https://virgool.ir/feed/@m_65838809fa2026-11-11 11:56:07https://files.virgool.ir/upload/users/1166920/avatar/2GMGBk.jpghttps://virgool.ir/@m_65838809https://virgool.ir/@m_65838809/یک-ضیافت-خیالینمایش-خیابانی-uqg6tfjwwckt(اقتباس از این متن یا جرا و انتشار آن بدون اجازه نویسنده ممنوع میباشد)💢یک ضیافتِ خیالی   (نمایش خیابانی)نوشته: مهرداد میخبرآدمها:مرد۱:پرانرژی و حق به جانبمرد۲: خسته و اخمومرد۳: هالو و خوش باور🔲 مرد۱ روی چار پایه ای ایستاده دست را سایبان کرده و منتظر کسی است.مرد ۲ پائین چارپایه نشسته و با تعدادی سنگ بازی میکند.مرد۲: اومد؟مرد۱: نه،خبری ازش نیسمرد۲: فکرمیکنی بیاد؟مرد۱: قول داده.مرد۲: خوش قوله؟مرد۱: خوش قوله(ذوق زده) اوناهاش....(مایوس)نه .اون نبود.مرد۲:فکر میکنی تاکی باید منتظر بمونیم.مرد۱:تا وقتی که بیاد.مرد۲: یعنی تاکی؟مرد۱:(عصبی) من چه میدونم.اگه حوصله نداری راه بازو جاده دراز.میتونی بری.مرد۲:منظوری نداشتممرد۱:آدمو عصبانی میکنی.مرد۲:معذرت میخوام(مکث) میگم، از این آدما که اینجاوایسادن بپرس ببین میدونن کی میاد.مرد۱:(به یکی از تماشاگران)آقا تو میدونی کی میاد؟تماشاگر: نه(یا)کی؟مرد۱:اون قراره بیاد مارو ببره توی یه رستوران خوب بهمون یه غذای شاهانه بده.مرد۲: میتونیم بایکی از همین آقایون بریم. این شهر پرِ آدمهای مهربون و مهمون نوازه.مرد۱: آخه ما به اون قول دادیم منتظرش بمونیم. مرد۲: من که قول ندادم ولی ماباهم دوستیم .درست میگی.کارخوبی نیس قالش بذاریم.مرد۱: پس موافقی بازم منتظر بمونیم.مرد۲:آره.چراکه نه.ولی...ولی...تاکِی؟مرد۱:گفتم که، تاوقتی بیاد.مرد۲: میدونم.راه بازه و جاده دراز ولی من رفیق نبمه راه نیستم.مرد ۳راهش رااز میان جمعیت بازکرده و  وارد میشود.مرد۳: آقا ،از اون بالا چیزی می بینی؟مرد۱ و ۲ به هم نگاه میکنند.مرد۱: شما؟مرد۳: یه غریبه یِ بینوا. منتظرم  بیاد.آخه هم گرسنمه.هم یه قرون ته جیبم نیس.هم جائیو بلد نیستم.مرد۲: به توهم گفته اینجا منتظرش وایسی؟مرد۳:(نگاهی به اطراف میکند تا مطمئن شود درست آمده)دقیقاًهمینجا...آره.مرد۲: بهت نگفت کی میاد؟مرد۳: فقط گفت میاد ولی نگفت کِی.مرد۲بهتر نبود مبپرسیدی؟مرد۳: حالا که فکرشو میکنم ، میبینم بهتر بود که میپرسیدم.مرد۲:خب چرانپرسیدی؟مرد۳:خودت چرانپرسیدی؟مرد۲:من که ندیدمش(اشاره به مرد۱) این باید می پرسید.مرد۳:(به مرد۱) آقا..چرانپرسیدی؟مرد۱:(دست از نگاه کردن میکشد)چی؟مرد۳: میگم چرا نپرسیدی کِی قراره بیاد.مرد۱: اگه دیده بودمش حتماً میپرسیدم.تو خودت چرا نپرسیدی.مرد۳: منم اگه دیده بودمش حتما میپرسیدم.مرد۲:(کلافه بلند میشود)یعنی...یعنی هیچکدومتون اونو ندیده و باهاش حرف نزده؟مرد۱ دستش را که سایبان کرده بود می اندازدو از چارپایه پائین میآید.مرد۱؛(خطاب به مرد۳)تو الآن چرااینجائی؟مرد۳: نگفتم؟...یه مسافر غریبم که خیلی گرسنمه.یکی قراره بیاد دستمو یگیره ببره بهترین رستوزان شهر که اسمش...(روبه تماشاگران)بهترین رستوران شهر کدومه؟تماشاگران چیزهائی میگویند.مرد۱: اون کسی که قراره تورو ببره شکمتو سیر کنه کیه؟ کجادیدیش؟مرد۳من اصلاً ندیدمش.مرد۱: تو اینستاگرام یاتلگرام باهاش آشناشدی؟مرد۳: نه اینستانه تلگرام.من توخواب دیدمش.مرد۱: چقدر جالب.منم توخواب دیدمش(به مرد۲)میشنوی؟وقتی. دونفر که اصلاً همدیگرو نمیشناسن یه آدم واحد رو تو خواب میبینن حتماً یه حقیقتی وجودداره.مرد۲:(باتمسخر)پس اون حتماً میاد چون شمادوتا یه خواب واحدرو دیدین.مرد۱: (خطاب به مرد۲)آروم...آروم..توجه کن(خطاب به تماشاگران)شماها کدومتون دیشب یا پریشب یا چندشب قبل خواب دیده؟چندنفر دست بلند میکنند و مرد ۱ یکیشان را فرامیخواند‌.مرد۱:(به تماشاگر۱)حالا هرچی ازش یادته برامون تعریف کن.مرد۱ با مهارت خواب تماشاگر۱ را اینطور تفسیر میکند که همان کسی که در خواب آن دو بوده خواسته تماشاگر۱ را هم به بهترین رستوران شهرببرد.سپس روبه مرد۲ میکند.مرد۱:ها؟ چیه؟چرا بازم بلبل زبونی نمیکنی؟زبونتو موش خورده؟این آقاهم خواب اون آدمی رو دیده که مادوتاخوابشو دیدیم.مرد۲ هاج و واج است و در مقابل منطق مرد۲ خلع سلاح شده. مرد۱تماشاگر۱ راراهی کرده و تماشاگر۲ و۳را نیز فرامیخواند و خواب آنهاراهم درجهت منظور خودش که همان سررسیدن شخصیست که قراراست آنها را به رستوران ببرد تعبیروتفسیرمیکند و بالبخندی پیروزمندانه به مرد۲ نگاه میکند.مرد۱: خب.چی میگی؟ میخوای یه نفردیگه روهم بگم بیادتا مطمئن بشی که من بیخودی حرف نمیزنم و حقیقتی در میونه؟مرد۲ : نه...نه .فکر نکنم دیگه لازم باشه...مرد۱: مجاب شدی؟مرد۲: مجاب؟... فقط میتونم بگم نمیدونم اینجا چه خبره.می نشیند وبا چند سنگریزه شروع میکند به بازی یه قل دوقل.مرد۱ :(مرد۳ را فرا میخواند) بیا اینجا تا یه جیزائی نشونت بدم.مرد۱و۳کنارمرد۲ مینشینند ومرد۱ شروع میکند به لمس کردن و بحث در مورد معنای هرکدام از سنگ ریزه ها.مرد۱:این سه تا رگه سفیدی که توی این سنگ هست رو میبینی؟مرد۳:آره...این سه تا رگه وماهم سه نفر آدم. مرد۱: نشونه اینه که راه ما سه تفر روشنه و داریم کار درست رو انجام میدیم.مرد۱ سنگریزه را جلوی جشمان مرد۲ میگیرد.مرد۱: توهم می بینی؟مرد۲:(بابی حالی) ها؟...آ... آره.مرد۱: این سنگ یه نشونه اس.مرد۱سنگ دیگری برمیدارد و به مرد۳ نشان می دهد.مرد۳:(باهیجان)اوه...نور..روشنائی...اگه خوب دقت کنی یه شهر روی این سنگریره ترسیم شده...مرد۱: خدای من.میدونستم.میدونستم تو هم نشونه ها رو میبینی ...یه شهر بزرگ و آباد در یک شب باشکوه که چراغ همه خونه هاش روشنه.مرد۱ سنگریزه را به مرد۲ نشان میدهند.مرد۲ نگاه میکند وشانه هایش را بالا می اندازد.مرد ۱ نگاه عاقل اندر سفیهی حواله مرد۲ کرده، از جایش بلند میشود و سنگریزه را به یکی از تماشاگران نشان میدهد و با توضیحاتش او را مجاب میکند که تصویر مورد نظرش روی سنگ وجود داردمرد۳:(بافریادی از سرِ خوشحالی)بیا اینجا این یکیو ببین!مرد۱تماشاگر رارها کرده، میآید وکنار مرد۳ مینشیند.مرد۳ سنگ را به چشمان مرد۱ تزدیک میکند.مرد۳:خوب توجه کن.جی میبینی؟مرد۱: (ذوق زده)خدای من یه فرشته بابالهای سفید.مرد۳: نه...این یه خورشیده که داره از پشت کوه بالا میاد.مرد۱: ای وای..چرا من دیر متوجه شدم؟آره آره...یه خورشید..مرد۳: معنی عمیقی داره.مرد۱: یعنی...مرد۳ و ۱:(هردو باهم)اون بزودی میادومارو ازاین حسِ بد گرسنگی خلاص میکنه.مرد۲باعصبانیت سنگریزه هارااز دست آنها گرفته و بقیه راهم از جلوی دست وپایشان جمع میکند .مرد۱: آهای..چیه؟..به تیریج قبات برخورد؟در مقابل حقیقت خلع سلاح شدی؟ میبینی همه شواهدومدارک دست بدست هم دادن که حقانیت مادوتارو ثابت کنن عصبی شدی؟مرد۱:آره عصبانی شدم ولی نه بخاطر منطق شما یا شواهد و مدارکتون.عصبیم چون گرسنمه.گرسنه.مرد۱:حالتو میفهمم...یه لحظه وایسا(میرود روی چارپایه)قول میدم تا وقتیکه بیاد از این بالا تکون نخورم.مرد۱دستش راسایبان کرده و به اطراف نگاه میکند.مرد۳: چیزی معلوم هست؟مرد۱: (ذوق زده)آره...آره...نگفتم میاد.؟عاقبت اومد...ای بابا(مایوس) نه...اون نیس...ولی انقدر صبر میکنیم تابیاد.مرد۳:(شعارگونه)ما مردانِ آهنینِ  صبر  و استقامتیملحظاتی میگذرد مرد ۲ سنگریره هارا از توی جیبش بیرون آورده و کنار پای مرد۱ روی چارپایه میگذارد.مرد۲:من بیشتراز این نمیتونم گرسنگی رو تحمل کنم.  بگیر اینم تابلوهای مورد علاقه ات.هرکدومشون یه داستان پرمعنا توخودشون دارن.مرد۱ جوابی نمیدهد و حرکتی نمیکند.مرد۲ پاهای او راتکان میدهد.مرد۱ کاملا بیحرکت است..مرد۲ باوحشت بطرف مرد۳ میرود.مرد۲: سنگ شده...مرد۳ نیزجواب نمیدهد چون مثل یک مجسمه ، بی حرکت سرجایش ایستاده است.مرد ۲با وحشت از آنها فاصله میگیرد و پس از لحظاتی سعی میکند بر خودس مسلط شود،دست توی جیبش میکند و چنداسکناس مجاله بیرون میآوردو روبه تماشاگرها میکند.مرد۲: این نزدیکیها نونوائی هست؟پایان.قصرشیرین آبان۱۴۰۵         پایانمهردادمیخبرمهردادمیخبرFri, 06 Nov 2026 08:16:43 +0330https://virgool.ir/@m_65838809/جنایت-مجازنمایش-نامه-rauhibn0w2yiنوشته : مهرداد میخبر(انتشار .اقتباس و اجرا بدون اجازه نویسنده ممنوع میباشد)جنایت مجاز                (نمایش در یک پرده)     آدمهای نمایش:"سرجیو" : ۴۰ ساله ریشو ونامرتب"پابلو": ۴۰ ساله آراسته و خوش پوش.درهیئت یک دون خوان 💢یک ملودی آشنای عاشقانه درحال پخش است، دو مبل راحتی دردوسوی میزی قرارداده شده که روی آن ظرفی پراز پرتقال وجوددارد.سرجیو روی راحتی سمت چپ لمیده و به آهنگ که از یک دستگاه پخش صوت طرح گرامافون پخش میشود گوش سپرده است .لحظاتی بعد سرجیو نگاهی به ساعت مچی‌اش می‌اندازد، سپس با ریموت آواز راقطع کرده و با موبایلش شماره می‌گیرد. صدای زنگ موبایل از پشت دربی که در سمت چپ صحنه است بلند میشود. سرجیو مضطرب بر خاسته و بسمت در حرکت می‌کند.پشت درمکثی میکند و سعی میکند برخودش مسلط شود. سپس از چشمیِ در آنسو را نگاه می‌کند.سرجیو:مثل همیشه خوش قول و وقت‌شناس.همون جنتلمن همیشگی (در را باز می‌کند) سلام پابلو، خوش اومدی.پابلو:سلام سرجیو. اوه اوه نیگاش کن ( از آستانه در گذشته ،وارد صحنه می‌شود.در دستش بطری روبان پیچ شده ای دیده میشود) چه سرووضعی به هم زده. حالت چطوره دوست قدیمیِ من؟سرجیو: اوه، پابلو،پابلو...چقدر دلم برات تنگ شده بود.خوشحالم که میبینمت.پابلو:تو...واقعاًخودِ سرجیوئی ؟چقدر عوض شدی .و اگه ناراحتت نمیکنه باید بگم که یه خورده پیرشدی سرجیو :ولی زمان انگار برای تو خلاف جهتِ معمولش میگیرده.همچنان قبراقی و سرحال.پابلو :حالا می‌خوای تا صبح همینجا یه لنگه پا نگهم داری دوست عزیز؟سرجیو: ای وای. منو ببخش. همین جا بنشین (بانگاه به بطری که در دست پابلو است) خیلی لطف کردی پابلو(بطری را می‌گیرد و به برچسب  آن دقت می‌کند) مممم...این تکیلای میکستوی مکزیکی شب مارو باشکوه تر خواهدکردولی درکمال شرمندگی من نمیتونم همراهیت کنم.ابلو نگاهی استفهام آمیز به اومی‌اندازد و سرجیو خنده کنان ادامه می‌دهد.سرجیو:مدتهاست که دکترها هرنوع مشروب رو واسم قدغن کردن .می نشینند وسرجیو بطری را کنار ظرف پرتقالها می‌گذارد.پابلو: منو ببخش سرجیو. باور کن اگه می‌دونستم مشروب... سرجیو: نه نه اصلاً مهم نیست تو کار درست رو کردی.مهمونی که بدون مشروب لطفی نداره...ببین( دست به زیر میز می‌برد و گیلاسی بالا آورده ،کنار بطری می‌نشاند) میدونستم دست پر میای. تو مشروبتو می‌خوری و من از این پرتقال‌های رسیده و آبدار و شیرین .پابلو : خبر غیر منتظره و ناراحت کننده‌ای بود دوست مهربونم.سرجیو: خب حق داری انتظارشو نداشته باشی.سرجیو ،مرد کوهنوردی‌های سخت و پیاده‌روی‌های طولانی در طبیعت  حالا قلبش به تالاب تولوپ افتاده. ولی کاریه که شده.دو سالی میشه که این مشکل رو پیدا کردم و از همون موقع دکترها مشروب رو واسم قدغن کردن.اوضاع خیلی تغییر کرده دیگه از اون سرجیوی سرزنده و با نشاط که پا به پات گیلاسا رو خالی می‌کرد خبری نیست. بعدِ "استلا" دیگه هرگز نتونستم قرص و محکم رو پاهام وایسم.پابلو :درحقیقت من بایداحوالتو می‌گرفتم ولی این توبودی که به فکر دوست قدیمیِ بی وفات بودی. منو ببخش.سرجیو: خب هر آدمی گرفتاری‌هایِ خاصِ خودش رو داره. پابلوتو بهترین و صمیمی‌ترین دوست من هستی مطمئنم که کوتاهی نکردی وحتماً محذوریت هائی داشتی. خب دیگه غم و غصه رو تمومش کن.از الآن تاآخرشب باید مثل قدیما بنشینیم، گپ بزنیم و از خاطرات خوش گذشته بگیم( مشروب در گیلاس می‌ریزد) تو می‌نوشی و منم تا تهش همراهیت می‌کنم.(پرتقالی برداشته و خنده کنان به هوا می‌اندازد و می‌گیردش) البته با خوردن پرتقال .خب تعریف کن ببینم چه کارها می‌کنی؟پابلو :کار؟...همون شرکت که توش کار می‌کردم... یادته؟سرجیو: پابلو... پابلو ...مگه چند وقت گذشته ؟معلومه که یادمه. شرکت توسعه نرم‌افزارهای کاربردی. البته عنوانش یادم نیست. ف...فن...فنی..پابلو : فنوزا دولوپمنتسرجیو: آره...فنوزا(بسرعت پرتقالی را که در دست دارد پوست میکند، قارچهایش را از هم جدا کرده و با چشم به گیلاس اشاره می‌کند. پابلو گیلاس را برمی‌دارد و سر می‌کشد و قارچی پرتقال از دست سرجیو گرفته و میخورد)خوب بگو ببینم اوضاعش درست پیش میره؟پابلو: اوهوم.خدا روشکر .به محض اینکه مالک شرکت شدم اونو توسعه دادم .محل دفتر رو هم عوض کردم.چون ایده های بکرم جواب دادو تعداد کارمندهام به ۲۰ نفر رسید .محل قبلی برای این تعداد کوچیک بود.سرجیو:(سورپرایزشده) مالکیت؟چقدر عالی(هیجانزده و با صدای بلند)این یه پیشرفت بزرگه پابلو... تبریک می‌گم. تبریک میگم( گیلاس بعدی را می‌ریزد و بدست پابلو می‌دهد)و حالا به مناسبتِ این موفقیتِ بزرگ گیلاس بعدی رو بالا بنداز. یالا دوست موفق و پرتلاش من (پابلو گیلاس را سر می‌کشد و سرجیو با دست خودش یک قارچ پرتقال در دهان او می‌گذارد و خودش هم می‌خورد) پس اوضاع حسابی رو به راهه. خوشحالم کردی (در صورت پابلو دقیق می‌شود)ولی حسم بهم میگه خودت زیاد خوشحال نیستی.پابلو: نه... مگه میشه خوشحال نباشم؟ بهر حال مدتهااز این جریان میگذره و موضوع دیگه برام تازگی نداره.سرجیو:( به سرعت گیلاس را پر می‌کند و به سمت پابلو می‌سُراند) ولی باور کن‌این خبر برای من یه سورپرایز شادی بخش بود. بنوش دوست من.پابلو :(گیلاس را سر می‌کشد و از دست سرجیو یک قارچ پرتقال گرفته و می‌خورد) خب سرجیو از خودت بگو . الآن به چه کارایی مشغولی؟سرجیو:( دمغ) من...همچنان همون شیمیستِ ورشکسته ای هستم که موسیقی تدریس میکنه. مثل همیشه چند تائی شاگردخنگول دارم که  توی همین آپارتمان بهشون تعلیم میدم و کماکان همسایه‌ها نسبت به سر و صدای کلاسهام اعتراض دارن( توی مبل فرو می‌رود) بعدِ رفتن استلا دیگه دل و دماغی برام باقی نمونده. ذهنم به هم ریخته اس و قلبم ناخوشه.گاهی طوری تالاب تولوپ می‌کنه که ناخود آگاه دستمو رو سینه‌ام فشار میدم که نکنه بیرون بپره.سرجیو دستش را روی سینه فشار میدهدو سرش رامغمومانه به زیر می اندازد. نور میرود و سپس زیر نور موضعی زردرنگ استلارا با موبایلی در دست می بینیم.سرجیو :(صدا)خدارو شکرکه بالاخره صداتوشنیدم.الآن درست سه روزه که جواب تماسمو نمیدی استلا.اصلاً فکرشم نمیتونی بکنی که چقدر نگرانت بودم.استلا :سرجیو...(بالحنی خجولانه)حقیقتش اینه که دیگه نمیتونم ادامه بدم.سرجیو: (صدا) ولی عزیزم ماکه حتی قرار ازدواجمون رو هم گذاشتیم.میشه بگی چه اتفاقی افتاده؟استلا:م..م..من نمیخوام در موردش حرفی بزنم سرجیو.تو یه مرد فوق العاده هستی ولی من دیگه نمیتونم.سرجیو :(صدا) یعنی اون محبت عمیقی  که بینمون  شکل گرفته بود دروغ بود؟استلا: نه نه.هرگز...من هیچوقت به تو دروغ نگفتم ولی...سرجیو :(صدا) ولی چی؟استلا:گفتم که....سرجیو:باید ببینمت استلا.استلا : نه سرجیو...نه.سرجیو : استلا تو حتی یک بار از رابطه‌ات با من ابراز ناخشنودی نکردی پس چطور شد که یه دفعه...استلا : هیچی نگوسرجیو...خداحافظ برای همیشه.سرجیو(صدایش اوج میگیرد) : الو...الو..استلامن بایدباهات حرف بزنم.نور میرودنور می آیدپابلو:( دستان سرجیو را با هر دو دست گرفته) دیگه بهش فکر نکن سرجیو .سلامتیت از همه چیز مهمتره.اون اگه سهم توبود هرگز ترکت نمیکرد.سرجیو:(با کلافگی )مغزم پر از سوالاتیه که جوابی براشون ندارم. اون عشق پرحرارت، اون نشاط سُکرآور... کجا رفت؟چطور شد که یه دفعه به بی‌تفاوتی و سردی و رخوت تبدیل شد؟(نگران می‌شود)من یه جورائی نگرانشم....پابلو.پابلو :چیه سرجیو.سرجیو:تو همشهری استلا هستی .فکر میکنی بتونی بفهمی کجاست و چیکار می‌کنه؟پابلو:اوه نه...واقعاً نه .بارسلون شهربزرگیه ...سرجیو:میدونم. چند بار تصمیم گرفتم بیام اونجا و دنبالش بگردم ولی هر باراین غرورلعنتیم اجازه نداد. فرضاً هم که پیداش می‌کردم. چی می‌خواستم بهش بگم؟ استلا غرور و شخصیتم رو زیر پاهاش له کرد ورفت.پابلو: (باملایمت)سرجیوی  عزیز و حساس من. خواهش می‌کنم تمومش کن. اگه دلش باهات بود که نمی‌رفت. من معتقدم نباید نسبت به اونهایی که آدمو ترک می‌کنن حساسیت بیش از حد نشون داد.اون الآن داره زندگیشو میکنه بدون اینکه حتی ذره ای به تو فکر کنه و تو اینجا داری خودتو میکشی.سرجیو:من تا سرحد مرگ داغونم.پابلو: تسلیم تقدیرت باش دوست من.هنوزم دخترهای زیادی هستن که می‌تونن عشق و نشاط بهت هدیه بدن.سرجیو:دو سال از اون روزها می‌گذره ولی من حتی یک لحظه نتونستم از فکر استلا بیرون بیام.تو که بهتر از همه می‌دونی چه عشق عمیقی بینمون بود.استلا حتی یک بار از رابطه‌اش با من ابراز ناخشنودی نکرد.اون با اینکه از یک خانواده متمول بودبه من عشق می‌ورزید. به من یه لاقبا که توی هفت آسمون یه ستاره هم ندارم.پابلو: میگم سرجیو، وقتش نیست دنبال یه شغل متناسب با رشته‌ دانشگاهیت بگردی؟ کارخانه‌های زیادی هستن که دنبال متخصص شیمی می‌گردن. تو می‌تونی درآمد بالایی داشته باشی و در ضمن از این چهار دیواری کسل کننده هم خلاص بشی. من باکارخونه های زیادی کار میکنم و مطمئنم که رومو زمین نمیندازن.سرجیو :خودم هم بدم نمیاد یه شغل پر درآمد و هماهنگ با رشته دانشگاهیم داشته باشم ولی دکترها تماس با مواد شیمیایی رو هم برام ممنوع کردن.اون شکست لعنتی فقط روحمو فرسوده نکرد. من حتی دیگه نمیتونم یه غذای درست و حسابی بخورم.هر خوراکی لذیذی برام غدقن شده. سیب زمینی سرخ شده،فریتو ،آلبوندیگاس بیفتک ایتالیائی...آخ آخ ...اون بیفتکهای آبدار ایتالیائی رستوران آرزاک (به پیشانی میکوبد)یادته پابلو؟پابلو : آره..مگه میشه فراموششون کرد؟پابلوگیلاسی برای خود میریزدو سر میکشد. سرجیو بسرعت قارچ پرتقالی بدهن او میگذاردو خودش هم میخوردسرجیو: اما حالا مثل یه بزغاله باید مُدام علف نشخوار کنم چون تموم اون خوراکیهای خوشمزه بر ام حکم سم رو دارنشوربختانه درسن چهل سالگی  شرایط یه پیرمرد هشتاد ساله رودارم تجربه میکنم(پس ازلحظاتی مکث و تفکر) اوه پوزش منو بپذیرپابلو....دارم ناراحتت میکنم . خدامنو ببخشه. تو امشب اومدی اینجا که باهم خو ش بگذرونیم . اونوقت منِ نادون....پابلو : نه نه ابداً...خواهش میکنم بامن راحت باش. من دوست تو هستم. اگه الآن سنگ صبورت نباشم پس این ر فاقت لعنتی به چه دردی میخوره؟سرجیو :میدونی؟...بعدِ چندین سال این اولین مرتبه اس که سفره دلمو دارم برای یه نفرپهن میکنم...به تو نگم به کی بگم؟تو امشب باحضورت مرهم به زخم دلم گذاشتی(گیلاسی ریخته و بدستش میدهد)  خاضعانه ازت تشکر میکنم و در مقابل این فداکاری و تحمل سر تعظیم فرود میارم(تعظیم کنان قارچی پرتقال به او میدهد) بخور  رفیق بامحبتِ من.سرجیو پخش صوت را باریموت روشن میکند و یک آواز اپرا را میشنویم. حدود یک دقیقه به همین منوال در حالیکه هردویشان هماهنگ با آواز سر و دست تکان میدهند سپری میشودو ناگهان سرجیو با ریموت صدا را قطع میکند.سرجیو :(باصدای بلند) کافیه...واقعاً دیگه کافیه. اصلاً بیااز این بحث کسل کننده و ویرانگر خارج بشیم. بازم از خودت حرف بزن.فقط قبلش میخوام تصمیمی روکه همین حالا گرفتم اعلام کنم(شمرده شمرده و خوشحال ادامه میدهد) میخوام یه شب تو و همسرت رو واسه شام به همینجا دعوت کنم.(برای خودش کف میزند)هورا!!...البته میدونم مسیر دوریه و به زحمت میفتین ولی باور کن می ارزه چون تنها چیزارزشمند و مثبتی که در این یکسال هنوز توی وجودم دست نخورده باقی مونده قریحه آشپزیمه...تو که بارها مزه غذاهامو چشیدی.پابلو : در کیفیت خوراکیهات که شکی ندارم ولی اجازه بده قبل از قبول دعوت سخاوتمندانه ات  صحبت و مشورتی با زنم داشته باشم.سرجیو : حتماً...آره، باید باهاش در میون بزاری.بهرحال زندگی زناشوئی  آداب و قوانین خودشو داره و باید بهشون احترام گذاشت(قارچ پرتقالی میخورد)راستی پابلو یادم رفت ازت بپرسم. آخرش بالاخره باهمون دختره ازدواج کردی؟...منشی دکتر یاکوب رو میگم.دختربسیار خوبیه....پابلو :(بطری را دردست گرفته و برانداز میکند) مممم...چه تکیلایِ قوی و بااصالتی...از یه دوست خریدمش.خیلی ازش تعریف میکرد.حسابی کله مو داغ کرده.سرجیو:ولی کارخوبی نکردی که منو از لیست مهمونهات قلم گرفتی.پابلو:(بطری را روی میز میگذارد)سرجیوی عزیز. من دورادور از اوضاعت باخبر بودم و اطمینان نداشتم که دل و دماغشو داشته باشی.سرجیو :(فکورانه) قابل درکه الآن که فکرشو میکنم میبینم حق داشتی دعوتم نکنی. اوضاع روحی روانی افتضاحی داشتم.احتمالاً نمی اومدم.توی اون دوران جهنمی  بهیچوجه قادرنبودم ازدحام و سروصدای یه جشن عروسی شلوغ رو تاب بیارم.زورکی غذا میخوردم و بهمین دلیل هیکل بشدت نحیف و خجالت آوری به هم زده بودم. ریشهامو بگو...واااای...تقریبا تاروی سینه ام اومده بودن. اصلاً حال رسیدگی به خودمو نداشتم.شایدبرات غیر قابل باور باشه پابلو. منی که عاشق سینه چاک "پاواروتی" بزرگ هستم حتی نمیتونستم صدای اونو تحمل کنم. دیوونه ام میکرد. حتی دچار تیکهای عصبی هم شده بودم(ادای یک تیک عصبی رادر میآورد)اینجوری(میخندد)خجالت آور بود. نمیتونستم توی جمع ظاهر بشم چون تبدیل شده بودم به یه مترسک کج و کوله و ترسناک که باوزش بادتکانهای ناموزون و مسخره ای ازش سر میزد.پابلو محض همدلی و تسکین دست سرجیو را میفشرد و چندثانیه سکوت برقرار  میشود.سرجیو : ولی بهرحال سعی کن همسرتو قانع کنی که به دعوتم جواب مثبت بده .پابلو : مانعی نداره. همین فردا مطرحش میکنم.سرجیو : آره...به هرحال زندگی مشترکه و قوانین سختش(قار چ پرتقالی در دهان میگذارد)لحظاتی سکوت برقرار است. پابلو که تحت تاثیر الکل قرار گرفته است با حرکاتی مستانه گیلاسی برای خود ریخته و به نشانه سلامتی به سمت سرجیو می‌گیرد .سرجیو سری به نشانه رضایت می‌جنباند.پابلو گیلاس را سر می‌کشد. هر دو چند ثانیه در سکوت به هم نگاه می‌کنند سپس پابلو که قدری هم تلوتلو می‌خورد بلند شده، جلوی سن پشت به سر جیو می‌ایستد.پابلو:( لحنش تحت تاثیر الکل متفاوت شده است) میدونی چیه سرجیو؟( رو به سمت او برمی‌گرداند) تو واقعاً آدم درستی هستی. یه شخصیت مهربون و احساساتی داری. به هر حال هنر مندی و این مقامِ بسیار ارزشمندیه ...ولی(دوباره رو به تماشاگران می‌کند) گاهی بیش از حدحساس می‌شی به طوری که استحکامت رو از دست میدی و این چیزیه که زنها دوست ندارن توی مردشون ببینن. اونا تکیه‌گاه محکم می‌خوان نه یه دیوار ترک خورده.سرجیو: خب من ...پابلو :(بسرعت برمی‌گردد سر جایش می‌نشیند) سرجیو من قصدم انتقاد از تو نیست فقط دارم سعی می‌کنم یه سری از خصوصیاتت رو که ممکنه از خودت پنهون مانده باشه باز تعریف کنم. تورو قضاوت نمی‌کنم .آدمها همیشه احتیاج به دوستی دارن که مثل یه آینه واقعیتشون رو بهشون نشون بده. در ضمن بعنوان تعریف باید بگم که تو همیشه خودتی و اهل تظاهر و فریبکاری نیستی. این پوئن ارزشمندیه دوست من.سرجیو :(آهی می‌کشد) پس تو هم درباره من اینطور فکر می‌کنی.پابلو :از من دلخور نشو .من قدیمی‌ترین دوست تو هستم.سرجیو : و در حال حاضر تنها دوست من.پابلو: آره، ما بیشتر از ۲۰ ساله که با هم دمخوریم. بجز چند سال اخیر هرگز پیش نیومده بود که حتی دو روز ازهم بی خبر بمونیم.دوران دبیرستان و آغاز نوجوونیمون که یادته. ما غم‌ها ،شادی‌ها ،ملال‌ها و هیجانات بسیاری رو به اتفاق مزمزه کردیم. تجربیات مشترکمون کم نیستن. خیلی خوب همدیگرو می‌شناسیم .سرجیو :خوب که فکر می‌کنم می‌بینم این شناخت یک طرفه بوده. من اونجور که تو می‌تونی شخصیت منو تحلیل کنی،قادر به این کار در مورد تو نیستم. شاید دلیلش احساسگرا بودنم باشه. چون مثل تو واقع بین و منطقی نیستم.پابلو: این اصلاً مهم نیست. تو خودِ خودتی و این خیلی زیباست.سرجیو:(می‌خندد) زیبا؟... چشمای لعنتیِ من کورَن پابلو... آدمی که خودشه دیگه قادر نیست خودِ حقیقی دیگران رو ببینه. حس می‌کنم یه پرده ضخیم جلوی چشمامه و نمی‌ذاره درک درستی از وقایع اطرافم داشته باشم. من همیشه سعی کردم آدم روراست و صادقی باشم و همونی رو نشون بدم که واقعاً هستم. هرگز نتونستم نقاب به چهره بزنم .شایدیه جاهایی سعی کردم، ولی نتونستم...پابلو: و من دقیقاً به همین دلیل ستایشت می‌کنم.سرجیو: خیلی‌ها منو ستایش می‌کنن چون راحت می‌تونن سرم کلاه بزارن و بازیم بدن. می‌دونی آدم خوب از نظر مردم کیه ؟کسی که بشه سرش رو شیره مالید. آره ،من خودِ خودم بودم درصورتیکه دور و بری‌هام ماهیت واقعیشون رو پنهون می‌کردن و صورتک به چهره داشتن. صورتک‌های زیبا و فریبنده بر چهره‌هایی کریه.پابلو:( آهی می‌کشد، گیلاسی برای خودش ریخته آن را بالا می‌آورد و از ورای آن به سرجیو نگاه می‌کند) تصور می‌کنم بیش از حدبدبین شدی. یعنی در نظر تو دنیا اینقدر زشت و دلهره‌ه آوره؟سرجیو:( با حالتی عصبی سرش را به این سو و آنسو تکان می‌دهد) خیلی بیشتر از اونی که بتونی فکرشو بکنی.پابلو :(گیلاس را می‌نوشد و سرجیو به سرعت قارچ پرتقالی به او می‌دهد که آن را هم می‌خورد) یه شخصیت معنوی رو می‌شناسم که در جائی میگه هر روز صبح که از خواب برمی‌خیزی تو گویی در جهانی نوین متولد گشته ای. منظورش اینه که همیشه فرصت هست زندگی رو از ابتدا شروع کرد و گذشته‌ها رو دورریخت.سرجیو: احتمالاً ایشون یا توی عالم هپروته یا در یه جامعه آرمانی با آدمهای فرشته گون زندگی می‌کنه. البته بعیدمیدونم اینجور جامعه‌ای وجود خارجی داشته باشه .پابلو،دنیای من آشغالدونیه .حتی اگه هزار بار دیگه هم متولد بشم زندگیم به همین اندازه زشت و تهوع آور خواهد بود چون من همچنان همون سرجیوی احمق و ساده دل هستم و آدمهای دور وبرم هم همچنان همون گرگهای درنده و در کمین. و من مجبورم همین زندگی رو چه بسا جهنمی تر و دردناک‌تر هی تکرار کنم و هی تکرار کنم.پابلو: اما من نظر خوش‌بینانه‌تری دارم. آدم می‌تونه با بهره‌گیری از عقل و تدبیرش زندگی شاد و لذت بخشی برای خودش بسازه.سرجیو :خب هر کسی جهان بینی مختص به خودش رو داره .تو یه آدم پیچیده و غیر قابل پیش‌بینی هستی و قادری برنامه‌هایی برای زندگی بچینی که همش به نفعت باشه بدون اینکه به تاثیرشون براطرافیان توجهی بکنی. ولی من به بازخورد اعمالم فکرمیکنم و به همین دلیل ناخودآگاه بیشتر برنامه های زندگیمو رو قبل از عملی کردنشون کنار میزارم.پابلو: جالبه که تو در مورد خودت اینطوری فکر می‌کنی.سرجیو :ببین پابلو، مادوتا دقیقاً همسن هستیم و توی یک محله بزرگ شدیم. محیط تحصیلیمون هم تا آخر دبیرستان مشترک بود.حتی اون چند سال آخرکه پدرت به بارسلون منتقل شد و تو اونجا موندگار شدی رفاقتمون ادامه داشت. اما چی شد که نتیجه زندگیِ من و تو اینطور متفاوت از آب در اومد؟ تو تونستی ازدواج موفقی داشته باشی،مالک شرکتی به اون بزرگی بشی و احتمالاً یه خونه و اتومبیل درخور توجه داشته باشی. حدسم درباره دو مورد آخر درسته؟ به هر حال اون شرکت درآمد خوبی نصیبت می‌کنه.پابلو:(باغرور) بله، من یه آپارتمان چهار خوابه با تراسی بزرگ و دلباز پر از گل و گیاه‌های مدیترانه‌ای و آفریقایی دارم باید بیای اونجا رو ببینی سرجیو یه حس وحشی ناب به آدم میده. طبیعت بکر رو با تمام یاخته های تنت حس می‌کنی. در مورد اتومبیل هم حدست درسته .من اخیراً یه کوپه شش سیلندرآخرین مدل خریدم.سرجیو :( گیلاسی برای پابلو می‌ریزدو در حالیکه خودش قارچی پرتقال می‌خورد یک قارچ هم بدست پابلو می‌دهد) راستی پابلو تو چطور همه اینها رو طی این مدت کوتاه تونستی صاحب بشی؟ شرکت، آپارتمان چهار خوابه با تراسی که حس جنگل‌های آفریقا روبرای آدم زنده می‌کنه و کوپه شش سیلندر آخرین مدل.ا لبته برای من مایه مباهاته. تو نزدیک‌ترین دوست منی پابلو: (گیلاس شراب و پرتقال را می‌خورد) من در برهه‌ای تونستم از عقل و تدبیرم کمک بگیرم و البته تلاش شبانه روزی هم بی تاثیر نبود.سرجیو:( با حالتی عصبی می‌خندد) خدای من( بلندتر )خدای من پابلو تو محشری. میدونی یاد چی افتادم؟ تو همیشه پیچیده فکر می‌کردی ،دم به ساعت نقشه های مختلف تو ذهنت داشتی و برای رسیدن به هدفت به هر وسیله ممکن متوسل می‌شدی . ماجرای آزمایشگاه دبیرستان رو یادته .پابلو:( پس از کمی تفکر پقی می‌زند زیر خنده )ای وای ،تو اون ماجرا رو هنوزفراموش نکردی؟سرجیو: مگه ممکنه فراموشش کنم؟النادختر چشم آبی کلاس رو با همون گندکاری شیفته خودت کردی . می‌دونستی که با خانم بلانکو دبیر شیمی کارد و پنیر هستن .پابلو:البته همه می‌دونستن که النا خوشش از اون زنیکه عصا قورت داده با عینک ته استکانی نمیاد.سرجیو:و توی ناجنسِ مارموز توی آزمایشگاه با جابجا کردن فقط دو تا برچسب کاری کردی که به جای اوره اسید نیتریک توی محلول دوجزئی مورد آزمایشش بریزه و اون افتضاح به بار بیاد. نکته جالب کارت این بود که در کمال زرنگی اون حرکتو طوری سر بزنگاه زدی که فقط منو النا متوجهش شدیم و تو به هدفت رسیدی.پابلو:ولی بعدش احساس عذاب وجدان داشتم . یادمه که تا چندین روز خانم بلانکو  مارتینز فراش رو بشدت سرزنش میکرد؟ وای سرجیو ،پیرمردبیچاره رو دیدم که مثل ابر بهار گریه می‌کرد .باور می‌کنی؟ خانم بلانکو فکر می‌کرد اون بوده که لیبل ها رو اشتباهی زده.سرجیو: و همون روز بود که فهمیدم علاوه بر زرنگ بودن بی‌وجدان هم هستی.هر دو به اتفاق می‌خندند و در همین حین سرجیوگیلاسی برای هردویشان می‌ریزد.پابلو :(در حال نوشیدن)سرجیو باور کن اون لحظه خیلی ترسیده بودم. کم مونده بود خودمو خیس کنم. هر لحظه انتظار داشتم تو یا النا لوَم بدین چون هر دوتاتون قلب‌های رئوفی داشتین.سرجیو :(قارچی پرتقال می‌خورد و قارچی هم به دست پابلو می‌دهد) من که خراب رفاقت بودم و محال بود تو رو لو بدم النا هم به این خاطر چیزی نگفت که فهمید بخاطر اون این شیطنت رو بخر ج دادی. دیدی که بعدشم باهات صمیمی شد. راستی چرا با اون ازدواج نکردی؟ شنیدم هنوز مجرده.پابلو: ای بابا سرجیو اون علاقه مال دوران خامی و بی‌تجربگی نوجوانی بود. زندگی مشترک یه مقوله کاملاً جدیه . من همیشه معیارهای سختی برای ازدواج داشتم .سرجیو :معیارهایی خارج از حیطه عشق؟ مگه تو عاشق النا نبودی؟چه معیاری می‌تونه مهمتر از عشق باشه؟پابلو :البته که عاشقش بودم سرجیو ولی چیزهای مهمتری هم وجود دارن.عشق هرگز کافی نیست.سرجیو: اوهوم... تو آدم دانایی هستی. حتماً درست میگی.( کمی سکوت) راستی نگفتی پول خرید شرکت و بقیه چیزاچطور جفت وجورشد.آخه پول کمی نیست.برای هر کدومشون باید عمری سگدو زد(به شیشه مشروب اشاره می‌کند) مستی و راستی.پابلو:(گیلاس خالی را برمی‌دارد و متفکرانه نگاهش می‌کند) من تا قبلِ ازدواج یه کارمند ساده بودم(گیلاس را پر می‌کند) همسرم(معلوم است که تحت تاثیر الکل قرار گرفته)اون... از یه خانواده متموله.سرجیو:منشی دکتر یاکوب؟(در فکر فرو می‌رود) ولی اگه واقعاً یه پدر پولدار داشت چرا اون سالها منشی‌گری میکرد؟ دم کردن قهوه و نظافت مطب و...پابلو: منشی دکتر یاکوب؟ (می‌خندد) خدای من،سرجیو ،من که اونو نگرفتم. همسر من یه زن دیگه اس.سرجیو:(با اخم) ولی چند دقیقه قبل که به اون اشاره کردم چیزی نگفتی.پابلو: خب حرف تو حرف اومد حواسم پرت شد البته تایید هم نکردم درسته؟سرجیو: نخیر. تاییدنکردی ولی تکذیبم نکردی( سکوت) عیبی نداره ،بگذریم .من می‌شناسمش؟پابلو: مگه قرار نیست به زودی ببینیش؟ نکنه می‌خوای از زیر مهمونی شام شونه خالی کنی.سرجیو: (سر میجنباند)کم کم دم خروس داره می‌زنه بیرون. پابلو تو یه زن پولدار تور کردی و به نون و نوا رسیدی عشق هم که بزار در کوزه و آبشو بخور.نه؟ پابلو: اینکه همسر من پولدار از آب دراومد از شانس و اقبالم بود سرجیو.ضمناً باید بگم که ازدواجمون یه وصلت کاملاً عاشقانه بوده. ما همدیگرو می‌پرستیم. سرجیو ناگهان می‌زند زیر خنده و در این حین گیلاسی پر می‌کند و به طرف پابلو می‌گیرد .پابلو: نه نه، فکر کنم بسمه سرجیو.حس میکنم یه کم سرم داره گیج میره.سرجیو گیلاس شراب را در مقابل چشمان متعجب پابلو روی زمین خالی می‌کند، از جا برمی‌خیزدوجلوی سن می‌آید. سپس به نقطه نامعلومی در بالای سر تماشاگران خیره شده و شانه‌ها را بالا می‌اندازد.سرجیو: (با صدائی رعد آسا) امروز(مکث) برای اولین بار خودم نبودم .یعنی نقش بازی کردم(روی کلمه نقش تاکید می‌کند) صورتک به چهره‌ام زدم( دستانش را به هم می‌کوبد) ولی دیگه نمایش به پایان رسید( بسمت پابلو برگشته و روبرویش می‌ایستد)حالا بازم خودمم. همون سرجیوی صادق و بی‌غل و غش. همونی که رک بودنش تلخ نشونش میده.پابلو شروع می‌کند به درد کشیدن و پیچیدن به خودش.سرجیو:(هیکل کج و معوج پابلو را روی راحتی راست و مرتب می‌کند و جلویش زانو می‌زند) اوه دوست من .دوست عزیز من. پابلوی دانا و زرنگ.انگار زیاد رو به راه نیستی.پابلو :(بسختی حرف میزند) حالت تهوع دارم سرجیو.سرم داره میترکه. گرم صحبت شدیم نفهمیدم چقدر نوشیدم... نباید(عق می‌زند) نباید زیاده‌روی میکردم... آآآه(به بطری اشاره می‌کند) فروشنده گفته بود این مشروب خیلی اصیل و قویه...سرجیو: آره مشروب عالی و قوی بهمراه چند قارچ پرتقال.پابلو :پرتقال؟(نگاهش را اول به سرجیو می‌دوزد و بعد بسمت سبد پرتقال‌ها می‌برد) یعنی تاثیر پرتقاله؟سرجیو :ببین دوست عزیز من .گاهی بعضی چیزها با بعضی چیزهای دیگه ناسازگارن. مثلاً (کمی می‌اندیشد) رفاقت با خیانت یا (می‌اندیشد)رفاقت با جنایت(هیکل کج شده پابلو را راست می‌کند) وقتیکه یه چیز خوب مثل رفاقت با یه چیز بد مثل خیانت ترکیب میشه فعل و انفعالاتی رخ میده که به یه نتیجه فجیع منتهی میشه.یعنی یه محصول ناجور تولید میکنه به اون محصول میگن جنایت. جِ ...نا...یَت . ومی‌دونی چرا این محصول تولید می‌شه؟ چون رفاقت و خیانت هرگز نباید با هم ترکیب بشن.اونارو حتی نباید به هم نزدیک کرد چه برسه به ترکیب.پابلو:( سرش را پشت مبل برده و استفراغ می‌کند) کمکم کن سرجیو. نجاتم بده.سرجیو: (ترش می‌کند) کمکت کنم؟ سرجیو تو داری فرش نازنین منو به گند می‌کشی بعدش ازم انتظار کمک داری؟ خودتو کنترل کن مرد گنده.(نگاهی به پشت مبل می‌اندازد) اوه اوه ببین چه افتضاحی به بار اومده. درست مثل زندگی و سرنوشت من. لااقل این نفسای آخر خوددار باش که کمتر گند بزنی.پابلو:( بریده بریده)من و استلا یه وصلت عاشقانه داشتیم .موضوع جوری که تو تصور می‌کنی نیس. اون هیچوقت تو رو دوست نداشت.سرجیو :(یقه‌اش را می‌چسبد) خفه شو. توی بی‌ وجود از عشق چی میفهمی؟ (می‌نالد) تو که می‌دونستی من براش می‌میرم. من... من هیچ چشمداشتی به ثروتش نداشتم و اینو بارها ثابت کردم. اونموقع که پیشنهاد داد یه طبقه کامل توی برج تجاریشون در اختیارم بذاره یا اون روز که اصرار کرد قبول کنم  پدرش یه شغل با رتبه و درآمد بالاتوی کارخونه اش بهم بده یا اون موقع که... پابلو:(حرفش را قطع می‌کند) ولی استلا همه اینها رو به حساب بی‌اعتنایی و تحقیر گذاشته بود نه مناعت طبع و اثبات عشق. خودش اینا رو بهم گفت. تو داشتی غرور و یکدندگی خودتو به رخش می‌کشیدی. سرجیو تو هرگز نتونستی استلا رو بشناسی.سرجیو: آره آره همونطور که توی بی‌شرف معنی عشقو نمی‌فهمی.پابلو :باور کن استلا دوستم داره.اون...سرجیو :(حرفش را قطع میکند) تو یه زبون بازشارلاتان بیشتر نیستی . اون فریب زبون چرب و نرمت رو خورد که خامت شد و باهات ازدواج کرد.و(آرامتر) زندگیشو دربست در اختیارت گذاشت. برای من از عشق حرف نزن من بیشتر از بیست ساله که تویِ نابِکار رو می‌شناسم.سرجیو تو یه فرصت طلب عیاش بیشتر نیستی.پابلو که کم کم بی‌حال شده از روی راحتی لیز می‌خورد و سینه خیز جلو می‌آید و پاهای سرجیو را ملتمسانه بغل می‌کند. پابلو:خواهش می‌کنم منو به بیمارستان برسون. نجاتم بده .ما یه بچه تو راه داریم .یه دختر معصوم(با آخرین توانش فریاد می‌زند) استلا بارداره سرجیو(به گریه می افتد)سرجیو:(تمسخرکنان)اوه چه رقت آور.(ژست یک خطابه گو را میگیرد)...و آن دختر بچه یِ ملوس هرگز پدرش را نخواهد دید(با انگشت روی شانه پابلو میزند) ولی جای نگرانی نیست دوست بیچاره من. استلا می‌تونه تنهایی بزرگش کنه. مهر مادری بی‌شائبه باضافه پول فراوون همه چیو رو براه می‌کنه.پابلو: التماست می‌کنم سرجیو. نذار اینطور بمیرم(ضجه میزند) من نمی‌خوام. نمی‌خوام بمیرم...سرجیو: (لپ پابلو را می‌گیرد و می‌کشد) معلومه که نمیخوای دوست حقه باز من. هر کس دیگه‌ای هم جای تو بود میلی به مردن نداشت. دیوانه که نیستی. تو یه مرد منطقی و زرنگ وآینده نگرهستی( سرجیو زیر شانه‌های پابلو را می‌گیردو او را روی راحتی می‌نشاند سپس در حالی که نفس نفس می‌زندژست یک کودک بهانه جورا گرفته و پا به زمین میکوبد) ولی من دلم می‌خواد تو بمیری. دلم خنک میشه پابلوی عزیز.پابلو: جسدم وبال گردنت میشه سرجیو. تورابه مقدسات سوگندت میدم منو به بیمارستان برسون. قول میدم همه چیو فراموش کنم...اصلاً...اصلاً بهت قول میدم بعدِ  تولد دخترمون طلاقش بدم .سرجیو :(سری بعلامت تاسف تکان می‌دهد) اِی ی ی...باور کن حدس میزدم این پیشنهادو بدی.آخه من شناخت کاملی از تویِ فرصت طلب دارم...پابلو: (منتظر جواب مثبت سرجیواست) خب....سرجیو با ژستی شیطنت بار کمی مکث کرده، وانمود میکند داردبه پیشنهاد پابلو اندیشد)مممم...ولی متاسفم. دیگه دیره .راه برگشتی نمونده. در ضمن انگار حواست نبود دوست طماع و نابکار من. مگه خودمم از اون پرتقال‌ها نخوردم؟ من...توی خوردن هر کدوم از پرتقال ها باهات شریک بودم....پابلو ناامیدانه چنگ به لباسهای سرجیو میزند و به خود می پیچد.سرجیودستهای اورا از لبایهایش حدا میکند.سرجیو:سفر دور و دراز و خوشی باتفاق خواهیم داشت. احتمال میدم مسیر هیجان انگیزی باشه...نظر تو چیه؟پابلو: (در صورت سرجیو دقیق می‌شود) نه... تو چیزیت نیست. داری دروغ میگی.سرجیو: (بآرامی روی راحتی می‌نشیند و در حالی که پرتقال‌ها را برانداز می‌کند توضیح می‌دهد) علم شیمی عاقبت یه جایی به دردم خورد. دونه دونه این پرتقال‌ها رو امروز صبح به سمی آغشته کردم که در صورت واکنش با الکل تاحدودی سریع‌ والبته بشدت دردناک‌ عمل می‌کنه.پابلوکف به دهان آورده و کلمات نامفهومی برزبان می راندسرجیو با مسخرگی گوشش را به دهان او نزدیک میکند.سرجیو: چی؟...نه نه اصلاً نگران نباش. توی این سفرِدورو دراز تنهات نمیرازم(با لحن جدی)علائم سستی بدن و سکرات مرگ تا چند دقیقه دیگه در منم ظاهر می‌شه(به حال نزار پابلو اشاره می‌کند)البته من در انتخاب سم نهایت درایت رو به خرج دادم. این سم بدون واکنش با الکل یه اثر تخدیری تصاعدی داره و در نهایت یه مرگ آرام و لذت بخش رو برای مصرف کننده اش رقم میزنه برخلاف این حال افتضاحی که نصیب تو کرده(با حالتی حق به جانب) آخه من دیگه تحمل دردرو ندارم.برای منی که دکترها جوابم کردن و تا چندماه دیگه قراره زجر کش بشم این مدل مردن ایده آله. به اندازه کافی توی این زندگیِ کوفتی زجر کشیدم. یه مرگِ راحت حقمه. موافقی دوست عزیزم؟پابلو سعی می‌کند چیزی بگوید .کلماتی تکه تکه و نامفهوم از دهان خارج می‌کند سپس دست و پای مختصری زده و می‌میرد .سرجیو که با دقت جان دادن پابلو را نظاره کرده با خیال راحت نفس عمیقی می‌کشد و به پشتی مبل لم می دهد.نور صحنه میرود.استلا زیر نور موضعی سرخ رنگ در گوشه ای از صحنه دیده میشود که مشغول صحبت با موبایل است.استلا:(غم زده و شرمگین) سرجیو خواستم همه چی رو بدونی و اگه تونستی منو ببخشی.اون درکمال پستی و بیشرمی فریبم داد.بعدشم باچرب زبونی و شارلاتان بازی دارو ندار پدرم رو  بالاکشیدو عاقبت باعث مرگش شد.حالا هم که به اهداف کثیفش رسیده پی هوسبازهای خودشه و من کوچکترین اهمیتی براش ندارم(بغضش میترکد) معذرت میخوام سرجیو...من...من خیلی تورو آزاردادم.نور صحنه می آیدعلائم بی حالی و رخوت درلحن سرجیو مشهوداست.او به آرامی با خودش زمزمه می‌کند.سرجیو: حتی...حتی گاهی بعضی جنایات هم می‌تونن مجاز باشن.به زحمت ریموتِ پخش صوت را میزند.ادامه همان آواز عاشقانه آشنا پخش می‌شود. سرجیو آرام آرام چشمانش را می‌بندد، سرش به کناری می‌افتد و می‌میرد .آواز تا تاریک شدن صحنه به اتمام می‌رسد.                                  پایان                             ۱۱مرداد۱۴۰۴۷مهردادمیخبرمهردادمیخبرSat, 10 Oct 2026 16:19:01 +0330https://virgool.ir/@m_65838809/آدم-برفی-و-مترسکنمایشنامه-usmywwcvq8qpنوشته: مهرداد میخبر(هرگونه انتشار.اقتباس و اجرا بدون اجازه نویسنده ممنوع میباشد)برداشتی آزاداز داستان "آدم برفی و مترسک" نوشته "رابرت برودر"در تاریکی مطلق صدای بال زدن، گلاویز شدن و زدوخورد ،غرشهای خشمناک و درپی آن ناله هائی ازسرِ درد بگوش میرسد و سپس سکوتی چندثانیه ای حکم فرما میشود.سکوت راصدای آواز پرندگان کوچک میشکند و در ادامه پیش درآمدِ یک موزیک هِوی مِتالِ خشن پخش شده ودرزیر نور موضعیِ سرخ رنگ،هیکل مترسک دیده میشود.میخکوب بر تیرکی چوبین باسری فروافتاده به زیر.پالتوی مندرس و پینه دار دربر و کلاه حصیری بزرگ برسر در حالیکه داسی  با طناب برگردنش حمایل شده و دستان کج و معوجش به دوسوی کشیده شده اند..اودرحالیکه  بآرامی سرش را بالا آورده و صورتش رادر سایه روشن آشکار میسازد،شروع میکند به خواندن.