https://virgool.ir/feed/@m_99962299fa2026-11-10 23:31:03https://files.virgool.ir/upload/users/657267/avatar/iZ9B5c.jpghttps://virgool.ir/@m_99962299https://virgool.ir/@m_99962299/نقاشی-هایی-کم-نظیر-و-کهن-از-درناها-در-ایران-yecoa1ohhxdgهنرمندان باستان، انسان هایی با هوش و دارای احساس های لطیف بوده اند؛ با ساده ترین ابزارهای های در دسترس خود، زیباترین آثار هنری و علمی را از خود به یاد گار گذاشته اند؛ که برای فهم آثار هنری و علمی آنها، سال ها مطالعه و بررسی میدانی می طلبد. هنرمندی با نقاشی یک درنا (منقار کوتاه)، ضمن اینکه محیط اقلیمی خود را روایت کرده، تفاوت درنا با لک لک ها، حواصیل ها( بوتیمار یا غمخورک، گاوچرانک ، قار و...)،  اکراس ها، کفچه‌نوک ها و... به نمایش گذاشته است. هنرمندانی که دیده های خود را با روایی هنری بالا  بدقت تمام همچون صحنه ی واقعی به تصویر پیامی کشیده اند.آن نقاشی های کهن، بعدها با همان سبک های هنری و پیام های یکسان، طرح روی سفالینه های پیشا تاریخ ایران شده اند.ستم است؛ آنقدر بی اطلاع باشیم که آن نقاشی های کهن و کم نظیر را نقاشی های چوپانی و حاصل بازیگوشی های کودکانه بگوییم. با احترام- محمد ناصری فردمرداد ماه 1405سنگ نگاره های ایرانسنگ نگاره های ایرانMon, 17 Aug 2026 09:05:33 +0330https://virgool.ir/@m_99962299/مقاله-هایی-در-خصوص-سمگ-نگاره-های-ایرام-c9iul2nxsnocتعدادی از مقاله های نگارنده در خصوص رمز و راز سنگ نگاره های کهن ایران و بعضا تطبیق جهانی آنها، که برای نخستین در ایران و بیرون از ایران انتشار و معرفی می شوند.با احترام- محمد ناصری فردRock Arts of Iran and Americaسنگ نگاره های ایران و امریکاDownload0 ViewsView impactIran's petroglyphsDownload0 ViewsView impactهنرهای صخره ای ایران و نماد IYIDownload0 ViewsView impactجایگاه_و_اهمیت_سنگ_نگاره_های_کهن_در_دو_کشور_اسیاییDownload0 ViewsView impactسنگ نگاره های تیمــره، شگفتی های ایران باستانDownload0 ViewsView impactفنجـــان نمــاهاDownload0 ViewsView impactنماد شناسی در سنگ نگاره های ایران (انسان دست ها بر سینه)Download0 ViewsView impactشباهت های سنگ نگاره های کهن ایران و سرخپوستان امریکاDownload0 ViewsView impactJoint article by Iran and Brazil - about petroglyphsO presente trabalho tem a intenção de divulgar o patrimônio arqueológico rupestre (sítios de petr... moreDownload6 ViewsView impactP A G E 2 Presumed Clovis industry at Harvard Hill, San Bernardino Co. CAAnthropology, Harvard), describes his experience with the Leakey family in Africa and his recent ... moreDownload5 ViewsView impactPros & cons of a natural Paleolithic remedyDownload0 ViewsView impactIran Rock ArtsDownload16 ViewsView impactFalconry petroglyphs in Iran: new findings on the nexus between ancient humans and birds of preyDownload28 ViewsView impactSquatting (squatter) mantis man: A prehistoric praying mantis petroglyph in IranA 14-cm motif of a six-legged creature with raptorial forearms was discovered in the Teymareh roc... moreDownload21 ViewsView impactDiscovery of Buprestidae rock art in central Iran suggests historical relationship between jewel beetles and mankindAn extensive field survey was undertaken by a group of archaeologists and entomologists to discov... moreDownload15 ViewsView impactIran's Rock ArtRock arts are the oldest historical and artistic cases which remained by human contain so secrets... moreDownload8 Viewshttps://independent.academia.edu/Naserifardhttps://www.researchgate.net/scientific-contributions/Mohammad-Naserifard-2171931004سنگ نگاره های ایرانسنگ نگاره های ایرانThu, 30 Jul 2026 10:58:33 +0330https://virgool.ir/@m_99962299/دیپلم-افتخار-htjzx7flrdco قسمتی از مطالعات میدانی نگارنده در خصوص سنگ نگاره های ایران (Rock Arts-Petroglyphs and Pictographs)، که منتج به کشف و مستند نگاری سنگ نگاره های ایران شده بود؛ در سال 2016  توسط بنیاد بین المللی هنرهای صخره ای برادشاو Bradshow در کشور سوئیس، به نهاد بین المللی آرکئوفید (Archaeofeed) معرفی شد و پس از بررسی ها، دیپلم افتخار گرفت. برای نخستین بار بود؛ که سنگ نگاره های کهن ایران، که نگارنده بطور مستقل و با خون دل های فراوان طی بیش از یک دهه موفق به کشف، مستند نگاری و آیکونوگرافی آنها شده بودم، در نهاد بین المللی آرکئوفید ارزیابی و دیپلم افتخار گرفت؛ که افتخار بزرگی بوده است برای کشور عزیزم ایران.در اینجا از انجمن های باستان شناسی آرکئوفید و بنیاد هنرهای صخره ای برادشاو سپاسگزاری می کنم.با احترام – محمد ناصری فردسنگ نگاره های ایرانسنگ نگاره های ایرانSun, 26 Jul 2026 08:09:02 +0330https://virgool.ir/@m_99962299/تکامل-ارتباطات-از-سنگ-نگاره-ها-تا-هوش-مصنوعی-cjlvtk0oanli(شباهت های شگفت انگیز ظاهری و پیامی سنگ نگاره های ایران (بزکوهی) با سرخپوستان امریکا)ارتباطات، یک جنبه اساسی از وجود انسان است و در طول تاریخ، به طور مداوم برای برآوردن نیازهای متغیر جوامع تکامل یافته است.ارتباطات، با اشکال ابتدایی زبان تصویری آغاز شد. تمدن‌های باستانی نمادها و تصاویر را بر روی سنگ‌ها و دیوارهای غار حک می‌کردند که به عنوان سنگ‌نگاره شناخته می‌شوند. این اشکال اولیه ارتباطات پیام‌های ساده‌ای را منتقل می‌کردند و به عنوان پایه‌ای برای توسعه زبان‌های نوشتاری عمل کردند.۲۷ مهر ۱۴۰۲ (آسوشیتدپرس)The Evolution of Communication: From Petroglyphs to Artificial IntelligenceCommunication is a fundamental aspect of human existence, and throughout history, it has continually evolved to meet the changing needs of societies.Petroglyphs and Pictograms:Communication began with primitive forms of visual language. Ancient civilizations carved symbols and images onto rocks and cave walls, known as petroglyphs. These early forms of communication conveyed simple messages and served as a foundation for the development of written languages.https://wingding.tv/the-evolution-of-communication-from-petroglyphs-to-artificial-intelligence/#:~:text=Communication%20began%20with%20primitive%20forms,t he%20development%20of%20written%20languages.سنگ نگاره های ایرانسنگ نگاره های ایرانMon, 20 Jul 2026 08:38:13 +0330https://virgool.ir/@m_99962299/هنرمندان-تاریخ-بشری-unjkaktvjandبر جای دست و روح بلند هنرمندی که با کوبش سنگ بر سنگ، استخوان درشت نی یا فلز بر سنگ، تاریخ تصویری و اقلیم جغرافیایی (زیستگاه یوزپلنگ) کهن یک سرزمین را به روایت کشیده؛ بوسه می زنم.سنگ نگاره های ایرانسنگ نگاره های ایرانSun, 05 Jul 2026 08:54:46 +0330https://virgool.ir/@m_99962299/سنگ-نگاره-ها-و-پژوهشگر-vd7orq0volqmهرکس عکس سنگ نگاره ها را می بیند؛ یک نگاه سطحی و بعضی ها هم حتی زیر چشمی به آنها می نگرند و رد می شوند. غافل از اینکه هر کدام از آنها دنیایی از احساس های تلخ و شیرین هنرمندان کهن را در قالب کلام تصویر درخود نهفته دارند.مثلا در تصویر زیر، یوز پلنگی نقاشی شده؛ که با دست های بلند و چنگال های تیز و بر افراشته به دنبال یک بچه آهوی کوچک می دود و نزدیک به شکار او است. قطعا هنرمند صدای کمک خواهی و مادر خواهی بچه آهو را می شنیده؛ که یاور می خواسته است. آن صداهای حُزن انگیز در لحظه های پایانی زندگی اش به گوش هنرمند می رسیده است. چه صحنه ی غم انگیزی بوده؛ اگر در چند قدمی آن، مادرش هم صدای بچه ی خود را می شنیده و جرات نزدیک شدن نداشته است.نقاشی کهن از یک یوز پلنگ ، که در تعقیب یک بچه آهو است مادر روی تپه ی مشرف به این رخداد شوم، صحنه ی شکار بچه اش و تکه تکه شدنش را می بیند و بر خود می پیچید و آخر با چشمانی اشکبار از ترس کمی عقب تر می رود و گه گاهی پشت سرش را نگاه می کند و نمی تواند باور کند و دل بکند و...همه ی آن صحنه ی غم انگیز بر روی این تخته سنگ، بدست هنرمندی با احساس حک و بعد از گذشت هزاران سال هنوز مادر منتظر بچه اش و بچه ی آهو منتظر کمک مادر در تاریخ و کاینات فریاد می زنند و هنرمند چه زیبا و به سان یک رخداد عینی آن صحنه ی تلخ را به روایت تصویر کشیده است و اینجا فقط و تنها پژوهشگر است؛ که صدایشان را می شنود و سر بر تخته سنگ و نقاشی کهن می گذارد و برایشان گریه ها می کند.با احترام- محمد ناصری فرد6 تیرماه 1405  نگارنده در کنار تخته سنگی که برآن نقاشی یک یوز پلنگ در تعقیب بچه آهو آفریده شده است.تخته سنگی که برآن نقاشی یک یوز پلنگ در تعقیب بچه آهو دیده می شودنگارنده در کنار تخته سنگی، که بر آن نقاشی یک یوز پلنگ در تعقیب بچه آهو آفریده شده است.سنگ نگاره های ایرانسنگ نگاره های ایرانTue, 30 Jun 2026 09:54:17 +0330https://virgool.ir/@m_99962299/رزمه-مطالعاتی-بر-سنگ-نگاره-های-ایران-dbfzqcahlysaمحمد ناصري فرد باستان شناس نقاشی های غـارها و کوه های ایران است؛ وی داراي تحصيلات دكتراي باستان شناسي هنر[1] با تجربـه حدود ۲۵ سال پژوهش هاي مستمر ميداني در غارها و كوه هاي ايران(با پايـي که مجروح است؛ حـدود ۷۵۰۰۰۰ كيلـومتر پيــاده و سـواره به عشق سربلـــندي ايـران عزيز راه ها رفته؛ مسافتی بیش از ۱۵ دور به گرد کُـره زمین ) و ديگر نقاط جهان می باشد؛ كـه منتج به كسب تجربه و دانش تخصصي مطالعه روي نقوش صخره اي(نقاشي هاي كهن غـارها و كوه هاي ايـران و جهـان) شده است. وي با ديگـر محافل علمي بيرون از ايران همكاري و تعامل مطالعاتي[2] داشته و اين امر سبب شده تا سنگ نگاره هاي ايران به ديـگر نقاط جهـان بيشتر معرفي شوند. لازم به ذكـر است كـه نامبرده جــایزه باستان شناسـی Archaeofeed سال ۲۰۱۶ اروپا را برنده شده و يك فعال شناخته شده در خصوص باستان شناسي نقاشی هاي كهن غـارها و كوه هاي ايـران و جهان است. وي برای نخستین بار در ایران موفق به انتشار مقاله های علمي (Prehistoric Petroglyphs of Iran ) متعدد در جرايد، بيش از ۹۰ مصاحبه ي خبري اختصاصي در ارتباط با هنرهاي صخره اي در ايران، بیرون از ایران و تأليف شش جلد كتاب در زمينه هاي مختلف شده است كه سه جلد از آنها به نام هاي:"موزه هاي سنگي"، " هنرهاي صخره اي" و نيز كتاب "سنگ نگاره هاي ايران- نمـادهاي انديشه نگـار"مرتبط با سنگ نگاره هاي ايران و جهان است. قسمت هايي از محتواي سريال مستند يازده قسمتي سنگ نگاره هاي تيمره که از شبكه چهار سيما بارها پخش شد، مبتنی و برگرفته از کتاب های اشاره شده است.