https://virgool.ir/feed/@m_75876167بخوانیدو بیندیشیدfa2026-11-12 05:29:32https://files.virgool.ir/upload/users/4919476/avatar/uad0nW.jpghttps://virgool.ir/@m_75876167https://virgool.ir/@m_75876167/زندانی-آزاد-uwx7pfciip5kزندانی آزاد نویسنده: سهیل رادمهر صبح شده بود. صدای پرندگان به گوش می‌رسید. چگونه می‌توان آن‌قدر سرحال بود؟ واقعاً درک کردنش دشوار است. پنجرهٔ اتاق را باز کردم. خورشید طوری به زمین می‌تابید که انگار ظهر شده است، نه صبح. از اتاق خارج شدم. پدرم داشت به تنهایی صبحانه می‌خورد. طبق معمولِ صبح‌ها، حرفی برای گفتن نداشت و اگر هم داشت، نمی‌زد. آن روز با تمام روزها فرق داشت؛ انگار قرار بود اتفاقی بیفتد. لباس‌هایم را در گوشه‌ای در خانه دیدم که کثیف و نامرتب روی هم افتاده بودند. لباس‌های کارم بودند. تعجبی نداشت؛ معمولاً آن‌ها را نمی‌شوییم تا زمانی که خوب بو بگیرند. نمی‌دانم چرا، ولی این کار را می‌کردم وقتی که داشتم لباس‌های کارم را می‌پوشیدم.ناگهان به این فکر افتادم که چه چیز من را آن‌قدر در زندگی محدود کرده است. به‌راستی من آزادم یا که فکر می‌کنم آزادم؟ داشتم شلوارم را می‌پوشیدم که ناگهان تلفنم زنگ خورد. رانندهٔ شرکتی بود که در آنجا کار می‌کردم. استرس و اضطراب، تمام وجودم را پر کرد. از دنیای تفکراتم که در آن غرق شده بودم، به بیرون پرتاب شدم. راننده پشت تلفن گفت: «کدام‌جایی هستی؟ من دمِ در منتظر تو هستم.» من هم جواب دادم: «آمدم، محسن؛ آمدم.» اسم راننده محسن بود و نام من... ببخشید، یادم رفت خودم را معرفی کنم. من سلیمان هستم. در شهری کوچک زندگی می‌کنم. در این شهر نفس‌کشیدن هم به سختی امکان‌پذیر است؛ چه برسد به این که بخواهی کار دیگری انجام بدهی. بگذریم.لباس‌هایم را پوشیدم. وسایلم که قرصی نان و کمی آب خنک و داروهایم بود را برداشتم و از درب خانه بیرون شدم. محسن را دیدم که با چهره‌ای عصبانی منتظر من است. سلامی کردم و زود سوار ماشینش شدم. محسن گفت: «از دستت خسته شده‌ام. واقعاً که هنوز بچه‌ای و مسئولیت‌پذیر نیستی و نخواهی شد.» ناراحت بودم، زیرا کارگرهای دیگر نیز در مینی‌بوسش بودند. بعضی می‌خندیدند و بعضی به سکوت دچار شده بودند. بعضی نیز پچ‌پچ‌کنان با هم حرف می‌زدند، اما من دوباره یک سؤال به ذهنم خطور کرد: به‌راستی من آزادم؟ نمی‌دانستم آیا می‌توانم این سؤال را پاسخ دهم یا خیر. با خودم کلنجار می‌رفتم. چند دقیقه‌ای با خودم فکر می‌کردم؛ به زندگی‌ام می‌اندیشیدم، به کارم، به اعمالم؛ اما جواب نمی‌یافتم. ناگهان راننده ترمز زد و گفت: «همگی پیاده بشید.» من به خودم آمدم که دیدم رسیده‌ایم. محسن گفت: «سلیمان، پیاده می‌شوی یا پیاده‌ات کنم؟ چرا امروز گیج می‌زنی؟» من بدون هیچ‌گونه جوابی پیاده شدم. محسن خداحافظی کرد، اما من جواب ندادم. نمی‌دانم چرا؛ شاید در جواب اینکه جوابِ سلامِ من را نداده بود وقتی که صبح بر او سلام کردم. شاید انتقام بود، شاید هم دیگر حوصله‌اش را نداشتم. هرچه بود، جوابش را ندادم.به طرف انبارِ شرکت رفتم؛ چرا که من انباردار شرکت بودم. انباری بزرگ که اسم خیلی از وسایلش را هم نمی‌دانستم، چون تازه‌کار بودم و فقط دوماه بود که بعد از یک سال بیکاری، توانسته بودم یک کاری برای خودم دست‌وپا کنم. تا رسیدن به انبار، چند دقیقه‌ای راه بود. باز این فکر به سراغم آمد: آیا من آزادم و آزادی را در چه می‌بینم؟ آیا این حرکت کردنِ من همین‌الان، آزادانه است یا من سگی هستم که قلاده‌ام را به دست کس یا کسانی داده‌ام که دارند من را به سمت خودشان می‌کشانند؟ همین‌طور در فکر بودم که کارگرانی که منتظر من بودند تا وسیلهٔ کارشان را تحویل بگیرند، شروع به صدا زدنِ من کردند. من سعی کردم تندتر و تندتر راه بروم و خود را به انبار برسانم. کارگران شروع به همهمه کردند. من دربِ انبار را باز کردم و گفتم: «یکی‌یکی بیایید و وسایل‌تان را تحویل بگیرید.» همه در صف شدند و وسایلشان را تحویل گرفتند. یکی از کارگران گفت: «در فکری، سلیمان؟» گفتم: «نگران نباش؛ چیزی نیست.» گفتم: «چه می‌خواهی؟» گفت: «هیچ؛ فقط می‌خواستم زنجیرهای ذهنت را برای ثانیه‌ای بشکنم.» کارگر رفت و من به این فکر خطور کردم که نکند افکار من، آن زنجیرهایی هستند که سال‌هاست من را به خودشان بسته‌اند؛ یا برعکس، من خود را چون زنجیری به آن‌ها بسته‌ام. نمی‌دانم.ساعت ده صبح است و من هنوز وقتِ سرخوردن پیدا نکرده‌ام. با خودم گفتم بهتر است که فلاسکم را بردارم و چایی از آبدارخانه برای خودم پر کنم. فلاسک را برداشتم و به آبدارخانه رفتم. به آبدارچی گفتم: «چای می‌خواهم.» او هم فلاسک را پر کرد. از آبدارخانه بیرون آمدم که ناگهان یک ماشین وارد شرکت شد؛ راست به طرف من آمد و شیشه را پایین داد. صورتی صاف داشت؛ انگار همین امروز صورتش را تیغ زده بود. مردی بین چهل‌وپنج تا پنجاه ساله بود. صدای کلفتی داشت و گفت: «سلیمان، تویی؟» گفتم: «بله.» گفت: «سوار شو؛ کارت داریم.» گفتم: «شما کیستید؟» گفت: «آزادی‌ات، همان که از صبح به دنبالش می‌گردی.» همین کافی بود تا سوار بر ماشین شوم. البته که می‌توانستم حدس بزنم چاره‌ای جز سوار شدن ندارم. گفتم: «فلاسکم در دستم است؛ آن را چه کار کنم؟» گفت: «بندازش.» نمی‌دانم چرا، اما بدون کمی کاستی و بی‌دریغ، انداختمش. سوار بر ماشینش شدم. مسافتی را رفتیم، اما شیشه‌هایش طوری بود که انگار بیرون، شب است و نوری نیست که بیرونِ ماشین را بتوان دید. داشتم نگران می‌شدم. پرسیدم: «شما کیستید؟» جوابی ندادند. دوباره پرسیدم؛ باز جوابی ندادند. بار سوم با خشم پرسیدم. این‌بار آن مردِ کنارِ راننده که برخلاف خودِ راننده که صورتی تیغ‌کشیده و صاف و صوفی داشت، دارای صورتی پُرریش و پشم بود، جواب داد: «آزادی‌ات؛ می‌خواهیم به آزادی برسانیم‌ات.» عرق بر تن و جانم نشست. خواستم درب را باز کنم و خودم را از ماشین به بیرون پرتاب کنم، اما نمی‌شد. به خودم آمدم و دیدم دستانم را بسته‌اند. شروع به داد و بیداد کردم. این‌بار دهانم و چشمانم نیز بسته شد. نمی‌دانم چطور آن دو حتی بر من دست نزدند؛ تنها گوش‌هایم بود که می‌شنید. یکی از آن دو مرد گفت: «می‌خواهم دهانت را باز کنم، اما اگر داد و بیداد کنی، نه تنها دهانت را می‌بندم، حتی گوش‌هایت را هم می‌پوشانم.» سری تکان دادم و حرف‌هایشان را گوشزد خود کردم. دهانم باز شده، اما چشمانم بسته بود. گفتم: «چه می‌خواهید؟ دزدید یا پلیس؟» گفتند: «هیچ‌کدام.» گفتم: «پس کیستید و چه دشمنی با من دارید؟» گفت: «داریم تو را به سمت آزادی می‌بریم؛ آزادیِ ابدی.» کمی گیج شده بودم؛ نمی‌دانستم چه بگویم. ناگهان به فکر مرگ افتادم. بدون هیچ فکری پرسیدم: «آیا من مرده‌ام؟» هر دو خندیدند. «هنوز نه، ولی به زودی بله. در راه رسیدن به آن هستی و ما مأموریم که تو را به طرف آن ببریم.» گفتم: «جسارتاً اسمتان چیست؟» راننده گفت: «من نکیرم و این هم منکر است. مأمور شده‌ایم که روحِ آزادشده از جسمت را به جهانِ ابدی ببریم.»