مترسک : من هستم مترسک .سنگین و آهنین .استواربرزمین.نه شادو نه غمین.هرگز مباد ناکَسان. کلاغان،عقابان، کرکَسان.عبوری نماینداز کمین.که من باشم اینک برترین.نوردرانتهایِ موزیک خاموش میشود وپس ازقدری سکوت،بانگ خروس و آواز دوردست کلاغان شنیده شده و نور زرد سحرگاه به صحنه میپاشد. یک آدم برفی در کنار مترسک قراردارد.مترسک:(متوجه آدم برفی میشود)این دیگه چیه؟ (صدای قار قارنزدیک کلاغهانگاه سریعش را به آسمان  میکشاند)نکنه یه کلاغ زاغی نابکارلباس مبدل پوشیده که فریبم بده.صدای بال زدن.کبوتر ۱:(فقط صدا)سلام مترسک مهربون.مترسک : سلام کبوتر زیبا.کبوتر۱:بهش میگن آدم برفی.مترسک : (متفکرانه)آدم؟.. آدمها به تندی قدم بر میدارن و چهره هاشون عبوس و جدیه ولی این موجود به زمین چسبیده و صورت مضحکی داره.کبوتر :آدم نه، آدم برفی.‌آدمهااونو از توده ای برف به شکل خودشون ساختن تا حال خوبشونو به بقیه نشون بدن .مترسک :اما تموم وحشت و خشمشون رو  درمن ریختن تابه پرنده های موذی نشونش بدن واونابترسن(خنده کنان) البته حساب کبوترها جداست.کبوتر :اجازه هست برم تو گندمزار؟قول میدم فقط از باقیمانده خرمن پارسال که زیر برفهاست بخورم.مترسک : برو...کبوتر۱:ممنون مترسک که توی این سیاهِ زمستون کمکون میکنی. چند ساله که بارش کمه و خشکسالی همه کبوترها رو داره از دشت فراری میده.کلاغهاهم که شدن قوزبالاقوز.مترسک:بزودی کاری به سرشون میارم که جونشونو بردارن و این دشت رو ترک کنن. کبوتر۱:قول میدی؟مترسک : قول میدم کبوتر زیبا.کبوتر۱: خب دیگه من برم...مترسک:تو هم قول بده بعداً سری بهم بزنی وروی شونه هام بنشینی تا کمی باهم صحبت کنیم؟ آخه من خیلی تنهام.کبوتر۱:( ذوق زده) قول میدم مترسک بخشنده.صدای بال زدن. نورزردتدریجاً به سفیدی میگراید و هیکل آدم برفی به جنبش درمیآید.آدم برفی :(پرانرژی)سلام دنیا. سلام زمین پربرکت. باز اومدم تایه زندگی شادوعاشقانه روتجربه کنم.مترسک : نیگاش کن...چقدر الکی خوشه...زندگی در حالیکه به زمین چسبیدی مگه لذتی هم داره؟آدم برفی :هر طوری که باشی میتونی از بودنت توی این زندگی موقت لذت ببری.مترسک : آره خب... احمقها و دیوونه ها همیشه کیفورن.خرگوش باچالاکی میجهد و جلوی مترسک می ایستد.خرگوش: سلام مترسک.مترسک : نزدیکتر نیا وگرنه...خرگوش : مترسک تموم دشت رو برف پوشونده و گیرآوردن غذاسخته. اجازه بده برم تو گندمزار شایدبتونم با ریشه علفهای هرزاین شکم وامونده روسیرکنم. قول میدم به بذرهای کاشته شده دست نزنم.مترسک : حرفشم نزن..برو گورتو گم کن.خرگوش آهی میکشد وعزم رفتن میکند.آدم برفی : سلام خرگوش باهوش و پر جنب و جوش.خرگوش : (تازه متوجه آدم برفی شده) خدای من چه آدم برفی قشنگی. اینو کِی درست کردن؟آدم برفی : دیشب بچه های روستا مثل سالهای قبل منو ساختن.و امروز اولین روز زندگیمه.خرگوش: میگم،آدم برفی، میتونی وساطت کنی که مترسک اجازه بده برم توگندمزار؟آدم برفی :(نگاهی مردد به مترسک می اندازد) فکرنکنم. ولی میتونم این هویج رو بدم بهت.خرگوش : نه.نه...من بخاطر شکمم صورت قشنگ تورو ناقص نمیکنم.آدم برفی :ناقص چیه؟...من این صورت واین بدن نیستم..اینها فقط یه ظاهر ناپایدارن که روحمو به نمایش میزارن.کم و زیادشون تاثیری بردرونم نداره.خرگوش:آخه خجالت میکشم.آدم برفی:(غمگین)اگه میدونستی با قبول کردنش چقدر دلمو شاد میکنی هرگز تحفه منو رد نمیکردی.خرگوش:( بآرامی هویج رااز صورت او برمیدارد)تازه و آبداربنظرمیاد.ممنونم آدم برفی.خداحافظ.آدم برفی : خدانگهدار و به امیددیدار.خرگوش میرود.مترسک :(باتمسخر) قیافه خودتو دیدی?میدونی بدون دماغ چه شکلی شدی؟آدم برفی : مهم اینه که راضی و خوشحالم.مترسک : چون بیچاره و نادونی.نور کم کم میرود و پس از لحظاتی همراه باضرباهنگ گیتارنور موضعی روی هیکل مترسک روشن میشود.مترسک : پرواز باید کرد.قدرتمندو سهمگین.بایک قلب پُرزِکین.کشتار باید کرد.از بَدان سرزمین.باتیغهای آهنین .تانعششان افتدبرزمین(باصدای بلندتر)من مترسک .باشم دائم در کمین.مجددا تاریکی برقرار میشودو پس از ثانیه هائی که در ظلمات و سکوت میگذرد،همگام با بانگِخروس و موزیکی ملایم،نور زردبرصحنه میپاشد.کبوتر۲:(فقط صدا) سلام مترسک بخشنده.توجفت منو اینورا ندیدی؟مترسک :سلام ؛دیروز صبح دیدمش.بعدشم که فرستادمش توگندمزار.مگه برنگشت لونه؟کبوتر: برگشت ولی دم غروب دوباره زد بیرون.مترسک:یعنی رفته دشتی که اونور کوهه؟کبوتر: (با ناراحتی) نمیدونم.گفت زود برمیگردم .ولی هنوز خبری ازش نشده.مترسک : پس حتماً برمیگرده. کبوتر۲:خداکنه...حالا اجازه میدی برم تو گندمزار؟قول میدم فقط از باقیمونده خرمن پارسال بخورم.مترسک :برو .واگه باز هم اینجا بیای،روی شونه هام بنشینی و باهام صحبت کنی خوشحال میشم.کبوتر۲: میام مترسک. خودمم احتیاج به هم صحبت دارم .صدای بال زدن کبوتر و تغییر تدریجیِ نور زردبه سفیدآدم برفی: (خمیازه کشان)صبح بخیر.مترسک :(متفکرانه)آدم برفی تو تابحال پرواز کردی؟آدم برفی: پرواز؟من حتی نمیتونم از جام تکون بخورم ...مترسک:من عاشق پروازم. چون میتونم کلاغها روبین زمین و آسمون قلع و قمع کنم.آدم برفی: شاید یه روزی بتونی.البته اگه قصدت کشتن نباشه.مترسک : مگه نمیبینی چقدر بدذاتن؟همه چیو میخورن و باعث میشن کبوترها ازاین دشت برن.آدم برفی: کلاغا بدذات نیستن. فقط گرسنه ان.مثل بقیه.سنجاب از گوشه صحنه بااحتیاط به آنها نزدیک میشود.مترسک : اوهوی سنجاب گستاخ...نزدیکتر اومدی نیومدی ها.... سنجاب :(شاکی) باشه بابا (باناراحتی) من آخرای پائیز یه مقدار میوه بلوط رو یه جائی چال کردم ولی یادم رفته کجابود.گفتم سری  به گندمزار بزنم.شاید اونجا باشن.مترسک : هه..این کلکها دیگه قدیمی شدن.سنجاب: قول میدم تاوقتیکه مطمئن نشدم زمین رو نکنم.مترسک :بامن بحث نکن.‌برو ردِ کارت.سنجاب عزم رفتن میکند.آدم برفی : نروسنجاب.سنجاب :(بدقت آدم برفی را نگاه میکند) باید برم و بلوطها مو پیداکنم. بچه هام گرسنه شونه (مینالد)اونا خیلی کوچیکن.آدم برفی : بیا جلو و این فندقها رو واسه شون ببر.سنجاب : نه...دگمه ها نباشن کت از تنت میفته و باد میبرتش.آدم برفی : کت کدومه؟...من نه کتی تنمه و نه اصلا احتیاجی به یه کتِ دگمه فندقی دارم. من باقلبم دارم زندگی میکنم واون تنها دارائی ارزشمند منه.سنجاب محتاطانه به کندن فندقها مشغول میشود.سنجاب : (باشرمندگی) ممنون...بااینها چندروزی رو سر میکنیم وحتما تااون موقع جایِ بلوطهاهم یادم میاد.آدم برفی :(باخنده)شکمت که سیرشد فکرتم بکار میفته.سنجاب : تو خیلی خوش قلبی آدم برفی .آدم برفی : نه به اندازه یه مادر.سنجاب:(حین رفتن)خداحافظآدم برفی :به امیددیدار.پس از لحظاتیمترسک:اون سنجابِ خنگ وتوله هاش فندقهاتو میخورن و هرگزحتی یادشونم نمیفته که یه آدم برفیِ هالو این فداکاری رو واسه شون کرده... و تو اینجا با هیکلی مضحک تر از قبل همچنان به زمین چسبیدی.آدم برفی :ولی من یه تغییر بزرگ کردم.مترسک :واون چیه؟ادم برفی:من خوشحالتر از قبل هستم و یه جوشش گرم وپرانرژی روتوی قلبم حس میکنم .مترسک:(باتاسف)ای احمق بینوا. نور کم کم میرودو بعداز لحظاتی ،نور موضعی سرخ رنگ همزمان باشروع موزیکِ متال بر مترسک می افتد.مترسک : من دارم تاآخر.خشم و کینم را باور.از کلاغ یغماگر.باید دررزمی خونین. پاک سازم من زمین.ازهردزدِ غارتگر.(صدااوج میگیرد) مباشد اندرجهان.از من بهتر رزم آور.نور میرود و مجدداًهمراه باصدای خروس و موزیکی ملایم نور زرد میآید و صدای بال زدن بگوش میرسد.مترسک با حرکت سریع سر بالارا نگاه میکند.کبوتر۳:(فقط صدا) سلام.مترسک : سلام.چه خبرکبوتر؟کبوتر۳: خبرهای خوبی ندارم. کبوترهایکی یکی دارن میرن. کبوترهمسایه هم دیشب زد بیرون و دیگه خبری ازش نشد.مترسک:بزودی همه کلاغهارو تارومار میکنم و اوضاعتون خوب میشه.اونوقت دیگه هیچ کبوتری مجبورنیست این دشت روترک کنه.کبوتر۳: خدااز دهنت بشنوه.حالا اجازه هست برم تو گندمزار؟. قول میدم مثل بقیه کبوترها فقط از باقیمانده خرمن پارسال بخورم.مترسک :برو ولی باز هم بیا.اونوقت کمی نزدیکتربه من پرواز کن وروی شونه هام بنشین تاباهم درددل کنیم..کبوتر۳:منم دلتنگم.حتماًمیام. منتظرم باش.صدای بال زدنآدم برفی:( بیدارشده،خمیازه ای میکشد)سلام دنیا،سلام صبح  زیبا.سلام مترسک مهربون.تو برخلاف ظاهرت موجود دلرحمی هستی چون هرروز به کبوترهای گرسنه کمک میکنی.مترسک : اونهارودوست دارم چون مثل کلاغها کلک نیستن .دیشب خوب خوابیدی؟آدم برفی:آره.ولی انگار نیمه های شب صدای جیغ وناله شنیدم.مترسک :مگه آدم برفیهاهم کابوس میبینن؟.آدم برفی: امروز خیلی سرده.من سرمارودوست دارم.مترسک :من که سرما و گرما حالیم نیس.پسرک:(صدا)پس پالتوت رو به من قرض بده(وارد میشود)من یه بچه یتیم فقیرم وبااین یه دونه پیرهن حتماً تاشب یخ میزنم.قول میدم بهاربرشون گردونم.مترسک :اَه اَه...چه پسربچه تخسی!این چه توقعیه آخه؟من بدون این کلاه وپالتو دوتیکه چوب خشک بیشترنیستم(باخشم)زودتر برو پی کارت پسرک قصدرفتن دارد.آدم برفی:وایسا.پسرک:خدای من چه آدم برفی داغونی.بگو کی این بلارو سرت  آورده تا...آدم برفی: طوری نیس.مهم اینه که من خوشحالم و اگه تو شال و کلاه منو برا خودت برداری خوشحالترهم میشم.پسرک : آخه اونوقت که دیگه چیزی برات باقی نمیمونه.آدم برفی:قلب من واسم کافیه. خواهش میکنم برشون دارچون  از همون اولشم اضافی بودن.پسرک شال و کلاه را برداشته، میپوشد.پسرک :(باشادی)وااای...این شال چقدر گرم و نرمه(دست به کلاه میزند)سرو گوشمم دیگه یخ نمیزنن(چرخی به دور خود میزند)تو معرکه ای،معرکه.صورت آدم برفی رابوسیده،جست وخیزکنان میرود.مترسک :دلم برات میسوزه. تابحال کسی رو به حماقت تو ندیده بودم.کی گفته که توباید همه رو به خواسته هاشون برسونی؟آدم برفی :ولی اینها خواسته های قلبی خودمن.متوجه نشدی توی این دوروز چقدر شاداب ترشدم؟مترسک :واقعا برات متاسفم.نورمیرودوپس از چندلحظه،  موزیک همزمان با تابش نور موضعی برمترسک آغاز میشود.مترسک:باید از جان گذشت. از جانِ جاندارانِ دشت.بایددراین معرکه.هرگزاز پای ننشست.باید بایاریِ خونِ یاران.پشت دشمن را شکست.ابتداخاموشی وسکوت،سپس پاشش نورزرد همزمان بابانگ خروس و قارقار دوردست کلاغها.صدای بال زدن.کبوتر۴:(فقط صدا)سلام.مترسک:خوش اومدیکبوتر۴:تو جفت منو اینورا ندیدی؟مترسک :دیروزصبح دیدمش.کبوتر۴:دیشب رومیگم.مترسک :دیشب؟...نه.کبوتر۴: پس اونم رفت(آهی میکشد)میتونم برم توی گندمزار؟ قول میدم فقط،از باقیمانده خرمن پارسال بخورم.مترسک : برو ولی بازم بیا. هردومون تنها و غمگینیم. شاید هم صحبتی باهم کمی سبکمون کنه. کبوتر۴: حتماًمیام مترسک بخشنده. حس میکنم باید با کسی درددل کنم.به امیددیدار.پیرزن باپشت خمیده عصازنان پیش میآید.پیرزن :سلام مترسک. ازخروسخون دردِپاهام زیادترشده وجون ندارن منوتا جنگل ببرن که هیزم بیارم ولی اگه برم توی گندمزار، میتونم از ساقه های پارسال جمع کنم و امشب بریزم توی اجاقم،خودمو کنارش گوله کنم و بخوابم.مترسک :برو پیرزن حوصله تو یکیو ندارم.پیرزن آه کشان قصد رفتن دارد.آدم برفی: وایسا.پیرزن:( نزدیک رفته،متعجب و بدقت وارسی اش میکند) این...انگارقبلاً یه آدم برفی بوده.منو بگو که خیال میکردم یه کُپه برفه.آدم برفی :چشمهای من دوتیکه ذغالن ودستهام دوتا چوب ضخیم.اینابرای خوراک امشب اجاقت کافی هستن.پیرزن : خدااون روزو نیاره که من بخوام تورو از اینی که هستی ناقص تر کنم.خداکریمه.آدم برفی:خب این همون کرامت خداست.پیرزن :آخه بعدش بدون دست و چشم چطور زندگی کنی؟آدم برفی:این بدن تا چندروز دیگه آب میشه میره توخاک. من با روحم زنده ام و زندگی میکنم. پیرزن :من آفتاب لبِ بومم ننه، نمیخوام باعث آزار کسی بشم. جنگل دوره ولی میرم و تاشب چند تیکه هیزم پیدامیکنم برمیگردم.آدم برفی :باور کن چیزی از من کم نمیشه.من یه قلب پرطپش و شاد دارم که واسم کافیه.پیرزن:( بااکراه ذغالها و چوبها را برمیدارد)خدایا منوببخش.آدم برفی : تو کار بدی نمیکنی.من راضی هستم.برو اجاقتو روشن کن و نگران هیچی نباش.پیرزن میرود.مترسک :(باتمسخر)اوهوی...می ببینی منو!؟آدم برفی :خیلی بهتر و شفافتراز قبل .مترسک: بدون چشم؟ادم برفی:چشمِ من قلبمه..و هرروز داره روشنتر میشه.مترسک :وای که تو چقدر پررو و رقت انگیزی.صحنه بتدریج درتاریکی فرومیرود.صدای بال زدنهائی بگوش میرسد.کبوتر۴:(فقط صدا) سلام .من اومدم مترسک.مترسک:(فقط صدا) خوش اومدی دوستِ خوش قولِ من.بیا روشونه هام بنشین.مجددا صدای بال زدنهایی بگوش میرسد .مترسک: خب. تعریف کن.زندگی جطورپیش میره؟کبوتر۴:توکه بهتر از من میدونی اوضاع  چقدر خرابه.دشت داره سوت و کور میشه.مترسک: دلت واسه کبوترهاتنگ شده؟کبوتر۴:آره...گفتم که...جفت منم دیروز رفت و تنهام گذاشت.مترسک:(باصدای هیجانزده و خش دار) پس تو رم میبرم پیششون.صدای کشمکشها و ناله هائی بگوش میرسدو سپس سکوت برقرار میشود.نورزرد میآید و مترسک جسد خونین کبوتر۴ را باعجله زیر پالتویش پنهان میکند.آدم برفی : اینجا چه خبره؟ چیکار کردی مترسک؟ اون کبوتر بیچاره رو کشتی؟مترسک : (باغیض)خفه شو موجود بی معنی .آدم برفی: کبوترهای درمانده وگرسنه رویکی یکی فریب دادی و به مسلخ کشوندی.آخه چرا؟مترسک : میخوای بدونی؟پس خفه شو تا داستانشو واست تعریف کنم.مدتها قبل جادوگری از این منطقه میگذشت که منو تنها و غمگین گوشه این گندمزار دید.از دلیل اندوهم پرسید بهش گفتم که سودای پرواز دارم و نمیخوام اسیر زمین باشم.گفتم دلم میخواد بجای اینکه بادادو هوار کردن و جنباندن بدن کج و کوله ام کلاغهای نابکار رو فراری بدم،پرواز کنم و توی آسمون حساب  اونا رو برسم. جادوگربهم گفت چاره غم تو پیش خودمه.تو باید از خون پرنده ها تغذیه کنی تاقدرت پرواز اونها رو بدست بیاری(سکوت)درضمن آدم برفی کودن...اینکارها به صلاح کبوترهاست. کلاغها دارن حقشونو میخورن واونارو از این دشت بیرون میندازن ومن بااین کار میخوام مانعشون بشم(نگاهی به دودستش میکند)حس میکنم کم کم دارم قدرت پروازرو بدست میارم.جادوگر راست میگفت.آدم برفی:(باغیظ)بوی تعفن تنت گندمزار رو برداشته. کارمترسک دور کردن پرنده ها وحفاظت از گندمزاره نه ریختن خونشون.توخودتو اسیر یه جادوی سیاه کردی وهرگز نمیتونی پرواز کنی مترسک.مترسک :اینطور فکر میکنی؟ پس خوب چشماتووا کن وببین.مترسک شروع میکند به تلاش برای بال زدن با دستهایش و براثر این کار اجساد کبوترها اززیر کتش برزمین میریزند. اوپس از لحظاتی از تلاش دست کشیده و به نفس نفس میافتد.مترسک : شاید... خون ...بیشتری... لازمه..آدم برفی: اگه هزاران کبوتر دیگه روهم فریب بدی و بکشی بازم نمیتونی پرنده باشی. توفقط میتونستی یه مترسک باشی.گرچه...الآن دیگه حتی اونم نیستی.مترسک : (خشمگین) نمیشه.نمیتونی.نیستی...تویه الکی خوش از خودمتشکرهستی که همش بلدی برای من آیه یاس بخونی ولی من بالاخره یه روز پرواز میکنم و میشم بزرگترین و قدرتمند ترین مترسک عالم(باغیض)ای کاش هوا زودتر گرم میشدوتو آب میشدی میرفتی توزمین... آدم برفیِ وراج.آدم برفی : باکی نیس .دل خاک جای رشد و شکوفاشدنه چون زمستون سال آینده بازهم با یه قلب شادتر متولد میشم ولی تو بااین کارها راه نابودی خودت رو هموار کردی.صدای سوت زدن کشاورز بگوش میرسدو او بابیلی بردوش وارد میشود . چشمش به لاشه کبوترها میفتد و یکه میخورد.کشاورز: (باخودش) خدای من... زبون بسته ها رو نیگا کن.چه بلائی سرشون اومده؟کشاورز:(بانوک بیل کت مترسک را کنار میزند و چند جسد دیگرهم بزمین می افتند) چقدرهم زیادن(درحالیکه لاشه هارا با بیلش جمع کرده و به پشت مترسک منتقل میکند)این مترسک الآن دیگه خودش یه آفته و اگه اینجابمونه همه کبوترهای این حوالی از بین میرن(چوب حامل مترسک رااز جا میکند و بردوش میگذارد) بهتره ببرم تیکه تیکه اش کنم بندازمش توی اجاق خونه.کشاورز از صحنه خارج میشود.لحظاتی بعد پسرک باکیسه ای دردست وارد میشود.پسرک : سلام آدم برفی مهربون و بخشنده.ببین چیا برات آوردم.آدم برفی : سلام  پسرک:(متوجه جای خالی مترسک میشود ) این یارو مترسکه ...نیستش؟آدم برفی: مترسک آرزوی پرواز داشت ولی آتیش نصیبش شد.پسرک : بااینکه خیلی بداخلاق بودو اصلاًدوستش نداشتم ولی ازش متنفرنبودم .فکر میکنم موجودبیچاره و قابل ترحمی بود.آدم برفی: تنفر فقط توی یه دل تاریک و بیمار جاداره .قلب روشن وپاک حتی به بدکاران هم شفقت میورزه. پسرک با محتویات کیسه دگمه و بینی و چشم و دست برای آدم برفی میگذارد و شال و کلاه راهم به او میپوشاند.آدم برفی: دستت درد نکنه ولی این شال و کلاه روبراخودت نگه دار. من که مثل تو سردم نمیشه.به کار تو بیشتر میاد.پسرک : ولی بااینا قشنگتری .چطور متوجه نشدی؟.(به شال و کلاه و لباسهای خودش اشاره میکند)  اینا همشون نُوَن . اوستام از کارم خوشش اومدو بهم یه پاداشِ تپل داد. منم تونستم کلی رخت و لباس وآذوقه واسه خودم و ننه ام بخرم.آدم برفی : چه خوب .پسرک :( دورترمی ایستد ؛آدم برفی رابرانداز میکند و ذوق زده میشود) خدای من. آدم برفی ،خی... لی خوشگلتر از قبل شدی.(توی فکر فرومیرود و باناراحتی ادامه میدهد)ولی انگار نمیتونم زیاد واست خوشحال باشم. چندوقت دیگه بهار میرسه .هواگرم میشه و...(به گریه میافتد) میدونی که چی میگم.آدم برفی: گریه نکن پسرک خوش قلب. تابوده و بوده همین بوده. اون چیزی که براثرگرما آب میشه و میره تو خاک کالبد منه.روح  من نابود نمیشه.هرسال بابارش اولین برف  زمستون از آسمون به زمین میام و زندگیمو ازنو شروع میکنم.پسرک :(اشکهایش راپاک میکند) واقعاً ?...راس میگی آدم برفی؟این خیلی هیجان انگیزه!..پس بااین حساب من و تو همیشه میتونیم باهم رفیق باشیم...نه؟آدم برفی : آره ..همیشه ...تاابد.همراه با یک موزیک شاد پسرک با خوشحالی آدم برفی رادر آغوش فشرده،بوسه ای بر صورتش مینشاندوجست وخیز کنان بیرون میرود.موزیک زیر صدای اوج گیرنده  قار قار کلاغها بتدریج خاموش میشود و صحنه کم کم به تاریکی میگراید.لحظاتی بعدصدای آواز پرندگان کوچک بگوش میرسد و سپس با شروعِ آرامِ موزیکی که در ابتدای نمایش پخش شد و زیر نور موضعیِ متحرک، کشاورز با مترسکی جدید که  لباس و کلاهی متفاوت دارد داخل میشود و تیرک را سر جای قبلی آن محکم میکند.کشاورز:(بااشاره انگشت به مترسک) بهتراز هر مترسکی که تابحال اینجابوده‌.قارقار دوردست کلاغها.کشاورز میرود و نور روی مترسک میماند.همگام بااوج گیری موزیک،  مترسک سرش رابلند کرده،به اطراف وبالای سرش میچرخاند و در انتها به تماشاچیان خیره میشود.صحنه به تاریکی میگراید.پایان (دوم آبانماه۱۴۰۴)۵مهردادمیخبرمهردادمیخبرSat, 10 Oct 2026 16:01:17 +0330https://virgool.ir/@m_65838809/دهن-کجینمایشنامه-s3pdqym04cp8نوشته : مهرداد میخبر(انتشاراین نمایشنامه به هر نحو یا استفاده از آن برای اجرای صحنه ای و ضبط تلویزیونی بدون اجازه نویسنده ممنوع میباشد )آدمهای نمایش:زن.مرد۱.مرد۲صحنه: سالن انتظار فرودگاه  و سه صندلی در کنار هم.صدا از بلندگو:مسافرین محترم فلایت AF324،به مقصدپاریس.باعرض پوزش از تاخیر ایجادشده، پرواز شما تا نیم ساعت دیگر آماده حرکت خواهدبود.زن با چمدان کوچکی جلوی پاها روی صندلی نشسته. مرد۱ چمدان بدست میآید.مرد۱: ببخشید اینجا جای کسی نیست؟زن: نخیر.بفرمائید.شماهم مسافر پرواز۳۲۴ هستی؟مرد۱:(مینشیند) بله.زن: منم عازم پاریسم.اینجاهمیشه برنامه های پروازش نامنظمه و تاخیرداره؟مرد۱: شماهم مثل من یواش یواش عادت میکنین آخه تاخیربرای ایرلاین ها بصورت سنت دراومده.زن: میتونم بپرسم برای چه کاری به پاریس میرین؟مرد:تجارت فرش.زن: چقدرهم عالی.مرد:وپردردسر.شما باید دانشجو باشین.زن:از کجا فهمیدین؟مرد۱:یه حدس بود.زن: این اولین سفرمه .بورسیه سوربُن هستم.مرد۱:ورشته تون؟زن:هنرهای نمایشی گرایش تئاتر.مرد۱: اوه...چه حسن اتفاقیزن:هم رشته ایم؟مرد۱:دقیقاً.زن:سوربُنمرد۱:نخیر.؟من مدتهاست فارغ التحصیل شدم.زن:پس این سفر یه سفر تجاریه.مرد۱: دقیقاًزن: کاراجرا هم انجام میدین؟مرد۱: یه جورهائی کرمش تو تنمه ولی متاسفانه فرصتشو ندارم.زن:امیدوارم در آینده وقت کافی برای خلق اثرداشته باشین.مرد۱: من معتقدم که یه هنرمندواقعی هرلحظه از زندگیش داره اثر خلق میکنه.زن: میشه بپرسم چرا تمرکزتون رو روی علاقه هنریتون نذاشتین؟مرد۱: خب...داستانش مفصله.زن: واحتمالاً یه مقدار شخصی.مرد۱:ابداً...اگه بخواین میتونم براتون بگم.زن: پس میتونم این تاخیر کسل کننده رو با شنیدن داستان شما جور بهتری تحمل کنم.مرد۱: بله چرا که نه.من فرزند یه فراش هستم خانم. پدرم مستخدم مدرسه بودولی نه یه فراش بیسواد.اون کتابهای تاریخی و فلسفیِ زیادی رو خونده بود و همین باعث شد که جذب گروههای سیاسی بشه.زن: اوه.چه کاراکترمتفاوت و جالبی.مرد۱:کودکی و نوجوانی من توی یه دبیرستان پسرانه ممتاز در شمال شهر تهران گذشت واگه تعریف ازخودنباشه یه آدم فرهنگ دوست و باسواد بار اومدم. پدر که بازنشسته شد به روستای آباءاجدادیش برگشت و همون زمان من دیپلممو گرفتم وکنکور دادم.میدونید در رشته هنر چه رتبه ای آوردم؟زن: احتمالا یه رتبه ممتاز.مرد۱: رتبه ۱۰ خانم.زن : فقط یه آدم شدیداً بااستعداد میتونه همچین رتبه ای کسب کنه. اونوقت کدوم دانشگاه تحصیل کردین؟مرد۱: هیچ دانشگاهی.زن: شوخی میکنین.آخه مگه میشه با اون درجه از قریحه و...مرد۱:متاسفانه همون سال مادرم که مشکل کبدی داشت فوت کرد وپدرم توی یه جلسه درون گروهی دستگیرشد.حالا من باید ۴ خواهر رو سرپرستی میکردم که بزرگترینشون ۱۸ سال و کوچکترینشون فقط ۵ سال داشت.زن: خدای من، چه مسئولیت سنگینی.مرد۱:بله، من بهیچوجه نمیتونستم اونهارو تنها بذارمزن : ۴تادختر قدو نیم قد.توی یه محیط روستائی.معلومه که نمیتونستین.مرد۱:این ناکامی و اجبار تلخ تا سالها بعدمثل یک داغ بزرگ و دردناک روی قلبم موند.زن:میفهمم.مرد۱: من به کارتوی یه گاوداری مشغول شدم و  چند سال بعدهم پدرم توی زندون سکته کردو...زن: متاسفم. مرد۱:بعدِمدتی یه جوانِ کارآفرین به روستای مااومد و گروهی ازخانمهای روستارو توی یه کارگاه فرش بافی سازماندهی کرد.اولش خواهرهام جذب اون کارگاه شدن و بعداز مدتی منم بعنوان مدیرداخلی اون مجموعه انتخاب شدم که خیلی هم مجهز و بزرگ شده بود.زن: خواهر هاتونم که دیگه هرکدومشون درآمدخودشونو داشتن.مرد۱: بله،شکر خدا وضعمون داشت روبراه میشدو من تونستم توی یه دانشگاه غیر حضوری در گرایش ادبیات نمایشی ثبت نام کنم.زن: چه خوب که بعداز اون همه مشقت علاقه اصلی خودتونو فراموش نکردین.مرد۱: مگه میشه آدم اولین عشق زندگیشو فراموش کنه؟مدرک لیسانسم رو که گرفتم، همون مردی که براش کار میکردیم تونست بااستفاده از ارتباطاتی که داشت بورسیه کالج کلن رو برام بگیره.خواهرهامم که دیگه بزرگ بودن و از عهده خودشون بر میومدن. از طرف دیگه اون مرد کارآفرین منو برای بازاریابی فرش در آلمان تشویق کرد و کم کم تونستم در کنار تحصیل،مشتری هم برای محصولاتمون تو اروپا پیداکنم.زن : یعنی تا این حد تولید اون کارگاه زیاد بود ؟مرد۱: یادم رفت بگم.شرکت ماتوی چندین روستا در شهرستانهای همجوارهم کارگاه داشت وتولیداتش انقدرزیاد بودکه بشه روشون مانورداد.زن: پس شماالآن برای همون آقاکار میکنی.مرد: نخیر .ایشون دیگه درقیدحیات نیست و تموم اون دم و دستگاه متعلق به خواهر منه.زن: درست متوجه نشدم...مرد: اون آقاچندسال قبل بابزرگترین خواهرم ازدواج کردو پارسال در سفر برزیل براثر سقوط هواپیما توی اقیانوس کشته شد .زن: باوجود این همه مصیبت بازم میشه گفت که شماخانواده خوش شانسی هستین.مرد: درحقیت ما خانواده صبوری هستیم خانم. من فکر میکنم این زندگی پاداشی برای صبر ماست.زن: تحصیلاتتون به کجارسید؟مرد: تا دکترا ادامه دادم و درحال حاضر توی همون دانشگاهِ کلن استادپروازی هستم.زن:ببخشید(با موبایلش مشغول میشود)میشه اسمتونو بپرسم.مرد۱:دکتر امید بیهوده هستم و از آشنائیتون خوشوقتم خانمِ....زن: سیماسعدی.در این حین مردی که لباس کارکنان خدماتی به تن داردوارد میشود.مرد۲:بازم چشم منودوردیدی مخ دخترارو کار گرفتی؟بلند شو لباس کارتو بپوش دستشوئیا نظافت لازمن.مرد۱خجالتزده بلندشده،چمدانش را برمیداردوناگهان درِچمدان که کاملاًخالی است باز میشود.زن متحیر اورا نگاه میکند.مرد ۱ باعجله از صحنه خارج میشود.مرد۲:من از شما معذرت میخوام. مردک عادتشه. بعضی روزها یه ساعت زودتر میاد و اینجوری خانومارو معذرت میخوام، بلانسبت شما ایستگاه میکنه.زن: ولی من همین حالا سرچ کردم‌.ایشون واقعاً استاد دانشگاه کلن هست. باهمین اسم و همین چهره.مرد۲: واقعاً؟زن:(از روی صفحه موبایل میخواند) امید بیهوده استاد ادبیات نمایشی.اهل ایران . نیاسر. اینم که عکس خودشه.مرد۲: میشه ببینم؟زن: نخیرآقا موبایل وسیله شخصیه...چند وقته اینجا کار میکنه؟مرد۲:یه ده روزی میشه...مرد ۲ باعجله دنبال مرد۱ میرود و بعد از چند ثانیه با اوبرمیگردد.مرد۲: توواقعا کی هستی؟مرد: امید بیهوده.مرد۲: خانوم میشه موبایلتو نشونش بدی.زن: نخیر آقای محترم.مرد۲: چراباید مشخصات وعکست تو اینترنت باشه.مگه تو کی هستی؟مرد۱: اون من نیستم.زن:پس اعتراف میکنی که به من دروغ گفتی.مرد۱: ازشما که دانشجوهستی بعیده خانم.زن: این چه ربطی به دانشجو بودن من داره.مرد: منظورم اینه که خانم تحصیل کرده ای مثل شما نباید فریب بخوره.زن:در برابریه دروغگوی خبره هرکسی فریب میخوره.مرد۱: ولی شماهم دروغگوئی. مشخصات و عکس من تواینترنت چیکار میکنه آخه؟زن:بایه آدم دروغگو نمیشه صادق بود.مرد۱:البته من فریب نخوردم.زن: دلیلش باهوش بودنت نیس.خودت که دیگه باید بدونی استاد دانشگاه نیستی.مرد۱: اونو نمیگم.منظورم فریببه که شما زیر این ظاهر موجه در حال انجامشی؟زن: من؟مرد۱: بله.شما نه دانشجو هستی و نه میخوای بری پاریس.زن: دیگه دارید به من توهین میکنید.مرد۱: هیچ حقیقتی توهین نیست مگر اینکه شنونده اش دروغگو باشه.زن:(به مرد۲)شما یه چیزی بهش بگو.مرد۲:بیهوده، مواظب رفتارت بایه خانوم محترم باش.مرد۱: ایشون محترم نیست چون (آهسته تر)داره مواد قاچاق میکنه.مرد۲ با شک و تردید به زن نگاه میکند .مرد۱: (به زن)رنگت داره مثل گچ سفید میشه.از ترسه یا بسته هاخوب آب بندی نشدن ونشتی پیداکردن؟مرد۲: یاخدا...واقعاًتو کی هستی بیهوده؟مرد۱ از جیبش نشان پلیس را درآورده و به آن دو نشان میدهد.مرد۱: هفته قبل گزارشت رسید. چندوقته توی مسیر تهران امارات شیشه خالص جابجا میکنی؟مرد۲: پس بخاطر همین هرروز یه خانمی رو اُسکُل میکردی.مرد: چاره ای نبود.بایدیه جوری پیداش میکردم.زن:مسخره اس.مرد۱: فکر فرار به سرت نزنه.بچه ها همین اطرافن.زن:(به اطراف نگاه میکند)همکاراتون؟مرد۱: خودتو خسته نکن.اونها یه جائی هستن که شما نمیتونی ببینیشون.زن: برام مهم نیست کجان چون شمادر اشتباه هستی. من عازم پاریسم و هیچ ماده مخدری همراهم نیس.مرد۲: خب شاید راست بگه بیهوده.مرد۱:بهترنیس بگی جناب سروان تا دهنت عادت کنه؟(به زن) من از شما معذرت میخوام خانم در حقیقت هدف ما دستگیری این آقا(اشاره به مرد۲) بود.مرد۲: من؟مرد۱: چندوقته توی این سالنها داری دزدی میکنی؟مرد۲: دزدی؟مرد۱: حرفای منو مث طوطی تکرار نکن.مگه همین دیروز چمدون اون مسافر بخت برگشته رو که دنبال بچه اش تو جمعیت میگشت ندزدیدی و قایم کردی تو اتاق کنار دستشویی؟مرد۲: ای بابا.مرد۱:به خیالت نقاط کور دوربینهارواز  حفظی؟ فکر نکردی بعضیهاشون متحرکن؟در عرض دوماه ده فقره دزدی وسایل توی این ترمینال گزارش شده.مرد۲: به خدا اشتباه میکنی جناب سروانمرد۱: قسم نخور.مرد۲: من چیزی ندزدیدم.مرد۱:ببین...میدم توآگاهی کاری سرت بیارن که مثل بلبل چه چه بزنی.صدای بلندگو: مسافرین فلایتAF324به مقصد پاریس لطفاهرچه سریعتر به گیت شماره۲مراجعه نمایند.زن: (خودش را آماده رفتن میکند)خب،من دیگه میتونم برم جناب سروان؟مرد۱:کجا؟زن:صدای بلندگورونشنیدین؟مرد۱: شما که مسافرپاریس نیستی خانم.زن:(کارت پروازش را نشان میدهد)ببینید...مرد۱:کیفتو به من بده.زن:آخه.مرد:کیف.زن بااکراه کیف رامیدهد ومرد۱ کارتی از آن خارج میسازد و به زن نشان میدهد.مرد۱: اینم کارت پرواز شما.ببین، مقصد دوبی (بلیطی از کیف خارج میکند)این بلیط جعلی پاریس هم که مثل اون کارت تودستت کپیه.زن :آخه نمیخواستم خانواده ام بفهمن دارم میرم دوبی.مرد۱:خانواده کجابود؟بخاطر اینه که عامل یه باند قاچاق دخترهای بیگناه هستی. امامامورقانونونمیشه فریب دادخانوم.زن: مسخره اس! اینو دیگه از کجات درآوردی؟مرد۱:حاشامیکنی؟میسپرم تو اداره کمکت کنن زبونت بازشه.زن: من فقط میخواستم پدرموسور پرایز کنم.مرد۱:همه چیوواضح بگو.زن: نه نمیتونم بگم.مرد۱:باشه.میریم اداره آگاهی.زن: پدرم به دلایل سیاسی نمیتونه بیاد ایرون.مرد۱: جالب شد.و تو مثل یه دختر خوب خواستی بری دیدنش.زن: آره.مرد۱:خانوم مااز همه چی خبرداریم. پدرتو سالهاست فوت کرده.تورابط یه گروه ضدانقلاب با سرپل های خارج از ایرونی.زن: نخیر.پدرنمرده.اون آزاد شد وبعدشم از ایران رفت.پدرم خیلی پیره،دیگه کارسیاسی و این چیزها ازش گذشته.مرد۱:خوبه،پس اعتراف کردی که مرگش یه صحنه سازی بوده...خانم عزیزارباب پدرت ترامپ نزدیک نود سالشه ولی از شیطنت دست برنمیداره .مطمئنم پدرتم حالا حالاهاقصد داره در خدمتش باشه.البته پدرشمااین آقا هستن که الان ۶۵ سالشه.برای یه وطن فروش سن زیادی نیست.مرد۱ به مرد۲ اشاره میکند .مرد۲: معلوم هس چی داری میگی جناب سروان بیهوده؟ مرد۱:درضمن من حسین ماجدی افسر اداره اطلاعات هستم و ده روزه که تورو تحت نظر دارم. همدستهاتم توی فرودگاه شناسائی کردیم.مرد۲:چی داری میگی؟اول منو به دزدی متهم میکنی،حالا هم شدم پدراین خانوم و مجرمِ سیاسی؟مرد۱: بله...تو چندماهه که از طریق یه شرکت پیمانکاری اینجامشغول شدی. البته بااون شرکت هم کار داریم.زن: ایشون پدر من نیست.مرد۱: این یکیو راست گفتی خانم. ایشون بابات نیست.فقط داره نقش باباتو بازی میکنه.شمادوتا دارین روی طرح یه عملیات هواپیماربایی مطالعه میکنین.زن: خدای من...عملیات هواپیماربایی؟مرد۱:مثل طوطی جملات منو تکرار نکن خانوم.شمادونفر هیچ راه فراری ندارین.اینجاتحت محاصره اس.زن: واقعاً دیگه شورشو در آوردی...میشه بگی چه اینجاچه خبره؟دوربین مخفیه؟مرد۱: آره.اونجارو نگاه کن.دست تکون بده واسه دوربین.زن و مرد۲ به سمتی که مرد۱ نشان داده نگاه میکنند.زن: اونجاکه چیزی نیس.مرد۱: دوربین گوشه سقفو نمیبینی؟زن: اون که دوربین مداربسته سالنه.مرد۱: دوستان از طریق همون دارن پایش میکنن.مرد۲: من همینجاهستم.چرا فرارکنم؟ طلا که پاکه چه منتش به خاکه.مرد۱:خب خانوم یادت اومد یاهنوز فکر میکنی دانشجوی سوربُن یادختر یه مجرم سیاسی پیر توی امارات هستی؟زن: هردوش.مرد۱: هیچکدومش گلناز خانم..شما دچار یا سری تروماهستی و این رفتار یه که برای گریز از تاثیرات ناکامیها پیش گرفتی.زن: شما هیچی اززندگی من نمیدونین.مرد۱: ماهمه چیومیدونیم. شماپدرو مادرت روبایه فاصله کم اونم اولو جوونیت ازدست دادی.نتونستی مثل برادرت بهروزدررشته موردعلاقه ات تحصیلات عالی داشته باشی.شوهرت آقا محمودهم که در اوج خوشبختیتون جوونمرگ شد.اما تو باید بااین حقایق کناربیای.زن: من نمیفهمم چی میگی.مرد۱: تاکی بایدبرادرت حواسش بهت باشه و نذاره کار دست خودت بدی؟زن:ببین.این کارت پرواز منه.من باید برم امارات پیش بابام.مرد۱: (به مرد۲)تویه چیزی بگو.مرد۲:دخترم پدرتو سالها قبل توی زندون مرحوم شده.زن: کافیه.اون زنده اس و من باید برم دیدنش.مرد۱: باچی؟زن:(کارت را نشان میدهد)بااین.مرد۱:(کارت را میگیرد) این یه فتوکپی رنگیه. نیگاش کن..زن:(باخشونت کارت را پس میگیرد) بدش من ببینم .مرد۱: ببین خانم .ماشین بیرون منتظره که تورو برسونه کارخونه پیش برادرت.زن : من باشما جائی نمیام.بگین بهروز خودش بیاد اینجا.مرد۲ باگوشی شماره میگیرد و بعد ازگفتگوی کوتاهی که نمیشنویم روبه زن میکند.مرد۲:برادرتون میگه فلش همراهته؟زن:بلهمرد۲: میشه ببینمش؟زن: پس برادر عزیزم فکر من نیس.میخواد به عشقش یعنی بیت کوینها برسه.مرد۱: ما از جزئیات ارتباط شما چیزی نمیدونیم.زن: اصلاً شما این وسط چه کاره این؟مرد۱: مابازیگریم.زن: بازم یه دروغ دیگه. مرد۲:ما برای یه تراپیست کار میکنیم. شما چیزی از سایکودراما میدونی؟زن: نه. و نمیخوامم بدونم.مرد۱: مافقط داریم کارمونو میکنیم.زن: نکنه شما هم فکر کردین من روان پریشم.مرد۱:نه.این کار فقط برای درمان روان پریشها نیس.نمایش درمانی میتونه به افراد کمک کنه که ترس هاوناکامیها شونو بشناسن،باشرایط سختی که فقدان عزیزانشون ایجادکرده کنار بیان و...زن: وباعث بشه یه برادر طماع دارائی خواهرش رواز چنگش بیرون بکشه.ها؟...مرد۲: باور کن خانم ما فقط داریم وظیفه مونو انجام میدیم.زن:خب.انجام دادین.حالا برین پی کارتون.مرد۱: آخه...زن واقعا شما نفهمیدین بهروزشما رو آلت دست خودش کرده؟مردهامتعجب به یکدیگر نگاه میکنند.زن:اون شیطونو درس میده.شمارو اینجافرستاده که به فلش برسه وگرنه براش اصلاً مهم نیس من چه حال و روزی دارم.مرد۲: ما کاری به قصد و نیت برادرت نداریم ولی به هرحال تو حالت خوب نیس.زن: من حالم خوبه لازم نیس کسی نگرانم باشه.مرد۱:ما فقط داریم کارمونومیکنیم.زن: شما کارتونوهمینجا متوقف کنین من دستمزدتونو میدم.مرد۲: مسئله این نیس که...زن :چرا .همیشه مسئله اصلی پوله. تعهدکاری و انسانیت و بقیه چیزا یه مشت مزخرفاته...چقدر؟مرد: ها؟زن: چقدر بهتون بدم دست از سرم بردارین.مردها به یکدیگر نگاه میکنند.مرد: نخیر.بهیچوجه... ما پول رو فقط در مقابل کارمفید میگیریم.زن: مفید واسه کی.مرد۱: معلومه.واسه خودت.زن: اونوقت تشخیصش باکیه.مرد ۱ ومرد۲ به هم نگاه میکنند.زن: اگه تشخیصش بامنه من میگم کار شما برای من مضره.مرد۱: ولی تو در وضعیتی نیستی که بتونی...یعنی...زن: حرفتو نخور آقا. من روان پریشم و نمیتونم صلاح خودمو تشخیص بدم؟مرد۱: منظورم این نبود.زن: رودر بایستی رو کنار بزارین. پولتونو بگیرین و برین دنبال زندگیتون.من نفری ۳۰۰میلیون به هرکدومتون میدم. کافیه؟مردهامجدداً به یکدیگر نگاه میکنند.زن : میخواین یه مشورتی باهم داشته باشین؟مرد۲: نه نه..ما تو شغل خودمون آدمهای متعهدی هستیم.صدای بلندگوی سالن: پروازAF324 به مقصد پاریس هم اکنون از باند شماره ۳ بلندشد.زن توی صندلی فرومیرودو نفس عمیقی میکشد.زن: آخیش!!مرد۱: (به مرد۲) مثل اینکه موفق شدیم(به زن)خب.اون پروازهم که رفت گلناز خانم . نمیخوای برگردی خونه؟زن دست میبرد زیر روسری خود و تکه کلاه گیس بلوند جلوی سرش را بیرون میکشد.سپس آینه و دستمالی از کیفش خارج کرده و به پاک کردن گریمش می پردازد .زن: فکر نمیکنین به نفعتون بود پولو میگرفتین و از این شارلاتان بازی دست می کشیدین؟.مردهامجدداًبه یکدیگر نگاه میکنند.مرد۲: میشه یه مقدارمبلغو بیشتر کنی؟ اونجوری شاید بتونیم در موردش فکر کنیم.زن میخندد و لحظه به لحظه بر شدت خنده اش افزوده میشود.زن: معذرت میخوام آقایون ولی شما خیلی آدمهای هالوئی هستین. زن بلندشده دستش را دراز میکند که با مردها دست بدهد.زن: من نگین خوشخو هستم، بازیگر حرفه ای و باهوش تئاتر.مردها مات و مبهوت و بلاتکلیف خشکشان زده. زن دستش را می اندازد.زن:شما نه حرفه ای هستین و نه باهوش چون بایه گریم جزئی تونستم خودمو جایِ گلناز بهتون قالب کنم وگولتون بزنم. میشه عکسیو که بهروز ازاون خواهرِظاهراً روان پریشش بهتون داده نشونم بدین؟مرد۲:(لحن صحبت زن را تقلید میکند)نخیر نمیشه .گوشی یه وسیله شخصیه.مرد۱ باعجله توی گوشی اش جستجو میکند،به عکسی خیره میشود و چندبار آنرا با چهره زن مقایسه میکند.زن: کارم عالی بود .نه؟ گفتم که من حرفه ای هستم. اینبارپول خوبی بابت نبوغم گرفتم. گلنازواسه این کاریازده میلیاردبه من داده. باور میکنین؟یازده میلیاردتومن!مردها به تته پته می افتند و هر کدام میخواهند چیزی بگویند ولی از فرط هول شدن هیچکدام موفق به انعقادکلمات نمیشوند.زن: البته در مقابل اون پنج میلیون دلار بیت کوینی که باخودش به پاریس برد چیزی نیس.قراربود از این پول نفری پونصد میلیون هم به شما، البته به شرط همکاری کردن بدم که خودتون نخواستین و همش مال من شد.مرد۱: یعنی گلناز پرید؟زن:بله، نسخه اصلِ اون بلیط جعلیِ پاریس پیش خودش بود.مرد۲:حالشم که خوبه و...زن: آره.ارزششو داشت یه مدت خودشو به فراموشی و دیوونگی بزنه تابتونه میراث شوهرجوونمرگشو از چنگ برادرنابکارِ طماعش در بیاره( بلندشده و در حالیکه آماده رفتن میشود روبه مرد۱ میکند)از بدشانسیت بود که با گلناز واقعی روبرو نشدی.شاید اگه خودش بود باشنیدن داستان حق به جانبی که بارفتن توی نقش بهروز تعریف کردی تحت تاثیر قرار میگرفت و اینجور به اون و شمادونفر دهن کجی نمیکرد.به هرحال خانمها احساساتی هستن و گاهی همین مبدل میشه به نقطه ضعفشون.خب آقایون.دقایق مسرت بخشی رو باشما گذروندم.زن ادای احترام میکند.مردها درمانده و شکست خورده روی صندلی هایشان می افتند و زن باقدمهای بلند صحنه را ترک میکند.                 پایان.مهرداد میخبر. پائیز۱۴۰۵مهردادمیخبرمهردادمیخبرSat, 10 Oct 2026 13:46:24 +0330https://virgool.ir/@m_65838809/خفگینمایشنامه-خیابانی-qufbikscpjdsنوشته: مهرداد میخبر(براساس طرحی از رضاغلامی)"هرگونه انتشار ،استفاده و اقتباس از این اثر بدون اجازه نویسنده ممنوع میباشد"نمایش خیابانیخفگیآدمهای نمایش: بازیگر،کارگردان،زن،پسربچه، تماشاچیحلقه تماشاگران منتظرآغازاجرا هستند.بازیگر با لباسِ ردامانندوبلندِ نمایش،کنار چهارپایه ای بلندایستاده و حس گرفته است.کارگردان در حاشیه صحنه کاغذهائی راکه دردست دارد زیرورومیکند.کارگردان:(خطاب به تماشاگران) خانمها و آقایان سکوت لطفاً(بااشاره دست بازیگر را به آغازِ اجرا فرامیخواند)بازیگر چُست وچالاک بر چهارپایه میجهد.بازیگر:(پرقدرت و پرساروبه جمعیت فریادمیزند) قصه نمایش ما شایدیه خورده کلیشه ای یاکهنه و نخ نما بنظر بیاد.علتش اینه که برای گفتن حقایق،اول باید توجهِ مخاطب رو جلب کنیم.بنابراین اغلب اوقاتِ مجبور به تکرارقالبهای جذابِ شناخته شده هستیم و...ناگهان صدایِ فریاد خشمگین یک زن و جیغی ظریف ازمیانه جمعیت برمیخیزد.خارج ازگردیِ صحنه، پسربچه ای نحیف و زنی با هم درگیرند.زن،پسربچه را روی زمین می‌کشد وکتک میزند.پسربچه،نومید ونالان مقاومت میکند.بازیگرازهمان بالای چهارپایه سعی دارد اوضاع رارصدکند.تماشاگران سعی در وساطت و نجات پسر بچه دارند.کارگردان،عصبی وغرولُند کنان ضمن معذرت خواهی ازداوران به سمت محل درگیری میرود.کارگردان:(به محل نزاع رسیده، روبه زن میکند)خانم محترم این چه وضعشه.بفرما،بفرما... لطف کن از صحنه فاصله بگیر.این یه اجرایِ جشنواره ایه... بچه هاماهها براش زحمت کشیدن.زن و پسرک برای لحظاتی ساکت میشوند.کارگردان:(رضایتمندانه چند قدم از آندو فاصله گرفته وبه سمت بازیگر میآید)تو کارت روادامه بده.(خطاب به داوران، بالبخند)حل شد.بازیگر :(مجدداً نگاهی به محل دعوا میاندازد و اجرا را از سر میگیرد) آنگاه که خورشیداز پس کوهها بر مرغزار سیستان تابیدن گرفت بارقه شمشیر جنگاوران ....زن: (فریادزنان کتک کاری را شروع میکند.)نمک به حرام... والله...والله...نان بهت نمیدم تا از گشنگی تلف بشی.بازیگر : (سعی دارد اجرا را ادامه دهد)تلالو خورشید را  دو چندان میکند... هرم نفس  دلاوران درفش کاوه را با شکوه ....سرو صدا ها زیاد تر میشود و زن مجدداً با خشونت کودک  را که از رفتن امتناع دارد روی زمین میکشد.بازیگر : (کلافه خطاب به کارگردان) آقا یکی اونو ساکت کنه . اینجوری که نمیشه اجرا کردکارگردان:(کلافه) اَی بابا...اینم از شانس ما (روبه داوران) آقایون من شرمنده ام(باحرکت ملایمِ دست به بازیگراشاراتی میدهد) ریلکس..نفس عمیق...وحالا ادامه بده.بازیگر:(کمی مشوش ونگران)کاوه نفسهای... هرم نفسهای کاوه...هرم نفسهای ... نفس دلاوران...سروصدابیشتر اوج گرفته و زن پسرک را به بادناسزا میگیرد.زن: آخه کثافتِ...اگه من نباشم که تو یه روزم تو این شهر دووم نمیاری...چرا حرف گوش نمیکنی لامصب.کارگردان که نگاهش بین محل نزاع، جایگاه داوران و محل قرارگیری بازیگر درچرخش است باحرکت دست بازیگر را به ادامه اجرا ترغیب میکند.بازیگر: (عصبی ،از چهارپایه پائین میپرد)با عرض معذرت من نمی..تونم.کارگردان:(روبه بازیگر) چته؟تو چیکار به اونا داری؟ بازیتو بکنبازیگر: نه،  مسئله این نیس که،اصلا نمیشه تمرکز کرد. ببین چطور داره اون طفل معصوم رو میزنه.کارگردان: (مصمم و باصلابت) برادر من،نمایش … کار.بازیگر: یعنی برات  مهم نیس چی به سرش میاد؟فقط دورشون کنی تمومه؟پسر بچه جیغ جانگداز و بلندی میکشد و زن هوار کشان دودستی روی سراو میکوبد.بازیگر ازچهارپایه برزمین جهیده وبسرعت بطرف محل دعوا میرود . کارگردان به دنبال اومیدود.کارگردان: ( حینِ دنبال کردنِ بازیگر)بالاغیرتاً توکاری به این کارا  نداشته باش اجراتو بکن.بازیگردست پسرک را گرفته و اورا در پناه خود نگهمیدارد.زن قصد حمله به بازیگر را دارد که کارگردان مانع  میشود.کارگردان: چی...کارمیکنی خانوووم.برو عقبزن: مرتیکه غلط کرده تو کار من دخالت میکنه.