https://virgool.ir/feed/@m_68097158من یک دهه پنجاهی هستم در حاشیه زندگی.fa2026-11-10 15:23:41https://files.virgool.ir/upload/users/4270408/avatar/AiMmBx.pnghttps://virgool.ir/@m_68097158https://virgool.ir/@m_68097158/آزادی-مسیح-از-زندان-کلیسا-eup6ao4nv0m8لطفا به این داستان توجه کنید:مردی سیاه‌پوست بی‌خانمان، درشت‌اندام و گرسنه به نام سارجنت، در دوران رکود بزرگ اقتصادی (آمریکا) و دوران تفکیک نژادی، در شبی برفی و کولاک‌زده به دنبال سرپناهی می‌گردد. او به کلیسایی می‌رسد و در می‌زند، اما کشیش سفیدپوست او را تحقیر و طرد می‌کند و در را به رویش می‌بندد. وقتی سارجنت از شدت سرما و درماندگی سعی می‌کند درِ کلیسا را با زور باز کند، با حمله مردم و پلیس مواجه می‌شود. سارجنت با تمام نیروی هیکل تنومندش ستون‌ها و درگاه کلیسا را مانند «سامسون» به لرزه درمی‌آورد و کل عمارت کلیسا فرو می‌ریزد.با تخریب کلیسا، مجسمه عیسی مسیح که به صلیب کشیده شده بود از دیوار جدا می‌شود. مسیح جان می‌گیرد، خود را تکان می‌دهد و از سارجنت بابت آزاد شدنش تشکر میکند. او با سارجنت هم‌کلام و همراه میشود و آن‌ها تمام شب در برف و در امتداد ریل قطار با هم راه می‌روند، سیگار می‌کشند و مانند دو انسان فرودست و برادر هم‌صحبت می‌شوند. هنگامی که به خط راه‌آهن می‌رسند، عیسی مسیح می‌گوید که می‌خواهد با قطار باری به سمت کانزاس سیتی برود (کانزاس سیتی در جغرافیایِ ادبیاتِ آفریقایی-آمریکاییِ آن دوران، نماد «مهاجرت بزرگ» و به نوعی «سرزمین موعود» یا پناهگاهی برای رهایی بود.) و سارجنت به سمتی دیگر.صبح روز بعد، سارجنت در سلول سرد زندان پلیس به هوش می‌آید (مشخص می‌شود تخریب کلیسا و همراهی با مسیح بخشی از یک رؤیا ناشی از کتک خوردن از پلیس و شوک سرما بوده است). او در حالی که با لبخندی از امید به یاد همراهی دیشب با مسیح می‌افتد، با خود فکر می‌کند: «آیا عیسی توانست خودش را به کانزاس سیتی برساند؟»متن فوق خلاصه داستانی است به نام «در جاده» (On the Road) اثر لنگستون هیوز (Langston Hughes)، نویسنده و شاعر برجسته (1901-1967) جنبش رنسانس هارلم است.«در جاده» فقط یک داستان کوتاه نیست، بلکه یک «بیانیه الهیاتیِ انقلابی» است.در این داستان، کلیسایی که سارجنت به آن پناه می‌برد، نماد کلیسای سفیدپوست‌محور است؛ کلیسایی که مسیحیت را تبدیل به یک «نهاد» کرده بود تا از آن برای حفظ نظم موجود و توجیه نژادپرستی استفاده کند. وقتی مسیح در آن کلیسا به دیوار میخ‌کوب شده است، یعنی او توسط «مذهب رسمی» زندانی شده است.هیوز در واقع می‌گوید: «مسیحِ این کلیساها، مسیحی نیست که برای نجاتِ ستمدیدگان آمده باشد؛ این مسیح، ساخته‌ی دستِ سرکوبگران است تا آن را بر دیوار آویزان کنند و با آن بر دیگران فخر بفروشند.» وقتی سارجنت با هیکل درشتش کلیسا را تخریب می‌کند، در واقع دست به یک «تقدس‌زداییِ مقدس» می‌زند. او کلیسا را خراب نمی‌کند تا «خدا» را نابود کند؛ او بنایِ پوشالیِ نژادپرستی را تخریب می‌کند تا «مسیح» را از زنجیرهایِ تئولوژیکِ سفیدپوستان آزاد کند.