https://virgool.ir/feed/@mansouri6618شاعر و موسیقی دانfa2026-11-11 23:04:37https://files.virgool.ir/upload/users/3314003/avatar/Kz24WB.jpghttps://virgool.ir/@mansouri6618https://virgool.ir/@mansouri6618/آشنایی-با-موسیقی-بختیاری-ixcer5ylhnsmاستاد ملک محمد مسعودی(آواز) موسیقی بختیاری پیوند جاودانه‌ای با زندگی ایلی یافته است. مقام‌های موسیقی ایل بختیاری به نام ر(بیت معروف) هستند. از مشهورترین آنها به مقام گله‌داری، برزگری، ابوالقاسم‌خان و مقام شیرعلی‌مردون که تعداد آنها حدود ۲۰ تا ۲۵ مقام است می‌توان اشاره نمود.هر طایفه و تیره نوازندگان محلی ویژه‌ای دارد که به آنها توشمال می‌گویند. توشمال‌ها دارای طایفه و محل زندگی جداگانه‌ای هستند، مخارج سالیانه خود را با شرکت در مراسم عروسی، عزاداری و جشن‌های دیگر به دست می‌آورند و به کار زراعت و دامداری نیز می‌پردازند.توشمال‌ها مردمی عاشق پیشه و شاعر مسلک هستند که بیشتر وقت زندگی روزانه خود را صرف ساختن ابیات، لطیفه‌ها، ضرب‌المثل‌ها و متل‌ها می‌کنند. آنان در به وجود آوردن آثار و ادبیات عامیانه سرزمین بختیاری سهم بسزایی دارند. آلات موسیقی بختیاری‌ها، ساده، محدود و عمدتاُ شامل: کرنا، ساز و دهل است. آوازهای محلی روستاهای چهارمحال و بختیاری با لحجه‌های مخصوص به خودشان به خصوص در هنگام عروسی و شادی واقعاً جالب توجه است.موسیقی بختیاری یکی از حوزه های گسترده موسیقی مقامی ایران است. نام مقام ها بیانگر نسبت هر نغمه با موضوع و سرگذشت ابداع آنهاست و این بدان معناست که هر مقام اصیل موسیقی بختیاری در نسبت با مراسم، آئین ها و یا سنت های ایل بختیاری تکوین یافته است. اما مرور زمان و وسعت ارتباطات، مخصوصا در حوزه شنیداری با گرایش های انتزاعی، تجریدی و گاه التقاطی سبب شده است تا نغمه های ناب این موسیقی از دسترس دور بماند و یا کم فروغ گردد. نغمه های دیگر موسیقی بختیاری که بعد از موسیقی کهن این قوم شکل گرفته اند، عمدتاً تصانیفی است که بر اساس لحن کلی موسیقی بختیاری و بعضاً متاثر از یکی از مقام های اصلی یا نغمه های وابسته به آنها ساخته و اجرا می شوند.۱) مقام گاه گریواصطلاح "گاه گریو" به معنی وقت و هنگام مویه است. به آن "گوگریو" هم گفته می شود که به معنی امر به مویه گری است. مویه گری به معنی میتولوژیک در موسیقی عزای بختیاری در عصر حاضر هم وجود دارد؛ اگر چه علت ظهور آن دیگر، به جا آوردن آیین ها مطابق با اجزای نهاده شده نیست، اما لااقل صورت کلی آن قابل دریافت است و مقام "گاه گریو" بستر ظهور این جنس از موسیقی مویه گرانه است.اما در توصیف مصداق گونه "گاه گریو" اشاره به " علی داد نودال کـُش " ضروری می نماید."علی داد" مرد شجاع، دلیر و قهرمان ایل بختیاری که قادر بوده است ۹ "دال"(لاشخور) را با یک تیر در آسمان بزند؛ توسط برادر خود به حسد کشته می شود. موسیقی دانان و مویه گران بدین سان برای " علی داد " مویه ها نمودند و در مقام "گاه گریو" اشعار فراوان خواندند و گریستند. در مقام " تیپومی " نیز که اشاره به خصایص فیزیکی و روحی قهرمان دارد، خوانندگان به صورت بداهه اشعاری می خوانند و جمع با آنان دم می گیرند و جنسی از مویه گری که کم نظیر است، تجلی می یابد.