ºc)و حتی ترمیزاسیون ( "15/  65ºc ) می میرند، اما انواع ترموفیل نظیر استرپتوکوکوس تروفیلوس تحت چنین شرایطی از بین نمی روند و البته لازم به ذکر است که برخی از استرپتوکوکهایی که به ویژه در اثر بیماری ورم پستان افزایش می یابند بيماريزا هستند.کلی فرمهاکلی فرمها متعلق به خانواده انتروباکتریاسه ، بی هوازی اختیاری با اپتیمم دمای رشد  37 درجه سانتی گراد، قادرند لاکتوز را تخمیر و تولید گاز و اسید نمایند. این میکروارگانیسمها اساسا بيماريزا نیستند، اما برخی از گونه های Ecoli بیماریزا می باشند. کلی فرمها طی فرایند پاستوریزاسیون سریع از بین می روند و حضورشان در شیر بیانگر آلودگی ثانویه است.میکروارگانیسم های سرماگراشامل انواعی از میکروارگانیسمها نظیر سودوموناس، اکروموباکتر، فلاوباکتریوم، آلکالی ژنز هستند، که در دمای زیر  15 درجه سانتی گراد به راحتی رشد می کنند و حتی در دمای 4 درجه سانتی گراد نیز قادر به رشدند. دمای اپتیمم رشدشان 20الی 30درجه سانتی گراد است . میکروارگانیسمهای سایکروتروف از عمده ترین عوامل فساد شیر محسوب می شوند. اغلب آنها طی فرایند پاستوریزاسیون از بین می روند ، اما برخی از آنها مثل سودوموناس فلورسنس و سودوموناس فراجی آنزیم های لیپولیتیک و پروتئولیتیک مقاوم به حرارت تولید می کنند و عامل ایجاد عطر وطعم نامطلوب و تغیییرات فیزیکوشیمیایی حتی در شیر استریل می شوند ، به عنوان مثال از طریق هیدرولیز پروتئین ها ایجاد طعم تلخی می کنند وتعداد بیش از 105×5 میلی لیتر آنها در شیر نامطلوب است.باکتریهای مقاوم به حرارتباکتریهای مقاوم به حرارت باکتریهایی هستند که پس از عملیات پاستوریزاسیون نیز باقی می مانند ولی در دمای پاستوریزاسیون قادر به رشد نیستند. این باکتریها غالبا شامل گونه های میکروکوکوس، مایکوباکتریوم، استرپتوکوکوس، لاکتوباسیلوس، گونه های کورینه فرم، باسیلوس وکلستریدیوم می باشند.برخی از باکتریها نظیر مایکوباکتریوم لاکتیوم ،استرپتوکوکوس ترموفیلوس وگونه های خاص میکروکوکوس اسپور تولید نمی کنند ، اما سلولهای رویشی آنها دردمای پاستوریزاسیون یا در مواردی نظیر استفاده از دمای بالا در طی عملیات شستشوی واحدهای تولید شیر فعال می مانند. این باکتریها در دمای بالاتر از 80 درجه سانتی گراد به مدت 30 ثانیه از بین می روند. منابع اولیه آلودگی به باکتریهای ترومودوریک، شستشو و ضدعفونی ناقص پستان وتجهیزات شیردوشی می باشد.اسپورهای باکتریاییباسیلوس و کلستریدیوم قادر به تولید اسپورهای مقاوم به حرارتند و اغلب از طریق خاک و گرد وغبار و غذای دام وارد شیر می شوند. بعضی از گونه های مهمی که در این گروه قرار دارند شامل باسیلوس سرئوس ، باسیلوس سوبتیلیس ، باسیلوس استئاروترموفیلوس می باشند.اسپور باسیلوس سوبتیلیس، باسیلوس استئاروترموفیلوس مقاوم به حرارت بوده و در صورتیکه استریلیزاسیون در حد کفایت نباشد عامل فساد این محصولات می شوند، اما اسپور باسیلوس سرئوس چندان مقاوم به حرارت نمی باشد.میکروارگانیسمهای عامل فسادفساد به معنای تخریب بافت ، رنگ ، بو یا طعم مواد غذایی است که از نظر مصرف کننده نامطلوب است، فساد میکروبی غذا اغلب شامل تجزیه پروتئین ها ، چربیها توسط میکروارگانیسمها یا آنزیمهای آنهاست . در شیر میکروارگانیسمهایی که عمدتا در فساد نقش دارند، میکروارگانیسمهای سایکروتروف هستند. به طورکلی میکروارگانیسمهای عامل فساد از طریق مصرف مواد مغذی مورد نیازشان که شامل لاکتوز ، پروتئین ، چربیها و سایر مواد لازم جهت رشدشان عامل ایجاد ، رنگ و طعم نامطلوب و افت پایدار حرارتی شیر و فراورده های آن می شوند.