به این شعر (مسیح در آلاباما) از هیوز دقت کنید: راسی مکافاتیهاگه مسیح برگرده و پوسش مث ما سیاه باشه ها!خدا می دونه توی ایالات متحده آمریکاچن تا کلیسا هس که اون نتونه توشون نماز بخونه،در واقع سارجنت مسیح را از زندان کلیسا یا به عبارت دقیقتر مسیح را ز زندان مسیحیت آزاد میکند.حاشیهحاشیهTue, 03 Nov 2026 09:55:58 +0330https://virgool.ir/@m_68097158/شلیک-جانگو-به-قلب-الهیات-جعلی-o10u15n6jogdاین صحنه از فیلم جانگوی آزاد شده را به خاطر دارید؟در فیلم تارانتینو، «بیگ جان بریتلی» (یکی از سه برادر بریتلی و مباشر سابق مزرعه کاروکان) است. او نه تنها یک شکنجه‌گر بود، بلکه نقشی شبیه به یک «واعظ مزرعه» یا فردی با تظاهر شدید مذهبی داشت. او صفحه‌ای از انجیل را دقیقاً روی سینه و قلبش سنجاق کرده بود. و جانگو به آن شلیک میکند. و پرسش اصلی: چرا؟ حقیقت این است که این صرفا صحنه شلیک به یک انسان و کشتن او نیست. شلیک به انجیل نیست شلیک به مسیحیت هم نیست. این شلیک اعتراض به چندین قرن توجیه برده‌داری و تبعیض و خشونت توسط کلیسا است. نقش کلیسا در توجیه برده‌داری، ریشه در تاریخ دارد.در سده‌های هفدهم تا اواسط قرن نوزدهم در ایالات متحده (به‌ویژه در ایالات جنوبی، کلیسا و الهیات مسیحی صرفاً ناظری منفعل بر برده‌داری نبودند؛ بلکه بخش عمده‌ای از جریان مسلط پروتستان (به‌ویژه بپتیست‌ها، متدیست‌ها و پرسبیترین‌های جنوبی) جامع‌ترین دستگاه تئوریک، الهیاتی و اخلاقی را برای توجیه نهاد برده‌داری و انضباط خشونت‌آمیز آن ساختند. این دفاعیات که در قرن نوزدهم از موضع تدافعی به یک آموزه تهاجمی به نام «خیر مسلم» تبدیل شد، متکی بر تفسیری ساختاریافته از متون مقدس، کیهان‌شناسی سلسله‌مراتبی و فلسفه سیاسی پدرسالارانه بود. در ادامه، ستون‌ها و مؤلفه‌های اصلی این منظومه الهیاتی تشریح می‌شود:۱. نظام کیهانی سلسله‌مراتبی و اراده الهیالهیات جنوب، جهان را بر پایه یک «سلسله‌مراتب بزرگ هستی» تبیین می‌کرد که به زعم آن‌ها از اراده آفرینش نشأت گرفته بود: استدلال می‌شد همان‌طور که خدا بر انسان، مرد بر زن، و والدین بر فرزندان ولایت دارند، نژاد سفیدپوست نیز به‌طور طبیعی و الهی بر نژاد سیاه‌پوست ولایت و سرپرستی دارد.و ایده‌های برابری‌طلبانه برآمده از عصر روشنگری یا انقلاب فرانسه را نشانه‌ای از «الحاد»، عصیان در برابر تقدیر الهی و دستکاری در نظم خلقت توصیف می‌کردند.