https://virgool.ir/feed/@m_84478280آیات در زمین آشکار شده است.fa2026-11-12 18:46:47https://files.virgool.ir/upload/users/4925215/avatar/0XOayU.jpghttps://virgool.ir/@m_84478280https://virgool.ir/@m_84478280/تفسیر-53-فصلت-در-برهان-سلیقه-jgqgdl6vsqbcآیات سلیقه در نفس انسانسَنُرِيهِمْ آيَاتِنَا فِي الْآفَاقِ وَفِي أَنْفُسِهِمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ ۗ أَوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌبه زودی نشانه‌های خود را در اطراف جهان و در درون جانشان به آنها نشان می‌دهیم تا برای آنان آشکار گردد که او حق است؛ آیا کافی نیست که پروردگارت بر همه چیز شاهد و گواه است؟! ۱در این بخش به آیات در نفس انسان پرداخته میشود، چنان که از نام آن پیداست از مهمترین آیات است و میتوان آن را قلب این برهان دانست. خداوند متعال در کتاب خویش همواره از آیاتی در زمین سخن گفته و در آیه ۵۳ شریفه فصلت وعده میدهد که آیات و نشانه های خود را در زمین آشکار خواهد کرد. این آیه شریفه که به آیه آفاق و انفس شهرت دارد از بزرگترین آیات و وعده‌‌های الهی شمرده میشود.۲۰ و ۲۱ مبارک ذاریات میفرماید؛وَفِي الْأَرْضِ آيَاتٌ لِلْمُوقِنِينَ وَفِي أَنْفُسِكُمْ ۚ أَفَلَا تُبْصِرُونَو در زمین نشانه‌های بزرگی برای جویندگان یقین است. و در وجود خود شما (نیز آیاتی است)؛ آیا نمی‌بینید؟!وهمچنین در ۳۶ مبارک یاسین فرموده؛سُبْحَانَ الَّذِي خَلَقَ الْأَزْوَاجَ كُلَّهَا مِمَّا تُنْبِتُ الْأَرْضُ وَمِنْ أَنْفُسِهِمْ وَمِمَّا لَا يَعْلَمُونَمنزه است کسی که تمام زوجها را آفرید، از آنچه زمین می‌رویا ند، و از خودشان، و از آنچه نمی‌دانند! ۱خداوند متعال انسان را به تامل در زمین و در نفس انسان فرا می خواند و اینگونه میفهماند که در میان آنان چنین پیوندی برقرار است. از این رو در آیات متعدد ما را به تدبر و تامل در چگونگی خلقت خود دعوت میکند تا بدانیم همان نشانه هایی که در کرانه های هستی جاریست در وجود انسان نیز جریان دارد.اکنون اگر پرسیده شود مقصود خداوند از آیات در زمین و نفس انسان چیست؟ و خداوند به چه نشانه هایی در نفس انسان اشاره دارد؟ این سعادت به برهان سلیقه عطا شده است که میتواند به این پرسش به روشنی پاسخ دهد.درباره آیات در زمین شواهد متعدد و گوناگونی تاکنون بیان شده اند که بسیاری از آن‌ها همان خصلت‌ها و ویژگی‌های انسانی بوده‌اند که در طبیعت کار شده‌اند. ویژگی‌هایی مانند درد عشق و محبت در جمع شدن خار و گل، رنگ عوض کردن، ریا و تظاهر، تقلب یا مرزنشینی و نظیر آن همگی از خصلت‌های انسانی بوده‌اند که در سراسر طبیعت کار شده‌اند. که برخی از این دست شواهد تاکنون بیان شده‌اند. از ذکر آن‌ها عبور کرده و به آیات نفس میپردازیم.از منظر آیات سلیقه نفس انسان یکی از برجسته ترین طایفه‌ی جفت هاست. وجود مذکر و مونث در نفس انسان به خوبی نشان میدهد که او بر چه اساس و مبنایی خلق شده است. احتجاج به همین نکته کافیست تا هر مخالفی را در همان گام نخست متوقف سازد و اجازه ندهد از ابتدای این استدلال بتواند سالم عبور کند. چرا که خود انسان نوعی دیگر از همان جفتهاست و همین چگونکی خلقت انسان را به خوبی نشان میدهد.