بچه مه، گه خوریش به کسی نیومده.بازیگر: خونین و مالینش کردی. به کسی مربوط نیس؟؟؟زن: بچه مه .میخوام تربیتش کنم . من مامانشم.هر کاری هم صلاح بدونم باهاش میکنم.اصلاً به کسی چه مربوطه...ای بابا!کارگردان : باشه.باشه...هرکاری میخوای بکن ولی برو اونورتر .. اینجامحل اجراست. داری مزاحمِ کارمون میشی.بازیگر :خب...پس مامانشی.هرکاری هم بخوای میتونی بکنی(رو به تماشاگرها) آقا کی موبایل داره ؟من به خاطر اجرا موبایل نیاوردم.میخوام به  زنگ بزنم پلیس110. زن بسرعت متواری میشود. بازیگر دست پسرک را که زخم و زیلی شده گرفته و اورا بطرف دایره صحنه میبرد.بازیگر:(پسرک را روی چهار پایه می نشاند و روبرویش می ایستد) خب،حالا بگو عمو،مامانت چرا میزدت؟کارگردان:(عصبی) آخه به توچه؟..چرا داری همه چیو خراب میکنی؟(رو به داوران) ببخشید عذر میخوام(بطرف بازیگر رفته و ملتمسانه دستش را میگیرد)تموم شددیگه...نشد؟...یارو در رفت.بچه نجات پیداکرد.یعنی تو نجاتش دادی.باشه...دست مریزادلوطی...جوونمرد.حالا بالاغیرتاً قبل از اینکه این مردم علاقمند پراکنده شن اجرارو دس بگیر.بازیگر:(بادستمال خونهای صورت بچه را پاک میکند)نمیبینی؟...خونین و مالینش کرده.کارگردان:(با حالتی عصبی انگشتش را به سمت بازیگر نشانه میرود)تو...تو(نگاهش بسمت پسرک کشیده میشود)آخه بزمجه نیموجبی...تویه دفعه ازکجا پیدات شد؟بازیگر:خونسرد باش..آرووومکارگردان:خونسردم..خون..سر..دم..خب؛ حالا همه چی درست شد؟بازیگر:(صورت زخمی پسر بچه را نشان میدهد)توجه کردی؟کارگردان:خب...که چی؟جامعه مدنی تنظیماتش دقیقه.وظایف تقسیم شده اس.این کارها کار بهزیستیه...کار نیرو انتظامیه...چه میدونم...کارِ...کارِشهرداریه.بازیگر:اینجا شما الآن مامور کلانتری یا کارمند بهزیستی میبینی؟کارگردان: نه، ولی...(روبه یکی از تماشاچیان) آقا شما چرادخالت نمیکنی؟ شماچی؟خانوم شماچرا چیزی نگفتی؟(رو به بازیگر) مگه مشکل من وتوئه؟مگه مسئول شهر و معضلاتش توئی که داری حرص و جوش میخوری؟ این همه آدم...کارگردان کلافه روی زمین چمپاتمه زده و زیر لب چیزهای نامفهومی زمزمه میکند.بازیگر:(خطاب به پسرک) خب عموجان ... بگو... مامانت چرا  میزدت؟پسربچه: اون که مامانم نبود.توجه کارگردان جلب میشود و گوشهایش را تیز میکند.بازیگر:واقعاً؟..باید حدس میزدم.(خطاب به کارگردان)وقتی فرار کرد شک کردم بهش ها( رو به بچه)پس مامانت کجاست؟پسربچه:مُرده.بازیگر:عزیزم ...پس اون زنه.اون کی بود؟پسربچه: مامان بتول.بازیگر:مگه نگفتی مامانت نیست؟پسربچه:خب نیست.بازیگر: پس چرا بهش میگی مامان؟پسربچه:زنِ بابامه...بابام گفته باید بهش بگم مامان.گارگردان : (نیم خیز میشودومنقلب به آن دو نگاه میکند) نا مادریت بود؟پسر بچه : نا...(نمیتواند کلمه را تلفظ کند)ن...نمیدونم .بازیگر: بابات کجاست؟پسر بچه : خونه.کارگردان :(عصبی فریادمیزند) چطور تورو سپرده دست این...کِ....ثافتپسربچه هراسان به آغوش بازیگر پناه میبرد. بازیگر:استاد!...زهره ترکش کردی. کارگردان:ببخشید یه لحظه عصبی شدم. (آرام تر و مهربانتر)همیشه میزندت؟پسر بچه : خیلی وقتا.بازیگر: با این حساب پس مدرسه هم نمیری دیگه.پسربچه: نه.کارگردان: بر شرف نداشته اش لعنت..پسربچه:میگه فقط باید کارکنی.شیشه ماشینارو دستمال میکشم.بعضی وقتام گدائی میکنیم.ولی من دوس ندارم گدائی کنم.کارگردان: بخاطر گدائی نکردن  داشت میزدت؟پسربچه:اونم هس...ولی...بازیگر: ولی چی؟پسر بچه:( نگران)آقابخدا من هیچوقت حرفشو گوش نمیدم. از دزدی بدم میاد ولی خودش همیشه این کارو میکنه.بازیگر: دزدی؟(سری بعلامت تاسف میجنباند و به کارگردان نگاه میکند)کارگردان: بابات میدونه تورومیزنه؟پسر بچه:(بعلامت تایید سرش را تکان میدهد)اوهوم.بازیگر:(خطاب به کارگردان)تحویل بگیر استاد.بنظرشما میشه بی تفاوت موند؟کارگردان:(به پسربچه نزدیک میشود و بالحنی تندو عصبی سوال میکند) بابات چه غلطی میکنه پس؟پسربچه:(ترسیده است)به خدا نمیدونم آقا.فقط پای پیکنیکیه.بازیگر:(روبه کارگردان)استاد....استاد....خواهش میکنم. داری میترسونیش(روبه پسربچه) نترس عزیزم.کسی کاریت نداره که.کارگردان به اشتباهی که دربرخورد با پسربچه انجام داده پی برده و سعی در جبران دارد.دستی به سر او میکشد.کارگردان:(بالحنی مهربان و ملایم)تو که کار بدی نکردی پسرم...من از اون بیشرفا عصبانیَم نه ازتو. میخوام بدمشون دست پلیس حسابشونو برسن.بازیگر:(صورت پسرک را که بطرف کارگردان متمایل است بسمت خودش برمیگرداند)منو نیگا...بابات چیکارمیکنه؟شغلشو میگم.پسربچه:هیچی،سیگار میکشه.بازیگر: یعنی سرکارنمیره؟پسربچه: نه.کارگردان:(دستهای پسرک را توی دستانش میگیرد) بهم بگو عزیزم...اسمت چیه؟پسربچه : سامان آقا.کارگردان: چند سالته سامان؟پسر بچه: 8 سال آقا.کارگردان پس از لحظاتی مکث ناگهان به گریه می افتد.بازیگر: چیزی شده؟کارگردان: حسامِ  منم الان باید هشت سالش می بود اگه...  بازیگر:(به نشانه دلداری دست روی شانه کارگردان میگذارد)استاد...کارگردان: (غمگین) اگه مادرش ...البته اسم اونونمیشه مادر گذاشت...اگه همسایه هابه فریادهای اون طفل معصوم اهمیت داده بودن.... شاید الان حسام من زنده بود و اون ناپدریِ بی پدر گوشه زندون.بازیگر: ناپدری؟نگفته بودین..کارگردان : بیشرف طفل معصوم رو اینقدر کتک زده بود که( به گریه می افتد)که...بازیگر کارگردان را در آغوش میکشد .تماشاچی:(از میان جمع تماشاگران پیش میآید و درحاشیه صحنه به اعتراض می ایستد) آقاچرانمایشو ادامه نمی‌دین؟یک ساعته علافیم ولی شما دارین سر خودتونو با این بچه گرم میکنین.پسر بچه از غفلت آندو استفاده کرده و بآرامی سعی میکند بگریزد. کارگردان بموقع متوجه شده ومانع میشود.کارگردان:کجامیری عزیزم؟تماشاچی:آقاولش کن بره.شمام به کارت برس . کارگردان:این مهمتره.باید به این بچه رسیدگی کنیم .تماشاگر:مسئله این بچه اصلاً به شما دخلی نداره.مسئولیت داره آقا.چرا تو کاری که به شمامربوط نیست دخالت میکنین. شر درست نکنین براخودتون.کارگردان:شر کدومه ؟ تماشاچی : شر همونه که توخونه نشسته پای بساط.منتظره خون بچه شو بندازه گردن یکی.  کارگردان: همسایه های مادر بچه منم همین فکرو کردن. اگه یکیشون، فقط یکیشون مسئولیت پذیربودن الان پسرِبیچاره من زنده بود. تماشاچی: اگه قرار باشه هرکسی خودش قانون گزار و مجری قانون باشه که سنگ  رو سنگ بند نمیشه.بازیگر: قرار نیس که خودمون براش تصمیم بگیریم .امامطلع کردن مراجعِ قانونی وظیفه مونه(به جمعیت اشاره میکند)وظیفه  همه مون.تماشاچی:ناموساً نمایشتونو شروع کنین و این مادرمرده رو ولش کنین بره خونه اش.کارگردان:(خطاب به تماشاچی)خونه؟...کدوم خونه؟(از جابرخاسته،باصدای بلند تماشاگران را مخاطب قرارمیدهد)اجازه بدین داستان هولناکِ خونه ای رو براتون تعریف کنم که(لحنش باخشمِ آمیخته بابغض در میآمیزد)...به قتلگاه یه پسرِ پنج ساله معصوم تبدیل شد.چهار سالِ قبل به دلایلی همسرم رو طلاق دادم  و اون بعداز مدتی مجدداً ازدواج کرد.من بخاطر شغلی که داشتم نمیتونستم از پسرم مراقبت کنم.به همین دلیل اونو به مادرش سپردم و...(بابغضی فروخورده)بعدِ یه مدت جنازه شو تحویل گرفتم.بازیگر:(حیرت زده و ناراحت)چی میگی استاد؟کارگردان: شوهر بیرحمِ زن سابقم معتاد به شیشه بود ولی من نمیدونستم. اما اینکه نمیدونستم گناه منو کم نمیکنه. من باید تحقیق میکردم و میفهمیدم مردی که پسرم زیر دستشه چه هیولائیه. یه روز....یه روز تلفنم زنگ خورد وهمسر سابقم باشیون و زاری خبر مرگ حسام کوچولو روبهم داد. گفت از پله ها افتاده و مرده. دوسال بعد  که اتفاقی برخوردی بایه دوست قدیمی داشتم. از قول یکی از همسایه هایِ اون خونه که فامیلش بود حقایقِ دردناکی رو برام فاش کرد. اون دوست قدیمی بهم گفت که شوهر زن سابقم به بهانه های مختلف طفل معصوم منو به باد کتک میگرفته و مثل همین پسربچه بارها و بارها غرقِ خونش کرده. همسایه های بی توجه شبانه روز صدای فریاد پسرکوچولویِ بیچاره منو میشنیدن ولی ککشونم نمیگزید چون بقول این آقا(اشاره به تماشاجیِ معترض) ربطی به اونها نداشت و هر کسی مسئول خانواده و نزدیکانِ خودشه.حسام هر روز و هرشب از دست ناپدریش تو خونه کتک میخورده و مادرِ بی وجدانشم فقط تماشا میکرده و دم نمیزده. چرا؟ چون شوهر نامردش خیلی پولدار بود واون زنِ بی وجود میترسید طلاقش بده.کارگردان که یادآوری خاطرات تلخ بشدت خسته اش کرده با کمری خمیده روی زمین مینشیندو در خود مچاله میشود. بازیگر در حالیکه دست پسربچه رادر دست دارد به کارگردان نزدیک شده، کنارش زانو میرند و به علامت دلداری دست برشانه اش میگذارد.بازیگر:بعدش چی استاد؟ تونستی اون مردو به سزای عملش برسونی؟کارگردان: خیلی سعی کردم. اثبات اون جنایت کارسختی بود.از همسایه ها خواستم استشهادنامه امضاء کنن و بیان دادگاه شهادت بدن که حسام مورد خشونت خانگی قرار میگرفته  شاید بتونم اجازه نبش قبر بگیرم و وقوعِ ضرب و شتم منجر به مرگ رو ثابت کنم. ولی هیچکدومشون حاضر نشدن همکاری کنن.بازیگر:(باتعجب)واقعاً .آخه چرا؟کارگردان: چون عافیت طلب بودن. نمیخواستن کوچکترین زحمتی رو بخاطر یه غریبه متحمل بشن.بازیگر سری بعلامت تاسف و تاثر تکان میدهدکارگردان:(روبه تماشاگران)من و شما در قبال خشونت و ضعیف کشی مسئولیم.درقبال این بچه، در قبال اون زنی که مورد خشونت خانگی و خیابانی قرار میگیره ، در قبالِ اتفاقاتِ ریز و درشتِ اطرافمون. ما همه از یک خاکیم و یک خون یک خانواده .پس نمیتونیم نسبت به هم بی تفاوت باشیم.بازیگربلند شده و میرود روی چهارپایه تماشاگران را با صدائی بلندطرف خطاب قرار میدهد.بازیگر:احتمالاً اغلب شماعزیزان می‌خواستین نمایشی ببینین که دقایقی سرگرمتون کنه. این خواسته نابجائی نیس وما بهش احترام میگذاریم.ولی رسالت هنرمند اینه که تویِ اثرش ضمن سرگرم کردن تماشاگر تلنگری هم به اون بزنه و ازخواب غفلت بیدارش کنه.تماشاچی:(باتمسخر)پس نمایش بی نمایش...بازیگر:(نگاه معنی داری به تماشاچی میاندازدو سپس خطاب به همه)عزیزان...به جرات میگم نمایشی که تقدیم حضورتون شد بهترین اجرای تموم دوران بازیگریِ من بود...من به این اجرا افتخارمیکنم واین افتخار رو باهیچ لوح و تندیس و تقدیرنامه ای معاوضه نخواهم کرد.کارگردان :(بلند میشودو  تماشاگران را طرف خطاب قرار میدهد) ...ومنِ کارگردان باید ازبازیگرم خاضعانه تشکر کنم که به حرفم گوش نکرد وامروز اجازه نداد کارگردانیش کنم.کارگردان به بازیگر تعظیمِ بلندبالائی میکند.بازیگرباحرکت دست به کارگردان ابراز ارادت کرده و از چهارپایه پائین میآید، سپس کارگردان میرود روی چهارپایه و نگاهش را روی چهره تماشاگران وهمچنین جایگاه داوران میچرخاند. کارگردان:خانمها ، آقایان...اساتید گرامی...من یه نمایشنامه  نوشتم و ماههابه همراه سایر اعضای گروه تمرینش کردم که بیارمش توی این جشنواره . ولی همونطور که ملاحظه کردین هیچ چیز اونطور که برنامه ریزی کرده بودم پیش نرفت.ولی بااینکه اوضاع از کنترلم خارج شده بود و تصور میکردم کل زحماتم به هدر رفته.اما در نهایت پر ارزش ترین جایزه زندگیمو گرفتم(به پسربچه اشاره میکند)فرصتی برای جبرانِ یک غفلتِ بزرگ(در سکوت اشکهایش را پاک میکند.سپس صدایش رابالاتر برده،فریاد میزند)بیان واقعیت گاهی سخت و نفس گیره و اگر هنرنبود،واقعیت...مارو...خفه میکرد.کارگردان از چهارپایه فرود میآید و پسر بچه رادر آغوش میفشرد.بازیگر به آرامی شروع به دست زدن میکند وبا تند تر شدن ریتم کف زدنش تماشاگران نیزبا او همراه میشوند.در انتها بازیگر و کارگردان در حالیکه از دوسو دستان پسربچه رادردست گرفته انداز جوانبِ مختلف به تماشاچیان تعظیم میکنند.نویسنده مهرداد میخبربر اساس طرحی از رضا غلامیپایانمهردادمیخبرمهردادمیخبرFri, 09 Oct 2026 19:35:25 +0330https://virgool.ir/@m_65838809/طبقه-هفتمفیلمنوشت-jrbijhq6o1btطبقه هفتم(فیلمنوشت)نوشته:مهردادمیخبر( هرگونه استفاده از این نوشتار بدون اجازه نویسنده ممنوع است)_________________خارجی .کوچه وخیابان ۱. روزهواابریست.سودابه ،زنی سی وچندساله ،باسرووضعی معمولی ولباسهائی ارزانقیمت و باکیفی برشانه و چترزرد بسته ای دردست از خانه ای واقع در یک کوچه باریک بیرون میزند.متفکر،برافروخته و آشفته است.گوشی موبایلی راتوی دست دیگرش داردکه گهگاه به آن نگاه میکند و بنظر میرسد برای انجام تماسی بخصوص دارد باخودش کلنجارمیرود.صدای پیرمردی روی تصویر میآید(صدائی از داخل گوشی ،فلاش بکی صوتی از یک تماس)پدر(صدا از  گوشی) : سلام سودابه خانوم...منو میشناسی؟سودابه بسرعت گوشی را میگذاردداخل کیف وزیبش را باانگشتانی لرزان میکشد.پدر(صدااز گوشی): شمامگه سرکارخانوم سودابه بزرگی فرزندبهرام نیستین؟سودابه پشت به مامیکند ومیخواهد برگردد داخل خانه ای که ازآن خارج شده بود.چندقدمی میرود و...پدر:(صدا از گوشی.آهی میکشد)یه عمل سخت در پیش دارم دختر.شاید زنده نمونم.میخوام ببینمت.حتماًباید ببینمت.سودابه می ایستد.گویااز بازگشت منصرف شده ولی بااینحال بازهم بلاتکلیف بنظرمیرسدومعلوم نیست درادامه میخواهد چکار کند. تردیدی دارد که در همه حرکاتش هویداست.رعدی میغرد.سودابه هول هولکی چترش راباز میکند وپس از نگاهی به آسمان وچرخشی به دورخود مجددا آنرامیبندد.حالا روبه ما دارد وبلاتکلیفی دررفتن یا برگشتن.تردیددر بروزآشکارای  احساس درونش توی صورت.تردیداینکه بایدغمگین باشد،خوشحال باشد ...یا بی تفاوت.صدای سودابه روی تصویر میآید.سودابه:( صداازگوشی):من... من شمارو نمیشناسم .پدر(صدااز گوشی):این چه حرفیه؟ معلومه که میشناسی دختر.سودابه:(صداازگوشی)نه... حقیقتا نمیشناسمتون..شما،...شما بعد بیست و هفت سال اومدی چیکار؟میدونی مادرمظلوم من چطور مرد؟میدونی چه جوری رنج این سالهای پرمشقت وشوم از پادرش آورد؟ (آهی بلندمیکشد)نه...من هرگز پدرنداشتم .حالاهم ندارم!پدر:(صداازگوشی)اینطور باهام حرف نزن دختر. اگه اومدم ،اگه خیلی دیر اومدم دلایلی داشته.اگه اجازه بدی همه چیو برات تعریف میکنم فقط خواهش میکنم بذار ببینمت.دکترم میگه این عمل لعنتی فقط بیست درصد شانس بهبودی توشه.یعنی امکان داره نتونم زنده ازاتاق عمل بیرون بیام.میفهمی؟حالا که بعدِاینهمه سختی ودربدری نوبت زندگی کردنم رسیده قراره بمیرم.سکوت.پس ازلحظاتی سودابه بر تردیدهایش فائق میاید.چترنیمه بسته راکاملاجمع میکند،میرود کنارخیابان و جلوی یک تاکسی را میگیرد .رعدی باشدتی بیشترازقبل میغرد و سودابه ناخودآگاه تکانی سخت میخورد.او که ازصدای غرش رعد غافلگیرشده بجای اینکه به راننده ی منتظر آدرس را بدهد به آسمان نگاه میکند.یک قطره ی درشت باران  توی چشمش میزند.آخ میگوید وچشمش اذیت میشود۰درحالیکه  چشم  دردناکش را بسته وچهره اش ازدرد درهم رفته است روبه به راننده میکند.سودابه: دربست میری؟راننده سرش را بعلامت جواب مثبت پائین میدهد.سودابه توی تاکسی مینشیند.تاکسی که ته خیابان کوچک میشودرگباری ناگهانی  برزمین میریزدوبعدازلحظاتی، ازورای ریزش انبوه قطرات باران،تاکسی بوضوح دیده نمیشود.خارجی .خیابان۲.روزخیابانی در نواحی مرفه نشین شهر.سودابه باچترروی سر، زیر باران ،پشت به ماجلوی ساختمان مرتفعی ایستاده وبه آخرین طبقه نگاه میکند.نرمک نرمک به او نزدیک میشویم.پدر(صداازگوشی ): طبقه دوازدهم اون برج زندگی میکنم .اگربیای ومنو ببینی شایدرنجشهاوکینه هات روفراموش کنی.من  مریضم دختر.پس لطفاًلج بازی روبذارکنار.سودابه به حرکت درآمده و وارد ساختمان میشود.داخلی .پایلوت و آسانسور.ادامهسودابه نگاهی گذرا به اطراف میاندازد.پایلوت پراست از اتومبیلهای مدل بالای ساکنین .نگاهش از روی ردیف انبارهایی که شماره هرواحد رویشان نوشته شده عبورمیکند وبه آسانسورمیرسد.داخل میشود.کلیدطبقه دوازده را میزند .گوشی اش زنگ میخورد .از کیف خارجش میکند.اسم روی صفحه این شکلی نوشته شده است:بابا!!؟؟پدر(صدااز آنسوی خط): ممنون که اومدی .سودابه باحرکات صورت نشان میدهد که تمایلی به جواب دادن ندارد.پدر(صدا): میدونم که نبایدبی قرار دیدنم باشی ولی ادب حکم میکنه که جواب بدی.فکرنکنم مادرت بهت آداب رفتاربابزرگترهارو تعلیم نداده باشه.اون خدا بیامرز هرچی که بودوهرایرادی که داشت  ولی زن باشخصیت وخونواده داری بود.شماره طبقات روی نمایشگر:۱.۲.۳.۴....سودابه: آخه من نمیدونم...دیگه چه حرف نگفته دیگه ای برای زدن وجودداره؟پدر(صدا): من یه اقیانوس حرف دارم واست دختر...سودابه:(باپوزخندواغراقی تمسخرآمیز)اوه...یه اقیانوس حرف!! (وبالحنی تلخ وافسوس آلود)ای کاش فقط یه قطره محبت داشتی.شماره طبقات روی نمایشگر:۶...۷...صدایی غیرعادی بلند میشود و اسانسور باتکان شدیدی که تعادل سودابه را برهم میریزد می ایستد.سودابه یک  آخ میگوید و گوشی از دستش بزمین سقوط میکند.نمایشگرروی عدد ۷ مانده است .سودابه دگمه را بارها فشارمیدهد ولی فایده ای ندارد.عدد۷ چشمکی میزند و صفحه خاموش میشود.سودابه بشدت مضطرب میشود وپس از آنکه تلاش رابیفایده میبیندگوشیش رااز زمین برمیدارد.سودابه: (بالحنی غیض آلود)ازهمون اولش میدونستم اومدنم به اینجااشتباه محضه(کنایه وار) انگاروضعیت این آسانسورم مثل حال  من داغونه.پدر:(صداازگوشی) صبرکن ، الآن سرایداررو میفرستم ا ونجا. فقط بهم بگو طبقه چندی؟سودابه:طبقه هفتم.خارجی.خیابان ۲.روزباران بشدت میبارد.آسمان مدام میغردوچندآدم بی چتر که معلوم است باران غافلگیرشان کرده بسرعت میدوند.داخلی.راه پله.روزپیرمردی رنجورو شکسته که پیداست درد زانو آزارش میدهدوبیماراست ازطبقات بالاتر نفس نفس زنان به آسانسور میرسد.نزدیک که میشود متوجه میشویم سینه اش خس خس میکند وتنگی نفس  دارد.سرایدار:(با تنفسی منقطع) خانوم...خانوم بزرگی...شمااون توهستین؟سودابه؛(صدااز پشت در آسانسور) من اینجا زندونی شدم .شما ؟سرایدار: اصلا نترسیدها ...آقازنگ زده سرویسکارآسانسور، الآنه که برسه.من سرایدارساختمونم والبته دوست قدیمی پدرتون آقای بزرگی. سودابه:(صدائی مضطرب):واای!...اگه هوای این اتاقک تموم بشه چی؟سرایدار(خنده کنان):نترس خانوم... برق که قطع نشده .این آسانسور تهویه داره.یه نقص فنیه که برطرف میشه .مگه اون توچراغاروشن نیستن؟داخلی .آسانسور.ادامهسودابه(نگاهی به لامپهای سقف و گردش پره های تهویه که از پشت شیشه ای مات هویداست میاندازد) درست میگید،تهویه داره کارمیکنه.حالا سرویسکار زود میادش یانه؟راهش نزدیکه؟سرایدار(صدا) :نزدیکه اگه ترافیک معطلش نکنه.ولی شمااز هیچی نترسین.تا اون برسه من از اینجاتکون نمیخورم .همونطورکه قبلاهم گفتم من دوست قدیمی پدرتون هستم.سی سال قبل هردوتامون به اتفاق اومدیم تهرون و باهم توی یه کارواش شاگرد شدیم.بهرام چندسال بعدش رفت خارج ومن همینجاتوی تهرون موندم.عاقبتمم که داری می بینی.یه سرایدارمریض وقراضه.(میخندد ومتعاقبابه سرفه میافتد)سودابه:من که نمیبینمتون ولی پیداست که مرد خوبی هستین .صدای مهربونی دارین.سرایدار(صدا):شمالطف داریم ولی تجربه منو حالی کرده که نمیشه حتی ازروی اعمال آدمهافهمیدتوی دلشون چی میگذره چه برسه به اینکه بتونیم باشنیدن صدای کسی بفهمیم مهربونه یا نه .سودابه سکوت میکند .نگران است و در و دیواراتاقک رابااضطرابی مضاعف نظاره میکند.سرایدار (صدا):راستی..شما چهره پدرت رو یادت نیست؟سودابه: (لحظاتی غوطه ورمیشوددرخاطرات وتصاویرذهنی)نه...فقط شبحی مات ومحو ازیه صورت سنگی روبیادمیارم .درست شبیه نقش برجسته های خیلی قدیمی که به مرورزمان تیکه تیکه ازشون کنده شده.من یه دختربچه  هفت ساله بودم. مسلماًازپدری که هرگز نبوده هیچ تصویرواضحی رو بیادنمیارم .سرایدار:(صدا)اگه پدرت پیشتون نبوده دلیلش بیرحمی زندگیه. سودابه: این دلایل وبهونه هارونمیتونم قبول کنم. الآن من دیگه اون دختر بچه هفت ساله باموهای بافته و نگاه معصوم ونگران نیستم.من یه آدم بزرگسالم که به یه تعریف مسلم وواضح از زندگی رسیده وسالهاست که اونوتوی ذهنش حلاجی کرده .میدونی عمو باهر یادآوری بیشتر به درست بودن اون تعریف ایمان پیدامیکنم.زندگی بیرحم نیست . این آدمهاهستن که بیرحمن .زندگی کامل و بی نقصه چون منظمه.ولی کارهای اشتباه ماآدمها نظمش رو به هم میریزه و باعث درد میشه .سرایدار(صدا):میدونم .منظورت پدرته. ولی گاهی شرایط آدمو بطرف اشتباه سوق میدن.داخلی.راه پله.ادامهسرایدارتکیه به دیوارزده،سرمیخوردوبتدریج کناردرب آسانسورمینشیند .کلاه کاموائیش رااز سربرمیدارد .عطسه ای میزند وکلاه را ناخودآگاه جلوی دهان و بینی میگیرد.سرایدار:آخ آخ دیدی چطورسرماهه روهم خوردی پیرمرد؟!شدقوزبالاقوزبااین حال خرابت!بلندشده،میرودسمت پنجره وپائین رانگاه میکند.سرایدار: حتماً تو ترافیک مونده.سرایدار مجددا برمیگردد کناردرب آسانسور ومینشیند.داخلی.آسانسور.ادامهسرایدار:(صدا)راستی...میدونستی پدرت وقتی که بامادرت ازدواج کرد یه آقازاده بود؟سودابه(صدا): یه چیزایی از مادرم شنیده بودم ولی دوست دارم بیشتربدونم..سرایدار:شایدچیزائی که من الآن میخوام برات تعریف کنم با روایت مادرت فرق داشته باشه.مادرت عاشق بهرام بود .پدربزرگت حاج مصیب بزرگی از معتمدین وارکان مهم بازارشهرمون بود که به اقتضای شغلش بامقامات دولتی حشرونشری داشت.توی کارصادرات بود و رئیس صنف فرش فروشها .داخلی وخارجی.راهرووخیابان۲.روز.ادامهسرایدار بازهم برمیخیزد،کلاهش راروی سرش میچپاندومیرودکنارپنجره ،سرش رااینباربیشتر بیرون میبردوبالاوپائین خیابان رابدقت نگاه میکند.سرایدار: بارون که میباره ترافیکم سنگین میشه.از نقطه نظراومردی آراسته ،چتربدست دارد از کنار خیابان عبور میکند که ناگهان اتومبیلی بسرعت میزند داخل یک گودال پراز آب گل آلودوشتک آب و گل به سرتاپای مرد میپاشد.سرایدار باتاسف سری میجنباند.مردآراسته سرجایش خشکش زده وبه سرووضع کثیفش نگاه میکند.چترش راباعصبانیت میبنددوبعداز لحظاتی لبخند میرند وبی خیال و رهاخودرا به قطرات باران میسپارد.سرایداربازهم میرود سرجایش،کناردرب آسانسور.داخلی.آسانسور.ادامهسودابه:کجارفتین عمو.میخوام بقیه شو بشنوم.سرایدار:(صدا) ازبخت بد زد و دوسال بعد از ازدواج پدرو ومادرت توی بحبوحه انقلاب،بابابزرگت رفت توی لیست سیاه سرمایه دارای وابسته.کارش بیخ پیداکرد و حکم اعدام بهش دادن ولی شانس آورد ، چون آدم خوشنام و خیری بودبا وساطت علمای شهرازاعدام نجات پیداکرد.از جونش گذشتن ولی از مالش نه. اموالش مصادره شد.به روز سیاه افتاد .زندونی هم شد.براش فقط دوسال بریدن ولی از عرش به فرش افتادن خیلی سخته.فقر وحقارت رو طاقت نیاوردو همونجا توی بندکلک خودش رو کند.هیچی براشون نمونده بود حتی خونه شون هم مصادره شد آخه توی اون دوران بااون شوروحال انقلابی مردم، رفاقت کردن ومهمونی رفتن با رئیس ساواک و رئیس شهربانی کم جرمی نبود.کم کم مادرت که همه ی رویاهاشو نقش برآب میدید سرناسازگاری گذاشت بابهرام بینوا.مستقیم نمیگفت که از وصلت با اون پشیمونه ولی بقدری  میچزوند ش که گاهی بهرام به سرش میزد مثل باباش خودشو خلاص کنه.پدرت خیلی تلاش کرد که مقداری از دارائیهاشو برگردونه ولی فایده ای نداشت.باوجود فقر شدید سعی میکرد بعنوان پسر یه آدم متمول پرستیژش رو توی مردم حفظ کنه وصورتش روباسیلی سرخ نگه داره ولی عاقبت، نداری و گرسنگی تسلیمش کرد.اونکه توی حجره باباش دست به سیاه و سفید نزده بودچون نمیتونست توی شهرخودمون کارگری کنه همراه من که جوون یه لاقبایی بودم وتوی همون دوران فلاکتش رفیق شده بودیم او مدیم تهرون وهردومون شدیم کارگر یه کارواش حوالی میدون ونک. مادرت حالا خیلی بیشتراز قبل دلشو میشکست و تحقیرش میکرد.اون هنوز سودای زندگی تجملاتی توی سرش بود و به حقوق ناچیز کارگری پدرت پوزخندهای تلخی میزدکه بهرام روآب میکرد...غرورش رومیشکست.سودابه:عمو...مامان من مهربونترین مادر دنیابود.سرایدار(صدا): نوربه قبرش بباره.معلومه که مهربون بود.برمنکرش لعنت.شایداگه جلزوولزمیکرد واززندگی فقیرانه اش اظهارنارضایتی داشت بیشتربخاطر تامین آینده توبود. همه مادرهادرحق بچه هاشون فداکارو مهربونن ولی این موضوع وضعیت رو در موردرابطه سردوتلخ پدر و مادرت عوض نمیکنه.اون مثل سابق از شوهرش خیلی چیزها میخواست که بهرام دیگه حتی توی خواب هم نمیتونست براش فراهم کنه.سودابه: اون سازگاربود.قانع بود.خودش میگفت که باتموم سختیهای زندگی ساخته .سرایدار(صدا): مادرت بخاطر توهیچوقت نخواست که از پدرت جدابشه وباسختیها وکمبودهامیساخت ولی ابدا راضی و خوشحال نبود.باحرفاش،بانگاههاش همیشه بهرام روشماتت میکرد.از آینده ای که با فقر و نداری میخواست ساخته بشه وحشت داشت وهمیشه بخاطر کمبودهایی که پدرت رو مسئول همه شون میدونست اونونفرین میکرد.سودابه:شمااینا رو از کجا میدونی عمو؟پدرم چغلی زتشو پیش شما میکرد؟سودابه:(صدا) من و بهرام خیلی صمیمی بودیم و رفت و آمدخانوادگی داشتیم.من خودم شاهد تموم این رفتارها بودم .سودابه:خوب مگه اون مسئول زندگی نبود؟مگه یه  مرد مسئول تامین رفاه خانواده اش نیست؟سرایدار(صدا): چرا...مردمسئوله و موظفه رفاه خانواده اش روتامین کنه. پدرت همیشه میخواست زندگی خوبی داشته باشه وتلاش میکردکه بشه .ولی .اونهم مثل همه آدمهای نگون بخت قربانی تقدیر نامراد شده بود..،در نگاه مادرت، پدرتو سراپاتقصیربود . اون زن مثل اکثر ما آدمها که با تسلیم و رضا بیگانه ایم دنبال یه مقصرِ دم دستی میگشت که سرزنشش کنه واینطوری به آرامش برسه.نمیخواست باور کنه که بهرام مثل همه آدمهای دیگه داره توی یه جاده که انتهاش نامعلومه پیش برده میشه و گریزاز شرایط مقدرگاهی ناممکنه.سودابه: اون که آخرش از تقدیر وشرایط اجباریش فرارکرد .شاید اگه مثل بقیه می ایستاد و تسلیم سرنوشتش میشداوضاع فرق میکرد.سرایدار:(صدا) شایداونجوری بهتربود.کسی چه میدونه.داخلی.راهرو .ادامه زتی با پسرودختری خردسال از کنارسرایدار میگذرند.زن مکثی میکند.زن: سلام حاج آقا. برق که وصله پس چرا آسانسور نداریم؟سرایدار:گیرکرده خانم معینی.یه خانوم جوون هم داخلش مونده .زن:ای بابا...سرایدار:داشت میرفت طبقه آخرکه گیرکرد.زن:آخی!(اشاره میکند به اتاقک آسانسور و تُن صدایش را پائین میآورد)مهمون شمابود؟اینجاس الآن؟سرایدار :(باحرکت سر جواب مثبت میدهد)شمانگران نباش .زنگ زدم سرویسکار بیاد.زن میرود.داخلی.اطاقک آسانسور.ادامهسودابه :عمو...شماهنوزاونجائین؟سرایدار(صدابالحنی مهربان):بله...اینجاهستم.گفتم که .تاآسانسورراه نیفته جائی نمیرم.خیالت راحت باشه.سودابه:(باخودش)واقعا که چه صدای گرم ومهربونی داره این پیرمرد.سرایدار:(صدا) یه چیزی بپرسم؟سودابه:(کنجکاو) بپرسید.سرایدار:(صدا) اگه احساس محبتی نسبت به پدرت نداری پس چرااینجائی؟سودابه: من که هیچوقت احساس یک پدررو نسبت به خودم تجربه نکردم نمیدونم چطور میتونم اونو دوست داشته باشم.(مکث)عموجان شمادخترنداری؟سرایدار(صدا):چرا...دارم.یه دختر همسن و سال خودت.سودابه:خیلی دوستش داری؟سرایدار:(صدایی بغض آلود)عاشقشمسودابه:توی این دوروزی که پدرم بمن زنگ میزد یکبار منو دخترم خطاب نکرد...فقط گفت دختر...دختر.این آخه یعنی چی؟سکوت.داخلی.راهرو.ادامهبازهم غرش رعد.سرایدار اشکی که چشمانش راخیس کرده و روی گونه ها سرازیر است بادستمال پاک میکند.سودابه(صدا): عموجان هنوزاونجائید؟قولتون که یادتون نرفته.سرایدا ر:(سعی داردلحن وتُن صدای گرفته و بغض آلود خودراکنترل کند)عشق پدر به فرزند ابدیه ...هیچ چیزی نمیتونه اونو ازبین ببره .اگه نگفته دخترم ...خب...حتمازبونش نچرخیده.آخه اون هیچوقت کنارتونبوده که صدات بزنه دخترم.سرایداربه گریه میافتد ولی به خودش فشار میآورد وسعی میکند بیصداگریه کند.سودابه:(صدا)اگه عاشق من بود پس چرا تنهام گذاشت و کاری کرد که بی پدر بزرگ بشم؟سرایدا ر:(پس از سکوتی کوتاه و سعی مجدد در کنترل حال منقلب خود) پدرت رفت خارج از کشور به این امید که ترقی کنه و شماروهم ببره پیش خودش ولی توبلغارستان دستگیرشد و زندانیش کردن.چندسال بعدوقتی که اززندان آزادشدنه پولی ته جیبش بود و نه رویی برای برگشتن داشت .میدونست اگه برگرده شرایط خیلی بدتراز قبله ،این بود که مصمم شدبره آلمان.همونجا که مقصدش بودولی زندانی شدن باعث شد دیربهش برسه.تصمیم گرفت شبانه روزکارکنه تا بتونه یه روز بادست پربرگرده پیشتون (مکث)ولی بعضی وقتها آدما خیلی دیر به هدفشون میرسن(سرفه های ممتدمابین کلمات).پدرت توی غربت حتی ازدواج هم نکرد.میگفت با ترک کردن زن و بچه ام و تنها گذاشتنشون ظلم بزرگی در حقشون کردم وحالا نمیخوام حاصل زحمات یک عمرم  رو کس دیگه ای بجز اونها صاحب بشه.سودابه:(صدا)عمو انگارشما حالتون اصلاخوب نیست.برید داخل سردتون میشه.سرایدار: نه ...من خوبم.سودابه(صدا):خب ...آخرش چی شد؟به هدفش رسید؟سرایدا ر:هنوز مونده که قصه پدرت به آخرش برسه.پول دیگه برای بهرام بزرگی اهمیتی نداره.تو مهمترین دارایی اونی.میدونم که نمیتونی دوستش داشته باشی.این قابل درکه ولی همینکه بدونی اون تو رو دوست داره و همیشه بفکرت بوده براش کافیه.(مکث وسپس سرفه) باچیزائی که گفتم هنوز ازش بدت میاد؟سودابه:(صدا)یه دختر هیچوقت نمیتونه از پدرش متنفرباشه.حتی اگه اونو سالهای سال ندیده باشه.من فقط ازش رنجیده خاطرم.سرایدار :(حمله تنفسی موقتاپایان یافته وآرامش به چهره اش بازمیگردد) توحق داری رنجیده خاطر باشی. بهرام حتما خوشحال میشه اگه بفهمه ازش متنفرنیستی.باران قطع شده است.ابرها کنار میروند وپرتوی از نورخورشید از پنجره به روی درب آسانسور و چهره سرایدارمیتابد.صدای اتومبیلی از بیرون به گوش میرسد .سرایدار:اومد.سرایدار بزحمت ازجا بلندشده،سراز پنجره بیرون میبرد وبرای کسی دست تکان میدهد.سپس کلیدی از جیبش خارج کرده ،درب جعبه کلیدبرق روی دیوارراباز میکندو فیوزی را بالا میزند .داخلی.اتاقک آسانسور .ادامهصفحه نمایشگر روشن میشود.سودابه:(باخوشحالی )انگاردرست شد.تعمیرکاراومد؟سرایدار:(صدا)  آره...اومد.حالادگمه طبقه دوازده رو بزن وبرو.آسانسوربحرکت میافتد و زیر نگاه سرایدار ،نمایشگرازعدد۷ به عدد ۱۲ میرسد.داخلی.طبقه ۱۲.روزسودابه از آسانسورخارج میشود.گوشی موبایلش زنگ میخورد.کلمه روی صفحه:بابا؟!!!پدر:(صداازگوشی)کلید زیر پادریه بر دار و باز ش کن .اون طبقه پنت هاوسه .یک واحد بیشتر نداره.تماس قطع میشود.سودابه گوشی رادرکیفش گذاشته و بطرف درب آپارتمان میرود . کلیدرااز زیر پادری برمیدارد.داخلی.طبقه هفتم.روزسرایدار وارد اسانسورمیشود.اعدادنمایشگر،پایین رفتن آسانسوررا نشان میدهد.داخلی وخارجی.پنت هاوس طبقه۱۲وخیابان۲.روزسودابه از تجملات و بزرگی خانه متحیرو خوشحال و هیجانزده است.همه چیز در اعلی درجه ی زیبائی،لوکس و پیشرفته.مبلمان و وسایل گرانقیمت .پرده ها و سیستم روشنایی همه هوشمند.موبایل زنگ میخورد.سودابه:پس شما خودت کجایی؟پدر:(صدااز گوشی)این پنت هاوس ودرحقیقت کل این برج متعلق به توه دختر...م.منو ببخش اگه عاقبت خیلی سخت تونستم این میمِ عشق و تعلق رو ادا کنم (به گریه میافتد).سودابه:(بابغض) ولی من اومدم که خودت رو ببینم.پدر:(باصدای لرزان) واقعاً، پس ازپنجره پائین رو نیگاه کن.سودابه شتابزده بطرف پنجره میدود،بازش کرده و پایین را نگاه میکند.سرایدار کنار آمبولانس ایستاده و در حالیکه گوشی موبایلش را کنارگوش داردبرای سودابه دست تکان میدهد.سودابه اشک میریزد.پدر:(صدااز گوشی،روی تصویرش در خیابان)آمبولانس اومده.نمیتونم صبرکنم.وقت عملم نزدیکه دختر...م.(بغض مجدد هنگام ادای کلمه آخر) عشق همیشگی من.از نقطه نظر سودابه، سرایدارکه همان پدراست کنارآمبولانس توان از کف داده،برزمین مینشیند وبعدبه کمک مرد بهیاربلندشده وسوار آمبولانس میشود.سودابه:(گریه کنان)بازم که داری میری بی انصاف؟لااقل آدرس بیمارستان رو بگو که بیام پیشت.توحالت خوب نیست.آمبولانس حرکت کرده، دور میشود و صدای پدر میآید روی تصویر.پدر(صدا،سرفه کنان از گوشی): یک عمرنشدکه سایه سرت باشم عزیزم.نتونستم تکیه گاهت باشم.اونموقع که جوون بودم بایدمثل یه کوه پشتت وایمیستادم ولی نشد.نمیدونم بایدپشیمون باشم که رفتم یانه.ولی دیگه نمیخوام حتی ذره ای بخاطر من اذیت بشی.سندساختمونو که بنامت زدم توی گاوصندوقه.کلیدشم زیر رومیزی وسط هاله.همه دارائی من همین ساختمونه ومقداری پول که اگه زنده نموندم اونم مال تو میشه. خوشحالم که زندگیم بیهوده نگذشت وتواز ثمره اش استفاده میکنی.خداحافظ.کلمه خداحافظ با سرفه های شدید ادا شده وسپس گوشی قطع میشود.آژیرو چراغ گردان آمبولانس روشن شده و در خم خیابان ناپدیدمیشود.                                                                           پایان( ۷ مهر۹۶)  مهردادمیخبرمهردادمیخبرSun, 20 Sep 2026 12:53:34 +0330https://virgool.ir/@m_65838809/او-یک-ستاره-بودداستان-کوتاه-kpmgff9yimwfنوشته : مهرداد میخبراو یک ستاره بود ___________________________________________صبح روز پنجمدرسحرگاه پنجمین روز،دقیقا ساعت4 بامداد بود که (ملو)بایک احساس ناجور متلاشی شدن جسم از خواب پرید!خیلی بدوچندش آور بود...یک جورنیست شدن به بدترین شکل . دریک مقطع زمانی موهوم ،تکه تکه های بدنش  پخش و پلا اطراف اتاق ریخته و وجود مادی اش به فنا رفت.نیست شدن احساس عجیبیست که کمتر کسی قبل از مرگ حتمی آنرا درک میکند.بخصوص آن نوع از فنا که ملو تجربه اش میکردحقیقتا که یک نوع فناشدن وحشتناک بود.ملوفقط هنگامی به توهم بودن آن احساس مالیخولیایی و شدیدا کثیف واقف شد که دست به سطح تشک زیرش کشید و احساس نرمی ان به لامسه  اش منتقل شد. آنوقت بود که مطمئن شدیک کابوس نشات گرفته ازگرفتاریهای روحی گریبانش را گرفته بوده است  ...   (ملو)به چالاکی از جا جهید،به هدف اینکه بصورت ناگهانی خودش را از ان حس نامیمون و دیوانه کننده رهایی بخشد.میدانست اگر لحظه ها را با تنبلی بکشد و کار  لحظه را  لحظات و دقایق بعد موکول نماید ان احساس زشت و سمج که داشت تهوع آورهم میشدبراحتی رهایش نخواهد کرد و چه بسا که تشدید هم بشودو در مغزش تا غروب همان روز رسوب نمایدوعملاباتاثیرمخربش مانع کاروفعالیت روزانه او شود.همانطورکه گفتم (ملو)مثل بچه ها و با حالتی احمقانه ازتوی رختخواب با یک جهش چالاکانه برخاست و بعدطبق روال همیشگی چند قدمی را سکندری خورد و دستش را به لبه دیوار گرفت تا تعادلش را حفظ کند .اخرچشمهایش داشت سیاهی میرفت ...مثل همیشه ...افت فشار خون و باقی قضایایی که پشت بندش گریبانگیرآدم میشودبطورمنظم رخ داد.ملو دقیقا جریان همیشگی این مدل از جهش ناگهانی یعنی سیاهی رفتن چشم و سر گیجه و عوارض مرتبط با ان رامیدانست ولی  عادت داشت ازباورش دورشان کندکه شاید نیست شده و دیگر پاپیچش نشوند و دست از سر ش بردارندیک جور لجاجت مذبوحانه.لجاجتی که کاملا بی ثمر بود!(ملو )براساس تجربه میدانست که سرگیجه اش بزود ی فروکش میکند ولی میدانست که آن احساس شوم و مالیخولیایی ترکیدن و تکه تکه شدن حداقل چند روزی را مهمان مغزش میماند و او را به یک نوع بلا تکلیفی و حیرانی دچار میسازد.او از پشت پنجره به ستاره های آسمان نگاهی انداخت و باخود نجوا کرد:- آیایک ستاره هرگز از این تجربیات بد وکثیف دارد؟.موقع خوردن نیمروی صبحانه اش سعی کرد از فرصت استفاده کرده وجواب سوالی را پیداکند:آن احساس از کجا نشات گرفته بود؟هیچ چیز در این جهان بی دلیل نیست.آیاپیامی در آن کابوس نهفته بود؟ایادرگیرکشف و شهودشده بود؟زیاد هم احتیاج به فکر کردن نداشت چون(ملو)ب شرائط روانی بدی داشت ودوران پرتنشی را میگذراند.اوبا وجود عهده دار بودن سرپرستی یک خانواده 5 نفره یعنی یک زن و 4 دختر قد و نیم قد درست یکماهی میشد که بیکار بود و داشت از یک میلیون و پانصد هزار تومانی که درحساب پس انداز ش داشت خرده خرده خرج میکرد...به امید یا فتن یک شغل درامد زا که تاپیش از اتمام مبلغ اندوخته اش بتواند بداد او برسد و از این کابوس بی پایان نجاتش دهد.حقیقت این بودکه در مخیله ملو هریک هزار تومانی که که آن سپرده حیاتی خرج میشد انگارکه یکقدم او و خانواده اش به پرتگاه خوفناک فقر نزدیک میشدند.آن احساس کثیف،آن شبه کابوس زشت میتوانست از حال بداین روزهای  ملو تاثیر گرفته باشد.(ملو)صبحانه اش را با بی میلی وفی الواقع زورکی خورد .دوست نداشت بی اشتهایی و درنتیجه نخوردن غذاتکیده و رنجورش کندزیراکه لاغر و ضعیف شدن   به سه مدل عاقبت منتهی میگشت :اول :مریضیهای ناشی از ضعف و سوءتغذیه .دوم:نحیفی وبدشدن ظاهرو هیکل  و متعاقب آن شنیدن اتهاماتی از اطرافیان مبنی بر اینکه (ملو)معتادشده  است! و...سوم:شنیدن یک سری نچ نچ از دور و نزدیک و عموما از سمت فامیل و آشنا.نچ نچ هائی که عمدتا بیانگر انواعی ازدلسوزیهای آبکی هستند.حالاتی که گرچه نام شفقت را یدک میکشند ولی در حقیقت یک حسِ خود برتر بینی و رضایت هستند. شخص بظاهر شفیق و نچ نچ کننده قند توی دلش آب میشود و شادمان است که خودش به آن بلا دچار نیست.بنابراین (ملو)ترجیح میداد کسی از حال ووضعش با خبر نشودچون میدانست عواقب ونتایج مضرآن از ثمراتش بیشتر است. خوشبختانه ملو یک آدم همیشه امیدوار وخوشبین بود.اواعتقادداشت که این وضعیت موقت است و اصولا هیچ شرایطی -چه خوب وچه بد-پایدار و دائمی نیست.(ملو) هنگامی که خانه اش  را در شهرستان به قصد پیدا کردن کار در تهران ترک کرد از یک میلیون و پانصد هزا رتومان دارایی اش فقط صدهزار تومان برای خودش برداشت و بقیه اش را به دست زنش داد .اوبه زنش تاکید کرد که این بار بیش از پبش صرفه جویی کند تا که شاید فرجی شود و دری  تازه برای کسب روزی برویشان گشوده شود. کرایه خانه را دوسه روز قبل داده و خیالش لااقل بابت این یک قلم خرج تا برج بعدی اسوده بود.زنش موقع خداحافظی گفته بودآخ خ خ ملو...ی بی عرضه!ملوی بدبخت...هیچوقت نتونستی سر یک شغل وایسی ...عاقبتمون سیاهه ...سیاه..و (ملو)طبق معمول در جواب این جمله تکراری را ایراد کرده بود .جمله ای که اگر هم انرا بر زبان نمیاورد فرقی نمیکرد چون زنش آنرا از حفظ بود:تقصیر من است عزیزم که شرکتهاپشت سر هم  ورشکست میشن؟ .من که دوست ندارم آواره این شهر و آن شهر بشم.خدا کریمه ناراحت نباش الحمدلله فعلاپس اندازی برای خرج کردن داریم .پناه بر خدا.اگه یه سواری داشتم باهاش خط تهرون کار میکردم وضعمون روبراه میشد... و(ملو)دخترهای قد و نیم قدش را یکی یکی بوسید و براه افتاد.حالا بماند که (ملو)چطور و با چه هنری توانست با همان صد هزار تومان خودش را پس از طی مسافت 175 کیلومتر به تهران برساند و خرج خورد و خوراک و مسافرخانه این 5 روز را هم بدهد و حالا هم موجودی جیبش 70 هزار تومان باشد !! چه دلیلی دارد که من نخواهم بگویم و یا شما نخواهید بدانید؟بهرحال این هم یک نوع هنر محسوب میشود ...نه؟!  پس ترجیح میدهم بگویم چون گمان نمیکنم شرحش برای کسی جالب نباشد.(ملو)باصرف 200 تومان -و البته پس از یک معطلی45 دقیقه ای برای اتوبوس خط واحدخودش را به ترمینال رساند.او پس ازیک معطلی یک ساعته در ترمینال و دو ساعت طی طریق با مینی بوس و صرف یک کرایه 5500 تومانی به تهران رسید و از انجا باپای پیاده بطرف مسافرخانه ای که از قبل میشناخت براه افتاد .در مسافرخانه مزبور قیمت هر شب اقامت در اتاق برای ملو حتی قابل چانه زنی هم نبود .سالن خوابگاه عمومی نیز هر شب 5000تومان اب میخورد .ولی (ملو)با راهنمایی و سفارش یکی از دوستانش به راهکاری دست یافته بودکه عالی بنطر میرسید:خوابیدن در نماز خانه و روزی یکی دوساعت کمک کردن به مسافر خانه چی که از قضا دست تنها هم بوددر نظافت اتاقها و راهروها.بهتر از این نمیشد .باور کنید (ملو)قبل از عزیمت به تهران شدیداًنگران مخارج اقامت و خورد و خوراک بود و فکرش را هم نمیکرد با چنین پیشنهاد و سفارشی مواجه شود.حتی وقتی دوستش به صاحب مسافرخانه زنگ زد و سفارشش را کرد برایش قابل باور نبود چنین معضلی به این راحتی حل و فصل شود.تهیه و تناول خورد و خوراک هم برای (ملو)اصولا نمیتوانست معضل باشد زیرا وی فرد شکمباره ای نبود و معده اش را با هر خوراک ساده و پیش پا افتاده ای قادر بود پر کند .توی این 5 روز دو بار صبحانه نان خالی خورده بود .یک بار نان و گوجه و دوبار هم نیمرو .نهار هم بدون استثناء هرروز یک عدد فلافل 1200 تومانی  با یک نصفه نان اضافه .شام راهم با یک وعده نان خالی دو وعده نان و طالبی و دو وعده هم نان و بادام زمینی بو داده سر کرده بودکه این یکی  الحق به دهان (ملو) خیلی مزه داده بود.البته فکر نکنید نان و بادام زمینی بو داده برای ملو شام پرخرجی بوده است در حقیقت اوبا خریدن فقط 100 گرم بادام زمینی بوداده برای لااقل 5 یا شاید 6 وعده خودش را بیمه کرده بود. لازم است در این قسمت از داستانم شما را از یک اشتباه شناختی در باره ملوبرحذر داشته و تاکید کنم (ملو)  ابدا آدم خسیسی نیست و به افراد تحت تکفلش مخصوصا در زمینه خورد و خوراک سخت نمیگیرد.زن و بچه ملو لااقل دو روز یکبار گوشت و برنج میخورند و ملو و زنش هرگز نمیگذارند دختر هایشان حسرت میوه ،خوراکی یا تنقلات داشته باشند .بهمین دلیل هم بچه هایشان سالم و شاداب هستند.