وي بیش از 5۰۰ دقيقه پژوهش مستندهاي تلويزیوني هنرهاي صخره اي کهن (Prehistoric Rock Arts) در داخل و خارج از ايران انجام داده كه پژوهش يكي از آنها در جشنواره ي مراكز راديو تلويزيوني استان ها، در تابسـتان ۱۳۸۷ شيراز ديپلم افتخار گـرفت.همکاری و پژوهش در ساخت مستند The ibex code (معرفی و چرایی فراوانی نقوش بزکوهی سنگ نگاره های ایران و جهان و پیوستگی پیام جهانی آنها) در ســال ۲۰۱۷ در عرصه ی جهانی به کـارگردانی Eran Barnea از ایالت کالیفرنیا در امریکا.موافقت با در خواست همکاری سازمان مرکز باستان شناسی بالتیک و اسکاندیناوی به مدیریت دکتر Oliver Grimm در کشور آلمان در سال ۲۰۱۷، برای نوشتن کتاب هنرهای صخره ای دنیا، لازم به ذکر است که معرفی سنگ نگاره های ایران و قسمتی از فلات ایران را وی انجام داد. او در ارتباط با تهیه کتاب راهنمای سفر به ایران و معرفی جاذبه های دیدنی ایران، اثر دکتر پیتر کربر Peter Kerber ایران شناس آلمانی، همکاری داشته و صفحاتی از آن کتاب برای نخستین بار، به معرفی سنگ نگاره های کهن ایران ( ۱۵۰۰۰پ. تیمره) به زبان آلمانی اختصاص داده شد و شماره تماس مستقیم او هم برای علاقه مندان آلمانی در کتاب مذکور آورده شده است.در كتاب سنگ نگاره هاي ايران- زبان مشترك جهاني Iran Petroglyphs ,Universal Common language براي نخستين بار، نقوش سنگ نگاره هاي ديگر نقاط جهان، طرح روي سفالينه هاي ماقبل تاريخ ايران، با نقوش سنگ نگاره هاي كهن نقاط مختلف ايران تطبيق داده شده است.وي موفق به كـشف بيش از بيـست كتيبه ي خـطـي از هزاره ي دهـم پ.م. تـا دوره ي اسـلامي شده كه به سـيـر تَطَـوّر خط در ايران معـروف است Pictogram-ideogram-logogram-rebus-syllobic-alphabetic. ريـز آنهـا عبـارت است از : خطـوط تصويري، انديشه نگار، پیش ايلامی، ايلامي، پهلوي( هام دبيره و نيم گشته )، كوفي، عربي و فارسي؛ لازم به ذكـر است براي اولين بار در ايران سير تَطَـوّر خط از تصويري تا الفبايي كشف شده كه دركتاب سنگ نگاره هاي ايـران، نمـادهاي انديشه نگار، گزارشی از آن موجود است. در سال ۱۳۸۷ جهت مجـموعه ي فرهنگي تاريخي كاخ نياوران، بيش از بيـست مـولاژ (تنديس) از سير پيدايش و تَطَـوّر خطوط اشاره شده با همكاري وی و پژوهشكده ي خـط شناسي و مركز كتيبه شناسي ميراث فـرهنگي ايران تهيه شـد.[3] -------------------------------------------۱- وي فارغ التحصيل از دانشگاه ليـدون مالزي در رشته باستان شناسي هنر است.۲- بنيــاد باستان شناسی، انسان شناسی بـرادشـاو Bradshaw در کشور سوئیس، (Iran Rock Art & Middle East Rock Art )http://www.bradshawfoundation.com/middle_east/iran_rock_art/index.php http://archaeofeed.com/page/56/ ۳ – کتابچـه افتتاح بـاغ کتیبه های کـاخ نیــاوران- زمستان ۱۳۸۷پروفسور جان براور و پروفسور گاس وان وین از متخصصین هنرهای صخره ای اروپا- سال 1387سنگ نگاره های ایرانسنگ نگاره های ایرانMon, 22 Jun 2026 21:32:20 +0330https://virgool.ir/@m_99962299/بدون-عنوان-ebiysyn3qdc0ภาพสลักแพะภูเขา บริเวณเนินเขาใกล้กับเมืองโคเมน ประเทศอิหร่าน ภาพถ่ายเมื่อเดือนตุลาคม 2016 (AFP PHOTO / ATTA KENARE)ภาพสลักแพะภูเขา บริเวณเนินเขาใกล้กับเมืองโคเมน ประเทศอิหร่าน ภาพถ่ายเมื่อเดือนตุลาคม 2016 (AFP PHOTO / ATTA KENARE)... อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่เผยแพร่ วันพุธที่ 14 ธันวาคม พ.ศ.2559ดร.โมฮัมเมด นาเซริฟาร์ด (Mohammed Naserifard) ใช้เวลานานหลายปีในการสำรวจเนินเขาและทุ่งทะเลทรายในเขตโคเมน (Khomein) ภาคกลางของประเทศอิหร่าน เพื่อทำการศึกษาภาพสลักโบราณอายุหลายพันปีในแถบนี้แทบทั้งหมดด้วยตัวคนเดียวAFP PHOTO / ATTA KENAREภาพที่พบมีทั้งภาพของนายพราน การเต้นระบำ ภูติผีปีศาจ และสัตว์ต่างๆ โดยเฉพาะภาพแพะภูเขา โดยส่วนใหญ่ภาพเหล่านี้มีอายุหลายพันปี นอกจากนี้ยังมีภาพเขียนเป็นรูปวงกลมจำนวนมาก ซึ่งน่าจะเป็นสัญลักษณ์ทางศาสนาที่คาดว่าน่าจะมีอายุเก่าแก่มากถึง 4 หมื่นปี และเป็นหนึ่งในงานศิลปะบนก้อนหินที่เก่าแก่ที่สุดในโลกอย่างไรก็ดี การระบุอายุที่ชัดเจนของมันสำหรับนักโบราณคดีชาวอิหร่านถือเป็นเรื่องลำบาก เนื่องจากพวกเขาไม่อาจเข้าถึงเทคโนโลยีสมัยใหม่ด้วยเหตุผลทางการเมืองAFP PHOTO / ATTA KENARE... อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่“การคว่ำบาตรทำให้เราขาดเทคโนโลยี” นาเซริฟาร์ดกล่าว “เราหวังว่าการที่สถานการณ์เริ่มดีขึ้น เราจะสามารถนำเข้าเทคโนโลยีพวกนี้มายังอิหร่าน ซึ่งจะช่วยให้เราได้รับข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ที่มีความแม่นยำมากขึ้นจากภาพสลักพวกนี้”รายงานของ The Independent กล่าวว่า ผลจากการคว่ำบาตรโดยสหรัฐฯ ทำให้นักวิทยาศาสตร์อิหร่านไม่อาจใช้เครื่องมือวิเคราะห์ด้วยยูเรเนียม ซึ่งเป็นเครื่องมือสำคัญที่จะสามารถใช้ในการวิเคราะห์อายุวัตถุโบราณได้อย่างแม่นยำได้ไม่เพียงเท่านั้น รายงานของ AFP กล่าวว่า การคว่ำบาตรจากนานาชาติทำให้นักวิจัยอิหร่านไม่อาจได้รับความร่วมมือจากนักวิจัยในต่างแดน ขาดแคลนเครื่องมือที่มีวิทยาการล้ำหน้า ไม่อาจเข้าถึงงานวิจัยที่ทันสมัย และยังขาดเงินทุนสำหรับการดำเนินการอีกด้วยแต่หลังการทำข้อตกลงนิวเคลียร์เมื่อปีที่แล้ว ตอนนี้องค์กรต่างชาติเริ่มให้ความสนใจในงานของ นาเซริฟาร์ด กองทุนจากสวิสได้เข้ามาสนับสนุนงานของเขา และช่วยดึงความสนใจจากนานาชาติได้มากขึ้นด้าน เกเนวีเวอ ฟอน เพตซิงเกอร์ (Genevieve von Petzinger) ผู้เชี่ยวชาญด้านงานศิลปะบนผนังถ้ำจากแคนาดาบอกว่า งานของ นาเซริฟาร์ด มีความสำคัญมาก และเป็นหลักฐานช่วยยืนยันทฤษฎีที่ว่า มนุษย์เริ่มพัฒนางานศิลปะบนฐานเดียวกันก่อนอพยพจากแอฟริกา และอิหร่านก็เป็นเหมือนชุมทางที่มนุษย์เดินทางผ่านก่อนแยกย้ายไปตามทิศต่างๆ ทั่วโลก... อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : https://www.silpa-mag.com/news/article_4799Iranian archeologist Mohammed Naserifard displays ancient engravings in the hills outside the town of Khomeyn (AFP/Getty Images)https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/world-oldest-rock-drawings-archaeologist-iran-khomeyn-mohammed-naserifard-a7470321.htmlخبـــــــــــر گــــــــــزاری تایـــوان و سنگ نگاره های ایران ------------------------باستان شناسان ایرانی معتقدند که حکاکی‌های سنگی با قدمت بیش از ۴۰ هزار سال را کشف کرده‌اند که یکی از قدیمی‌ترین آثار هنری جهان است.این حکاکی‌ها بزهای کوهی را در دامنه تپه‌ای در نزدیکی شهر خمین، ایران نشان می‌دهند. عکس گرفته شده در اکتبر ۲۰۱۶ (عکس از خبرگزاری فرانسه / عطا کنار).منتشر شده در چهارشنبه، ۱۴ دسامبر ۲۰۱۶دکتر محمد ناصری فرد سال‌ها را صرف کاوش در تپه‌ها و دشت‌های کویری منطقه خمین در مرکز ایران کرد تا به تنهایی تقریباً تمام حکاکی‌های سنگی باستانی این منطقه را که قدمت برخی از آنها به هزاران سال می‌رسد، مطالعه کند.عکس از خبرگزاری فرانسه / عطا کناراین حکاکی‌ها شامل تصاویری از شکارچیان، رقص، ارواح و حیوانات مختلف، به ویژه بزهای کوهی است. قدمت بیشتر این حکاکی‌ها هزاران سال است. علاوه بر این، نقاشی‌های دایره‌ای متعددی، احتمالاً نمادهای مذهبی، وجود دارد که تخمین زده می‌شود قدمت آنها به ۴۰ هزار سال برسد و آنها را به یکی از قدیمی‌ترین آثار هنری روی سنگ در جهان تبدیل می‌کند. با این حال، تعیین سن دقیق آنها برای باستان شناسان ایرانی همچنان دشوار است. زیرا آنها به دلایل سیاسی به فناوری مدرن دسترسی ندارند.عکس از خبرگزاری فرانسه / عطا کناریناشری فرد گفت: «تحریم‌ها ما را از فناوری محروم کرده است. امیدواریم با بهبود اوضاع، بتوانیم این فناوری را به ایران وارد کنیم که به ما کمک می‌کند داده‌های علمی دقیق‌تری از این حکاکی‌ها به دست آوریم.»ایندیپندنت گزارش داد که در نتیجه تحریم‌های ایالات متحده، دانشمندان ایرانی قادر به استفاده از ابزارهای تحلیلی اورانیوم نیستند که برای قدمت‌گذاری دقیق آثار باستانی بسیار مهم است.علاوه بر این، گزارش خبرگزاری فرانسه بیان کرد که تحریم‌های بین‌المللی مانع از همکاری محققان ایرانی با محققان خارجی شده است که منجر به کمبود ابزارهای پیشرفته، دسترسی محدود به تحقیقات پیشرفته و بودجه ناکافی شده است.اما پس از توافق هسته‌ای سال گذشته، سازمان‌های بین‌المللی اکنون به کار ناشری فرد علاقه‌مند شده‌اند. یک صندوق سوئیسی برای حمایت از کار او وارد عمل شده و به جلب توجه بیشتر بین‌المللی کمک کرده است.