باورم نمی‌شد. من مرده‌ام یا این‌ها من را سرکار گذاشته‌اند؟ پرسیدم: «اگر من مرده‌ام، می‌توانی دلیل مرگم را بگویی؟» نکیر و منکر خندیدند. نکیر گفت: «یادت نیست دیشب را؟» گفتم: «چرا باید یادم باشد؟» و منکر گفت: «یادت هست چقدر به سلامتی می‌خوردی؟ میگساری می‌کردی و رویش جگر می‌خوردی؟» داشت خنده‌ام می‌گرفت، اما جلوی خودم را گرفتم. گفتم: «بله، یادم هست.» گفتند: «دیشب بر اثر همان میگساری، سکته کرده‌ای و مرده‌ای؛ آن هم در خواب.» گفتم: «این حقیقت ندارد؛ پس چطور سرِ کار رفته بودم؟» نکیر گفت: «ما هم تعجب کرده‌ایم. صبح به سراغ جنازه‌ات رفتیم، اما دیدیم روحت آنجا نیست و رفته است که به کارهایش برسد. آن‌قدر خندیدیم که نگو و نپرس. پیش خود گفتیم: این سلیمان آن‌قدر مست بوده که نفهمیده مرده و به سراغ کار خودش رفته.» در همین حین بود که منکر حرفی زد که من را لرزاند: «چرا توری خودت را اسیرِ دنیا کرده‌ای و آزادی‌ات را در قبالِ ذره‌ای شادی در زندگی بخشیده‌ای که مرگت را فراموش کرده‌ای؟ چرا دنیا را چون زندانی برای روح و جسمت ساخته‌ای؟ آن‌قدر غرق در زندانِ دنیا شده بودی که به‌کلی روح و جسمت را به فراموشی سپرده بودی، به‌طوری که هنوز که هنوزه از مردنِ خودت اطمینان نداری. چرا؟» گفتم: «نمی‌دانم چرا این‌گونه شده‌ام. روزها کار می‌کردم و شب‌ها میگساری می‌کردم. به هیچ چیز فکر نمی‌کردم؛ نه به خوبی و نه به بدی. نامش را آزادی گذاشته بودم، اما امروز می‌بینم که از هر زمانی دیگر بیشتر در بند بوده‌ام.» نکیر پرسید: «کسی را دوست داشته‌ای یا تا به حال عاشق شده‌ای؟» گفتم: «خیر، هنوز سنی ندارم.» خندید و گفت: «خوب است که درون این سیاه‌چال نیفتاده‌ای.» دوباره پرسید: «خانواده‌ات را دوست داری؟ روابطت چطور است؟» گفتم: «سرد است و بی‌روح.» اخم کرد. حرفم را عوض کردم و گفتم: «نه، خیلی هم روابط خوبی دارم؛ مخصوصاً با پدر و مادرم.» بر سرم فریاد زد: «دروغ نگو؛ ما از دروغ بیزاریم.» خیلی ترسیده بودم. سکوت، ماشین را پر کرده بود. منکر گفت: «راستی، با کسی دشمنی چیزی داری یا از کسی در زندگی ناراضی هستی؟» گفتم: «بله، دشمنان بسیاری دارم، اما بیشتر از دست خودم ناراحتم که نه می‌توانستم خودم را راضی کنم و نه دیگران را.» پرسید: «چرا فکر می‌کنی که باید دیگران را راضی نگه‌داری؟» گفتم: «نمی‌دانم.» گفت: «این یکی از بندهایی است که به خود بسته‌ای.» گفتم: «بس کنید. به کجا می‌رویم؟ جواب این سؤال را بدهید.» گفتند: «به منزلِ آخرت.»دوباره چشم‌ها و گوش‌ها و دهانم و دستانم را بستند. من را پیاده کردند و کشان‌کشان بردند. ناگهان دستانم را باز کردند و شروع به باز کردنِ چشم‌ها و گوش‌هایم و دست‌هایم کردند. دیدم یک سلول است. من را به داخل آن هل دادند. به کفِ سلول پرتاب شدم. درب بسته شد. سلول تاریک بود؛ تنها لامپ زردی در بالای آن روشن بود که می‌توانستی کمی جلوی پایت را ببینی تا دوباره بر زمین نخوری. گوشه‌ای نشستم. زندان نمناک بود و بوی کثافت می‌داد. دیوارها به‌گونه‌ای بودند که انگار از اجساد انسان درست شده‌اند؛ بوی جسد می‌داد. دست بر دیوار کشیدم؛ چرب بود. باز ترس، وجودم را فرا گرفت. حسی به‌م می‌گفت که در سلول تنها نیستم. صدا کردم: «کسی اینجاست؟» جوابی نیامد. به حرکت درآمدم و جلوتر و جلوتر رفتم. در آن واحد، یک کنجِ دیوار که تاریک بود، پیرمردی را دیدم. ترس داشتم. مِن‌مِن‌کنان گفتم: «کیستی؟ پیرمرد، اینجا چه می‌کنی؟ نامت چیست؟» گفت: «نامم سلیمان است.» گفتم: «چه عجیب، نام من هم سلیمان است.» خندید و گفت: «شراب می‌خواهی یا نه؟» گفتم: «شراب، آن هم در سلول جهان آخرت؟» جواب دادم که شاید جام را پر از شراب کرد. رنگ شراب عجیب بود. پیرمرد گفت: «چرا نمی‌خوری؟» من هم شراب را یک‌نفس بالا رفتم تا شروع به خوردن کردم؛ دیدم مزهٔ خونابه می‌دهد. همه را به صورت پیرمرد تف کردم. پیرمرد خندید و گفت: «این سزای شراب‌خواران است.» من که حالم بد شده بود و نمی‌دانستم باید چه واکنشی نشان دهم، ریشِ پیرمرد را در دستانم گرفتم و گفتم: «تو کیستی؟ چرا خونابه به خوردم داده‌ای؟ تو دیگر چه جور جانوری هستی؟ شیطانی یا ملکِ عذاب؟» من پیرمرد، قهقهه‌زنان فریاد زد: «من آیندهٔ تو هستم، سلیمان! این من نیستم؛ این تویی! گر شراب تو را نمی‌کشت، عاقبتت زندان و خوردنِ خونابه در سرنوشتت قرار می‌گرفت؛ زیرا تو در زندانِ آزادی‌های خود به سر می‌بری.» پیرمرد این حرف را زد و مثل دود شد و رفت در هوا.سلیمان بر در می‌کوفت و می‌گفت: «نگهبان! کمکم کن! من نمی‌خواهم اینجا باشم؛ نجاتم بده!» نگهبان جوابی نداد. دوباره رفت و به جایی که اول در آنجا نشسته بود، نشست. کمی آرام گرفت. ناگهان صدای گریهٔ کودکان و نالهٔ یک زن را شنید. دوباره از جایِ خود بلند شد. باز صدا از همان گوشه‌ای که پیرمرد را در آنجا ملاقات کرده بود، می‌شنید. آهسته‌آهسته قدم برداشت و به جلو رفت و دید زنی با چند کودکِ خردسال با لباس‌های ژولیده و کثیف نشسته‌اند و اشک می‌ریزند. سلیمان ناراحت شد و فریاد زد: «نفرین بر شما که بر کودکی نیز رحم نمی‌کنید!» زن گفت: «تقصیرِ این‌ها نیست.» سلیمان گفت: «پس تقصیرِ چه کسی است که شما اینجایید؟ داستانت را برایم تعریف کن.» زن گفت: «من و شوهرم و فرزندانم زندگی خوبی داشتیم. شوهرم همه‌چیز داشت، اما یک عادت بد داشت و آن هم عیش‌نوشی بود. شب تا شب شراب می‌خورد و هر روز این اوضاع بدتر و بدتر می‌شد؛ طوری به شراب معتاد شد که شبانه‌روز مشغول خوردن بود.» گفتم: «بعد چه شد؟» گفت: «کارش را رها کرد. ما را هم دیگر انگار نمی‌شناخت. وسایل خانه را کامل فروخته بود تا با پولش شراب تهیه کند، اما روزی دیوانه شده بود. خانه را فروخته بود و می‌خواست فرزندانمان را هم به فروش برساند. خواستم جلویش را بگیرم، اما نتوانستم؛ زیرا که او قبل از فروشِ فرزندانمان، از شدت عصبانیت آن‌ها را کشته بود و من تاب نیاوردم؛ هم او را کشتم و هم خودم را خلاص کردم. دلیلِ گریان بودنِ من و فرزندانم این است که شنیدی.» سلیمان که اشک در چشمانش جمع شده بود، پرسید: «نام شوهرت چه بود؟» گفت: «سلیمان.» عرقِ شرم بر پیشانیِ سلیمان نشست. پیش خودش گفت: «نکند آن فرد، خودش باشد؟» زن پرسید: «نام تو چیست؟» سلیمان از ترس کپ کرده بود. زن گفت: «نامت را بگو؛ چرا خشکت زده است؟» سلیمان مِن‌مِن‌کنان گفت: «من... سلیمان هستم.» زن گفت: «تو همان سلیمانِ شراب‌خواری؟! الآن با این خنجر که در دست دارم، تو را می‌کشم.» سلیمان فریادکنان به طرف در رفت و محکم به در می‌کوفت: «نگهبان، کمک! نگهبان، کمک! این زنِ دیوانه می‌خواهد من را بکشد!» در باز شد. نگهبانی با لباس‌های کاملاً مشکی که تمام بدنش را پوشیده بود و تنها چشمانِ سرخ‌اش پیدا بودند، گفت: «چه می‌خواهی، سلیمان؟» سلیمان گفت: «آن زن می‌خواهد من را بکشد.» نگهبان گفت: «نترس؛ آنها زنجیرهایی هستند که خودت در آن دنیا بر خودت بسته‌ای. تا تمام این زنجیرها را پاره نکنی، کابوس‌هایت ادامه خواهند داشت.» در بسته شد.