https://virgool.ir/feed/@m_71622673دکتری گیاهپزشکیfa2026-11-11 06:32:49https://files.virgool.ir/upload/users/2392756/avatar/BVCVrd.jpghttps://virgool.ir/@m_71622673https://virgool.ir/@m_71622673/دکتر-مریم-خلق-احمدی-کارشناس-فضای-سبز-معرفی-پوستخوار-نارون-mqzpqhcmdplkپوستخوار نارون Scolytus scolytus پوستخوار نارون Scolytus scolytus سوسک‌های پوست‌خوار نارون (Scolytus spp.) – قاتلان خاموش درختان ناروناگر به تنه یا شاخه‌های نارون قدیمی سر بزنید، ممکن است با یک شبکه تونلی زیر پوست آن روبه‌رو شوید. این تونل‌ها کار خانواده‌ای کوچک اما خطرناک از سوسک‌هاست که با نام علمی Scolytus شناخته می‌شوند.چرا خطرناک‌اند؟این سوسک‌ها تنها با جویدن پوست و چوب آسیب نمی‌زنند؛ بلکه ناقلان اصلی قارچ مرگبار مرگ نارون هلندی (Dutch Elm Disease) هستند. قارچی که با مسدود کردن آوندهای چوبی، درخت را به سرعت خشک می‌کند.گونه‌های مهم در اروپاسوسک بزرگ نارون – S. scolytus اندازه بزرگ‌تر (۳ تا ۶ میلی‌متر)، تونل‌های عمودی ۴ تا ۶ سانتی‌متری و دو نسل در سال. بهترین ناقل قارچ مرگ نارون.سوسک کوچک‌تر نارون اروپایی – S. multistriatus کوچک‌تر (۲.۲ تا ۳ میلی‌متر)، معمولاً دو نسل در سال، راحت‌ترین و رایج‌ترین گونه در بین ناقل‌ها.S. sulcifrons بزرگ‌تر (۳.۵ تا ۶ میلی‌متر)، بیشتر در جنگل‌های جنوبی اروپا، قادر به آلوده کردن حتی درختان سالم.نشانه‌های آلودگیتونل‌های عمودی زیر پوست با شاخه‌های جانبی متعددخشک شدن ناگهانی شاخه‌ها یا کل درختتجمع خاک‌اره‌شکل زیر درخت یا روی پوستمیزبان‌هاتمام گونه‌های نارون، به‌ویژه درختان مسن یا ضعیف‌شده.سطح خسارتبسیار بالا – هم به‌صورت مستقیم (آسیب به بافت درخت) و هم غیرمستقیم (انتقال بیماری مرگ نارون).پوستخوار نارون Scolytus scolytus این سوسک‌ها هرچند کوچک‌اند، اما حضورشان در یک منطقه می‌تواند ظرف چند سال کل جمعیت نارون را نابود کند. پیشگیری و پایش منظم تنها راه مقابله مؤثر است.دکتر مریم خلق احمدیدکتر مریم خلق احمدیTue, 23 Sep 2025 15:12:45 +0330https://virgool.ir/@m_71622673/دکتر-مریم-خلق-احمدی-کارشناس-فضای-سبز-معرفی-شانکر-رزینی-کاجpitch-canker-of-pine-fusarium-circinatum-do3yvfsyjrwnشانکر رزینی کاج (Pitch canker – Fusarium circinatum)شانکر رزینی کاج (Pitch canker – Fusarium circinatum)عامل: قارچ Fusarium circinatum (مرحله جنسی: Gibberella circinata)بیش از ۵۷ گونه کاج حساس هستند.حساس‌ترین گونه‌ها: P. radiata، P. patula، P. halepensis و P. pinea.تنها میزبان غیر کاجی گزارش‌شده: صنوبر داگلاس (Pseudotsuga menziesii).علائمشاخه و سوزن:پژمردگی و تغییر رنگ سوزن‌ها → قرمز شدن → ریزش برگ → خشکیدگی شاخه از نوک به سمت محل آلودگی.ایجاد شانکرهای رزینی (Resinous cankers) که دور شاخه یا تنه را می‌گیرند.اندام‌های زایشی: گل‌های ماده و مخروط‌های بالغ آلوده، کاهش اندازه یا ریزش پیش از بلوغ، آلودگی بذر (داخلی یا سطحی).