در چهره و ظاهر و باطن انسان آثار کار همان کسی پیداست که آفاق و کرانه های هستی را پدید آورد، او را همان کسی خلق کرده که آسمان و زمین را و شب و روز را و طعام و میوه های مختلف را آفرید. از آغاز شکل گیری انسان تا پایان عمر او آثار و نشانه هایی در این پیکر باقی گذاشته است. از شکل‌گیری جنین انسان می‌توان دید که فرآیند رشد بر اساس الگو و طرح تقارن و زوجیت کار می‌شود. در مرحله‌ای این زوجیت به سمت تمایز مذکر و مونث حرکت میکند که زوج هم هستند، اما قبل از آن نیز نوعی دیگر از جفتها در سراسر بدن جنین در حال کار است، زوجیتی در غالب تقارن که از هر عضوی یک جفت میسازد، مانند دو دست، دو پا، دو چشم، دو گوش که این زوج سازی جدای از جفت سازی نرینگی و مادینگی‌ست، به همین سبب خداوند در آیات خود همواره به دو زوج اشاره دارد که باید به هر دوی آنها توجه داشت.و اما برخی اعضا دقیقاً روی مرز تقارن قرار دارند اما همچنان بیانی دیگر از جفتها در آن‌ها دیده می‌شود؛ مانند یک بینی با دو سوراخ، یک دهان با دو کارکرد، خوردن و سخن گفتن. و همچنین اندامهای جنسی هم دو کارکرد دفع و تولید مثل را بر عهده دارند. یک عضو برای دو کارکرد ساخته میشود، اما در مثالهای اول دو‌عضو برای یک کار کرد بودند، وضعیت های مختلف اما جفت بودن همواره مد نظر است.آیا اینها برایتان آشنا نیست؟مشابه آنچه در دنیای گیاهان، ثمرات و سراسر طبیعت کار میکند که شواهد آنها بیان شد. در آنجا نیز دو نوع زوجیت کار شونده وجود داشت علاوه بر زوجیت نرینگی و مادینکی زوجیت دیگری در کار بود که بصورت های مختلف خلاقانه و فعالانه کار میکرد، که بیان شده اند.دم و بازدم در هر نفس انسان نمود دیگری از سنت جفت‌هاست؛ گویی سلیقه‌ی جفت‌ها در جسم آدمی نیز به شیوه‌های گوناگون اعمال میشود. هدف همواره جفت‌هاست که این هدف به صورت‌ها و حالت‌های مختلف محقق می‌شود. حتی صدای تپیدن قلب انسان نیز با زبان خود می‌گوید: جفت‌ها. لوب‌-داب، لوب‌-داب، لوب‌-داب... پیوسته و یکنواخت نغمه‌ی جفت‌ها را تکرار می‌کند. این تنها صدای قلب نیست که می‌تپد؛ بلکه صدای جفت‌هاست که در سینه‌ها میگوید.و همچنین خنده و گریه نیز صورت‌هایی دیگر از همان جفت‌ها هستند که از درون نفس انسان ظهور یافته اند. باید پرسید چرا حوادث و اتفاقات گاهی خنده‌دار و گاهی گریه دارند؟ خنده و گریه نیز از برجسته ترین از طایفه‌ی جفت‌ها هستند، که باری دیگر این چنین نمود یافته اند.ظهور چنین پدیده هایی در نفس انسان نشان دهنده همان دستهایی است که در طبیعت و سراسر آفاق هستی کار میکند ‌و در بدن انسان نیز باری دیگر اجرا میشود، اراده ای زنده به نام جفتها وجود دارد، که به صورت های مختلف کار میکند، همچون هدفی که با روش های مختلف محقق میشود. آیات جفتها همان سلیقه‌ ایست که در دانه‌ها، میوه ها و در سراسر آفرینش بارها به تماشا گذاشته است. تا همین مقطع هم میتوان به روشنی دریافت که همان سلیقه و اساسی که در مخلوقات انجام شده باری دیگر در نفس انسان کار شده است.