ژنیویو فون پتزینگر، متخصص هنر غار کانادایی، گفت که کار ناشری فرد بسیار مهم است و شواهدی را برای حمایت از این نظریه ارائه می‌دهد که... انسان‌ها قبل از مهاجرت از آفریقا، توسعه هنر را بر پایه مشترکی آغاز کردند و ایران به عنوان چهارراهی بود که انسان‌ها قبل از پراکنده شدن در جهات مختلف جهان از طریق آن سفر می‌کردند... مقاله اصلی را در اینجا بخوانید: https://www.silpa-mag.com/news/article_4799سنگ نگاره های ایرانسنگ نگاره های ایرانSat, 13 Jun 2026 07:17:26 +0330https://virgool.ir/@m_99962299/petroglyphs-prkbuulu1gsdA beautiful painting of the overlapping of timeتابلویی زیبا از روی هم قرار گرفتن زمانRock arts of Iran, The are Ancient Narratives  carve in stones هنرهای صخره‌ای ایران، روایت‌هایی باستانی هستند که بر سنگ‌ها حک شده‌اندسنگ نگاره های ایرانسنگ نگاره های ایرانSat, 06 Jun 2026 21:44:28 +0330https://virgool.ir/@m_99962299/عکاسکان-شب-و-سنگ-نگاره-های-کهن-ایران-و-جهان-heu34ztbwwn8-heu34ztbwwn8-heu34ztbwwn8عده ای از عکاسان هنرمند که به دنبال کشف و نمایش پدیده های نو و جذاب در جهان هستند؛ این بار تلاش و کوشش دارند؛ تا با سختی ها و صبر فراوان در سرماهای استخوان سوز و گرمای عرق ریزان، ساعت ها بر فراز کوه ها، پای دوربین های خود در کنار سنگ نگاره ها بنشینند؛ تا گردش زمین و هنرهای صخره ای را به گرد ستاره قطبی و دیگر صورت های فلکی آسمان ها ثبت کنند و برای جهانیان و آیندگان به نمایش بگذارند.خوشبختانه نگارنده این سعادت را داشتم؛ تا برای نخستین بار در ایران، همراه با هنرمند بزرگ عکاسی و منجم ایران، جناب بابک تفرشی و دیگران دوستان در شب های زمستان سال 1387، سنگ نگاره های کهن تیمره را به روایت تصویر در شب داشته باشیم.عکاسی شب پلنگ دره تیمره همراه با گردش به دور ستاره قطبی، جناب بابک تفرشی  در 2012 عکس بر گزیده سایت ناسا شد؛ که افتخاری بزرگ برای ایران و جناب بابک تفرشی شد.از سال 1387 به بعد گروه های زیادی از عکاسان شب تلاش دارند؛ تا راه و مسیر استاد بابک تفرشی را ادامه دهند. نگارنده از تلاش های آنها در راستای معرفی کهن ترین آثار تاریخی و هنری کشور عزیزمان سپاس فراوان دارم و در اینجا تعدادی از عکس های زیبا هنرمندان عکاسان شب سنگ نگاره های تیمره در ایران و جهان را تقدیم می کنم. با احترام – محمد ناصری فرداول خرداد 1405عکس برگزیده سال 2012آقاي اوشين، استاد بابك تفرشي و نگارنده در كنار سنگ نگاره هاي تيمره- تابستان 1387عکس در شب تخته سنگ غول پیکر تیمره با نقاشی های کهن و صورت های فلکی ، عکاس بابک تفرشی تاریخ : زمستان 1387عکس در شب تخته سنگی در تیمره با نقاشی های کهن ، عکاس بابک تفرشی تاریخ : زمستان 1387عکس در شب تخته سنگی در تیمره با نقاشی های کهن گوزن شوکا و ستاره قطبی ، عکاس بابک تفرشی تاریخ : زمستان 1387 - این نقش زیبا در سال 1401 بدست معدنکاران نابود شد.عکس در شب نقاشی کهن انسان بالدار تیمره با کهکشان راه شیری ، عکاس : حمید احمدی تاریخ : زمستان 1395عکس در شب نقاشی کهن پلنگ های بزرگ در تیمره با کهکشان راه شیری ، عکاس : ناصر میزبانی تاریخ : زمستان 1397عکس در شب نقاشی کهن در تیمره با کهکشان راه شیری ، عکاس : روح الله هاشمی تاریخ : زمستان 1398نگارنده در کنار نقاشی های کهن در تیمره ، عکاس : روح الله هاشمی تاریخ : زمستان 1398عکس در شب نقاشی های کهن در تیمره با کهکشان راه شیری ، عکاس : سید مهرداد شریفی تاریخ : زمستان 1399عکس در شب نقاشی کهن پلنگ در تیمره با کهکشان راه شیری ، عکاس : مجید سامانیان تاریخ : زمستان 1398نگارنده کنار نقاشی های کهن در تیمره با کهکشان راه شیری ، عکاس : بابک تفرشی تاریخ : زمستان 1387سنگ نگاره های ایرانسنگ نگاره های ایرانSat, 23 May 2026 08:57:29 +0330https://virgool.ir/@m_99962299/هنرهای-صخره-ای-ایران-tl2n5sfdb7om-tl2n5sfdb7om  سنگ نگاره ها، یا هنرهای صخره ای كهن ترين آثار تاریخی و هنری به جا مانده از بشرند؛ كه در آنها راز و رمزهاي فراوان نهفته است. سنگ نگاره ها پنجره هایي رو به گذشته هاي دور هستند؛ كه از منظرگاه شان Perspective مي توان زندگي انسان هاي اعصار كهن را رصد كرد. به تعبیری بستر حروف رمزی، خط، تبادل پـیــام، زبان، تاریخ، اسطوره ‌ها، هنر و فرهنگ در سنگ نگاره ها نهفته است و یکی از   بهترین ابزارهای رمزگشایی پیش از تاریخ هستند .  هنرهاي صخره اي (Rock Arts-Petroglyphs and Pictographs) اسناد دست اولي هستند؛ كه پژوهشگران را با ترجمان فرهنگ ها در اقليم ها و زمان هاي مختلف آشنا مي‌‌کنند و سخن گفتن آنها با كمك تصاویر و نشانه‌هايي است؛ كه اغلب در همه ي زمان ها و مكان ها، براي همه ي ملل جهان يكسان بوده است.سنگ نگاره ها از مباني هنر بشري محسوب مي شوند و براي كساني كه تمايل به فعّاليّت در عرصه هاي مختلف هنري دارند؛ از ياري گرهاي مناسب هستند. از طرف ديگر براي استقرار هنر، طراحان لباس، فرش، تزيينات، پيكره سازان، سفالگران، تزيينات داخل ساختمان و گچ بري ها، گرافيست ها، طرح آفريني هاي روي ظروف، صنایع دستی و... بسيار زيبا و الهام بخشند و نشان هاي ملّي و كهن را تداعي مي كنند.   محوطه های سنگ نگاره ها، کتاب های سنگی هستند؛ که نویسندگان و هنرمندان شان در دوره‌های مختلف، زمانی که انسان هنوز زبان مشخصي برای گویش و خطّی برای نوشتن نداشت (دوران غارنشيني)؛ با بهره گيري از آنها سخن گفته و زندگی خود و دیگر همنوعان و حتی محیط اقلیمی را تصویر کرده اند. تعداد آنها فقط در یک منطقه ي محدود در ایران بیش از ۲۱ هزار[1] مورد است؛ که عمر بعضی از آنها 000,40 هزار سال است[2] و بشر تاکنون موفق به کشف هیچ پدیده ي تاریخی و هنری بدین قدمت نشده است.   هنـرهاي صخـره اي نمادهاي سرمايه اي جوامع بشري محسوب مي شوند؛ كه با بهره گيري از آنها مي توان به توليد ثروت و فرهنگ كمك كرد.نگارنده در کنار کهن ترین کتیبه خط ایراننگارنده در دره ای سخت دسترس و در کنار تخته سنگی پر از نقاشی های کهن، که طی هزاره ها به دست هنرمندان باستان آفریده شده اند.نگارنده در کنار تخته سنگی بزرگ، که همچون یک کتاب سنگی طی هزاره دو طرف آن پر از نقاشی های کهن و گوناگون شده است.نگارنده در کنار تخته سنگی، که هنرمندی عکس شترش را به حالت یک شوخی باگردنی کج و غیر متعارف حک کرده است. براستی آن هنرمند شوخ طبع اکنون کجاست؟[1]-  محوطه هاي 34 گانه تيمره (كوه هاي اطراف خمين)[2]-  مارسل اُت Marcel Ot Professor ، كتاب موزه هاي سنگي، هنرهاي صخره اي (سنگ نگاره هاي ايران ) ص 20 تا 22، اثر نگارنده؛      خبرگزاري ميراث فرهنگي ۱۳۸۷/۵/۲۱ - 11:26:00   سنگ نگاره های ایرانسنگ نگاره های ایرانWed, 20 May 2026 11:00:25 +0330https://virgool.ir/@m_99962299/جایگاه-و-اهمیت-سنگ-نگاره-های-کهن-در-دو-کشور-آسیایی-dogdluni32i9-dogdluni32i9-dogdluni32i9سنگ نگاره ها(petroglyphs)،آثار هنری بجا مانده از انسان ها، طی دوره های مختلف بر روی کره زمین هستند و اه تمدن شرق در هند و جایگاه سنگ نگاره های کهن در حاشیه رودخانه سند، جالب آنکه بیشترین تکرار نقاشی هم بزکوهی ( نماد ایلام کهن) و آنها هم بزکوهی را نماد کار خود قرار داده اند.خوشبختانه طی مطالعات بر روی نقاشی های 25 تا از استان های ایران، سایت های متعددی از سنگ نگاره های کهن، چه رنگین نگاره و چه کوبشی دیده و یافته ایم، که شایستگی های فراوان برای ثبت جهانی (کشور پاکستان در آن راستا بسیار موفق عمل کرده اند) آنها و ایجاد پارک سنگ نگاره ها دارند؛ که متاسفانه اقدامی مناسب صورت نگرفته و امید داریم در آینده کارکردهای مناسب بر آنها صورت پذیرد. ظرف های سفالی متعدد در حاشیه رود سند کشف شده؛ که طرح روی اغلب آنها همچون سفال های ایران بزکوهی است(3000 پ.م.).که ریشه در باورهای نهفته در نقاشی های کهن سنگ نگاره ها دارند؛ بزکوهی برای آنها مقدس بوده (نمایی از فرشته) است.    1 -نمایی از رود سند، خاستگاه تمدن شرق در هند و جایگاه سنگ نگاره های کهن در حاشیه رودخانه سند، جالب آنکه بیشترین تکرار نقاشی هم بزکوهی ( نماد ایلام کهن) و آنها هم بزکوهی را نماد کار خود قرار داده اند. در کنار سنگ نگاره های سایت مقدس هونزا (هالدیکیش) در کنار رود سند در کشور پاکستان هم که ثبت جهانی(در فهرست یونسکو قرار گرفته) شده؛ هنوز در روزهایی خاص توسط مردم در کنار آنها اجرای مراسم آیینی می شود.   2- پیوستگی ظاهری و پیامی طرح روی سفال های پیش از تاریخ دره سند (3000 پ.م) با نقاشی های کهن سنگ نگاره های کنار رود سند«یک سنگ بزرگ در هونزا که عمدتاً با نقاشی‌های ساده از بزکوهی و بزغاله پوشیده شده است، به همین دلیل نام آن صخره «Haldeikish» است؛  به معنای «محلی از بزهای زیاد» است. بزکوهی حیوانی بسیار مورد احترام برای ساکنان هونزا است؛ که تا به امروز رقص آئینی بزکوهی را انجام می دهند. در دوران شمنیسم، مرد مقدس معمولاً سر بز (سیماچه بزکوهی) می‌پوشید و پس از فرو رفتن در خلسه عمیق، به فال‌گویی و پاسخ به سؤالات مربوط به آینده می‌ پرداخت. '2- پیوستگی ظاهری و پیامی طرح روی سفال های پیش از تاریخ دره سند (3000 پ.م) با نقاشی های کهن سنگ نگاره های کنار رود سند 'This rock is predominantly covered in simple drawings of ibexes and goats hence the name of the rock -' Haldeikish' means 'a place of many ibex'. The ibex is an extremely revered animal for the inhabitants of Hunza, who to this day perform ritual ibex dance. In the times of Shamanism, a holy man would usually wear the head of an ibex and after falling into a deep trance, would proceed to tell fortunes and answer questions about the future.  1-  Photographs By Mamoona Parvaiz SahibaPhotographs By Mamoona Parvaiz Sahiba      پیوستگی نقاشی های کهن سنگ نگاره های ایران از منظرهای پیام و مضامین با سنگ نگاره های کهن لاداخ در هندوستان و هونزا در پاکستان بقدری زیاد و در هم تنیده است؛ گویی همه ی آنها را یک هنرمند در هزاره های پیش آفریده است؛ که نشان از گستره و قلمرو فرهنگی کهن ایران در شرق و فلات ایران دارد.   بیشترین نقاشی های کهن کوه ها و دره های فلات ایران تا تبت، پامیر و مغولستان بزکوهی است؛ که رد پای آنها به فراوانی با شباهت های ظاهری و پیامی یکسان بعدها طرح روی سفالینه های پیش از تاریخ شده است.بیشترین فراوانی نقاشی های کهن سنگ نگارهای قاره آسیا: شرق آسیا (مغولستان) تا حاشیه دریای مدیترانه و از شمال کشورهای آسیای میانه تا سیبری ( روسیه) و جنوب آسیا تقریبا تا یمن و عربستان بزکوهی است؛ با همان سبک هنری و مضامین و پیام ها که در ایران باستان آفریده شده اند.4- شباهت های ظاهری و پیامی طرح روی سفال پیش از تاریخ (3000 پ.