سلیمان که با چشمانی گریان در گوشه‌ای نشسته بود، باز صدایی شنید؛ صدای دعوای یک زن و شوهر. پیش خودش گفت: «این‌بار برای من چه خوابی دیده‌اند؟ خدا می‌داند.» دوباره بلند شد، اشک‌هایش را پاک کرد و به طرف صدای دعوا حرکت کرد. پدر و مادر خودش را دید که دارند دعوا می‌کنند. مادرش می‌گفت: «تقصیر توست که به او توجه نکردی و گذاشتی بیش از حد شراب بخورد؛ تو قاتل اویی.» پدرش هم می‌گفت: «همش تقصیر توست که او را درست تربیت نکردی تا کمی حرف‌شنوی داشته باشد.» سلیمان پشت بر آنان کرد و به سر جایش بازگشت و گریه‌کنان می‌گفت: «خدایا، فهمیدم... فهمیدم که باید به اطرافیانم بیشتر اهمیت بدهم؛ که آنها اصلِ آزادی‌های حقیقیِ جهان هستند. و خدایا، فهمیدم که کارم و علایقم و گناهانم و اعمالِ دیگری که برای خوش‌گذرانی انجام می‌دهم، در واقع دارند من را از آزادیِ حقیقی و از نعمتِ حقیقی که تو به من داده‌ای، دور می‌سازند. فهمیدم که اگر اعتدال را رعایت کنم و افراط و تفریط را کنار بگذارم، به سعادتِ حقیقی دست خواهم یافت.»ناگهان صدایی ناآشنا گفت: «آفرین، سلیمان! تو آزادی. به‌واقع تو یک زندانیِ آزادی که از بندِ همه‌چیز گریخته است، به جز جسمش. حال بگو، سلیمان، می‌خواهی بازگردی یا بمانی؟» سلیمان گفت: «تصمیم با توست، خدای من.» خدا گفت: «پس منتظر باش.» ناگهان دید نکیر و منکر و نگهبان وارد سلول شدند و به طرفش حرکت کردند. پیرمرد شراب‌خوار هم به طرفش حرکت کرد. آن زن و بچه‌هایش هم همین‌طور؛ و دید که پدر و مادرش هم دعوا را رها کردند و به طرفش آمدند. همه دورش حلقه زدند و دستانشان را به طرف سلیمان اشاره کردند و با یکدیگر فریاد زدند: «بیدار شو، سلیمان! بیدار شو، سلیمان!»چشمان سلیمان باز شد. پدر و مادرش را دید که دارند او را صدا می‌زنند تا بیدار شود و به کارهایش برسد. نگاهی به اطرافش انداخت؛ به اتاقش بازگشته بود. نگاهی به ساعتش انداخت و دید که هنوز وقت دارد. بلند شد و پدر و مادرش را بغل کرد. پدرش گفت: «آفتاب از کدام سو درآمده است؟» اما مادرش گفت: «خوشحالم که پسرم، بالاخره به آغوشِ گرمِ خانواده بازگشته است و خوشحالم که توانسته است زنجیرهای زندانِ آزادی را یکی‌یکی بشکند.» و سلیمان گفت: «امیدوارم هیچ‌وقت به این زنجیرهای خیالی دوباره تن ندهم و امیدوارم هر کس در این چاه افتاده است، بتواند از این چاهِ مصیبت فرار کند؛ وگرنه سرنوشتِ خوبی برایش نمی‌بینم، همان‌طور که برای خودم ندیدم. البته که همیشه جایِ امید هست؛ حتی اگر در زندانِ آخرت باشید، باز هم جایِ امید هست و آدمی به امید نویسنززنده است.»سهیل راد مهرسهیل راد مهرWed, 19 Aug 2026 23:03:34 +0330https://virgool.ir/@m_75876167/اسرار-f7p1yqvoc8baاسراردم‌دم‌های صبح بود، هوا نمناک بود. هنوز خورشید در آسمان بالا نیامده بود. حس عجیبی بود؛ گمان می‌کنم تا صبح به‌درستی نخوابیده بودم. هنوز هم اسرار دارم که تقصیر هیچ‌کس نبوده است، اما وجدانم نمی‌گذارد که بخوابم.