شاید بتوان گفت نفس انسان خلاصه‌ و معدلی از اساس حاکم بر مخلوقات و مرکز ثقل نشانه‌های الهی است؛ که مطابق و هم راستا با یکدیگر خلق شده‌اند. برای پشتیبانی از این سخن برهان شواهد خوبی دارد.گفته شد که در بدن انسان تقارن آشکاری برقرار است که صورتی دیگر از جفتهاست، اما در عین حال استثناهایی به چشم میخورد که خیلی آشنا هستند، مانند یک قلب و یک کبد که در یک سمت بدن مستقر شده‌اند و یادآور همان نقض‌ تقارن‌ها و استثتاهای معنا‌داری هستند که در دنیای طبیعی و دیگر جاها نیز شاهد آن بوده ایم.در این‌جا مسئله‌ی مهمی رخ می‌نماید: چنین نقض تقارنی تنها یک ویژگی ساده و بی حساب نیست، بلکه همان الگو و دستوری است که از آغاز آفرینش و پیدایش جهان کار شده تا دیگر عرصه ها، که در طول کتاب به ویژه در بخش استثناهای چشمک زن بیان شده است. چنین نقض تقارنی در نفس انسان همان استثناهایی هستند که از آغاز خلقت تا سراسر طبیعت کار میکند و باری دیگر در نفس انسان اینچنین بازنویسی میکند.در مدل‌های کیهان‌شناسی یکی از وقایع مهم اولیه‌ی جهان پدیده‌ی نقض تقارن بین ماده و پادماده است، که میگویند همان نقض باعث باقی‌ماندن ماده و شکل‌گیری جهان شد. بدون آن هیچ کهکشانی ستاره‌ای و انسانی پدید نمی آمد. حال وقتی به بدن انسان و روند شکل گیری آن می‌نگریم، همان قاعده‌ی تقارن و نقض تقارن را در سطحی دیگر و باری دیگر میبینیم. این صدای چکش همان بناست که به گوش میرسد، صدای همان چکشی که از آغاز خلقت کار کرده و اکنون در نفس انسان کار میکند. و به معنای واقعی کلمه او از خود نشانه باقی میگذارد. ان‌شاءالله آیات و نشانه ها در زمین و نفس انسان به همین آیات اشاره دارند.و این اساس صرفاً در نفس انسان یا در مخلوقات نیست؛ بلکه در نسخه‌های دیگر خلقت نیز همین سلیقه و سنت همچنان جاری است.. چنین سبکی زنده با تکرار ظاهر می‌شود. مانند امضای یک خالق آگاه و با اراده است، که در آثار خود نشانه باقی میگذارد. سپس بنده هایش را به نگاه کردن و تفکر در نشانه هایش دعوت میکند، تا نشانه ها و کار های اورا بشناسند، در نفس انسان نیز فرا خوانده‌ تا نشانه هایی که باقی گذاشته را دریابند.نزدیک به یقین مقصود پروردگار از آیات در زمین و نفس انسان همین آیاتی است که بیان شد. و میتوان گفت شاهد تحقق آیات آفاق و انفس هستیم. نصرت آشکاری از او رسیده تا تفسیر این آیه شریفه را بر قلم جاری کند.عظمت آیه آفاق و انفس و تحقق وعده آن برای اهل ایمان و عالمان پوشیده نیست، آنان معنا و عظمت آیه را به درستی دریافته اند و بسیاری از آنان منتظر تحقق این وعده بوده‌اند، و بسیاری در این راستا تلاش کرده اند، بتوانند برای آن تفسیری ارائه دهند و معنای آیه را روشن سازند، اما تفاسیر ارائه شده تاکنون خیلی مطابق با نصح و محتوای آیه شریفه نبوده‌اند. برخی آن نشانه ها را به دیگر براهین مانند برهان صدیقین یا برهان نظم نسبت داده‌اند، در حالی که چنین نسبت هایی با ظاهر و محتوای آیه شریفه هماهنگ نیستند و آیه شریفه آنان را نمی پذیرد.