https://virgool.ir/feed/@maral.vafaeiنویسنده داستان‌های واقعی.fa2026-11-12 10:47:34https://files.virgool.ir/upload/users/6117/avatar/VwiQKj.pnghttps://virgool.ir/@maral.vafaeihttps://virgool.ir/@maral.vafaei/هیچ-چیز-نباید-آن-بالا-باشد-y1eyovfueyulروی صندلی‌ها ایستادم. رو به هیچکس، رو به یک خالی بی انتها، رو به گوش‌های کر، کاغذ را بالا گرفتم.شجاع بودم؟ هرگز. نمی‌ترسیدم؟ تا سر حد مرگ. مرگ. یک نفر، یک دختر با تمام حنجره‌اش در درونم جیغ می‌کشید:‌«یکی مرده! یه دختر که دلش می‌خواسته فوتبال ببینه مرده! از چی می‌ترسی؟» ولی وقتی آن بالایی، وقتی ناگهان تمام عکاس‌ها دوربین‌هایشان را روی تو می‌گیرند، وقتی اطرافت دلهره و همهمه آغاز می‌شود. وقتی آن‌ها، ‌آن صورت‌های خشک زده‌ی بی‌اختیارشان را روی تو قفل می‌کنند، وقت عزمشان را جزم می‌کنند و با چشم‌های خالی از احساس خیره به تو راهشان را از بین جمعیت به سمتت باز می‌کنند، می‌ترسی. من نفر اول هیچ کاری نبوده‌ام. هیچ کار دردسردار و هزینه‌داری نکرده‌ام. این اولین بار بود. مطالبه‌ای نداشتم. فریادی نداشتم. فقط خجالت می‌کشیدم آنجایی بنشینم و بوق بزنم و هلهله کنم که چند روز قبلی یکی برایش جان داده بود. ایستاده بودم. دست‌ها و کاغذ بالا، شالم سبز، روپوشم سفید و شلوارم قرمز.در بالاترین نقطه‌ی زمین بودم انگار. بر فراز ابرها، بالای قله‌ی تازه فتح شده. آب از سر گذشته بود، بگذار لذت ببرم از تقلای بی‌حد و حصرشان برای پایین کشیدنم. رو به رو را نگاه می‌کردم و صدای فریادشان می‌آمد که: «بیارش پایین». چنگ می‌انداختند که دستشان به کاغذ برسد. کارکشته‌ترهاشان حرف نمی‌زدند، چشم می‌انداختند توی چشمت که بترسی. که بنشینی بوقت را بزنی. قلبم اگر می‌توانست سینه را می‌شکافت و در حجم خالی آزادی، خون را به همه جا می‌پاشید. روی تک تک صندلی‌های خالی، روی صورت دست اندرکاران، روی لباس سربازان پشت به زمین، دوربین عکاسان دوربین به دست، چادر ماموران زن.یک نگاه به پایین انداختم. دژی بودم که پرچم پیروزی بالا برده و پایین همه تا آخرین نفس مقاومت می‌کردند. فریاد می‌کشیدند، تکان نمی‌خوردند، بحث می‌کردند که من آن بالا بمانم. پرچم بالا بماند.آخر ماجرا نزدیک بود. می‌دانستم. یکی‌ دیگرشان رسید. کاغذ را می‌کشید و توی دست خودم پاره می‌کرد. پاره می‌کرد و من سراسر خشم می‌شدم. پاره می‌کرد و من به دخترک آبی استقلال فکر می‌کردم. تکه‌ی «آبی ایران» بالا باقی ‌مانده بود. آخرین تکه. به آن هم رحم نکردند. هیچ چیز نباید آن بالا باشد.آفسایدبه ورودی مشخص شده برایمان که رسیدیم، قلبم می‌تپید. نفس‌هایم را می‌شنیدم. سنگین و پر اضطراب. دیدار معشوق بود انگار.