نهال‌ها:بوته‌میری پیش‌روی و پس‌روی (pre & post-emergence damping-off).پوسیدگی طوقه و ریشه، کاهش رشد، مرگ گسترده در نهالستان.چرخه و گسترشقارچ قابلیت تولیدمثل جنسی و غیرجنسی دارد.پراکنش توسط حشرات، باد، باران، بذر آلوده و نهال آلوده.آلودگی نهال‌های آلوده یکی از مهم‌ترین راه‌های گسترش به مناطق جدید.تنوع ژنتیکیدر مناطقی که مدت طولانی حضور دارد (مثل مکزیک و جنوب شرق آمریکا) تنوع ژنتیکی و تنوع گروه‌های سازگاری رویشی (VCGs) بالا است.در مناطقی با ورود اخیر (مثل ژاپن و کالیفرنیا) تنوع پایین و اغلب یک ژنوتیپ غالب وجود دارد.مدیریت و کنترلاستفاده از بذر سالم و مقاوم.بهداشت نهالستان، حذف و نابودی نهال‌های بیمار.کنترل حشرات ناقل و عوامل زخم‌زننده.استفاده از مکان‌های با تهویه خوب و خاک سالم.کنترل شیمیایی:قارچ‌کش‌ها برای کاهش بوته‌میری و پوسیدگی نهال کارآمدند ولی در درختان بزرگ معمولاً موفقیت محدود دارند.به‌نژادی:انتخاب و کشت واریته‌های مقاوم برای گونه‌های حساس.دکتر مریم خلق احمدیدکتر مریم خلق احمدیSun, 21 Sep 2025 14:38:57 +0330https://virgool.ir/@m_71622673/دکتر-مریم-خلق-احمدی-کارشناس-فضای-سبز-معرفی-بلایت-سوزنی-کاج-dothistroma-–-mycosphaerella-pini-jehgt0wf3hnkبلایت سوزنی کاج (Dothistroma – Mycosphaerella pini)بلایت سوزنی کاج (Dothistroma – Mycosphaerella pini)علایم :خشکیدگی سوزن‌های مسن و ریزش گسترده آن‌ها در قسمت پایینی تاج درخت.وجود نوار قرمز مشخص در عرض سوزن‌های آلوده.تشکیل اندام‌های بارده‌ی کوچک سیاه در نواحی قرمز.دکتر مریم خلق احمدیدکتر مریم خلق احمدیSun, 21 Sep 2025 13:20:08 +0330https://virgool.ir/@m_71622673/دکتر-مریم-خلق-احمدی-کارشناس-فضای-سبز-pbrcbbmuceymلکه‌های سفید بر روی برگ‌های سوزنی کاج (Pine Needle Scale)لکه‌های سفید بر روی برگ‌های سوزنی کاج (Pine Needle Scale)معرفی آفتسفیدک سوزنی کاج به‌وسیله حشره‌ای کوچک و سفید به نام Chionaspis pinifoliae ایجاد می‌شود که در سراسر آمریکای شمالی شایع است. این آفت بیشتر به درختان کاج حمله می‌کند اما ممکن است سایر گونه‌های سوزنی‌برگ را نیز آلوده کند.آفت با مکیدن شیره گیاهی از برگ‌های سوزنی باعث ضعف و ریزش آن‌ها می‌شود. پس از تخم‌گذاری، حشره ماده می‌میرد و پوسته سخت سفید آن به‌عنوان پوشش محافظ تخم‌ها باقی می‌ماند.خسارت و علائم آلودگیلکه‌های سفید کوچک روی سطح برگ‌های سوزنی (هر لکه یک حشره است).زرد یا قهوه‌ای شدن برگ‌ها از سمت داخل تاج درخت.خشک شدن و ریزش زودهنگام برگ‌های سوزنی.کاهش تراکم شاخه‌ها و کندی رشد.در آلودگی‌های شدید، شاخه‌ها کاملاً بی‌برگ می‌شوند.روش‌های کنترلکنترل زیستیهرس شاخه‌ها: حذف و نابودی شاخه‌های آلوده، به‌ویژه در ابتدای آلودگی.رهاسازی حشرات شکارگر: کفشدوزک‌ها از تغذیه‌کنندگان طبیعی این آفت هستند و می‌توانند جمعیت آن را کاهش دهند.