ملو معتقد است پدر و مادر و خصوصا پدر موظفندمحرومیتها را از دوش بچه ها به دوش خودشان منتقل کرده و با کم خوردن و کم پوشیدن زمینه را برای بهره برداری بهتر و بیشترفرزندان خود از امکانات موجود زندگی فراهم سازند.  ظرف نیمرو را که داشت میشست به این فکر کرد که مبلغ موجود در خانه کفاف بیش از یک ماه را خواهدداد و هنوز میتواند تمرکزش را برای یافتن کارحفظ کند و نگران بی خرجی ماندن زن و بچه اش نباشد  ولی مشکل فقط این نبود . دل ملو برای دخترها و زنش تنگ شده بود .کم پیش می امد که او بیشتر از یکروز خانه را ترک کند .ولی چه میشد کرد؟زندگی است دیگر.باز هم آن حس تکه تکه شدن و پودر شدن و نیست شدن بجانش افتاد.حتی بوی مشمئز کننده خون و گوشت قیمه شده ی تن هم توی بینی اش افتاد و کم مانده بود حالش را دگرگون کند .مسافرخانه چی سرک کشید توی اتاق خانه داری و بنرمی تعیین تکلیف کرد:محمد لطیف جان ناشتایی که خوردی .واس ایکه به کارات زودترم برسی دست بجنبون ...ای قربونش!!مرد خوش زبانی بود .کارکردن برایش زور نداشت .(ملو)بارضایت خدمتش میکرد.شب بود،حالا (ملو)تی نخی را داشت توی راهرو روی سنگهای کف میسراندو پیش میرفت.مسافرخانه چی دیروز غروب به او پیشنهاد کار دائم هم داده بود ولی با حقوق ناچیز اما خورد و خوراک ....برای ملو صرف نمیکرد عمرش را دور از خانواده توی مسافرخانه بگذراند برای ماهی فقط 700 هزارتومان.جوابگوی مخارجش نبود .تی را توی حمام شستشو داد ودر جای مخصوص گذاشت که آبش بچکد .توی دلش گفت:نه...700خیلی کمه.دو تا مدرسه رو... یه شیر خوره...یه...نه کمه.زنم بنده خدا چند ساله رنگ مانتوی نو به چشم ندیده زبان بسته ...آخ ایکاش یه سواری داشتم ...وبعد چشمش از پشت پنجره به ستاره های توی آسمان افتادو با خودش نجواکرد:- یک ستاره دغدغه زن وبچه و حقوق و مدرسه و بچه شیر خوره و زن وبچه لخت و عور وحسرت به دل را ندارد.فقط نور است .نور مطلق. صبح روز دهمساعت 4 و نیم صبح بودواگر تاثیر آمپول مسکن نبود درد دیوانه اش میکرد .یک زورگیرِ خدانشناس دیروز دم غروب چاقو را درست توی نرمی کشاله رانش جا گذاشت و در رفت آنهم با 50 هزار تومانی که کل دارایی (ملو)بود.شانس اورده بود که نزدیکیهای مسافرخانه لختش کردندو بعضی ها که او را میشناختند به صاحب مسافرخانه خبر داده بودند و بعدش هم بیمارستان وعمل وباقی ماجرا.مگر جرات میکرد یا دلش میامد به زن و بچه اش خبر دهد؟مسافرخانه چی گفته بود:محمد لطیف جان صدبار گفتم اینجا محله بی در و پبکریه... ادمو توی یک ثانیه لخت میکنن .ولی اتفاق دست ادم نیستش که ...از شیر مادر حلال ترت پول بیمارستان .اگه میخوای خوب که شدی برگردی شهرستان کرایه تم روی چشمم میذارم و میدم .وظیفه مه .کسی رو نداری بعد از خداجز من .و (ملو )که شرمنده لطف او بود و احساس دین میکرد تصمیم گرفت همانجا کار کند.مسافرخانه چی آدم بدی که نبود هیچ خیلی هم آدم خوبی بود.اودست ملو را آنجا برای کارهای نظافت و اینجور چیزها بند کرد .بارهاگفته بود:خودم دورانی بدتر از اینها را گذرانده ام .میفهمم چه میکشی .ملو دوست نداشت شب حادثه را بیاد بیاورد ولی خاطرات لجام گسیخته تر از آنی هستند که گوش به فرمان ما باشند.متاسفانه آنها در رفت و آمدشان اصلا اهمیتی به خواستمان نمیدهند.ملو خیلی دوست داشت خاطره آنشب شوم برود و دیگر برنگرددولی بد مصب حوالی مغز ملو پرسه میزد و هروقت که دوست داشت خودنمایی آغاز مینمود و مثل یک تراک از سی دی که روی تکرار افتاده باشد پشت بند هم توی مخیله ملو نمایش داده میشد . خصوصا تکه دردناک فرو رفتن چاقو توی ران ملودر هر سری ازآن نمایشهای مکرر؛خودش دهها بار تکرار میشد و درد ملو را تازه تراز قبل میکرد.ماشین لباسشویی خراب شده بود.در حین اینکه ملو ملحفه هارا توی  تشت ریخته بود و داشت رویشان پودر میپاشید ؛تصاویر ذهنی آنشب بدتر از قبل کلافه اش کرد .بااینکه وقت تنگ بود و میبایست به دستور مسافرخانه چی تا افتاب توی اسمان است ملحفه ها را شسته و خشک کند ولی بر اساس عمل به یک تدبیر که خودش اندیشیده بود تصمیم گرفت لختی بنشیند وپس از یک مرور دقیق بر وقایع شب حادثه سعی کند آن خاطره ازار دهنده را از مغزش جارو کرده و برای همیشه دور بریزد .نمیدانست موفق خواهد شد یا نه ولی بهرحال این تنها راه حلی بود که بنظرش میرسید.اگر همان بار اول از هجوم تصاویر-علیرغم تمایل درونی اش- استقبال کرده بودوجبهه نگرفته بودحالا مجبور نبود باترس و لرز منتظر پاتک زدنهای گاه و بیگاهش باشدو هی عذاب بکشد که:کی دوباره خواهد آمد؟ملو داشت پس از یک روز آزگار جستجوی بی وقفه و کشنده برای پیدا کردن کاری که در آمد مکفی داشته باشد (وگرنه کار ماهی 400 و سیصد  که فت و فراوان بود!)به مسافرخانه بر میگشت که حس کرد  توی یک کوچه باریک کسی دارد تعقیبش میکند.اولش جدی نگرفت چون خودش را عددی نمیدانست که حالا کسی هم بخواهد مثلازاغ سیاهش راچوب بزند.چند کوچه را که طی کرد شک نیم بندش تدریجاو به طرزی باور نکردنی به یقینی هولناک مبدل شد و عرق سردی تمام تنش را فراگرفت .اگر میگویم (بطرزی باورنکردنی)دلیلش این است که ملو همینجوری که داشت قدم میزدبا دیدن سایه خودش روی دیوار و شنیدن صدای قدمهای مردی که پشت سرش با حفظ فاصله راه میرفت یاد یکی از فیلمهای  دلهره آوری که قبلا دیده بود افتاد و خودش را جای هنر پیشه ای فرض کرد که یکی داشت تعقیبش میکرد .با این فرض و خیال بچگانه یک جورهایی خوش بود و لبخندی هم گوشه لبش داشت شکل میگرفت که بخودش آمد و دریافت که حقیقتی تلخ وجوددارد و آن هم این است که مردی واقعا در حال تعقیب اوست .ولی چرا؟ ملو ایستاد که جواب سوالش را بگیرد .تعقیب کننده پشت دیواری قایم شد و آه از نهادملوبرخاست.اگر کوچکترین شکی در وجودش مانده بود حالا دیگر یقینی تمام و کمال داشت جای آنرا میگرفت .ملوخسته بود ولی بزحمت بر سرعت گامهایش افزود تاشاید بتواند از مهلکه ای که درانتظارش بود بگریزد ولی تعقیب کننده چالاکتر از وی بنظرمیرسید و بزودی خودش را به ملو رساند....آه....ای احمق ترین آدم عالم!ملوی بیفکر!آدم عاقل دارو ندارش را توی جیبش میگذارد در این جنگل وحشت وبیرحمی؟دراین گرگ بازار ؟دراین...اینهارا ملو به خودش میگفت هنگامی که آن لندهور بیرحم حیوان صفت داشت با ملوی ضعیف کلنجارمیرفت که دارائیش را برباید و برود.ملو بدنی ضعیف داشت درست،ولی پردل بود و قصدداشت تا آخرین نفس در حفظ حق زن و بچه اش بجنگد ...و جنگید و چاقو خورد و مال از کف داد .به طرفه العینی آن یابوی چموش گریخت و ملوی در خون غلطان را تنها گذاشت با چشمانی دردمند و دوخته به ستاره های آسمان:- کدام ستاره تا بحال اینطور بیگناه زخم خورده ؟کاش ستاره بودم!جیبش حالا از قلب مومن ،از قلب خودش حتی،پاکتر بود.رویش را نداشت که برای خورد و خوراک از صاحب کارش پول بگیرد .خیلی گرسنه بود .مخصوصا که خون زیادی هم ازش رفته بود و باید تقویت میشد .مردم این دوره و زمانه از فرط گرفتاریهای عدیده دیگر مجال فکر کردن به مشکلات اطرافیانشان را ندارندومسافرخانه چی هم بهرحال یکی از همین مردم بود.ملو تنها بود.آخرهای شب یکی از مسافرها آمد و کمی یخ خواست .یک پاکت پیتزا دستش بود که بوی عطرش ملو را دیوانه میکرد.یخ را به او داد و توی رختخوابش دراز کشید .از پشت پنجره ستاره ها معلوم بودند.ملو یک قرص کامل نان خشکیده که ته سفره یکی از مسافرها بود را آنشب بعنوان شام خورده بود.از خانه زنگ زده بودند و زنش گفته بود که چندروزی مهمان داشته،محض آبرو داری قسمت زیادی از پول را خرجشان کرده و باقیمانده چنگی به دل نمیزند و آن لحظه سرمای عجیبی توی تن ملو دویده بود ....اگر پول ته میکشید چه باید میکرد؟ تا سربرج بیست روز باقی بود .ملو باید پول بیمارستان را به صاحبکارش برمیگرداند .او گفته بود حلالت ولی اگر میگرفت چه؟؟هی توی جایش غلت میخورد و عذاب میکشید ،همیشه با خودش فکر میکرد که این نوع عذاب کمتر از عذاب دوزخ نیست .کیسه بیماری و نداری و بی آبروییهای ناشی از آن وحشتناکترین عذابها را برای آدم مقیدی مانند ملو در پی داشت:_کاش ستاره ای بودم در این آسمان . نه سرما میفهمیدم چیست نه گرما.نه گرسنگی و نه مریضی و نه غصه زن و بچه ...گمان میکنم  عاقبت خدا در آن لحظه آرزوی ملو را شنید .....صبح روز بعد که مسافرخانه دار سررسید ملو نبود .در را که گشود اقیانوسی از نور از در اطاق بیرون ریخت.راه پله هارا پیمود و به در آهنی  خرپشته کوبید و بازش کرد....خورشید ناگهان پرنور تر از همیشه شد .فقط برای یک لحظه...وبعد باز هم همه چیز مثل اولش شد.شهر،مسافرخانه،حتی ساک لباسهای ملو .همه سر جایشان بودند .ولی ملو نبود .اگر کسی حساب کتاب ستاره های آسمان شب را داشت میفهمید که یک ستاره به آن اضافه شده است.ستاره ای به آسمان بازگشته بود.                                                            تمام                                                     مهردادمیخبر.آبان۹۴                                                                                                                                            مهردادمیخبرمهردادمیخبرSun, 20 Sep 2026 02:36:26 +0330https://virgool.ir/@m_65838809/شعر-باید-خود-بیایدشعر-gcdt8ey7oaadشعرباید( خود )بیایدفارغ از جبرزمان،قافیه،معنانسیم گونه،آرام وبی تقلا بگذردازکوهستان برفگیرمسح کند تن خنک رودرا ورقصان طی کندنیزارراباضرباهنگ سبزعلف .شعربایدبجوشدازژرفنای دره احساس وآبستن کندشوره زار ترین زمینهارا شعربایدهشیارکندمست را ومست کندهشیارراشعریک انتزاع بغرنج ازواژگان نیستناب ترین امکان بشراستوموجز ترین بستر بیان.شعراسطوره ترین همسفر موسیقیستونجیبترین مرکب معراج رسولانشعرباید خودبیایدحتی آنهنگام که همه چشم براهندفارغ از جبرزمان،قافیه،معنابی شتاب،آرام و بی تقلاباضرباهنگ سبزعلفرقصان طی کند نیزارراوعطرحضورخداراآمیخته باخنکی نمناک رودبه مشام مدهوش مستان گنهکاربرساندوبیدارشان کندازکابوس  شقاوتیاکه هشیاران رنجوررامست کندبامی ناب توحیدوجملگی غرق شونددر ملکوت عمیق کلمات.شعربایدخودبیایدفارغ از جبرزمان،قافیه،معنادراستجابت دعانیازوتمناحتی پس از قرنها انتظار                                 مهرداد میخبر.اسفند۹۵ مهردادمیخبرمهردادمیخبرSun, 20 Sep 2026 02:24:59 +0330https://virgool.ir/@m_65838809/روح-گیاهشعر-o4rmfpsef4vqروح گیاه********   ۱بایدازاین باغچه هجرت کنمگویااین آب مسموم،همیشگیستو همآغوشی پیچک ودرخت،ابدیسایه سرم تن به هرزه پیچکی وحشی فروختومن بایدازاین باغچه هجرت کنمهمسفرباریشه هایم که مراعاشقند   ۲میخواهم ازباغچه هجرت کنماماریشه هایم یاری نمیکنندآنهابه جدائی می اندیشنداین حقیران چسبیده به خاکطفیلان زمین!   ۳ازاین باغچه هجرت خواهم کردامانه باریشه هایماینجامکان مهرورزی نیست"سودای برخورداری تن" عشق می آفریندپس من باروحم همسفرخواهم شدوهجرت خواهم کردبه آسمان                مهردادمیخبر(۲۲مرداد۹۶) مهردادمیخبرمهردادمیخبرSun, 20 Sep 2026 02:20:25 +0330https://virgool.ir/@m_65838809/منطق-بیرحم-بقاداستان-کوتاه-woblyncfmxwwمنطقِ بیرحم بقا (داستان کوتاه)نوشته : مهرداد میخبر(داستانی که می خوانید کاملاً واقعی میباشد وبیان مو به موئیست از تجربیات من در دوران خدمت سربازی که مصادف بود با اواخرِ جنگ رژیم وقتِ عراق بر علیه کشورمان )🔲 سوار بر تویوتا در تنگه ابوقُرَیب که زیر شدیدترین بمبارانهای هوائی و آتش توپخانه بود پیش میرفتیم و اطرافمان سربازان زخمی و مرعوب افتان و خیزان میدویدند. ظرفیت بیش از حدپرشده بود. هنوز افرادخسته ای میخواستند سوار شوندو خودرا نجات دهند ولی سرنشینانی که در انتها یا لبه های اتاق عقبِ وانت بودند با مشت ولگد و قنداق اسلحه آنها را میزدندو دور میکردند تا مانع زمینگیر شدنِ لندکروزر بشوند.نمایشِ تنازع بقا اینگونه شرم آور و بیرحمانه جریان داشت و صدها نفر اینسو و آنسو با پیکرهای خونین و زخمی تلاش میکردند به هر طریقی خودرا نجات دهند. بسیاری نقش زمین میشدند و کاری از دست هیچکس بر نمیآمد زیرا هرکس به فکر نجات جان خودش بود.آری،گاهی انگیزه بقابشکلی کاملاً منطقی و موجه بر هر انگیزه دیگری برتری میجوید و انسانیت رازیر سوال میبرد.بهتر است به عقب تر برگردم و حوادثِ آن روز را از ابتدا شرح دهم.صبح روز ۲۱ تیرماه ۶۷ بود و من روی تپه مشرف به سنگر فرمانده گردان نگهبانی میدادم.منطقه عجیب آرام بود. حتی صدایِ یک  گلوله تفنگ از دور ترین نقاط بگوش نمیرسید و من براساس تجربه های قبلی و شنیده هائی از نیروهای کادر درخاطر داشتم کمی نگران بودم. اواخرپُستم بودم و خوشحال از اینکه تا چند دقیقه دیگر میتوانم بروم داخل سنگر و تخت بگیرم بخوابم کش و قوسی به بدنم دادم . ناگهان صدای انفجارهائی رگبارمانندنگاه هراسانم را بسمت قسمت غربی و خط مقدم کشاند . ستونهای سیاه و بلند دودِ حاصل از بمباران هوائی در سرتاسرِخط به  آسمان بلند شدو بلافاصله صدای تیز و کر کننده گلوله های مستقیمِ تانک که  پیاپِی به تپه ماهورهایِ اطراف برخورد میکردوادارم کرد خود را داخل کانال بیاندازم.تجربه این فضا را روز اول جنگ در روستایِ قره بلاغ داشتم و حتم داشتم حمله ای سنگین در حال انجام است.ساعت ۶انتهایِ پستم بود ودیگر دلیلی برای آنجا ماندن نداشتم بنابراین بسرعت ازتپه پائین دویده و وارد سنگراستراحتمان  شدم. بچه ها سراسیمه و باعجله داشتند خود را تجهیز میکردند. پوتیها را پا کردند کلاه آهنی بسر گذاشتند و خشابها و نارنجکها را به  فانوسقه زدند .همهمه ای از بیرون بگوش رسید.: شیمیایی ، شیمیایی...ماسکهارا برداشتیم و به صورت زدیم.رضا پرسید: آتروپین رو بزنیم؟ صالحی راننده لندکروزر که تازه وارد سنگر شده بود گفت : نه رضاخیلی دوره بهتره نگهش داریم برای بعد.آتروپین و آمیل نیتریت آمپولهای ضد گاز بودند که همراه داشتیم .همگی ازسنگر بیرون رفتیم. هواپیمائی غرش کنان آسمان را شکافت و در نقطه ای پست دود نارنجی رنگی به آسمان برخاست اما چون باد بسمت ما نمیوزیدبسمت مخالف رفت.همگی از تپه کنارسنگر بالا رفته و داخل کانال کنار هم نشستیم .هیچکدام از فرمانده ها نبودند که از آنها تعیین تکلیف کنیم.آتش تهیه لحظه به لحظه سنگینتر میشد .نیم ساعت به همین ترتیب سپری شد تااینکه عده ای از طرف خط پیدایشان شد. یکنفر که میلنگید و پایش ترکش خورده وخون آلودبودبه کمک من وارد کانال شدوکنارمان نشست .میگفت از پرسنل گروهان یکم است و اضافه کرد که عراقیها باردیفی از تانک مقر گروهان را درهم کوبیده و در حال پیشروی هستند:_همسنگرم تا همین نزدیکی ها همراهم بود ولی ترکش به سرش خورد وحتی آخ هم نتوانست بگوید. راحت مرد ، نه؟تازه متوجه شدم که دارداز من سوال میکند. جواب دادم: آره، درد نکشیده.صالحی نگاهی به من کرد و گفت تابحال اینطور حمله ای نداشته ایم.باید برویم عقب. رضا گفت : جواب سرگرد را چه بدهیم؟صالحی گفت: نگران نباش خودم یک ربع قبل ماشین فرماندهی را دیدم که عقب میرفت  .همگی بسمت لند کروزر دویده، سوار شدیم وحرکت کردیم. حجم آتش کم شده بود وحالا صدای شنی تانکها از دوربوضوح بگوش میرسید و  گلوله های مستقیم تانک به سینه تپه ها اصابت میکردند.گردان از هم پاشیده بود.حدود ده دقیقه بعدتوی جاده بودیم و بسیاری ازنیروهای پیاده را میدیدیم که در حال عقب نشینی هستند. نرسیده به تنگه بمبارانها شدت بیشتری گرفت وعده ای بسمت ماشینهای عبوری هجوم آوردند. چند نفرسوار شدندو وانت بقدری  سنگبن شدکه از سرعتش کاسته شد. یکنفر فریاد زد: بزنیدشون نیان بالا .جمعیتِ داخل وانت مرا به کابین راننده فشار میداد و مگسک اسلحه داشت قفسه سینه ام را سوراخ میکرد. بازهم هواپیماها آمدند ،بمبهایشان را خالی کردند و رفتند. من بدرستی اطراف را نمیتوانستم ببینم ولی متوجه شدم سرنشینان با مشت و لگد و قنداق اسلحه دارند کسانی را که میخواهند به وانت آویزان شوند میزنند. این یک نزاع منطقی برای زنده ماندن بود  زیرااگراینکار را نمیکردند لند کروزر زمینگیر میشد و همگی در آن بیابان داغ و خشک میمردیم.تدریجاً بامشقت خود را به لبه وانت رساندم که بتوانم اطراف را ببینم.تویِ جاده آسفالته دشت عباس بودیم که به پل کرخه منتهی میشود.گرچه خبری از بمباران نبود ولی شواهدنشان میداد که نیم ساعت قبل آنجا هم غلغله بوده زیرا آثارش درخودروهای منهدم شده و ساختمانهای آسیب دیده پیدابود.در نقطه ای کنار جاده وانتی را دیدم که از فرط سوختگی مدلش قابل تشخیص نبود ودرحالیکه هنوز از لاستیکهایش آتش برمیخاست در قسمت پشتِ آن دونفر در حالت نشسته و سربه پائین ذغال شده بودند.هنگامی که به پل کرخه رسیدیم آنجارا بی اندازه شلوغ یافتم.افرادحاضر که اکثراً ازنیروهای لشکر ۱۶ قزوین ،۷۷خراسان و ۲۱ حمزه بودند با یکدیگر بگو مگو میکردند. یک نفرکادری که حال ژولیده و پریشانی داشت و گوشهایش خون آلود بوددر حالیکه به گونه هایش سیلی میزد با دژبانها درگیربود.او که حالات هیستریکش نشان میداددچار موج انفجارشده است ناگهان مشتی بسمت صورت دژبانی حواله کرد.شدت ضربه باعث شد دژبان با پشت به زمین بخورد و دو دژبان دیگر ازپشت ضارب را گرفته و به زمینش بزنند.دلیلِ اصلیِ تنشها این بود که اجازه نمیدادند کسی از پل به آنسو برود و چون خیلیها میخواستند بروندو در برابر این دستور مقاومت میکردند کنترلشان سخت بود. یک افسر که بنظر میرسید فرمانده دژبانی است از کیوسکی بالا رفت و خطاب به جمعیت فریاد زد : آقا ، داداش ،سرکار ...همکاری کنید. دستوره .احدی اجازه عبور نداره . جون عزیزتون اذیتمون نکنین. به ابالفضل قسم پاش برسه من از همه موجیا موجی ترم . از صبح تا حالا چند بار اینجارم زدن. رزمنده اسلامید و احترامتون واجبه ولی وجداناً کسی دردسر درست نکنه تا اوضاع آروم بشه.البته که هیچکدام از ماچندنفر قصد رفتن به آنور را نداشتیم زیرا فراراز منطقه محسوب میشد و میدانستیم که در اسرع وقت باید خود را معرفی کنیم.ارتش حوالیِ پلِ فلزی چند سوله بزرگ در نظر گرفته بود که سربازها تجمیع و سازماندهی مجدد شوند.دقایقی بعد ستونی از نیروهای تازه نفسِ بسیج و سپاه از پل عبور کردو بسمت منطقه رفتند. شب که شد خبر دادند همانها جلوی پیشروی عراقیها را گرفته اند و قبل از تنگه متوقفشان کرده اند. یادم میآید که شهامت و شجاعت پرسنل سپاه و بی کله بودن بچه های بسیج میانِ ما ارتشیها زبانزدبود و واژه (بسیجی بی ترمز)را در موردشان بکار میبردیم.دوسه روزی گذشت تا بچه های گروهان ارکان ودسته خودمان دور هم جمع شوند. هرکدامشان حکایاتی از راهپیمائی های طولانی و تشنگی و گرسنگی داشتند . من واقعاً شانس آورده بودم که به لطف همراهی با صالحی توانسته بودم به آن سهولت نجات پیداکنم. قاسم کیلومترها را ه را پیاده آمده و دوشب را در بیابانها سر کرده بود . او میگفت در ازای کمی غذا اسلحه اش را به افراد محلی فروخته است . جمال که موج انفجار یک گوشش را کر کرده بود میگفت از فرط ناامیدی و خشم کلاشش را کمی پائین تر تویِ آبِ کرخه انداخته است .او بعد از مواجه شدن با سرزنشهایِ ما میخواست برای پیدا کردن آن برود توی رودخانه که مانعش شدیم . وقتی علت این کاراحمقانه اش را پرسیدم چند فحش و ناسزا حواله فرمانده ها کرد و گفت: وقتی آنها مقاومت نکردند من چه کاره بودم که اسلحه دست بگیرم ؟اصلاً مگه این اسلحه ها توا نستند جلوی عراق را بگیرند؟در ضمن سنگین بود.دوروز بود که هیچی نخورده بودم و دیگر توان به به دوش کشیدن لشش را نداشتم.بعدها درمورد دادگاهها و محکومیتهای جزائی ونقدی که سربازها بابت سلاح هاو تجهیزاتی که از دست داده بودند متحمل شدندحکایات زیادی شنیدم.چندروز بعدسر گروهبان که ترگل ورگل و سرحال از مرخصی برگشته بود وانت را برداشت و گفت کی میآید برویم سری به منطقه بزنیم ببینیم چه خبراست؟احساس میکردم سبکبال هستم زیرا اسلحه و تجهیزاتی مانند ماسک را تحویلِ اسلحه خانه تیپ داده بودم و حواسم بود که رسیدش را گم نکنم. برخلاف روزهایِ اولِ اعزام به منطقه که عاشق اسلحه و آرتیست بازی بودم، از هرچه وسیله نظامی تنفری شدید داشتم .پشت وانت نشسته بودیم و جمال بنابرعادت همیشگی ترانه های ابراهیم تاتلیسس رامیخواندو بادقت زمینهای اطراف را نگاه میکرد که اسلحه ای پیدا کندو بجای اسلحه خودش تحویل دهد. این تنها امیدش بود که شاید از جرمش کاسته شود .تاحوالیِ محلِ قبلی قرارگاه تیپ که حدود۱۵ کیلومتر پشت خط قرارداشت و  از هم پاشیده بود بیشتر نتوانستیم برویم واز آنجا به بعدایست بازرسی  به ما اجازه نداد. سنگرهای زیادی را دیدیم که همگی خالی و بهم ریخته بودند . سرگروهبان تعدادی مرغ و خروس را که اطراف سنگرها مبچرخیدند گرفت وبار وانت کرد.گفت اینجایااز گرسنگی تلف میشوند ویا شغال آنها را میخورد که بیراه هم نمیگفت.داخل کمدها و ساکها پراز لباس و وسایلی مانند چراغوه و رادیو و چیزهای دیگر بود. بعضی هاچیزهائی برداشتند ولی من دلم رضانداداز آن خوان نعمت بهره ای ببرم .قبل از سوارشدن به وانت سرنشینان یک آمبولانس جلویمان راگرفتند و مردی که پزشک بود  مارا معاینه کرد. توی چشمهایمان را  نگاه میکرد و میگفت شما همه شیمیائی شده اید و باید با ما بیائید. همگی را بجز سرگروهبان که تاریخ برگه مرخصی اش نشان میداد موقع حمله عراق در منطقه نبوده سواریک ون کردند. سرگروهبان با مرغ و خروسهای غنیمتی اش از ما خداحافظی کرد و به سمت کرخه برگشت وما را به یک بیمارستان صحرائی بزرگ در دزفول منتقل کردند.لباسهای ارتشی نو به ما دادندو لباسهای کهنه مان را کپه کرده،همه را آتش زدند سپس زیر دوش رفتیم و با مایع مخصوصی خودمان را شستیم و بعداز آن زیر دوش دوم با آب معمولی خودمان را آب کشیدیم و رفتیم تویِ چند سوله  بزرگ و مجهز به وسایل خنک کننده قوی روی ردیفهائی از تخت  خوابیدیم.سربازهای زبادی مثل ما آنجابودند.بشکه هایِ استیلِ بزرگی پراز شربت آبلیموی خنک داخل سوله بودکه کنارشان ردیفهائی از بیسکوئیت گذاشته بودندو خوردنشان برای ماکه چندروز بود غذای درست و حسابی گیرمان نیفتاده بودمیچسبید.من که خیلی میخوردم.غذایشان هم خوب بودو روزی چند بارهم به ما دارو میخوراندند ولی هیچکدام از ما احساس ناراحتی ناشی از گاز شیمیائی نداشتیم . بستری شدنمان که طول کشید بااینکه شرایط بدی نداشتیم و به ما رسیدگی میکردند ولی،بلاتکلیفی آزارمان میدادبنابراین یک شب که برقها قطع شد، بااستفاده از تاریکی فرار کردیم و من به کرمانشاه برگشتم . بینِ راه  بود که فهمیدم مجاهدین خلق چندروز قبل تا تنگه چهار زبر پیشروی کرده و آنجا توسط نیروهای خودمان زمینگیر وتارو مار شده اند.پیکان کرایه که به چهارزبر رسید با حجم زبادی از نفربرهای لاستیک دارِ سوخته و خودروهای منهدم شده روبرو شدیم. راننده میگفت کشته های مجاهدین را  در سمت چپ جاده بصورت گروهی چال کرده اند و رویشان خاک و آهک ریخته اند. خوب که دقت کردم اثار اهک و تلِ خاکهائی که معلوم بود با بیل مکانیکی در حاشیه جاده ریخته شده  نشان میداد که درست میگوید.از پیچی گذشتیم وبه قسمتی رسیدبم که تک درختی کهنسال روی یک تپه مشرف به جاده زندگی میکرد. راننده گفت روز بعد از عملیات یک زن از مجاهدین را  دیده که نیروهای خودی اورا کشته  وکسانی از سر خشم و انتقام جوئی بطرزی فجیع گلوله آر پی جی را به بدنش وارد کرده و جسدش رااز همین درخت اویزان کرده بوده اند.🔹چندروز بعد مجددا به منطفه رگشتم و در پل کرخه به من گفتند که گردان به روستائی به نام "سپتون" واقع در دشت عباس منتقل شده است وتازه در آنجا که همه جمع بودند فهمیدیم چه کسانی کشته یااسیر شده اند و دیگر در میانمان نیستند.ستوان املشی هم که مدتی فرمانده دسته ما بود در گروهان یکم اسیرشده بود.سپتون که مردمان بومیِ عرب هم در آن سکونت داشتند مقر موقتِ ما بود.دوسه روز بعد ستوان نوری فرمانده گروهان ارگان با یک دستگاه آیفا سررسیدو گفت برگه عبور گرفته و چندنفر داوطلب میخواهد که برای تجسس و پیدا کردن جنازه همراهش به خط بروند.طبق معمول من هم داو طلب شدم. ستوان نوری سوار تویوتا و بقیه هم پشت آیفا بسمت منطقه حرکت کردیم.بیل و کلنگ و طناب و دستکش و یک رولِ بزرگ نایلون ضخیم هم پشت آیفا انداختیم و سوار شدیم.ستوان نوری با تویوتا جلوتر از آیفا حرکت میکرد.بعد از ایست بازرسی و اتمام جاده آسفالته، آثار ویرانی و خودروهای منهدم شده و سوخته بیشتر دیده میشدو عمق فاجعه را بهتر میتوانستیم درک کنیم.پل الزهرا را که رد کردیم .در مسیرجاده خاکی و پس از یک پیچ ، تویوتا را دیدیم که کناری ایستاده و ستوان نوری علامت ایستادن میدهد. کمی نزدیکتر متوجه یک تل خاک در حاشیه راه شدیم که جمجمه ای از آن بیرون زده بود.بقبه جسد زیرخاک بودو آنطور که ظواهر امرنشان میداد گوشت و پوست کله جسد توسط حیوانات و پرندگان خورده شده و فقط استخوانش باقی مانده بود .دستکشها را دست کردیم، بیل ها را برداشتیم و مشغول کنارزدنِ خاکها شدیم. کمی از بدن و قسمتی از پا مشخص شد. لباس نظامی برتن و کفش کتانی به پا داشت و پلاک دور گردنش نبود. مشخص بود که از نیرو های بسیج است .یکی از بچه ها جیب پیراهنش را گشت و یک اسکناس ده تومانی و یک قرآنِ کوچک پیدا کرد.وقتیکه داشتیم بقیه خاکهارا کنار میزدیم ناگهان بوئی در هوا منتشر شد که هر گز  نظیر از آنرا استنشاق نکرده ام.بوی تعفنِ جسد بقدری درشامه و مغزِ من تاثیر سوء گذاشت که چشمانم سیاهی رفت و نزدیک بودبیهوش برزمین سقوط کنم. بیل را باعجله انداختم و از جسد فاصله گرفتم. سایرِ بچه هاکاررا ادامه دادند.جسد دستِ راست نداشت. یکی از بچه ها اطراف را گشت و استخوان دست را که سیم بکسلی به آن بسته شده بود پیدا کرد و کنار جسد نهاد. از قرارِ معلوم عراقیها پیکرش را با سیم بکسل متصل به تانک یا خودرو  کشیده و درآن حین دستش کنده شده بود.از خودم میپرسیدم : آیا در آن هنگام که اورا میکشیدند و بعد با بولدوزر رویش خاک میریختند زنده بوده؟جوابی برایش نداشتم و لی شدیداً از فکرِ زنده یا نیمه جان بودنش در آن دقایق عذاب کشیدم.جسدرادر تکه نایلون بزرگی پبچیده آنرا روی آیفا گذاشتند. دیگر کسی نمیتوانست پشت آیفا بنشیند بنابراین همگی سوار وانت شدیم .به محل گروهان ارکان که نزدیک شدیم در جاده خاکیِ منتهی به دسته خودمان تقریباً نیمی از لاستیک تویوتا توی خاکی بسیار نرم فرو میرفت بطوریکه حتی در حرکت بسیار آهسته هم غباری غلیظ بهوا برمیخاست و تنفس را مشکل میکرد.آن حجم از خاک نرم به دلیل عبور مکررِ تانکها و نفربرهای عراقی و تماس شنیِ آنهابا جاده خاکی ایجاد شده بود و نشان میداد که ارتش صدام تا چه اندازه از لحاظِ تعددِ تانک و نفر بر و ادوات نظامی دیگر غنی است .از پشت تویوتا که پائین پریدیم پوتینهایمان تا آرنج پا توی آن خاکِ نرم و سبک فرورفت.قاسم خم شد و مشتی از خاک نرم برداشت و سپس باحیرت از من پرسید: بنظرت چه تعداد تانک و نفر بر از این محل عبور کرده که  زمین به آن سفتی  به چنین خاکِ آرد مانندی تبدیل شده است؟جواب دادم : احتمالاً  خیلی تر از خیلی...!به محل دسته شناسائی که رسیدیم تمامیِ خاطرات قریبِ به دوسالِ گذشته ام مجدداً  تداعی شد. "علی احمد"جوانمرگ و ترانه ساقی اش. رقصهای "حسین" مشهدی وقتی که نشئه بنگ میشد و "کجکی ابروهات نیش کژدمه" را با لهجه افغانها میخواند. و"بخشی" را بادم میافتاد که شبها وسط سنگر آن رقص خنده دارِ رشتی رااجرا کرده وترجیع بند "نامزد بازی دزدی خوشَه"را تکرار میکرد.تازه درک میکردم چه روز گارِ پرسرور و شیرینی داشته ام که دیگر هرگز تکرار نخواهد شد.سنگرهایمان از پتو و اثاثیه خالی بودند و هیچکدام از وسایل شخصیمان منجمله رادیوی چند موجی که باآن از رادیو آمریکا  و اسرائیل و بغداد ترانه های شماعی زاده و شهره وشهرام شب پره و شهره و معین را گوش میکردیم آنجا نبود. عراقیها حتی پلیتها و تراورزهای سقف سنگرها راهم غنیمت برده بودند.بطرف دسته بهداری حرکت کردیم زیرا ستوان نوری احتمال میداد داخلِ سوله بهداری خبرهائی باشد.دسته بهداریِ گردان زیاد با محل دسته شناسائی فاصله نداشت و میتوانستیم تاآنجا پیاده برویم.سیاهی و دودگرفتگیِ سوله بهداری نشان میداد که در جریان حمله ماه قبل دچار حریق شده است. احتمالاً عراقیها عمداً آنجارا آتش زده بودند زیرا سوله منهدم نشده و شواهدی که نشان دهد انفجاری در آن رخ داده باشد نمایان نبود.من قدرت مواجهه با اجساد را در خود نمی دیدم بنابراین از ورود به سوله صرفنظر کردم اما چند نفر از بچه ها با کیسه های نایلنی واردش شدند و پس از چند دقیقه که بیرون آمدند دو کیسه ای را که پرکرده بودندجلویِ جمع رویِ زمین گذاشتند .داخل هرکدام از نایلونها یک جمجمه سیاه شده با مقداری استخوانِ از هم گسیخته دست و پا وجود داشت. هردویشان پلاک بر گردن داشتندو میشد نام شهر و‌ گروهانشان رافهمید .آنها از سربازهای گروهان یکم وبچه های تهران بودند . احتمالاً بخاطر جراحتی آنجا بوده اندکه حمله ناگهانیِ عراقیها به آنها که توانِ گریختن نداشته اند امان نداده و بعداً همانها با ریختن مواد محترقه یا انداختن بمب آتشزا سوله را گرفتار حریق کرده باعث شهادتشان شده اند.سر نایلونها را گره زدیم وبردیم کنار جسد قبلی پشت آیفا گذاشتیم.به محل سایر دسته های گروهان ارکان هم سر زدیم ولی جسدی پیدا نکردیم. به پیشنهادِ یکی از بچه هاو موافقت ستوان نوری قرارشدحالا که تااینجا آمده ایم سری هم به خط مقدم بزنیم .نرسیده به خاکریز خودی با نیروهای پاسدار صلح سازمان ملل روبرو شدیم. آنها با خنده و روی خوش از مااستقبال کردند. یادم میایدکه یک سیاهپوستِ قدبلندآمریکائی ویک فیلیپینی ریز نقش هم بینشان بود. چیزی که در آن لحظه برایِ من خیلی جالب بنظر میرسید این بود که برای اولین بار بدون اسلحه و با خیال راحت از خاکریز خودی عبور کردیم، از کنار نیزاری که مابین دوخاکریز بود و همیشه دوست داشتم کنارش بنشینم  رد شدیم و همراه با افسرِ فیلیپینی وارد مقر گروهان عراقیها شدیم  .این نخستین باربود که سربازان عراقی را از نزدیک و بدون ترس و واهمه می دیدیم .عراقیها دور هم جمع شده نوار عربی تندی گذاشته ،دست هم را گرفته و میرقصیدند.آب یخ وشربت و شیرینی و‌میوه جاتشان هم براه بود.عراقیها بر خلاف انتظارمان برخورد گرمی با ما کرده و یک نوع شیرینیِ محلیِ مغز دار همراه با شربت خنکی باطعم نعناع تعارفمان کردند که همگی خوردیم و درآن هوای داغ بینهایت چسبید. نمیدانستم این پارادوکس را چگونه حل کنم. آن اسکلتهای سوخته و زجری که صاحبانشان هنگام زنده زنده سوختن کشیده بودند . آنِ دستی که با شقاوت بریده شده بود . غارتِ مغول وارِ سنگرها و این برخورد گرم و رفاقت وار.مغز کلوچه...مغزِ داغان شده یک انسان....در حالیکه کلوچه و شربت میخوردم گوشه ای نشستم . سه نفر از بچه های خودمان شادی کنان وارد جمع آنهاشده ، دستشان را گرفتتد و دقایقی دایره وار رقصیدند.دیگر نه خبری از دشمنی بود و نه ترس و تنفر. مردانی که روبروی من شاد و خندان داشتند پایکوبی میکردند همانهائی  بودند که یک ماه قبل دیدنشان مساوی با مرگ و اسارت بود. همین ها بودند که یک ماهِ قبل کیلومترها واردخاک ما شده و اجساد بسیاری بر جای نهاده بودند. آیا آنهاذاتاً وحشی و بیرحم بودندیا شرایطی ویژه که نوعی از تنازع بقاست آنها را وادار به چنین اعمالی کرده بود؟ آیا آنها آدمهای خوبی بودند؟...آدمهای خوبی نبودند؟....شاید دریک برهه زمانیِ دیگر  میتوانستیم دوستان خوبی برای هم باشیم. منظره ای که داشتم میدیدم براین نظر صحه مینهاد.یکی از عراقیهاکه متوجه انزوا و قیافه فکور من شده بودبااشاره سر به داخل آن جمع شاد دعوتم کرد و من بالبخندی برلب و دستی بر سینه از وی تشکر کردم. شاید او همان نگهبان عراقی بود که چندماه قبل برایم از بالایِ تپه نارنجک انداخت یا آنی که میخواستیم اسیرش‌کنیم و موفق نشدیم.احتمالش زیاد بود  این رقصندگان خوشحال همانهائی باشند که سوله بهداری را آتش زده و یا دست آن بسبجی را قطع کرده اند. برایم غم انگیز بود که هیچوقت نمیتوانستم این چیزها را بفهمم. چند دقیقه بعد به دستور نیروهای یونیماگ به عقب برگشتیم و دیگر هرگز آن منطقه را ندیدم. مهردادمیخبرمهردادمیخبرSat, 19 Sep 2026 21:38:35 +0330https://virgool.ir/@m_65838809/دونده-تنهای-شبهای-گورستانداستان-کوتاه-uvsdethc20qm‍🔸دونده تنهای شبهایِ گورستان نوشته : مهرداد میخبر🔲 پدرم چند کامیون داشت که به دست راننده داده بودشان.ازآن خانه موروثیِ قدیمی بیرون آمده بودیم و توی یک بنای تازه سازِ مدرن زندگی میکردیم.کمی آنسو تر از کوچه ما بر فراز یک تپه بزرگ گورستان یهودیها قرار داشت. یک قبرستان قدیمی که زمانی دور کلیمیان قصرشیرین از آن استفاده میکردند. آن زمان من ۹ ساله بودم.آقا ایرج که کامیون کمپرسیِ پدرم دستش بود، یک خانه تک و تنها داشت که درفاصله ای کم از آن گورستان بناشده بود و مسیر رسیدن به خانه او از میان قبرها ی کهنه میگذشت که بیشترشان روی خود یک تکه سنگ بلندحکاکی شده داشتند.در آن دوران من روزگار ترسناکی را میگذراندم  چون اغلب شبها به دلیل اینکه خانه آقا ایرج تلفن نداشت میبایست برای بردن پیغام پدرم به درِ خانه شان میرفتم. برای یک پسرِ خردسالِ اهلِ خواندنِ داستانهای مهیج و ترسناک که تخیلی قوی دارد، این وحشت بزرگی بودکه مجبور باشد در دل سیاهیِ شب از لابلای قبرها عبور کند و به روی خودش هم نیاورد که میترسد.این ترسِ پنهانِ غیرقابلِ ابراز حتی روی درس و مشقم هم تاثیر سوء میگذاشت و مخصوصاً هنگامیکه غروب آفتاب نزدیک میشد و من خدا خدا میکردم که پدرم پیغامی برای آقاایرج نداشته باشد، دیگر به هیچ چیز نمیتوانستم فکر کنم بجز وحشت و اضطرابی که گریبانم راچسبیده بود.من از ۴ سالگی به اینطرف مادری نداشتم که به روحیاتِ من توجه داشته باشدولی پدرم آنقدرها هم بی توجه نبود و حتی چند باراز من پرسیده بود که آیا میترسم یانه ولی شرم حضور و غروری که داشتم مانعم میشد حقیقت را به او بگویم بطوریکه هیچکس از ظاهرمصمم و محکمم نمیتوانست متوجه شود که چه وحشت عمیقی در دل دارم.منِ بزدل باآن ظاهرِ غلط انداز اینگونه خودم را به خانه آقاایرج میرساندم :در حالیکه رگهایم بشکلی تصاعدی داشت مملو از آدرنالین میشد از همان درِ خانه خودمان شروع به دویدن میکردم و هنگامیکه ردیف خانه ها با چراغهایِ روشنِ سردرِشان تمام میشد و به ابتدای قبرستان میرسیدم ناگهان شدت دویدنم چند برابر میشد . توی قبرستان انگار داشتم پرواز میکردم. گام اول به زمین نرسیده بود ، گام بعدی میآمد و پی در پی پاهایم به زمین گورستان کوبیده میشد و فنر وار به هوا میجهیدم وآنهنگام که به درخانه ایرج آقا میرسیدم خدا خدا میکردم اهل خانه فوراً در راباز کنندتا مرده ای بیرون نیامده و مرا به داخلِ گورش  نکشیده است.فقط چند لحظه مکث در آن سکوتِ مطلق کافی بود که دهها سکانس دهشتبار بر پرده خیالم منعکس شود.منِ مغرور حتی در آن حال هم سعی میکردم بر خودم مسلط باشم . کنار درب منزل آقاایرج مکثی میکردم و آرام در را میکوفتم که نکند کسی بفهمد ترسیده ام.اگر آن غرورِ کاذب رانداشتم شاید بمحض باز شدن دربِ خانه تنِ لرزان خودم را درآغوشِ شخصی میانداختم که در را باز کرده است!آن شبهای جهنمی ماهها ادامه داشت تا اینکه یک شب متوجه شدم پدرم داردتویِ گوشیِ تلفن آقاایرج راخطاب قرار میدهد.یک چیزی درونم مشعوفانه مرتعش شد.بله؛  آقاایرج هم صاحب خط تلفن شده بود و من دیگر مجبور نبودم دونده تنهایِ شبهایِ گورستان باشم.به کنجی خزیده پتو روی سر کشیدم و از فرط شادی گریه ای خفه و آرام را شروع کردم. نه کسی فهمیده بود که تا آن لحظه شبهای ترسناکم را چگونه گذرانده ام و نه حالا کسی میدانست که دارم خجولانه بخاطر حالِ رقت انگیزم به پهنای صورت اشک میریزم .اکنون که به حال نزار آن شبهای اسارت در چنگالِ وحشت و گریه بی صدایِ شب آخرِ رهائی میاندیشم میفهمم که من حتی با خودم هم رودر بایستی داشتم چون فکر میکردم نباید از هیچ چیزی بترسم وآن ترسِ من از گورستان یک بیماریِ غیرعادی و عجیب غریب است که کسی جز من به آن مبتلانیست.مهردادمیخبرمهردادمیخبرSat, 19 Sep 2026 16:16:07 +0330https://virgool.ir/@m_65838809/نوزادی-در-نایلنداستان-کوتاه-arsnqdrc4bit نوزادی در نایلون نوشته مهرداد میخبر‍ 🔲 تا آنجا که حافظه ام یاری میکند این اولین مواجهه من با مقوله مرگ بوده است.گمان میکنم حدود ۵ سال داشتم ،کوچکترین عمه ام یک جاری داشت که ساکن شهرستان کرندغرب بودند و گویا برای زایمان به قصرشیرین آورده بودندش که متاسفانه نوزادش مرده بدنیا می آید.زن همراه با شوهرش و عمه ام منقلب و گریان در آستانه در اتاق ایستاده بودو یک نایلون در دست داشت. زن بینوا اختیارِ بدن مرتعشش را از کف داده بودو بخصوص دستانش آشکارا میلرزیدند .ابتدا تصور کردم عروسکی در آن نایلون گذاشته اند ولی حالِ نزار او ،ضجه های جانکاهش و فریادهائی که  میزد به من فهماندآنچه دارد به ما نشان میدهدو همدردی میطلبد نوزادیست که پیش از تولد، به دلایلی جان داده است.جزئیاتِ بعدی که اصلاً یادم نیست ولی دقایقی بعد نایلون حاویِ نوزاد در دستان من و دو خواهرانم بود. نمیدانمِ آن مادرِ داغدار و همراهانش رفته بودند یا نه ولی میدانم که وظیفه دفن کردن آن گل پرپر شده بر عهده ماسه نفرگذاشته شده بود.خانه ما در اصل خانه پدری و موروثیِ خانواده بود که ماو یکی از عمه هایم در آن زندگی میکردیم .آن خانه بزرگ کنار رودخانه ای بنا شده بودکه از وسط شهر میگذشت. حیاطِ خانه یک درِ پشتی داشت که بسمت درختزاری باز میشد و در فاصله ای حدوداً بیست سی متری رودخانه الوند جریانی خروشان داشت. در حالیکه همراه با خواهرانم زیر یک درخت تنومند چاله ای میکندیم، همزمان من به جنینِ داخل نایلون نگاه میکردم. او نارس نبود بلکه یک آدمِ کامل بود با دست و پا و انگشتهای قشنگ و هیکلی به اندازه یک عروسک متوسط . پوستی سفید و رنگ پریده داشت باچشمانی درشت و بسته و دماغ و دهنی که کامل و زیبا بودند. بند نافش کنار بدنش آویزان بود. هنگامی که چاله طبق سفارش بزرگترها به اندازه کافی گود شد نوزاد را با همان نایلونش توی چاله گذاشتیم و خاکها را رویش ریختیم و ....تمام.🔹این قضیه آنزمان برای من یک سرگرمی بچگانه بود و یک ابراز وجود و اثبات لیاقت در برابر بزرگترها برایِ انجام کاری مهم نه لزوماً اتفاقی عمیق که باید به آن بصورتی جدی اندیشید. کودک داخل نایلن برایم بیشتر یک عروسک بود تا انسانی مانندِ خودم که حالا مرده باشد.مقوله مرگ برای یک کودکِ ۵ ساله قابل درک نیست چون او به اکثر رویدادها بعنوان یک بازیِ بچگانه نگاه میکند و من هم در آن دوران از این ویژگی مستثناء نبودم.آنروز همراه باخواهرهایم بارها به محل دفن سرزدیم تا مطمئن شویم حیوانی نوزادرا بیرون نکشیده باشد.روز بعد به پیشنهاد یکی از بزرگترهاتخته سنگ تقریباً بزرگ و سنگینی روی آن قبر کوچک گذاشتیم و  بتدریج موضوع از یادها رفت ولی تصاویر آن روز تهِ ذهن من تا همین حالا بشکلی پررنگ باقی مانده است و بعنوان اولین مواجهه ام با مرگ بیشتربه یک کودکانه فانتزی شبیه است تا تقابلی جدی و غم انگیزمهردادمیخبرمهردادمیخبرSat, 19 Sep 2026 16:13:08 +0330https://virgool.ir/@m_65838809/جان-سخت-xyfwicpvuunnنوشته مهرداد میخبر(داستانی که می خوانید کاملاً واقعی میباشد وبیان مو به موئیست از تجربیات من در دوران خدمت سربازی که مصادف بود با جنگ رژیم وقتِ عراق بر علیه کشورمان )#################################بعداز یک مرخصی۱۳ روزه، شب اولی که به منطقه برگشتم وقتی متوجه شدم گروهبان نگهبان نام مرا درلوح نگهبانی نوشته  بد جور کفری شدم و این قضیه بقدری برایم سنگینن بود که چند روز بعد به بهانه ای واهی که ربطی به نگهبانی و اینجور چیزها نداشت از خجالتش درآمدم و فحش بارانش کردم.  گروهبان نگهبانهای گردان معمولاً هوای بچه های تازه رسیده را داشتند و شب اول در حقشان ارفاق میکردند ولی این یکی انگار با من لج بود.از شبی که گردان ۲۲۰تانک توسط سازمان مجاهدین ضربه خورده و متلاشی شده بودیک پست نگهبانی هم در ارتفاعات پشت گروهان ارکان گذاشته بودند که از محل دسته و سنگرها یمان خیلی دور بودطوریکه باید حدود ۱۰ دقیقه در تاریکی راهپیمائی میکردیم و از تپه ای نسبتاً مرتفع هم بالا میرفتیم تا به دیدگاهِ نگهبانی برسیم.بخاطرِ بُعدِ مسافت اغلب شبها از سرکشیِ پاسبخش هم خبری نبود و توی آن ظلمات و خلوتِ دهشتناک آدم واقعاً میترسید. من بیشتر از آنکه از کماندوهای عراقی یا مجاهدین بترسم که بیایند سرم را از پشت با گبوتین ببرند از اجنه و موجودات خیالی وحشت داشتم و گاهی به سرم میزد که برای فراموش کردنِ ترس با تلفنِ قورباغه ایِ داخل دیدگاه زنگی به مخابرات گردان بزنم و مثلاً بگویم یک چیزی دیده ام که دارد تکان میخورد و بعداً بگویم نخیر اشتباه دیدم، گراز بود ! این شیطنتی بود که بعضیها میکردند و من هیچوقت نکردم گرچه وسوسه انجامش همیشه قلقلکم میداد.