https://virgool.ir/feed/@m_72938199نویسنده ، شاعر ، معلم ، طراح گرافیست ، هنرمند و صنعت گر و فعال اجتماعیfa2026-11-12 06:11:23https://files.virgool.ir/upload/users/4345532/avatar/HCH5H2.jpghttps://virgool.ir/@m_72938199https://virgool.ir/@m_72938199/ماشین-مشتی-ممدلی-vjrgqk471soyمن سمیه ام ، 44 سالمه . دختر بزرگ یه خانواده پر جمعیّت 7 نفره ام و 4 خواهر کوچکتر از خودم دارم . فرزند اوّل بودن برای همه اونهایی که این تجربه رو داشتن ، یک اتّفاق عجیب و گاهاً سخته ، ما به ندرت زمان کافی برای بچّگی کردن داشتیم و معمولاً ماهایی که مادر شاغل هم داریم ، مجبوریم خیلی زودتر از سنّمون بزرگ بشیم . عروسکهای ما برادر و خواهرهامون بودن و ما خیلی قبل تر تو کودکی هامون مادری رو تجربه کردیم . پدر و مادرم درحال حاضر فرهنگی بازنشسته هستن و خوب یادمه که همه چیز زندگی رو کم کم با همدلی همدیگه ساختن . اوایل زندگیشون تا وقتی که پدرم خونه اش رو بسازه ، چند سالی رو مستاجر بودیم و حتّی مدّتی هم به خاطر اینکه درگیر ساخت و ساز خونه خودمون بودیم ، در یکی از اتاق های خونه ی ننه آقا ( مادر پدرم ) زندگی می کردیم . ننه آقا اون روزها با مادرش ( نینا ) و عموی کوچکم که مجرد بود زندگی می کرد . روزهای خیلی سختی بود و کوچیک بودن خونه به نسبت افرادی که داخلش زندگی می کردن همه ما رو اذیّت می کرد .اما خُب کنار تمام اون خاطره های تلخ و شیرین ، همه ما روزهایی رو تجربه کردیم که منحصر به فرد بودن . آدمهایی تو گذشته بودن که فقط مختصّ اون دوران بود و دیگه هرگز تکرار نشد و یه جورایی همه مون در حسرت آن چه که تجربه کردیم و گذشت و روحمون که در قدیم جا موند هنوز داریم زندگی می کنیم و گاهی هنوز هم به دنبال گم شده هامون هستیم .اون روزها یادمه بابا و مامان دوشادوش هم آجر روی آجر گذاشتن و دیوار خونه رو بردن بالا ، اتاق به اتاق ساخته شد تا شد خونه عشقمون که کانون گرممون رو روشن نگه داره . عاشق هم بودن که این طور پا به پای هم کار کردن و موندن . تو شادی و غم ، آسایش و سختی ، تو فراز و نشیب های سخت زندگی دووم آوردن و ادامه دادن . هردو صبح ها سرکار می رفتن و ظهر که مدرسه ها تعطیل می شد تا غروب برای ساختن جان پناه زندگیشون کنار هم کار می کردن و خستگی نمی شناختن . مادرم حتّی ملات آماده می کرد و یادمه اون روزهایی که کارگر نمی اومد ، یا مرخّصی بود ، با پدرم هم پا و هم قدم می موند تا اون خونه شد خونه ی امروز ما . سرپناهی از جنس زندگی که تونستیم اونجا قرار بگیریم و به آرامش برسیم . حس می کنم خونه های ما دهه شصتی ها ، تو ملات و ساختمونش ترکیبی از شور زندگی هم داشت که اینطور همه رو دور خودش عاشق و پرنشاط و لبریز از شور زندگی نگه می داشت ، درواقع شاید همون چیزی که قدیمی ها بهش می گفتن برکت که متاسفانه این روزها خیلی کم ازش سراغ داریم . همه ما باید ساعت ها پای درس قدیمی هامون واحد عشق و معرفت و همدلی پاس کنیم که شاید یه روزی امید به بازگشتن روزهای پرشکوه گذشته مون رو داشته باشیم . ناامید نباید بود .