در یک بعدازظهر آفتابی و گرم، در جزیره‌ای به نام قشم، در پادگانی نظامی، شش سرباز کنار هم نشسته بودیم. چهار نفر از سربازان هم‌شهری و هم‌دیار یکدیگر بودند و دو نفر ما از بیابان‌های ایران آمده بودیم و خدمتمان رو به پایان بود؛ اما نمی‌دانستیم تراژدی زیبایی در انتظار ماست. اسحاق و ابراهیم و موسی و محمد، این چهار فرد دوستان من بودند. نام یهودا و نام دوستم دانیال است. یهودا و دانیال نسبی یکسان داشتند و از دیار فارس می‌آمدیم، اما چهار نفر دیگر فرزندان سرزمین قشم بودند. البته که ما توجهی نمی‌کردیم و دوستی‌مان پایدار بود.گرم حرف زدن بودیم که صدای در را شنیدیم. به دانیال گفتم: «در را باز کن.» اما او با بی‌ادبی گفت: «چرا خودت نمی‌روی؟» گفتم: «باشد، عالیجناب.» درِ سالن آشپزخانه را باز کردم؛ زیرا دانیال و یهودا – یعنی ما دو نفر – مسئول آشپزخانهٔ پادگان بودیم. هم پخت‌وپز، هم شست‌وشو، هم نظافت در دستان ما بود. امپراتوری‌ای برای خودمان در پادگان داشتیم.در را باز کردم. عیسی بود. دانیال گفت: «کیست، یهودا؟» گفتم: «این عیسیِ تنبل و بی‌درخور است.» عیسی خندید و دست روی شانهٔ من انداخت. من گفتم: «بیا برویم کنار بقیهٔ بچه‌ها بنشینیم و گپ‌وگفتی بزنیم، شاید هم توانستی شِکَری بگویی، عیسی، تا ما را بخندانی.» عیسی گفت: «برویم.»به پای میز رسیدند. عیسی به همه سلام کرد. طولی نکشید که شروع به مسخره کردن لهجهٔ یهودا و دانیال کرد. دانیال و یهودا خندیدند؛ اما یهودا به‌ظاهر می‌خندید و به دل کینه داشت. دوست نداشت مورد تمسخر واقع شود. دانیال چای دم کرد و هفت لیوان آورد. دانه‌به‌دانه برای سربازان و خودش چای ریخت. در هنگام چای خوردن هم عیسی دست از خنداندن سربازان برنداشت.عیسی گفت: «خدا را شکر ما که راحتیم. در اسلحه‌خانه‌ای که من کار می‌کنم مثل آشپزخانه کثیف نیست و اساساً کاری برای انجام دادن ندارم و همیشه در حال چرت زدن هستم.» بقیهٔ سربازان که دژبان بودند شروع به غر زدن کردند که همیشه سرپا هستند و مواظب سربازانی که تازه آمده‌اند و تازه دارند پست نگهبانی می‌دهند.دم‌دم‌های غروب بود. همه بلند شدند که بروند، اما یهودا چیز دیگری گفت: «برای پنجشنبه برنامه‌ای بچینیم. آخر شنیده‌ام همه به مرخصی می‌روند و پادگان خالی می‌شود و فقط من و شما می‌مانیم.» همه موافق بودند. عیسی گفت: «چه برنامه‌ای داری؟» یهودا و دانیال به وسط حرف پریدند و گفتند: «کمی شراب آورده‌ایم و گل داریم و می‌خواهیم همه را در خیک خودمان بریزیم.» یهودا گفت: «خفه شو. می‌خواهم به شما نیز بدهم.» یعنی همین هفت نفر در شب پنجشنبه جمع می‌شویم و آی می‌خوریم، آی چرت‌وپرت می‌گوییم. همه قبول کردند.داشتند از در بیرون می‌رفتند که ناگهان عیسی گفت: «در روز پنجشنبه برای همهٔ شما غافلگیری بزرگی دارم.» همه نگاهی به او انداختند و گفتند: «دقیقاً چه غافل‌گیری‌ای داری، عیسی؟» عیسی گفت: «پرس‌وجو نکنید، که من اصلاً دوست ندارم جوابتان را بدهم.» یهودا گفت: «عیسی، می‌شود بروی و چرت‌وپرت‌هایت را جای دیگری بگویی؟» عیسی خندید و گفت: «باشد.» همه به بیرون رفتند. یهودا در را بست و سراغ کارهای خودش رفت.غروب روز چهارشنبهغروب بود. امشب شام را زودتر پخش می‌کردیم، زیرا می‌خواستیم زودتر به برنامهٔ خودمان بپردازیم؛ اما انگار آن انرژی همیشگی را نداشتم. انگار که خستگی بر ما غلبه کرده بود. محمد گفت: «امشب سوروسات به پا نکنیم.» دانیال هم گفت: «راست می‌گویی، امشب خسته‌ایم.» اما یهودا و بقیه می‌خواستند برنامه را ادامه دهند. همه وارد اتاق مخصوص آشپزخانه شدند؛ تنها اتاقی که دوربین نداشت و پنجره‌ای هم نداشت و کسی هم به آن سر نمی‌زد. با این‌که پادگان خالی بود، ولی باز هم سربازان ترس داشتند. البته که سربازان دیگری هم بودند که هرکدامشان به کار خودشان مشغول بودند.