پروردگار عالمیان با روشنی وعده‌ی آشکار کردن آیات و نشانه‌های خود را در آفاق و انفس نوید می‌دهد که به زودی تحقق خواهد بخشید. در حالی که براهینی که برای آیه شریفه بیان کرده اند، حتی پیش از نزول قرآن نیز در گذشته به ادبیات دیگر موجود بوده‌اند؛ بنابراین نمی‌توان وعده‌ی به زودی آشکار خواهد شد را برای آنچه بالفعل موجود است صادق دانست. حتی هیچ برهانی چنین سنتی ندارند که آیات و نشانه هایی که در کرانه های هستی کار شده اند بتوانند همان نشانه ها را در نفس انسان نشان دهند، این سنت از برهان سلیقه است که در همجا نشانه‌های او را دنبال میکند، برهان سلیقه بود که اینگونه به دنبال نشانه ها و آیات خدا می گشت، دیدید که با سنت خود مراد و مفهوم آیه را بیان کرد و آیه شریفه او را میپذیرد.در انتهای آیه شریفه جمله‌ی آیا کافی نیست که پروردگارت بر همچیز شاهد و گواه است. این معنا تنها در برهان سلیقه نشان داده میشود، او حضور خداوند را در همجا نشان داده است که شاهد و گواه است. و از آیاتی که آشکار کرده به روشنی پیداست، خداوند متعال به ریز و درشت و جرئیات اتفاقات و سخنان و مواضع تمام بندگانش به خوبی آگاه و مطلع است، این معنا که خداوند بر همچیز و از همچیز آگاه است، به روشنی در برهان سلیقه فهمیده میشود.پروردگار عالمیان خود تحقق بخشیدن وعده را بر عهده داشت و امروز دستان قدتمند همان خدا در تحقق دادن وعده اش به روشنی مشهود است. چنین نشانه ها و آیاتی به نحوی برای بهانه جویان اتمام حجت میکند، که اگر بخواهند همچنان عناد بورزد و از حق تمکین نکنند، خداوند به زودی نابودی آنان را با تمام اعوام و انصارشان رقم خواهد زد.این نگارش بخشی از کتاب «تفسیر مخلوق با مخلوق در برهان سلیقه» بود. برای تهیه کتاب میتوانید به شماره ۱۷۲۶۸۶۳ ۰۹۱۹ پیام دهید.آنان را با تمام اعوام و انصارشان رقم خواهد زد.Borhan_saligeBorhan_saligeFri, 09 Oct 2026 04:20:41 +0330https://virgool.ir/@m_84478280/برهان-سلیقه-njdcjf1ppw9kبسم الله الرحمن الرحیم۵۳ فصلتسَنُرِيهِمْ آيَاتِنَا فِي الْآفَاقِ وَفِي أَنْفُسِهِمْ حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ ۗ أَوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌبه زودی نشانه‌های خود را در اطراف جهان و در درون جانشان به آنها نشان می‌دهیم تا برای آنان آشکار گردد که او حق است؛ آیا کافی نیست که پروردگارت بر همه چیز شاهد و گواه است.خداوند متعال در آیه ۵۳ مبارکه فصلت وعده میدهد به زودی نشانه های خود را در اطراف جهان و در درون نفس انسانها آشکار خواهد کرد، به گونه ای که همه مردم حضور خداوند و قدرت اورا در همجا احساس کنند، با توفیق و نصرت الهی این وعده تحقق یافته و آیات در زمین آشکار گشته اند. در ادامه تقریر این برهان و قسمتهایی از آن بیان میشود.تقریر صُغری۱. در جهان یک سبک و سلیقه‌ای کار شونده مشهود است.۲. بنابراین جهان محصول خالقی با همان سلیقه است.تقریر کبری۱. در جهان تکرار سلیقه‌ای آشنا در حوزه های دور و جدا از هم مشهود است.