از سمت جنوبِ گردانِ ما بتدریج تپه ها کوتاهتر و زمین مسطح میشد تاجائی که در دوردست (فکه) آغاز میشد که تحویل لشگر ۷۷ بود. فکه ناحیه ای بی آب و علف و‌پوشیده از رَمل است که میگفتندکمتر از دوسالِ قبل در حمله دهم اردیبهشت عده زیادی موقع عقب نشینی در آن منطقه سرگردان بیابانها شده و از تشنگی به شهادت رسیده اند.هنوز نیم ساعت از پستم نگذشته بود که در آسمانِ فکه صدها منور چترگشودند تا صحنه یک نبردِبزرگ را نورپردازی کنند.به علت فاصله بعیدی که وجودداشت زیبائیِ بدیع و چشم نوازی دیده میشد و صدای انفجارها بسیارضعیف بگوش میرسید .روز بعد از طریق رادیو مجاهد شنیدیم که عملیاتی بنام "آفتاب"در فکه انجام داده اند و بازهم نعره شادی و رجز خوانی برای کشتن سربازهایِ هموطنشان گوش فلک را کر میکرد.طیِ دو سالی که من در متن جنگ حضور داشتم شاهدِ نابرابریِ فاحش درمقدار تسلیحات و توان سخت افزاریِ دوطرفِ نبرد بودم. عراقیهاگاهی حتی بدون آنکه قصد حمله داشته باشد منطقه را زیر آتشِ بی هدفِ گلوله های سنگین قرار میدادند.صفت "بی هدف"را از این بایت بکار میبرم که بسیاری از گلوله هایشان در محلهائی منفجر میشد که هیچ نیرو یا تاسیسات نظامی وجود نداشت و معلوم بودفقط قصد قدرت نمائی و عرض اندام دارند و این عمل آنها نشان میداد که  جنگشان بیشتر روانیست و برای تاثیر بر روح و روانِ ما‌مثل ریگ پول خرج میکنند و از پول مفتِ نفت مایه میگذارند. من هیچوقت ندیدم که توپخانه ایران بدون هدف خطوط عراق را زیرآتشِ حجیم بگیردو به جرات میتوانم بگویم که در مقابل هزار شلیک عراق،پاسخ ایران فقط یک شلیک بود که حتماً آنهم حساب شده بود.شناختی که من براثر تجربیات و مشاهداتم در طول دوران جنگ و با مطالعاتِ بعدیم در مورد جنگها و ملتهای دیگر جهان بدست آورده ام این است که برخی از ملتها مثل ملت ایران دارایِ یک پیوستگی و اتحادِعمیق و زیر پوستی هستند که درهنگامه های سخت مانند هجومِ بیگانگان آشکار میشود و سازوکارش اینچنین است که با وجود تنوعات قومی،قبیله ای و مذهبی و اختلافات ریز و درشتی که وجود دارد، ملت هنگام روبرو شدن با نیروی متخاصمِ بیگانه همه دشمنی ها را کنار گذاشته و متحد و یکپارچه به مقابله میپردازند و اجازه تصرف یا دست اندازی به دشمن نمیدهند در حالیکه در بسیاری از کشورهای خاورمیانه مانند عراق و افغانستان چنین اتحادی وجود ندارد و اختلافاتشان را حتی هنگام جنگ با ببگانگان نیز همچنان بقوت ادامه میدهند و بهمین دلیل نمیتواننددفاع درستی انجام دهند.خصیصه مورد نظرکه نوعی منیتِ کارساز و‌مفید است باعث میشود ملتی رنگارنگ تحت لوایِ یک نام ویک پرچمِ بنام وطن  اختلافاتشان به ائتلاف مبدل شود .بعد از عملیات مجاهدین که به لشگر همجوارِما ضربه بزرگی زده بود،تکاپوئی درسطحِ گردان پدید آمدو معاون گردان طیِ جلسه ای که با دسته ما گذاشت گفت که تیپ دستور داده گردانها برای آگاهی ازتحرکاتِ جدیدِ ارتشِ عراق و تخلیه اطلاعاتی و جلوگیری از غافلگیری، از خط عراق اسیر بیاورند.فقط همین ، یک دستور که شفاهاً به ماابلاغ شد و بقیه کارها را باید خودمان انجام میدادیم.همه هیجانزده بودیم . من ، منوچهر،آراز و چند نفر دیگر داوطلب شدیم و همراه با سرگروهبان در تاریکیِ قبل از شفق با لندکروزر بسمت خطِ گروهان سوم حرکت کردیم. براساسِ مندرجاتِ لوحِ نگهبانی بعثیها که بتازگی توسط بچه ها زیر یکی از دیدگاههایِشان پیداشده و تاریخش هم جدید بود، پستِ نگهبانیِ دیدگاهِ خاکریز دوم ساعت ۶ صبح تمام میشد وپس از آن ساعت دیدگاه خالی میشدو ما میتوانستیم از خط دوم عبور کرده و به خطِ یکم نفوذ کنیم بنابراین دقت در محاسبه ساعتِ دقیقِ حرکت بسیار واجب و حیاتی بود.ساعت هایمان را باهم میزان کرده و پشت معبر گروهان صبر کردیم تا عقربه آمد روی ساعت ۶‌ و ۵ دقیقه، سپس به آرامی از گذرگاهِ خروجیِ خاکریز خارج شدیم و پس از مسافتی کوتاه به شیار وارد شدیم ،غافل ازاینکه در حال ارتکاب چه اشتباه هولناکی هستیم.این اشتباه مربوط به غفلت از یک نکته بدیهی بود.ساعتِ رسمیِ کشورِ عراق نیم ساعت عقب تر از ساعت ایران است و در واقع ماداشتیم بدون استتار و اختفا بسمت دیدگاهی می رفتیم که فکر میکردیم خالیست ولی نگهبان داخلش بود و رویِ ما دیدِ کامل داشت.متاسفانه رده هایِ بالا فقط دستور میدادندوبجز تمرینات بدنی و بعضی از آموزشهای سخت افزاری ،هیچگونه آموزش تکنیکی یا علمی درمورد جوانبِ دیگرِ کار وجودنداشت و نیروی متخصص و خبره ای در کنارمان نبود که برایِمان برنامه ریزی کند.در واقع همه چیزاز طراحی تا انجام چنین عملیات حرفه ای و خطر ناکی بر عهده خود ما گذاشته شده بودو فرماندهانِ عالی رتبه  برای جان و سلامتیِ ما کمترین ارزشی قائل نبودند.به نقطه ای رسیدیم که شیار تمام میشد.باید از ِآن خارج شده و باعبور از تپه کوچکِ انتهای شیاربسمتِ دیدگاه میرفتیم. سرگروهبان و بقیه بچه ها داخل شیار ماندند و من با وسواس تمام باز هم ساعتم را چک کردم . ۶ و ربع بود. طبق قرار قبلی، ابتدا منوچهرومن و پشت سر من بافاصله، آراز که بچه گنبد بوداز شیار خارج شده و پشت تپه کوچکی که کنار شیار بود توقف کوتاهی کردیم. منوچهر دستورِ آغاز حرکت را داد و از استتار تپه خارج شدیم.تا دیدگاه عراق حدود ۲۰ متر باقی مانده بود و ما بسرعت به زیرِ آن رسیدیم . ناگهان متوجه تغییر رفتارِ عجیبِ منوچهر شدم . با دستانش اشارات گنگی به من کرد و با مشت به پشت من کویید. سپس با سرعت تمام به سمت عقب گریخت و من تنها ماندم. نفهمیدم منوچهر به چه منظور آن اشارات را کرد وچرا گریخت. همینطور که گیج و منگ بودم صدائی مرا متوجه سمت چپم کرد و دیدم که از سینه کشِ خاکریز نارنجکی بسمت پائین در حال قِل خوردن است. نارنجک پس از برخورد به مانعی در سینه خاکریز و موازاتِ سرِ من متوقف شد و تا من سر به پائین خم کردم  با صدائی مهیب منفجر شدو ترکشها ازبالای سرم رد شدند. من که هنوز نفهمیده بودم چه شده است از رویِ غریزه بسرعت به سمت عقب دویدم و خودم را به پشت تپه رسانده و داخلِ شیار پرت کردم.همگی با آخرین توان بسمت خطِ خودی گریختیم و مثل همیشه آتش خمپاره عراق چند ثانیه بعد همه جارا به جهنم مبدل کرد.در حقیقت ما با ناشیگری از یک پستِ نگهبانی ساده و روتینِ عراقیها برای خودمان کمینی خطرناک ساخته بودیم و به عقلِ ما یا حتی سرگروهبان باتجربه مان نرسیده بودکه ساعت رسمیِ دو کشور باهم متفاوت است و باید این مورد را در نظر بگیریم. شاید از ما که همگی سربازانی جو ان و بی تجربه بودیم انتظاری نمیرفت ولی سرگروهبان  بعنوان یک پرسنل کادر ارتش که  آن زمان پنجمین سال حضورش در جبهه بود نباید به این مورد بی توجه میبود و البته دردناک تر از همه بی خیالی و سهل انگاریِ سران گردان و تیپ بود که ما را در چنین موقعیتِ خطیری به خودمان واگذاشته بودند.پس از جان به در بردن از حادثه انفجارِ نارنجک باورِ بی مرگی در من رشد بیشتری کردزیرا دلایل قانع کننده ای برایش داشتم.من ابداً بخاطر زرنگی، هوش سرشار یا مهارت و ورزیدگی از آن حادثه جان به در نبرده بودم.نه تنها در همه ماموریتهای گشتی کاملاً متکی به سرگروه بوده و خودم شخصاً هیچ تدبیر یا نقشه ای در راستایِ احتیاط واستتار نداشتم بلکه بطرزی نگران کننده بی خیال بودم.مثلاً در تشخیصِ موقعیتهای جغرافیائیِ مناطق مورد شناسائی و بخاطر سپاری و رصدِ عوارضِ زمین درمسیر رفت و برگشت بشدت ضعیف عمل میکردم وبهیچوجه اهمیتی نمیدادم. به سرپرست گروهِ گشت کاملاً اطمینان میکردم و خودرا به وی میسپردم بطوریکه میتوانست با ارتکاب خطا براحتی مرا در منجلاب خطر بیاندازد.اکثر بچه ها ، حتی آنها که بعداز من آمده بودند یک نقشه کُلی از پستی بلندیها ، شیارها ونیزارهای مابین خطوطِ گردان با خط عراق را ناخودآگاه در ذهن خویش ذخیره کرده بودند ولی من لازم نمیدیدم که تصاویربه درد بخوری از آنها در حافظه داشته باشم . شاید قابل باور نباشد ولی در جریانِ تمامیِ گشتیها غرق عالمِ شخصیِ خود،کمترین توجه را به وضعیت خطیری که در آن بودم داشتم وگرچه ظاهراً احتیاط میکردم ولی در درون خودم معتقد بودم که نیازی نیست برای حفظِ جان به مراقبت و پایِشِ اطراف بپردازم.یک جورهائی احتیاط و ترس و مراقبت را فقط بازی میکردم!معمولاً در موقعیتهای پرچالش، اضطراب باعث میشود که انسان به کوچکترین تصویر، تحرک و صدا حساس شود و بطور غریزی به اطرافش توجهِ صد در صدی بکند در حالیکه من حینِ شناسائی گوئی در صحنه یک نمایشِ مهیج هستم و انگار نه انگار در معرض دید و آتش مستقیم دشمن بودم و در هر قدم امکان داشت به مین، تله انفجاری یا کمین و گشتیِ عراقی برخورد کنم.این حالات را همقطارانم به حساب شجاعت و زرنگیم میگذاشتند و مرا یک آدم نترس و فروتن میدانستند در حالیکه فقط خودم میدانستم اینگونه نیست.من شجاع نبودم بلکه درسهائی که از رخدادها گرفته بودم مرابه این باور رسانده بود که لحظه مرگ مقدراست و خواهی نخواهی فراخواهد رسیدپس ترسیدن یا نترسیدنِ من هیچ چیزی را عوض نمیکند. من فقط باید با رخدادها همراه شوم و بدون آنکه قبل از هر ماموریتی به خطرهایِ آن فکر کنم وتردید و نگرانی به خود راه بدهم، با اطمینان و آرامش پیش بروم و اجازه بدهم که در لحظه تصمیمهای مقتضی گرفته شود.اولین بار بود که به یک حقیقت بزرگ پی میبردم:(هنگامی که به لحظه حال اطمینان میکنی نه خودِ تو بلکه نیروئی برتر تدابیر و عکس العملهایِ مقتضی را پردازش میکند)این اولین جمله از مانیفستِ شخصیِ من محسوب میشد و کشفی خارق العاده بود.برای نخستین بار توانسته بودم به تفسیری شسته رفته و قابل بیانِ از هستیِ خود دست پیدا کنم. این روشنائیِ کوچک که بر من میتابید تاثیراتش را به شکلِ شجاعت، طمانینه و زرنگی نشان میداد.جسارت در من قوت گرفته بود.بی آنکه از ماموریت قبلی درس عبرتی گرفته و فهمیده باشم اسیر آوردن از خط عراق کار من و امثالِ من نیست مجدداً در ماموریت دوم نیز که هولناکتر پیش رفت داوطلب شدم.از نظر سران رده های بالای تیپ خط گروهان دوم برای این عملیات مناسب تشخیص داده شده بود زیرا مابین خاکریز ما و خاکریزدومِ عراقیهاشیاری عمیق وجودداشت که دقیقاً تا ابتدای میدان مین ادامه پیدامیکرد و پس از میدان مین هم  خاکریزِ عراق کم ارتفاع بود و شیب ملایمی داشت.طبق معمول با افسران گردان هیچ جلسه ای نداشتیم وحتی یادم نمیآید شب قبل از آن عملیات خودمان هم دورِ هم نشسته  و نقشه به درد بخور و کاملی کشیده باشیم.مثل دفعه قبل همه چیز را به شانس و اقبال وانهاده بودیم .فرمانده گروه بهروز ، بچه کرمانشاه و رفیق علی احمدِ مرحوم بود.یکی از بیگلوها، قادری بچه تبریز، رضا بچه گرگان ،‌من و دو نفر دیگرهم که اسمشان رابیاد نمیآورم اعضای گروه بودند.بعداز عملیاتِ مجاهدین خلق در فکه که تحرکاتِ دشمن شدت گرفته بود  پست نگهبانیِِ خاکریزِ دوم عراق که قبلاً فقط از تاریکیِ شب تا ۶ صبح برقرار بودحالا بی وقفه و۲۴ ساعته ادامه داشت و این تغییرات رده های بالا را نگران میکرد و باعث میشد گرفتن اسیر رابرای کسب اطلاعات ضروری بدانند وبرانجام آن اصرار بورزند.همگی داخلِ شیار نشسته بودیم . آن شیار عارضه ای طبیعی و شکل گرفته از سیلابهایِ گرمسیری بود که عمقی بیشتر از قدیک انسان داشت. بیگلو با خوشحالی و غروری رقتبار چاقویِ ضامن دارِ کارِ زنجانش را از غلاف چرمیِ متصل به فانوسقه  خارج کرد و به من نشان داد سپس بآهستگی با فارسی دست و پاشکسته ای که در طول یک سالِ اخیر همانجا یاد گرفته بود گفت: اینو ببینه ها...خودشِ خیس میکنه...آره...عراقیِ بیشرف...بعد ادای زدنِ چاقو به حریف را درآورد. به او اخم کردم و بااشاره فهماندم که ساکت باشد.من که میدانستم آن بینوا هیچ آموزشی ندیده ودر برابر هر خطری بشدت آسیب پذیر است ولی خودش انگار خبر نداشت.بهروز که جلوتر از ما در انتهای شیار مشغول استراق سمع بود برگشت و آرام گفت: خوبه... کیا میرن؟ پس از نگاهی کوتاه که مابینمان رد و بدل شد و بیگلو سرش را پائین انداخت، تصمیم گرفتیم من و رضا و قادری اقدام کنیم. از انصراف بیگلو راضی بودم زیرا اگر او داوطلب میشدمن همراهیشان نمیکردم.الآن که فکرش را میکنم انگشت به دهان میمانم که چگونه تا این اندازه غیر حرفه ای و بچگانه عمل میکردیم. ما حتی انتخابِ  نفراتِ پیشرو را نیز قبلاً مشخص نکرده بودیم و تصمیماتِ اساسی و خطیر همانجاو همان لحظه داشت اتخاذ میشد.طبق اطلاعاتی که داشتیم داخل کانال نگهبانِ ثابت و مستقر وجود نداشت وفقط یک نفر بصورت سیار در بین دیدگاهها حرکت میکرد و خط را میپائید .آرام و بااحتیاط به بیرون سرک کشیدم. دیدگاه خالی بود.همگی گوشهارا تیز کردیم .باد نمیوزید و سکوتی عمیق بر محیط حکمفرما بود.هر سه نفر سرهایمان را بهم نزدیک کرده و پس از مکالمه ای کوتاه و سریع تصمیم بر این شد که بعد از عبور از سیم خاردار، ابتدا من و سپس آندو بصورت سینه خیز خود را داخل کانال بیاندازیم و در نقطه ای مناسب کمین کرده، منتظر رسیدن نگهبانِ عراقی بمانیم.رضاگردنبندِ اللهِ دور گردنش را بوسید  : یا خدا به امید خودت...یاامام رضا...بزودی از معبر میدان مین که علامات مشخص کننده داشت عبور کرده،به دو ردیف سیم خاردار حلقوی رسیدیم. با اینکه لحظاتی قبل از داخل شیار سیم خاردارها رادیده بودیم ولی به فکرمان خطور نکرده بود که چگونه از آن عبور نمائیم و حالا مانده بودیم که چه تدبیری باید اندیشید. کمی آنطرفتر متوجه یک تابلو ی ترکش خورده شدیم که روی آن به خط عربی چیزی نوشته شده بود .تابلو به دو نبشیِ تقریباً بلندجوش شده بود و انگار برایِ کمک به ما آنجا گذاشته شده بود.عجب شانسی!آنرا برداشته و روی حلقه های سیم خاردار گذاشتیم. سنگینیِ تابلوباعث شد حلقه ها بخوبی روی زمین بخوابند و راه هموار شود.من براحتی از روی نبشی ها قدم برداشته ،به آنسو رفتم .آنگاه روی زمین چمپاتمه زده وچشمانم را به دریچه دیدگاه دوختم.همانطور که چشمانم میخِ دیدگاه بودو منتظر عبور و پیوستنِ رضا و قادری بودم صدای نواختنِ سوت آهنگینی از داخل کانال خون را در رگهایم منجمد کردوپیش از آنکه قادرباشم حرکتی انجام دهم نیم تنه یک سرباز عراقیِ تفنگ بردوش در دهانه دیدگاه پدیدار شد . پس از کمتر از یک ثانیه که با وحشت وحیرت به هم زل زدیم ازجاجهیدم به درون حلقه های  سیم خاردار پانهادم و به دام افتادم زیرا از شدت سرآسیمگی بجای آنکه مجدداً از روی نبشی ها عبور کنم خودرا به داخل حلقه های بهم گره خورده انداخته بودم .هرچقدر برای رهاشدن تقلا میکردم بیشتر گیر میافتادم و خارهای سمج اجازه نمیدادند خارج شوم . یک‌پا را بر میداشتم پای دیگرم گیر میکرد .بقدری تقلا کردم که اسلحه از دستم افتاد. رضا و قادری بسرعت به کمکم آمده،بازوانم را چسبیده و با تمام قدرت بسمت خودشان کشیدند. شلوارم از ران به پائین   تکه پاره شد و خارهای تیزِ متصل به سیمها خراشهائی  عمیق بر پاهایم  انداختند . عاقبت چون سیم خاردارها فرسوده بودند و شکستگیهائی داشتند باکوشش آندو از آن مهلکه بیرون آمدم . تمام این اتفافات بیش از سه یا چهار ثانیه بطول نیانجامید.در آخرین لحظه که پیکرم  داشت توسط رضا و قادری کشیده میشد دست دراز کردم و در حالیکه دهها خراش عمیق  نیز بر دستم می افتاد موفق شدم کلاشینکف راکه میان سیمها معلق مانده و هنوز برزمین نیفتاده بود بیرون کشیده و در حالیکه غرق خون بودم راه گریز را پیش بگیرم.قادری و رضا که از نجات من مطمئن شده بودند بسرعت گریختندو من بقدری سرآسیمه و هراسان بودم که معبر را گم کردم و به قسمتی از میدان مین وارد شدم که مینهایِ پیدا و پنهانِ آن خنثی نشده بودند. بسرعت تمام میدویدم و نمیدانم چگونه منی که هول بودم و اینهمه اشتباه میکردم توانستم از میان آنهمه مینِ ریز و درشت عبور کنم و‌پایم روی هیچکدامشان نرودو باز هم نمیدانم چرا طیِ چند ثانیه ای که در تیررس نگهبان عراقی بودم شلیکی بسمتم نکرد.هنوز هم بعد از گذشتِ این همه سال جواب هیچکدام از این سوالها برایم روشن نشده و فکر میکنم اگر محافظیِ قدرتمنددر ضمیرِ من حاضر نبود،در آن حادثه قطعاً باید کشته میشدم. خلاصیِ من از میان دوحلقه بزرگِ سیم خاردار، شلیک نکردن نگهبان ونرفتن پاهایم روی مین سه معجزه بود که در عرض کمتر از ۱۰ ثانیه اتفاق افتاده بود.🔹مثل همیشه شلیکهای سبک و سنگین عراقیها امانمان نداد و انفجارهای پی در پی خط را به آتش کشید. هنگامیکه از معبر خاکریز خودی وارد محوطه گروهان شدیم متوجه شدم سربازها که چند نفرشان مشغول والیبال بودند به درون سنگرها دویدند.توانم تحلیل رفت و کنار یکی از سنگرها برزمین سقوط کردم.به پاهایم که نگاه کردم آه از نهادم برخاست. آش و لاش شده بودم.رضا کمکم کرد و مرا به داخل سنگربرد. بقدری شلوارم خون آلود بود که از رفتن به داخل امتناع کردم و همانجا توی کفش کن نشستم.در آن لحظات گرچه داشتم از درد به خود میپیچیدم ولی خوشحال بودم که اسلحه ام را جا نگذاشته ام.قضیه محافظت از اسلحه یکی از مهم ترین ترین مشغولیات ذهنی و فکری یک سربازبودبطوریکه واقعاً حفظ اسلحه بر حفظ جان ارجحیت داشت.اگر سربازی اسلحه سازمانی اش را از دست میداد مبدل به یک بدبخت کامل میشد زیرا نه تنها باید غرامت آنرا که مبلغ هنگفتی بود پرداخت میکرد بلکه ماهها زندانی میشد و بعداز آن  اضافه خدمت میخورد. هیچ توجیه و دفاعی هم برای دادگاهِ ارتش قابل قبول نبود.این حادثه تتمه تردید من نسبت به تقدیر را از بین برد و به من اثبات کرد که اگر قرار بر مردنِ شخص نباشد هیچ عاملی نمیتواند باعثش شود و آنرا پیش بیاورد. این حقیقت در مورد هر رخدادِ دیگری نیز میتواند صادق باشد.نمیتوانست اتفاقی یا شانسی باشد که سرباز عراقی در طول زمانی بیشتر از پنج ثانیه که ماسه نفر مشغول تقلا کردن و در تیررسش بودیم نتوانسته باشد اسلحه اش را از روی دوش برداشته و به ما که هدفهای سهل الوصولی بودیم و کمتر از ۵ متر بااو فاصله داشتیم شلیک کند.نجات از میان دوحلقه بزرگ سیم خاردار که ارتفاع آنها تا زیر کمرم میرسید هم اتفاقی نبودو نکته عجیب تر عبور ازآن میدان مین هولناک بود. هنوز گامهایم را که از کنار مینهای آشکار از زیر خاک برداشته میشد بیاد دارم. من دقیقاً توانسته بودم گامهای شتابزده ام را مابین مین ها بگذارم و مهمتر از همه اینکه آن میدان تعداد زیادی مین پنهان در زیر خاک و تله انفجاری هم داشت که من به هیچکدام از سیمهای آنها نخورده بودم. با وجود آنهمه خراش و زخم کسی مرا به بهداری گردان منتقل نکرد که  دست و پاهایم را پانسمان کنندزیرا اصولاً چنین جراحاتی جزئی محسوب میشدندو خودمان میبایست درمانش میکردیم . شانس آوردم که یک شلوار دیگر هم داشتم که بپا کنم ولی غصه مهمِ دیگرم این بود که باوجود بی پولی در مرخصیِ بعدی میبایست شلوار جدیدهم میخریدم .به یگان که رسیدم به کمک رضا زخمهایم را باآب گرم شستیم سپس رضا که کمی با درمانهای سنتی آشنائی داشت  مقداری پارچه پشمی را آتش زد ،خاکسترِ آن را روی جراحاتم گذاشت و با چند پارچه تمیز زخمها را محکم بست. محکمیِ پانسمان برایم دلچسب بودو حس خوبی  به من میداد . اصلاً دوست نداشتم این زخمها باعث شوند لنگ بزنم  و ضعفم آشکار شود بهمین دلیل سعی میکردم باوجود دردی که داشتم درست راه بروم و خم به ابرو نیاورم.از رضا و قادری تشکر کردم زیرا اگر آنها ترسیده بودند و میگریختند من میان حلقه هایِ سیم خاردار توسط سرباز عراقی  تیر باران شده بودم‌.پایانپایان(بهمن۴۰۲)مهردادمیخبرمهردادمیخبرSat, 19 Sep 2026 10:51:38 +0330https://virgool.ir/@m_65838809/تقلای-بیهودهداستان-کوتاه-kwapymihdq3c‍ 💢تقلای بیهوده(داستان کوتاه)           نوشته: مهرداد میخبر(داستانی که می خوانید کاملاً واقعی میباشد وبیان مو به موئیست از تجربیات من در دوران خدمت سربازی که مصادف بود با جنگ رژیم وقتِ عراق بر علیه کشورمان)🔹 مجموعه حوادثِ زندگی هر انسانی بتدریج جهان بینی و نگرش او به هستی را شکل میدهد و این در مورد من نیز صادق است. این حقیقت که موعد مرگ هر فردی معین است و کسی نمیتواند آنرا به تعویق بیاندازد یکی از برجسته ترین و راسخ ترین باورهای من است و ماجرائی که در ادامه میآید نقشِ مهمی در شکل گیریِ این باور داشته است.چندروز بود که یک  سرباِز جدید یا بقول نظامیها" آش خور" به دسته اضافه شده بود . روالِ کار اینگونه بودکه پس از ترخیص یا شهادت یکی از افرادِ هریگانی فرد دیگری جایگزین میشد و "عبدالله" کسی بود که پس از شهادت علی احمد به ما پیوست تاجایِ خالیِ او پرشود.اوکه به تازگی دوره آموزشی را تمام کرده بوداز شهر اسلام آباد غرب میآمد و جوانی ناپخته، غیر اجتماعی و بشدت منزوی بود .اعتماد به نفسش بسیار ضعیف بود و روی حرکاتش کنترل کمی داشت . همواره مرددو دستپاچه بود و دسته گل به آب میداد بطوریکه هیچکس قبول نمیکرد بااو همسنگر شود . میزانِ دستپاچگی اودر حدی بود که سرگروهبان هنوز رضایت نداده بود اسلحه تحویلش بدهند وهمین خصوصیات باعث میشد که کسی نخواهد اورا به سنگرش راه بدهد. همه بچه ها چهار چشمی میپائیدنش که دست به اسلحه ها یا نارنجکهای توی سنگرها و زاغه مهمات نزند و فاجعه ای ببار نیاورد.بقول بخشی: "دست و پا چوبی" بود.با وجود نارضایتیِ کلیه افراد عاقبت سرگروهبان منصف توانست اورا در سنگر چندنفر از بچه های ترک زبانِ اهل اطراف زنجان جای بدهد ولی به آنها قول داد که اگر نارضایتیشان ادامه دار بود جایش را مجدداً تغییر دهد. جالب این بود که همسنگرهایش حتی یک کلمه هم فارسی بلد نبودند. البته فارسی را میفهمیدند ولی نمیتوانستند حرف بزنند بطوریکه سرگروهبان موقع حرف زدن باآنها باید یکی دیگر از بچه هارا که تبریزی بود بعنوان مترجم همراهش میبرد.خلاصه عبدالله شد همسنگر "بیگلو"ها که سه تا پسر عمو بودند و "خدائی" که اوهم هم آبادیِ بیگلوها بود و البته برای عبدالله همزبان نبودن به آن چهار نفر زیاد سخت نبود چون خودش هم ساعتی یک کلمه حرف نمیزد.در جلسه ای که منصف با بچه های دسته گذاشت این راهم گفت که عبدالله یتیم است و تنها فرزند یک مادر پیر میباشد و چون راه و چاه بلد نبوده  و کس و کاری نداشته نتوانسته معافی بگیرد واضافه کرد که خودش سعی میکند دنبال کارش را بگیرد که شاید معاف از خدمت و یا حداقل معاف از رزم شود.سپس منصف بااشاره به دست و پا چلفتی بودن عبدالله از ما خواست که نگذاریم گشتی برود و هروقت نوبتش میشود یکی از ماها بجایش ماموریت را قبول کند‌ که نکند بلائی سر خودش بیاورد و مادر بیچاره اش بیچاره تر بشود.هیچکس بااین پیشنهاد مخالفت نکرد چون واقعاً چاره ای نداشتیم و حضور او در گروه گشتی غیرممکن بود . حتی برای فردای آن روز که اولین نوبت گشت عبدالله بود من داوطلب شدم.حدود سه ماه از این جریان گذشت. البته بعداً که اسلحه تحویل گرفت قرار براین شد که هر کس بجای عبدالله گشتی میرود یک نوبت ازنوبه های نگهبانیش  بر عهده عبدالله بیفتد تا نه سیخ بسوزد و نه کباب.البته نگهبانی دادنهایش هم حکایتها داشت. منصف به او گفته بود که حق آزاد کردن ضامن اسلحه را ندارد وگرنه اضافه خدمت میخورد . پاسبخش هم بیشتر از هرکسی به او سر میزد و هوایش راداشت.تابستان فرارسیده بود و گرمایِ شدیدی بر منطقه مستولی بود. گاهی به "پل الزهرا" که روی رودخانه "دویرج" قرار داشت میرفتیم برای آب تنی وبعضی روزها هم که فرمانده گردان اجازه میداد ده دوازده نفری جمع میشدیم و میرفتیم سمت پل کرخه که گلوگاهِ منطقه بود و سی چهل کیلومتردور از خط . دویرج آب آرام و کم عمقی داشت ولی کرخه چیز دیگری بود. رودی وسیع و پهن و عمیق که شنا در آن کار هرکسی نبود .‌فقط افرادی مثل منوچهر و بخشی که بچه شمال بودند از پسِ شنا در آن برمیآمدند و کسی مثل من که دست وپاشکسته شنا میکردم جرات نداشت توی نقاطِ عمیقش برود.یک روز ظهر بچه ها بارو بندیل بستند که بروند پل الزهرا و تنی به آب برسانند. من که شب قبل از دست پشه ها نتوانسته بودم بخوابم و تازه آنشب هم میبایست پاس اول نگهبان ورودی دسته می ایستادم ترجیح دادم نروم تابتوانم چند ساعتی بخوابم . عبدالله، بیگلوها، بخشی و منوچهر هم بودند‌. تویوتا راه افتادومن هم در سکوتی که برایم غنیمت بودتخت گرفتم خوابیدم.با صدای غلغله ای که در وسط محوطه بلندبود از خواب پریدم و از سنگر بیرون زدم. اولش فکر کردم اشتباه دیده ام ولی جلوتر که رفتم هیکلی را دیدم که پشت لندکروزر افتاده و روی سروسینه اش چفیه انداخته اند. از منوچهر که دم دستم بود قضیه را پرسیدم.منوچهر در حالیکه به خودش فحش میداد گفت : اگه من نمیرفتم رویِ پل اونم پشت سرم نمیومد🔹آن هیکلی که کف لندکروزر افتاده بود جسد عبدالله بود.باورم نمیشد.۲۵ نفر سعی کرده بودند جان انسانی را حفظ کنند ونگذارند جلوی گلوله مستقیم دشمن برود ولی حالا نه با گلوله و ترکش، بلکه براثر شیرجه زدن از رویِ پل مرده بود.بقولِ بخشی اینطوری مردن آنهم در جبهه (مُفت مردن) بود.ماجرای دردناکی که اتفاق افتاده بود از این قراربود:عبدالله تقریباًبه ضعفهایش آگاه بود . همیشه سعی داشت بر عدم اعتماد بنفسش فائق آید و در این مورد تمرین میکرد بنابراین پس از اینکه میبیند اول بخشی و بعداز آن منوچهر از روی پل به داخل رودخانه شیرجه های زیبا و‌پرقدرتی میزنند به هیجان میآید و او هم میرود روی پل و شیرجه میزند ولی بدلیل دستپاچگی که خصلت ثابتش بود نمیتواند شتاب بگیرد وداخل آب بپرد و از آن ارتفاع که حدود ۶ متر میشد  با شکم روی سنگهای زیر پل افتاده و درجا جان به جان آفرین تسلیم میکند.همگی مثل آدمهائی  که کلاه گشادی سرشان رفته است دمغ بودیم چون این حادثه مثل یک دهن کجیِ بزرگِ تمسخرآلود توی ذوق همه مان زده بود.منوچهر میگفت : ما که خیلی کمکش کردیم تقصیر خودش بود.خادم دوست که آنروزبه رودخانه نرفته بود و خودش را مبرا از تقصیر میدیددر جواب منوچهر گفت : نخیر یَرَه اون که بنده خدا حواسش نبود شماها بایدهواشو میداشتین. آخه شیرجه؟ اونم همچین شیرجه ای؟.... اون مادرمرده راه که میرفت این پاش به اون پاش لگد میزد. اونو چه به شیرجه....اَی باباولی آیا واقعاً کسی تقصیر داشت یا عبدالله مقدر بودکه همینقدر عمر کند ؟این حادثه خیلی واضح داشت به من میگفت که باتقلا کردن چیزی را نمیشود تغییر داد حتی اگرشمار این تقلا کنندگان بسیار باشند. آنچه که باید رخ دهد بی شک اتفاق میافتدولی ته ذهنم یکی انگارداشت به من میگفت : نه اینطوری هم نیست که نشود چیزی را تغییر داد. اگر اراده خدا بی برو برگرد لازم الاجراست پس کمک و فداکاری و ایثار به چه کار میآید؟آن زمان میدانستم که جوابی برای این ابهام هست ولی بلدش نبودم. تجربیاتِ بعدیم در سالهای بعد به من فهماند که اگر بتوانیم در مقامِ مشاهده گرِآگاه و در لحظه اکنون ثابت شده و بی خلل باقی بمانیم میتوانیم با اراده کُل بیامیزیم و سهمی از قابلیتهایِ آن داشته باشیم و با آن قابلبتها تغییراتی مثبت در جهتِ آرامشِ بیشتر و بی درد شدن ایجاد نمائیم.تسلیم بودن و ‌پذیرفتن اصلاً به این معنا نیست که  بنشینی و فقط نگاه کنی و حسِ مقهور بودن و بیچارگی داشته باشی بلکه واژه تسلیم و پذیرش معنائی ورای آن معنای مرسوم را دارد . تسلیم و پذیرش درصورتی ارزشمند است که توام با هشیاری باشد و نه از سر ناتوانی و اجبار . انسان هشیار خودِ توهمی را به خودحقیقی تسلیم میکند. او خودِ حقیقی راتمام و کمال میپذیرد و در واقع آنی میشود که (هست) ‌. یعنی یک وجودِمشرِف بر اوضاع و رخدادهاکه از هیچ اتفاقی شوکه نمیشود و درحالت پیشرفته یِ چنین وضعیتی، حتی پیش از اتفاقات آنهارا حس میکند و خودرا با آن اتفاقات وفق داده شده و هماهنگ میابد.🔹گرچه آن موقع نظر بخشی در مورد مرگ عبدالله قابل قبول بنظر میرسید ولی حالا که فکرش را میکنم او "مفت" نمرد . آن اتفاق نظر و فداکاری و توجه محبتِ امیزی که برای کمک به وی و مادر پیرش در میان بچه ها پدید آمد یک تمرین برای انسان بودن، شفیق بودن و دور شدن از فردیت بود و نتیجه اش این بود که همه ما ۲۵ نفر که جوانهائی بودیم در ابتدای راه زندگی، یاد گرفتیم که اتصالی محکم مابین انسانها هست و وجود واحد است . اگر وجود یکی نبود ما چرا میبایست به فکر عبدالله میبودیم و کمکش میکردیم؟ اصلا زندگیِ او یا مادرش چه ربطی به ماداشت؟هر موجودی ذاتاً آگاه است و یکی از مولفه های مهم و بنیادین این آگاهی همانا پیوستگی و درهم تنیدگیست . یعنی همه انسانها و حتی سایر موجودات میدانند که با سایر باشندگان یکی هستند و فاصله و تفاوتی وجودندارد. این آگاهی در جاهائی خودش را نشان میدهد و باعث میشود آدمیان بدون هیچ توقع یا چشمداشتی در حق یکدیگر مهربان باشند و ایثارکنند وگرنه چه دلیلی میتواند باعث شود که یک آدم بخاطر همنوعی که اورا نمیشناسد ایثار کندو از داشته های خودمایه بگذارد؟ چیزی بجز درک عمیقِ (یکی بودن) نمیتواند کوشش وفداکاری در راه کمک به کسان دیگر را توجیه نماید.پایانمهرداد میخبر(دی ماه۱۴۰۲)مهردادمیخبرمهردادمیخبرSat, 19 Sep 2026 00:33:10 +0330https://virgool.ir/@m_65838809/ساقیداستان-کوتاه-wwf1x0onjbemنوشته : مهرداد میخبر(داستانی که می خوانید کاملاً واقعی میباشد وبیان مو به موئیست از تجربیات من در دوران خدمت سربازی که مصادف بود با جنگ رژیم وقتِ عراق بر علیه کشورمان )💢 مشمول خدمت سربازی شدم ومن بقدری دنبال هیجان و تجربه های چالش برانگیز بودم که درنگ نکردم، فوراً دفترچه آماده به خدمتم را گرفتم و پس از دوره سه ماهه آموزشی درپادگان تیپ ۲ زنجان به جبهه اعزام شدم. آنزمان بعضی از خانواده ها فرزندان ذکورشان را که در سن سربازی بودند پنهان میکردند که  جانشان حفظ شودزیرا بگیر و ببند کم نبود . ایست بازرسی هائی در پلیس راهها یا گلوگاههای شهری بود که مشمولین را میگرفتند و حتی گاهی دمِ درب خروجی سینماها مامورهای کمیته مدارک را چک میکردند و اگر جوانی کارت دانش آموزی، دانشجوئی،پایان خدمت ،معافی و یا برگه مرخصی و دفترچه آماده به خدمت نداشت او را سوار  مینی بوس میکردند و میبردند.🔹 یکی دوروزمرا به گروهان یکم تویِ خط مقدم دادندولی بعد ازیک مسابقه فشرده آمادگیِ جسمانی و تیراندازی که برای تکمیل پرسنل دسته شناسائیِ گردان انجام گرفت، تفنگ دوربین دارِ ژ۳ قنداق کشوئی تحویلم دادند و شدم تک تیرانداز دسته .سنگرهای دسته شناسائی۳ کیلومتر پشت خط قرارداشت ودونفر از بچه کرمانشاهیها بنامهای علی احمد و بهروزهمینکه فهمیدند بچه قصرشیرین هستم دعوتم کردند همسنگرشان شوم. پائیز وزمستان هم گذشت و کم کم داشتیم به نوروز سال ۶۶ نزدیک میشدیم .در آن فصل از سال منطقه ابوقُرِیب هوای مرطوب و خنک و خوشبوئی داشت وپر بود از تپه ماهورهای سرسبزو وجدآور. دراین ناحیه که منطقه ای مابین دشت عباس و فکه است جز شبها و موقع نگهبانی خبری از سرما نبود و البته سرمای استخوان سوزی هم داشت. روزها زیر نور آفتاب علفزارهای بلند ودرخشانِ مملو از شقایق هرآدمی را میتوانست عاشق و شاعرکند وحتی اگر کسی استعدادعاشق شدن وشعرگفتن را نداشت لااقل قوه فهمیدنشان را پیدامیکرد.آنجا آدم با استعدادکم نداشتیم. آدمهائی که میرقصیدند و ترانه میخواندند. زوزه عبور گلوله های توپ آرشه ویلون را و انفجارهای دورو نزدیک سنج و تمپو را برایشان تداعی میکرد تا لطافت و خشونت تنگِ هم نشسته باشندو رفافت کنند و شورِ زندگی جریان داشته باشد.علی احمد صدای خوبی داشت.شنیدن ترانه خوانیِ او و دیگرهمقطارهایم برای او لین بار بمن فهماند که موسیقی وترانه و آواز را دوست دارم.منی که تاآن سن و سال مثل اغلب جوانان اهل گوش دادن نوارکاستهای روز نبودم و خواننده ها رادرست نمیشناختم در جبهه به یک عاشقِ حریص و پیگیرِ موسیقی و ترانه تبدیل شدم. علی احمد ۲۵ سال داشت ولی مثل۵۰ ساله ها نشست و برخاست میکرد . شبها با چندتا از بچه های اهل حال دور هم جمع میشدند، نوبتی ترانه میخواندند و میرقصیدند .علی احمد حتی در آوازخوانی هم متشخص بودو وقارداشت .حرفهای معنادارمیزد و حتی وقتی میخندید و شوخی میکرد سبکسر بنظر نمیرسید.اما من نه آوازخواندن بلد بودم و نه رقصیدن و از این بابت خجلتزده میشدم واحساس کمبود میکردم."خادم دوست" که حدود سی سال داشت و اغلب نشئه بنگ بود ترانه کَجَکی را میخواند وافغانی میرقصید. میگفتند توی چهارمین سال سربازیش است و تازه از شش ماه فرارش برگشته .هر چند ماه یکبار فرار میکرد و پس از مدتی یا بر میگشت یا اورا میگرفتند. خدمتش از سال ۶۱ تا آنزمان طول کشیده بود."بخشی" که رشتی بود و زن و بچه دار، انگار فقط آوازِ" یه روزی بوشوم کونوس کَلَه" را بلدبودو در حین خواندن یک رقص مخصوصِ محلی و پرتحرک را نیز اجرا میکرد که خنده برلب مینشاند.  "مجید" یک بچه تهرانِ مودب ،آراسته و سوسول بود . آنزمان به این تیپ جوانها "پانک"میگفتند. میگفت همه ترانه های داریوش راحفظ است ."شقایق" و"علی کنکوری"را برایمان میخواند و هروقت هم که یکی از بچه تهرونها خارجی میخواند "بِرِیک "میزد .و اما علی احمد.او ترانه های سنگینِ کردی مثل ترانه های" رزازی" و"خالقی"را میخواند و یادم هست که "ساقی"  از ترانه های معروف رزازی و "مرضیه" از تصنیف های اندوهبارِ خالقی راخوش میخواند.مجیدگرچه کُردی نمیدانست ولی عاشق این بودکه  شبها زیر نورِ نارنجی رنگِ فانوس، علی احمد ساقی را برایش بخواند و او کیف کند .مجید با علی احمد مثل دوتا برادر بودند.او اکثر مواقع درسنگر ما بود و حتی بعضی شبها آنجا میخوابید.علی احمد سعی میکرد با من هم رفیق و خودمانی باشد ولی بدلیلِ ابهتی که داشت من  نمیتوانستم به او نزدیک شوم. بیشتر بعنوان یک بزرگتر باتجربه وعاقل نگاهش میکردم و حس میکردم فاصله ای بینمان است. او گاهی که میخواست سر شوخی را بامن باز کند ، چون بچه قصرشیرین بودم "شیرین شَمامَه" خطابم میکرد که معنای آدم دوست داشتنی را میدهد.🔸دسته شناسائی چند روز یکبار میبایست گشتی میرفت ،کروکی و گزارش  به رکن ۲ لشگر تحویل میداد و وضعیت خط را از نظر تغییر و تحولات برای فرمانده های  رده بالا تشریح میکرد.روال کار اینطور بود که گروه شناسائی میبایست صبح هاساعتی قبل از طلوع آفتاب در خط مقدم حضورداشته و در دل تاریکی بطرف خاکریز دشمن حرکت میکرد.همگی کتانی و جلیقه ضد گلوله میپوشیدیم . یک نفراز قدیمی ترها سر گروه و مسئول رسم کروکی ونوشتن گزارش بود، جلوتر از همه میرفت و دوربین دید درشب هم تحویلش بود ،یکنفر هم بی سیم چی بود و من هم هروقت که نوبتم میشد معمولاً پست تامین را داشتم و میبایست اطراف وپشت سر را پایش میکردم.شبهائی که روز بعدش شناسائی داشتیم از نگهبانی معاف بودیم ولی پاس بخش حدود ساعتِ ۴ صبح بیدارمان میکرد ، چند خشاب را که شب قبل پرکرده بودیم با دوعدد نارنجک به فانوسفه هایمان آویزان میکردیم و آنهائی که کلاشینکف داشتند یک خشاب زاپاس هم وارونه با کش شلوار به خشاب اصلی میبستندکه در صورت درگیری ،عوض کردن خشاب سریعتر انجام شود .آماده شدنمان بیشتر از یک دقیقه طول نمیکشیدو بعدش با لندکروزرِ مستقر در دسته که راننده اش بچه قُم بود جاده خاکیِ پرپیچ و خم و پراز فراز و نشیب را در آن هوای مسحور کننده که عطرِ سرمست کننده ای داشت بطرف خطِ یکی از گروهانهایمان که از طرف رکنِ۲ انتخاب شده بود بسرعت می پیمودیم.یکی از بچه های قدیمی بنام منوچهر که بچه شفت از توابع رشت بود، سر نترسی داشت و ترسوهای دسته همیشه دعا میکردند بااو گشتی نیفتند چون گاهی عشقی به قلب میدان مینِ عراق میزد، یک گونی مین و چاشنی باخودش میآورد و تشویقی و مرخصی میگرفت. حتی یکبار از فرمانده گردان خواست که اجازه بدهد بروداز داخلِ دیدگاه اسیر بگیرد . اجازه داده شد ولی منوچهر موفق نشد .وقتی بالهجه رشتی قصه را  تعریف میکرد مو بر بدن آدم سیخ میشد :_ یاتَرک پست کرده بود یا رفته بود دس به آب، قبلش صداشو میشنیدم آخه،بیشرف آواز میخوند ولی وقتی سیم خارداررو رد کردم و سینه خیز خودمو تو کانال انداختم نبودش. آخ آخ، اگه بودش به جون مادرم الآن کَت بسته اینجاخدمت سرگرد بود و میدادم پوتیناشو بازبون برق بندازه.منوچهر عشق ماجراجوئی و ریسک داشت نه عشق شهادت چون اصلاً به کشته شدن فکر نمیکرد. شاید اوهم مثل من مرگ را خیلی دور و غیر واقعی میدانست. منوچهربااینکه یک کشاورز زاده ساده بود وتحت آموزش بخصوصی قرارنداشت ولی ذاتاً یک رزمنده بود،بدن ورزیده ای داشت. مار و آفتاب پرست میگرفت و کباب میکرد و‌میخوردو بااینکه صاحب زن و بچه بود از هیچ چیز نمیترسید. تکیه کلامش این بود:_  آدم یه بار بیشتر میمیره برار؟.... اون یه بارم که دست خدا ست؟ ...وقتش که رسید هرجا باشم میمیرم. چه تو رختخواب، چه رو خاکریز عراق چه تو دستشوئی!گرچه شوخ و خونگرم بود ولی اهل رقص و آواز نبود و توی شب نشینی ها مثل من ساکت مینشست. اوایل بخاطر این خصلتش با او احساس نزدیکی میکردم و خوشحال بودم که آدمی مثل خودم پیداشده و تنها نیستم ولی بعداً که شروع کرد به جوک گفتن و خنداندن بچه ها بازهم حسِ کمبود و حقارت بسراغم آمد چون من حتی جوک هم بلد نبودم . اصلاً توی جمع هنری نداشتم که از خود نشان دهم.بی باکیِ منوچهر میانِ سایر بچه ها کم کم موجب یک نوع رقابت شد. بچه ها از هر شهر و زبانی سعی میکردند خودشان را از نظر شجاعت اثبات کنند تا از اهالیِ شهرهای دیگر عقب نمانند. بعدها این مدل از رقابت موجب ماجراهایِ تلخی شد.🔹آنروز علی احمد سرگروهِ گشت بود ومن که  نگهبانِ پاس آخرِ سنگرِ فرمانده گردان بودم سوار شدنشان به لندکروزر را از روی تپه مشرف به محوطه دسته میدیدم.قد علی احمد حدودِ ۱۸۰ سانت بود و عادت داشت که هنگام ماموریتها شلوار کردیِ چهل تکه بپوشدو فانوسفه را روی آن ببندد .همه بچه ها سوار پشت وانت شدند و علی احمد که مرادیده بود اسلحه اش را روی دست گرفت و فریاد زد: _شیرین شَمامَه....با بیحالی بعلامت سلام دست بلند کردم و او ادامه داد:ساتی نِیونِمَت عِمرِم تَمامَه..(معنی : ای دوست داشتنی، اگر ساعتی نبینمت میمیرم)و بعددر حالیکه ادای رقصِ چوپی درمیآورد  و پا برزمین میکوفت کنار راننده سوار شد.ساعت ۹و نیم صبح که از خوابِ عمیق پس از نگهبانی بیدارشدم هنوز گروه برنگشته بودندو این عادی نبود .هنگامی نگرانیها فزونی گرفت که حدود ساعت ۱۱  تلفنی اطلاع دادند حادثه ای رخ داده و بچه های شناسائی دچار مشکل شده اند.مجید که گفته بودم خیلی از لحاظ احساسی با علی احمد قرابت داشت رفت که از فرمانده دسته اجازه بگیرد برای رفتن به خطِ گروهان یکم یعنی همان جائی که بچه هابرای شناسائی رفته بودند.سر گروهبان منصف فرمانده دسته که بنظر میرسید از یک چیزهائی خبر دارد از من خواست که بچه ها را وسط محوطه جمع کنم .سپس درحالیکه بغض کرده بود خبر شهادت علی احمدو دونفر از بچه های گروهان یکم را اعلام کرد.🔹مجید بیشتر از بقیه بچه ها بی تاب و پریشانحال بود وشاید تنها کسی که نتوانست اشک بریزد من بودم .من ماهها باعلی احمدزندگی کرده و هم سفره بودم واتفاقاً با یکی دیگر از شهدا هم که جزو گروهان یکم بود اوایل اعزامم به جبهه چندروزی هم سنگر بودم و‌میشناختمش ولی گریه نمیکردم چون نمیتوانستم عمیقاً باورکنم که آدمها میمیرند. همچنان مثل قبلترها مرگ برایم جدی نبود و باورش نکرده بودم. فکر میکردم که زندگی بااینهمه عمق و شکوهش نمیتواند در یک آن با انفجاری تمام شود.صداها،حرکات،معانی مهربانیها، ظرافتهای هنرمندانه، غرورهای مردانه انقدر خوب هستند که حتماً یک جائی ابدی میشوند.آنروز هیچکس نتوانست نهار بخورد و ماشین غذا بدون اینکه توقف کند  به خواست بچه ها برگشت.حدود ساعت یک بعدازظهر خبررسید که شهداء را منتقل کرده اندوالآن کنار گود زورخانه هستند . همگی بسمت گودی که تازگیها به پیشنهاد علی احمد و کوشش او و بقیه بچه ها ساخته شده بود دویدیم و کنار میلهائی که علی احمد بادست خودش و بااستفاده از پوکه های توپ وچوب و سیمان ساخته بود پیکرهای آن سه را دیدم و توانستم علی احمد را از روی قدبلند و شلوار کردی چهل تیکه اش بشناسم . صورتش را سمت زمین نهاده بودند که دیده نشود و یک طرف بدنش متلاشی شده بود. نگاه کردن به آن منظره سخت بود. اولین بار بود که جسد انسانی را از نزدیک میدیدم .بسرعت از محل دور شده ، درجائی دورتر ایستادم و سرم را پائین انداختم.ساعتی بعدپیکرها را به اندیمشک منتقل کردند و سرگروهبان منصف که بچه ها را توی سنگر خودش جمع کرده بود پس از قرائت فاتحه. اینگونه ماجرا را شرح داد:علی احمد از میدان مینِ عراق یک عدد مین والمرا را بدون خنثی کردن برداشته، میآورد داخل سنگر همشهریش و از او میخواهد که برای خنثی کردن کمکش کند. رفیقش وارد است ولی تا میخواهد سیم دوشاخ را برای درآوردن چاشنی زیر شاخکها فروکندانگشت علی احمد به شاخک میخورد و مین عمل میکند.  🔸کسانی که با انواع مختلف مین آشنائی دارند والمرا را که یکی از کشنده ترین و حساس ترین مین هاست خوب میشناسند . چند شاخک روی کلاهک آن قرار دارد که فقط با یک حرکتِ جزئی، سوزن را آزاد و چاشنیِ اولیه را منفجر میکند. انفجار چاشنیِ اولیه باعث میشود خرج کمکی آتش بگیرد و استوانه حاویِ تی ان تیِ آمیخته با صدها ساچمه کشنده که تهِ آن به کابلی وصل است نیم متر بالا بیاید و کشش کابل چاشنیِ ثانویه و استوانه را منفجر کند. این مین جهنده  نه بر روی زمین و زیر خاک بلکه بین زمین و هوا منفجر میشود و محال است کسی از انفجارِ آن جان بدر ببرد.