https://virgool.ir/feed/@mary.fatahاینجا قراره من از داستان آدم های اطرافم بگم!fa2026-11-12 02:28:21https://files.virgool.ir/upload/users/231945/avatar/P0sWSb.pnghttps://virgool.ir/@mary.fatahhttps://virgool.ir/contentfapub/پرایدنام-ماشینی-است-که-خاطرات-ما-رو-به-مرگ-گره-میزند-lmrz1wobmixmوقتی صحبت از سواری میشه، وقتی صحبت از ماشین میشه این روزها، همه از تسلا حرف میزنن و خلاقیت ایلان ماسک. وقتی حرف جاده میشه و سرعت ،همه یاد برنامه تاپ گر میفتن و مجری­های دیوونه­ اش. وقتی صحبت خرید ماشین و انتخاب میشه،صحبت بین بنز و نیسان و آئودی و بی ام و است. حالا اگه وضعت خوب باشه میتونی به پورش و بوگاتی و لامبورگینی فکر کنی. کلا تو انتخاب ماشین تو هر سلیقه و بودجه ای دستت بازه . این کمپانی­ها­ هستن که باید خودشون رو با تو وفق بدن. خوشت نیاد، تشت رسوایی شرکت سازنده رو میتونی از سر بامشون پرت کنی زمین. بعدشم بری پیش رقیب و ازش بخوای یه خوشگلش رو بهت دو دستی تقدیم کنه با دو هزار سال گارانتی. خوب این یه قصه خیالی نیست و تقریبا خیلی جاها همینه و سوار ماشین خوب شدن یه آرزو نیست که وظیفه دولت و کمپانی­­ها تو تامین این نیازه. اما ما جزو همه دنیا نیستیم. ما ایران هستیم و قصه ما و ماشین فرق میکنه . ما سوار ماشین نمیشیم، این ماشینه که سوار ماست. ما تو سرزمینی ماشین سواری میکنیم که رانندگی ،یکی از راه­های مطمئن برای رسیدن به مقصد مرگه. اگه فرهنگ رانندگی غلط رو تو این متن در نظر نگیریم،باید خلاقیت سازندگان خودروی ایرانی رو در همدستی با عزراییل رو ستود. وقتی این عزیزان سال 72 از نوعروسشان در برابر پیکان رونمایی کردن، شاید کمتر کسی باورش میشد تا بیست و هفت سال بعدشم ، این تازه عروس قراره براش ناز کنه و براش کرشمه بیاد.وقتی پیکان پیر ، آردش رو بیخت و الکش رو آویخت، تازه عروس سایپا در برابر ایران خودرو شروع کرد به تاختن و تو هر خونواده ایرانی یه هاچ­بک سفید یا کله غازی پیدا میشد که کلاسش از بقیه رنگ­ها بیشتر بود. مرضیه برومند هم آستینها رو بالا زد و یه سریال ساخت که شخصیت اولش یه پراید هاچ­بک کله غازی بود که تو هر قسمت یه قصه با صاحباش داشت.دست به دست میشد.عروس میبرد،داماد می­آورد. مسافراش توش قصه میگفتن و باهاش خاطره میساختن. اون سریال نماد حال و روز ما با پراید بود تا مدتها.ما هم دوستش داشتیم. اولین ماشینی بود که باهاش رانندگی رو یاد گرفتیم. فرمونش سخت میچرخید و دنده رو یه خط در میون جا نمی­­­ انداخت.ولی راضی و خوشحال بودیم.هرچی باشه از پیکان عجوزه،خوش بر و روتر بود. امتحان رانندگی رو بعد چند بار رد شدن به خاطر خاموش کردن،برا خاطر کلاچ سفتش،با سلام و صلوات قبول میشدیم و یه به ­به و چهچه به پارک دوبل خودمون هم میگفتیم و یه ماچ به فرمون و بعد بازومون میزدیم. راستی،ماچ کردن چه شکلی بود؟