م) با نقاشی کهن بزکوهی سنگ نگاره در ایران (تیمره، جهانقله)با احترام- محمد ناصری فرداردیبهشت 1405 سنگ نگاره های مغولستان با بیشترین نقاشی های بزکوهیسنگ نگاره های مغولستان همچون سنگ نگاره های کهن ایران با بیشترین نقاشی های بزکوهیسنگ نگاره های عربستان با بیشترین نقاشی های بزکوهیسنگ نگاره های یمن با بیشترین نقاشی های بزکوهیسنگ نگاره های ایرانسنگ نگاره های ایرانWed, 20 May 2026 10:40:45 +0330https://virgool.ir/@m_99962299/رد-پای-سرخپوستان-امریکا-در-میان-سنگ-نگاره-های-کهن-ایران-yxvsvmvzacox-yxvsvmvzacox-yxvsvmvzacox-yxvsvmvzacox-yxvsvmvzacox-yxvsvmvzacox-yxvsvmvzacox-yxvsvmvzacox-yxvsvmvzacox-yxvsvmvzacox-yxvsv-yxvsvmvzacoxدر بیش از دو دهه ای که نگارنده بر روی سنگ نگاره های غارها و کوه های ایران و دیگر نقاط جهان مطالعات میدانی و اینترنتی داشته؛ به شگفتی هایی بر خورد کرده؛ که بسیارجالب و مسحور کننده بوده است. یکی از آن شگفتی ها، شباهت های ظاهری و پیامی نقاشی هایی از سنگ نگاره های کهن ایران با سرخپوستان بومی امریکا است. 1- نقاشی های بزکوهی Ibexاز همه جالب تر شباهت های ظاهری، پیامی و سبک های هنری نقش های بزکوهی نقاط مختلف ایران و ایالت های : نوادا، یوتا، کالیفرنیا، آریزونا، نیومکزیکو و کنتــاکی است.حتی میزان فراوانی نقاشی های بزکوهی با سبک های هنری و پیام های یکسان با نقاط مختلف ایران را، در میان نقاشی های کهن و بجا مانده از سرخپوستان امریکا هم می توان دید.بعضی از نقاشی ها و نمادهای کهن حکاکی شده بر دیواره ی کوه ها و غارها در ایالت های ذکر شده در امریکا، بقدری شبیه نقاشی ها و نمادهای کهن ایران هستند؛ که گویی یک هنرمند در یک دوره تاریخی آنها را آفریده است(تصویر شماره 1)1 -  دو تصویر از سنگ نگاره های دو کشور ایران و امریکا، بوم سیاهرنگ با نقاشی های بزکوهی سبک هنری اندیشه نگار متعلق به ایران و تصویر سمت چپ با رنگ قرمز و نقش های متعدد بزکوهی با همان سبک هنری متعلق به سرخپوستان ایالت یوتا (موآب)در امریکا، که گویی نقاشی های هر دو بوم ها را یک هنرمند آفریده است؟!  بررسی های ما در ایران و حاصل مطالعات پژوهشگران و باستان شناسان در ایالت های متعدد امریکا، گواه بر آن دارند؛ که حتی سیر استیلیزاسیون Abstre نقش های بزکوهی و نمونه های خاصی که فقط در میان سنگ نگاره های ایران و بعدها در قالب طرح سفالینه های پیش از تاریخ کشف و گزارش شده اند؛ در دنیا فقط متعدد در میان نقاشی های سرخپوستان امریکا دیده   می شود (نقاشی های بزکوهی دو سر)؛ که آن شباهت های ظاهری و پیامی برای پژوهشگران و باستان شناسان بیرون از ایران هم شگفت انگیز بوده است. 2-  تندیس بزکوهی دو سر و دوبال زرین ایلام- 500 پ.مگفتنی است؛ که مطالعات ما بر روی نقاشی های برکوهی دو سر و دو بال (سنگ نگاره های کهن، تندیس های مفرغی و زرین ایلام و سفال ها)، گواه و نشان بر تاکید خواسته ی هنرمند دارد( ای فرشته حتما و فراوان بر خواسته ی من جامه عمل بپوشان).                                                                                                                                گفتنی است که ردپای بزکوهی دو سر را در هنر مفرغ و زرین کاری ایلام متعدد می بینیم؛ که در گچ بری های دوره ساسانی در ایوان مداین هم دیده می شود؛ که با هوشمندی تمام، بدست دانشمند بزرگ ایرانی، دکتر محسن مقدم(1315)، با کمی تغییرات آرم دانشگاه تهران شده است. 3- تطبیق نقاشی های بزکوهی ایران و سرخپوستان امریکا بدست  نگارنده و نگاه و نظر پژوهشگران جهانحاصل مطالعات تطبیقی ما بر روی سیر نماد شدن و شباهت های ظاهری و پیامی بزکوهی در قالب: تصاویر، مقاله ها و گزارش ها برای پژوهشگران و محققین بیرون از ایران بقدری جالب و جذاب است؛ که در قالب رفرنس و سند از آنها بهره گرفته شده است؛ که یک نمونه آن در قالب بزکوهی دو سر ایران و سرخپوستان امریکا در این صفحه دیده می شود (تصویر شماره 3).                                              Pleistocene Coalition newsنشست و گزارش میدانی که در سال 2016 با خبرگزاری فرانسه در خصوص سنگ نگاره های ایران و بویژه چرایی فراوانی نقاشی های کهن بزکوهی در قالب نوعی نماد در میان ایرانیان باستان (The ibex code) داشتم؛ پژوهشگران و باستان شناسان امریکا هم از طریق دنیای مجازی عنوان داشتند؛ که دقیقا در ایالت های متعدد امریکا هم نقاشی های بجا مانده از سرخپوستان هم، اغلب نقش های بزکوهی است(یوتا، آریزونا، کالیفرنیا، نیومکزیکو، نوادا و...) و پیشنهاد همکاری در راستای ساخت یک مستند تلویزیونی بر چرایی و راز آن سبک های هنری، شباهت های ظاهری و پیامی نگارگران ایرانی و سرخپوستان امریکا داشتند؛ که موافقت شد و مستند ساخته شد.نگارنده در کتاب: سنگ نگاره های ایران زبان مشترک جهانی، تطبیق های متعدد و گوناگونی از سنگ نگاره های ایران و جهان آورده است؛ که علاقه مندان می توانند پیگیری نمایند.4- بهره گیری از مطالعات تطبیقی بزکوهی دو سر در ایران و سرخپوستان امریکا، در  مجله های علمی امریکا 2- نقاشی های کهن پیچ های حلزونی، Spiral  بر روی بعضی از تخته سنگ های صاف در نقاط مختلف ایران، نقاشی هایی کهن حک شده petroglyph ؛ که دیدن آنها برایمان بسیار جالب بود؛ اما راز و رمز و پیام آنها را نمی دانستیم و فقط از آنها عکس می گرفتیم. تا اینکه با هنرهای صخره ای Rockart  کشور های انگلستان و ایرلند و پروفسور جان براور و پروفسور گاس وان وین آشنا شدیم و با کمال شگفتی شبیه آنها را در دیگر کشورها، در نقاط مختلف دنیا دیدیم و در سال 2002  پروفسور جان براور و پروفسور گاس وان وین برای دیدن سنگ نگاره های تیمره، به ایران آمدند و یکی از علاقه مندی های آنها، دیدن نقاشی های کهن پیچ های حلزونی Spiral در تیمره بود.5 – نمونه ظاهری پیچ های حلزونی که در میان سنگ نگاره های ایران و جهان یافت می شوددر ادامه ی مطالعه بر روی سنگ نگاره های دنیا، متوجه شدیم؛ که نقاشی های متعددی از تصاویر پیچ های حلزونی در گزارش های مطالعات میدانی دانشمندان و گردشگران در امریکا هم به چشم می خورد.اما در دنیا به چرایی و راز و رمز آنها اشاره نشده بود و نگارنده هم با تلاش فراوان در پی یافتن راز و پیام آنها بودم.تا اینکه در سال 2005 در عرصه ی مطالعه و بررسی نمادهای جهانی، تقریبا به پاسخ هایی کوتاه و ناقص از سوال مورد نظر دست یافتم و آن شروع خوبی بود؛ تا بتوانم برای ادامه ی مطالعه بر روی پیچ های حلزونی در میان سنگ نگاره ها ایران و بیرون از ایران کمک بگیرم.6 – نقاشی هایی کهن از پیچ های حلزونی (petroglyph spiral) ایران و سرخپوستان امریکا در ایالت کالیفرنیا (Signal Hill petroglyph)، با     شباهت های ظاهری و پیام های فلسفی! که نشان از باورها و ریشه های مشترک فرهنگی دارند. آنها کتاب های سنگی و تاریخ تصویری از زیست مردمانی هستند؛ که در هزاره های پیش در سرزمین های بسیار بعید از هم یافت می شوند.                    کشف و عکس سنگ نگاره ایران : محمـد ناصری فرد    محل : تیمره (کوه های شمال غرب خمین، سرکوبه)   تاریخ کشف : زمستان 1383    طی ادامه بررسی های چندین ساله ای که بر روی نقاشی های کهن پیچ های حلزونی و دیگر پدیده های مشابه داشتیم؛ به این نتیجه رسیدم؛ که پیچ های حلزونی کهن حک شده؛ نشان از یک پیام فلسفی و باور مشترک جهانی در نقاط مختلف دنیا دارند؛ که رد پای آنها را در کاینات (کهکشان راه شیری)، طبیعت (گل آفتاب گردان)، اعداد ریاضی (فیبوناچی)، گوش انسان و... هم می توان دید.مضمون پیام پیچ های حلزونی بر اساس یافته های نگارنده این است؛ که : همه ی پدیده های جهان یک آغاز خامی و ناپختگی دارند (نقطه صفر) و طی گذر زمان به یک بلوغ، کمال و رشد سنی و... می رسند و پایان آن مسیر، کسب سن پیری، فرو پاشی و رسیدن دو باره به نقطه ی آغاز است؛ که همه ی پدیده های جهان ناگزیر هستند؛ از آن پل گذر کنند (آغاز وجود تا مرگ).به نظر نگارنده، گذشتگان پیام مستور در آن نماد را می دانسته اند؛ یا بهتر بگویم؛ آن نگاه فلسفی را در قالب آن نماد برای هم زیستان و آیندگان به روایت تصویر کشیده اند و برای مردمان آن دوران هم قابل فهم و درک بوده است.7- رد پای پیچ های حلزونی در پدیده های جاندار و بی جان در کاینات  3- نمادهای مشترک سرخپوستان و ساکنان آسیا و ایران در بررسی نمادهای کهن و مشترک در میان مردمان ایران باستان و سرخپوستان ساکن آمریکا( سرخپوستان چروکی در ایالت کنتاکی)، به نمادهایی برخورد کردیم؛ که شبیه آنها را در میان علایم خطوط سطری (Linear) در ایران باستان هم می توان دید( تصویر شماره ۸).8- نمادهای کهن و مشترک در میان مردمان ایران باستان و ساکنان بومی امریکا ( سرخپوستان چروکی در ایالت کنتاکی) که نشان از پیوندهای فرهنگی  مشترک و کهن دارد! شاید هم نشان از کوچ هایی طی هزاره ها از آسیا و فلات ایران از طریق تنگه ی برینگ به آن سرزمین داشته باشد     نکته ی جالب توجه آنکه، نماد مذکور فراوان و طی دوره های مختلف در نقاط مختلف ایران و حتی آسیای میانه به چشم می خوردِ؛ که در کتاب : سنگ نگاره های ایران زبان مشترک جهانی آورده ایم و از همه جالب تر آنکه آن نمادها هم اکنون در میان ساکنان بومی مناطق ایران( قوم قشقایی و لُـر) در قالب نمادهای قبیله ای استفاده می شود و کار برد دارد(تصویر شماره 9).9-   نماد  مشترک ایرانیان باستان و سرخپوستان چروکی در ایالت های کنتاکی و نیومکزیکوشگفت آنکه در میان رنگین نگاره های پیر گوران در سراوان ( حدود 5000 پ.م) هم به طرز زیبایی در قالب نماد و نمادهای تاکیدی در آورده شده است!بررسی های ما بر روی سنگ نگاره های ایران و نمادهای خطی آسیای میانه، نشان از آن دارد؛ که این نماد یک گره از گیاه مقدس هوم، هومه، سومه، ارمک، ریش بز و Ephedra است؛ که به گیاه مانی هم معروف است و عصاره ی آن کارکردهای اعجاز گونه در درمان بیماری ها (رستم زایی رودابه همسر زال) و کاربست در آیین ها (هیـومـه) داشته و هنرمندان یک گره از آن را در قالب نوعی دعای جاودانگی بهر جسته اند و در کتیبه های خطوط سطری( تیمره) یا پیش ایلامی (2300 پ.