دانیال و یهودا جوجه پخته بودند، بقیهٔ سربازان هم میوه آورده بودند و از جمله تنقلاتی هم با خود آورده بودند. سفره را به کمک یکدیگر چیدند. یهودا شراب را آورد و شروع به ریختن و خوردن کردند. پیک اول را داد و همه خوردند. عیسی می‌خندید و می‌گفت: «یهودا، امشب پرکار شده‌ای. از همه بیشتر تو خورده‌ای.» یهودا گفت: «دوباره تو نچسب شروع کردی.» بقیه بیشتر خندیدند. ناگهان یهودا دید که شراب‌ها تمام شد و فقط یک پیک مانده است. خواست خودش بخورد، اما دید توانی ندارد. پیک را به‌زور به عیسی داد. عیسی هم که اسرار دوستانش را دید، پیک آخر را نوشید.دانیال ناگهان گفت: «نگفتی برنامه‌ات برای فردا چیست و چگونه می‌خواهی ما را غافلگیر کنی؟» عیسی هم گفت: «اگر بگویم، دیگر غافل‌گیری به حساب نمی‌آید.» یهودا گفت: «این حرف‌ها را کنار بگذارید. آیا هیچ‌کدام از شما گل می‌کشید؟» همه گفتند: «بله.» جز عیسی و دانیال. یهودا گفت: «این دو ترسو هستند و می‌ترسند حالشان بد بشود و ما آن‌ها را به مسخره بگیریم.» دانیال جواب داد: «اصلاً این‌گونه نیست.» و گفت: «من می‌کشم.» و فقط عیسی مانده بود که حاضر نبود بکشد. یهودا شروع به کشیدن کرد، همه هم کشیدند. داشت گل‌ها به پایان می‌رسید که یک رول دیگر مانده بود. یهودا لبخندی زد و گفت: «عیسی، به‌راستی که این گل می‌تواند تو را بکشد، چون تو خیلی ترسویی. می‌ترسی که نتوانی خودت را کنترل کنی و به کسی آسیب برسانی.» عیسی که از طعنه‌های یهودا خسته شده بود، رول آخر را گرفت و کشید، از همه هم بیشتر کشید. و به یهودا گفت: «خیالت راحت شد؟» گفت: «آری.» همه در اتاق در حالت مستی و گیجی به خواب رفتند.صبح پنجشنبهاولین فردی که بیدار شد یهودا بود. صبح عجیبی بود و هوا نمناک. یهودا به دستشویی رفت و شروع به بالا آوردن کرد. همه بیدار شدند و بعضی‌ها هم او را به سخره گرفتند؛ اما یهودا توجهی نکرد و گفت: «به سالن بروید تا صبحانه را بیاورم و با هم بخوریم.» یهودا و دانیال صبحانه را آماده کردند، عیسی هم کمکشان می‌کرد. دانیال صبحانه را تقسیم کرد. در هنگام تقسیم صبحانه عیسی گفت که گردوی بیشتری می‌خواهم. دانیال از یهودا پرسید: «به او گردو بدهم؟» یهودا گفت: «قانون می‌گوید چند گردو برای هر نفر است؟» دانیال گفت: «سه گردو، اما عیسی پنج گردو می‌خواهد.» یهودا گفت: «نه، عدالت باید شامل حال دوستان ما هم بشود.»عیسی پشت یک میز تنها نشست. چند دقیقه‌ای بود که با صبحانه‌اش بازی می‌کرد. همه صبحانه خوردند و رفتند، اما عیسی مانده بود. یهودا ظرف صبحانهٔ خودش را برداشت و رفت و کنار عیسی نشست و به عیسی گفت: «چه شده دوست من؟» عیسی گفت: «نمی‌دانم.» یهودا گفت: «نمی‌دانی یا نمی‌خواهی بدانی؟» عیسی گفت: «می‌خواهم یک راز به تو بگویم: تا یک ساعت دیگر غافل‌گیری مرا مشاهده می‌کنی.» یهودا گفت: «امروز در اسلحه‌خانه کار نداری؟» عیسی گفت: «چرا.» یهودا گفت: «پس بلند شو و برو.» عیسی گفت: «اگر من خودم را بکشم یا به هر دلیلی بمیرم، آیا ناراحت خواهی شد؟» یهودا گفت: «اگر همین‌طور به مفت‌خرف‌گویی ادامه دهی، تو را خواهم زد.» عیسی گفت: «جواب بده.» یهودا گفت: «انسان‌های ضعیف‌النفس زود می‌میرند؛ اول از درون و دوم از بیرون. گاهی هم از قدرت زیاد می‌میرند؛ گاه این قدرت از بیرون می‌آید و گاه از درون آدمی سرچشمه می‌گیرد. گاه مردن نشان ضعف است و گاه نشان قدرت آدمی. حال به تو می‌گویم که عیسی، مرده و زندهٔ تو نه به درد من می‌خورد نه به درد این جهان. فقط و فقط مربوط به خودت است. می‌توانی جام شوکران را بنوشی، یا می‌توانی همه‌چیز را، چه درست چه غلط، بپذیری.» عیسی بلند شد و گفت: «خداحافظ.» و یهودا را بغل کرد. یهودا گفت: «چه می‌کنی؟ دیوانه شده‌ای یا بازی‌ات می‌آید؟» عیسی گفت: «فقط می‌خواهم گرمای وجود دوستم را بار دیگر حس کنم.»عیسی رفت. یهودا در را بست و به اتاقش رفت که استراحت کند. دراز کشیده بود که یاد موضوعی افتاد. انگار مغزش تازه داشت این پازل را حل می‌کرد. یک ساعت گذشت. به فکر فرو رفته بود که غافل‌گیری عیسی چه بود که امروز نتوانسته بود شاهدش باشد. ناگهان صدای شلیک گلوله آمد. یهودا صدا را از اسلحه‌خانه شنید. خدا خدا می‌کرد که آن اتفاقی که فکرش را می‌کند نیفتاده باشد. به اسلحه‌خانه رسید. دید که سربازان ساکت در یک گوشه ایستاده‌اند و گریه می‌کنند. یهودا پرسید: «چه شده؟» کسی جواب نداد. به طرف اتاق اسلحه‌خانه رفت. از پنجره به داخل نگاه کرد. دوستش عیسی را غرق در خون دید. تیر را دقیقاً بر وسط پیشانی‌اش شلیک کرده بود. درجا مرده بود. حداقل خیالش راحت بود که دردی را دیگر دوستش تحمل نمی‌کند.ناگهان دید که کاغذی از جیب عیسی بیرون زده است. یهودا کاغذ را برداشت و دید که یک نامه است به خودش، و به‌گونه‌ای وصیت‌نامهٔ عیسی به حساب می‌آمد و الآن در دستان خودش آن را می‌بیند. یهودا شروع به خواندن کرد:«درود به تمام دوستانم. می‌دانم زمانی که این نامه را می‌خوانید غمگینید، اما غمگین نباشید. من روزها به فکر چنین کاری بودم و اگر امروز این اتفاق نمی‌افتاد، فردا یا پس‌فردا اتفاق می‌افتاد. بر من نالان و گریان نباشید که بیشتر روح و روانتان را آزار می‌دهد. اما ای دوست حقیقی من که این نامه را می‌خوانی و می‌دانم تو اولین نفری هستی که دست بر خواندن این نامه خواهی زد: تو راست می‌گفتی. مرده و زندهٔ من فرقی برای این جهان ندارد. همان‌طور که آدمی می‌تواند بین زنده ماندن و نماندن انتخاب کند، من هم انتخابم را کردم. خودت را گنهکار نبین و خودت را رنج مده؛ چون من روزها قبل سرنوشت خود را نوشته بودم. اما صبح که با تو حرف می‌زدم، دوست داشتم فقط یک بار بگویی که من برایت ارزشمندم. می‌دانم که در دلت مرا دوست داشتی و داری، اما چه کنم که نتوانستم آن را بیرون بکشم. اگر یک بار این مهر و مهربانی را در تو و دیگران می‌دیدم، شاید امروز این سرنوشت من و تو نبود. دوست من، اشک‌هایت را پاک کن. اشک‌هایت به هیچ‌درد دنیا نمی‌خورد. می‌دانم که این نامه را می‌خوانی. دوستت خواهم داشت. و ای‌کاش کمی بر دوست داشتن یکدیگر هم اسرار می‌ورزیدیم. دوستدار ابدی‌ات، عیسی.»یهودا نامه را کامل خواند. اشک در چشمانش حلقه زد و شروع به گریستن کرد. دوستانش به او نگاهی انداختند و گفتند: «گریهٔ تو هیچ‌چیز را درست نمی‌کند. کار از کار گذشته است. دنیا برای گریهٔ تو اهمیتی قائل نیست. بلند شو، رخت عزا بر تن کن.» یهودا برخاست. فریاد زد: «قاتل تو منم. باشد که در آخرت عذاب هولناکی نصیب امثال من شود.»پایانسهیل راد مهرنویسنده: سهیل راد مهرسهیل راد مهرسهیل راد مهرWed, 12 Aug 2026 16:10:44 +0330