از نظر من آن پیکر خونین و زوال یافته نمیتوانست علی احمد باشد زیرا آن صدا و لحن گیرا و آن معرفت و محبت همراه با غرورو مردانگی نمیتوانست بمیرد. جسمی که کنار گود زورخانه افتاده بود حامل آن خصوصیاتِ شایسته و زیبا نبود .هنگام غروب همه بچه ها به کنج سنگرها خزیدند . منهم گوشه ای زانو به بغل گرفتم و در فکر فرورفتم.این سوال برایم مطرح شد که آن زندگی الآن کجاست؟ مسلماً در آن بدنِ ویران شده نیست زیرا اگر بود بدن چنان حال نزاری نداشت .گوشهایم هنوز صدای گرم علی احمد را میشنید که  ترانه ساقی را میخواند:_ ساقی؛ بُوم تیکه شَراوی هُو سالَه...بی خُوم ، بَسلامَتی اُو جوتَه چاوَهساقی جامی از آن شراب هفت ساله به من بده تا بخورم به سلامتی آن یک جفتِ چشم. دلم گرفته بود. تنهائی کنار گودزورخانه رفتم و آنجائی که ساعتی قبل میزبان پیکر بیجان علی احمد بود نشستم . از خودم پرسیدم : چرا باید کسی برای مرگ علی احمد زاری کند؟مگر قرار نبوده امروز و اینطوری بمیرد? بقول منوچهر هرآدمی یکبار میمیرد نه بیشتر وآن هم که از ازل ثبت شده و معلوم است پس غصه چه چیز را باید بخوریم ؟ آدمها درست همان موقعی میمیرند که باید. نه زودتر و نه دیر تر. اصلاًساقی جام شرابش را داده و او نوشیده است. مگر خودش هم همین را نمیخواست؟بعدش نسیمی وزید و حس کردم فریادِ شادِ علی احمد را بسمت گوشم آورد  :...ساتی نِیونِمَت عِمرِم تَمامَه🔹در منطقه ابوقریب، بین خاکریز ما و عراقیها نیزارهائی وجودداشت که در گرگ و‌میش سحرگاهان رطوبتِ خنک و دلچسب و بوی مسحورکننده ای از آنها به مشام میرسید ومن همیشه آرزو داشتم آن برکه ها جایِ دیگری بودند تا میتوانستم دقایقی کنارشان بنشینم ودر حالیکه آن عطرِ خدائی را استشمام میکنم به صدای عبور باد از میان ساقه های بلند نِی گوش فرادهم .آنجا همه چیز پاک و ساده و شاد بود مثل آدمهایش. مثل جوانهایش.آه زمین، زمینبرایِ تو و به رویِ تو چه خونها که ریخته نشد و  تو هرگز نفهمیدی هر دست به دست شدنت چه نفسهائی را برید و چه کالبدهائی را بی جان کرد.پایان(بهمن ماه۱۴۰۲)مهردادمیخبرمهردادمیخبرSat, 19 Sep 2026 00:01:37 +0330https://virgool.ir/@m_65838809/قضاوت-شعر-oajcwhq0lg35‍ ‍ ‍ ‍     (انتشار این اثر در فضای مجازی با ذکر نام شاعر بلامانع میباشد ولی هر گونه استفاده دیگر بدون اجازه صاحب اثر ممنوع است)     🔸 (قضاوت) 🔸چشم میبندیم بر تقصیرخویش،میگشائیم لب به لعنِ دیگران.مانمیبینیم عیب خویش را،لیک میبینیم عیب دیگران.برمنزه بودن خودغره ایم،درخیال خویش همچون بره ایم.دیگران درچشم ما غرق گناه،ما به زعمِ خویش به از دیگران.درقضاوت شهره شهریم ما،بس که تنها رفته ایم به محکمه.در مجازات نیزمابس خبره ایم،انقدر که سرزدیم ازدیگران مهرداد میخبر(آبان۱۳۹۹)آنقدر که سرزدیم از دیگران.مهردادمیخبرمهردادمیخبرFri, 18 Sep 2026 00:17:40 +0330https://virgool.ir/@m_65838809/تبشعر-fmzn5dhtbzcb ‍ ‍(انتشار این اثر در فضای مجازی با ذکر نام شاعر بلامانع میباشد ولی هر گونه استفاده دیگر بدون اجازه صاحب اثر ممنوع است)‍ ‍ ‍ ‍ ‍ ( تب )شاعری پیر میگذشت ازپلناگهان در انتها لحظه ای ایستاد.قرص چهره پرنور.سروقامت رعناگشت زِمزمه هایِ مگویِ عمرِ او فریاد:هان! ای سنگین خفتگانِ تب زده و بیماربه خودتان کمک کنید،غفلت نورزید،زنهار!برون فِکنیدخورشیدتان زدرونکه لبریزیدوسرشارازپرتوانوار.آفتابید،اما فرورفته درخویشتنبتابید بی ادعاوبی قرار.نکِشید دربندِ خِسَت،گرمیِ کائناتتا که بیمار نمانیدونباشید تب آلوده و زار.مرحمت فرمائید عشق بر دیگرانای سنگین خفتگانِ تب زده وبیماربه خودتان کمک کنید،غفلت نورزید،زنهار!            ...شاعرپیربگذشت از پلماندپژواک فریادش در تکرارسنگین خفتگان اما،همچنان بیماردریغا...بانگ فریاداو نکردشان بیدار!     مهرداد میخبر(بهمن۱۴۰۲)مهردادمیخبرمهردادمیخبرFri, 18 Sep 2026 00:13:23 +0330https://virgool.ir/@m_65838809/قصرویرانبخش-نهم-و-پایانی-ss8qykqxqutmنوشته: مهرداد میخبرفصل نهمانتشار مجددِ کُل یا بخشهائی از این داستان(فقط در فضای مجازی باذکر نام نویسنده بلامانع است اماچاپ یا اقتباس بدون اجازه صاحب اثر ممنوع میباشد.( فصل تلخ آوارگی)در حال ویرایش.... تا خودِ اسلام آباد،کامیون یک نفس و بدون توقف رفت وخوب یادم است هنگامیکه از گردنه بالا طاق صعود کردتازه فهمیدم پائیز است .باد خنکی که از لابلای چادر ماشین بداخل میوزید حالم را جا آورد و جان تازه ای به من داد.اکنون به منطقه ای رسیده بودیم که خارج ار تیررس گلوله های آتشبار سنگین دشمن بود و این،برای ما نعمت بزرگی بشمار میآمد.دراسلام آباد کامیون درنگی کردو عده ای برای آشامیدن آب یا خرید خوراکی و چیز های دیگر پیاده شدند.دائی هم رفت پائین رفت. مردم شهر با تعجب مارا نگاه کرده و در باره مان از یکدیگرسئوالاتی میکردند. زنی میانسال پیش آمد و از خانمی جوان که کنار مادرم نشسته بود پرسید:- خانم ،شما هم جنگزده هستید؟زن جوان که اولین بار بود لفظ جنگزده را میشنید خنده اش گرفت .نمیدانست چه جوابی باید بدهد.مادر بجای او جواب داد:- بله عزیزم،ما آواره ایم .بقول شما جنگزده ایم.همه دارو ندارمان را در قصر جا گذاشته ایم و میبینی که دست خالی به اینجا آمده ایم.ولی راضی هستیم به رضای خدا.راضی هستیم به فرمان امام خمینی. مالمان را داده ایم جان عزیزانمان را داده ایم و اگر خمینی امر کند جان خودمان را هم میدهیم.زن میانسال که پیدا بود از رک بودن مادرعافلگیر شده سری بعلامت تاسف جنباند و دور شد .زن جوان از مادرپرسید:- ناراحت شد؟- نه ،تعجب کرد .انتظار داشت دو دستی توی سرمان بزنیم و زنجموره کنیم که وای بر ما...خانه و زندگیمان را از دست داده ایم ، بیچاره ایم ...و اینجور چیزها . ما ناله نکردیم و توی سرمان نکوبیدیم و او متعجب شد.همین! آخر دختر جان کم بلائی سرمان نیامده است.آن خانم نمیدانست که اگر ساکت و خونسرد اینجا ایستاده ایم بخاطر اینست که قبلاًهمه گریه ها و ناله هایمان را کرده ایم و دیگر اشکی برای ریختن نداریم احتمالاً او فکر میکرد ما از همان روز اول بی خیال بوده ایم .البته حق دارد که این فکر را در موردمان بکند زیرا حتی تصور مصائبی که ما در این مدت کوتاهدمتحمل شده ایم برای او مشکل است.من که ناظر آن مواجهه ومکالمه بودم گفتم:- مادر وای بحالمان...چه بکشیم ما جنگزده ها از این به بعد؟! یک جوری نگاهمان میکرد پدر آمرزیده که انگار با یک مشت قَره قَره(کولی) طرف بود.یاد سُوقی ها(رانده شدگان)ی عراقی افتادم. حال و روز الآن ما مثل آنهاست.و براستی که همینگونه هم بود .بعدها عده ای از مردم شهر های استان که متاسفانه دید خوبی نسبت به آوارگان جنگ نداشتند، به آنها بمثابه جیره خورانی که باعث تمام کمبودهای ناشی از جنگ هستند نگاه میکردند. آن افراد ناآگاه و کوته نظر آزار و اذیتهای روحی زیادی نسبت به آوارگانِ جنگ اعمال نمودند و با زخم زبانهائی بد تر از زخم شمشیر قلبهای مجروحشان را بیش از پیش نیشتر زدند.همانطورکه داشتم جاده کوهستاتی و پیچ در پیچ را از زیر نظر میگذراندم متوجه وانت تویوتای زرد رنگی شدم که با فاصله ای پشت سرمان پیش میآمد.وانت مزبور در نظرم بسیار آشنا بود وهمانطور که داشتم به مغزم فشار میآوردم تا آن را به یاد بیاورم، بعد از منطقه ناودار و سرِ گردنه "سرمیل" ، هنگامیکه رانتده برای خنک کردن موتور کامیون آنرا در شانه خاکی جاده متوقف کردکنارمان ایستاد و عمو محمود از آن پیاده شد.اوپیش آمد،باحسین و دائی و همه برادر زاده هایش روبوسی کرد .من از همان بالای کامیون دستم را دراز کردم و دستانش را گرفتم .گرمی دستان عمو به گرمی دستان پدر میمانست و به صورتش که نگاه میکردم چهره پدر در خاطرم تداعی میگشت .آن شباهت پنهان و راز آلودی که در چهره دو برادر وجوددارد در دلم غنچه عشق پدر را شکوفاکرد .پسر عمویم منصور نیزکه سوار کامیون دیگری بود با دیدن پدرش بسوی او شتافت و یکدیگر را سخت در آغوش کشیده و گریستند. صحنه زیبائی بود .اشک توی چشمهای عمو محمود جمع شده بود و با صدائی لرزان یکریز از دلتنگیها و دلشوره های ایام فراق میگفت و فرزندش را میبوئید و میبوسید.گریه عمو،لرزش صدا وهیکل مردانه و رنج کشیده اش قامت ستبر پدر را در نظرم آشکار میکرد و آتش به خیمه دلم انداخت.عمومحمود منصور را سوار وانت کرد وآنگاه از دائی و حسین پی جوی احوال برادرش شد وماوقع را که برایش تعریف کردند لب بدندان گزید و بشدت نگران و ناراحت شد:- آقا مرتضی، حالا بااین تفاصیل چه سرنوشتی برای اصغر رقم خواهد خورد؟ بنظرتوچه کاری میشود برایش انجام داد؟ اگرحتی کوچکترین راهی وجوددارد که بتوانیم کمک حالش باشیم و از این مخمصه نجاتش دهیم بگوئید،من حاضرم هر کاری برای نجاتش انجام دهم . حتی جانم را هم میدهم تااوبتواندپیش زن وفرزندانش برگردد...عمو محمود اغراق نمیکرد .او مرد وارسته،فداکار و پر دل و جراتی بود .بعدها ازمردمی که باچشمان خودشان شاهدبودندشنیدم تمامیِ آن روزهاکه مهاجرت مردم از قصرشیرین آغاز شده بود، در مسیر سرپلذهاب تااسلام آبادوحتی کرمانشاه به جابجا نمودن همشهریانش همت گماشته و بدون هیچگونه چشمداشت مالی مردم آواره ورانده شده را با وانتش به مکانهای امن رسانده بود.دائی مرتضی دست بر شانه عمو نهاد و بآرامی به اوگفت:- نه آقا محمود ،باور کن نه توونه هرشخص دیگری  کاری از دستش بر نمی آید. فقط باید دست به دعا باشیم که اصغرآقا به سلامتی هر چه زودتر بتواند قصررا ترک کند بلکه گیر بعثیهای کافر نیفتد.سپس دائی در حالیکه طبق عادت همیشگیش میخواست یک جوری با خنده و مزاح فضا را عوض کند ادامه داد:- در ضمن انگار شما هنوز برادرتان را خوب نشناخته ای .زیاد ناراحت نباش ،پهلوان اصغراست نه برگ چغندر! بچه که نیست مردمومن . من دلم روشن است که صحیح و سالم خودش را بما میرساند.اصلاً بعید نیست قبل از ما به کرمانشاه رسیده و الآن درِ گاراژ منظر ما باشد باشد .کسی چه میداند؟!جملات آخر دائی در باره زرنگی پدر مرا نیز امیدوار ساخت .درست بود که دائی داشت شوخی میکرد ولی لابه لایِ آن حرفها حقیقتی غیر قابل کتمان نهفته بود.آن مرد خودساخته و رنج کشیده مانند دوبرادر دیگرش در خانواده ای فقیر پرورش یافته و ازعایداتی که حاصل میراثِ پدری باشد محروم بود.وی با تکیه بر توانائیهای ذهنی و بدنی خود زندگی و کسب و کارآبرومندانه ای فراهم ساخته بود که خیلیها حسرتش را میخوردند.کار آزمودگی وی از آنجا بود که ایام جوانی را در شرایطی مشقتبار گذرانده و مانند بسیاری از مردم قصر به کار خرید و فروش اجناس خارجی از قبیل چای و پارچه و پوشاک اشتغال داشت .پدربرایمان تعریف میکرد که شبهای زیادی را با کوله باری سنگین از اجناسِ خارجی توانسته از چنگال ماموران ژاندارمری بگریزد و سرمایه اش را صحیح و سالم به مقصد رسانده و نقدنماید.این پیشینه اورا آبدیده وکاربلد به بارآورده بود و حتماً اکنون نیز میتوانست خود و شریعت را از دست نظامیان عراقی رهانده و از محدوده خطر دورسازد.دائی در ادامه صحبت هایش گفت:- اصغر آقا مرد میدانهای سخت است وسالیان سال توی گود زور خانه هاپشت پهلوانانی از کرمانشاه و صحنه و هرسین را بخاک مالیده،پس هرگز یک نظامی بزدل عراقی نمیتواند اورااسیر کند.حاضرم برایتان دست روی قرآن بگذارم و قسم بخورم که چند روز دیگر سر حال و قبراق سر و کله اش پیدا شود و دل همه مان را شاد کند.دائی را خوب میشناختم .قبلا هم گفته بودم و باز هم میگویم .او علیرغم شوخ طبع بودنش آدمی نبود که بیخودی به چیزی امید وارباشد. طرز صحبتش را خوب میشناختم و میدانستم وقتی به چیزی مطمئن است لحنش چگونه است ووقتی دارد کسی رامحض بخشیدن روحیه دلداری میدهد چگونه حرف میزند.عمو محمود از اینکه پدر زنده است خوشحال بود گرچه ،قادر نبود نگرانیش را از موقعیت بغرنج او در قصر تحت اشغال پنهان سازد ولی آشکار بود که حرفهای امید بخش دائی در او نیز اثر مثبت داشته است.راننده کامیونهامردم را به سوار شدن و ادامه حرکت فراخواندند .عمو محمود از ما خواست که همراهش برویم.میگفت خانواده اش در کنگاور هستند وما نیز بهتر است بااو به آنجا برویم و فعلاً مهمان خواهرم طاهره باشیم تا ببینیم خدا چه میخواهدوچه تقدیری رابرایمان رقم میزند.پس از یک مشورت کوتاه با مادر و حسین ،قرارشد که من و بچه هایم و مادر و خواهر ها همراه عمومحمودبه کنگاور عزیمت نمائیم.حسین هم تصمیم گرفت موقتاً برود منزل خواهرش در باغ ابریشم کرمانشاه تااوو سایر بستگانش رااز نگرانی خارج سازد و طی روزهای آینده بما بپیوندد.به اصرارهمگی، من ومادر جلووانت،کنار عمو محمود سوار شدیم و بقیه هم عقب  نشستند.دائی ،استاد رحمان و عبدالرضا و خاله و خانواده اش ،هرکدام تصمیم خودشان را برای مقصدی که برگزیده بودند اعلام نموده و سوار کامیون شدند. موقتا باآنها خداحافظی کردیم و قول دادیم که بزودی یکدیگر را ببینیم و برای زندگی آینده مان مشورت و برنامه ریزی کنیم.اولین بار پس از آن روزهای سخت ،بارقه های واقعی شادی و امید به یک زندگی جدید وپویا کم کم در دلم روشن شدزیرا مادرم،شوهرم،بچه هایم و خواهرهایم،همه و همه صحیح و سلامت بودند و این خیلی خوب بود .هنوز بعد از آنهمه حوادث مخاطره آمیز و ناملایمات سایه شوهر روی سرم بودوگرچه ثمره زحمات سالهای زیادی از عمرمان بباد رفته بود ولی خداراباید شاکر میبودیم که تن هایمان سالم بود و همین سلامتی ارزشی بسیار بیشتر از خانه و اتومبیل و اسباب خانه داشت . ما از میان لشگر جلادان بیرحم زمانه سالم و سربلند بیرون آمده بودیم و وجدانمان نیز راحت بود که به وظیفه دینی و میهنی خود کاملا پایبند بوده ایم و تاجائی که در توان داشته ایم مقاومت و پایداری کرده ایم . در آن لحظات خوش تنها یک چیز خوره روحم شده بود و از درون داشت مرا میجوید و ریز ریز میکرد : غم دوری پدر عزیزم که میان مشتی درنده وحشی تنها و بی کس مانده بود.########## ########## ############حدود پانزده روزی میشد که در کنگاور ومنزل خواهرم (طاهره) ساکن بودیم. الحق که سید اسدالله شوهر طاهره از محبت،توجه و صمیمیت چیزی کم نمیگذاشت.آنقدر مهربان و خودمانی بود که بهیچوجه احساس سربار بودن نمیکردیم. بنده خدا راه و بیراه ما را مدیون میکرد که مبادا ذره ای احساس کنیم درآن خانه غریبیم و یا حقی نداریم. سید میگفت:- شما تاج سر من هستید.آوارگی و رانده شدنتان از قصرشیرین حادثه ای بود که شما در آن دخیل نبودید و برای هرکسی ممکن بود اتفاق بیفتد.بهرجال هر مملکتی مرزی دارد و هر مرزی مرز نشین.مرزی که شما مرزدارش بودید مرز کشوریست که وطن من نیز هست . اگر من و خانواده ام در خانه مان راحت نشسته ایم به این خاطر است که مطمئن هستم کسانی هستند و دارند از مرزها پاسداری میکنندو مانع از پیشروی دشمن میشوند . مرز ،حریم امن وطن است و شماها نگهبانان این حریم بوده اید،تا آخرین لحظه سنگر را رها نکرده اید و شایسته است که از شما قدردانی شود .حالا که دشمن خانه و کاشانه شما را غصب کرده ، ماهائی که دور از آتش جنگ نشسته ایم و خانه و اموالمان سر جای خودش محفوظ است و خطری تهدیدمان نمیکند موظفیم که به پاس نعمت این امنیت که شما و امثال شما باعثش بوده اید از زندگی و دارائیمان مایه بگذاریم و تا هنگامیکه سر و سامانی به زندگی از هم گسیخته تان میدهید با جان و دل پذیرایتان باشیم .خیالتان راحت باشد .کسی که منتی برسرش است من و خانواده و همشهریان من هستیم نه شما.حال اگر انسان ناآگاه و ابلهی هم چیزی میگوید که باعث رنجشتان میشود و یا جنگزدگان راتحقیر و آزار میکند فردای قیامت باید جواب این ناسپاسی و ناشکری را با تحمل عذاب الهی بدهد.اشاره سید اسدالله به مردمان سخت دلی بود که در نانوائی،توی سالن انتظار حمام یا توی صف اجناس کوپنی ،کپسول گاز و نفت جنگزدگان را تحقیر میکردند و کمبودهائی را که بر اثر تحریم اقتصادی و هزینه های سرسام آور جنگ بر جامعه تحمیل شده بود از چشم آنها دیده و آوارگان را مقصر همه آن معضلات میدانستند،غافل از اینکه در بحبوحه جنگ بازار محتکران فرصت طلب نیز گرم بود و با انبار کردن مایحتاج و ارزاق عمومی باعث کمبودهای مصنوعیِ حادی می شدند .یادم میآید یک روز که سر صف روغن نباتی کوپنی ایستاده بودم دعوائی در گرفت و مردی که ته صف ایستاه بود با پرروئی گفت :- نگاه کن،نیمی از این جمعیت جنگزده های قصر و سرپل و گیلان هستند که شهرشان رادست عراقیها داده وفرار کرده اند.همین ها هستند که باعث شلوغی صفها شده اند وگرنه تاقبل از آنکه اینها بیایند وفور نعمت بود و صفی وجود نداشت.خیلی عصبی شده بودم ولی تربیت خانوادگیم مانع میشد که دهن به دهن آن مرد نامحرم بگذارم.زنی که کنار من ایستاده بود و خودش هم کنگاوری بود جواب دندان شکنی به آن نادان داد:- برادر محترم!...دولت سهم همین آواره ها را هم همراه سهم ما به مغازه ها داده .همان سهمیه ای را که باید توی شهر خودشان میگرفتند دارنداینجا میگیرند. پس نگران نباش ،از روغن جنابعالی روی برنجشان نمیریزند.درضمن چرا گناه صدام یزید کافر را به گردن هموطنان خودت می اندازی؟ جنگ را آن نامرد شروع کرده نه اینها.اگر هم کمبودی هست بدلیل جنگ است و اگر تا بحال صف نبوده دلیلش آنست که جنگی نبوده.پس توهین نکن و اگر ناراحت هستی برو جبهه و با صدام بجنگ نه با این جنگزده های بیچاره که خودشان قربانی هستند.جواب آن شیرزن فهیم دلم را حنک کرد .بی اختیار او را در آغوش کشیدم و بر گونه هایش بوسه زدم :- قربان دهنت خواهر، به خدا اگر جواب آن بی انصاف را نمیدادی از غصه دق میکردم!زن پرسید:- از لهجه ات معلوم است که قصری هستی . تو را به خدا از این حرفها ناراحت نشو.همه جور آدم توی این شهر هست .همه مثل این پدر آمرزیده خودبین و خود پرست نیستند. آدم اگر یک جو فهم و درک داشته باشداجازه نمیدهد که این ناملایمات و کمبودها او را از دایره انصاف خارج سازد.شوخی که نیست،نیمی از دنیا پشتیبان صدام هستند .میخواهی آب از آب تکان نخورد؟ این چیز ها طبیعیست .پدر خدابیامرزم از قول پدرش تعریف میکرد که در جنگ بین الملل اول مردم سر یک تکه نان همدیگر را میکشته اند. الآن که شکر خدا همه چیز هست .به خدا خواهر...همین حالا بااین جنگ و ناامنی باز هم وفور نعمت است.البته اگر یک عده از آب گل آلود ماهی نگیرند ، به کمبودها دامن نزنند و احتکار نکنند.حرفهایش عاقلانه و دلنشین بود .اسمش را پرسیدم،مرضیه نام داشت و دو سال از من بزرگتر بود.او زنی بود با کمالات و صریح اللهجه و دو کوچه پائین تر از کوچه محل سکونت ما مینشست. با مرضیه دوست شدم و تا روزی که در کنگاور سکنی داشتیم با او رفت و آمد میکردم و از مصاحبتش فیض میبرد م.محمد احسان را همان روزهای اول پیش دکتر متخصص کودکان بردم.چندنوع شربت تقویتی برایش نوشت که ضعف مفرطش را برطرف نماید.سپس مرا ارجاع داد به پزشک متخصص گوش و حلق و بینی. پس از چند جلسه شستشوی گوش و تزریق آمپولهای آنتی بیوتیک حال طفلکم کاملا بهبود یافت و آبی هم زیر پو ستش دوید.دیری نپائید که رنگ و رویش برگشت به وضع سابق ولپهایش گل انداخت و تپل مپل شد.نرگس و مهدی هم بعد از چندروز که درست تغذیه شدند،بتدریج پرده ای گوشت گرفتند و مثل سابق سرحال و قبراق شدند.حسین یکهفته بعد بما پیوست .البته قبل از آن هم بصورت تلفنی چند باری با ما تماس گرفته بود و گفته بود که برادرش مصطفی را پیدا کرده ونزد اوست. تقریبا همه چیز روی روال خوبی بود بجز آنکه از پدر خبری نداشتیم .هر کجا میشنیدیم کسی از اهالی قصرشیرین به کنگاور آمده به دیدارش میشتافتیم و جویای احوال پدر میشدیم اما متاسفانه هربار نومید تر از قبل به خانه باز میگشتیم .هر روز که میگذشت من بیشتر از قبل فکر میکردم که دیگر پدر را نخواهم دید و حتی کارم بجائی رسیده بود که آرزو میکردم اسیر شده باشد چون در آنصورت لااقل خیالم راحت بودکه زنده است. .عفریت یاس بر وجودم چنگ انداخته بود و داشت عصاره حیات را از تک تک یاخته هایم میمکید و به بیرون تف میکرد.بی اطلاعی ازحال و احوال پدر خیلی آزارم میداد وخواب و خوراک را از من گرفته بود .حس میکردم نیمی از وجودم را گم کرده ام و تا ابد ناقص خواهم ماند.از این وحشت داشتم که هرگز از سرنوشت پدر اطلاع پیدا نکنم و در همین بی خبری بمیرم.مادر و خواهرهایم نیز حالی بهتر از من نداشتند.سردی و رخوت عجیبی بر زندگیمان سایه افکنده بود .هیچ خنده ای از ته دل بر نمیخاست و هیچ دقیقه ای از ساعات تنهائیمان بی یاد پدر و غم فقدانش سپری نمی شد. هر شب دیدن خوابهای پریشان آزارمان میداد و صبح روزبعدش هیچکداممان جرات تعریف و باز گو نمودن آن کابوسها را که عموما تصویری جانگداز و غم انگیز از پدر را در خود داشت نمی کردیم. هیچکدام از ما حال و روز خوشی نداشت .زندگیمان جهنم شده بود . گذشت هر شبانه روز ما را نومید تر میکرد .حال آدمی را داشتیم که عزیزش دررودخانه ای عمیق سقوط کرده و زیر آب رفته است و او چشمش به سطح آب است تا شاید حبابی که نشان از تنفسی باشد آشکار گردد و او بتواند پیکر عزیزش را قبل از آنکه دیر شود از آب بگیرد.آری ما همه چشم به راه بودیم و لی هرروز که میآمد و میرفت بیشتر از زنده و سالم بودن پدر مایوس میشدیم . هنگامی که با مادر و خواهرهایم دور هم مینشستیم و در باره پدر صحبت میکردیم هیچکداممان قادر نبودیم جلوی اشکهای خود را بگیریم .حتی بارها حال مادر بد شد و مجبور شدیم او را به درمانگاه برسانیم. ############ ########### ######قیامتی بود که بیا و ببین...توی بازار کنگاور ،در مراسم تشییع پیکر پاک یک شهید رزمنده ،مردم زیادی اجتماع کرده بودند.ازدحام به اندازه ای شدید بود که توی آن هوای سرد پائیزی هم آدم احساس گرما میکرد و عرق میریخت.از بیم آنکه نکند برزمین سقوط کنم و آسیبی به محمد احسان برسد خودم را به کناره دیواری رسانده و همانجا به نظاره کردن جمعیت عزادار مشغول شدم. در حالیکه به سینه میکوفتم اشکهایم روان شد و و بگریه افتادم.مادر و خواهرهای آن شهید بقدری ناخن بر صورت خودشان کشیده بودند که خون از گونه هایشان سرازیر بود. نفسم داشت بند میآمد. غم دنیا روی دلم تلنبار شده بود و آنهمه اشک هم نمیتوانست از سنگینیش بکاهد . بغض داشت خفه ام میکرد .باآنکه های و های میگریستم اما هنوز بغض فرو خورده و نشکسته ای وسط گلویم مثل گلوله ای از سرب نشسته بود و آزارم میداد. عجیب بود .حقیقتا گاهی اوقات تصور میکردم لوله نایم گره خورده و راه تنفسم را بطور کامل سد نموده است.مگر میشد؟...مگر میشد گریه کنی و هنوز بغض داشته باشی؟...مگر میشد غمی تا این حد کشنده و شدید باشد که جسم را نیز تااین حد تحت تاثیر قرار دهد و توان تنفس را از آدمی بگیرد؟به خویشتن نهیب زدم و بخاطر ضعف و ناتوانیم خودرا سرزنش کردم.در تنگنای کشنده ای گیر افتاده بودم .نگاهی به صورت شیرین و معصوم محمد احسان انداختم و باخود گفتم:- آخر این کودک چه گناهی دارد صدیقه؟ کمی به خودت بیا زن...برخود مسلط شو.اگربلائی سرت بیاید که باعث آن ضعف نفست باشد مدیون بچه های خردسال و معصومت هستی.این تفکرات باعث شد کمی بر خودغلبه یافته ،آرام شوم و از شدت ناآرامی و تالمات روحی که داشت بر جسم و جانم تاثیر سوء میگذاشت کاسته شود .شکر خدا را بجای آورده و دست دعا به آسمان بلند کردم:- خدایا قسمت میدهم به خون این شهیدگلگون کفن و همه شهدای اسلام و ایران که پدرم را صحیح و سالم به آغوش خانواده اش باز گردانی...آمین.تابوت آن جوان شهید روی دوش مردم عزادار بسوی گلزار شهداپیش رفت و من نیزقطره ای شدم در آن دریای خروشان.##########№########№###№######درب حیاط راپشت سرم بستم و وارد خانه شدم .مسیری طولانی را همراه مردم تشییع کننده پیموده بودم و شدیداًاحساس حستگی و کوفتگی میکردم. فی الواقع روی پاهایم بند نیودم .مادر شماتتم کرد که:- آخر تو با این پاهای ناراحت و درد زانو که واجب نبود پابپای مردم راه بروی .والله خداهم راضی نیست به این زحمت و مشقت .بچه کوچک داری .فکر او باش .اگر زمینگیر شوی زبانم لال،کی میتوانداز بچه های قدونیم قدت نگهداری کند؟- شما درست میگوئی ولی خیلی خسته ام مادر جان.حواست به احسان باشد تا قدری استراحت کنم.پس از سپردن محمد احسان به مادر،سلانه سلانه خودم را به اتاقی که نورگیر بود رساندم و برای فرار از سرما زیر شعاعی از نور خورشیدکه روی فرش افتاده بود خودم را روی زمین پهن کردم و‌پس از آنکه جفت دستهایم را پشت سر برده وپنجه هایم را در هم قفل کردم .تدریجا احساس راحتی، رخوت و گرمائی دلنشین بسراغم آمد و مرا درخوابی عمیق غرق نمود.. درمیان فضائی لایتناهی که غرق روشنایی و گرمابودو از درون یک منبع فروزان و بسیار خیره کننده که معلوم بود سر چشمه ی تمامی آن انوار درخشان و گرما بخش است پدر را دیدم که بسمت من آغوشش را باز کرده و لبخند میزند. از همه سو صدای خواهرانم را میشنیدم که مشعوفانه فریاد میزدند: با با آمده...باباآمده.قربانت بروم بابا،فدایت شوم . و صدای مادرم را شنیدم که میگفت : اصغر، دردت روی سرم کجا بودی تا حالا؟تو که ما را نصف جان کردی تصدقت گردم! تو که نمیدانی چه زجری کشیدیم در این مدت!صداها باهم مخلوط میشدند و پژواکشان در میان هم میپیچید و پدر همچنان با آغوش باز داشت جلو و جلوتر میآمد .معلوم بود که مشتاقانه میخواهد مرا در بر بگیرد.حالی خوش داشتم .خیلی خوش. ولی یک جورهائی انگارمیدانستم که خوابم و همه چیز غیر واقعیست .بااین وجود بقدری خوش میگذشت که تکان نمیخوردم و قدم از قدم بر نمیداشتم که نکند از خواب بیدار شوم و از دیدن چهره نورانی و زیبای پدر باز هم محروم بمانم.با خود گفتم:- کاش خواب نبودم ...حیف،حیف!پدر همینطور داشت نزدیک میآمد و من انتظار شیرینی را تجربه میکردم .انتظاری که راضی بودم تاابد طول بکشد.بعد او کنارم ایستاده بود و داشت توی صورتم خنده میپاشید .ته دلم دوست داشتم دستها را دور گردنش بیاندازم ولی قادر به حرکت نبودم.پدر کف دست راستش را پیش آورد و روی گونه هایم گذاشت .داغی دلپذیری که از دستش به پوست گونه ام میرسید با سرعتی عجیب در خون همه رگها و مویرگهایم دوید و به کل تنم گرمائی بخشید که هرگز تجربه اش نکرده بودم .خیره به صورت زیبا و باشکوهش نگریستم .همان صورتی که منبع دریافت معنای تمامی لغات مبهم زندگیم بود و همواره مفاهیمی را که در قالب کلمات نمیگنجیدند از میان خطوط اسرار آمیز آن کشف مینمودم.لبانش آرام جنبید و نجواکنان گفت:- صدیقه جان...دختر نازنین بابا.بگریه افتادم و با کلماتی شکسته لب به شکوه و گلایه گشودم:- بابا،کجا بودی ؟ غم دوریت خاکستر نشینم کرد.همینکه بازهم یادم افتاد دارم خواب می بینم از شدت گریه ام کاسته شد ،با اوصورت به صورت شدم و بوئیدمش و آنگاه با خود گفتم : نه ، این دیگر نمیتواند رویا باشد. این بوی خوب پدر است .قدرت حرکت در دستانم پدید آمد و توانستم محاسنش را لمس نموده و زبری آن را زیر انگشتانم احساس کنم. داشتم اطمینان حاصل میکردم که خود خودش است . آرامشی به دلم راه یافت و با ایمان به اینکه در عالم واقعیت هستم سعی کردم حرکات بیشتری از خود بروز دهم.دست پدر را که روی گونه ام بود میان دودستم گرفته ،به لبانم نزدیک کردم و بوسه ای بر آن نشاندم و آنگاه که بوسه پدر بر پیشانیم نشست چشمانم را باز کردم و اورا دیدم که کنارم نشسته و مهربانانه مرامینگرد.ناباور و حیران نیم خیز شده و سر جایم نشستم . نمیدانستم که هنوز خوابم یا بیدار.نگاهی دقیقتر به اطرافم کردم.توی خانه بودم و مادر و خواهرهایم،حسین و فرزندانم،همه و همه در دو سویم نشسته بودند. لحظاتی دیگر سپری گشت تا من از آن حالت منگی خارج گردم و بتوانم باور کنم که کاملا بیدارم ولی با وجود این باورش برایم سخت بود که پدر را پس از آن دوران هجران زجر آور و سخت،زنده و سالم، کنار خود میبینم...در حالیکه لبانم میلرزید و از فرط هیجان قادر نبودم چیزی بگویم خودرادر آغوشش رها کردم و در حالیکه سرم بر شانه های سترگش بود های های گریستن آغاز کردم.#№#######№#################№### نمیخواستیم اذیت شود .همه با هم قرار گذاشتیم که دیگر از جفائی که از دوری وی متحمل شده ایم حرفی نزنیم و فعلا سئوال پیچش نکنیم. فعلاً بگذاریم کمی استراحت کند و هر وقت که خودش حوصله داشت پای صحبتش بنشینیم.اولین نهاری را که حسابی به تنمان چسبید آنروزبا لذت تمام خوردیم و همانوقت از پدر قول گرفتیم که سر فرصت همه چیز را برایمان تعریف کند.ساعتی پس از صرف نهار،حسین و سید اسدالله پدر را همراهی کرده وبه حمام عمومی شهر رفتند تا تن و بدنی صفا بدهند. خواهرم طاهره از البسه سید اسدالله چند تکه را که اندازه پدر بود توی بقچه ای گذاشت و به او داد که نو نوار شود و از شر لباسهای کثیف،کهنه و وصله داری که به تن داشت خلاص گردد.حتی سفارش کرد که لباسهای کهنه را همانجا بیاندازد داخل آشغالدانی و آنها راهمراه خوشان باز نگردانند. از حمام که برگشتند من بچه ها را برداشتم و به پارک بردمشان تا پدر بتواند در سکوت خانه چرت دلچسبی بزند و تجدید قوائی بکند.دم دمهای غروب که به خانه بازگشتیم او از خواب بیدار شده بود و داشت خودش را برای نماز مغرب آماده میکرد. به پیشنهاد سید و به شکرانه سلامتی پدر ،همانجا توی هال نماز مغرب را به جماعت برگزار کردیم و پس از مشاهده اخبار تلویزیون و خوردن شام مختصری که مادر و طاهره تدارک دیده بودند نگاهی به چهره پدر انداختم تا از کم و کیف احوالش آگاه شوم. اثر زیادی از خستگی در صورتش ندیدم و فهمیدم که حالاوقتش است و میتوانیم پای صحبتش بنشینیم.از او پرسیدم:- بابا...حوصله داری داستان خروجت از قصر را برایمان تعریف کنی؟پدر اعلام آمادگی کرد . بسرعت همگی اورا دوره کردیم و سراپا گوش شدیم.　فصل دهم:( فرجام ) تنها مانده بودیم. یقین داشتیم که توی همه شهر بجز من و شریعت کسی باقی نمانده است. قصرشیرین دیگر جای ماندن نبود .میدانستیم که از این ببعد عراقیها اگرحتی سایه ای از یک ایرانی ببینند با گلوله سوراخ سوراخش میکنند چون میدانند اگر کسی در شهر باقی مانده باشد یا برای خروج از شهر مشکلی داشته ویا قصد مبارزه دارد.با شریعت نشستیم و مشورت کردیم . قرار بر این شد که نگذاریم شب صبح شود و هنوز توی آن خانه نشسته باشیم . آری...هر طور که شده باید با تاریک شدن هوا قصررا ترک کرده و خودمان را نجات میدادیم.نماز مغرب را که خواندیم کمی نان خشک آب زده با مقادیری خرما خوردیم تا برای راهپیمائی طولانی که در پیش بود قوت و قدرت کافی ذخیره کنیم،آنگاه کوله ای را از غذا و آب پر کردیم .اسلحه هایمان را روی دوشمان انداختیم ،فانوسقه ها را همراه با چند خشاب اضافه و نارنجک به کمربستیم ودر حالیکه (وجعلنا) بر زبانمان جاری بود در دل تاریکی وارد حیاط خانه شدیم.ابتدا من درب خانه را گشودم و بدقت بیرون را پائیدم .کوچه کاملا تاریک وخلوت بود . صدای شریعت را از پشت سرم شنیدم :- الآن احتمالا ساعت شامشان است حاج اصغر.فرصتی بهتر از این دست نمیدهد.باید شتاب کنیم.از امنیت کوچه که اطمینان حاصل کردم بااشاره دست از شریعت خواستم که بدنبال من از خانه خارج شود:- بسم الله الرحمن الرحیم.بی آنکه کوچکترین درنگی داشته باشیم و یا از احتمال دیده شدن بهراسیم بسرعت طول کوچه را پیمودیم. گاهی اوقات آدم مجبور است خودرا بدست تقدیر بسپارد ،خوشبین باشد و فقط به احتمالات خوشایند بیاندیشد. انتهای کوچه ایستادیم .چشمها و گوشهایمان را تیز کردیم که اگر حرکت مشکوکی را متوجه شدیم سریعا پنهان شویم . با سرعتی که حتی درنظر خودمان هم اعجاب آور بود کوچه ها را یکی بعداز دیگری پشت سر گذاشتیپیم .انرژی شگرفی در خود جس میکردم که تا آن لحظه بی سابقه بود .تو گوئی دعاهای من و شریعت اثر معجزه آسایش را گذاشته بود و خداوند از قدرت لایزال خود بما دونفر اعطا کرده بود تا بتوانیم از مهلکه بسلامت بگریزیم و بقول معروف کم نیاوریم. دخترم ،انسان تنها در موقعیتهای سخت طاقت فرساست که امدادهای خداوندی را درک میکند و میفهمد که خودش هیچ نیست و هرچه هست از منشاء لایزال خالق میباشد.توکل به خدا،معجزه گریست بی همتا . باور اینکه ماهیتی مقتدرو محیط برامور مدد دهنده انسان در تنگناهای زندگانیست نعمتیست که اگر نصیبت شود هرگز خودرا بیکس و تنها نمیبینی .این باور ،یاورت میشود،آنهنگام که ازآدمیان همنوع خود کلا نومید و مایوس میشوی و یا همچون بره ای بی پناه و ضعیف خودرامیان دسته ای از گرگان درنده و بی شفقت که نام انسان را بر خود نهاده اند آسیب پذیر می یابی .تعجب من از آن روی شدت بیشتری میگرفت که درد مزمن زانوانم را نیز که هنگام پیاده رویهای طولانی برمن عارض میگشت ،درآن موقع درمان شده یافتم و در ماهیچه و استخوانهایم استحکام و قدرت جوانی را پس از سالیانی طولانی مجدداً تجربه نمودم .نه...من جوان نشده بودم و هنوز همان مرد شصت ساله ای بودم که همیشه یک زانو درد موذی و مزمن در مواقعی آزارش میداد ولی چون در آن موقعیت حساس نیاز جدی و بی چون و چرا به نیرو و توان جهتِ تحرک بی وقفه و مدام داشتم،بدنم هم ناز کردن را کنار گذاشته بود و خداوند با کرامتش داشت یاریم میداد.از خیابان نخست بسلامت عبور کردیم . در قسمتی از آن چند خودرو وجود داشت که عده ای عراقی در اطرافشان پرسه میزدند . البته بدلیل تاریکی مطلق هوا ونبودن ماه در آسمان از انظار نهان بودیم و کسی نمیتوانست مارا ببیند.در خیابانهای بعدی هرجا اثری از سرباز ،کامیون ،تانک و نفر بر یا هر وسیله نقلیه دیگری میدیدیم در پناه دیواری خودرا پنهان میکردیم تا خطر رفع شود و آنگاه حرکت را از سر میگرفتیم.به نزدیکیهای حمام خودمان که رسیدیم دلم بد جور گرفت.برای لحظاتی ایستادم و ساختمان حمام را نگاه کردم .میخواستم تصویری ماندگار از محلی که سالها محل کسب رزق و روزی خانواده ام بود در ذهن ثبت کنم ،شاید هرگز نمیتوانستم برگردم ،کسی نمیدانست.حوالی مسجد کوچیکه مجددا جمعی از عراقیها را دیدیم .گویا آنجارا هم مقر خودشان کرده بودند چون بر خلاف بقیه ساختمانهای متروکه چند لامپ در آن روشن بود و موتور برق پر سرو صدائی داشت کنارش کار میکرد.شریعت باناراحتی گفت:- حتم دارم فرشهای مسجد را هم به یغما برده اند ،مخصوصا آن دو تخته فرش نفیس دست بافتی که حاجی صبائی هدیه داده بود.گمان نمیکنم این لاشخورها بتوانند از آنها بگذرند و حرمت مسجد را نگاه دارند.هر کدام از آن فرشها یک پیکان میارزند...نمی ارزند حاجی؟درست میگفت .دوتخته 12 متری فرش کاشان اصل آنتیک توی صحن مسجد پهن بود که لنگه اش توی قصر پیدا نمیشد.جاجی صبائی خدابیامرز وقتیکه آنها را با دستان خودش انداخت توی صحن سفارش کرد که مواظبتشان کنیم و حالا بعثیهای کافر احتمالاً بعنوان غنیمت آنها را به بغداد میبردند .مسجد کوچیکه را رد کردیم وحدودنیم ساعت دیگر با زحمت فراوان از لابلای نیروهای دیگری که در جای جای مسیرمان مستقر بودند عبور کردیم تا به حوالی پل نصر آباد رسیدیم و چون آنجا را خاموش و خلوت یافتیم در پناه نیزارهای کناره الوند قدری استراحت کردیم .سکوتِ آن محل که گهگاه باصدای قورباغه های کنار آب وزنجره های میان بوته ها شکسته میشد به ما قدری قوت قلب داد. دلم میخواست کمی آنسوتر از نیزار کنار رود روی خاک مرطوب دراز بکشم ،چشمها را ببندم وزیر نسیم خنکی که از جانب الوند میوزید افکارم را رها کنم و این کار را مثل کاری که انجامش انگار واجب بود انجام دادم .فقط چند ثانیه توانستم رهائی اندیشه و بی زمانی را تجربه کنم و همه جارا خالی از زشتی و پلیدی متصور شوم. دنیا با ذات بهشتی و ملکوتیش و خالی از هوشهای منحرف و مخربی که همه چیز را به گند کشیده اند چقدر زیبا بود..آری دنیا همچنان زیبا و شکوهمندبود چون ذات ملکوتیش هرگز خدشه دار نمیشد. گرچه هوشهای منحرف و شیطانی پی در پی می آیند ، رشد میکنند ، خرابی و نکبت ببار میآورندو در نهایت مرگ آنها را میبلعد ولی فطرت پاک دنیا استواراست و هرگز خدشه ای بر آن نمی افتد چون همیشه بلاواسطه به خداوند متصل است.روبه شریعت کرده و گفتم:_این قورباغه ها و جیر جیرکها هم عجب عالمی دارند سید .بیشه را روی سرشان گذاشته اند از بس که سرو صدامیکنند.شاید دارند همدیگر را به ضیافتی دعوت میکنند ...- حاجی وقت تنگ است ها...نرویم؟اصدای شریعت بمرا از عاام خیال بیرون کشید .براه افتادیم و آمدیم بالای پل .حالا باید از عرض جاده میگذشتیم و از مسیری که من با آن کاملا آشنائی داشتم خودرا به سرپل میرساندیم .بطور حتم این سخت ترین عبور آن شب بود چون محال بود پل نصرآباد نگهبان نداشته باشد. حتی شاید بیشتر از یک نفر .سرم را کمی از لبه سیمانی بالا آوردم و قسمت جنوبی پل را دید زدم .اشتباه نکرده بودم ، دو نگهبان مسلح در دوسوی جاده و در منتهی الیه قسمت جنوبی مشغول قدم زدن بودند .نمیتوانستیم از پل بگذریم .تنها راه چاره مان این بود که قدری درحاشیه رود خانه راه بپیمائیم و چند متر آنور تر ،یعنی در جائی که صدای احتمالی شالاپ شولوپ آب بگوش نگهبانها نرسد تن به رود خانه بزنیم و خودمان را به آنسویش برسانیم. همین کاررا کردیم و در حین عبور بدلیل عمق زیاد آب پای شریعت سر خورد و اسلحه اش در رودخانه افتاد. شریعت بزحمت توانست مجددا سر پا بایستدولی پیش از آنکه بتوانداسلحه اش را بگیرد جریان آب آنراباخود برد و در نقطه ای نامعلوم غرق کرد.در سمت دیگر رود از آب خارج شدیم و کمی نشستیم . شریعت شدیدا ناراحت بود و من در سکوت شانه هایش را گرفتم بعلامت اینکه جای ناراحتی نیست و پیش آمدیست که رخ داده . فکر میکردیم خطر را ردکرده ایم ولی زهی خیال خام!حتی پس از پل و درست لبه جاده دو نگهبان دیگر هم ایستاده بودند و موقعیتشان طوری بود که سد راهمان بودند .توی دلم بی اختیار به فرماندهی که این آرایش را برای پاسداری نگهبانان جاده طراحی کرده بود آفرین گفتم.بالاخره آدم بعضی اوقات میتواند حتی از دشمنش هم درسهای آموزنده بگیرد. خلاصه...موقعیت پیچیده ای بود.آن دو نگهبان دقیقا جایی ایستاده بودند که مسیر ناگزیر و بی بدیل عبور ما بود و اگر میخواستیم برویم باز هم میبایست راه دورتری را بسمت غرب رودخانه پیش میگرفتیم و از خیلی آنسوتر راهی جدید بطرف جاده پیدا میکردیم . نیاز نبود که با شریعت کلمه ای رد و بدل کنم چون او هم هر چه را من میدیدم میدید. اینجا دیگر خودم را خیلی تنها حس میکردم چون شریعت بدلیل ناآشنائی با منطقه،نمیتوانست ایده ای ارائه دهد و چشم امیدش به من و تدابیری بود که باید ارائه میدادم تا از ناحیه خطر عبور کنیم.نگاهش که میکردم وچهره هراسانش را که میدیدم دلم بحالش میسوخت و باخودم فکر میکردم که حالا پدرو مادرش چه حالی دارند و چه میکشند ؟ توجهم بسمت ساختمان کافه ای که در سینه تپه مشرف به رودخانه قرارداشت و حالا ظاهرا متروک بنظر میرسید جلب شد .مسلما اگر در این تاریکی مطلق کسی در آن ساختمان میبود باید چراغ،فانوس یا شمعی روشن میکرد. باید از تپه بالا میرفتیم.ریسک بود ولی چاره ای نداشتیم .من فرض را بر این گذاشته بودم که ساختمان کافه خالیست و تصمیم داشتم از پشتش عبور کنیم و پس از طی نمودن مسیری طویل و پائین رفتن از شیب بعدی تپه در جائی دورتر از محل نگهبانی سربازان ،جاده را قطع کرده و به آنطرفش برسیم . در حقیقت این تنها گزینه بود و باز هم توکل و امید به امداد خداوندی تنها امیدمان بود.فاصله مان با عراقیها زیاد نبود.نه تنها نمیتوانستیم باهم صحبت کنیم بلکه اگر صدائی از تماس اسلحه ،کوله ها و فانوسقه و نارنجکهایان ایجاد میشد ،صدای بعدی که میشنیدیم و در حقیقت آخرین صدائی که بگوشمان میرسید رگبار شلیک بعثسها بودو یک عاقبت خونین و دردناک برای مادو نفر.کمال احتیاط و نرمش را در حرکت بخرج دادیم و خودمان را به پشت ساختمان کافه رساندیم . آنجا توانستیم چند لحظه توقف کرده و نفسی تازه کنیم. خوشبختانه حدسم درست درآمده بود و ساختمان خالی بود . کافه ای که همیشه از نامش تنفر داشتم حالا جان پناهم شده بود.بهر حال ساختمانها که گناهی ندارند این آدمها هستند که از اماکن استفاده نادرست میکنند .آن کافه در زمان رژیم شاه پاتوق عرقخورهای قهارشهر بود و چه خانمانها که بواسطه فسق و فجور در همین کافه بر باد نرفته بود.بارها شنیده بودم مردان مست و لایعقل نیمه های شب به خانه آمده و همسران بیچاره شان را بباد کتک و ناسزا گرفته بودندو خیلیهایشان کارشان به طلاق ه کشیده شده بود. حتی یک مورد قتل هم بر اثر عوارض مستی یادم مانده بود.و حالا آن ساختمان پرشر و شور و بدنام ساکت و خاموش ایستاده بود و درحالیکه به نفسهای بریده ما گوش میداد ما را از چشم نامحرم دشمن مخفی نگاه میداشت.بعد از تجدید قوا به حرکت ادامه دادیم .همه انرژیمان را جمع کردیم و شیب تند تپه را یک نفس رو به بالاپیمودیم.در خط الراس تپه کارمان تاحدودی به مشکل برخورد.بااشاره به شریعت فهماندم که باید سینه خیز برویم اما سینه خیز رفتن مشکل سر و صدای وسایل همراهمان را ایجاد میکرد و این نکته را شریعت با زبان اشاره بمن فهماند.