سکندر درد تو درمون ندارهگذشته کار تو برگردون نداره۲ـ الف) شیر علی مردانشیر علی مردان یکی از خان های ایل هفت لنگ بود که در مبارزه با حکومت جور سرانجام به شهادت رسید.ب) گلوم گلومتصنیفی تغزلی است که انواع مختلف دارد.۳) سرکوهیمقامی کهن است که چوپان ها آن را با نی می خواندند و می نواختند. این مقام در عصر حاضر با سازهای دیگری نیز نواخته می شود.۴- الف) لچک ریالیزنان ایل بختیاری به روسری یا دستمال سر خود که به آن لچک گفته می شود، سکه می دوخته اند و زنان متمول جنس سکه ها را از نقره انتخاب می کردند. نام تصنیف به این موضوع اشاره دارد. این نغمه اغلب در مراسم شادی نواخته می شود و مورد علاقهً فراوان مردم بختیاری است.ب) برزگریاین نغمه در راسته ای موسیقی کار قرار می گیرد و در مورد درو و کشاورزی است که همراه شعر با حالتی تغزلی خوانده می شود. البته بعدها با تغییراتی توسط سازهای دیگر نیز نواخته شده است.۵- الف) پیش نوازیبه عنوان مقدمه نواخته می شود.ب) حوری حورینام زنی است که منظومه ای عاشقانه در وصف او سروده شده است.۶- الف) چشمهً کوه رنگیکی از چشمه های قدیمی و پر آب است که سرچشمه رودخانه بزرگ استان چهارمحال و بختیاری و استان های مجاور به شمار می آید. نغمه در وصف این چشمه پرداخته شده است.ب) سحر نازنغمه ای تغزلی که در وصف "سحر ناز" زن زیبای بختیاری است.۷- الف) چوب بازیهمان گونه که از نام آن استنباط می شود؛ نوعی موسیقی همراه با چوب بازی است که در آن دو یا چند مرد با حالتی حماسی و هماهنگ با ضرب آهنگ موسیقی، نبردی نمایشی را به اجرا در می آورند. نغمه های این نوع چوب بازی در موسیقی بختیاری کاملا منحصر بفرد بوده و مخصوص ایل بختیار است.به لحاظ طبقه بندی، چوب بازی یکی از انواع اصلی و مهم موسیقی بختیاری است و مقامی کاملا مشخص و شناخته شده به حساب می آید. در تشخیص ماهیت و ساختار و حتا شیوه اجرای آن، دو نشانه مهم قابل ذکر است. اول اینکه موسیقی چوب بازی مخصوص کرنا و دهل است و تبعیت تمامی نغمات و الحان آن از یک ریتم، میزان و متر مشخص است. مشخصه دیگر و فرعی این مقام، تعلق آن به فضای باز است، چرا که صدای پر حجم و پر طنین کرنا و دهل در فضای بسته خوشایند نیست، زیرا نوای دهل و کرنا و مقام و بازی چوب بازی، اصولا تمرینی برای میدان رزم آوری است. هنگام اجرای مقام چوب بازی که با آن دو رقصنده مشغول رقص و چوب بازی هستند، ضربات چوب رقصندگان چنان محکم و پر قدرت است که بر اثر برخورد چوب های بسیار محکم بلوط به یکدیگر که مانند شمشیر است، چوب ها شکسته و به هوا پرتاب می شوند.ب) نی چوپانینامی دیگر برای انواع سرکوهی هاست که توسط چوپانان نواخته و خوانده می شود.ج) چوب بازی۸- الف) پیش نوازیب) گلمی، های گلاز تصانیف جدید است که بر اساس حالت های کلی موسیقی بختیاری ساخته شده و اساسا به سازهای باستانی بختیاری تعلق ندارد.