بگذریم ... یادمه خونه که نیم بند ساخته شد ، چون محلّ کار پدرم تو روستا بود و تعداد ما بچّه ها هم زیاد ، ما همیشه برای رفت و آمد مشکل داشتیم . این بود که بابا اول یه موتور گازی گرفت و چند سالی با اون رفت و آمد می کرد و بعد از مدّتی که با کمک مادرم تونستن مقداری پس انداز کنن ، اوّلین ماشین زندگیمون رو خریدیم . یک ژیان قدیمی قرمز رنگ درب و داغون که البته اون زمان سالاری بود برای خودش و پادشاه به حساب می اومد و خلاصه خیلی ها با اون ژیان خاطره دارن . هنوز هم از خیلی ها درباره ژیان بابا با خاطره های ریز و درشتش می شنوم که برام جالب و شنیدنی و گاهاً خنده داره .« ماشین مشتی ممدلی » راستش این اسم رو به این علّت روی  این قصّه گذاشتم که خیلی ها ماشین بابا رو با این نام میشناختن و حتّی هروقت ما رو می دیدن ، سراغ ماشین بابا رو با گفتن این نام می گرفتن . مثلاً می گفتن : « ماشین مشتی ممدلی بابات چطوره ؟ موتورش هنوز روشن می شه ؟ هنوز کار می کنه ؟ » و .... یادمه حتّی بعضی از اقوام ما همون چهار چرخه زِوار دررفته رو با کلّی منت از بابا قرض می گرفتن و باهاش می رفتن سفر ، بعدش البته از خاطرات خاموش شدن وسط جادّه اش هم برامون تعریف می کردن که مثلاً فلان شهر وسط فلان خیابون پشت چراغ قرمز خاموش کردن و مجبور شدن تا رسیدن به تعمیرگاه هُلش بدن . خلاصه اینکه این ژیان برامون فقط یه ماشین نبود ، یه شخصیت منحصر به فرد بود که خیلی ها باهاش خاطره داشتیم و حضورش برامون سردی و سختی یه فلز بی روح رو نداشت . گاهی باهاش خندیدیم و گریه کردیم ، چه مراسم های شادی و عزا که وزن ما رو تحمّل کرده بود و این طرف و اون طرف برده بود .حالا می خوام یکی از همون خاطره های خاص کودکی های خودم رو براتون تعریف کنم که تجربه اش برامون پر از درس زندگی بود . تجربه ای که بعد از اون باعث شد از کنار اتّفاق های اطرافم بی هدف عبور نکنم و با تامّل بیشتری اونها رو کنکاش کنم و به موقع به همشون بازخورد درست بدم . موافقین که با من هم کلام بشین ؟ پس بزن بریم ...راستش بابا و مامان چندین بار این خاطره مربوط به « ژیان قرمز » رو این طوری برام تعریف می کردن که همه ما جونمون سر اون حادثه به خطر افتاد و یه جورایی انگار معجزه شد .آره داشتم می گفتم ، سالها قبل یکی از روزهای گرم تابستون بود که بساط سفر چیدیم . یادم نمی آد کجا ، پس شما هم نپرسین . من 3 الی 4 ساله ، سمانه 2 ساله و سوده هم شیرخواره بود . دل رو زدیم به جادّه و فی امان اللّه ، خاطرات خیلی مبهمی از اون روز یادمه . بیشتر نقل قول هایی از این طرف و اون طرف که بعضی ها برام تعریف کردن . خاطرم هست که اونقدر ماشین درب و داغون بود که درِ قسمتِ پشتِ ماشین رو 2 الی 3 بار باید باز و بسته می کردی تا بالاخره بسته بشه و حتّی یکی از برف پاک کن های ماشین هم خراب بود و وقتی بارون و برف می بارید مامان دستمال به دست باید کنار بابا می نشست که شیشه جلوی راننده رو پاک کنه که بابا بتونه جلوش رو ببینه و درست رانندگی کنه . استارت ماشین هم تا بخواد ماشین رو روشن کنه کلّی طول می کشید و گاهی هم باید هُلش می دادی تا روشن بشه و آخر روشن شدنش همراه با یه صدای مهیبی شبیه صدای تراکتور توام بود و بعدش که شروع به حرکت می کرد اونقدر پُر سر و صدا بود که انگار می گفت : « آقا من بالاخره روشن شدم ، زود باشین حرکت کنین ... » انگار که شاخ غول رو شکسته باشه . یه وقت هایی هم حتّی پیش اومده بود وسط رانندگی ترمز خالی می کرد و هرچی ترمز می گرفتی پدال عمل نمی کرد و و خلاصه کلّی باهاش دردسر داشتیم و رانندگی با اون آخر هیجان و ترشّح آدرنالین بود .