م، طرح روی جلد کتابچه افتتاح باغ کتیبه های کاخ نیاوران- زمستان 1387) هم دیده   می شود؛ که در قالب یکی از  آرزوهای (جاودانگی) هنرمند آورده شده است. در رنگین نگاره های  pictographپیر گوران در سراوان ( بلوچستان) هم بشکل تاکیدی و فوق العاده زیبا آورده شده؛ که در قالب نمادهای مفرغی کهن، در کشور افغانستان هم کشف شده است ( تصویر صفحه  212 از کتاب ، سنگ نگاره های ایران زبان مشترک ).10-  رنگین نگاره کهن و منحصر بفرد در ایران، که هنرمند گیاه هوم ( برگ های میله ای و متقابل) و گره های منفرد و تاکیدی را به زیبایی و هنری جذاب نقاشی کرده؛ که شاهکاری از روایت تصویری و سیر تطور هنر سخنگو است        از این دست نمادها از گذشته های دور، متعدد در میان مردمان ایران باستان و سرخپوستان امریکا به چشم می خورد؛ که کاربست های مشترک یا گوناگون داشته اند؛ که ما برای ایجاد فرصت و مجال معرفی دیگر پدیده ها، به این یک نمونه بسنده می کنیم. 4- نقاشی هایی از صحنه زایمان و زایش انسان در میان نقاشی های کهن غارها و کوه های ایران و جهان، نقاشی هایی خیلی کم از صحنه های زایش انسان یافت شده و در قالب طرح های هنری روی سفال ها و دستبافت ها هم تاکنون نگارنده ندیده است.خوشبختانه طی مطالعات میدانی که بر روی سنگ نگاره های ایران داشتیم، با صحنه هایی کهن از نقاشی های زایش انسان در قالب رنگین نگاره ها (میمند، نور آباد فارس و ممسنی)، کوبشی و حکاکی شده در تیمره (کوه های اطراف خمین) و با طرحی فوق العاده زیبا بر روی پلاکی مفرغی، که در سرخدُم کوهدشت کشف شده(حدود 1000 پ.م.)؛ روبرو می شویم.                                                                                                                                                                             سنگ نگاره های کهن در دنیا، اغلب ابعاد زیستی: اندیشه ها، باورها، آیین ها و محیط اقلیمی را به روایت های تصویری و تاریخی کشیده اند.یکی از نمونه های نادر و زیبا، صحنه ی زایش انسان در تیمره است؛ یک بانو در حالی که دست ها بر سینه ها دارد؛ با پاهای نیم باز و نیم ایستاده؛ در حال زایمان کودکی است. جالب آنکه نقاشی یک بزکوهی در قالب فرشته ناجی و کمک کننده (اسطوره ماری و ماریانه) بر فراز سر بانوی در حال زایمان دیده می شود و اطرافیان هم با لباس های خاص در کنار او ایستاده اند.نکته ی جالب توجه، تقریبا شباهت های ظاهری و پیامی صحنه زایش انسان در تیمره، با طرح روی پلاک سرخدُم کوهدشت لرست است. طرح روی پلاک هم بانویی را نشان می دهد؛ که دو دستان بر سینه ها دارد و دو بزکوهی (فرشته های ناجی) در دو طرف او و فرزند پسری (کودک سبیل دارد) در حال تولد است. در اینجا هم بانو تقریبا ایستاده و پاهای نیم باز دارد؛ تفسیر اریک اشمیت باستان شناس امریکایی و نگارنده، نظر داریم؛ که بانو دستان بر سینه دارد و دو بزکوهی در دو طرف و فرزند سبیل دار، دارای این پیام است؛ ای دو فرشته ی ناجی(دو بزکوهی دو طرف)، سینه هایم بارور، فرزندم پسر و درد زایمان بر من آسان بگردان.نقاشی تیمره هم تقریبا چنین پیامی دارد؛ ای فرشته ی ناجی( بزکوهی )، سینه هایم بارور، فرزندم پسر و درد زایمان بر من آسان بگردان.  در بررسی سنگ نگاره های بجا مانده از سرخپوستان امریکا (موآب در یوتا) هم دقیقا یک نقاشی از صحنه زایش انسان یافتیم (اینترنتی)، که بانویی ایستاده و پاهای نیم باز دارد و در حال زایمان است (تصویر شماره 11).11 – صحنه هایی از زایش انسان: پلاک سردُم کوهدشت لرستان، تیمره (کوه های اطراف خمین) و مواب در ایالت یوتا در کشور امریکا   نقاشی های صحنه زایش انسان در تیمره، در سال 1389بدست افراد نا آگاه و یا شاید دشمنان میراث کهن ایران، با اره های سنگبری متلاشی شد و قسمتی کوچک و ناقص از آن باقی مانده است.                                                                                      5- نقاشی های انسان بالدار نقاشی های انسان های بالدار، بویژه نقاشی های کهن حکاکی شده، تقریبا فراوان در ایران و دیگر نقاط جهان کشف شده؛ که از همه جالب تر نقاشی های کشف شده در کشور پرو و پارک زرد Yellowstone در ایالت وایومینگ Wyoming امریکا است.نقاشی های ایران (تیمره، کوه های اطراف خمین) و کشور پرو، از نوع نقاشی های حکاکی شده است و نقش انسان هایی است؛ که دست ها و پاهای باز دارند و روی سر آنها دقیقا شبیه فضا نوردان امروزی، هاله ای از نور یا کلاهخود فضانوردان دیده می شود. نقاشی های ایران و کشور پرو بقدری شبیه هم هستند؛ که گویی همه ی آنها را یک هنرمند در یک زمان آفریده است.  12 – نمای دو نقاشی کهن شبیه فضانوردان امروزی، یکی در کشور پرو و یکی هم در ایرانبعضی پژوهشگران بر این نظر هستند؛ که آنها با آن شباهت ها و جزییات نزدیک بهم، نشان از دیده های یکسان دارند و شاید نقاشی هایی از فرا زمینی ها (E.T) باشند.نقاشی های حکاکی شده در ایران ( بال های اغراق شده) و یلواستون در امریکا، نقاشی های انسان های بالدار، با نشانه های علایم مردی هستند؛ که این شباهت های نزدیک بهم بسیار شگفت است. گویی هر دوی آنها را یک هنرمند آفرید است. سرخپوستان به دنیای آسمان ها باور دارند و پر پرندگان بر سر، پشت تنه هایشان نشان از همان نگاه پرواز است.چطور ممکن است؛ در هزاره های پیش، انسان هایی که همدیگر را ندیده اند؛ چنان نقاشی هایی با جزییات و شبیه بهم آفریده باشند ؟!ممکن است این باور، طی کوچ مردمانی از طریق تنگه ی برینگ از آسیا و بویژه از ایران به قاره ی امریکا صورت گرفته باشد؛ یا شاید نشان از دیده های یکسان در اقلیم زیستی بعید از هم بوده باشد؛ بدون اینکه این دو هنرمند از وجود زیستی همدیگر خبر داشته باشند!13 – نمونه نقاشی های انسان بالدار در ایران و دنیا،سنگ نگاره های کهن، زبان مشترک جهانی و سرمایه های فرهنگی تاریخی جوامع بشری هستند؛ که با مطالعه و رمزگشایی از آنها، با نگاه ها و اندیشه های جدیدی از زیست گذشتگان آشنا می شویم و از تکرار و هزینه کرد؛ بعضی از تجارب موازی و صورت گرفته ی بشری جلوگیری می شود.      14 – نقاشی های حکاکی شده ی دو انسان بالدار، یکی در ایران (تیمره، خمین) و دیگری در امریکا ( ایالت وایومینگ، پارک زرد) با جزییات و شباهت های نزدیک و شگفت انگیز، نگته ی جالب انکه تاکنون نگارنده بدیل آن دو نمونه را در هیج جای ایران و دنیا ندیده است.           6- اسب پلنگواره       Appaloosa اسب در زندگی گذشتگان، نقشی حیاتی و چند منظوره داشته است و شاید بتوان گفت؛ که اهلی کردن  اسب یک تحول بنیادین در تمام عرصه های زیست بشر بوده است. حال با آن اهمیت دریغ است؛ که از تاریچه ی ممارست و نزدیگی آن حیوان باهوش و زیبا، با انسان بی اطلاع و دور باشیم. سنگ نگاره های کهن، کتاب های سنگی هستند؛ که می توانند در این عرصه ما را یاری گر باشند.  اسب در نماد شناسی جهانی، یعنی قدرت و سفر است و ما از این دریچه می توانیم انسان های قدرتمند و کوچ گرهای کهن کره ی زمین را شناسایی و رصد کنیم؛ که در آینده به شمه ای از آن خواهیم پرداخت.اسب پـلنگـــواره، اسبی زیبا و اغلب سفید رنگ است؛ که خال های سیاه بر سفیدی پوست آن خودنمایی می کند و یا اسب سیاه رنگ است؛ و خال های سفید فراوان در لابلای پوست سیاه آن خودنمایی می کند؛ که برای دوستداران و عاشقان اسب، داشتن آن حیوان زیبا، در حد یک آرزو بوده است .این نمونه اسب ها را ما در میان نقاشی های کهن حکاکی شده در نقاط مختلف ایران و حتی یک مورد رنگین نگاره آن را در غار لاسکو در فرانسه هم می بینیم.  نگارنده نمونه های حکاکی شده ی متعددی از آنها را در نقاط مختلف ایران دیده؛ یا کشف کرده است (تیمره، قصر قند و نیکشهر بلوچستان )؛ که قدمت بعضی از آنها به حدود هزاره ی نهم پیش از میلاد می رسد. 15 – نقاشی اسب خالدار(حدود 9000 پ.م. )، که بانویی بر آن سوار است؛ کشف شده در قصر قند نیکشهر، که ردپای آن را در آپالوسای سرخپوستان امریکا می بینیم.    اسب آپالوسا (پلنگواره)، اسبی جذاب و مورد علاقه ی سرخپوستان بوده و است؛ اوج زیبایی آن هنگامی است؛ که اسب سواری عقاب یا باز شکاری اهلی بر روی دست خود دارد و بدین شیوه عظمت و بزرگی آن جلوه ای خاص پیدا می کند. لازم به ذکر است؛ که در میان سنگ نگاره های ایران، بویژه تیمره، نقاشی های کهن و فراوانی کشف کرده ایم؛ که اسب سوارها عقاب یا باز شکاری اهلی بر روی دست دارند و همراه خود با سگ تازی یا یوز اهلی در مسیر شکار هستند. گفتنی است؛ که در سال 2021 یک مقالهisi مشترک با دوستان، برای یکی از مجله ی معتبر علمی بیرون از ایران نوشتیم؛ که بازتاب جهانی داشت و در سال 2025 دانشگاه هنگ کنگچین از ما برای شرکت در کنفرانس جهانی سه روزه (15 تا 18 دسامبر) با موضوع آب و محیط زیست دعوت کردند؛ تا در خصوص محتوای مقاله و هوشمندی و ممارست ایرانیان باستان با محیط زیست و... صحبت و گزارش داشته باشم؛ که بعلت شرایط جنگی ممکن نشد.شاید ایرانیان باستان نخستین مردمانی بوده اند؛ که نژاد اسب پلنگواره را تربیت کرده اند؛ همچون یوزپلنگ و پرنده های شکاری و طی کوچ از طریق تنگه ی برینگ (نزدیک ترین محل قاره های آسیا و امریکا بهم) آن اسب زیبا و مورد علاقه شان و تجربه و دانش اهلی کردن پرندگان شکاری و...  را با خود به آن قاره برده اند و امروز هم رد پای آن را در میان سرخپوستان امریکا می بینیم.  هم اکنون قبیله ی نِــــز پِــرس Nez Perce در شمال غربی اقیانوس آرام، نژاد اسب آپالوسا آمریکایی را پرورش می دهند.اسب آپالوسا، امروز در ایالات متحده، یکی از محبوبترین نژاد اسب و در سال ۱۹۷۵ به عنوان اسب رسمی ایالت آیداهو نامگذاری شد.16 – نقاشی اسب اهلی پلنگواره ایرانی (حدود 9000 پ.