۹) گاه گریو۱۰) جشن نوروزینغمه ای که در ایام عید نوروز و یا به مناسبت اعیاد دیگر نواخته می شود. این نغمه به احتمال فراوان از موسیقی های دیگر، وارد موسیقی بختیاری شده است و اصالت آن در حوزه موسیقی بختیاری نیست.۱۱- الف) مقام بیدگونیلفظی کلی است که اشاره دارد به نغماتی که منشاء بیدگونی دارند.از جمله این نغمات گلوم گلوم است. گلوم گلوم در موسیقی بختیاری انواع مختلفی دارد که نوعی از آن تحت تاثیر یکی از نغمه های خراسانی است.ب) گل ناز جهرمگل ناز جهرم هم مانند گلوم گلوم در حوزهً مقامی کلی که به آن حاجیونی گفته می شود، به اجرا در می آید یا لااقل لفظ حاجیونی به منشاء نغمه اشاره دارد.ج) فروددر موسیقی بختیاری، مانند موسیقی های دیگر، فرودهای شناخته شده ای و جود دارد. این مشخصه در موسیقی بختیاری بسیار بارز است.محمد منصوری بروجنی(شاعر)محمد منصوری بروجنی(شاعر)Mon, 26 Aug 2024 13:09:06 +0330https://virgool.ir/@mansouri6618/کتاب-غزل-دنیا-عوض-شده-است-aeslpoijpmonمجموعه غزل آقای محمد منصوری بروجنیآقای محمد منصوری در سال ۱۳۴۶ در شهر بروجن بدنیا آمد ایشان زمینه شعر دو کتاب بنام های "دنیا عوض شده است" و "بُنگ خروسخون" چاپ نموده است کتاب دنیا عوض شده است مجموعه ایی از غزلهای دهه ۸۰ می باشد و کتاب بُنگ خروسخون مجموعه ایی از دوبیتی های محلی بروجنی است ایشان علاوه بر سرایش شعر در زمینه موسیقی در رشته آواز از محضر استادان این رشته همچون استاد صدیف کسب فیض نموده و در حال حاضر در آموزشگاه های موسیقی شهر بروجن مشغول تدریس می باشندنمونه ای از اشعار کتابدرون چشم هایت صدهزاران راز می بینمترا زیباتر از دنیای پر اعجاز می بینمزمستان از تنت می ریزد و این رود وحشی راشبیه آب رکناباد در شیراز می بینمخجالت می کشم وقتی کسی از درد می نالدریاضت می کشم وقتی ترا مرتاض می بینماز آن روزی که خشم آسمان در شهرمان پیچیدکبوترهای اهلی را شبیه باز می بینمبه یاد خنده های دل فریبت تا که می افتموداع آخِرت را لحظه ی آغاز می بینم#محمد_منصوریدریا نگاهت می کنم ساحل همینجاستمغرور می بینم ترا مشکل همینجاستدنیا برای من شبیه آرزو بودیک آرزوی خفته در این سمت و سو بوداین خانه جای زندگیِ مختصر نیستیک تکیه گاه مطمئن بی دردسرنیستباید برای زندگی بار سفر بستاز روی امواجِ خروشانِ خطر جَستقایق به قایق می روم شاید ببینیمن را به چشم مشتری باید ببینیگل پونه های وحشی ام را باد می بردزیبایی خرداد را مرداد می بردمی ترسم اینجا بی تو نا ایمن بمیرمیک لحظه با آرایش دشمن بمیرمباید بیایی از خدا پیمان بگیریهنگام رفتن بر سرم قرآن بگیریراضی نشو باور کنم یک لحظه حتیاز دشمن بدخواه من فرمان بگیریرویای بارانی شدن کم کم اثر کردتا قطره قطره اندک اندک جان بگیریبا گام های خسته ات نزدیک تر کناین جاده را شاید در آن اسکان بگیریباید بیایی خانه را از نو بسازیاین شاخه ی پژمرده را گلدان بگیریچشمان یوحنای شعرم