برای پدرهای ما پیکان گوجه ­ای مدل جوانان آرزو بود ولی اولین عشق ما پراید بود. باهاش جردن رو دور دور میکردیم . باهاش سفرهای یه روزه میرفتیم. باهاش خرخرکنان سربالایی دربند رو بالا میرفتیم و وقت برگشت تا ته ترمز رو فشار میدادیم تا خدای ناکرده نریم تو رودخونه همیشه خشک بغلمون. اونوقت­ها که کارواش رفتن مد نبود ، سطل کف به دست و اسفنج ،انگاری داریم اسب وفادارمونو تیمار میکنیم، بهش میرسیدیم. خیلی دیگه بهش اگه تعلق خاطر داشتیم و وسواس ذهنی ، پلاستیکای صندلی رو در نمیاوردیم تا انگاری واسه همیشه نو بمونه . جوون­های پرشر وشور روش باند نصب میکردن و وقتی از یه کوچه تنگ رد میشدن یه کوچه باهاشون میلرزید.تا اینکه اون گربه ملوس با اون چشمای گیراش اومد و دل ما جوونای دهه شصت رو برد. و این عروس خیلی زود بازار گرمش رو مجبور شد با کمپانی ایران خودرو تقسیم کنه. دیگه وارد بازار رقابت شد و هی باید خودشو خوشگل میکرد.صندوق دارش اومد و یا شد وانت. دیگه دلبری قبل رو نداشت اما کار راه انداز بود. اینترنت هم اومد و چشم ما به جمال زیبارویان غربی و شرقی روشن شد.تازه ملت فهمیدن آخ چه عروسی به ما انداختن این کره ­ای­ها. خودشم میدونست که مردم شناختنش.اما راهی ندارن جز سازش. هیچی نباشه میتونست خرج یه سر عائله رو بده. دیگه کلاس کاری نداشت اما نون بیار و کار راه انداز که بود. هوو هم نداشت تو سطح خودش که حداقل کمی دست و دلش بلرزه و یه دستی به سر و روشم بکشه چون 206 خیلی وقت بود نونش رو ازش سوا کرده بود. خودش بود و متقاضی­های خودش رو داشت که مثل فاحشه آخر شب بهش نگاه میکردن. دوستش نداشتن اما بالاخره رفع نیاز میکنه و ارزونتر از بقیه بود. با همه این احوال هنوزم روز به روز ادا و اطوارش بیشتر میشه و با همه زشتی که داره و کمربندش عامل اصلی مرگ تو خیلی از تصادف­ها بوده،نازش زیاده. چرا؟ چون نازش خریدار داره و اینجا ایراد به ماست که به کمترین که نه به معایب عروس عاریه راضی شدیم. و تا وقتی نازش خریدار داره،اونم قیمتش رو بالاتر میبره. و وضع ما همینه. از ماست که بر ماست.مریم فتاحمریم فتاحThu, 24 Sep 2020 05:15:46 +0330https://virgool.ir/@mary.fatah/ریشه-من-فقط-در-این-خاک-نیست-lovrbbdkuaf6توی یه روز سرد زمستون، توی عمارت روشنان داشتیم کافه لاته داغ میخوردیم که یاد گذشته کرد، تازه از اروپا اومده بود و بازگشتش به ایران براش همیشه مساویه با زنده شدن هزار‌تا خاطره و قصّه‌.‌تعریف کرد که چه جوری به دلایل شخصی بعد آتش بس جنگ، کوله به دوش ،راه دمشق و بیروت رو میگیره، به امید اینکه آینده بهتری رو برای خودش رقم بزنه. تعریف کرد که چه جوری از دمشق به لبنان و از اونجا به لیبی و تونس و بعدشم به زوریخ و مالمو میرسه.تعریف کردنش دو ساعت هیجان انگیز رو برام به یادگار گذاشت.ولی وقتی قصه اش به اونجایی رسید که وسط جنگ داخلی لبنان گیر افتاده بود و گفت که چه جوری از یه انفجار جون سالم به در برده رو،هیچ وقت از یادم نمیره. گفت: توی خونه اش بود ،که ساختمونش رفت رو هوا. بعد یه ساعت یا چند ساعت به هوش میاد، اولین چیزی که یادش میاد،بوی کباب بود. بوی کباب! بوی کباب گوشت انسان! و بعد صدای ناله آدم هایی که زیر آوار بودن و کمک میخواستن. بوی کباب، صدای ناله، دود، آتیش، درد و ترس و جنگ! اینا چیزایی بود که بعد اون انفجار به خاطرش ،به خودش قول داد تا خودش رو از ایران، عراق، سوریه، لبنان و این خاورمیانه جذاب لعنتی دور کنه و این کار رو کرد . ولی بعد این همه سال هنوز، دلشو به این جذاب نفرین شده سپرده...