روغن باغبانی: در اوایل بهار و همزمان با خروج پوره‌ها از تخم، محلول‌پاشی روغن و یا صابون باغبانی بیشترین اثر را دارد.کنترل شیمیاییصابون حشره‌کش: روشی ایمن و نسبتاً کم‌ضرر که عمدتاً روی پوره‌های تازه مؤثر است.سموم سیستمیک: در موارد آلودگی شدید و پس از عدم موفقیت روش‌های دیگر استفاده می‌شود. این سموم جذب بافت گیاه شده و از طریق شیره گیاهی به آفت منتقل می‌گردند.مدیریت تلفیقی (IPM)استفاده ترکیبی از روش‌های زیستی و شیمیایی بهترین نتیجه را به‌همراه دارد.به عنوان مثال، در آلودگی محدود، ابتدا شاخه آلوده هرس شود و سپس با رهاسازی کفشدوزک‌ها یا کاربرد روغن باغبانی، کنترل تکمیلی انجام گیرد.نکته مهم: حشرات مفید را همزمان با استفاده از سموم رهاسازی نکنید، زیرا سموم آن‌ها را نیز از بین خواهند برد.راهکارهای پیشگیریرعایت فاصله مناسب کاشت برای جلوگیری از انتقال آفت بین درختان.جمع‌آوری و حذف زباله‌های گیاهی و بقایای آلوده.تغذیه سالانه با کود کندرها آزاد، هرس شاخه‌های خشک، و تأمین نور کافی برای رشد سالم.پایش منظم درختان و اقدام سریع در صورت مشاهده علائم اولیه آلودگی.دکتر مریم خلق احمدیدکتر مریم خلق احمدیSat, 20 Sep 2025 14:18:46 +0330https://virgool.ir/@m_71622673/علائم-کلیدی-و-راهکارهای-پیشگیری-بیماری-گال-توسط-باکتری-های-agrobacterium-and-rhizobium-spp-swq0gv7zdaktعلائم کلیدی بیماری گال توسط باکتری‌های Agrobacterium and Rhizobium sppشناخت دقیق علائم، اولین گام در مدیریت مؤثر این بیماری‌ها است. علائم Root mat و Crown gall می‌توانند بسته به شدت آلودگی، مرحله رشد گیاه و نوع میزبان، متفاوت باشند، اما برخی از نشانه‌های کلیدی عبارتند از:رشد متراکم و سفید ریشه‌ها در بسترهای کشت بدون خاک:این یکی از بارزترین علائم Root mat است. به جای مشاهده ریشه‌های تار مانند و گسترده که به طور معمول در بسترهای کشت بدون خاک انتظار می‌رود، مشاهده توده‌هایی متراکم، فیبری و معمولاً سفید رنگ در بخش‌های داخلی مکعب‌های پشم‌سنگ یا سایر بسترهای کشت، نشان‌دهنده شدیداً آلودگی است. این رشد غیرطبیعی، فضای کافی برای رشد طبیعی ریشه‌ها را از بین می‌برد.کاهش اندازه میوه‌ها و افزایش رشد رویشی:این علامت به دلیل اختلال در جذب آب و مواد غذایی توسط سیستم ریشه آلوده ایجاد می‌شود. گیاه قادر به تأمین نیازهای خود برای تشکیل میوه‌های سالم و درشت نیست، لذا اندازه میوه‌ها به طور قابل توجهی کاهش می‌یابد.در عین حال، گیاه برای جبران کمبود، انرژی خود را به سمت رشد شاخ و برگ سوق می‌دهد که منجر به رشد رویشی بیشتر (برگ‌های بزرگتر، ساقه‌های ضخیم‌تر) نسبت به حالت نرمال می‌شود. این وضعیت، عدم تعادل بین رشد رویشی و زایشی را نشان می‌دهد.گال‌ها (تومورها) روی ریشه و طوقه:گال‌های جوان: این تومورها که معمولاً در مراحل اولیه آلودگی با Crown gall مشاهده می‌شوند، اغلب صاف، نرم، و به رنگ سفید یا کرم رنگ هستند. آنها ممکن است در ابتدا به اندازه‌های کوچک (چند میلی‌متری) باشند و به راحتی با علف‌های هرز یا مشکلات ریشه ناشی از کمبود مواد غذایی اشتباه گرفته شوند.