https://virgool.ir/feed/@m_73084379fa2026-11-12 01:18:46https://virgool.ir/images/default-avatar.jpghttps://virgool.ir/@m_73084379https://virgool.ir/@m_73084379/غزل-گفتار-gonv1uji8sgsدرآمدی بر شعر گفتار کلاسیک ایران ( غزل گفتار)یک جمله در جهانِ ادبیات سُنتی ما زبانزد ادبای پیشین بود که انگار هنوز با آنکه خود رفته‌اند سخنشان نفس می‌کشد و حکم می‌کند ، این سخن آن بود که عیب بزرگان هنر است ، آیا این تغییر می‌تواند در جهان ، جامعه و زیست‌بوم ادبی امروز ما نیز همان اعتباری داشته باشد که در افق اندیشه‌گانی پیشینه‌گانمان؟ آیا اگر بزرگان تکرار ناپذیر ادبیات ما همانند حکیم ابوالقاسم فردوسی ، سعدی شیراز ، حافظ شیراز ، صائب تبریزی ، بیدل دهلوی و ... خطایی ، اشتباهی ، عیبی درکار و اثر شاهکارشان است برای ما آن عیبشان نیز هنر است؟ مگر بزرگان ما ادعای معصومیت داشته‌اند که ما برای آنها این اعتبار را قائل شویم ، آیا آنها ادعا داشته‌اند که هیچ عیب و خبط و گزندی در سخن آنها نیست؟ بی‌گمان اینچنین نبوده است‌ ، غزل گفتار (شعر کلاسیک گفتار ایران) برای برطرف کردن این عیب به میدان آمد که کلمات این انسان سازانی که به قول هایدگر ما در آنها زندگی می‌کنیم ، این واژه‌گان ، مقهور ، مغلوب و مُثله نشوند در برابر موسیقی در جوهره‌ی طبیعی آنها و در جوهره‌ی گفتاری زبان.جوهر‌‌ه‌ی گفتاری یکی از سه گانه‌های کلمه در زبان معمول است ، کلمه دارای سه جوهره است: 1_ جوهره‌ی معنایی 2_ جوهره‌ی نوشتاری 3_ جوهره‌ی گفتاریدر این بحث (ما وارد مقوله‌های جوهره‌های نمادین ، طبیعی ، شرایطی ، حرکتی و ... نمی‌شویم)جوهره‌ی معنایی که جان ، روح و اصل کلمه است ، اما جو‌هر‌ه‌های گفتاری و نوشتاری را نیز نمی‌توانیم صرفاً فرع بنامیم بلکه آنها را ساحت جوهری و یکی از بنیادی ترین ریشه‌گاههای تناروح کلمات و زبان می‌دانیم ، یعنی تنانگی کلمه به جوهره‌های گفتاری و نوشتاری است و بی این تنانگی گفتاری و نوشتاری روح کلمه یعنی معنا ، جوهره‌ی معنایی هیچ گاه نمی‌‌تواند در زبان نمود ، بروز و سیروریت داشته باشد ( روح در این بحث ادامه‌ی سنت فلسفی اسپینوزایی _ هگلی _فوکویی است )جوهره‌ی گفتاری که مولد موسیقی چه عروضی و چه غیر عروضی در همه‌ی زبان‌ها به ویژه زبان خنیاگر پارسی شده است.یکی از اصلی‌ترین جانمایه ها و پایه‌های شعریت در ادبیات کهن جوان سال ایران زمین است و آنچنان جوهره‌ی گفتاری در شعر ایران حکمرانی و امر‌‌رانی و فرمان داده است که ما می بینیم حتی تغییر بافت ، نوع کوتاه یا بلند بودن اوزان بنیان شعر پارسی را با ظهور نیما ،  شاملو و سپس احمدرضا احمدی تغییر داد و بسیار بزرگان را ما به قالب و نوع وزن آنها از دیگر بزرگان تمیز می‌دهیم ، حافظ غزل سراست ، یعنی ما وزن و روح غزل را در شعر حافظ مورد تدقیق و تحقیق قرار می‌دهیم ، فردوسی حماسه سراست ، او لحن و موسیقی حماسی در بحر متقارب را جانمایه و اصل شاهنامه قرار داد و ... « تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل »بنابراین تغییر وزن عروضی بیرونی ، تئوری کاهشی _ افزایشی در شعر ایران بر مایه‌ی ‌تغییر و نوع کوتاه و بلند یا چالش موسیقیایی استوار بوده است ، نیما انقلابی که کرد اصل آن بر مایه‌ی آن است که اوزان از اوزان مساوی و برابر به اوزان کوتاه و بلند تغییر و در اصل تکوین پیدا کند احمد شاملو برخاست و موسیقی کوتاه و بلند شده‌ی بیرونی را کاهش داد و موسیقی درونی را افزایش داد و بنیان شعر خویش قرارداد و شعر سپید آغازیدن گرفت و بعد شاعران موج نو و دیگر با ظهور احمدرضا احمدی آمدند و آن وزن درونی را نیز به مسلخ‌گاه بردند و این آغاز چیزی شد که ما آن را اغتشاش ادبی در شعر ایران نامیدیم و دیگر شعر ایران با بحران مخاطب ، بحران کثرت شاعر و کمبود شعر ، بحران سبکهای من‌درآوردی و کوتاه شدن دیوار شعر ، آنچنان که هرکس به قول توده‌گانی و عامیانه از مادر خویش قهر کند حتماً وارد انجمنی خواهد شد و دستی به قلم.طیبه کریمیطیبه کریمیThu, 22 Apr 2021 13:30:54 +0430