۲. استدلال‌های مبتنی بر عهد عتیق (پدرسالاران و قانون موسی)در عهد عتیق، بردگی نه تنها به رسمیت شناخته شده، بلکه قوانین مدونی برای آن ذکر شده است؛ متکلمان کلیسا از این متون بیشترین استفاده را می‌بردند:ابراهیم، اسحاق و یعقوب که در الهیات مسیحی نماد ایمان و بندگی خدا هستند، صاحب برده بودند (مثلاً پیدایش ۱۲:۱۶). کلیسا ادعا می‌کرد اگر برده‌داری ماهیتاً گناه و فساد بود، محال بود خدا اجازه دهد برگزیدگانش مالک برده باشند یا به ابراهیم وعده برکت دهد در حالی که او صدها برده در خدمت داشت. و همچنین به‌طور خاص به آیات سفر لاویان (۲۵: ۴۴–۴۶) استناد می‌شد که در آن به بنی‌اسرائیل گفته می‌شود می‌توانند از میان ملل غیریهودی اطراف خود تا ابد برده بخرند و آن‌ها را به عنوان ارث برای فرزندان خود باقی بگذارند:«و غلام و کنیزی که برای خود می‌داری از امت‌هایی که به دور شمایند باشند… و اینان ملک شما خواهند بود… تا ابد بر آنان آقایی کنید.»فرمان دهم (ده فرمان): در خروج ۲۰:۱۷ ذکر شده که «به خانه همسایه خود طمع نورز… و نه به غلامش و نه به کنیزش». استدلال می‌کردند که خودِ ده فرمان، برده را در زمره اموال و دارایی‌های مشروع فرد آورده است.۳. استدلال‌های مبتنی بر عهد جدیدتوجیه عهد جدید برای کلیسا حیاتی‌تر بود، زیرا عهد جدید مبنای زیست اخلاقی مؤمنان پس از مسیح است:متکلمانی چون جیمز هنلی تورن‌ول استدلال می‌کردند که عیسی در دنیای رومی زندگی می‌کرد که برده‌داری در آن بی‌داد می‌کرد، اما در هیچ کجای اناجیل، مسیح برده‌داری را گناه اعلام نکرد یا حکم به الغای آن نداد. از نظر آنان، این سکوت دلیل روشنی بود بر اینکه برده‌داری گناه فی‌نفسه نیست. همچنین نامه‌های پولس رسول پایه‌های اصلی متون موعظه برای مزارع و کلیساهای بردگان بودند:افسسیان ۶: ۵–۶: «ای غلامان، آقایان جسمانی خود را با ترس و لرز و به اخلاص دل، چنانکه به مسیح، اطاعت کنید… نه با خدمت پیش‌نظر چون جویندگان رضامندی انسان، بلکه چون غلامان مسیح که اراده خدا را از دل به جا می‌آورند.»کولسیان ۳: ۲۲ و اول تیموتائوس ۶: ۱–۲ که تأکید می‌کرد بردگان مؤمن باید به مالکان خود احترام مضاعف بگذارند.۴. ساختار توجیه «رفتار خشن و انضباط فیزیکی»شاید یکی از وحشتناک‌ترین بخش‌های این دستگاه الهیاتی، توجیه خشونت فیزیکی و تنبیه بدنی بود. کلیسا چگونه تنبیه، شلاق و خشونت را توجیه می‌کرد؟الف) تنبیه به مثابه «تأدیب پدری»کلیسا مفهوم مالکیت برده را تحت لوای نوعی «نظام شبانی-پدرسالارانه» صورت‌بندی کرد. برده‌ها به عنوان «کودکان ابدی» بازنمایی می‌شدند که از بلوغ عقلی، عاطفی و اخلاقی ناتوان‌اند.از این رو، تنبیه بدنی نه به عنوان خشونت یا کینه، بلکه به عنوان «تأدیب ضروری والدینی» تلقی می‌شد.ب) استناد به انجیل لوقا و درجه‌بندی تنبیهیکی از صریح‌ترین متونی که روحانیون حامی برده‌داری برای مشروعیت بخشیدن به کتک زدن و تازیانه زدن نقل می‌کردند، انجیل لوقا (۱۲: ۴۷–۴۸) بود:«و آن غلامی که اراده آقای خود را دانست و تدارک ندید و بر حسب رضای او عمل نکرد، تازیانه بسیار خواهد خورد. اما کسی که ندانست و اعمالی سزاوار ضرب کرد، تازیانه کم خواهد خورد…»در رساله اول پطرس (۲: ۱۸–۲۰) آیه‌ای وجود داشت که عملاً راه هرگونه مقاومت یا حتی حق شکایت برده را سلب می‌کرد:«ای خادمان، با کمال ترس مطیع آقایان خود باشید، نه تنها آقایان نیکو و مهربان، بلکه سخت‌گیران و تندخویان را نیز. زیرا اگر کسی برای وجدان به سوی خدا، در وقتی که به ناحق رنج می‌کشد، غمی را تحمل کند، این پسندیده است.»