گال‌های مسن: با گذشت زمان و با پیر شدن تومور، ظاهر آن تغییر می‌کند. سطح گال‌ها ناهموار شده، رنگ آنها به قهوه‌ای تیره متمایل می‌شود و بافتی چوب‌پنبه‌ای و سخت پیدا می‌کنند. این گال‌های بزرگ می‌توانند مسیرهای آوند چوبی و آبکش را مسدود کرده و باعث پژمردگی و مرگ گیاه شوند.زهکشی ضعیف بستر و کاهش سلامت کلی ریشه:توده‌های متراکم ریشه آلوده به Root mat، به ویژه در بسترهای کشت بدون خاک، می‌توانند منافذ بستر را مسدود کرده و باعث زهکشی ضعیف شوند. این امر منجر به ماندگاری آب و ایجاد شرایط بی‌هوازی در منطقه ریشه می‌گردد که خود به سلامت ریشه‌ها آسیب بیشتری می‌زند و می‌تواند مستعد ابتلا به سایر بیماری‌های ریشه نیز باشد.به طور کلی، مشاهده ضعف عمومی گیاه، زردی برگ‌ها، و کاهش شادابی، بدون هیچ دلیل واضح دیگری، می‌تواند نشانه‌ای از درگیری سیستم ریشه با یکی از این عوامل بیماری‌زا باشد.در حال حاضر، هیچ روش درمانی قطعی و مؤثری برای ریشه‌کن کردن کامل آلودگی به باکتری‌های عامل Root mat و Crown gall در گیاهان آلوده وجود ندارد. بنابراین، تمرکز اصلی باید بر روی پیشگیری و جلوگیری از ورود و گسترش این عوامل بیماری‌زا به سیستم تولید باشد.✅ ضدعفونی کامل نهالستان و گلخانه:ضدعفونی بستر: تمامی بسترهای کشت (مانند پشم‌سنگ، کوکوپیت، پرلیت) باید قبل از استفاده، با مواد ضدعفونی کننده مناسب (مانند بخار آب، مواد شیمیایی تأیید شده) ضدعفونی شوند.ضدعفونی سطوح: تمامی سطوح گلخانه، ظروف کشت، میزهای کار، و ابزارآلات باید به طور مرتب و کامل با مواد ضدعفونی کننده مناسب (مانند وایتکس رقیق شده، محلول‌های کواترنری آمونیوم) پاکسازی و ضدعفونی شوند.✅ جلوگیری از تماس بستر کشت با خاک:در سیستم‌های کشت هیدروپونیک یا کشت بدون خاک، مهم است که بستر کشت هرگز با خاک آلوده در تماس نباشد. این امر شامل جلوگیری از ورود خاک به گلخانه و اطمینان از عدم تماس با ابزارهای خاکی است.✅ تعویض پلاستیک کف با رعایت بهداشت:پلاستیک کف گلخانه می‌تواند منبع تجمع آلودگی باشد. در صورت استفاده از پلاستیک، باید در پایان هر فصل کشت، یا در صورت مشاهده آلودگی، با دقت و با رعایت کامل اصول بهداشتی تعویض شده و محیط زیرین نیز ضدعفونی گردد.✅ حذف سریع گیاهان و بسترهای آلوده:در صورت مشاهده هرگونه نشانه اولیه آلودگی در یک گیاه، باید بلافاصله آن گیاه و کل بستر کشت اطراف آن را از گلخانه خارج کرده و نسبت به امحاء ایمن آن (مانند سوزاندن یا دفن در عمق زیاد) اقدام نمود. این کار از گسترش آلودگی به گیاهان سالم جلوگیری می‌کند.✅ تناوب چندساله با غلات (در خاک):در صورتی که کشت در بستر خاک انجام می‌شود، اعمال تناوب زراعی طولانی مدت (چند ساله) با گیاهانی مانند غلات که به این باکتری‌ها حساس نیستند، می‌تواند به کاهش جمعیت باکتری‌ها در خاک کمک کند.