۲. تکرار سلیقه‌ها در حوزه‌های جدا از هم نمی‌تواند حاصل تصادف باشد.۳. بنابر این خالق اثر حضورش را در تکرار سلیقه آشکار و نمایان کرده است.این‌ها جامع‌ترین تقریر هایی هستند که تاکنون برگزیده‌ شده اند با این حال، قابلیت توسعه و تکمیل دارند.خداوند متعال مخلوقات را از تیره و طایفه‌های گوناگونی آفریده‌ است، به‌گونه‌ای که تفاوت‌های بنیادین و ریشه‌ای میان آنان برقرار باشد، این تفاوت‌ها به قدری اساسی‌ و آشکار هستند که هرگونه احتمال ارتباط میان این طوایف از اساس منتفی است. به عبارتی خداوند با خلق مجموعه ای از دنیاهای متفاوت زمینه را برای آشکار کردن آیات و نشانه‌های خود فراهم میکند، در نتیجه نشانه ها را در جاهایی قرار میدهد که نباید باشند و همینطور تفاوت ها در جاهایی ظاهر میشوند که چنین انتظاری نیست. این شیوه از جمله سنت‌های رایج خداوند متعال است که پیوسته در نظام هستی آن را کار میکند، به همین منظور نخست یک دسته بندی از مخلوقات ارائه میشود که جدا بودن حوزه های گوناگون را نشان میدهد.دنیای جمادات، سنگها و فلزاتدنیای نباتات و گیاهاندنیای جانوران، آبزیان و پرندگان و..دنیای اخلاق، ریاضیات و کلماتدنیای طعم‌ها و صدا هادنیای رنگها و بودنیای میکروسکوپی، سلولی و غیرهاین دسته بندی از برهان سلیقه به روشنی نشان میدهد در همین دنیا شاهد اقسام جهانهای گوناگون و دور از هم هستیم، با توجه به این نگاه امکان تحلیل و تفسیری تازه فراهم میشود. اکنون میتوان سبک و سلیقه‌ی خداوند را در حوزه های مختلف دنبال کرد.چنین دسته‌بندی برای رویکردهای رایج امروزی که هیچگاه اینگونه نگاه نکرده است. خیلی خوشایند نخواهد بود، چرا که آنها بر پایه‌ی فرضیه‌های تصادفی محور پیش می‌روند، در نگرش آنان یک جهان بی‌خالق فرض میشود و تلاش میشود همه چیز بر اساس یک تصادف با قوانین بی‌جان توضیح داده شود، اما چنین رویکردی قابل پذیرش نیست. جهان دارای خالقی مافوق‌ هوش و اراده است که اعمال و فرامینش قابل مشاهده و دنبال هستند. و توضیح و تفسیر از پدیده‌ها میبایست بر اساس آن‌ها صورت گیرد. چرا که وجود چنین خالقی در نحوه‌ی رویکردهای اساسی ما نهادی فوق‌العاده موثر خواهد بود. برهان سلیقه در دفاع از این منهج اقامه شده است و تفاوت این دو رویکرد در ادامه کتاب خواهد آمد.آیات و شواهد این برهان مانند تعبیر خوابی است که مردم تجربه می‌کنند، آنچه در خواب دیده می‌شود گاهی در آینده تحقق می یابد و تعبیر میشود، به عبارتی همان خوابی که دیده است در جای دیگری دوباره تکرار می‌شود. چنین پدیده‌ای با نگاه مادی به جهان برخورد دارد. به همین دلیل مادی‌گراها همیشه در تلاشند تعبیر شدن خوابها را انکار کنند. یا با توجیهاتی آن را اتفاقی جلوه دهند؛ زیرا آنان میدانند، اگر جهان تنها مادی و فیزیکی بود و تصادفی پدید آمده بود نباید چنین اتفاقی رخ دهد. در استدلالهای سلیقه نیز همین اتفاق دیده می‌شود سلیقه‌ها پیوسته در شکل‌ها و صورت‌های مختلف تکرار می‌شوند و برهان به حق و به درستی به این آیات استناد میکند.