شده بودم آن نوجوان عشق فوتبال که سی دی فیلم آفساید را رفیق فوتبالی‌ش یواشکی لای کتاب درسی برایش آورده بود. یک بعد از ظهر، دکمه پخش را زد و جلوی تلویزیون میخکوب دخترهایی از جنس خودش شد که جرات کرده بودند، موها را از ته زده بودند و به عشق تیم محبوبشان به ورزشگاه پا گذاشته بودند. سکانسی که یکی از دخترها به بهانه‌ی دستشویی و با همراهی یکی از سربازها می‌تواند وارد فضای تماشاچی‌ها شود، اوج فیلم است. فرهادی، خیلی خوب فهمیده آن تونل منتهی به سکوها با قلب آدم چه می‌کند. صدای فوج جمعیت را از دور می‌شنوی، تونل تاریک است و نور فقط روی مستطیل سبز را روشن کرده. قدم‌ها سنگین و سخت. پاهایت از هیجان گز گز می‌کند، لرز می‌کنی. اینجای فیلم، وقتی دختر به تصویر سبز نزدیک‌ و نزدیک‌تر می‌شد، من ناگهان دیدم وسط خانه ایستاده‌ام و تصویر را می‌بلعم. ثانیه به ثانیه. دلم می‌خواهد دوربین با دختر به سمت دستشویی‌ها نرود، دنبال سرباز نرود، لانگ شات کند و بدانم واقعا زمین فوتبال در مقیاس دید یک تماشاچی چقدر است؟قرار نبود بر اساس شماره صندلی بشینیم، هرکسی هرجایی را پیدا می‌کرد، می‌نشست. من منگ بودم. محو آزادی بودم. محو سکوها. یک دور کامل همه چیز را دیدم. تور دروازه‌ها، پرچم کرنر، خط‌های سفید وسط زمین، محل تمرین ذخیره‌ها، بیلبوردهای تبلیغاتی، اسکوربرد ورزشگاه، همه چیزهایی که توی تلویزیون دیده بودم، حالا واقعی جلوی چشمم بودند. توی تصویرهایم قرار بود اولین بار که وارد اینجا می‌شوم بابا هم کنارم باشد. تماس تصویری گرفتم. صورتش را که توی قاب چند اینچی گوشی دیدم، بغضم ترکید. برای خودم. برای خود نوجوانم. برای همه‌مان که چه رویاهای کوچکی داشتیم و چه سخت و نرسیدنی کرده بودندش.من نیامده بودم ایران و کامبوج را در ورزشگاه ببینم. نیامده بودم فوتبال ببینم. نیامده بودم تمام آرزوی لحظات نوجوانی‌ام را تجربه کنم. نیامده بودم آن تصویری که گرسنه و قحطی زده از لالاوی گزارش‌های دربی نود می‌جوریدم واقعی و زنده ببینم. تازه رسیده بودیم روی صندلی‌ها. هنوز بازیکن‌ها برای گرم کردن هم نیامده بودند. دریایی از عکاس‌ها و خبرنگارها رو به روی جایگاه ما چند هزار زن حسرت زده ایستاده بودند. بازی اینجا بود. بازی ما بودیم. عکس از صفحه اینستاگرام محسن ابوالقاسمیمارال وفائیمارال وفائیWed, 09 Dec 2020 15:11:15 +0330https://virgool.ir/@maral.vafaei/آیا-دولتها-خشونت-مطلقند-howfqvo7mnilهمه نظریه پردازان معتقدند که خشونت واضح‌ترین جلوه‌ی قدرت است. پس این سوال پیش می‌آید که آیا اگر خشونت از مناسبات دولت‌ها کنار برود، قدرت خاتمه می‌یابد؟ اصلا قدرت چیست؟قدرت وسیله‌ای برای فرمان‌روایی است. ژوونل معتقد است: بدون فرمان و اطاعت قدرتی وجود ندارد. یعنی ماهیت قدرت همان فرمان راندن است. پس می‌توان نتیجه گرفت که بزرگترین قدرت، قدرت گلوله است.حالا چه فرقی بین گلوله‌ی پلیس و گلوله‌ی قاتل حرفه‌ای وجود دارد؟ فرق بین قدرت و زور! آیا قدرت از زور متمایز است؟ استفاده‌ی قانونی از زور چه کیفیتی به روابط انسانی می‌دهد؟ بله متفاوت است. قدرت زوری است که نهادی شده است.