✅ کنترل همزمان نماتدهای مولد گال:نماتدها (به خصوص نماتدهای گره‌زا) می‌توانند باعث ایجاد زخم در ریشه‌ها شده و راه ورود باکتری‌ها را تسهیل کنند. بنابراین، کنترل مؤثر نماتدها در مزرعه یا گلخانه، گامی مهم در پیشگیری از آلودگی ثانویه باکتریایی است. نوشته شده توسط دکتر مریم خلق احمدی دکتر مریم خلق احمدیدکتر مریم خلق احمدیSat, 30 Aug 2025 14:13:35 +0330https://virgool.ir/@m_71622673/چرخه-بیماری-گال-توسط-باکتری-های-agrobacterium-and-rhizobium-spp-djo11aodb0f9 چرخه بیماری گال توسط باکتری‌های Agrobacterium and Rhizobium sppدرک چرخه زندگی و انتشار عوامل بیماری‌زا برای طراحی استراتژی‌های مدیریتی مؤثر حیاتی است. چرخه آلودگی Root mat و Crown gall شامل مراحل کلیدی زیر است:بقاء (Survival):محل بقا: این باکتری‌ها قادر به بقا برای دوره‌های زمانی طولانی، اغلب چندین سال، در محیط‌های مختلف، به ویژه در خاک و بقایای گیاهی آلوده هستند. بقای آنها در خاک به عواملی مانند دما، رطوبت، و وجود مواد آلی بستگی دارد.مخازن بالقوه: ادوات کشاورزی، پیت‌های کوکوپیت یا پشم‌سنگ قدیمی که حاوی بقایای گیاهی بوده‌اند، و حتی ظروف کشت آلوده نیز می‌توانند به عنوان مخازن برای باکتری‌ها عمل کنند.ورود (Infection):مسیر ورود: باکتری‌ها توانایی نفوذ به بافت‌های گیاهی را به صورت فعال ندارند. آنها عمدتاً از طریق زخم‌های مکانیکی در ریشه‌ها یا طوقه گیاهان وارد می‌شوند. این زخم‌ها می‌توانند در اثر عملیات زراعی معمول مانند وجین، کاشت، برداشت، یا پیوند زدن ایجاد شوند.عوامل تشدید کننده: فعالیت آفات مکنده یا خسارت‌رسان به ریشه نیز می‌تواند مسیرهای ورود را برای باکتری‌ها فراهم کند.تکثیر و ایجاد علائم (Multiplication and Pathogenesis):تکثیر باکتریایی: پس از ورود به بافت گیاهی، باکتری‌ها در محل زخم شروع به تکثیر می‌کنند.تغییرات فیزیولوژیکی: باکتری‌ها پلاسمیدهای خود را به سلول‌های گیاهی منتقل کرده و باعث تغییر در تنظیم هورمونی گیاه می‌شوند. همانطور که پیشتر ذکر شد، این امر منجر به افزایش تقسیم سلولی (hyperplasia) و افزایش رشد بافت‌ها (hypertrophy) می‌شود.اختلال در عملکرد: در Root mat، این اختلال به شکل رشد غیرطبیعی و فشرده ریشه‌ها ظاهر می‌شود که عدم تعادل هورمونی عامل اصلی آن است. در Crown gall، سلول‌های گیاهی تحت تأثیر پلاسمید Ti، تومورهای قابل مشاهده‌ای تشکیل می‌دهند.انتشار (Dissemination):انتقال افقی: این باکتری‌ها می‌توانند به روش‌های مختلفی به مزارع یا گلخانه‌های دیگر و حتی در داخل یک گلخانه منتقل شوند:آب آبیاری: آب مورد استفاده برای آبیاری، به ویژه در سیستم‌های باز یا نیمه باز، می‌تواند حاوی باکتری‌ها باشد و آنها را به سراسر مزرعه یا گلخانه منتقل کند.ذرات خاک: خاک آلوده که در اثر وزش باد، فعالیت ماشین‌آلات یا حمل و نقل منتقل می‌شود، یکی از عوامل اصلی انتشار است.