بر اساس این آموزه، کلیسا به برده تلقین می‌کرد که حتی اگر اربابش او را ناعادلانه، بیش از حد و وحشیانه شلاق بزند، بردباری در برابر این شکنجه جسمانی، نوعی «مشارکت در رنج‌های مسیح بر روی صلیب» است و به نجات روح و پاداش اخروی برده منجر می‌شود. بنابراین، هرگونه طغیان، فرار یا مقابله به مثل، نافرمانی در برابر مسیح دانسته می‌شد.۵. مأموریت تبشیری و نجات اخروی به بهای بندگی دنیوییکی دیگر از پایه‌های مهم توجیه اخلاقی کلیسا، مفهوم تغییر دین به عنوان معامله نجات بود: روحانیون ادعا می‌کردند که نهاد برده‌داری، در واقع طرح نجات‌بخش خدا برای قاره آفریقاست. آفریقایی‌ها از «تاریکی، جهل، بربریت و بت‌پرستی» به دنیای مسیحی آورده شده‌اند تا با آموزه‌های کتاب مقدس آشنا شده و تعمید یابند.در سال ۱۸۰۷، نسخه‌ای از کتاب مقدس به نام (انجیل بردگان) منتشر شد که در آن بخش عظیمی از عهد عتیق (حدود ۹۰ درصد) و بخش زیادی از عهد جدید (حدود ۵۰ درصد) حذف شده بود؛ از جمله داستان خروج بنی‌اسرائیل از مصر و رهایی از بندگی فرعون، شعارهای پیامبران درباره عدالت اجتماعی، و عباراتی نظیر «در مسیح دیگر برده و آزاد وجود ندارد» (غلاطیان ۳:۲۸)، و تنها متن‌هایی حفظ شده بود که بر اطاعت، شکرگزاری، صبر در برابر رنج و خدمت وفادارانه تأکید داشت.۶. بحران الهیاتی و انشعاب در کلیساهای آمریکاعمق این سازوکار فکری چنان بود که در دهه‌های ۱۸۴۰ و ۱۸۵۰ (پیش از آغاز جنگ داخلی)، کلیسا نتوانست زیر بار این تضاد کلامی دوام بیاورد و شاخه‌های بزرگ مسیحیت پروتستان دچار انشعاب جغرافیایی-عقیدتی شدند:بپتیست‌ها (۱۸۴۵): تشکیل کنوانسیون بپتیست‌های جنوبی رسماً به این دلیل رخ داد که کلیسای مادر در شمال حاضر نبود مبلغان مذهبی‌ای را که صاحب برده بودند برای امور تبشیری اعزام کند. کلیسای جنوب بر مبنای مشروعیت کتاب مقدسی، جدا شد.متدیست‌ها (۱۸۴۴) و پرسبیترین‌ها (۱۸۵۷) نیز به طور مشابه بر سر مسئله مالکیت اسقف‌ها بر برده‌ها و نامشروع اعلام کردن یا نکردن برده‌داری از نظر کلیسا دچار تجزیه شدند.این ساختار نشان می‌دهد که کلیسا در جنوب، برده‌داری را ناهنجاری یا شرّ مقطعی تلقی نمی‌کرد، بلکه آن را یکی از نهادهای اساسی مدنیت مسیحی و مقدر الهی می‌دانست که به ارباب حق حاکمیت تام و وظیفه انضباط، و به برده وظیفه فرمانبرداری بی‌پایان را تفویض کرده بود.