اگر همه نظریه‌پردازان سیاسی (چپ و راست و ....) درباره ماهیت قدرت با هم موافقند پس در چه جاهایی با هم مخالفند؟بیایید کمی راجع به مفهوم قانون در بشریت صحبت کنیم.از زمانی که قانون خدا وارد زندگی شد، بشر یاد گرفت که نسبت بین فرمان و اطاعت یعنی قانون.روانشناسان و فلاسفه هم کم کم توضیح دادند که بشر میل به قدرت راندن دارد و میلی به زیر قدرت دیگری بودن ندارد.قانون و پشتیبانی؟؟استفاده واژه‌ها به جای هم کار خطرناکی است. پس بیایید چند مفهوم مهم را مرور کنیم:۱- قدرت: اکتسابی ست. گروهی است. و به یک یا چند فرد از طرف گروه تفویض می‌شود. با از بین رفتن گروه، قدرت فرد هم از بین می‌رود.۲- نیرو: ذاتی است. فردی است. گروه می‌تواند نیروی یک فرد را از بین ببرد.۳- زور: اجتماعی/ جسمانی است. انرژی حاصل از جنبش.۴- مرجعیت: فردی(والدین و فرزند) یا منصبی(مجلس یا رهبر) یا مذهبی(کلیسا، مسجد، ..)حفظ مرجعیت یعنی احترام به شخص یا منسب. دشمن آن تحقیر و خنده.۵- خشونت: نیازمند ادوات و ابزار. از جنس نیرو. می‌تواند نیرو را چند برابر کند.برمی‌گردیم به ادعای طرح شده اولیه.: آیا خشونت واضح‌ترین جلوه قدرت است؟قدرت و خشونت بی نهایت به هم آمیخته است و به سختی می‌تواند آن‌ها را به صورت ناب در جایی دید.ولی به این معنی نیست که می‌شود آن‌ها را به جای هم به کار برد. یکی از حالت‌های خاص قدرت، قدرت دولت است و چون عموما دولت‌ها با خشونت توانسته اند سرپا بمانند و در مقابل دشمن خارجی و مخالف داخلی از خشونت استفاده کرده است، ما فکر می‌کنیم ماهیت دولت خشونت است. یا دولت دستکشی مخملی روی مشتی آهنین است. آیا واقعا چنین است؟ آیا واقعا دولت‌ها مطلقا خشونت ورزند؟برای دیدن فاصله‌ی بین این نظریه و واقعیت باید نگاهی کنیم به مفهوم «انقلاب»:نظریه پردازان دهه‌ی ۷۰ قرن ۱۹ معتقد بودند که به علت پیشرفت در سلاح‌های در اختیار دولت‌ها، احتمال بروز انقلاب کم شده است. اما بررسی‌‌های بیشتر نشان می‌دهد این موضوع درست نیست. چرا که همیشه فاصله بین ابزار خشونت در درست دولت با ابزار خود ساخته‌ی در دست مردم مثل کوکتیل مولوتف چنان عظیم بوده است که با پیشرفت سلاح‌های در دست دولت‌ها، تفاوت چندانی در قضیه ایجاد نشده است.مشکل اینجاست که همه فکر می‌کنند، انقلاب را می‌توان به وجود آورد. در تقابل خشونت مردم و خشونت حکومت، حکومت همیشه برتر مطلق است تا زمانی که ساختار قدرت حکومت سالم بماند؛ یعنی ارتش و پلیس فرمان بردار حکومت باشند. به محض اینکه این فرمانبرداری حذف شود، وضع دگرگون می‌شود. اسلحه‌ها که درواقع ابزار اعمال خشونتت به سمتی غیر از مردم نشانه می‌روندآنجا که فرمان‌ها را کسی فرمانبرداری نمی‌کند، ابزار اعمال خشونت به کار نمی‌آید. در این شرایط، سرنوشت مساله اطاعت را عامل عقیده و تعداد معتقدان تعیین می‌کند. همه چیز به قدرتی بستگی دارد که در پس آن خشونت نهفته شده است.