ادوات کشاورزی: ابزار و ماشین‌آلات کشاورزی (مانند بیل، قیچی باغبانی، ماشین‌های برداشت) که بین مزارع مختلف یا بین بخش‌های آلوده و سالم جابجا می‌شوند، به راحتی می‌توانند باکتری‌ها را به مناطق جدید منتقل کنند.بستر کشت و محلول غذایی: در سیستم‌های کشت هیدروپونیک یا کشت بدون خاک، اگر بستر کشت (مانند پشم‌سنگ) یا محلول غذایی آلوده باشند، این امر می‌تواند به سرعت باعث گسترش بیماری در کل سیستم شود.نقل و انتقال مواد گیاهی: استفاده از نشاهای آلوده یا قلمه آلوده نیز راهی برای ورود بیماری به مزرعه یا گلخانه جدید است.🔄 شرایط مساعد برای توسعه بیماری:دمای بالا: دمای بین ۲۵ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد معمولاً برای فعالیت باکتری‌ها و توسعه بیماری مطلوب است.کشت بدون خاک: همانطور که اشاره شد، سیستم‌های کشت بدون خاک، به دلیل فراهم کردن محیطی کنترل شده و فراهم بودن بسترها برای بقای باکتری‌ها و همچنین قابلیت بالای انتشار از طریق محلول غذایی، ریسک ابتلا را افزایش می‌دهند.محیط گلخانه: گلخانه‌ها با ایجاد محیطی گرم و مرطوب و اغلب با آبیاری مجدد، می‌توانند شرایط مطلوبی را برای تکثیر و انتشار باکتری‌ها فراهم کنند، به خصوص اگر اقدامات بهداشتی به طور کامل رعایت نشود.نوشته شده توسط دکتر مریم خلق احمدی دکتر مریم خلق احمدیدکتر مریم خلق احمدیSat, 30 Aug 2025 14:07:43 +0330https://virgool.ir/@m_71622673/بیماری-گال-توسط-باکتری-های-agrobacterium-and-rhizobium-spp-ajhahgfjsb9nبیماری Root mat و Crown gall در گوجه‌فرنگی و بادمجانRoot mat که با نام پرولیفراسیون ریشه نیز شناخته می‌شود، یک عارضه گیاهی مخرب است که به ویژه در سیستم‌های کشت بدون خاک، مانند کشت در بسترهایی نظیر پشم‌سنگ، کوکوپیت، یا پرلیت، بروز می‌کند. این بیماری نتیجه ورود پلاسمید ریشه‌زا (Root Induction plasmid یا Ri-plasmid) است که معمولاً توسط باکتری‌های ** Agrobacterium ** و ** Rhizobium spp. ** حمل می‌شود. این پلاسمیدها حاوی ژن‌هایی هستند که قادرند با انتقال مستقیم به ژنوم سلول‌های پایه (basal cells) گیاه، فرایندهای طبیعی رشد و تمایز سلولی را مختل کنند.مرحله ی آلودگی:پس از ورود Agrobacterium یا Rhizobium به گیاه از طریق زخم‌های موجود در سیستم ریشه، این باکتری‌ها توانایی انتقال بخش‌هایی از DNA خود (پلاسمید) را به سلول‌های گیاهی دارند. این انتقال از طریق یک فرآیند پیچیده مولکولی صورت می‌گیرد که در آن باکتری به سلول گیاهی متصل شده و پلاسمید را به درون آن تزریق می‌کند. پلاسمید Ri حاوی ژن‌هایی است که بیان آنها منجر به تولید مقادیر بیش از حد از هورمون‌های گیاهی، به ویژه اکسین‌ها و سیتوکینین‌ها، می‌شود. این عدم تعادل هورمونی، سلول‌های گیاهی را وادار به تقسیم سلولی غیرکنترل شده و تمایز غیرطبیعی می‌کند.