اصالت خانواده ما شمالیه و ما اهل شهرستان قائمشهریم . تازه از شهر بیرون اومده بودیم و هنوز خیلی دور نشده بودیم . به گفته مامان من رو تازه از پوشک گرفته بودن و مادرم تمام مسائل فنی کار رو برنامه ریزی کرده بود که در سفر به مشکل برنخوریم . قاعدتاً نمی بایست تا رسیدن به شهر بعدی مساله ای پیش می اومد . ولی با در نظر گرفتن تمام جوانب همون ابتدای سفر من شروع کردم به لج بازی و گریه کردن که حتماً ماشین رو نگه دارن که چی ؟ اولیا مخدّره اجابت مزاج کنه . هی مامان سعی می کرد آرومم کنه تا ما به شهر برسیم و من قرار بگیرم ، امّا من بی خیال نمی شدم . حکایت غریبی بود ، قصّه رفتن و نرسیدن ، این جستجوی مسیر بی بازگشت که هیچ پایانی نمیشه براش متصوّر شد . مامان همیشه به من می گه : « یه وقتی به یه چیزی نیاز داری و دنبالش می گردی ، هرچقدر بیشتر بگردی ، کمتر پیداش می کنی ، برعکس وقتی که بهش نیاز نداری پی اش رو هم نمی گیری ، مُدام مقابل چشماته و این شد تجربه پدر بیچاره من در همان اوّلین ساعت های شروع سفر . چشمانش به جادّه سفید شد تا رستورانی ، مسافرخانه بین راهی ، پارکی ببینه و کارمون راه بیافته و منو آرومم کنه . ولی سودی نداشت که نداشت . سرتون رو درد نیارم ، مادرم از شدّت بیقراری های من به ستوه اومد و بالاخره بابا رو مُجاب کرد که : « الّا و بلّا همین جا ترمز کن ، بچّه داره اذیّت میشه اشکال نداره ، چادرم رو جلوش می گیرم ، کسی نمی بینه ، می ره یه گوشه ، کارش رو انجام می ده راحت می شه ، خدا رو خوش نمی آد . » بابا هم که دید انگار چاره ای نداره کم کم از خرِ شیطون پیاده شد و راهنما زد و رفت به سمت گوشه راست جادّه تا در یک جای مناسب پارک کنه . در همین احوال بود که ناگهان فهمید ترمزش گیر کرده و نمی گیره . هرچی پدال ترمز رو فشار می داد فایده ای نداشت ، خالی کرده بود . از حال و روز بابا دیگه مادرم هم فهمیده بود که اوضاع خیلی جالب نیست . توی ماشین اوضاع آشفته ای حکم فرما شد . 2 خواهر منم از شدّت گریه و بی قراری من گریه شان گرفته بود ، مادرم پشت سر هم سلام و صلوات می فرستاد ، پدرم بسم الله ، بسم الله گویان با پدال ترمز و ترمز دستی ماشین بازی می کرد بلکه سرعت را پایین بیاره و بتونه اون رو پارک کنه . در یک التهاب غریبی همه مون دست و پا می زدیم . از زمانی که پدرم فهمید ترمز ماشین کار نمی کنه تا لحظه توقّفِ کاملِ ماشین حدوداً 10 دقیقه پُر تنش سپری شد و بالاخره با هر جان کندنی که بود بابا ماشین رو در نهایت به یک خاکریز شنی کنار یک مغازه کوبوند و ماشین با یک لگد محکم متوقّف شد . بابا و مامان تا دقایقی خیره به روبروی خود مات و مبهوت مونده بودن و تُند تُند نفس می