قدرت که فرو ریخت، انقلاب ممکن می‌شود اما حتمی نیست. به دو علت دولت بی قدرت می‌تواند ادامه دهد: ۱) کسی نیست که با نیروهایش ضعف حکومت را نشان دهد. ۲) حکومت خوش‌شانس بوده و در جنگی قرار نگرفته است که شکست بخورد.فروریختن قدرت در مواجهه‌ی مستقیم است که عیان می‌شود. اما باید توجه داشت که حتی زمانی که قدرت به خیابان‌ها منتقل شده است باید گروهی از مردم باشند که از قبل آماده‌ی چنین رویدادی باشند و بار مسئولیت را به دوش بگیرند و قدرت را قبضه کنند. پس دولت می‌تواند بدون اینکه ابزار اعمال خشونت را داشته باشد، سرپا بماند. پس ماهیت دولت خشونت نیست.هیچ حکومتی هرگز منحصرا بر ابزار اعمال خشونت بنا نشده. حتی حکومت توتالیتر هم برای اعمال قدرت نیاز به پلیس مخفی و شبکه خبرچینان دارد. قدرت همواره برتر از خشونت است. یک تن بدون پشتیبانی دیگران به تنهایی قدرتی ندارد که با موفقیت دست به خشونت ببرد. به همین دلیل ساده است که دولت‌ها آخرین ابزار مواجهه با مخالفین داخلی را خشونت می‌دانند.پس؛ قدرت ماهیت هر دولت است نه خشونت. حکومت در واقع قدرتی‌ست که سازمان یافته و نهادی شده.هر کجا که مردم دور هم جمع شوند و متفقا عمل کنند، قدرت به وجود می‌آید. قدرت از نیازمندی‌های جماعات سیاسی ست و نیازی به توجیه ندارد که چرا یک حکومت باید قدرت را داشته باشد. چیزی که نیاز دارد مشروعیت است. مشروعیت یک قدرت زاییده‌ی همان گردهمایی اولیه است و نه هرگونه عملی که بعد از آن بیاید. مشروعیت که به خطر بیفتد دست به دامن گذشته می‌شود در حالی که برای توجیه قدرت، به هدفی در آینده وابسته است. از طرفی خشونت هرگز مشروع نیست ولی توجیه‌پذیر است. هرچه هدفی که برای آن از خشونت استفاده می‌شود دورتر باشد، توجیه آن هم سخت تر می‌شود. مثلا برای دفاع از نفس توجیه خشونت واضح و بدون تردید است.پس دولت‌ها خشونت می‌کنند برای حفظ قدرت و چون حفظ قدرت نیازمند مشروعیت است با خرج کردن از این مشروعیت در واقع از قدرت دولت خرج می‌شود.خشونت همواره می‌تواند قدرت را نابود کنند. موثرترین فرمان از گلوله می‌آید و آنا به کامل‌ترین اطاعت منجر می‌شود، چیزی که از لوله تفنگ بیرون نمی‌آید، قدرت است.از دست رفتن قدرت وسوسه‌ای به وجود می‌آورد که خشونت را جایگزین قدرت کنیم. در حالی که وقتی خشونت توسط قدرت پشتیبانی و مهار نشود خود وسیله نابودی هرگونه قدرتی خواهد بود. مثال بارز پیروزی خشونت بر قدرت حکومت وحشت افکن (ترور) است.حکومت وحشت هنگامی به وجود می‌آید که خشونت هرگونه قدرتی را از بین برده است و همچنان بر امور مسلط است. خبرچینان چنان در جامعه حضور دارند که هرکسی که با او روبرو شوید بالقوه یک خبرچین است و کارشان تجزیه ذره‌ای جامعه است. حکومت وحشت افکن، چون از هرگونه قدرتی، حتی قدرت دوستانش هم می‌ترسد با همه به دشمنی برمی‌خیزد.نقطه اوج وحشت آنجاست که دولت پلیسی فرزندان خود را می‌بلعد و دشمن دیروز، قربانی امروز می‌شود. اینجا همان وقتی ست که قدرت کاملا از بین رفته است.