چهارده سال پیش برای آخرین بار با مادرم و مادر مادرم و خواهرام رفتیم دمشق. دمشق زیبا، بازار حمیدیه، باب تومان مسیحی نشین، زینبیه فقیر نواز، حضرت رقیه با اون گنبد سفیدش، شارع الحمرای بچه پولداراش، آرامگاه صلاح الدین ایوبی اش، فلافل و حمص اش، کباب وشاورماهاش، لهجه دلپذیر مردمش تو ذهنم و داخل روحم برا همیشه جا موند.صدای آهنگ های الیسا و عمرودیاب و تامر حسنی و ام کلثوم و فیروز وناظم الغزالی رو از ماشین راننده هایی که عکس احمدی نژاد رو کنار عکس بشار و حافظ اسد زده بودن‌،هنوز واضح ، تو گوشمه .آرامگاه شریعتی هنوز بوی ناش ،تو مشاممه! کوچه های تنگ و باریکش، دیوار های سنگی سفیدش که تو لبنان و فلسطین هم ازش هست، آجر به آجرش تو ذهنم و خاطرم چیده شدن. روزی که قرار شد با یه سفر یه ساعته‌ی زمینی بریم بیروت، پدرم زنگ زد و گفت :”اوضاع لبنان ردیف نیست، نرید بهتره!” نرفتیم و من سرخورده به خودم قول دادم، حتما یه روز، یه روز قشنگ وقتی بیروت ، این عروس زیبا، آرومه‌،برم! برم به جنوبش، برم خلیج جونیه، برم سر بزنم به مجسمه سیدة مریم، برم به بیبلوس، برم به زادگاه شیخ بهایی!نمیدونم هفته بعدش بود یا ماه بعدش که لبنان سی و سه روز جنگید. و حالا هم امشب که به خودم قول داده بودم که بعد کرونا اولین مقصدم بیروت باشه، بازم بیروت لرزید. شاید شمایی که با اهنگ های ابی و گوگوش و امید و داریوش بزرگ شده باشین،سخت باشه که درک کنین .امّا برای من آهنگ های راغب علّامه و برای پدر مادرم صدای فیروز یعنی مزه خوش گذشته. من با داستان‌ها و خبرهای عراق و سوریه و لبنان و مصر بزرگ شدم. من ریشه فقط،تو خاک ایران ندارم، من ریشه تو خاورمیانه دارم.مریم فتاحمریم فتاحThu, 24 Sep 2020 05:03:34 +0330https://virgool.ir/@mary.fatah/پرایدماشینی-که-خاطرات-ما-را-به-مرگ-گره-میزند-trriinqycfh5من زاده مهاجرتم.‌یا بهتر بگم، اگه مهاجرت نبود،احتمالا به دنیا نمیومدم. بزرگ نمیشدم و دیدگاهم به دنیا اینی نبود که الآن هست. من از نسل مهاجرت هستم. پدرِ پدرِ پدرم، از زور روزگار و فشار کمبود اولویت‌های زندگی، شهر مرزی بدره‌ی ایلام رو ترک کرد و پا به اون ور مرز گذاشت که باز هم بدره بود امّا ایران نبود و شاید پیش خودش خیال میکرد این آخرین باره که خودش و پسراش تن به یه سفر دائمی میدن. امّا مهاجرت عضو همیشگی خونواده من بود.دو پسر بزرگتر این مرد،‌یعنی پدربزرگ‌های من،موندند و ساختند و ازدواج کردند.کم‌کم ریشه ایرانی بودن خودشون رو با عراق پیوند زدند.امّا این پایان ماجرا نبود. این داستان هیچ وقت آخر نداشت. ایران انقلاب شد و مثل ایران‌،بنیان به ظاهر محکم خونواده لرزید. کمی مونده به جنگِ دو کشور، کردهای ایرانی ساکن عراق، یک‌شبه، با لباس خواب به تن، به زور نیروهای بعث صدام، گروه گروه سوار کامیون و اتوبوس شدند و لب مرز، مثل چهارپا از کامیون به زمین انداخته شدند. با چشم تر، خونه و زندگی سی چهل سال ساخته شده رو بوسیدند‌ و ویلاها و مغازه‌ها و باغ و زمینشون رو به خدا سپردند. که الحق بهترین امانت‌داره. چون چهل سال بعد تمام اموال رو ،دولت جدید عراق به بازمانده ها پس داد.