و پس از آن بود که آرام‌آرام تفکرات ضد برده‌داری در مسیری قرار گرفت و روندی طی شد که در نهایت به لغو برده داری انجامید و پس از آن بود که طی سالیان، ادبیات سیاه مربوط به آن شکل گرفت. در این دوره نویسندگانی ظهور کردند مانند اثر لنگستون هیوز (1901-1967) که اساس آثار او ریاکاری مذهبی در زمینه نزاد پرستی و توجیه برده‌داری بود و نمادین ترین اثر او داستانی است کوتاه به نام "در جاده" و شعر "مسیح در آلاباما" یا ارسکین کادول (1903-1987) که به موضوعاتی مانند" لینچ" (عمل کشتن مردم به دست انبوه افراد خودسر به طور فراقانونی) میپردازد و از مهمترین آثار او میتوان به غوغای ژوئیه و جاده تنباکو اشاره کرد. . جانگوی آزاد شده و آثاری از این دست در واقع نوعی شالوده شکنی است ولی تخریب نیست. نیت آن آزادی است. وقتی جانگو از میان صفحات انجیل به قلب یک مباشرِ ریاکار شلیک میکند، هدف او انجیل نیست،بلکه به نهادی شلیک میکند که تبدیل شده به مدافع برده‌داری و ستم و تبعیض. حاشیهحاشیهTue, 20 Oct 2026 12:31:06 +0330https://virgool.ir/@m_68097158/بومگردی-در-ویترین-سلیقه-ها-kkt098speuv4تا حالا شده در شبکه‌های اجتماعی مطلبی درباره بوم‌گردی و سفر به نقاط دورافتاده ببینی، بعد چشمت به یک خانم کاملاً شهری و بزک‌کرده بیفتد که وسط نخلستان یا کویر ایستاده و با شال سوزن‌دوزی‌شده ژست گرفته است؟ در همان نگاه اول حس می‌کنی یک جای کار می‌لنگد؛ انگار این آدم به آن محیط وصله پینه‌شده است و هیچ سنخیتی با آن خاک ندارد. به قول قدیمیها به آن نمیچسبد. یا برعکس، تا حالا شده بار سفر ببندی و به شوق دیدن یک روستای بکر راهی شوی، اما وقتی می‌رسی ببینی از آن روستای باصفا هیچ خبری نیست؛ به جایش کوچه‌هایی با جدول‌کشی سیمانی، خانه‌هایی با بلوک سیمانی و تیرآهن زنگ‌زده و منظره‌ای شبیه حاشیه‌های فقیرنشین شهر می‌بینی؟ و فکر میکنی این ها فقط احساسات توست یا اینکه این احساس فقط برای تو پیش میآید؟ نه به هیچ وجه. این احساس ناهمگونی‌ها اتفاقی نیستند.در حقیقت ریشه این ناهمگونی در نگاه ماست .در زمینه هائی اینچنینی، دو نوع نگاه وجود دارد. دو نگاه افراطی، که هر دو از پایتخت و مراکز استان‌ها به روستاها و جوامع بومی تحمیل می‌شوند.دیدگاه اول: شیفتگی به مدرن‌سازی و سیمان‌کشی کوردیدگاه اول متعلق به کسانی است که پیشرفت را تنها در یکدست شدن با شهر می‌دانند. از نظر این گروه، هرچه از گذشته مانده نشانه فقر، عقب‌افتادگی و خاک‌نشینی است و باید هرچه سریع‌تر با لودر و آهن و سیمان از سر راه برداشته شود. در این نگاه، هر چیزی که شهری نباشد و یا بدتر از آن روستائی باشد. هر چیزی که به مولد بودن روستا، به هماهنگی با اقلیم، به ارتباط با طبیعت به بافت سنتی و ... مرتبط باشد، تخریب می‌شود تا خانه‌هایی با دیوارهای سیمانی با سقف ایرانیت با نماهای ناموزون و زشت که نه شهری است نه روستائی، بالا بروند؛ خانه‌هایی که نه در سرمای زمستان گرم می‌مانند و نه در گرمای کویر خنک، اما به زعم مدافعان این نوع نگاه: «امروزی و شیک» هستند. هویت بومی، لباس محلی و فرهنگ سنتی در این تفکر مایه شرمساری تلقی می‌شود و روستا باید هرچه زودتر به شهرکی بتنی با بقالی و آسفالت بی‌کیفیت تبدیل شود. نتیجه این نگاه، مسخ شدن تدریجی روستاها و بدل شدن آنها به حاشیه‌های بی‌روح شهری است.