علائم :نتیجه این فرایند، رشد خطی، متراکم و غیرطبیعی سیستم ریشه است. ریشه‌ها به جای رشد نرمال و گسترش در بستر، به صورت توده‌هایی فشرده و درهم تنیده ظاهر می‌شوند که اغلب به رنگ سفید و شبیه به یک "حصیر" متراکم (mat) دیده می‌شوند. این رشد غیرطبیعی، سطح جذب آب و مواد غذایی توسط ریشه‌ها را به شدت کاهش می‌دهد. در نتیجه، گیاهان دچار ضعف عمومی، کاهش اندازه میوه‌ها، و در مقابل، افزایش رشد رویشی (برگ‌ها و ساقه‌ها) می‌شوند، زیرا گیاه برای جبران کمبود مواد غذایی، انرژی خود را صرف تولید برگ و ساقه می‌کند.Crown gall (گال تاجی): تومورهای گیاهیCrown gall یا گال تاجی، یک بیماری گیاهی شناخته شده است که مشخصه آن، ایجاد تومورها یا برجستگی‌های غیرطبیعی بر روی قسمت‌های مختلف گیاه، عمدتاً در نواحی طوقه (محل اتصال ریشه و ساقه) و سیستم ریشه است. این بیماری ناشی از فعالیت پلاسمید تومور‌زا (Tumor Induction plasmid یا Ti-plasmid) است که توسط باکتری ** Rhizobium radiobacter ** (که پیشتر با نام Agrobacterium tumefaciens شناخته می‌شد) حمل می‌شود.مرحله ی آلودگی:مانند Root mat، عامل بیماری‌زایی Crown gall نیز پلاسمید Ti است. این پلاسمید حاوی ژن‌هایی است که پس از انتقال به سلول‌های گیاهی، منجر به تولید هورمون‌های رشد (اکسین و سیتوکینین) و همچنین ترکیباتی به نام اُپین‌ها (opines) می‌شوند. اُپین‌ها ترکیبات غیرعادی نیتروژن‌دار هستند که به نفع باکتری عمل کرده و به عنوان منبع غذایی برای باکتری‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند، در حالی که گیاه این ترکیبات را نمی‌تواند متابولیزه کند. تولید بیش از حد هورمون‌ها، عامل اصلی رشد تومورهاست.گسترش آلودگی:Rhizobium radiobacter یک عامل بیماری‌زای بسیار گسترده است و قادر به آلوده کردن گیاهان در بیش از ۶۰ خانواده گیاهی مختلف می‌باشد. تومورهای ناشی از Crown gall معمولاً ظاهری کروی یا نامنظم دارند و بسته به مرحله رشد و بافت گیاهی، می‌توانند متفاوت باشند. گال‌های جوان معمولاً صاف، سفید تا صورتی رنگ و نرم هستند، اما با افزایش سن، سطح آنها ناهموار شده، رنگشان به قهوه‌ای تیره‌تر متمایل شده و بافتی چوب‌پنبه‌ای (corky) پیدا می‌کنند. این تومورها می‌توانند به طور فیزیکی مانع از جریان آب و مواد غذایی در گیاه شوند و با فشردن بافت‌های سالم اطراف، به رشد و بقای گیاه آسیب جدی وارد کنند.میزبان‌های اصلی در کشاورزی:در زمینه کشت گوجه‌فرنگی و بادمجان، این بیماری‌ها به ویژه در مواردی که از پایه‌های پیوندی استفاده می‌شود، اهمیت پیدا می‌کنند. پایه‌هایی که معمولاً برای پیوند گوجه‌فرنگی روی بادمجان (یا برعکس) استفاده می‌شوند، خود می‌توانند میزبان این باکتری‌ها باشند. بنابراین، آلودگی می‌تواند از طریق پایه به پیوندک منتقل شده و باعث بروز علائم در هر دو قسمت گیاه گردد. همچنین، گوجه‌فرنگی و بادمجان به طور مستقیم نیز می‌توانند توسط این باکتری‌ها آلوده شوند. طیف وسیعی از سبزیجات دیگر نیز در برابر این عوامل بیماری‌زا حساس هستند.دکتر مریم خلق احمدیدکتر مریم خلق احمدیدکتر مریم خلق احمدیSat, 30 Aug 2025 13:55:18 +0330