میکروارگانیسم های بیماریزابیش از 200 نوع بیماری از طریق مصرف مواد غذایی آلوده به باکتریها ، قارچها ، ویروسها و انگلها به انسان منتقل می شوند .سالانه در آمریکا 76 میلیون نفر دراثر مصرف این غذاها بیمار می شوند، که از میان آنها 300000 نفر دربیمارستان بستری وپنج هزار نفر نیز جان خود را از دست می دهند.این در حالی است که آمریکا یکی از ایمن ترین تأمین کنندگان غذا در دنیا به شمار می آید.مواد غذایی با منشاء حیوانی نظیر گوشت گاو ، ماکیان، حیوانات دریایی و شیر و تخم مرغ عمده ترین منابع آلودگی وانتقال بیماری به انسان محسوب می شوند. معمولترین میکروارگانیسمهای بيماريزا شامل : کامپیلوباکتر ججونی، سالمونلا ، لیستریا ، توکسوپلاسما و Ecoli می باشند.همانگونه که اشاره شد از طریق شیر نیز میکروارگانیسم های بیماریزا می توانند به انسان منتقل شوند، که در اینجا به آنها اشاره خواهیم کرد.مایکوباکتریوم توبرکلیسیسمیکروارگانیسم بیماریزايي است که از طریق گاو یا کارگر شیر دوش آلوده به شیر منتقل می شود . در میان بيماريزايي که اسپور تولید نمی کنند میکروب مقاوم به حرارت می باشد که در اثر پاستوریزاسیون از بین می رود.کامپیلوباکتر ججونیمیکروبهای روده ای هستند و بروز اسهال ودردهای شکمی از نشانه های ابتلا به کامپیلوباکتریوزیس به شمار می آیند.این میکروارگانیسم ها بسیار حساس به حرارت بوده ودر اثر پاستوریزاسیون از بین می روند.کامپیلوباکتر معمولترین عامل بروز بیماری با منشأ غذایی است و کودکان زیر یکسال بیشترین گروه در معرض خطر هستند ، دومین گروه سنی که بیشتر در معرض خطر ابتلا به بیماری قرار دارند جوانان 20 الی 29 سال می باشند.سالمونلاسالمونلا وشیگلا از طریق آب آلوده یا از طریق کود به شیر منتقل می شود و عامل بروز بیماریهای روده ای می گردند.مصرف مواد غذایی آلوده با منشاء حیوانی نظیر گوشت گاو ، گوشت ماکیان ، حیوانات دریایی ، تخم مرغ ، شیر وفراورده های آن عامل شیوع سالمونلوزیس می شود. بزرگترین مورد شیوع بیماری در سال 1985 در شیکاگو با 200000 مورد ابتلا به بیماری و 14 مورد مرگ رخ داد.کودکان زیر ده سال و نوزادان بیشتر در معرض خطر ابتلا به این بیماری قرار دارند.لیستریا منوسایتوجنسلیستریا منوسایتوجنس Listeria monocytogenes  میکروارگانیسمی بيماريزا ، هوازی، گرم مثبت است که در دمای c˚ 5 رشد می کند. عامل بروز مننژیت ،سقط جنین و در مواردی مرگ می شود. اکثر مواد غذایی می تواند به این میکروارگانیسم آلوده شوند اما در میان آنها گوشت ماکیان و محصولات شیری به عنوان مهمترین منابع آلودگی محسوب می شوند.بزرگترین مورد شیوع لیستریوزیس در آمریکای شمالی (لس آنجلس) در سال 1985 در اثر مصرف پنیر نرم آلوده به این میکروارگانیسم رخ داد، 140 مورد ابتلا به بیماری شامل 13 مورد مننژیتت ، حداقل 48 مورد مرگ و 20 مورد سقط جنین و تولد زودرس گزارش شد.سایر میکروارگانیسم های بيماريزاسایر میکروارگانیسم های بیماریزای شیر شامل استافیلوکوکوس اورئوس،استرپتوکوکوس آگالاکتیه، ویبریو کلرا ، کوکسیلا برنتی ،کلستریدیوم پرفرنژنس ، لپتوسپیرا، اکتینومیسس و... می باشند.که از میان آنها استافیلوکوکوس اورئوس به عنوان مهم ترین میکروارگانیسم عامل بروز بیماری ورم پستان در دنیا محسوب می شود و غالبا تولید سموم مقاوم به حرارت می کند و عامل التهاب غدد پستانی دام می شود. استرپتوکوکوس آگالاکتیه و اشرشیاکلی نیز که از عوامل بروز بیماری ورم پستان هستند، برای انسان بیماریزا می باشند.