خواب می دیدخوابی برای دختر مهتاب می دیددر خواب دیدم یکنفر بی تاب می گفتشعری برای مردن سهراب می گفت#محمد_منصوریبگذار امشب سر به روی شانه ام باشدیک یادگار از بوسه روی چانه ام باشددار و ندار و هستی ام را داده ام بربادتا خطِ فقرم وسعت ویرانه ام باشدمی بوسم آن دستان گرمی را که می خواهدتنها فقط یکشب چراغ خانه ام باشدشایدخدا می خواست تا من زنده بر گردمیک شهر ازمرد و زنش دیوانه ام باشدشعری بخوان ،قدری غزل،قدری رباعی تامصداق اشعارت گل وپروانه ام باشد#محمد_منصوریآرام در کنار من آمد نشست و رفتدنیا عوض شده است دلم را شکست و رفتآرام دست و پای خودش را جلو کشیددست مرا به شاخه ی تقدیر بست و رفتکم کم به شاخه های بلندم نگاه کردبرچید میوه های مرا هرچه هست و رفتزل زد به موج های خروشان دور دستسرشار شد ز جام می ام مستِ مست و رفتکم کم به بی قراری خود اعتراف کردمحکم گرفت قلب مرا روی دست و رفتاز هم گسست رشته ی الفت زبین ماوقتی دوباره آمدو از هم گسست و رفت#محمد_منصورینکند کار من امروز به فردا بکشدآتشِ شعله ورم سر به ثریا بکشدشک ندارم که خزان کوچِ مرا مختل کردتا زمستان برسد کار به سرما بکشدماهی تنگ بلورم هوسِ رفتن داشتحیف باشد که فقط حسرت دریا بکشدچه کسی گفت که یوسف بشود عابد دهرجور خوشبختی آن مرد زلیخا بکشدچه کسی گفت که با خوردن یک سیب بشراز تماشای بهشت از دل و جان پا بکشدشده ام شاعر و از درد به خود می پیچمکه چرا خواسته ام کار به اینجا بکشد#محمد_منصوریهرچند که مهر آمد و آبان نرسیده استطومار بهارم به زمستان نرسیده استدم کرده هوا،باغچه خشکیده شبیهآن غنچه ی زردی که به گلدان نرسیده استآن یار که سودای جهان گذران داشتافسوس که فکرش به غمِ نان نرسیده استای ابر بیا منتظرم،منتظرم چونبر شاخه ی من میوه کماکان نرسیده استرفتی و به تنهایی خود خوی گرفتمدنیا که از این لحظه به پایان نرسیده استدنیای غریبی است نفس ها همه حبس اندبرگرد بیا تا که نگهبان نرسیده است#محمد_منصوریمحمد منصوری بروجنی(شاعر)محمد منصوری بروجنی(شاعر)Mon, 08 Jul 2024 08:23:19 +0330https://virgool.ir/@mansouri6618/بُنگ-خروسخوندوبیتی-های-محلی-legw0xyrpucdمحمد منصوری بروجنیکتاب بُنگ خروسخون مجموعه اشعار آقای محمد منصوری است که در قالب دوبیتی های محلی بروجنی سروده و در سال ۱۳۹۷ توسط انتشارات امید منتشر شده استنمونه ای از اشعار کتابزمسّون اومد و هیچی ورُش نیسزبونِ خُش توی کله خرُش نیسنخا از آدمِ گُشنه زبون خُششیگم گُشنه زبون خُش سرُش نیسسیرا گُشنن ،گُشنامون من سیرنپیرا سرپان،جِونامون پیرنتوی این بیشه همش جنگ به پاسشیرا روبان، روبایامون شیرندرختای انارا کاج دونستنیه قزقون قیماقا اوماج دونستناَ بس لی لی به لالاشونا هشتمخدایا احتراما باج دونستناَ بس هی اره و الوار کردنحسابِ مثقالا خلوار کردنفروختن جوجیا را جا قناریبُزا را جا میشا پلوار کردنصدای پا نمی یاد از هاپووامحلا را قُرق کردن کوتووااَ بسکی دکترا بد خط نوشتنغلوندن جون مونا مثلی مجووامحمد منصوری