م.) با شباهت و همگونی با اسب آپالوسای سرخپوستان امریکا و نقاشی رنگین نگاره غار لاسکو7- نقاشی هایی از اسب سوارها با پر پرندگان بر پشت  یکی از شاخصه های شناخته شده ی سرخپوستان امریکا، نصب پر پرندگان بر روی سر یا پشت تنه هایشان (شکوه و پرواز به آسمان ها) است؛ که در شکل های سواره و پیاده دیده می شوند. در بررسی سنگ نگاره های کهن در تیمره (کوه های اطراف خمین)، با نقوش متعدد اسب سوارهای کهن روبرو شدیم؛ که همچون سرخپوستان امریکا، سوار بر اسب و پر پرندگان یا شاید تیغه هایی شبیه آنها بر پشت تنه هایشان دیده می شود.بیشترین نقاشی های سوار براسب باپر پرندگان بر پشت؛ بر روی تخته سنگی غول پیکر است؛ که بزرگی آن به 40 متر مربع می رسد.قدمت و دیرینگی آنها با توجه به زاویه شیب، جهت و رنگ نقاشی ها، از هزاره ی چهارم تا دوم پیش از میلاد متفاوت است؛ که جهت قطعیت نیاز به تکنولوژی  طیف سنجی شتاب دهندی عمومی است. روایت تصویری نقاشی ها، بقدری بیان گر رفتارهای سرخپوستان امریکا در قالب کارکردهای زیستی امروز آنهاست؛ که شما را به یک واقعیت زیستی همگون در نقاطی بسیار بعید از هم هدایت می کند.این امکان تقویت می شود؛ که این شباهت ها حاصل یک سری مشترکات فرهنگی کهن است؛ که ریشه در نوعی باور در زمان های کهن دارد (دیرینگی سنگ نگاره ها).مشترکات مذکور نمی تواند تصادفی باشد؛ چرا که موارد متعددی که قبلا و در آینده از نقاشی ها برخواهیم شمرد؛ روایتی هایی هستند؛ از نوعی سیر کوچ که طی هزاره ها رخ داده است.17-استخوان شتر ماقبل تاریخ کشف شده در یوتا ۳۳۰۰۰ سال قدمت دارد. در ابتدا تصور میشد که قدمت آن ۱۰۰۰۰ سال باشد، اما این کشف تاریخ یوتا را تغییر میدهد. این شتر در آخرین عصر یخبندان در یوتای سردتر و مرطوبتر زندگی می کرده است1.کوچ مردمان پیشین آسیا، به گواه سنگ نگاره های کهن از طریق تنگه ی برینگ به قاره ی امریکا و کشف آثاری از استخوان های شتر در  قاره ی امریکا (قاره امریکا محل زیست شتر نیست)، سیر کوچ سرخپوستان از قاره ی آسیا به امریکا را پذیرفتنی و قابل قبول می کند.18-  نقاشی کهن از اسب سواری که همچون سرخپوستان امریکا، بر پشتش پر پرندگان یا تیغه هایی دیده می شود.        محل : تیمره (کوه های اطراف خمین)      عکس و آیکونوگرافی : محمـد ناصری فرد      تاریخ : زمستان 1384        نکته ی شگفت انگیز، این است؛ که این نقاشی ها را فقط در تیمره (کوه های اطراف خمین) و آن هم فقط در سایت قیدو و مزاین تیمره    می توان دید و نگارنده تاکنون در هیچ جای ایران و تیمره ندیده است.تعداد نقاشی های اسب سوار تیغه یا پر پرندگان بر پشت کشف شده در سایت مذکور در تیمره، تاکنون به حدود 10 مورد رسیده، که نشان از یک کشف و رخدادی علمی تاریخی جالب و منحصر بفرد در ایران و یا شاید جهان است.نقاشی ها، دارای اندازه ها، حالات، کارکردها و دوره های تاریخی متفاوتی هستند و جالب آنکه هنرمندانی که آنها را آفریده اند؛ بسیار توانمند و ماهر بوده اند و بقدری آثار هنری دقیق و دارای روایی هنری بالا هستند؛ که گویی نگارگران تجربه های آموزش و تمرین ده ها ساله پشت سر داشته اند.همه ی نقاشی ها به دست یک هنرمند آفریده نشده؛ بلکه طی زمان های چند هزار ساله و بدست هنرمندان متعدد آفریده شده اند؛ که نشان از حضور و زیست آنها در آن اقلیم طی زمان های طولانی دارد.کشف آن نقاشی ها بیش از ده سال به طول انجامیده است. تصویر این تخته سنگ غول پیکر در کتاب نفیس : موزه هایی در باد،  استاد مرتضی فرهادی هم آورده شده است؛ اما اشاره ای به این نقاشی ها نشده است.   19- اسب سواری با طرحی زیبا که همچون سرخپوستان امریکا پر پرندگان یا تیغه هایی روی سر و بر پشت دارد و در حال شکار یک پازن است  محل : تیمره (کوه های اطراف خمین)      عکاس : محمـد ناصری فرد      تاریخ : زمستان 1384               نقاشی های شبیه سرخپوستان، فقط به این تخته سنگ غول پیکر پایان نمی پذیرد؛ بلکه یک نقاشی بسیار جالب هم بر تخته سنگی حدود یک کیلومتری این تخته سنگ غول پیکر، در حاشیه رودخانه لعل بار است؛ که هنرمندی ماهر و قوی پنجه، یک روایت تاریخی کهن از سیر زیست مردمان این سرزمین را به نمایش گذاشته است. دقیقا تصویری که وقتی از هوش مصنوعی کمک و بدیل خواهی می کنیم. تصویری از یک سرخپوست امریکایی دریافت می نماییم؛ که شگفت انگیز است (تصویر شماه 19). اسب سواری در حال تاختن که پر پرندگانی خاص بر پشتش خود نمایی می کنند.در مقاله ای که بنام رنگین نگاره های امریکای شمالی، نقاشی از یک سرخپوست اسب سوار آورده شده است؛ که شباهت های نزدیک به نقاشی مکشوفه در حاشیه رودخانه لعل بار در تیمره دارد؛ با این تفاوت که نمونه ایرانی با توجه به مختصات بوم و رنگ نقاشی کهن تر است(تصویر شماره 19).   20 – نقاشی با رنگ یک هنرمند سرخپوست در امریکای شمالی و نقاشی حکاکی شده در تیمره با شباهت هایی شگفت انگیز! محل : تیمره (قیدو و مزاین)      کشف، عکس و آیکونوگرافی: محمد ناصری فرد         تاریخ : زمستان 1384      یکی دیگر از نقاشی های جالب حک شده بر روی تخته سنگ غول پیکر، وجود یک کمند انداز غول پیکر است؛ که در دو طرف او گربه سانان یا پیش گربه سان هایی، که ظاهرا بدنشان بجای مو، از زره پوشیده و بجای پنج چنگال، سه چنگال دارند؛ محافظ کمند انداز غول پیکر هستند. کمند انداز غول پیکر، کمندی به درازای چندین برابر قد و جثه ی خودش در دست دارد؛ که بسیار غیر متعارف می نماید؛ چرا غیر متعارف است؟ چون که حاوی پیامی خاص و بزرگ است. در نگارگری باستان، وقتی کمان، کمند، شمشیر، چماق و...  بزرگ تر از حد معمول نقاشی شده باشد؛ پیامش آن است که آن فرد در پیشه، حرفه و پهلوانی سرآمد و بی نظیر است. پس کمند اغراق شده؛ بدین پیام است؛ که انسان غول پیکر کمند دار، در کمند اندازی شهره ی آفاق و بی نظیر بوده است.21- کمند اندازی با کمندی بلند و چندین برابرخودش، که نشان از قدرت و مهارت بی نظیر او دارد؛ 8 تیغه یا پر پرندگان همچون سرخپوستان بر پشتش، که دو پیش گربه سان با سه چنگال و بدنی پوشیده از زره محافظ او هستند         پشت تنه ی پهلوان کمند انداز غول پیکر هم، چون سرخپوستان، 8 تیغه یا پر پرندگان به چشم می خورد؛ که نشان از باور کهن ایرانیان باستان ساکن آن دیار دارد و نگارنده طی مطالعات طولانی خود بر روی سنگ نگاره های ایران و جهان، تاکنون با نقاشی چنین صحنه ای روبرو نشده؛ حتی در میان نقاشی های سرخپوستان امریکان هم چنین صحنه ای را ندیده ام. متاسفانه این تخته سنگ غول پیکر با حدود 150 نقاشی های کهن، فوق العاده هنری و کم نظیر رها شده است و بدست معدنکاران به طمع گنج زیر آن یک دوره گود برداری شده و هر لحظه امکان دارد؛ به دست معدنکاران همچون دیگر نمونه های نادر که متلاشی و نابود شدند(گوزن شوکا و...)؛ این موزه ی در باد و نگارخانه ی بی سقف هم نابود شود.   دشواری های کار و عشق فراوان به پژوهش نقاشی های کهن غارها و کوه های ایران مطالعه بر روی  نقاشی های غارها و کوه ها، یکی از سخت ترین، پر هزینه ترین و پرآسیب ترین عرصه ی پژوهش های باستان شناسی رو سطحی و نوین است؛ که حتما باید در قالب تیم های مطالعاتی و حمایت های همه جانبه نهادهای متولی، دانشگاه ها و موزه ها صورت گیرد؛ کاری که در کشورهای پیشرفته امری رایج و پذیرفته شده است.مطالعات میدانی سخت و نفس گیر بیش از دو دهه ی نگارنده، بدور از هر حمایت و کمک فرد و نهاد و در بعضی موارد هم با بی مهری ها و حتی به دادگاه کشاندن به دلیل اعتراض به معدنکاران در تخریب نقاشی های کهن و ...اما عشق به میهن و آگاهی از اهمیت نقاشی هایی که تکرار ناشدنی و بی بدیل هستند و روزانه تعداد زیادی از آنها بدست معدنکاران تخریب و نابود می شود؛ من را بر آن داشت تا حتی در شرایط سخت جنگی که از داشتن غذای مناسب و مورد نیاز محروم هستم؛ کار را باسختی های فراوانش(نداشتن وسیله نقلیه مناسب، نداشتن دوربین عکاسی مناسب، کفش و لباس مناسب، نداشتن کمکی و همراه سفر و ادامه مطالعات در غارها و کوه ها به تنهایی و...) و در کنارش با دشمنی های گوناگون آشکار و نهان (تهدید به کُشتن نگارنده بدست معدنکاران ) به پیش ببرم و ...              22 – نگارنده در کنار تخته سنگ غول پیکر و نقاشی های کهنبا احترام- دکتر محمد ناصری فرد     16 /2 / 1405    1-A prehistoric camel bone found in Utah is 33,000 years old. Initially thought to be 10,000 years old, the discovery reshapes Utah's history. The camel lived in a colder, wetter Utah during the last ice age, Utah                    سنگ نگاره های ایرانسنگ نگاره های ایرانWed, 13 May 2026 08:43:44 +0330https://virgool.ir/@m_99962299/نقاشی-اسب-سواری-صاحب-مقام-ntfdv5fafjvsنقش اسب سواری زیبا، با کلاهی خاص و با شکوه، که نشان از شخصیتی بزرگ و صاحب مقام دارد و فردی غول پیکر با سری بزرگ، در حالی که شمشیری در یک دست دارد؛ افسار اسب فرد صاحب مقام را با دست دیگر می کشد. محل : تیمره (کوه های غرب شمال خمین) کشف ، عکس و آیکونگرافی : محمد ناصری فرد دیرینگی : حدود 1000 پ.م.سنگ نگاره های ایرانسنگ نگاره های ایرانFri, 08 May 2026 15:01:33 +0330https://virgool.ir/@m_99962299/ancient-petroglyphs-of-iran-domestication-of-the-horse-in-iran-blvmspajjqby-blvmspajjqby-blvmspajjqby-blvmspajjqby-blvmspajjqby-blvmspajjqbyDr. Mohammad Naserifard is a prominent archaeologist who claims to have discovered over 50,000 ancient paintings and engravings (petroglyphs and pictographs) across Iran since 2002. His work has been instrumental in documenting and raising the profile of Iranian rock art on a global scale.11-https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/world-oldest-rock-drawings-archaeologist-iran-khomeyn-mohammed-naserifard-a7470321.htmA lady on horsebackFor the first time, We narrate and report the illustrated history of the past through field studies of ancient ‎Iranain petroglyphs.