کوکسیلابرنتی نیز که متعلق به خانواده ریکتسیا می باشد و عامل تب Q است یکی از میکروارگانیسمهای عامل بیماری ورم پستان محسوب می شود .البته این میکروارگانیسم در شیر دامهای سالم نیز وجود دارد ودر دمای 15/72º c  از بین می رود اما در َ30 / 60c   فعال باقی می ماند.مریم نصیرپور/ زیست شناسی- میکروبیولوژی-ژنتیکمریم نصیرپور/ زیست شناسی- میکروبیولوژی-ژنتیکSat, 15 Aug 2026 05:23:20 +0330https://virgool.ir/@maryam.nasirpour.2003/بزرگترین-میکروبیولوژیست-های-تاریخ-czqbwcn0pxfhلویی پاستورزاده: ۲۷ دسامبر ۱۸۲۲درگذشت: ۲۸ سپتامبر ۱۸۹۵ملیت:فرانسهمطالعات پیش گامانه ی وی در واقع شالوده ی شناخت امروزی بیماری ها، سبب شناسی بیماری ها و شکل گیری واکسن را بنا نهادند. لویی پاستور به طور خستگی ناپذیری برای یافتن پادزهر و روش های درمان بسیاری از بیماری های خطرناک مانند سیاه زخم و هاری تلاش کرد. او همچنین با موفقیت روشی را برای پاستوریزه کردن شیر و جلوگیری از انتقال بیماری سل توسط آن ایجاد کرد. مهمترین اکتشافات لویی پاستور در زمینه مطالعات میکروبی بود. او نشان داد که میکروب ها برای ازدیاد، نیازمند میکروارگانیسم های خاصی هستند، با استفاده از این دانش او متوجه شد که تخمیر مخمر می تواند به تاخیر انداخته شود. لوئی پاستور پس از آن به راه های فیزیکی برای کشتن باکتری ها در مایعاتی مانند شیر روی آورد. پروسه پاستوریزاسیون وی، به طور موفقیت آمیزی باکتری های موجود در شیر را بدون از بین بردن پروتئین شیر از بین برد. این یک کشف بزرگ برای امن ساختن نوشیدن شیر بود. فرایند پاستوریزاسیون که از نام وی گرفته شده بود، توانست جان بسیاری از افراد را نجات دهد.شهرت وی به دلیل ارائه تئوری جرم و رد نظریه ارسطو بود. تئوری جرم میکروبی بیان می کند که برخی از بیماری های مشخص توسط میکروب ها یا عوامل عفونت زا ایجاد می گردند.این ایده در قرن ۱۸چندان مورد پذیرش قرار نگرفت.لویی پاستوروصیت نامه لویی پاستوردر هر حرفه و شغلی که هستید نه اجازه دهید که به بدبینی های بی حاصل آلوده شوید و نه بگذارید که بعضی لحظات تأسف بار که برای هر ملتی پیش می آید شما را به یاس و نا امیدی بکشاند."در آرامش حاکم بر آزمایشگاه ها و کتابخانه هایتان زندگی کنید.نخست از خود بپرسید: "من برای یادگیری خود چه کرده ام؟ "سپس همچنان که پیش تر می روید بپرسید: "من برای کشورم چه کرده ام؟ "و این پرسش را آنقدر ادامه دهید تا به این احساس شادی بخش و هیجان انگیز برسید که: شاید سهم کوچکی در پیشرفت و اعتالی بشریت داشته اید.اما صرف نظر از هر پاداشی که زندگی به تالش هایمان بدهد یا ندهد، آنگاه که لحظه مرگ فرا می رسد هر کدام از ما باید این حق را داشته باشیم که با صدای بلند بگوییم:من آنچه در توان داشته ام انجام داده ام.آنتون وانآنتون وان که نام کامل وی آنتون وان لونهوک است از سوی بسیاری از زیست شناسان به عنوان پدر علم میکروبیولوژی شناخته می شود.آنتوان ون لون هوک نتوانست به دانشگاه برود و در آمستردام نزد پارچه فروشی به کار پرداخت، در کنار کارش، او تراشیدن عدسی را آموخت و میکروسکوپ های ساده ای ساخت.دانش وی در زمینه شیشه ها و  ساختار تشکیل دهنده آنها، وی را به فهم دقیق چگونگی طراحی و ساخت ریزلنزهای میکروسکوپیکی از الیاف شیشه ای رهنمون ساخت.او نخستین کسی بود که جانداران  تک سلولی را مشاهده کرد.وی در ادامه تحقیقات خود موفق به کشف ارگانیسم های یوکاریوتیک یا همان تک سلولی ها شد و از آن مهم تر این که دنیا را با سلول های قرمزخونی آشنا کرد.