بروجنی(شاعر)محمد منصوری بروجنی(شاعر)Thu, 27 Jun 2024 07:19:55 +0330https://virgool.ir/@mansouri6618/نوای-ماندگارشرحی-بر-کارنامه-هنری-استاد-ملک-محمد-مسعودی-worpe2uua7uvملک محمد مسعودی در بهمن ماه 1331در شهرستان بروجن از توابع استان چهار محال وبختیاری دیده به جهان گشود وی تحصیلات ابتدایی را در همان شهر ومتوسطه را در اصفهان به اتمام رسانید سپس وارد دانشسرای عالی تربیت معلم گردیدودر رشته زبان انگلیسی فارغ التحصیل شد وی مجددا به دانشگاه رفت ودر رشته مهندسی بهداشت فارغالبحصیل شد مدتی افتخار شارگردی استاد عالیقدر تاج اصفهانی را داشته است واز محضر استادانی نظیر علی خان ساغری وحسن کسایی .استاد نعمت ستوده کسب موسیقی کرده است  وپس از مدتی به تهران می رود ودر مکتب شادروان استاد اسماعیل مهرتاش به تکمیل آموخته های خود می پردازد وماندگار ترین اثر این هنرمند "مندیر" می باشد.اخیرا هم آلبوم زیبایی بنام دزپارت که با پسرش هم خوانی کرده است را به بازار ارائه کرده که آلبوم بسیار زیبایی میباشدویژگی های منحصر بفرد استاد مسعودی که او را از سایر خوانندگان محلی کشور متمایز می کند۱-آشنایی کامل بر ردیف های موسیقی سنتی۲- انعطاف پذیری و طول کشش صدا در زیر خوانی و اوج خوانی۳-جنس صدای مخملی و استقبال طوائف لرنشین از آلبوم های ایشان۴- همکاری با آهنگ سازان بنام کشور۵- عدم تقلید از خوانندگان دیگرمحمد منصوری بروجنی(شاعر)محمد منصوری بروجنی(شاعر)Mon, 10 Jun 2024 00:46:05 +0330https://virgool.ir/@mansouri6618/بررسی-موسیقی-مقامی-نواحی-زاگرس-نشین-viyhatkb2klmبررسی موسیقی مقامی نواحی زاگرس نشینموسیقی اصیل قومی ترکیبی از رنگ ها و تصاویر است، طبیعت پر از اصوات گوناگون است. صدای طبیعت الهام بخش موسیقی است و در واقع این موهبت هدیه طبیعت به انسان است.در این ساختار طبیعت گرایانه لحظه های تامل برانگیز بسیاری هست،کسانی که در دامان طبیعت رشد می کنند، گاهی کوه، درخت، نهر یا یک رودخانه آن چنان تاثیری بر خاطره ها دارد که انعکاس آن در موسیقی کاملا پیداست. نگرش به طبیعت و پدیده های هستی نشات گرفته از وابستگی و دلبستگی  به این مهم است.مردمان بختیاری در مقابل زیبایی های طبیعت تسلیم محض هستند،نامگذاری کودکان به نام کوه، گل،گیاه و پدیده ها  از ارتباط صمیمی آنها با طبیعت حکایت دارد. منشا و پیدایش موسیقی اقلیمی طبیعت و خاستگاه آیین های سنتی است. تحولات اجتماعی، در زندگی و زیست بختیاری نمود بارز دارد. مشاهده می شود که تعاریفی مانند موسیقی فولکلوریک بوجودآمده است. اگر از منظرجامعه شناسی بخواهید، موسیقی بختیاری را تحلیل کنید، این اصطلاح موسیقی فولک مدرن راچگونه تعریف می کنید؟موسیقی فولک لوریک «مادر»موسیقی اصیل ایرانی است و تابع قوانین و قاعده های جغرافیایی است، سرشار از شور و احساس است،ذات خلاقانه دارد، اندیشه محور است، به آموزه های فرهنگی(آیین و سنت) گره خورده است.بازتاب واقعیت هاست،اگر اساس علمی داشته باشد معتبر جلوه می کند و متعلق به احاد جامعه ی است.