دیدگاه دوم: منجمد کردن انسان‌ها در ویترین نوستالژیدر نقطه مقابل، نگاهی قرار دارد که عاشق «دست‌نخوردگی» است، اما نه برای زندگی، بلکه برای تماشا. این تفکر از دل خستگی و ملال زندگی آپارتمانی در تهران و کلان‌شهرها می‌آید. مسافر شهری می‌خواهد روستا درست مثل یک موزه زنده دست‌نخورده بماند تا هروقت از ترافیک و اضطراب خسته شد، به آن پناه ببرد و عکس بگیرد. طرفداران این نگاه اصالت را با تداوم سختی و فقر یکی می‌دانند. اگر روستایی به جای بیل با تراکتور زمین را شخم بزند، ناله سر می‌دهند که «صفای روستا از بین رفت!» اگر مطالبه گازکشی، آسفالت، درمانگاه مجهز، آب لوله‌کشی، اینترنت یا حتی برق داشته باشند، گمان میکنند که «اصالت منطقه نابود شد!»برای این گروه اصلاً مهم نیست که زمستان‌ها سرما تا مغز استخوان روستایی نفوذ می‌کند و تابستانها گرما چقدر آزار دهده است. مهم نیست در نبود امکانات بهداشتی، در نبود راه و درمانگاه، عقرب‌زدگی جان کودکشان را می‌گیرد، یا چه رنجی برای آوردن دبه‌های آب می‌کشند. آنها رنج و محرومیت انسان محلی را شاعرانه جلوه می‌دهند تا قاب عکس‌هایشان اصیل بماند.درد مشترک: دیده نشدن خودِ انسان بومیاگر خوب دقت کنیم، هر دو دیدگاه در یک خطای بزرگ شریک‌اند: هیچ‌کدام انسان محلی یا کلا هیچ انسانی را، به عنوان یک موجود صاحب حق و صاحب اراده به رسمیت نمی‌شناسند. و هر دو میل شدید به یکسان سازی دارند.راه درست چیست؟همه ما کشاورزان اروپائی یا آمریکائی رو حداقل توی فیلمها دیدیم. مزرعه شخم میزنند، درو میکنند، میوه های باغ رو میچینند، گاوها رو میدوشند ، اسطبل تمیز میکنند و مثل همه مردم دنیا مشکلاتی دارند و موعد وامی که از بانک گرفتند نزدیک شده و استرس دارند. ولی هنوز کرامت انسانی دارند. هنوز احساس میکنند انسان هستند. ولی اینجا ...کاش یاد بگیریم و باور داشته باشند روستئیان انسان هستند. انسان هائی لایق زندگی که دکور موزه نیستند که به پای حسرت‌های ما در محرومیت بمانند؛ نباید هویت و دانش اقلیمی ارزشمندشان قربانی توسعه نسنجیده شهری شود. انسان ساکن مناطق دورافتاده حق دارد از بهترین ابزارها، اینترنت، بهداشت، ماشین‌آلات کشاورزی و خانه مقاوم در برابر زلزله و سرما برخوردار باشد، بدون آنکه مجبور شود معماری سازگار با اقلیم، زبان، و ریشه‌های فرهنگی خود را دور بریزد. اصالت واقعی یعنی زندگی در رفاه و امنیت، در پیوند خردمندانه با محیط زیست؛ نه حفظ فقر برای تماشای دیگران، و نه ساختن حلبی‌آبادهای سیمانی به نام پیشرفت.در یک کلام: آنها، میتوانند هم مولد باشند و هم صاحب امکانات. و این چیز غریبی نیست. حاشیهحاشیهMon, 19 Oct 2026 14:07:23 +0330