اگر بخواهیم مهم ترین شاهکارهای این زیست شناس را به اختصار معرفی کنیم ابتدا باید به کشف اینفوسوریا نوعی جلبک تک سلولی در سال ۱۶۷۴ اشاره کنیم.وی باکتری را نیز در سال ۱۶۷۶ کشف کرد و در سال بعد آن اسپرماتوزوا یا همان سلول اسپرم را شناسایی کرد. کشف فیبرهای عضلانی در سال ۱۶۸۲ نیز یکی دیگر از نقاط عطف زندگی علمی این زیست شناس به شمار می آید.آنتون وانرابرت هاینریش هرمان کخرابرت هاینریش هرمان کخ، پزشک و میکروب شناس مشهور آلمانی بود.کخ توانست عامل بیماری های همچون سل، وبا و سیاه زخم را کشف کند. این دانشمند بزرگ با انجام آزمایشات تجربی روی نمونه های انسانی، عوامل بیماری های عفونی را کشف میکردیکی از اولین یافتههای مهم رابرت کخ، روشی برای ِکشت و پرورش باکتری بود. در مراحل بعدی او توانست تکنیک های پرورش پاتوژن در شرایط آزمایشگاهی را کشف کند. پرورش باکتری در شرایط آزمایشگاهی یکی از پایه های تحقیقات در زمینه ی زیست شناسی مولکولی است.مطالعات او در زمینه ی کشف علت بیماری سیاه زخم نیز باعث تدوین اصولی برای شناخت عوامل بیماری ها شد. این قوانین نه تنها به عنوان راهنمایی برای کشف علل بیماری ها، بلکه به عنوان توصیف شرایط استاندارد نگهداری و پرورش عوامل بیماری شناخته می شوند.۱- در هر مرحله از بیماری، ارگانیزم عامل آن باید حاضر باشد.۲- ارگانیزم باید از بدن میزبان جدا شود و در شرایط ایزوله نگهداری و پرورش داده شود.۳- وقتی نمونه های ارگانیزم وارد بدن نمونه ی آزمایشگاهی سالم شدند، باید بیماری کامال مشابه با میزبان اولیه را ایجاد کنند.۴- ارگانیزم ها پس از استخراج از نمونه ی آزمایشگاهی باید به عنوان همان ارگانیزم اصلی اولیه شناخته و در شرایط ایزوله نگهداری شوند.یکی از تحقیات رابرت کخ که شهرت باالیی برای او به همراه داشت، در زمینه ی کشف علت بیماری سیاه زخم بود. او باکتری باسیلوس آنتراسیس را به عنوان عامل این بیماری معرفی کرد. او تشکیل هاگ در باکتری سیاه زخم را مشاهده کرد و عنوان کرد که این هاگ می تواند در شرایط دشوار نیز به زندگی ادامه دهد. بعلاوه هاگ ایجادشده با فراهم شدن شرایط رشد فعال و باعث بیماری می شود.رابرت هاینریش هرمان کخدکتر فریدون ملک زادهدکتر فریدون ملک زاده به عنوان پدر علم میکروبیولوژی ایران شناخته میشود.زاده :1312زمینه هاى علمى و تحقیقاتى:تهیه پروتئین سلولى توسط میكروب هاى تجزیه كننده میلولز، طرح مقاومت داروئى و انتقال فاكتور مقاومت در سالمونالها، بررسى اپیدمیولوژیك استافیلوكوكوس مقاوم آنتى بیوتیك و تعیین الگوى مقاومت، بررسى آلودگى میكروبى فاضلاب كارخانه هاى مواد غذائى و مطالعه بقاء سالمونالتیفى، تاثیر فنل ها و كینون هاى طبیعى علیه درماتوفیت ها، تدریس دروس باكترى شناسى 1و ۲، میكروب شناسى تشخیصى، فیزیولوژى میكروب ها، آنتى بیوتیك ها، و مكانیسم اثر آن ها، اكولوژى میكروب ها و مطالعه میكروبیولوژى در دانشگاه هاى تهران و تربیت مدرس، راهنمائى، مشاوره و نظارت بر ۴۸ پایان نامه كارشناسى ارشد و دكترا.دکتر فریدون ملک زاده درباره نویسنده:مریم نصیرپور | کارشناس میکروبیولوژی و پژوهشگر حوزه ژنتیک. علاقه‌مند به زیست‌شناسی مولکولی و معرفی چهره‌های علمی تأثیرگذار در تاریخ علم.باور دارم شناخت جهان میکروسکوپی، کلید درک عمیق‌تر از زندگی است.مریم نصیرپور/ زیست شناسی- میکروبیولوژی-ژنتیکمریم نصیرپور/ زیست شناسی- میکروبیولوژی-ژنتیکTue, 04 Nov 2025 17:41:24 +0330