قدری در منتهی الیه شیب روبه بالای تپه مکث کردیم . صداهای عراقیها را که گفتگو میکردند میشنیدیم .نسیم نسبتا خنکی شروع به وزیدن کرد.پیدا بود که موقع مناسب همان وقت است چون نسیم و جهت آن بسود ما بود.آن باد ملایم کمک میکرد که صداها ی ناشی از حرکت ما به سمت مخالف برود .اینرا از قوت گرفتن صدای عراقیها فهمیدم. درنگ جایز نبود.بسرعت ادامه دادیم و بصورت سینه خیز خط الراس تپه را طی کرده و به شیب منفی رسیدیم.در شیب منفی اوضاع بمراتب ایده آل تر بنظر میرسید. نگهبانان عراقی تا اندازه دلگرم کننده ای دور بودند و من فکر کردم میتوانیم بااحتمال خطر کمتری از تپه سرازیر شویم وخودمان را به جاده نزدیک سازیم . باد هنوز میوزید و حتی کمی شدت گرفته بود که جای خوشحالی داشت زیرا باعث میشدمطمئن شویم که صداهای ایجاد شده ناشی از تحرک ما بگوش عراقیها نمیرسد.معادله ساده ای بود .چون ما صدای آنها را خیلی ضعیف میشنیدیم پس آنها هم به همان نسبت صدای مارا ضعیف میشنیدند ولی باز هم چون احتیاط شرط عقل است هردویمان حداکثر کوشش را برای حرکت در سکوت به خرج میدادیم.راحت و بی دردسر به پائین تپه رسیدیم .همانجا نشستیم که تجدید قوائی کنیم و باتمرکز و حوصله بیشتری بقیه راه را تا لبه جاده و آنطرف آن ادامه دهیم .فاصله زیادی با جاده نداشتیم ولی با عراقیها فاصله مان تقریبا زیاد بود و همین بما دلگرمی میداد که تقریبا از خطر جسته ایم و بزودی در موقعیتی ایمن تر قرار میگیریم و با اضطراب کمتری به مسیر ادامه میدهیم.حالا تنها مشکلی که موجب می شد نتوانیم از جاده عبور کنیم این بود که روی سربازان عراقی به سمت آن قسمتی از جاده بود که قصد داشتیم قدم درآن بگذاریم.آن دو نگهبان ایستاده بودند، سیگار میکشیدند ودر حین گفتگو جاده را مینگریستند. دهان به گوش شریعت چسباندم :- جاده را اگر بسلامت رد کنیم گوئی نصف راه را رفته ایم چون یکی از خطرناکترین مراحل است.چشمانمان باید به آنها باشد .بمحض آنکه رویشان را بهر دلیلی برگردانندو من به پشتت زدم با حد اکثر سرعت ممکن حرکت میکنیم .انتظارمان زیاد طول نکشید .نگهبانان روی پل آنها را صدازدند.نمیدانم به چه دلیل ،ولی هردویشان بطرف پل براه افتادند. فرصت طلائی مورد نظرمان فرا رسیده بود و بیش از این درنگ جایز نبود. آرام به پشت شریعت زدم و حرکت کردیم. چند لحظه بعد در آنسوی جاده بودیم .آنطرف مکثی نداشتیم بلکه راهمان را ادامه دادیم و آنقدر رفتیم که کاملا از جاده فاصله گرفتیم .ساعتی بعدکه به نزدیکیهای روستای سید خلیل رسیدیم تصمیم گرفتیم چند دقیقه استراحت کنیم .ناگهان نور یک جیپ نظامی را از دور دیدیم .خوب شد که فکرم کار کرد و همان لحظه با عجله گفتم:- سید فانوسقه ات را باز کن ،بی معطلی... و حرکت کن ....خودم هم بلافاصله فانوسقه ام را باز کردم و همراه با اسلحه ام کنار هم روی زمین گذاشتم.حالا فقط کوله همراهم بود. باتفاق شریعت از محلی که نشسته بودیم دور شدیم .همانطور که حدس میزدم دیده شدیم و فرمان ایستی بزبان عربی بما داده شد .شریعت گفت:- اسیر شدیم حاجی!- نترس .تومحمد چوپانی ومن رحیم دکاندار،یادت باشد.ایستادیم و دستهایمان را بعلامت تسلیم بالا بردیم.نور افکنی را که به جیپ وصل بود درست توی چشمانمان انداختند و صدایی از پشت نور به عربی پرسید:کی هستید؟- محمد...راعی...- رحیم ...دکاندار...شریعت معنای عربی چوپان را بلد بود ولی من فقط به اسم دکاندار اکتفا کردم چون دکان یک لفظ عربیست و برایشان مفهوم بود.برخلاف انتظارمان زیاد قضیه را جدی نگرفتند .حتی چهره هایشان را هم ندیدیم چون جیپ در میان حیرت و ناباوری ما بسرعت دور شد ود رحین دور شدنشان صدای آواز و خنده هایشان را شنیدم و ضرب گرفتنشان را روی چیزی.شاید مست بودند و بهمین دلیل قضیه را راحت و به شوخی برگزار کردند. نمیدانم ولی بخیر گذشتن این برخورد جراتمان را زیاد کرد .شریعت خواست بطرف محل انداختن فانوسقه ها و اسلحه من برگردد که ازجهت مخالف جیپی که رفته بود صدائی بگوشمان خورد.صدای یک موتور سیکلت بود که داشت نزدیک میشد .همانجا بحالت ایستاده ماندیم و باز هم دستانمان را بالا بردیم .کم کم نور موتورسیکلت پدیدار شد در حالیکه یک جیپ هم پشت سرش بود .هردو کنار ماایستادند.موتور سوار چیزی نگفت اما درجه داری که کنار راننده جیپ نشسته بود به کردی هویتمان را پرسید.اینبار من بجای هردویمان جواب دادم:- من رحیم هستم .د کاندارم و این هم محمد است که زراعت میکند.باور کنید نمیدانم چرا اینبار شغل شریعت یا همان محمد را چوپان نگفتم .گرچه مهم هم نبود.درجه دار کرد پرسید:- دارید به سرپل میروید؟ از دست عراقیها فرار میکنی رحیم؟- بله ...به سرپل میرویم.امروز همه مردم قصر را نیروهای خودتان بردند ولی برای ما جا نبود مجبور هستیم با پای خودمان برویم .- آزادید ...میتوانید بروید.گویا خیلی خسته اید،بیائید بالا تا کمی شما را نزدیک کنیم .میدانستم با سوار شدنمان اسلحه و فانوسقه ها را از دست میدهیم ولی اگر هم سوار نمیشدیم حتما بما مشکوک میشدند و بهمین دلیل هردویمان سوار شدیم و جیپ حرکت کرد.درجه دار پرسید:- محمد چرا ریش داری؟ شکلت به پاسدارها میخورد،مواظب باش ...شریعت عاقلی کرد و فقط خندید چون او کردی بلد نبود واگر جوابش را به فارسی میداد آن درجه دار شک میکرد و برایمان گران تمام میشدمن بلافاصله گفتم:- اتفاقا محمد اهل ریش گذاشتن نیست ولی تیغ و دستگاه ریش تراش نداشتدرجه دار کرد برگشت،بادقت بیشترنگاهی بمن و شریعت انداخت وگفت:- تو که داشتی ،به محمد هم میدادی .- آخر ما باهم زندگی نمیکنیم ...توی راه او را دیدم و رفیق شدیم ...خدا کمک کرد که مکالمه مان زیاد ادامه دار نشد وگرنه حتما یک جائی لو میرفتیم و کار خراب میشد.جیپ به یک دو راهی رسید که یک سمتش به مقر عراقیها میخورد و سمت دیگرش بطرف بازی دراز میرفت.درجه دار دستور توقف دادو خطاب بمن گفت:- محمد!... تا سرپل راه زیادی مانده.همه مثل ما نیستند که اذیتتان نکنند .جوری بروید که عراقی شمارا نبیند .عراقی خوب دارد و بد دارد.خداحافظ.پیاده شده وتشکرکردیم .ترسیدم لهجه شریعت از خداحافظیش پیدا باشد ولی شریعت گفت: شکراً منهم گفتم : ممنون و براهمان ادامه دادیم .جیپ که کاملا دور شد از شریعت پرسیدم:- حالا چرا به عربی گفتی؟- حاجی ...حواسم جمع است.اگر یک اصطلاح رایج فارسی را برای تشکر بکار میبردم حتما به کرد نبودنم پی میبرد ولی با گفتن شکراً نگذاشتم متوجه شود چون چه کرد و چه فارس الفاظ عربی را تقریبا به یک صورت ادا میکنند.به هوش و درایتش درود فرستادم و گفتم:- درهرصورت این دوبار را خداکمک کرد که گیر نیافتادیم ولی دیگر نباید عراقی جماعت مارا ببیند. معلوم نیست دفعه بعد بقول آن درجه دار کرد طرفمان عراقی خوب است یا عراقی بد!- چشم حاجی ،حواسم هست .ولی من آخرش نفهمیدم،چوپانم یا زارع!؟- حالا چه فرقی دارد؟ هم کشاورزی میکنی هم گاو وگوسفند داری! مگر نمیشود ؟!_چرا نشود...حلال بودن کسب مهم است نه اسم و رسمش. _اصلا دفعه بعد شما محمد، معلم باش و من رحیم ، دکاندار.موافقی؟شریعت درحالیکه میخندید سری بعلامت موافقت پائین آورد و بعد بیاد اسلحه و فانوسقه ها افتاد:- دیدی چطور مفت و مسلم اسلحه ها و مهماتمان را از دست دادیم؟- چه میشد کرد سیداولاد پیغمبر.چاره ای نبود.نمیتوانستیم سوار جیپ نشویم.قسمت بود که جابگذاریمشان.عمدی که نبود.خیلی راه رفتیم .فکر کنم از لحظه ای که خانه محل اختفایمان را ترک گفته بودیم بیشتراز چهار،پنج ساعت میگذشت .نمیدانم چه ساعتی خانه را ترک کرده بودیم ولی از محدوده کوه بازی دراز که عبور کردیم ساعت مچیم سه نیمه شب را نشان میداد.خیلی خسته بودم و حس میکردم بند بند مفاصل هردوپایم دارد از هم بازمیشود.پیشنهاد کردم چند دقیقه استراحت کنیم چون از زمان پیاده شدن از جیپ تا آن هنگام، چون شاد و سرحال بودیم بی وقفه راه پیموده بودیم.هردویمان روی تخته سنگ بزرگی نشستیم وبعدش شریعت دراز کشید.روحیه مان قوی تر از قبل بود .قسمت زیادی از راه را پیموده بودیم .شاید نصف کمتر راه را ولی بادور شدن از قصرشیرین دیگر زیاد مهم نبود که به روشنی هوا میخوریم یا نه چون احتمالا از تعدادگشتیهای عراق کاسته میشد و راحت تر میتوانستیم به راهمان ادامه دهیم.البته پس از آن دوباری که گزندی از جانب عراقیها ندیده بودیم تا حدود زیادی دلگرم و نترس شده بودیم و به اندازه قبل از برخورد کردن با گشتی هایشان هراس نداشتیم.گرچه هشدار درجه دار کرد در مورد حذر کردن از برخورد مجدد با عراقیها را هنوز بخاطر داشتم ولی باز هم ته دلم زیاد قضیه را جدی نمیدیدم و همین موجب میشد که کمتر احتیاط کنیم و باصطلاح بی خیال باشیم.######### یک ساعتی میشد که راهپیمائیمان را مجدداًشروع کرده بودیم .ساعتم را نگاه کردم، پنج و ربع بود و بازهم توی یک کوره را افتادیم .احتمالاً راهی بود که به یکی از آبادیهای آن حوالی منتهی میشد.برایم مهم نبودکه آن کوره راه به کدام روستا میرسد چون من مسیر خودم را بلد بودم و از روی جهت جغرافیائی میدانستم که باید مسیررابسمت شرق ادامه دهم . کمی که رفتم در نقطه ای که شاید تشخیصش مشکل ولی ممکن بود میبایست بسمت شمال مسیرم را کج کنم تا به سرپل برسم .در ادامه آن راه در جائی که جلوی راهمان یک گردنه کوچک باشیبی تند،روبه بالا قرارداشت شریعت مکثی کرد و گفت :-حس میکنم دارم صدائی میشنوم...مثل صدای جیپ یا موتور نیست .نمیدانم شاید هم گوشم اشتباهی میشنود.گوشهای من همانطور که همه میدانید زیاد قوی نیست ولی فرض را بر این گذاشتم که صدا متعلق به ماشین عراقیهاست و از پشت آن گردنه دارد میآید. به شریعت پیشنهاد کردم بااینکه از اصل مسیردورمی شویم ولی بهتر است آن جاده راه را رها کنیم و از لابلای تپه ماهورها ادامه مسیر بدهیم چون ممکن است باز هم با وسایل نقلیه نظامیان عراقی مواجه شویم. شریعت بی چون و چرا اطاعت کرد و راهمان را کج کردیم .درست هنگامیکه داشتیم در شیار مابین دوبرآمدگی حرکت میکردیم تا تپه ای را دور بزنیم، وانت تویوتائی باسرعت سرسام آور توی جاده ظاهر شد و از بخت بد درست در یک لحظه بسیار حساس مارا دید.شاید اگر نیم ثانیه دیر تر از سینه کش جاده بالا کشیده بود درپیچ شیارپنهان شده بودیم و مارا نمیدید ولی بمحض رسیدنش به بالای گردنه بطرفمان تیراندازی کردند . خودمان را روی زمین انداختیم و ماندیم تا ببینیم چه میشود.صدای ایست دادنشان را شنیدیم و من فریاد زدم:- تسلیم...تسلیم.نمیخواستم بعداز اینهمه رنج و مشقت حالا مفتی مفتی گلوله بخوریم و دفتر زندگیمان بی ثمر بسته شود . ازکجا معلوم؟ شاید اینها هم مثل دوتای قبلی رهایمان میکردند.وانت حرکتی بسمت چپ کرد و نورچراغش را روی ما تنظیم نمود.دوسرباز از پشتش پائین پریدندو بطرفمان آمدند اولش دویدند ولی نزدیکیهای ما محتاط تر عمل کردند شاید فکر میکردند مسلحیم.خطاب به شریعت گفتم:- دستت را بالا ببر بفهمند تفنگ نداریم.و در همان حالت خوابیده روی شکم ،بااینکه مشکل بود ولی دستهای خالیمان را نشان دادیم .سربازها که به ما رسیده بودند با نوک اسلحه اشاره کردند که بلند شویم و لحظاتی بعد داشتیم پیشاپیش آنها بطرف وانت میرفتیم.افسری که معلوم بود درجه بالائی داردو توی وانت بغل دست راننده نشسته بود ،با چراغ قوه ای که در دست داشت پائین آمد و طبق معمول ابتدا پرسید:- الی این ؟من جواب دادم :- ایران...سرپل...و باز هم مثل گشتیهای قبلی اسممان را پرسید ومن جواب دادم:- ان رحیم ،دکاندار و هذا محمد، معلم...و چه اشتباه بزرگی کردم که اینبار شغل شریعت را معلم اعلام کردم چون حالت چهره افسر که تا آن لحظه بی تفاوت بود تغییر کرد و بر آشفت .بزبان عربی گفت:- اینمرد معلم نیست.او پاسدار خمینیست!اینبار شریعت که عربیش از من کاملتر بودجواب داد:- من معلم هستم....معلم بچه ها.افسر خشمگین تر از قبل جلو آمد،ریش او را گرفت،کشید و گفت:- نه...تو ریش داری...پاسداری،چراریش داری؟معلم که ریش ندارد.با عربی دست و پاشکسته به او فهماندم که ده روز است شهر اشغال بوده و این مرد تیغ و دستگاه ریش تراش نداشته است.در حالیکه سرباز ها دستان شریعت را با سیم بهم میبستند راننده وانت به دستور افسر بعثی کوله ام را جستجو کرد و از شانس بد ماشین ریش تراش را از آن بیرون آورد و به وی نشان داد.افسر خنده تمسخر آمیزی کرد،ریشتراش را از راننده گرفت و جلوی صورت من پاندول وار به حرکت درآورد:- محمد تعصب خمینی داردکه ریشش را نتراشیده.و من باهمان عربی نیم بند خواستم باو بفهمانم که ما در راه یکدیگر را دیده ایم و همدیگر را نمیشناسیم ولی فایده ای نداشت.شریعت را پشت وانت انداختند.من که شدیداًاحساس عذاب وجدان داشتم از افسر خواستم که مرا نیز اسیر کند.گفتم او یک مادر پیر دارد یا آزادش کنید یا مرا هم همراهش ببرید.افسر با خونسردی گفت:- پس توهم سوارشو...ولی تو پیر هستی انقدر میزنیمت که بمیری!بطرف وانت که رفتم شریعت گفت:- حاجی این چه کاریست؟ تو چرا خودت را اسیر میکنی؟بالا نیا.- نه ...بهتر است با هم باشیم .شریعت لبخند زنان گفت:- خوابم را یادت هست ؟ تقدیر من اسارت بود، تو مقصر نیستی .من راضی نیستم اسیر شوی .بالا نیا...برو.گوشم بدهکار نبود .دستم را به لبه وانت گرفتم که بالا بیایم شریعت که از فرط ناراحتی و عصبانیت سرخ شده بود فریاد زد:- دختران بیچاره ات برای سلامتی تو زجر بسیار کشیدند حالا تو حق نداری دلبخواهی اسیر شوی و دل آنها را بشکنی . با لا نیا حاجی ...تو را به عصمت زینب قسمت میدهم.یادآوری حال شما و زجری که بخاطر نجاتم متحمل شده بودید تلنگری به من زد و دریافتم که متعلق به خود نیستم زیرا شما بمن نیاز دارید.بهمین دلیل همانجا سر جایم ماندم .نظامیان عراقی همگی سوار شدند و در برابر دیدگان غمزده من شریعت را با خود بردند############### تا هنگام روشن شدن هوا همانجا کنار جاده ،جایی که شریعت اسیر شده بود نشسته بودم و نمیتوانستم حرکت کنم . خواب شریعت تعبیر شده بود و من به حقیقتِ تقدیر که در زندگی همه ما حکمفرماست ایمان کامل پیدا کرده بودم .یکجورهائی مطمئن بودم حتی اگر صدبار دیگر هم عراقیها جلویم سبز شوند اسارتی درکار نیست و همین یقینی که به آن رسیده بودم باعث شد که بقیه راه را بدون هیچ گونه احتیاط یا ترس بپیمایم و نزدیکی های عصر به خاکریز نیروهای خودی برسم .در آنجا سراغ فرمانده سپاه قصرشیرین را گرفتم و خبر اسارت شریعت را به وی دادم.فرمانده با شنیدن این خبر به گریه افتاد و گفت:- او مرد بزرگیست حاج اصغر مطمئنم اسارت را نیز تاب خواهد آورد فقط بخاطر حال مادر پیرش ناراحتم .او چگونه تحمل خواهد کرد و ما چگونه فقدان اورا تاب بیاوریم که در صحنه رزم یار و یاوری شجاع و خوش فکر بودو به همه همرزمانش در شرایط سخت دلگرمی میداد؟در همان خط مقدم سرپلذهاب چندین روز به رانندگی وانت حمل مهمات مشغول شدم البته از چند نفر از بچه های قصر که آنجا بودند خبر سلامتی شما را گرفتم و فهمیدم حسین باشماست . یک روز فرمانده خاکریز مرا فراخواند و گفت:- حاج اصغر چرا تلفنی به خانواده ات نمیزنی؟- تلفن؟...آخر من که نمیدانم کجا رفته اند.- پس بهتر است بروی، پرس و جو کنی و سری به آنها بزنی...درست است که تو از سلامت آنان مطمئنی ولی آنها هنوز از تو بی خبرند....و باور کنید فضای جبهه طوری مرا مشغول کرده بود که اصلاً فکر این را نکرده بودم شما با چه دلشوره هائی دارید دست و پنجه نرم میکنید .بهرحال نصیحت فرمانده را گوش کردم .ابتدا به کرمانشاه رفتم ودر آنجا از اقوام خبر گرفتم که شما در منزل طاهره هستید و حالا هم که اینجا پیش شما نشسته ام. آری...شریعت همانگونه که در خواب دیده بود اسیر شد ولی ما پدر را در کنار خود داشتیم.گرچه بودن پدر درصحت و سلامت شاد مان کرده بود ولی هرگز نمیتوانستیم از ته دل خوشحال باشیم.ما دیگر آن آدمهای چند ماه قبل نبودیم .بما(آواره) و ( جنگزده) میگفتند و این یعنی با بقیه مردم فرق داشتیم .شهر نداشتیم.خانه و کاشانه نداشتیم.هویتمان لطمه دیده بود و باید خیلی تلاش میکردیم تا با هویت جدید خودمان خو بگیریم و به آن عادت کنیم.دوران آوارگی و خانه بدوش بودنمان خود یک داستان کامل است .گرچه بار رنج و اندوهش به اندازه داستان قصرشیرین ویرا ن شده نیست ولی باز هم به اندازه ای مشقت وناکامی درآن هست که دل آدم را به درد بیاورد.اکنون سالیان سال است که به شهرمان باز گشته و آنرا از نو ساخته ایم.حسین بازنشسته شده. نرگس شوهر کرده و دوتا پسر دارد مهدی و محمداحسان هم تشکیل زندگی داده اند و شکرخدا وضعشان روبراه است .گرچه هیچکدامشان در قصر ساکن نیستند چون اینجا وضعیت کسب و کار ثبات و اعتباری ندارد .قصر دیگر قصر قدیم نیست .از (قصرشیرین) فقط اسمش مانده و بس.بقول حسین مغزش خشکیده و پوستش مانده! ساختمانها و کوچه و خیابانها همه جدیدند و زیبا ولی لطف قدیم را ندارند. از صمیمیت سابق در شهرمان کمتر اثری میتوانی پیدا کنی چون پر شده از غریبه ها .غریبه هائی که فقط برای کسب در آمد به این شهر می آیند و تعلق خاطری به آن ندارند.قبلا هم غریبه ها به دلیل رونق کسب و کار و تجارت از نقاط مختلف کشوربه قصرشیرین میآمدند ولی اعلبشان ماندگار میشدند،آخر این شهر همیشه غریبه نواز و مهاجرپذیر بوده و هست.مردم ازدیرباز معتقدبوده اند که( خاک قصر دامنگیر است).سابقاً مهاجرینی که به این دیار میامدند به آن احساس تعلق میکردندولی حالا اینطور نیست .غریبه هائی که حس و عِرق (قصری بودن) ندارند در مقاطع کوتاه زمانی که کسب و کارمرزی بدلیل برنامه ریزی های بی ثبات و موقتی مسئولین که اکثرا غیر بومی هستند رونقی میگیرد ،میآیند بهره ای میبرند وبعد قصر را رها میکنندو میروند شهر های خودشان .اما گوش به زنگند تا اگر باز هم رونقی موقت آغاز شد بیایند ،چند صباحی مبلغی جمع کنند و بروند توی شهرها و روستاهای خودشان سرمایه گذاری کنند.قصرشیرینِ حقیقی و اصیل درزیر خروارها کم لطفی و بیرحمی و نامردمی پنهان شده و کسی آنرا نمیبیند.گاهی اوقات که از دور (چهار قاپی) ویران شده یا(بان قلعه) و (حاجی قلعه سی) را میبینم تازه میفهمم که این شهرپیشترها چه بوده والآن به چه حال و روزی افتاده است.شهری که قبل از جنگ قریب به شصت هزار نفر جمعیت داشت حالا کمتر از 15 هزار نفر در آن ساکنند و از این عده شاید کمتر از یک سومشان باقیمانده خانواده های اصیل قصری هستند .مرز این شهر مظلوم مانند سابق رونق ندارد .مسیر عبور زوار کربلا و نجف که ما قرنها به میز بانیشان افتخار میکردیم دیگر اینجا نیست .مردم اصیلی که در شهرشان هنوز ساکنند بسختی امرار معاش میکنند ولی ایستاده اندبه این امید که باز هم (قصر)، (شیرین) شود .کی؟...خدا میداند...شاید روزی که من دیگرنه در این شهر باشم و نه در این دنیا.ولی بازهم به امید آن روز! پایان.مهرداد میخبرساعت : | نویسنده : cintelromمهردادمیخبرمهردادمیخبرSun, 13 Sep 2026 20:36:45 +0330https://virgool.ir/@m_65838809/قصرویرانبخش-هشتم-pxd7kbgw9zru۳نوشته: مهردادمیخبرانتشار مجددِ کُل یا بخشهائی از این داستان(فقط در فضای مجازی وباذکر نام نویسند)ه بلامانع است اماچاپ یا اقتباس بدون اجازه کتبی از صاحب اثر ممنوع میباشد.اگردربطن اوضاعی اینچنین زندگی نکرده وهمه آن مصائب و مشکلات را با تمامی وجودت لمس ننموده باشی،عظمت آن غم واندوهی که انسان راگرفتارخود میکندبرایت قابل درک نیست . هیچ زبان و قلمی نمیتواند خستگی آن روزهای مرا شرح دهد.گرچه...خستگی فقط یک کلمه است وکلمات همواره ازبیان واقعیات جاریِ زندگی ناتوانند،خستگی نیز مانند بقیه کلمات واژه ایست با هزاران معنای منتزع.واژه ای ای که از فرط استعمال بسیار معمولی بنظر میرسد و فقط کسی مفهوم واقعی آن را میفهمد که تک تک سلولهای تنش،کل روح و روانش باتمام زوایای آشکار و نهان آن،همه احساسات و کل آن چیزی که (بودن) و (هستی) او را میسازد به آن مرحله رسیده باشد که برای لحظه ای ، فقط لحظه ای سکون و سکوت و آرامش له له بزند و گاهی بقدری دستیابی به سکونِ درون را ناممکن بداند که چاره را در مردن ببیند و همانجاست که انسان خسته از ته دل باور میکند آسایش در (نبودن) است و از زنده بودن و درنتیجه دیدن و شنیدن وکلاً ادراکات بیرونی باحواس پنجگانه بیزاری میجوید.اواز وجود داشتنش ،فکرهایی که به مغزش راه میابند،ماندن و زیستنش در هر مکان و هر موقعیتی،دیدن هر چیز و هر کسی،شنیدن هر صدا و کلامی و تجربه کردن هر حس و حالی ،احساس دردمیکندوعمیقاً آزار میبیند.درآن ایام شوم من مانند کسی بودم که محکوم است به هزار بار اعدام. کسی که قراراست طناب دور گردنش بیاندازند و زیر پایش را خالی کنند و آنگاه در مرزِ میان مرگ و زندگی فقط برای کشیدن یک نفس طناب را شل کنند و بگذارند زنده بماند که صدبار و هزاربار دیگر عذاب مرگ را به او بچشانند...آری من تا حدمرگ خسته بودم!من و خانواده ام سالیانی دراز در آرامش و آسایش زیسته بودیم و تجربه جنگ و اشغال و نفس نفس بودن با دشمنی که از او بیزار بودیم برایمان تجربه بسیار سختی بود.شاید حکایت من،پدر من،خانواده من،و شهرمن برای شما داستانی مهیج و جذاب بنظربرسد ولی برای خود من زنده کردن یاد آن دوران مانند نیشتر زدن بر یک آماس کهنه است.بخصوص که واگویه خاطرات دوران اشغال توام است با زنده شدن خاطرات پدر .اوئی که گرچه در قید حیات نیست ولی تا زنده ام دلم در گروی محبتش است و هنگامی که چهره نورانی ومهربانش را بیاد میآورم دلم میخواهد بسویش پر بکشم و همچون او به ملکوت بپیوندم.اغلبِ پدرها با دخترانشان بسیار مهربانند .پدر منهم اینگونه بود .چون ما برادر نداشتیم و پدرتنها مرد خانه بود . در آن اوضاع بحرانی اندیشه از دست دادن چنین تکیه گاهی سخت دهشتناک و آزار دهنده بود و بدلیل تحت تعقیب بودن وموقعیت متزلزلی که پدر داشت از فکر و خیالهای ناجور در امان نبودم و هرچقدر که سعی میکردم ذهنم را از افکار و خیالات نگران کننده خالی کنم نمیتوانستم. از سوئی دیگر دلهره گرسنه ماندن محمداحسان و ضعف مفرط و لاغری نرگس ومهدی و مریضی سخت حسین مزید بر علت شده بودو بر حساسیت من نسبت به مشکلات میافزود. ################## به خانه شوهرعمه ام استادرحمان برگشتیم.عبدالرضاخیلی دلش برای محمداحسان میسوخت . همیشه خدا توجه زیادی به وضعیت طفلکم داشت و یک دلش پیش او بود .آنشب وقتی بی تابی طفلکم رادیدطاقت نیاورد و راه حلی پیشنهاد کرد.من خیلی در دادن شیرخشک به امید خساست بخرج میدادم و همیشه خدا نیمی ازشکمش سیر بود و نیمی دیگر گرسنه و بهمین دلیل غالباًزار میزد.محلولی هم که خانم آقای نعیمی دستورش را داده بود برای معده اش سنگین بود و زیاد نمیدادم بخورد .مگر در مواقعی که ناچار بودم.پیشنهادعبدالرضا بد نبود ولی خطر داشت.او میگفت :- دختر دائی ،دیروز که رفته بودم حوالی باغهای نصرآباد دوتا ماده گاو بی صاحب را دیدم که آن دوروبرها داشتند ول میگشتند.با آن همه علف تازه که اطراف الوند سبز میشود پستانهایشان پرشیر بود .نمیدانم گوساله هاشان کجا بودند .یا خمپاره هلاکشان کرده بود و یا خوراک عراقیها شده بودند. ولی در هر صورت پستانهایشان از شدت پر بودن داشت میترکید.فردا باید بروم و شیرشان را برای امید بدوشم.بعد لپهای پلاسیده طفلکم را نیشگون نرمی گرفت و افزود:- قربانش بروم ،کاری میکنم که این لپهایش بازهم تپلی و سرخ و سفید بشود.حسین پرسید:- بلدی شیر بدوشی مگر؟- آره ...ولی...نه والله!! بلد نیستم .اما دیده ام چطور میدوشند...بالاخره یک کاریش میکنم .طیاره که نمیخواهم هواکنم.فردا صبح علی الطلوع عبدالرضایک دبه کوچک وشیشه شیرمحمداحسان را براداشت که راهی نصرآباد شود.دائی گفت:- عبدالرضا...خانه خمیر! دور و بر باغهای نصر آباد پر از عراقیست .حتی میگویند توی باغ حاتم مستقر شده اند .بگذار باهم برویم .کله شق نباش.ََ- نه داش مرتضی،شما پیری و همپای من نمیتوانی بدوی ...از هم جدا می افتیم و بلائی سرت میآید .من چندین بار از دست عراقیها گریخته ام ،اینبار هم میتوانم فرار کنم.استادرحمان که از همه بیشتر نگران بود گفت:- چموش بازی در نیاورپسر...لااقل صبرکن شب بشود،آنوقت برو.- بابا اگر میخواستم توی تاریکی بروم همان دیشب که بحثش شد راهی میشدم.روز بهتر از شب است عراقی جماعت شبها بیشتر حواسش جمع است تا روز.ناجنس ها مثل خفاش شبها میگردند و روزها میخوابند.سپس نگاهی انداخت به صورت زردنبوی حسین و ادامه داد:- برای تو هم میآورم حسین آقا.برایت خوب است ،قوت میگیری.- زیاد توی فکر من نروعبدالرضا جان...همین که بتوانی اندازه چند وعده برای این بی زبان شیر تازه بیاوری انگار زیارت مکه رفته ای. میبینی چقدر لاغر شده بچه ام؟عبدالرضا رفت . یکساعت،یکساعت و نیم بعد سرآسیمه بازگشت و در حالیکه سخت نفس نفس میزد خودش را توی خانه انداخت و در را پشت سرش بست.- عراقیها تعقیبم کردند .ولی گیجشان کردم . نفهمیدند از کجا رفتم . توی کوچه بغلی از چشمشان پنهان شدم . الآن حوالی همینجاها را دارند میگردند .فکر کنم توی کوچه شاطر الماس هستند. باید لباسهایم را عوض کنم که اگر هم اینجا آمدند مرا نشناسند.چهره ام را ندیدند ولی از روی لباس میتوانند تشخیصم بدهند.بسرعت لباسی برایش گیر آوردیم که تنش کند. متاسفانه فقط توانسته بود شیشه شیر را پر کند .دبه خالی بود.پستانک را توی دهان محمد احسان چپاندم و او هم با ولع همه را تا قطره آخر بلعید و عارق زد.سپس رفتم و به بقیه کمک کردم تا گونیهای شن را پشت در خانه بچینیم .صدای عراقیها و ماشینهایشان از بیرون بگوش میرسید.کارمان که تمام شد همگی گوشه ای از هال نشستیم و نفس در سینه حبس کردیم.صداها دقیقه به دقیقه بما نزدیک و نزدیکتر میشد و بحدی نزدیک شدند که احساس کردیم دارند درب خانه دیوار به دیوارمان را میکوبند چون صدای نعره هایشان خیلی قوی بگوش میرسید:حرس خمینی...جیش الخمینی...چیزهائی دیگر هم میگفتند که من معنیشان را نمیفهمیدم.صدای رگباری بگوش رسید و بعد صدای شکسته و ازجاکنده شدن درب .حالا وارد خانه همسایه شده بودند .استاد رحمان بآهستگی گفت:- خانه سید عابدین است...کسی تویش نیست.صداها ضعیف تر و کم حجم تر شد. من پیاپی آیت الکرسی و چهارقل میخواندم و از خدا میخواستم که چشم عراقیها محل اختفای ما را نبیند و بگذرند و بروند.صداها حالا دیگر قطع شده بود .استاد رحمان گفت:- اثاثیه خانه سید عابدین چشمشان را گرفته انگار. سکوتشان بهمین خاطر است.سکوت بر همه جا حکمفرماشده بود .سکوت انقدر طولانی شد که کم کم داشتیم باور میکردیم عراقیها رفته اند.ولی باورش مشکل بود .اگر وارد خانه سید عابدین شده بودند و اگر اثاثیه چشمشان را گرفته بود پس چرا صدای جابجا کردن وسایل یا خروجشان از خانه را نمیشنیدیم؟دائی با حرکت دست از همه خواست کماکان ساکت بمانند . عبدالرضا پاورچین خودرا به پشت در و کنار گونی های شن رساند و با لال بازی و اشارات به ما فهماند که احتمالا عراقیها رفته اند. هنوز در حال شکلک درآوردن بود که تکان سختی به در وارد شد و یکی از گونیهای شن ازبالاترین ردیف تالاپی جلوی پایش بر زمین سقوط کرد.خدا رحم کرد چون اگر فقط بیست، سی سانتیمتر آنطرفتر افتاده بود روی سرش سقوط کرده وگردنش را میشکست.صدای نکره و ضخیمی از پشت در بگوش رسید:- رحمان...رحمان!!!داشتم از تعجب شاخ در میآوردم.برایم قابل باور نبود که یک عراقی دارد شوهر عمه ام را به اسم صدا میزند.حتما کار آن خائنین وطن فروش بود.صدا بقدری قوی ورسا بودکه انگاربغل گوشمان داشت دادمیزد.محمداحسان که صداوحشتزده اش کرده بوددهان گشودتاگریه کند.شانس یاریم کرد که زود متوجه شدم و سریعا دستم رامحکم جلوی دهانش گرفتم .استادرحمان با چالاکی دستمالی آورد و دهانش را بست. دلم داشت برایش آتش میگرفت. فشار حاصل از گریه توی گوشهایش پیچیدو چرک و خون ازگوش آسیب دیده اش بیرون زد.آه از نهادم برخاست.تاآن لحظه گمان میکردم زخم التیام یافته است اما حالا تازه داشتم متوجه میشدم که پرده گوشش دچار آسیب جدی شده و اگر به آن رسیدگی نشود ممکن است یک گوشش بر اثر عفونت کر شود.عراقیها دست بردار نبودند و هی با مشت و لگد به در میکوفتند .بااشاره دائی مرتضی همگی خودمان را به دیوار های کناری چسباندیم .حقیقتا کار بجائی بود و در لحظه حساسی انجام گرفت چون بلافاصله پس از این حرکت رگباری به در شلیک شد وگلوله ها پس از سوراخ کردن در به دیوار رو برو اصابت کردند.همگی نگاههای قدر شناسانه خود را به دائی دوختیم چون اگرپیشنهاد او نبودو به کنار دیوار نیامده بودیم مورد اصابت گلوله قرارمیگرفتیم.چند مشت و لگد دیگر نثار درب شد و بعد مجددا سکوت برقرار گشت . معلوم بود که مثل دفعه قبل گوش ایستاده ومنتظرند صدائی از داخل خانه بشنوند.آن سکوت آزار دهنده مدت زیادی بطول نیانجامید.هنوز هم دهان محمداحسان باپارچه بسته بود و دستم را هم داشتم رویش فشار میدادم .چشمهای طفلکم از شدت فشار از حدقه بیرون زده بود و صورتش ازسرخی داشت به کبودی میگرائید و این حالات مرا شدیدا نگران میکرد.عاجزانه به خدایم التماس میکردم که بعثیهای بیشرف هرچه زودتر گورشان را گم کنند.بچه داشت خفه میشد،داشت میترکید .اگر تا لحظاتی دیگر از آن حالت عذاب آور رها نمیشد حتما بلائی سرش میآمد.کم کم صدای مکالمه مابین عراقیها شروع شد . معلوم بود دارند تصمیم میگیرند که بروند یا بمانند.نگاهم به صورت دائی بود چون از حالتش میتوانستم بفهمم حرفهای عراقیها خوشحالش کرده یا ناامید.چهره دائی از هم باز شد و برق شادی را در چشمانش دیدم. گویا عراقیها بدلیل استحکام درب خانه از ورود به خانه ناامید شده بودند چون عاقبت شرشان را کم کردند و رفتند.صدای گاز خوردن ماشینهایشان بلند شد.خواستم دستم را از جلوی دهان امید بردارم ولی دائی مانعم شد و ازمن خواست کمی دیگر صبر کنم. بازهم دقایقی دیگر به آن سکوت و سکون آزاردهنده و سخت ادامه دادیم و عاقبت پس از آنکه دائی و استادرحمان ازرفتن عراقیها مطمئن شدند و مانندکهنه سربازانی کار کشته ومجرب اجازه حرکت و صحبت دادند ،همگی نفسهای راحتی کشیدیم ومن نیز پارجه و دستم را از جلوی دهان طفلکم برداشتم.انتظار داشتم بزند زیر گریه ولی او فقط سکسکه میزد،آنهم نه براحتی ،بلکه بافشار و صدائی غیر طبیعی که مرانگران میکرد.بدتر از آن این بود که مابین سکسکه ها ناله هائی کوتاه و جیغ مانندازگلویش خارج میشد،بطوریکه شدیدا همه را دلواپس کرد.دوره ام کردند که شاید بتوانند کاری برای اوبکنند.هرکس یک پیشنهاد میداد .یکی میگفت آب به او بدهیم یکی دیگر میگفت دمر بخوابانیمش و آرام توی پشتش بزنیم.ولی مادر که در میان آن جمع از همه با تجربه تر بود بچه را از من گرفت و بآرامی سینه اش را ماساژ داد.درهمان حال از من خواست که با قدری آب صورتش را خیس کنم و بادش بزنم.این کاررا نه من که سخت پریشان بودم و طبق معمول دست و پایم به فلج موقتی دچار شده بودند بلکه خواهرم خدیجه انجام داد و کودک معصوم بیکباره منفجر شد و زیر گریه زد آنهم به چه شدتی.طفلک بینواآنچنان میگریست که همه مان ترسیدیم نکند عراقیها آن حوالی باشند،صدایش را بشنوندوسربرسند.البته خوشحال بودم .برای اولین بار بود که از صدای گریه احسان احساس شادمانی میکردم!اجازه دادم آنقدر گریه کند که راحت شود.آنقدر که خودش خسته شود.چرک و خونی راکه باز هم از گوشش خارج شده بود با پارچه ای که دهانش راباآن بسته بودم پاک کردم و سپس با مقداری الکل تاآنجا که ممکن بود گوشش را شستم و ضدعفونی کردم.حسین که حال نزار احسان اشک در چشمانش جمع کرده بود گفت:- اگر پیش دکتر نبریمش کر میشود...ای خدا خودت کمک این طفل معصوم بکن که ناقص نشود.در حالیکه تکه پنبه ای را لوله میکردم و توی گوشش میچپانیدم که چرک و خون را بخودش بگیرد گفتم:- ناراحت نباش حسین جان.روزی چند بار خودم با پنبه الکلی ضدعفونیش میکنم.خدارا شکرکه این جریان پیش آمد و همه چرک و خون مانده در گوشش بیرون زد .بیا ببین چه بوی بدی دارد؟اینقدر مانده که عفونتش اینطور بد بو شده .فکر میکنی بد است که بیرون ریخته؟نه عزیزم،باید خدارا شکر کنیم .خوب میشود به امید خدا.استادرحمام باتفاق دائی و عبدالرضا و مریم داشتند گونیهای شن را سرجایشان محکم میکردند چون فشار و تکان شدیدی که عراقیها به در وارد کرده بودند همه گونیها را جابجا کرده بود.استادرحمان بعد از خاتمه کارکمری راست کرد و گفت:- جاش های بی شرف خوب کارشان را فوت آبند.باور کنید خیلی از بچه های زائیده قصر هم اسم و رسم و خانه مرا بلد نیستند ولی عراقیها به لطف این آدم فروشها انگار سی سال است بامن همسایه اند .رحمان رحمان گفتنشان را که شنیدید...داشت خنده ام میگرفت به قرآن.با دیدن عبدالرضا که داشت لباسهایش را میتکاند یادم افتاد که از او هنوز تشکر نکرده ام.او در جواب تشکرمن ابراز شرمندگی کرد که نتوانسته بیشتر از آن شیر بدوشدو بیاورد وقول داد که باز هم برود.دائی در حالیکه یکی از گونیها را سر جایش محکم میکردخنده کنان خطاب به او گفت:- بنازم به غیرتت عبدالرضا جان.ولی نگفتی ...شیر دوشیدن را از کجا یاد گرفته بودی؟نکند استاد رحمان گاو توی خانه داشته و ما خبر نداشته ایم؟!عبدالرضا هم خندید ولی چیزی نگفت.داشتم نگاهش میکردم .خنده اش یک جور بخصوصی بود!...یعنی چه رازی ورای آن خنده پنهان شده بود؟فقط چند لحظه فکرم مشغول غیر عادی و رمز آلود بودن حالت آن خنده شد و البته فکر کردم اینهم یک خیال است .مانند همیشه با کمرنگ شدن نگرانی عفونت گوش احسان ،دلواپسی پدر بسراغم آمد .انگار نگرانیها توی صف ایستاده بودند.یکیشان که زهرش را بجانم میریخت بازهم میرفت وآخر صف می ایستادو بعدی میآمدکه اوهم حالم را طوری دیگر خراب کند و برود آخر صف و منتظر بماند برای دفعه بعد!...یعنی الآن توی خانه دائی پرویز چه خبر است؟اگرعراقیها سراغ آن خانه هم بروند و بخواهند دوباره چپاولش کنند چه؟عراقیها که یکی دونفر نبودند...چه میدانستند آن خانه قبلاً غارت شده یا نه؟چه میدانستند که آن خانه قبلاً تفتیش شده یانه؟- دائی نظرت چیست که برویم سری به پدر بزنیم؟- نه صدیقه جان الآن وقتش نیست.انشاالله که خانه امن و امان است.توکل داشته باش عزیزدائی...حرفهای پدرت را فراموش کرده ای؟نه ...چطور میتوانستم فراموش کنم؟همیشه نصایحش توی گوشم بود ولی با انبوه دل نگرانیهایم باید چه میکردم؟ دست خودم که نبود.عبدالله که هنوز داشت لباسهایش را تمیز میکرد جلو آمد که مرا از فکرو خیال در بیاورد:- دختر دائی ...میدانی شیر گاو را چطور دوشیدم؟حربه عبدالرضا در عوض کردن تصاویر ذهنی و فکر و خیالات آن لحظه من موثر واقع شد.چون بسرعت خنده شک برانگیز چند دقیقه پیشش را بخاطر آوردم و مغزم پر از سئوال شد. بخصوص که تاکیدش بر چگونگی دوشیدن شیر فکرم را هزار راه برد. در جواب سئوالش گفتم:- خوب ...دوشیده ای دیگر.چطور مطور ندارد که...باز هم خندید...از بی مزگی خنده اش عقم گرفت ولی دلم نیامد توی ذوقش بزنم.فکر کردم شایدفقط قصددارد با طرح این سئوال نامربوط مرا از فکر و خیال در بیاورد.ترجیح دادم زیاد بااو سرو کله نزنم بهمین دلیل دیگر حرفی نزدم.اما دائی دست بردار نبود و سعی داشت این بحث بیمزه و الکی را مهم جلوه دهد. مطمئن بودم که او هم دارد با عبدالرضا همدست میشود که فضای کسالت بار خانه را عوض کند و از دلِ موضوع دوشیدن شیر بانبوغی که داشت چیزهای بامزه ای بیرون بیاورد و سرگرممان کند.عبدالرضا باز هم همان طور بخصوص خندید ! یکجور مخصوص شک برانگیز که سر در نمیآوردم دلیلش چیست.کم کم داشتم شاکی میشدم و هنوز هم دلم نمیامد توی ذوقش بزنم.آخر بنده خدا جانش رابخطرانداخته بود که شکم بچه مرا سیر کند ،سزاوار نبود.تنها کاری که هم جلوی خشمم را میگرفت،هم باعث رنجش عبدالرضا نمیشد این بود که خودم را همچنان بی توجه نشان دهم .داشتم دامن ذهنم رااز پیرامون خنده های عبدالرضا برمیچیدم که اوشروع کرد به شرح ماوقع و گوشهای منهم علیرغم بی اعتنائی اولیه ام شنید:- به باغ که رسیدم گاوها مشغول نشخوار بودند. دسته ای علف چید م و یکی از گاو ها را که پستانش بیشتر از آن یکی پرشیر بود بطرف خودم کشیده و متوقف کردم .هر چه تلاش کردم نتوانستم شیر بدوشم .قبلا دیده بودم چطور شیر بزوگوسفند را میدوشند و به خیال خام خودم تصور میکردم کار راحتی است .آنقدر گاو زبان بسته را اذیت کردم که لگدی جانانه حواله قوزک پایم کرد .دنیا جلوی چشمم تیره و تار شدوهوارم به آسمان رفت . شاید نزدیک به پنج دقیقه قوزک پایم را توی دستانم گرفته بودم و درد میکشیدم ولی از رو نرفتم ،نمیخواستم تسلیم شوم.مگر میشد دست خالی پیش شماها برگردم؟باآنکه هنوزاز درد بخود میپیچیدم دوباره مشغول شدم .هرجوری که بفکرم میرسید ممکن است درست باشد انگشتانم را بکار میگرفتم ولی دریغ از یک قطره شیر...عاقبت در کمال تاسف به این نتیجه رسیدم که نمیتوانم و باید فکر دیگری بکنم ،ولی چه فکری؟صورت رنگ پریده و معصوم این بچه را جلوی چشمهایم مجسم میکردم و دلم آشوب میشد باخودم میگفتم:پسر،چشم دختر دائی الآن به در است که تو باشیشه و دبه پرشیر وارد خانه شوی ،چطور میتوانی توی چشمهایش نگاه کنی و بگوئی از این پستانهای پراز شیر نتوانسته ای چند قطره بدوشی؟اگر جانت را هم فدا کرده ای باید دست پر برگردی.وتوی همین خیالات بودم که فکری به مغزم خطور کرد...عبدالرضا باز هم نتوانست جلوی خنده اش را بگیرد.حالا دیگرداشت ریسه میرفت و دستش را روی شکم گذاشته بود.همه با تعجب نگاهش میکردند و هیچکس نمیتوانست حدس بزند که او دارد به چه میخندد.کار من که دیگر از حرص خوردن گذشته بود .خواستم بلند شوم و از اتاق بیرون بروم که نکند چیزی بگویم و باعث رنجش اوشوم.که عبدالله کمی از شدت خنده هایش کاست ومن هم که کنجکاو بودم بقیه حرفهایش را بشنوم و دلیل خنده هایش را متوجه شوم چشم به دهانش دوختم:- بااینکه گاو بی تاب بودآرام به زیر شکمش خزیدم وباوجوداینکه امکان داشت زیر سمهایش لگد مال شوم مثل گوساله پستانش را بدهان بردم و مکیدم!! گاو بینوا برخلاف انتظارم نه تنها از این کار ناراحت نشد بلکه چون پستانش از فشار شیر داشت میترکید خوشحال هم شد و سر جایش ماند و دیگر حرکتی نکرد. از بخت بد در همین وقت صدای عراقیها را شنیدم ولی من که به هیچ چیز بجز شیر فکر نمیکردم حاضر بودم جانم را بدهم ولی لااقل آن شیشه را از شیر پر کنم.صداها لحظه بلحظه نزدیک و نزدیکتر میشدو من پیاپی دهانم را از شیر پرکرده و توی شیشه خالی میکردم!!شیشه داشت پر میشد که عراقیها رسیدند و مرا دیدند.فریاد زدند: جیش الخمینی...جیش الخمینی...فکر میکردند خودم را زیر هیکل گاو پنهان کرده ام که آنها مرا نبینند،چه میدانستند که دارم چکار میکنم.شیشه پر شده بود.درش را محکم بسته و توی جیبم چپاندم.تلاش کردم خودم را پشت هیکل گاو مخفی کنم ولی بیفایده بود آن دونفرکه قبلاً مرا دیده بودند وفاصله چندانی با من نداشتند بسمتم تیردر کردند .یکی ازتیرها به گاو زبان بسته خورد و نعره اش به آسمان بلند شد. آنها پشت دیوار خانه باغ سنگر گرفتند.شاید فکر میکردند مسلحم وگرنه سنگر گرفتنشان به چه دلیل بود؟یکی شان بزبان کردی از من خواست تسلیم شوم ولی من حتی فکر تسلیم شدن را هم هرگز نکرده و نخواهم کرد.این را همه میدانند.یاعلی گفتم و از جا برخاستم و الفرار...حتی پشت سرم راهم نگاه نمیکردم.از لابلای درختها میدویدم.نامردها باز هم تیر اندازی کردند وآن یکی گاو راهم با گلوله زدند. صدای نعره گاوها بلند تر و بیشتر بگوشم میخورد.از باغ خارج شدم .عراقیهای بزدل و احمق چون فکر میکردند من مسلحم انقدر توی راه پشت دیوارها و درختها سنگر میگرفتند که فاصله شان با من زیاد شد.گاوهای زخمی درحالیکه ردی از خون پشت سرشان روی زمین کشیده میشد دنبالم وارد خیابان شدندومجدداگروهی دیگر از عراقی ها به آن دو نفر ملحق شدند. آنها همان گروهی بودند که تا اینجا پشت سرم آمدنداما نفهمیدند دقیقا وارد کدام کوچه شده ام. خدا نخواست مرا بگیرند.حالا دیگر معنای خنده های عبدالله را میفهمیدم. گرچه حادثه ای که رخ داده بود،بخصوص تیر خوردن گاوهای بی زبان اصلا خنده دار بنظر نمیرسید ولی تجسم مکیدن گوساله وار پستان گاو توسط او پس از یک سکوت نسبتا طولانی باعث شلیک ناگهانی خنده میان جمع شد.بعد از اینکه از شدت خنده ها کاسته شد عبدالرضا گفت:-دختر دائی فکر کردم که اگر همان ابتدا جریان را بگویم رغبت نمیکنی شیررا به بچه بدهی ،آنوقت همه زحماتم بهدر میرودو بچه هم گرسنه میماند.- خداخیرت بدهد پسرعمه.میدانم که چاره دیگری نداشته ای. جانت را بخاطر این طفل معصوم بخطر انداختی و همین به اندازه یکدنیا ارزش دارد،در ضمن...چونکه تو مریض نیستی پس شیر هم سالم و پاکیزه است و جای هیچ نگرانی ندارد.من هرگز نخواهم توانست این فداکاریت را جبران کنم...- لعنت خدا برآن عراقیهای بیشرف که مثل اجل معلق سررسیدند و نگذاشتند دبه را از شیر پر کنم...این بچه اگر چند وعده از آن شیر تازه میخورد سر حال میشد .عفونت گوشش هم حتما خوب میشدآخر میگویند شیر تازه هزار جور منفعت دارد.قول میدهم اگر گاوها تلف نشده باشند باز هم بروم و شیر بیاورم.دائی که هنوز داشت میخندید گفت:- عبدالرضا خان ،خودت هم یک شکم سیر از شیر گاو نوش جان کردی،نه؟