موسیقی اصیل ایرانی  هم بر اساس موسیقی ردیفی که به موسیقی سنتی نیز معروف است استوار گردیده است و اگر موسیقی  بختیاری هم در همین راستا گام بردارد، در قالب دستگاهی ماندگار خواهد ماند و  تنوع موسیقی نواحی سبب  خواهد شد که بخش وسیعی از موسیقی ملی  پوشش داده شود.گاهی در شعر و آواز های بختیاری مفاهیم عمیق  یافت می شود که نشان گر یک معرفت وآگاهی سرشار در اندیشه  سرایندگان  آن  است از لحاظ انسان شناسی فرهنگی، موسیقی شناسی تاریخی به نوعی قوم نگاری است.زبانِ افراد مکتب نرفته حاصل مفاهیم وسیعی است، این آگاهی در حافظه ی جمعی مانده است. این شعر سرایان گمنام در حفظ میراث فرهنگی نقش به سزایی دارند. این اقلیم در زمینه ی موسیقی پیشینه ی غنی دارد، آن چنان که شعرـ موسیقی به اشکال مختلف در بیشتر مناطق بختیاری رشد و نمو کرده است.از طرف دیگر در موسیقی قومی تاثیر ابیات شفاهی پر محتوا را نباید نادیده گرفت. با توجه به مضامین اشعار تنوع آوا و نوا در موسیقی اقلیمی زیاد است. ابیات شفاهی پیشینه ی تاریخی دیرپایی دارند. عشق و احساس دست مایه ی موسیقی آنها قرار گرفته است. شعر اقلیمی تاکید بیشتری روی موضوع‌ و مضمون‌ دارد، پرداخت به شعر اقلیمی نوعی باز سرایش فرهنگ قومی است.آواز عمده ترين شاخه ی موسيقی قومی  محسوب می شود،اگر ابیات خوب خوانده شوند، آواز جایگاه خود را پیدا می کند. بختیاری وارث یک موسیقی آوازی است، موسیقی اقلیمی با آواز سر و کار دارد.شیوه های آوازی تناسب با فضا و زمان دارند. گام اول در آواز تکنیک است، یعنی نحوه استفاده از صدا و تحریرها…  ساز و آواز باید با هم تداوم داشته باشند و در حفظ و اشاعه ی موسیقی قومی موثرند.از لحاظ آسیب شناسی، متاسفانه خوانندگان بیشترین ضربه را به موسیقی قومی زده اند،گاهی اوقات هم آهنگ ساز  بختیاری نیست و از ارزش های فرهنگی و  زیر و  بم آیین و سنت و باورداشت اطلاع درستی ندارد. ارزش های موسیقی  در دنیا در حال تغییر و تحول است و تغییرات سریع زندگی موسیقی بومی را تهدید می کند. خوانندگان هر چه از آواز دور می شوند، به سمت ترانه و تصنیف می روند. امروزه موسیقی بختیاری مثل غریقی است که باید به همت والای پژوهشگران و خوانندگان  این عرصه  نجات پیدا کند. موسیقی قومی دچار بحران جدی است،اما داستان وقتی غم انگیز می شود که همه ادعا دارند خوب می خوانند ،خواننده شدن آسان است ولی صاحب سبک شدن دشوار به نظر می آید.خلاء های پژوهشی در حوزه ی موسیقی اقلیمی،تا چقدر سبب آسیب های فرهنگی و اجتماعی در بختیاری شده است؟ از چه راه هایی می توان به علم و موسیقی قومی دست یافت؟برای اعتلای موسیقی اقلیمی باید چاره اندیشی کرد تا به این هنر مردمی،بیش از این آسیب نرسد. برای ثبت فرهنگ موسیقیایی اقلیمی احتیاج به تاسیس خانه ی موسیقی است، تا از لحاظ زیباشناسیک به تکنیک های موسیقی آوازی و موسیقی سازی توجه  بیشتری نشان داده شود.محمد منصوری بروجنی(شاعر)محمد منصوری بروجنی(شاعر)Sun, 09 Jun 2024 23:15:39 +0330