اما اون شب ، با یک لا لباس که برای سرمای کوهستانی مرزهای غربی ایران کافی نبود، به ایران دوباره سلام کردند. البتّه نه همشون،..... تو اون سرمای شب خیلیاشون، اکثرا پیرهای مسافر،طعمه‌ی گرگ‌های گرسنه کوهستان شدند. من از نسل این مهاجرها هستم. مهاجرهایی که برای چندبار و چندبار و چندبار از هیچ، مثل ققنوس از خاکستر خودشون بلند شدن. اگه میخواهی بدونی من کی هستم باید گذشتگان من رو بشناسی. من دست پرورده زن و مردی هستم، که تو سن نوجوونی‌،یه شبه، نه تنها خونه، که سرزمین عوض کردند. نه تنها سرزمین ،که زبان عوض کردند.یه شبه از لای پر قو به لای پتوی جنگی پیچیده شدند. من دختر پسر نوجوونی هستم که یه شبه، بار یه خونواده ده نفره رو به دوش کشید.وقتی دیگه پدر میانسالش برای خاطر شوک تبعید و مهاجرت اجباری، جونی برای ادامه راه نداشت.من دختر پسری هستم که یه شبه مرد شد.مردی که دور حوض مسجد شاه بازار، به قول خودش، بساط میکرد و چراغ قوه و رادیو میفروخت. تنها آرزوشم این بود که توی سوز سرمای دهه شصت، یه بخاری داشته باشه بذاره زیر پاهاش که بی حس نشن از سرما. امّا نمیدونست. نمیدونست، بیست و‌پنج سال بعد از اون موقع، دقیقا توی همون مسجد امام، یکی از بهترین مغازه‌ها رو میخره و سر مرام و امانت‌داریش و صداقتش یه بازار قسم میخورن. من فرزند مادر و دختری هستم که حین جنگ وقتی از جوونشون، به مدت سی سال خبری نشد، فقط صبوری کردند و مقاومت. لحظه‌ای ازشون بی‌تابی ندیدم، هرچند میدونستم غم فراق چه جوری، ذرّه ذرّه داره شیره جونشون رو میمکه.من از نسل مهاجرتم. وقتی بعد جنگ، رفتن دونه دونه عزیزها و دوستانم رو به چشم دیدم. سالی نبود که یکی از همبازی‌هام با خانواده‌اشون نیان که آخرین شام رو با ما بخورن و من آخرین بازی رو باهاشون بکنم و برن. مسیر فرودگاه، هم برام عزیزه و هم برام جانکاه. همیشه بو و نسیم خنک اطراف فرودگاه برام یه مزه و حال دیگه داره. من خبر مرگ و تولد از راه نامه و تلفن و حالا از راه اینترنت و واتس‌آپ و اینستاگرام رو بارها و بارها تجربه کردم. من دختر مهاجرتم. من دوستان خوبی داشتم که مهاجرت از من دزدید.میخواهی بدونی من کی‌ام؟؟؟ باید تاریخ من رو بدونی. باید گذشته من رو بخونی. وگرنه همه اسم دارن،همه سن دارن. ممکنه ازدواج کرده باشن، ممکنه بچه داشته باشن، همه ما تو داشتن این چیزا مشترکیم. بالاخره هرکسی برای گذران زندگیش، کسب و کاری داره. از این‌ها نمیشه کسی رو شناخت. برای شناخت من دونستن نامم، شغلم و محل زندگی‌ام کافی نیست. باید تاریخم رو بدونی، تاریخ هر آدم بهت نشون میده که یکی چقدر میتونه اصیل باشه. من مریم فتاح هستم که حتی نام خانوادگی ام برای بعد از اون تبعید اجباریه، چون مردم عرب نام خانوادگیشون همون اسم پدرشونه. درست وسط جنگ به دنیا اومدم وسی و سه سال وسط جنگ های دیگه از سرد و گرم گرفته تا اقتصادی و فرهنگی بزرگ شدم. مهندس شدم .ازدواج کردم . سفر بسیار کردم تا شاید کمی پخته شم. مادر شدم و تازه بعدش شاید فهمیدم خدایی یعنی چی. و هنوز سفرم ادامه داره تا بتونم خودم رو بیشتر بشناسم.مریم فتاحمریم فتاحThu, 24 Sep 2020 04:56:38 +0330