‎‏ ‏DiscoveryPetroglyphs are, illustrations created by carving or scraping images into stone.A magnificent lady on horsebackLegend Petroglyphs is a locations that was paid homage to for thousands of years and the Native world told their storys on the For future generations.Dr Naserifard are setting up a digital archive to support Ancient ‎rock arts in Iran . It consists of information, such as the locations, ‎dates, sizes and 3D images of more than 50,000 petroglyphs.‎A magnificent lady on horsebackA magnificent lady on horsebackA magnificent lady on horsebackPlease do not make your own marks on petroglyph and pictograph sites. Vandalism makes it harder for visitors today to learn about and appreciate these fragile images from people who lived long ago, and it is illegal. Vandalism is also disrespectful of peoples who descended from the marks' makers. The markings are part of their ancestral culture and heritage.Dr.Mohammad Naserifardسنگ نگاره های ایرانسنگ نگاره های ایرانTue, 28 Apr 2026 22:30:43 +0330https://virgool.ir/@m_99962299/نقاشی-های-کهن-و-کم-نظیر-دُرناها-در-میان-سنگ-نگاره-های-ایران-m1oooojjei8s-m1oooojjei8s-m1oooojjei8s-m1oooojjei8s-m1oooojjei8sطی بررسی های چند دهه ای که بر روی سنگ نگاره های غارها و کوه های ایران داشتیم؛ با نقاشی های کهن و کم نظیری روبروی می شدیم؛ که بدیل آنها را در دنیا کمتر می شود؛ دید. این نادر بودن بعضی از نقاشی های کهن، یکی از شاخصه های ممتاز نقاشی های کهن و کم نظیر ایران است؛ که چهره ی دیگری از هنرهای صخره ای ایران در قیاس با جهان به نمایش می گذارد؛ اوج آن نقاشی ها در سایت های سی وچند گانه کوه های اطراف خمین است. اظهارعلاقه مندی پژوهشگران و باستان شناسان دنیا، برای دیدن آن نقاشی ها، این ادعا را تایید می کند. ما در اینجا قصد داریم؛ به معرفی و گزارشی مستند از نقاشی های کم نظیر تعدادی از پرنده های آبزی مکشوفه درایران بپردازیم.بیشتر نقاشی پرنده های آبزی که در اینجا معرفی خواهیم کرد؛ دُرناها (Cranes) هستند؛ که پاهای بلند و منقارهای کوتاه دارند و آن شاخصه ها، نشان های ظاهری تفاوت دُرناها با لک لک ها است. البته پرنده های آبزی همچون:  حواصیل ها (Herons)، فلامینکو (Flamenco ) حتی نقاشی پلیکان (Pelican) و غاز (Goose) هم دیده می شود؛ که نیازمند نظر کارشناسان است. وجود نقاشی های کهن پرنده های آبزی بر دیواره ی کوه ها و دره ها، می تواند نشان از آب فراوان، دیده های نگارگران هنرمند و سیر کوچ آن پرنده ها طی هزاره ها داشته باشد.۱هنرمندان با آفرینش نقاشی های زیبای خود، یک تاریخ تصویری و روایت تاریخی دقیق و زیبا از زندگی موجودات زنده پیرامونی خود به نمایش گذاشته اند؛ که هم اکنون نقاشی های پرندگان آبزی برای زیست شناسان، از سندهای دست اول و یاری گرهای سیر کوچ و زیست آنها محسوب می شوند.برای مثال : کوچ دُرناهای خاکستری از سیبری به ایران، از چه زمانی صورت گرفته است؟ آیا این امکان وجود داشته؛ که از حدود هزاره ی پنجم و ششم پ.م.(به گواه نقاشی ها) زیستگاه دُرناهای خاکستری ایران بوده و به دلیل خشکسالی ها و فروکش کردن آب دریاچه ها و تالاب ها، ناچاربه زندگی کوچ گری به سیبری شده اند و سپس کوچ های دوگانه به ایران و سیبری ادامه یافته است؟۲فاصله خط مستیم نقاشی های کهن پرنده های آبزی در تیمره، تا تالاب میقان، شاید حدود 30 یا 40 کیلومتر باشد؛ که هم اکنون سیر کوچ آنها، بویژه دُرناها سالیانه به تالاب مذکور صورت می گیرد و نقاشی های کهن پرندگان آبزی برای مطالعه تاریخ کوچ دُرناها و... از سیبری به  تالاب میقان... و باز گشت آنها از سمیرم و تالاب میقان و... به جنوب، غرب و شرق سیبری بسیار کمک کننده و یاری گر است.ما برای کشف و بررسی سنگ نگاره های استان مرکزی و اطراف سمیرم مطالعات میدانی چندین ساله داشته ایم؛ اما تاکنون نقاشی هایی از پرنده های آبزی نیافته ایم و فقط تاکنون شاید نقاشی یک دُرنا در میان سنگ نگاره های کفترلو در اطراف شهریار از استان تهران یافته ایم؛ که در حال شکار یک مار است.۳حالا سوال اینجاست؟ که چرا در تیمره و فقط در کوه های شمال خمین نقاشی های کهن و متعدد از پرنده های آبزی و بویژه دُرناها را متعدد می بینیم ( حتی غاز و شاید پلیکان و...)؟ که می تواند نشان از آب فراوان، خط سیر کوچ (به کجا؟) یا حضور هنرمندان تیز بین و علاقه مند در آنجا بوده باشد.۴شاید در آن دوران کهن، مردمان ساکن آن دیار، سیر و زیست پرنده های آبزی و کوچ گر را زیر نظر داشته اند و برای آنها یک فایل نقاشی از گونه های زیستی باز کرده اند و برای انتقال به نسل های بعدی در کتاب های سنگی خود (سنگ نگاره ها) ثبت و رخداد نگاری کرده اند. لازم به ذکر است؛ که دره های تو در تو، سخت گذر، سخت در دسترس و بعضاً کف صاف، که بسیار نا پیدا ازچشم همگان هم هستند؛ سنگ چین های بدون ملات فراوان دیده می شود؛ که نشان از زیستگاه های کهن دارند و شاید دیرینگی بعضی ازآنها به چند دهه پیش برسد.   اغلب دستکندها فرو ریخته اند و فقط گودی هایی از آنها بجا مانده است؛ که حکایت از زیستگاه های کهن دارند. آنها   برای مطالعه و بررسی استقرار زیستگاه های انسان های نخستین جای بسی مطالعات میدانی دارند؛ که امید داریم پیش از آنکه به دست افراد ناآگاه متلاشی شوند؛ کارکردها و کاربست های باستان شناسی مناسب و علمی بر آنها صورت گیرد؛ اگرچه در بعضی جاها گود برداری هایی صورت گرفته است.  رنگ سیاه نقاشی ها، جهت و زاویه شیب بوم ها، گواه برعمر و دیرینگی بالای بعضی از نقاشی (بیش از یک دهه پیش 12000 سال پیش) دارد (تصویر شماره 4). البته همه ی نقاشی های بوم ها، طی یک دوره آفریده نشده اند و دیرینگی بعضی از آنها، از تاریخ ذکر شده ی بالا خیلی کمتر است.             ۵ همان طور که اشاره شد؛ اگرشما مسیر دسترسی به دره ها را بلد نباشید؛ دست یافتن به آنها غیر ممکن است و تاکنون برای بررسی و مطالعه آنها پای هیچ انسانی به آنجا نرسیده است. نکته ی جالب آنکه، نگارنده در زمستان سال 1387 که برای بررسی و مطالعه میدانی به آنجا رفته بودم؛ زمان حدود ساعت 3 پسین (عصر) یک روز ابری را نشان می داد؛ که در دامنه یکی از کوه ها با پنج گرگ، سه تا به رنگ خاکستری و دوتا به رنگ سیاه روبرو شدم و با وحشت زیاد پا به فرار گذاشتم و شانس مرا یاری کرد و نجات یافتم. برای نخستین بار بود؛ که در زندگی ام گرگ سیاه می دیدم و با دیدن آن صحنه، وحشت سنگینی را تجربه کردم؛ که هیچگاه در طول عمرم فراموش شدنی نیست و حالا هم هر وقت به آنجا   می روم؛ آن ترس و وحشت را با خود به همراه دارم.۶گفتنی است؛ که دامنه دره های تو در تو و از پایین ترین نقطه کوه های سر به فلک کشیده تا ستیغ، که از سنگ های سیاه، قهوه ای تیره و سیاه پوشیده شده؛ پر از نقاشی های کهن است؛ که طی هزاره ها به دست مردان و زنان هنرمند آفریده شده است. یک نگارخانه ی کهن و وسیع ، یک موزه ی بی مانند و بی سقف که در باد است. وقتی چندی پیش برای تهیه فیلم، مستند نگاری و تهیه تصویرهای جدید، به سایت مورد نظر رفتم؛ هر چه تلاش و جستجوکردم؛ متاسفانه موفق به یافتن آنها نشدم؛ شاید معدنکاران یا افرادی ناآگاه به طمع اینکه آنها نقشه گنج هستند؛ آن آثار کهن و تکرار ناشدنی را متلاشی و از بین برده اند.نکته ی جالب و شگفت انگیز نقاشی ها! دقت دید، ژرف نمایی و مهارت بالای هنرمندانی است؛ که آنها را آفریده اند؛ با دقت و تناسب واقعی از دیده های خود و حتی فاصله دور و نزدیکی پرنده ها از یک دیگر با مقیاس کوچک و بزرگ کشیدن آنها به زیبایی رعایت شده است (Perspective).جداً آن هنرمندان در کدام دانشگاه هنر و زیست شناسی دوره و آموزش دیده اند؛ که چنان دقیق و بدون خدشه و با روایی هنری بالا، دیده های خود را برای آیندگان به روایت تصویر کشیده اند؟!  ۷بررسی های میدانی، کتابخانه ای و اینترنتی ما، که طی بیش از دو دهه بر روی سنگ نگاره های ایران و جهان صورت گرفته است؛ وجود نقاشی های پرنده های آبزی در ایران و دنیا را بسیار نادر گزارش می کند و در دیگر نقطه ایران فقط یک نمونه نقاشی شاید دُرنا (پاها کوتاه است) در میان سنگ نگارهای سایت کفترلو در شهریار (اطراف تهران) یافتیم ؛ که در حال شکار یک مار است و در دنیا هم تاکنون موفق به دیدن پرنده های آبزی، بویژه دُرنا به این فراوانی نشده ام.۸- دو نمونه از طرح درناها بر روی سفالینه های پیش از تاریخ ایرانالبته در قالب طرح روی سفالینه ها در سایت های : سیلک، تپه حصار دامغان و تل بکون فارس متعلق به دوره های پیش از تاریخ آفریده شده اند، که در قیاس با نقاشی های تیمره (حدود 10000 پ.م) بسیار جدیدتر هستند. شبیه و بدیل این سیر و همبستگی (هنر سنگ تا سفال ) را تاکنون در دنیا نیافته ایم. ۹دُرناها، پرنده های زیبا و تک همسری هستند و شاید هم آن صفت های خاص شان سبب شده؛ تا انسان های باستان در تیمره (کوه های اطراف خمین) و طرح روی سفالینه های کهن اقدام به نقاشی آنها بنمایند و آن علاقه مندی در همزیستی آنها در کنار پرنده های آبزی و بویژه درناها در نقاشی ها به شیوایی هویدای علاقه مندی و ممارست ها است  (تصویر شماره 4).۱۰تخته سنگ هایی که بر آنها نقاشی های دُرنا حک شده است؛ اغلب مشرف بر رودخانه ها هستند و شاید روزگاری هنرمندان آن پرنده های زیبا را بر روی آن تخته سنگ ها دیده اند؛ که می نشسته اند یا در شکاف زیر تخته سنگ ها اقدام به تخم گذاری و بچه پروری می کرده اند و آن هنرمندان خوش ذوق، آن صحنه های زیبا را که نشان از آب فراوان و سرزندگی طبیعت داشته را به زیبایی تاریخ تصویری و به روایت خاطرات شیرین و زیبای خود فُزوده اند. اگرچه امروز ما از درک پیام های زیبای آن نقاشی ها عاجزیم؛ اما به قطع فردا دیگران از دیدن و مطالعه آن نقاشی های کهن مسرور و دل شاد خواهند شد؛ چرا که آنها حاصل تجارب بشری و سرمایه های فرهنگی این سرزمین و جامعه بشری هستند؛ که مورد بی مهری ما قرار گرفته اند.۱۱- نقاشی هایی دقیق و زیبا از دو نوع پرنده، که بر روی سر خود کاکُل، پنچه پاهای بزرگ، منقارهای کوتاه و پاهای بلند دارند و شاید نقاشی هایی از دُرناها باشند.    