با این تفاوت که در خواب دیدن بحث تجربیات شخصی افراد است و کسی نمی‌تواند خوابی که دیده است و برایش تعبیر شده را به دیگران نشان دهد و اثبات کند. اما در این برهان شواهد قابل مشاهده و لمس هستند؛ یعنی هم مثال خواب دیده می‌شود و هم تعبیر آن. و همین باعث می‌شود این استدلال برای نگاه مادی‌نگر و هر علومی که تابع آن است فوق‌العاده مهلک باشد، چراکه دیگر نمی‌توانند از چنگ استدلال‌های آن که قابل مشاهده هستند بگریزند.تفاوت این مسیر با برهان نظم در نوع نگاه است، در این رویکرد بر تکرار یک طرح یا الگو استناد میشود حتی اگر آن طرح بی‌نظم باشد، همچون امضایی که لزوماً نظم ندارد اما اجرای آن در موقعیت‌های مختلف نشان از سبک فاعلی آگاه است. وقتی یک طرح یا رفتار در چند جای طبیعت کار می‌شود این تکرارهای هدفمند مبدل میشوند به نشان و امضایی از سوی ذهنی آگاه که در پس پرده‌ این عالم با سبک و سلیقه خود سخن می‌گوید.تصور کنید در راه با دو ساختمان مواجه میشویم، در ادامه راه دو سنگ را کنار هم میبینیم شاید بار اول بتوان آن را اتفاقی شمرد. اما اگر قدری جلوتر دوباره دو سنگ دیگر مشابه همان وضعیت قبلی بیابیم، بی‌درنگ درمی‌یابیم که کسی آنها را اینچنین قرار میدهد چرا که تکرار شدن چنین چیزی دیگر نمی‌تواند تصادفی باشد.در ادامه راه اگر با یک سنگ با یک چوب کنار هم روبه‌رو شویم و سپس دو چوب کنار هم این‌بار درمی‌یابیم که آن فاعل ناشناس علاوه بر اعلام حضور در پی پیام‌رسانی و ارتباط‌گیری نیز هست؛ زیرا او با این چیدمانها سبک خاصی را دنبال می‌کند و قصد دارد پیامی رمزی به ما برساند و بعد از اینکه ما را به مسیر ارتباط با خود هدایت کرد، دیگر نیازی ندارد حتماً سنگها را جفت جفت قرار دهد و اگر تکی هم مشاهده کردیم درمی‌یابیم این نیز کار همان فاعلی است که در آغاز خود را اثبات کرده است.در لحظه تکرار حضور خدا و اراده او به روشنی احساس میشود، تصور کنید در جایی نشسته‌اید. ناگهان سنگ کوچکی به شما برخورد می‌کند. بار اول ممکن است بگویید: شاید اتفاقی بود و کسی هنگام بازی ندانسته سنگی پرتاب شده و به من برخورد کرده است. اما اگر لحظاتی دیگر دوباره سنگی به شما اصابت کند اینبار بلافاصله در میابید که این یک اقدام آگاهانه است و کسی قصد و قرضی دارد. شواهد این برهان نیز اینگونه هستند، حضور خداوند و اقدامات آگاهانه از طرف او را به روشنی احساس خواهید کرد.نام دیگر این استدلال برهان تکرار است چرا که به تکرار استناد میکند، در حقیقت تکرار یکی از ارکان و ستون های این برهان است. و رکن دیگر و اصلی سلیقه میباشد که این دو در تعامل با یکدیگر هستند. با موضوع همراه شوید تا ببینید این دو مفهوم تا چه عمقی در این عالم هدفمند پیش رفته‌اند و چه پیامد هایی برای جبهه مخالف و چه ثمرات و برکات شیرینی برای اهل ایمان به دنبال خواهند داشت....این نگارش قسمتهایی از کتاب تفسیر مخلوق با مخلوق در برهان سلیقه بود. برای تهیه کتاب میتوانید به شماره تلفن ۱۷۲۶۸۶۳ ۰۹۱۹ پیام ارسال کنیدو تکمیل دارند.Borhan_saligeBorhan_saligeMon, 31 Aug 2026 09:31:56 +0330