کشیدن ،هیچ کاری نمی تونستن انجام بدن . مامان سوده رو مُحکم تو آغوش گرفت و از شدّت نگرانی فشار می داد ، حتّی متوجّه گریه های بی امان اونم نشد ، طفلکی خیلی ترسیده بود . من و سمانه هم که روی صندلی پشت نشسته بودیم ، با توقّف ناگهانی ماشین به پایین پرت شدیم و بعد از بلند شدن شروع کردیم به گریه کردن . بعد از گذشتن زمان اندکی ، بابا و مامان به خودشون اومدن و مامان اوّلین کاری که کرد سوده رو روی صندلی عقب ماشین کنار سمانه گذاشت و دست من رو گرفت و سریع به گوشه ای بُرد تا کارم رو انجام دهم . اما من دیگر آن احساس فشار برای اجابت مزاج را نداشتم و گریه های آن لحظه من فقط بخاطر ترس از شرایط بوجود آمده بود .انگار زمان متوقّف شد ، بابا و مامان در یک خلسه غریبی گیر افتاده بودن . راستش هیچ کدوممون یادمون نمیاد اون زمان که نه تلفن موبایلی بود که بشه با امداد خودرو تماس گرفت و نه تعداد مکانیکی ها آنقدر زیاد بود که بشه ماشین رو به اوّلین مرکز تعمیرات ماشین هدایت کرد ، پدرِ بیچاره یِ من  در آن شرایطِ سخت با زن و 3 تا بچّه و احتمالا ًمادرِ پیرش چه کار کرده بود ؟ حتّی خودش هم چیزی به خاطر ندارد . فقط می دانیم لج بازی هایِ من در ابتدای سفر اگر نبود و ما به خارج شهر می رسیدیم و خدای نکرده بابا اونجا مشکل ترمز نگرفتن ماشین رو می فهمید ، چه عواقب تلخ و سنگینی در انتظارمون بود . چیزی که همه یِ ما از اون اتّفاق یاد گرفتیم ، دریافت و کنکاش درست و واقعی از نشانه ها بود . نشانه ها در زندگی همه مون وجود دارن . در کشف و شهود حقیقی وقایعی که حتّی در بسیاری از موارد به راحتی نمی شه اون رو لمس کرد و یا به شناخت درستی رسید .گرچه خودم از خاطره یِ اون روز چیز زیادی به یاد ندارم ولی بیان تمام اون لحظاتِ نفس گیر از زبانِ پدر و مادرم چشم سوّمِ من رو تاحدودی باز کرد . این روزها به همه چیز از دیدِ متفاوت تری نگاه می کنم و سعی ام بر اینه که لایه هایِ زیرینِ هر اتّفاقی رو کنکاش کنم و بعد از تحلیل و تفسیر هر اتّفاقی اون رو بپذیرم .راستی هیچ وقت به این مساله فکر کردیم که واقعاً برای درخت هایِ کنار جادّه چه فرقی داره کسی که تو سفره می ره یا می آد ؟ درست همون لحظه که فکر می کنیم به آخرِ دنیا رسیدیم ، درواقع تو نقطه یِ آغازیم . برایِ همینه که همیشه می گَن تو مسیرِ سربالایی  ، فقط به منظره یِ بالایِ کوه فکر کُن . هدفِ قصّه یِ این سفر به مقصد رسیدنه . برای ما تجربیاتِ این قصّه دیدن و شنیدن داره، درختهایِ مسیری که ما رو به رویاها و آرزوهامون نزدیک تر یا دورتر می کنن ، چه فرقی داره که بلوط باشن یا صنوبر ؟ اونجا که تک درختی تنها و آروم و باشکوه میونِ دشتی وسیع ، هر چه که هست ، برای ما می شه نشونه ای برای رسیدن به هدف . نقطه ای برای اتمام تمام آرمان هایِ یه زندگی .آری ! من آموخته ام که جادّه ها پُرخطرند و سفرها طولانی ، و این دلِ ماست که در پیله یِ پوسیده یِ اندوهِ تو تنهاست هنوز .... با من از سختیِ این راه مگو .#خاطره_بازی #دنده_عقب_با_اتو_ابزار #نوستالژی #ویرگول #دل_نوشتهسمیه قدوسی نژادسمیه قدوسی نژادSat, 08 Nov 2025 12:30:30 +0330