بارزترین نمونه‌ی آن حکومت استالین است.به عقیده آرنت، متقاعدکننده‌ترین دلیل استالین‌زدایی در روسیه این است کهماموران استالینیست پی بردند که ادامه‌ی رژیم اگرچه ممکن است به قیام منجر نشود ولی مسلما به فلج شدن سراسر کشور خواهد انجامید.در نهایت از نظر سیاسی نه تنها قدرت و خشونت برابر نیستند که ضد یکدیگرند. خشونت جایی پیدا می‌شود که قدرت در خطر باشد ولی وقتی از مسیر خود خارج شود قدرت را از بین می‌برد. همچنین قدرت از خشونت سرچشمه نمی‌گیرد. چون هیچ چیز نمی‌تواند از ضد خود پدید بیاید.(این مقاله در ادامه تکمیل می‌شود.)مارال وفائیمارال وفائیFri, 18 Sep 2020 20:56:37 +0430https://virgool.ir/@maral.vafaei/گرونگانگیری-مدرن-o2cjhqk0odhgاگر دارید این نوشته را می‌بینید امیدوارم در ۱۰ سال آینده باشید و یا در مختصاتی دیگر از جهان.اگر هم در ایرانِ امروز و این ساعت گیر کرده‌اید که : «سلام هم‌بندی!»همیشه یش خودم فکر می‌کردم در ایران امروز عجیب‌ترین چیز همین اینترنت است. در مملکتی که در همین ۳۰ سال پیش ویدیو و نوار کاست داشتن، جرم امنیتی محسوب میشده یا مثلا دانشجو به جرم داشتن حساب کاربری در فیسبوک در همین قرن ۲۱، به نهادهای پیگیری احضار میشده، حضور داشتن چیزی به وسعت اینترنت حقیقتا اتفاق عجیبی است!بستن درها به روی جریان اطلاعات و ارتباطات را شاید دولت/حکومت باید خیلی پیش از این انجام میداد. زمانی که ما در اینستاگرام، سبک زندگی‌هایی غیر از سریال‌های صداوسیما را دیدیم. زمانی که در توییتر حرف‌ها و تحلیل‌هایی غیر از روزنامه‌های وابسته خواندیم، زمانی که یاد گرفتیم در تلگرام کسب و کار کوچک خانگی‌مان را راه بندازیم و حقوق بگیر دولت نباشیم. دیدیم و با هم یاد گرفتیم و شجاع شدیم که جور دیگری هم می‌شود زندگی کرد. می‌شود مثلا فریلنسر بود. می‌شود با یک نفر در هند روی یک پروژه در آمریکا همکاری کرد.فهمیدیم که می‌شود از قائنات زعفران فروخت (داستان کشمون را بخوانید) و برای ده‌ها نفر دیگر شغل ایجاد کرد.فهمیدیم که می‌شود. می‌شود در همین ایران هم به لطف اینترنت جور دیگری زندگی کرد.خب من هم جای آن‌ها بودم خیلی زودتر میگفتم : «دکمه را بزنید! کافی ست! این مردم دارند یاد می‌گیرند! دارند به استانداردهای جهانی فکر می‌کنند. ببندید و بگیریدشان!»بله. قطع کردن اینترنت دقیقا مصداق گرونگانگیری و زندانی کردن همه مردم است. اگر تا شنبه‌ی پیش به قول شبکه خبرتان «عده‌ای قلیل دستگیر شدند» بود امروز همه مردم ایران دربند شدند.حتی اگه کسی از اینترنت فقط برای وقت تلف کردن هم استفاده می‌کند، حق شهروندی اش حکم می‌کند که اینترنت را داشته باشد. مثل اینکه آب را روی مردم ببیندید و بگویید بعضی ها آب بازی میکنند!پی نوشت: دلم به حال اون برنامه نویس‌ها و آدم‌های حوزه تکنولوژیی میسوزه که تو این پروژه شریک شدن و دانششون رو تو این راه خرج کردن.مارال وفائیمارال وفائیWed, 20 Nov 2019 17:02:58 +0330