محل : تیمره، کوه های شمال خمین (جهانقلعه)      کشف، عکس و آیکونوگرافی : محمد ناصری فرد    تاریخ کشف : زمستان ۱۳۸۳۱۲البته یک نقاشی هم در نقطه ی دیگری از کوه های شمال شهرستان خمین یافتیم (اطراف روستای سرکوبه، تصویر شماره 11)؛ که شباهت به پرنده ی آبزی پلیکان دارد؛ که نیازمند نظر قطعی زیست شناسان است.  تعداد نقاشی های تخمینی سایت جهانقلعه (شرق، مرکز وغرب) که مجموعه هایی از کوه ها و دره های تودرتو را در بر می گیرد؛ به بیش از 2000 مورد می رسد؛ که دیرینگی بعضی از آنها به هزاره ی پانزدهم پیش از میلاد(زاویه شیب، جهت و رنگ نقاشی های حک شده) می رسد؛ که برای قطعیت نیاز به تکنولوژی طیف سنجی عمومی شتاب دهنده است.بیشترین نقاشی های تکرار شده به میزان فراوانی:  بزکوهی(حدود % ۹۰)، انسان سواره و پیاده در حالت های مختلف (حدود % 4)، اسب اهلی و وحشی (حدود % 2) شتر وحشی و اهلی(حدود % 1) رقص های آیینی (حدود % 1) گربه سانان و سگ سانان (حدود % 1)، نقاشی پرندگان آبزی (حدود % 5/) و نقاشی های علایم و نمادها (حدود % 5/). ۱۳- نمودار ستونی میزان فراوانی سنگ نگاره های سایت کوه های جهانقلعه، براساس نمونه های تصادفی از جامعه آماری .امید داریم؛ آن یافته ها و گزارش نگارنده، کمک کننده و یاری گر دیگر پژوهشگران درعرصه های محیط زیست، پرنده شناسی و باستان شناسی اقلیمی در ادامه و سیر مطالعات در آینده باشد.۱۴با احترام- دکترمحمـد ناصری فرداردیبهشت سال ۱۴۰۵     منابع۱- کتاب ، سنگ نگاره هاي ايران  زبان مشترك جهاني، محمد ناصری فرد - ۱۳۹۵۲- کتاب ، سنگ نگاره هاي ايران نمادهای اندیشه نگار، محمد ناصری فرد- ۱۳۸۸۳- کتاب ، موزه هاي سنگی هنرهاي صخره اي(سنگ نگاره هاي ايران) محمد ناصری فرد  - ۱۳۸۵۴- مجله پیام یونسکو، هنر آغازین، نقاشی و کنده کاری صخره ای، سال 1377- آوریل 1998سنگ نگاره های ایرانسنگ نگاره های ایرانTue, 28 Apr 2026 19:24:13 +0330https://virgool.ir/@m_99962299/تاریخ-و-جامعه-azyukgjc98hmتاریخ مستند و روایت علمی جامع از آن، هویت بخشی، آرمان خواهی و الگو پذیری جامعه را فزونی می دهد و حکومت های تمامیت خواه و استعمار غارت پیشه از معرفی آن وحشت دارند.اسفند ماه ۱۴۰۴شاید بتوان گفت که: دیرینگی بعضی از فنجان نماها cup marks در ایران، با عمر انسان بر روی کره ی زمین همسانی دارد.کتاب، سنگ نگاره های ایران زبان مشترک جهانی: کتابی است که محتوای آن حاصل بیش از ۲۰ سال مطالعات میدانی در غارها و کوه های ایران استنوشته ای با خط پهلوی هام دبیره، که بدست افراد ساکن در دره های تیمــــره آفریـــده شده و نشان از سطـح دانش، آگاهی و سواد خواندن و نوشتن مردمانی دارد؛ که بیش از ۱۴۰۰ پیش در دره های دور دست شهرها می زیسته اند. کشف و عکس : محمد ناصری فرد، روزبه بهرامی تاریخ : پاییز ۱۳۸۷سنگ نگاره های ایرانسنگ نگاره های ایرانThu, 26 Feb 2026 10:02:46 +0330https://virgool.ir/@m_99962299/بزکوهی-نمـــــــــــاد-ایرانیان-باستان-aseecoads2jnکشف راز فراوانی نقش های کهن و طرح روی سفالینه های پیش از تاریخ ایرانبيشترين فراواني نقوش کهن سنگ نگاره های Rock Arts ایران متعلق به نقش بزكوهی Ibex است؛ كه با طرح ها، سبك ها و اندازه هاي مختلف با شیوه های حكاكي کوبشی petroglyph و رنگين نگاره pictograph بر ديواره ي كوه ها، دره ها و درون غارها ايجاد شده اند.بنظر نگارنده این فراوانی تصادفی نبوده و در آن اسرار و پیام خاصی نهفته است و همین نگاه سبب شد؛ تا سالیان متمادی در کشف راز آن باشیم. جالب آنکه تاکنون این فراوانی نقش های کهن غارها و کوه ها و در دوره های جدیدتر طرح روی سفالینه های پیش از تاریخ، پیکره های گلی و مفرغی، طرح روی دست بافت ها و تقدس آیینی آنها طی هزاره در قالب اسطوره ها و داستان ها برای هیچ باستان شناس و پژوهشگری در داخل و خارج از ایران سوال نشده است ؟!رد پا و سیر کوچ نماد بزکوهی از کوه ها و غارهای ایران، تا پیکره مفرغی زیبا و کهن در شبه جزیره عربستان سعودی با شباهت ها و پیام های یکسانحال اين سؤالي است؛ كه پيش روي هر پژوهشگري است؛ كه قصد مطالعه بر روي تاريخ، فرهنگ، اسطوره ها و سیر هنر باستان ايران را دارد؛ می باشد. چرا حدود نود درصد نقوش سنگ نگاره هاي ايران بزكوهي است؟ براي دست يابي به پاسخي مقبول و متقن نياز به بررسی عميق و گسترده در گذشته هاي دور ايران زمين داريم. كاري بس دشوار که شدني است. پاسخ یابی این حلقه ي مفقوده در تاريخ، هنر و گذشته ی ایران، از دوران بسياركهن کاری ساده نیست.چرا بزکوهی از حدود هزاره ی نوزده ی پیش از میلاد (دکتر رسول بشاش رییس پژوهشکده خط و زبان-1387، تیمره) برای ایرانیان جایگاه قدسی و قابل احترام داشته است؟چرا بزكوهي به فراواني بر روي كهن ترين سفالينه هاي ماقبل تاريخ ايران حضور و ظهور هنرمندانه پيدا کرده است ؟رد پا و سیر کوچ نماد بزکوهی از کوه ها و غارهای ایران تا جنوب شرق دریای مدیترانه با شباهت ها و پیام های یکسانچرا زيباترين رب النوع ها بعد از كشف فلز از آن ساخته مي شود؟ چرا برروي گردنبندها و پلاك‌هاي مقدس حین زايمان زنان حضور ناجی پيدا مي كند؟ چرا هر جا زيستگاه و حضور انساني بوده؛ نقش بزكوهي بر ديواره ي غــارها، دره ها، كوه ها، روي فرش ها، زير اندازها و حتي خالکوبی آن بر بدن انسان ها تا به امروز، حضوري مقدس و قابل احترام داشته است؟چه رازي در آن نماد نهفته است؛ كه در جاي جاي زندگي ايرانيان باستان حضوري پر رنگ و مستمر داشته و اين روند تاجايي پيش رفته كه به عنوان يك نماد قدسی از آن كمك می خواسته اند و حتي بر بدن خود آن را خال كوبي (tatoo) مي كرده اند؛ تا هميشه همراه آنها باشد.هركس از كنار آن نقوش کهن دره ها و كوه ها گذر مي كرده؛ به پاس احترام به آن نقش های بزکوهی، نقشي جديد در كنار يا حتي بر روي نقش هاي قديمي تر تصوير يا حك مي كرده تا مشمول امر خيري شده باشد و... .به باور ایرانیان باستان، بزکوهی فرشته ناجی است (اسطوره مشی و مشیانه )؛ که به لباس بزکوهی در آمده و در هنگام سختی ها (خوان دو شاهنامه) به کمک انسان ها می آیـــد.با احترام - محمد ناصری فرد25 بهمن 1404رد پای نقاشی های کهن بزکوهی بر دیواره ی کوه، نماد ایرانیان باستان، از هنر سنگ تا طرح روی سفالینه های پیش از تاریخ اطراف رود سند در پاکستان (3000 پ.م)رد پای نقاشی های کهن بزکوهی بر دیواره ی کوه، نماد ایرانیان باستان، از هنر سنگ تا طرح روی سفالینه های پیش از تاریخنقاشی های کهن بزکوهی در پنج حالت که در حال چیدن گیاه مانایی (هوم، هومه، سومه، اُرمک ریش بز، Ephedra) در قالب نوعی دعا هستند؛ کشه بعد از یکجا نشینی طرح روی سفال انیمیشن شهر سوخته در زابل شده است. محل : تیمره (کوه های اطراف خمین) کشف، عکس و آیکونوگرافی: محمد ناصری فرد تاریخ کشف: ۱۳۸۵نقاشی های کهن بزکوهی در پنج حالت که در حال چیدن گیاه مانایی (هوم، هومه، سومه، اُرمک ریش بز، Ephedra) در قالب نوعی دعا هستند؛ کشه بعد از یکجا نشینی طرح روی سفال انیمیشن شهر سوخته در زابل شده است. محل : تیمره (کوه های اطراف خمین) کشف، عکس و آیکونوگرافی: محمد ناصری فرد تاریخ کشف: ۱۳۸۵سنگ نگاره های ایرانسنگ نگاره های ایرانSun, 15 Feb 2026 08:10:56 +0330https://virgool.ir/@m_99962299/رد-پای-نیایش-های-کهن-در-تیمره-silgkcjcylqhتخته سنگی غول پیکر بر دامنه کوهی که سطح صاف آن طی هزاره ها پر از نقش های گوناگون شده و از همه جالب تر نقش انسانی است که به حالت نیایش و احترام دست ها بر سینه دارد(ح ۵۰۰۰ پ.م) و در دوره های جدیدتر ردپای آن باور و آیین را بر پیکرهای گلی جیرفت، شهداد، معبد اُور در بغداد و مارلیک گیلان می بینیم.کشف سنگ نگاره ها، عکاسی و آیکونوگرافی : محمد ناصری فرد هنرهای صخره ای نه تنها میراث تاریخی و فرهنگی ایران، بلکه آرشیو ارزشمندی از هنر باستانی جهان است. Rock arts is not only the historical and cultural heritage of Iran but also a valuable archive of the   world’s Ancient Art .  پیکره هایی از انسان های در حال نیایش در معبد اُور میان رودان که همچون نقاشی های کهن مکشوفه در تیمره و غارهای لرستان دست ها به حالت نیایش و احترام بر سینه دارند.پیکره مفرغی یک بانو که به حالت نیایش و احترام دست ها همچون نقاشی های کهن بر سینه دارد. محل کشف : مارلیکتندیس شخصی که لباس رسمی به تن دارد و یک گوشواره ی حلقه ای ساده بر یکی از گوشهایش باقی است، ارتفاع: 11.7 سانتی متر، وزن:43.5  گرم، قدمت: اواخر هزاره ی دوم یا اوایل هزاره ی نخست پیش از میلاد، منطقه ی جغرافیایی: مارلیکنقاشی های کهن از انسان هایی که به حالت نیایش و احترام دست ها بر سینه دارند و در دوره های جدیدتر ردی پای آن باورها و اندیشه ها را در قالب پیکره های گلی و فلزی گوناگون در نقاط مختلف ایران و جهان می بینیم؛ حتی در کشور پرو؟نقاشی های کهن از انسان هایی که به حالت نیایش و احترام دست ها بر سینه دارند و در دوره های جدیدتر ردی پای آن باورها و اندیشه ها را در قالب پیکره های گلی و فلزی گوناگون در نقاط مختلف ایران و جهان می بینیم؛ حتی در کشور پرو؟نقاشی های کهن از انسان هایی که به حالت نیایش و احترام دست ها بر سینه دارند و در دوره های جدیدتر ردی پای آن باورها و اندیشه ها را در قالب پیکره های گلی و فلزی گوناگون در نقاط مختلف ایران و جهان می بینیم.سنگ نگاره های ایرانسنگ نگاره های ایرانWed, 17 Dec 2025 09:51:50 +0330https://virgool.ir/@m_99962299/شیر-کُشی-در-ایران-y3nbu0undrk0نقش یک شیر نر غول پیکر که افرادی از جلو و از پشت سر با نیزه و کمان در حال نبرد با آن هستند. یکی از شکارچی ها که قدش از همه بلندتر است؛ نیزه ی بلندش را در دهان شیر فرو برده؛ این نقاشی کهن گواه بر زیست آن گربه سان باشکوه در مرکز ایران و دیده ی هنرمندی دارد؛ که آن صحنه را بدقت دیده و شیرکشی بدست انسان را به روایت تصویر کشیده است. کشف ، عکس و آیکونوگرافی : محمد ناصری فردسنگ نگاره های ایرانسنگ نگاره های ایرانMon, 15 Dec 2025 09:56:20 +0330