- شاید باور نکنی داش مرتضی ولی بخدانه...دلم نیامد باوجود گرسنگی این بچه اول خودم شیر بخورم.البته اگر آن بیشرفها نیامده بودند و دبه را هم پر کرده بودم حتما خودم هم دلی از عزا در میآوردم.شک نکنید که این کاررا میکردم.حسین که تا آن لحظه ساکت بود و داشت به مکالمات گوش میداد و اصلا حوصله خندیدن و بذله گوئی نداشت خطاب به عبدالرضا گفت:- خدا خیرت بدهدعبدالرضا.من دوشیدن گاورا خوب بلدم .همینکه بتوانم حرکت کنم میروم و میدوشمشان.نمیگذارم که تو باز هم جانت را بخطر بیاندازی.- حسین آقا گمان نمیکنم زیاد دوام بیاورند .با چشمهای خودم دیدم که خون زیادی ازشان میرفت . بی زبانها مثل آدمهای زخمی چنان زار میزدند که دل هر کسی بحالشان کباب میشد.اگر تلف شوند گوشتشان هم حرام میشود.حیف است والله.دائی گفت:- اگر یکی برودسرشان را ببرد خیلی خوب میشود . هم از زجر کشیدن راحت میشوند ،هم حرام نمیشوند.میتوانیم گوشتشان را بین مردم تقسیم کنیم.توی این قحطی نعمت بزرگیست ها...بعد کمی فکر کرد و انگار که خودش داشت جواب سئوال توی ذهنش را میداد،افزود:- ...خوب، اگر دوام بیاورند و تا آن موقع تلف نشوند...باید دست جنباند.نگاهی مابین دائی و حسین مبادله شد.گویا یک چیزی ذهن دائی را درگیر خودش کرده بود ومعطوف شدن توجه حسین به حرفهای دائی نشان میداد که اوهم به اهمیت آنچه که در ذهن دائیست واقف میباشد.حسین پرسید:- چه کسی؟...چه کسی میتواند این کاررا انجام دهد دائی؟ #################ساعتی از ظهر میگذشت که یک ردیف از گونیهای شن پشت در را کنار گذاشتیم . من و دائی تصمیم گرفته بودیم دنبال خاله فوزیه برویم و هرسه باتفاق سری به خانه پسردائی مادرم،آقای حسینی بزنیم.زیرا چندروزی بود که از او بی خبر بودیم .دائی داشت از لای در کوچه را میپائید.حسین گفت:- منهم میآیم.احساس میکنم حالم بهتراست . اگر یک هوای تازه بمن بخورد بهتر هم خواهم شد.من چاره ای بجز موافقت نداشتم چون حسین دیگر راه افتاده بودو چشمهایش نشان میداد که شدیدااحتیاج به تحرک و هواخوری و کسب روحیه دارد. ولع بخصوصی توی چشمهای کم فروغش دیده میشد. ولع زودتر خوب شدن و زندگی کردن.انگار نیروی حیات از عمق دریای چشمانش داشت خودش را بالا میکشید و بیرون میآورد تا در هوای تازه تنفسی دیگررا آغاز کند.نمیبایست مانعش میشدم .تاخانه آقای حسینی راه چندانی نبود. میشد بدون رفتن توی خیابان و در معرض دید عراقیها قرار گرفتن به آنجا رسید.نیم ساعت بعد خانه آقای حسینی بودیم.او خانواده اش را قبل از اشغال قصر به کرمانشاه فرستاده بود و عده ای از آشنایانش که اهل یکی ازروستاهای لب مرز بودندبه خانه او پناه آورده بودند.آنها اکثرا پریشانحال و ضعیف بودند و چند زن و مرد مریض و حال ندار هم بینشان دیده میشد. هنگامیکه یکی ازآن زنان روستائی مقداری خرما جلویمان گذا شت سخت متعجب شدم آخر جنگ و ناامنی خرمای آن سال را به چیدن نرسانده بودو هنوز روی نخلها بودند.یکی توضیح داد که اصابت گلوله های توپ و خمپاره بعضی از خوشه های رسیده را روی زمین انداخته و او موفق شده امروز صبح توی باغهای نصرآباد مقداری خرمای رطب جمع کند وبه آنجا بیاورد.جمع صمیمی وهمدلی بودند .موقع خوردن چای و خرما بحث گل انداخت و جریاناتی را که طی چندروز اخیر برایمان اتفاق افتاده بودو تجربیاتی را که از آن شرایط جدید بدست آورده بودیم برای همدیگر تعریف کردیم.نوبت من که شد داستان سرباز عراقی ودارودادن او به حسین را بازگو کردم و حسین گفت که از آنروز به این طرف با خوردن قرصها حالش روبه بهبودی رفته و هرروز سر نماز آن سرباز را دعا میکند.حالت چهره حسین موقعی که داشت درمورد دعا کردن سرباز عراقی میگفت یک طور بخصوصی بود .انگار که داشت به گناهی اعتراف میکرد.آقای حسینی که متوجه تردید او شده بود گفت:- آقاحسبن عزیز،خوب و بد،مرد و نامرد،انسان و ابلیس نما...همه جا پیدا میشود.بقول ضرب المثل کردی خودمان:(چم بی چغل نیه ).کسانی مانند احمد پسرکرم چرچی که مثلا هموطن ماست و ادعای مسلمانی هم دارد،هموطنهای خودش را به اسیری عراقیها در میاورد .خوب حالا برعکسش هم صادق است یک ضرب المثل فارسی هم هست که میگوید( گل نیلوفر در مرداب میروید )میان عراقیهای بیرحم هم آدم خوب پیدا میشودو یک سرباز پاکنهاد در لباس دشمن ،دوستانه شما را یاری میکند .اینها نشان میدهد که ملیت و زبان و لباس هیچکدام نمیتوانندمعیار تشخیص خوب یا بد بودن آدمها باشدبلکه تنها ایمان و خداباوری و بشر دوستیست که ذات زیبا رامیسازد و ذات بد هم ذاتیست که درآن از فطرت الهی خبری نیست.حسین گفت:- جناب حسینی ما که با ملت عراق دشمنی نداشته ونداریم.اگر این جانی بالفطره جنگ را شروع نمیکردالآن مثل اینهمه سال در جوار هم داشتیم برادروارانه زندگیمان را میکردیم و مثل همیشه داد و ستد و آمد وشد داشتیم. وقتی جنگی بین دو کشور در میگیرد مردم ساکن در آن سرزمینها ناخودآگاه باهم احساس دشمنی میکنند و سربازان دوطرف بدون آنکه یکدیگر را بشناسند به خون هم تشنه میشوند . طرفی که مورد ظلم و حمله قرار گرفته میداند که دشمنی و عداوت موجود زائیده ظلم و ستمیست که انجام گرفته است ومردم آن کشوری که جنگ را آغاز کرده است به اجبار سیاست مدارانشان است که با ملت مورد حمله قرار گرفته دشمنی میکنند. در حقیقت ستمکار اصلی آن کسیست که جنگ را تحمیل کرده ،مغز افراد ناآگاه راشستشو داده،آنهارا جلو انداخته و در جهت اهداف پلیدش ازآنان سوء استفاده میکند.همین حالا اگر کسی با سربازان عراقی صحبت کند در میابد که براثرتبلیغات مسموم حزب بعث بیشترشان بر این باورندکه برحق میباشند و دارند برای احقاق حقوق پایمال شده شان میجنگند .گرچه خیلی هایشان هم که آگاهتر و عاقلترهستند از دروغهای صدام با خبرند وبه زور درگیر این جنگ شده اند.دائی مرتضی باوجود اینکه حرفهای آقای حسینی و حسین را تائید میکرد،فکرش درگیراندیشه ای دیگربود: گاوها !...او این موضوع را درمیان جمع حاضر مطرح کرد و کمک خواست. پیرمردی روستائی گفت:- کسی را میشناسم که ( بزگیر)است. اسمش شاهمراد است و میتواند گاوها را ذبح کند.چندین سال در قصابخانه کرمانشاه کار کرده است.- خالو فقط زودتر خبرش کن که وقت تنگ است.پیرمرد از دائی فرصت خواست که با شاهمراد صحبت کند .دائی افزود:- در هر صورت این کار باید تا یکی دوساعت دیگر انجام شود.اگر تاحالا تلف نشده باشند حتما تا چند ساعت دیگر از بین میروند.احسان که شکمش سیر بود و قبراق و سر حال بنظر میرسید به خوابی عمیق و شیرین فرو رفت. اورا به اطاق دیگری که یکی از زنها درآن خوابیده بود بردم و خودم هم کنارش دراز کشیدم و بخواب فرو رفتم.نمیدانم چه مدت در خواب بودم .شاید بیشتراز دوساعت.با سروصدائی که توی محیط خانه پیچیده بودسرآسیمه از خواب پریدم.همانجا بحالت نشسته سرجایم چادر به سر کشیدم و بچه را بغل کردم.کسی در اتاق نبود.گویا زنی که آنجا خوابیده بود پیش تر از اتاق بیرون رفته بود. از لای در که کمی باز مانده بود در کمال تعجب متوجه یک افسر و سه سرباز عراقی شدم.کمی خودم را به در نزدیکتر کردم و توانستم به میدان دید وسیعتری از داخل هال دست بیابم.هرسه سربازدر حالیکه اسلحه هایشان را بسمت حاضرین قراول رفته بودند خشک و شق و رق با چشمان گرد شده و دهان باز، پشت بهم چسبانده ،وسط هال ایستاده و با دقت و ترسی زایدالوصف حواسشان را به اطراف داده بودند.افسر که مردی سبیلو ومتوسط القامه بود تند وتند طول هال رااز پائین به بالا و از بالا به پایین قدم میزد و عربی بلغور میکرد.متوجه کلماتش نمیشدم ولی کلمه آشنای عسگر خمینی برایم قابل فهم بود و میدانستم که دارند دنبال کسانی که مد نظرشان است میگردند و انتظار دارند افراد حاضر در خانه کسانی را به آنها لو بدهند.نگاهم از پنجره مشرف به کوچه به بیرون افتاد.نور زرد و کم جان آفتاب که در عبور از شیشه های مات مشجر نقش میپذیرفت و دیوار روبرویش را گل گلی میکرداز نزدیک بودن هنگام غروب و پایان روزحکایت میکرد.دائی برخاست و درمقابل نگاههای تهدید آمیز افسرو چشم غره های سربازهای هراسان محتاطانه به افسر نزدیک شد :- اَخی...لا عسگر،لا عسگر خمینی!کلمات دائی بجای آنکه افسررا آرام کند بیشتر جری اش کرد.لامروت با رفت و برگشت آخرش لگدهائی نثار وسایل منزل کرد طوریکه گلدان سفالینی را شکست وکم مانده بودتلویزیونی راکه روی یک چهار پایه چوبی بود برزمین سرنگون سازد. آقای حسینی تلویزیون را که به لبه چهار پایه نزدیک شده و در شرف سقوط بود با ظرافت تمام به عقب هل داد.این حرکت از چشم افسر دور نماند و باعث شد سخت عصبی شود و گر بگیرد.وحشیانه و ناگهانی بطرف تلویزیون هجوم برد و لگدی محکمتر حواله اش کرد.این بار چهار پایه و تلویزیون همزمان روی زمین سقوط کردند.شیشه تلویزیون گرومپی ترکید و غبار سفیدی در فضا منتشر کرد .آه از نهاد آقای حسینی برخاست ولی جرات هیچ حرکتی رانداشت.دائی که افسر را لحظه بلحظه غیر قابل کنترل تر و عصبی تر میدید با حرکتی سریع اورا درآغوش گرفت و در حالیکه دو طرف صورتش را میبوسیدبا عربی نیم بندی که بلد بود گفت:- ماو شما برادرمسلمان...باید با اسرائیل بجنگیم نه زنها و بچه ها.افسر دیوانه وار نعره ای زد ، دائی رابشدت هل داد و از خود دور کرد.دائی مرتضی که کنترلش رااز دست داده بود چند قدم سکندری خوران عقب رفت و با پشت روی حسین و آقای حسینی سقوط کرد.میخواست برخیزد که افسر دیوانه انگشتش را بعلامت تهدید بسوی او دراز کرد و او را از برخاستن نهی نمود.دائی همانجا مابین حسین و آقای حسینی برزمین نشست . افسر نیم نگاهی بسمت من انداخت و بعد رویش رابرگرداند. معلوم بودکه قبلاً و احتمالاُ در بدو ورودشان که من خواب بودم از وجود من و پسرم توی آن اطاق مطلع شده است. بی تفاوتی و عکس العمل نشان ندادنش بمن جرات داد . در را بطور کامل گشودم و خودم را اندکی جلوتر کشیده و وارد محدوده هال شدم.به امر وتشخیص افسر ،سربازها مردانی را که جوانتر بودند از میان جمع انتخاب و سوا میکردند. درست مقابل من در آنسوی هال خاله فوزیه نشسته بود. تازه متوجهش شده بودم و داشتم نگاهش میکردم که توجه او را هم به سمت خود جلب سازم و با زبان اشاره باوی ارتباط بر قرار نمایم.حس کردم خاله بطرزی باور نکردنی دارد از شدت خشم منفجر میشود. توی فکرآن حالت غریب و عجیب خاله بودم که ناگهان از جا جهید و بطرف یکی از سربازان که داشت با یکی از جوانان روستائی کلنجار میرفت حمله ور شد!!بی اختیار جیغ کشیدم :- یا فاطمه زهرا خودت کمک کن...برایم غیر منتظره و شوک آور بود که خاله با دست خالی داشت به دشمن مسلح حمله میکرد.خونش بدجوری بجوش آمده بود و دیگرکارش از منطق و دودو تا چها رتا کردن گذشته بود. هنوز دو قدم مانده بود به سرباز برسددستش را توی هوا بلند کرد و وقتی که کاملا به او نزدیک شد کف دستش را با ضربتی شدید به گونه سرباز کوبید. فکر میکنم تمام قدرت بدنش را توی آن کشیده جانانه جمع کرده بود چون صدای شترررق آن بقدری پر طنین بود که برای چند ثانیه همه،حتی افسررا در سکوت برسر جایش میخکوب کرد. سرباز از شدت ضربه و خشم مثل لبو سرخ شده بودو آدم فکر میکرد دارد دود از کله اش بلند میشود.همگی انتظار بدترین عکس العملها را از جانب عراقیها داشتیم .من که ازخاله قطع امید کرده واورا دیگر مرده فرض میکردم.اصلا تصور نمیکردم او را زنده بگذارند.سرباز لوله اسلحه اش را بطرف خاله که حالا دو قدم عقب رفته بود گرفت. ضعف بر من مستولی شد و چشمانم سیاهی رفت.کم مانده بود غش کنم. از نظر من شلیک حتمی بود.چه چیزی میتوانست مانع آن سرباز خشمگین شود که گلوله ای توی مغز خاله خالی نکند؟بجز این هیچ عکس العمل دیگری در ذهن من متصور نبود...ولی در آخرین لحظه سر لوله اسلحه پائین آمد و شلیک شد.گلوله جلوی پای خاله بزمین خورد،فرش را سوراخ کرد، روی موزائیک کف هال کمانه کرد،به پوشش سنگی که دیوارهال را تا کمر پوشانده بود اصابت نمود،تکه های پولکی و لبه تیز سنگ به اطراف پاشیدند و به سر و صورت چند نفری که آن اطراف نشسته بودنداصابت کردند.مقداری خرده سیمان و سنگ هم بسمت من آمد ولی چون از شدت سرعت آن کاسته شده بود نتوانست آسیبی به من و احسان برساند.خاله که هول کرده بود،براثر حرکت ناگهانی و ناخوداگاهی که برای در امان ماندن از شلیک گلوله از خود بروز داده بود بزمین خورد.سرباز بسوی او جهید واسلحه را روی دست بلند کرد که با قنداقش بر سر خاله بکوبد ولی نهیب افسر مانع این حرکت مرگبارشد و سرباز خشمگین پس کشید و عقب رفت.خاله با فرزی تمام از جا جهید و سرپا ایستاد.حرکت شجاعانه او باعث شد که بقیه هم دل و جرات پیدا کنند. یکی از زنان روستائی پیش آمد و گریه کنان ،با التماس از افسر خواهش کرد که شوهرش را آزاد کند.افسر که گوشش بدهکار این خواهش و التماسها نبود پشت به زن کرد و از آنجا خارج شد.متعاقب آن سرباز ها هم اسرایشان را جلو انداختند ودر مقابل چشمان مبهوت و حیرتزده حاضرین شتابان محل را ترک نمودند.پس از خروج عراقیها همهمه وضجه وشیون و زاری و نفرین شروع شد.زنی جوان که سوء تغذیه نحیف و زردنبویش کرده بود کودکان لخت و عورش را که آب دماغشان راه افتاده بود و داشت وارد دهانشان میشد بخود میفشرد و گریه های مایوسانه در گلویش میشکست...چند کودک دیگر بابایشان راهق هق کنان صدا میزدند و سعی داشتند از خانه بیرون بروند.مادرشان که اصلا حال خوشی نداشت و از شدت ضعف و ناخوشی بدنش میلرزید بزحمت میتوانست مانعشان شود.صحنه های رقت بار و زجر آوری بودند. دلم میخواست زمین دهان باز میکرد، همه مان را در خود میبلعید و از آنهمه زجر و محنت خلاصمان میکرد.در طرف دیگر هال چند نفر پیرزنی را دوره کرده بودند . به آنسو رفتم تا بفهمم چه خبراست.پیرزنی شدیدا فرتوت و خمیده پشت که یک سمت صورتش غرق خون بود مدام میگفت:- جائی را نمیتوانم ببینم علیجان ...کور شده ام کره گم ...وپسرش علیجان که کامله مردی بود صبورو سرشار از اعتماد بنفس سعی میکردآرامش کند :- نه دایه گیان...چشمانت سالمند فقط خون رویشان را گرفته...و من ،دقت که کردم متوجه شدم چشم چپ پیرزن آسیب سختی دیده است،آسیبی احتمالا غیر قابل درمان ومعلوم بود پسرش نمیخواهد مادرفعلا از حقیقت امر آگاه شود .قطرات خون هنوز داشت از زیر پلکهای چروکیده اش به بیرون میتراوید.علت آسیب دیدگی پیرزن این بود که براثر شلیک چند دقیقه قبل تکه ای از موزائیک کف جداشده و به چشم پیرزن اصابت نموده بود .زن میانسالی که پیدا بود عروس اوست هی گونه و پیشانی اش را میبوسید و دلداریش میداد:- دایه چیزی نیست .کور نمیشوی...تورا به جان علیجان گریه نکن دردت بالای سرم.شاید نمیدانست چشم مادر شوهرش تا چه حد لطمه دیده است که اینچنین با اطمینان به او دلگرمی میداد.شاید هم میدانست ولی نمیخواست پیرزن روحیه اش را از دست بدهد و زمینگیر شود.##################فردای آن روز،حدود ساعت هفت صبح توی خانه استادرحمان نشسته بودیم که آقای حسینی همراه با شاهمراد رسیدند.دائی مرتضی باآنها همراه شد .عبدالرضا هر چقدر اصرار کرد که باآنها برود دائی قبول نکرد :- یکبار جستی ملخک،دوبار جستی ملخک!...سر جایت بنشین و تکان نخور که اینبار توی مشتی ملخک!...این دیگر کارتو نیست پسرجان.استادرحمان گفت:- داش مرتضی این پسر تا خودش را توی چنگ عراقیها نیاندازد آرام نمیگیرد.عبدالرضا گرچه شاکی بود ولی همانجا ماند و نرفت و آن سه نفر در جستجوی گاوهای زخم خورده با یک کلاف طناب کنفی محکم و ضخیم و یک کارد سلاخی تیز وبزرگ راهی شدند.دائی درست درلحظه خروج مکث کوتاهی کرد و عبدالرضا را مخاطب قرار داد:- پشت سرما راه نیفتی ها!عبدالرضا اخمی کرد و چیزی نگفت .مادر به دائی سفارش کرده بود که مقداری از راسته گاوها را برای خودمان بیاورد که برای بچه ها و حسین کباب کنیم تاهم بچه ها جانی بگیرند و هم آثار باقیمانده بیماری از وجود حسین محو شود.مادر قصد داشت کمی هم گوشت کباب شده برای پدر و شریعت بفرستد:- نمیدانم آنجا چه میخورند .به خدا غذا از گلویم پائین نمیرود وقتی به آنها فکر میکنم.بی خبری مااز دائی و همراهانش طولانی شد. نگرانی داشت اذیتمان میکرد،بخصوص اینکه ده دقیقه بعد از رفتنشان صدای شلیک چند گلوله را نیز از داخل شهر شنیده بودیم و خیال برمان داشته بود که هدف شلیکها آنان بوده اند.عبدالله مثل مرغ سرکنده بال بال میزد و سرجایش بند نمیشد.هی پدرش را سرزنش میکرد که چرا نگذاشته همراهشان برود و کمکشان کندآخر عبدالرضا توی خیالات خودش حس میکرد ابر قهرمان است و هیچ کس نمیتواند اورا شکست دهد.اگر استاد رحمان جلویش را نمیگرفت حتی قصدداشت برای کمک کردن به دائی و همراهانش از خانه خارج شود .استاد فاضل که دیگر از دست او عاصی شده بود سرش تشر زد:- آرامت بگیرد ولد چموش! چرا مثل همه سر جایت نمینشینی منتظر شوی؟ تو امروز پدر صاحب مرا در آوردی.چند بار خدا کمکت کرد و گیر نیفتادی و جان بدر بردی خیال برت داشته مرد شش میلیون دلاری شده ای؟- با با ...به خدا صد بار دیگر هم بروم تو دل عراقیها صحیح و سالم برمیگردم.قبول کن.- آره ارواح عمه ات!...تا الآن بخاطر آن ننه داغ به جگرت بوده که خدا نگذاشته با یک گلوله ناکار شوی.خدا رحمش به آن پیرزن آمده که یک چشمش را روی عزای جوان ناکامش گذاشته و الآن باآن یک چشم دیگرش توی خانه انتظار توی قلچماق زبان نفهم را میکشد.عمه سکینه مادر عبدالرضا چندسال قبل داغ جوان دیده ودرماتم پسرش از فرط اشک ریختن یک چشمش را از دست داده بود و حالا استاد رحمان داشت به آن موضوع اشاره میکرد.انتظار طولانی شده بود.خیلی طولانی.هرجور که حساب میکردیم دائی باید تاحالا برگشته بود.حسین داشت آماده میشد که پی آنها برود. کسی حرفی نداشت چون نمیتوانستیم همینطور دست روی دست بگذاریم و کاری نکنیم.بالاخره کسی باید میرفت و خبری میآورد.چیزی به اذان ظهر نمانده بودکه حسین ون یکاد را یکنفس خواند ودستش رابرد طرف دستگیره درامابلافاصله صدای کوبیده شدن در بلند شد و بازش که کردیم دائی مرتضی را دیدیم.خسته وکوفته و دست خالی بودوشرمندگی از سر و هیکلش میبارید.وارد اتاق که شد خودش را روی زمین انداخت و یک نفرین جانانه حواله عراقیها کرد.تقریبا فهمیدیم دلیل موفق نشدنشان عراقیها بوده اند ولی مشتاق بودیم و نگران که بدانیم چه شده و آیا دو نفری که همراهش رفته بودند سالم هستند؟ عاقبت دائی خودش بحرف آمد و ماوقع را برایمان تعریف کرد:- با شاهمراد وآقای حسینی همه کوچه های نصرآبادوخیابانهای اطراف را گشتیم.من زیاد امید به زنده بودن گاوهانداشتم و باورم این بود که پس ازگذشت آن همه زمان تلف شده اند ولی شاهمرادنظر متفاوتی داشت.اومیگفت گاو سخت جان است و به این راحتیها نمیمیرد.هرسه نفرمان بیم این را هم داشتیم که اگر عراقیها با آن کارد سلاخی بزرگ ما را ببینند خیال برشان داردکه قصدمبارزه داریم و بطرفمان تیر در کنند .آنهاکه علم غیب نداشتند بفهمند ما پی گاو های زخمی میگردیم.به شاهمراد گفتم کارد را زیر لیفه شلوار جافی گل و گشادش قایم کند ولی کارد آنقدر بزرگ بود که هی از لیفه به دمپا می افتادو بنده خدا مجبور میشد جائی بایستد و آن را از درپایش بیرون بیاورد! تیارتی شده بود برای خودش.دیگر آنقدر گشته بودیم که داشتیم ناامید میشدیم .طوری هم میگشتیم که توجه عراقیها جلب نشودو استنطاق و بازرسیمان نکنند. عاقبت درست موقعی که داشتیم ناامید میشدیم و قصد بازگشت داشتیم زبان بسته ها را پشت قرنطینه کنار الوند روی سنگریزه ها نیمه جان پیدا کردیم .پوزه هایشان توی آب بود .معلوم بود که خونریزی باعث عطششان شده و بهمین خاطر خودشان را به پای آب رسانده اند.هنوز از تشنگی داشتند له له میزدند.هرطور که بود به آنها آب خوراندیم بعدش من و آقای حسینی دست و پایشان را بستیم تاشاهمراد دست بکار شود و آنهاراذبح کند.جانشان که دررفت باکمک یکدیگر اولین گاو را سلاخی کردیم وبه دومی رسیدیم ،هنوز پوستش را کامل جدا نکرده بودیم که یکدفعه سروکله عراقیها پیداشد.مثل اجل معلق گردو خاک کنان با یک جیپ جنگی کنارمان زدند روی ترمز.نمیدانید چه حالی شدیم ما سه نفر...من که انگار یک سطل آب یخ رویم ریخته باشند.سر جایم خشکم زد.چه فکر میکردم و چه شد؟!دو نفرشان کرد خانقین بودند. شاید اگر اجازه دست آنها بود میتوانستیم به زبان بگیریمشان و راضیشان کنیم که بی خیالمان شوند ولی از بخت بد ما چهار تای دیگر عربهای دوآتشه زبان نفهمی بودند که انگار هوس کباب کرده بودند و حاضر نمیشدند دل از گوشت تازه گاو بکنند.من و شاهمراد به عربی به آنها گفتیم که مردم شهر گرسنه و قحطی زده اند و مامیخواهیم گوشت را بینشان تقسیم کنیم .اولش میخندیدند.نه که قصد کوتاه آمدن داشته باشندها...به عربی حرف زدن ما میخندیدند و مسخره مان میکردند.حرام لقمه ها تقلیدمان را در میآوردند و کر و کر میخندیدند.حسین پرسید:- یک دروغ مصلحتی میگفتید.مثلا میگفتید گاوها مریضند و گوشتشان بیماری زاست...- نه بابا...هفت خط روزگار بودند لامروتها.نمیشد گولشان زد. خوب اگر این حرف را میزدم میگفتند پس شما چرا میخواهید این گوشت را بخورید...نه ...نمیشد.حتی خانقینی ها که دلشان سوخته بود از آنها خواهش کردند دست از سرمان بردارند ولی دریغ از یک جو انصاف و رحم ومروت. سنگ سنگ بود دلهاشان به خدا.حتی ما را مجبور کردندلاشه گاو دوم را هم سلاخی کنیم و همه گوشتها راپاک کرده و تکه تکه شده تحویلشان بدهیم.بیسیم زدند،وانتی آنجا حاضر شد و ده دقیقه نشده همه گوشتها و حتی کله ها راهم برایشان بار وانت کردیم و در حالیکه هنوز داشتند ریشخندمان میکردند وتقلیدعربی گفتنمان رادر میآوردند گورشان را گم کردند و رفتند.دائی که کاردش میزدی خونش در نمیامد سری بعلامت تاسف شدید تکان داد و در ادامه رویش را به مادر کرد وگفت:- نامردهای بی دین برای ما که زحمت ذبح و سلاخی گاوها را کشیده بودیم کوچکترین حقی قائل نشدند. کاش لااقل شرمنده تو نمیشدم خواهر.اگر چند تکه از گوشتها را میتوانستم برای این طفلهای معصوم بیاورم و کباب کنم اینقدر که الآن ناراحتم ناراحت نمیشدم .لحن دائی خیلی مادر را دلتنگ و ناراحت کرد:- ارواح خاک بابا اینطور نگو داداش .فدای سرت .قسمت نبوده خوب.این که شرمندگی و ناراحتی ندارد.شما در مقابل عراقیهای مسلح که نمیتوانستید بایستید و نه بگوئید.میتوانستید؟...والله هیچکس راضی نبود جانتان را بخاطر چند تکه گوشت بی ارزش به خطر بیاندازید.- کاش میتوانستم مقابلشان بایستم.لعنت بر آنها.لعنت بر صدام...و من گفتم:- انشاالله که کوفتشان بشود دائی...سپس کنارش نشستم و در حالیکه اشک پیاله چشمانم را پر کرده بودبر پیشانی اوبوسه ای نشاندم.انگار کمی آرام شد .برای اینکه آن آرامش تداوم یابد و در جانش بنشیند گفتم:- دائی ترابه خدا دیگر این موضوع را فراموش کن .گذشت و رفت و کوفتشان کردند...انشاالله که بشود درد بی درمان و به جانشان بیفتد.- صدیقه جان ،تو فکر میکنی من ناراحت لاشه گاوهائی هستم که از ما گرفتند؟نه به خدا.من از این بابت دلگیر و اندوهگینم که در مقابل آن ظالمهای کفتار صفت هیچ کاری از دستمان بر نیامد. مثل یک برده بی ارزش باما رفتار کردند...خرد شدم دخترم،خرد شدم...- مرا نگاه کن دائی!دائی سرش را که تاآن لحظه با شرمندگی بزیر انداخته بود بالا آورد و مرا نگریست. ادامه دادم:- تمامش کن دردت روی سرم.باشد؟...حیف دائی مرتضای خوب و رشید من نیست که چند تا عراقی بی مقدار خُردش کنند؟...مگر میشود؟فعلا زور و اسلحه دست آنهاست که اینطور کرکری میخوانند ولی مطمئن با ش که در همیشه روی یک پاشنه نمیچرخد.بقول معروف گهی پشت به زین و گهی زین به پشت.روزگار ذلت و زبونی و شکست صدامیون را هم خواهیم دید...استاد رحمان با صدای بلند انشاالله گفت و سعی کرد بحث را عوض کند:- چو افتاده عراقیها برای هرکس که حاج آقاشریعت را تحویلشان دهد جایزه تعیین کرده اند. خودم امروز صبح توی همین کوچه خودمان از یک عراقی شنیدم که با فارسی دست و پا شکسته داشت به همسایه ها این موضوع را میگفت...گفت صد هزار دینار میدهند.استاد رحمان با این حرف انصافا به هدفش که عوض نمودن جریان بحث بود رسید .چون موضوع تعیین جایزه داستان گاوها را بالکل از مغزمن یکی پاک کردو بدجوری تکانم داد. حدس میزدم که آن عراقی بجز شریعت اسم پدر راهم برده است ولی استادرحمان نمیخواهد در آن مورد چیزی بگوید. طاقت نیاوردم واز او پرسیدم:- وجدانا فقط اسم سید را برد ؟در جوابم سکوت کرد .سکوتی که معنا داشت . تصورم داشت به حقیقت نزدیک میشد.مجدداً طوری دیگر سئوالم را تکرار کردم:- استادرحمان تورا به روح جوانمرگت اسم پدر مراهم برد؟و او سری بعلامت تصدیق حدس من جنباند.این بار رو به دائی کردم:- تصدقت شوم دائی .هر طور که شده باید امشب سری به پدر بزنیم. ##################پدرپس از آنکه دلیل نگرانیم را از زبان خودم شنید خنده ای تحویلم داد وگفت:- دخترم ،پناه من کسیست که شیشه را در کنار سنگ نگاه میدارد. بااین پشتیبان قوی و مطمئن تو که انتظار نداری از این مزدوران حقیر ترسی بدل راه دهم ،هان؟پدر جان عراقیها مستقیما از شما و سید نام برده اند . نمیشود قضیه را جدی نگرفت .باید فکری اساسی کرد...شریعت وسط حرفهایم پرید و گفت:- خواهر، حاج مرتضی هم البته قضیه را شوخی نگرفته است.هردویمان میدانیم که اوضاع الآن بسیار خطر ناکتر از قبل است و هرچقدرهم که زمان بیشتربگذرد خطرناکتر خواهد شد. اما این را نیز باید مد نظر قرار دهیم که خطر فراوانتر محتاج اعتماد بنفس و اراده قوی تر و دل و جرات بیشتر نیز هست.ما ضمن آنکه خود را نمیبازیم فکر چاره خواهیم بود. فرمایش مولا علی است که میگوید ترس برادر مرگ است.ترس باعث زوال عقل آدم میشود.نمیدانستم باید چه بگویم.من مانند آن دو دریادل نبودم . خوب میدانستم هر چه زمان بیشتر میگذرد تحمل اوضاع برای آنها مشکلتر میشودو عرصه برایشان تنگتر.انگار شهر روز به روز ،ساعت به ساعت و ثانیه به ثانیه داشت کوچک و کوچکتر میشد.آن روز و روزهای بعد از آن محل اختفایشان را با کمک دائی و حسین چندین مرتبه تغییر دادیم. ارتباط و رساندن آب و آذوقه به آنها هر دفعه از دفعه قبل سخت تر میشد.وخامت اوضاع تابدانجا رسید که یکی از همان روزها مجبور شدیم سه بار خانه محل اختفایشان را عوض کنیم.بنده های خدا بحدی از نظر آب و خوراک در مضیقه قرار داشتند که بجای وضو مجبور به تیمم بودند و اغلب روزها با یک وعده غذای مختصر صبح را به شب میرساندند. آشکارا میشد دید که پدر وشریعت بر اثر سوء تغذیه دارند لاغر و رنجور میشوند. در هر دیدار ، هنگامی که گونه های گود افتاده وصورت رنگ پریده و مهتابی پدر را میدیدم دنیا بر سرم آوار میشد .یادم میاید یک روز دم دمهای غروب ، قبل از نماز،پای حرفهایش نشسته بودم. از آرزوها و حسرتهایش میگفت. میگفت که آرزو دارد یک روز دوباره صدای موذن از گلدسته مساجد شهر گوشش را نوازش دهدو در کنار خانواده اش بدون اضطراب و مخفی شدنهای مکرر و دیوانه کننده زندگی آرام و بی دغدغه ای داشته باشد.پدر خسته شده بود .همه وجودش،تک تک یاخته هایش فریاد میزدند که خسته است و احتیاج به آرامش دارد. اوخسته شده بود ولی درمانده نه. هنوز سرپا بود.هنوز نبریده بودبلکه یکدنیا امید داشت. امیدی حتمی و بی شک. آن روزپدر پس از بجای آوردن نماز مغرب آیاتی از قرآن کریم رابرايمان تلاوت کرد.آیاتی که به مومنان خدا وعده فرج بعد از شدت میداد و به پایمردی دعوتشان میکرد.در محل سکونت خودمان، میان خواهران و فرزندانم نیز وضع اصلاً روبراه نبود. روزهای زیادی بود که گرسنگی و تشنگی امانمان رابریده بود.نوشیدن آب بدمزه الوندبرایمان از شکنجه بدتر و درد ناکتر بود وروزهای آزگاری بود که یک شکم سیر غذا نخورده بودیم.همگی از شدت سوء تغذیه به ضعف مفرط دچار شده بودیم و داشتیم سلامتیمان را از دست میدادیم. دیگر حتی نان خشکهای کپک زده هم داشت به انتها میرسید.بی حالی و سیاهی رفتن چشمها.خشکی پوست صورت و دستها.ریش ریش شدن پای ناخن انگشتان دستها و درد ناک شدن مفاصل علائمی بودند که خبر از اتفاقاتی بد میدادند. فاجعه در شرف وقوع بود و تنهای رنجورمان داشت تاب و تحمل از کف میداد. من با اینکه زن ضعیف و کم بنیه ای نبودم ولی براثر سوء تغذیه دچار ضعف مفرط شده بودم بطوریکه با چند گام راه رفتن فورا خستگی بر من غلبه میکرد.آنقدر آب گندیده و نان کپک زده توی شکممان ریخته بودیم که گاهی اوقات بعد از خوردن غذا استفراغش میکردیم. معده هامان ضعیف شده بود. گرسنه بودیم،شکممان قار و قورمیکردولی از خوردن آب و غذای ناسالمی که در دسترسمان بود احساس چندش میکردیم.من و مادر و خواهرانم گاهی اوقات بحدی احساس بدبختی و بی پناهی میکردیم که دستجمعی اشک میریختیم ومیگریستیم.مشکل بچه ها حادتر بنظر میرسید. صورت نرگس تبخال زده بود.در چندین جای بدن احسان و مهدی زخمهای عجیب و غریبی ظاهر شده بود که وحشتزده ام میکرد. زخمها بسرعت عفونی میشدند وچرک بد بوئی از آنها خارج میشد . کارم شده بود شستشوی مکرر زخمها باآب و صابون و میکروکروم. حسین پس از بهبودی نسبی از مسمومیتی که بر اثر آشامیدن آب الوند گریبانگیرش شده بود حالابه کلیه درد دچار شده بود و گاهی اوقات که فعالیت بدنی داشت از درد بخود میپیچید.از گوش احسان هنوز چرک و خون خارج میشد و فرزندزبان بسته ام هیچوقت نمیتوانست درست و حسابی بخوابد. بقیه هم حال و روز خوشی نداشتند.خواهرها،مادر،دائی...حتی خاله فوزیه وشوهرش هم دچار مشکلاتی شده بودند و سلامتیشان در معرض خطر بود. لازم نیست بگویم که هیچ دکترو داروئی در شهر وجود نداشت. هیچکس نبود بپرسد این مردم بیچاره و فلک زده روزگارشان چطور میگذرد و قرار است در آینده با چه امکانات و آذوقه ای به زندگی ادامه دهند.نیروهای عراقی فقط کارشان آزارو اذیت و غارت بودو احساس مسئولیتی در قبال مردم نداشتند. هیچ خبری از سازمانهای بین المللی مانند صلیب سرخ و سازمان ملل نبود که به وضع معاش و سلامتی مردم این شهر نیمه ویران و جنگزده رسیدگی کنند. مردم قصرشیرین خیلی تنها و بی کس بودند وچاره ای جز تحمل نداشتند.ما مجبور بود یم با حداقل امکاناتی که در اختیار داشتیم به زندگیمان ادامه دهیم و زنده بمانیم تا شاید کمکی برسدو ما را از آن اسارت اجباری رهائی ببخشد. نمیدانستیم قرا راست چطور بشود .سرگردان و پادر هوا بودیم.امیدها همه واهی،توخالی و بر باد رفته بنظر میرسید.امیدرسیدن نیروهای خودی برای باز پس گیری شهر ،امید رسیدن کمکهای بین المللی،امید اینکه شخصی یا سازمانی بفکر بیفتد و آب پاکیزه و غذای سالم و امکانات بهداشتی و درمانی بما برساند خیلی دور از ذهن بنظر میرسید ولی باز هم همه این امیدها در اذهانمان میچرخید و جاری بود.گرچه بیخود میچرخید و فکرهارا مشغول میکرد اما ناگزیر بودیم امید داشته باشیم.باوجود اینکه به واهی بودنش اذعان داشتیم ولی باز هم امیدرا رها نمیکردیم چون آدمی بدون امید نمیتواند زنده بماند و به مرگ تدریجی روح دچار خواهد گشت.همزمان با آنهمه ناراحتی جسمی و روحی و کمبودهای معیشتی ،ناراحتیهای عصبی هم عود کرده بود. در گیر و دار رنجها،بیم ها و امیدها،اختلافاتی نیز پیش میامد که گریز از آنها ناممکن بود.کوچکترین تلنگر اعصاب همه را بهم میریخت. فقط بنازم به صبر و بردباری دائی مرتضایِ پرانرژی و همیشه امیدوار و شوخ وشنگم که وجودش در کنارمان یک نعمت بزرگ بود. او در سخت ترین شرایط روحی،روانی بسرعت خودرا باز میافت، به شخصیت سرزنده و خوش مشربش رجعت میکرد و بقیه را نیز با حرکات وسخنان نشاط آورش به سر ذوق میآورد. نقطه مقابل دائی حسن ،حسین بود که باآن حال نزار و درد کلیه که پیرش را درآورده بود دردرون خود میسوخت و دم بر نمیآورد.شاید چون نمیخواست بیش از آن بر تالمات روحی ما افزوده شود.اغلب اوقات سکوت اختیار میکرد و گوشه ای از خانه سر در سرگریبان فرو میبرد. من اورا از خودش بهتر میشناختم . میدانستم که دارد دردرون خود میسوزد.رنگ پریدگی و زجر کشیدن اهل و عیالش رامیدید و کاری از دستش ساخته نبود. این بود که از درد توامانِ روح و جسم بخود میپیچید و میفرسود.گاه که فشار عصبیش مضاعف میشد با من دعوا میکرد که چرا راضی نشده ام همان روزهای اول و پیش از اشغال شهر به کرمانشاه یا سنقرکه فامیلهایمان در آنجاها بودند نقل مکان کنیم و به حال اسفبار کنونی نیفتیم.همیشه در میانه جروبحثهایم بااو اعتراف میکردم که اشتباه کرده ام و نباید بچه های معصومم را به چنین حال و روزی دچار میکردم. درست در نقطه ای قرار داشتیم که احتمال هرگونه فاجعه ای متصور بود.جان سپاری عزیزان وجگر گوشگان،زجر کش شدن یا اسارت هرکدام از ما توسط بعثیون لامروت یا وحشتناکتر از آن ،مرگ کودکانمان بر اثر گرسنگی یا بیماری و یا وحشی گری دشمن ،آنهم در مقابل چشمانمان.چه چیزی میتوانست ترس آور تر از اینها باشد؟هر روز که میگذشت احتمال رخ دادنِ این اتفاقات نامیمون بیشتر از پیش میشد چون نیروهای کرد زبان مستقر در شهر مکرر به مردم هشدار میدادند که سریعتر شهر را تخلیه کنند و بروند زیرابعثیون بیرحم وفادار به صدام که ازهیچ جنایتی فروگذار نمیکنند بزودی جایگزینشان خواهند شد و اوضاع طور دیگری رقم خواهد خورد.بسیار بدتر از اینی که هست...این فکر شوم که چه کسانی خواهند آمد و چه رفتاری با مردم خواهند داشت حالم رابد میکردو لرزه بر اندامم میانداخت. دهمین روز اشغال قصرشیرین بود.عراقی ها با بلند گو اعلام کردند که فردا مردم را از شهر خارج خواهند نمودو همه باید دور میدان مرزبانی اجتماع کنند.این اعلان،خبر خوبی بود ولی همچنان مشکل ما پدر بود .او نمیتوانست با ما همراه شود چون بسرعت شناسائی و دستگیر میشد.#########№#######درب خانه را بقدری محکم میکوبیدند که واقعاً داشت از جا کنده میشد. اولش فکر کردیم عراقیها هستند ولی بعد با شنیدن صدای "آقاسیدرسول" خیالمان راحت شد و حسین در را گشود.سید رسول تقوی پسرعمه مادرم بود که همراه با آقای رشیدی خودشان را بما رسانده بودند. سیدرسول یکی از دلسوزترین و جوانمرد ترین اقوام مادریم بود.او کلتی را زیر لباسش پنهان کرده بودو مبخواست مارا با خود ببرد.بسیار مصمم،قاطع و بی مقدمه گفت:- بلند شوید و همراه من بیائید که دیگر مجالی برای ماندن نیست. حالا که عراقیهاراضی شده اند مردم را از شهر خارج کنند نباید معطل کرد. تا این ساعت شانس آورده اید که در ترکیب نیروهای دشمن عده کثیری کرد همزبان وجوددارند و تا حدودی ملاحظه همزبانی و همجواری را کرده اند ولی خودتان بهتر از من میدانید که منبعد این ماندن زن و بچه میان این عراقیهای بیشرف بلانسبت شما کار احمقانه ای است.اولین کسی که جواب رد داد من بودم . منی که تا همین یکساعت قبل از هول و ولای ماندن در میان دشمن بیرحم داشتم قالب تهی میکردم وفکر میکردماگر بتوانیم از قصر بیرون برویم چقدر خوب میشود و حالا...خیلی مصمم و محکم جواب دادم:- آسید رسول ما نمیآئیم . منتظر میشویم نیروهای خودی برسند.اگر آنها بیایند چه کسی میخواهد کمک حالشان باشد؟هر کدام از ما که اینجا نشسته ایم اگر اسلحه دست بگیریم ده تا عراقی را حریفیم. خودشما خوب میدانید که دروغ نمیگویم وجراتش را داریم.تازه ما جائی را نداریم که برویم.پولی،پشتوانه ای،یا جا و مکانی نداریم .خانه ما اینجاست.همینجا!داغ دلم سخت گران بود.بغضم گشوده شد و چشمه اشکم جوشید:- هرچه داشتیم اینجا نابود شدسید. کجا برویم؟بدون آنکه متوجه باشم کلامم فریاد شده بود و گر گرفته بودم.خون به چهره سیدرسول دوید .کلتش را از زیر کمربندش بیرون کشید و آنرا بسمتمان نشانه رفت.مریم و بتول جیغ بلندی کشیدند و مادر در حالیکه خودش را جلوی ما سپر میکرد فریاد زد:- یا فاطمه زهرا...سید چکار میکنی؟!سید هاشم از میان دندانهای کلید شده اش غرید:- اشهدتان را بخوانید...پیش از آنکه بعثی ها بخواهند صدمه ای بشما بزنند خودم جان تک تکتان را خواهم گرفت.این حرکت سید همه مان را وحشتزده کرده بود.سرم را بسمت حسین چرخاندم تا عکس العملش را ببینم،شاید دلم راقرص کند.او سری تکان داد. به دائی نگریستم.لبخندی تلخ بر لبش ظهور کرده بود.این عکس العملها نشان میداد که هیچکدامشان حریف سیدنیستند.خلع سلاح شده بودم.راستش را بخواهید آنچنان برقی در نگاه سیدرسول دیده بودم که شک نداشتم عنقریب ماشه را خواهد چکاند و نفری یک گلوله در قلبهایمان خواهد نشاند. سعی کردم قدری نرم تر بااو صحبت کنم تا شاید خشمش را فرو بنشانم.گفتم:- قربان جدت بروم آقا سید. مگر آنهائی که میروند زنده میمانند؟ اصلا از کجا معلوم که فردا همه شان را یکسره به بغداد نبرند؟سید که کمی آرام شده بود سر اسلحه را پائین آورد . خشم از چهره اش رخت بربست و خستگی جایگزین آن شد.تمام صورت و هیکلش به گرد و غبار آغشته بود. میدانستم که از جای دوری خود را بما رسانده است و تنها هدفش نجات ماست. سید روی جعبه چوبی کنار دیوار نشست و آهی از اعماق دل سر داد.دائی مرتضی کنارسید نشست و در حالیکه غبار موهای او را با دست میتکاند گفت:- از کجا می آئی سید؟...موافقی برویم مثل قدیمها تنی به آب الوند بزنیم؟- چهار روز تمام توی راه بودم داش مرتضی.از سمت گیلانغرب آمدم.آرام و قرار نداشتم. نمیتوانستم بی خیال بنشینم.همه فکر و خیالم اینجابود...- سید ،این دخترها بابایشان را خیلی دوست دارند.اصل دلیل ماندنشان در شهر،خانه و کاشانه یا امولشان نیست.میدانند که همه بر باد رفته است.آنها نمیتوانند حاج اصغر را تنها بگذارند و بروند.آقای رشیدی که از مردان بامرام،معتقد و بی ریا بود گفت:- من هم اتفاقا همین را خدمت سید عرض کردم. گفتم دخترهای حاج اصغر جانشان به جان پدرشان بسته است و نمیتوانند تنهایش بگذارند.سپس ما را طرف خطاب قرار داد وافزود:- چند نفرتان باما همراه شوید تا سری به ایشان زده و کسب تکلیف کنیم.موافقید؟مثل همیشه من داوطلب شدم.حسین هم همراهمان آمدو چهار نفری راهی مخفیگاه پدر وشریعت شدیم.###############لحن پدر غصه داربودودل آدم را ریش میکرد. میدانستم ته دلش راضی به جدائی از ما نیست. ولی اونیز به رفتن ما اصرار داشت.من گفتم:- آخر اگر ما برویم چه کسی میخواهد برایتان آب و غذا فراهم کند؟درحقیقت اگر من،خاله،دائی و بقیه نبودیم آندو کاملاًتنها و بی پشتیبان میشدند وحتی بعید نبودکه از گرسنگی و تشنگی تلف شوند. آنها حتی لحظه ای نمیتوانستند در کوچه و خیابانهای قصر آفتابی شوند. پدر در ادامه صحبتهایش افزود:- ماهم قصد نداریم بیش از این اینجا بمانیم.همراه آقای مهدوی نقشه ای طرحریزی کرده ایم که شبانگاه از شهر خارج شویم.پدر به شرح نقشه شان پرداخت و شریعت هم در توضیحات کمکش میکرد.مثل روز برای همه روشن بودکه گریختن از شهر کاریست بس پر مخاطره،هم برای پدر که سن وسالی داشت وهم برای شریعت که غریب بود و با شهر و اطرافش ناآشنا..آن روز در حضور سیدرسول من به نمایندگی از طرف خواهران ومادرم تصمیممان را اعلام کردم و خطاب به پدر گفتم:- باباجان...همانطور که زینب کبری و اهل بیت امام حسین وی را تنها نگذاشتند مانیز تنهایت نمیگذاریم.بهر قیمتی میمانیم و صبر پیشه میکنیم. ان الله مع الصابرین...والسلام.انگار حرفی برای گفتن باقی نمانده بود. سیدرسول هم نمیدانست باید چه بگوید.حس میکردم اوهم تحت تاثیر عشق و علاقه ما به پدرمان قرار گرفته است چون از حرارت و عصبیت دقایق اولیه ورودش اثری باقی نمانده بود. من و حسین خیلی به او تعارف کردیم که پیش ما بماند ولی او اصرار داشت که باز گردد. حتی از پدر وشریعت دعوت کرد که با او همراه شوند و همان شب بطرف سرپلذهاب حرکت کنندولی پدر قبول نکرد آخر او هم نمیتوانست ما را تنها بگذارد و برود. سید رسول با خنده گفت:- با همدیگر نمیتوانید ازقصر بیرون بروید.تک تک هم نمیتوانیدبروید. من نمیفهمم عاقبت شما خانواده محترم چطور میخواهید از این شهر رو به ویرانی و اشغال شده دل بکنید و به جای امنی بروید؟حاجی بخاطر دختر هایش اینجا نشسته و دخترها هم بخاطر حاجی!بالاغیرتا یکی بیاید و این معما را حل کند.آقای رشیدی آرام دستش راروی شانه سید رسول زد و خنده کنان گفت:- زیاد به مخت فشار نیاور سید.فقط خدا از کار این خانواده سر در میآورد و بس. حالا بهتراست زودتر راه بیفتیم.اول میرویم خانه ما چیزی میخوری،کمی هم میخوابی ،بعدش تورا بخیر و ما را بسلامت.آنها رفتند و مانیز به خانه برگشتیم. فردای آنروزعراقیها گروه هائی از مردم رابوسیله کامیونهای چادر دار به خارج از شهر منتقل کردند و ما تنها تر ا ز قبل شدیم. بعضیها و منجمله مادر معتقد بودند که عراقیهامردم راآزاد نکرده اندبلکه به اردوگاهها منتقل کرده اند .حتی یکی از زنهای همشهری بنام طوبی خانم تصوری وحشتناکتر از این قضیه در مخیله اش پرورانده بود و میگفت:- عراقیها مردم را به بیابانی برده ،آنها را به رگبار بسته اند و بعد توی گورهای جمعی دفنشان کرده اند....و من بااینکه حیران بودم طوبی خانم اطلاعاتی به این دقت را از چه منبعی دریافت میکند ولی ازشما چه پنهان تاحدودی احتمال میدادم حرفهایش به واقعیت نزدیک باشدو از عاقبت این کارعراقیها هراس داشتم.یک روز دیگر هم سپری شدو باز هم سربازان مستقر در شهر راه به راه به مردم هشدار میدادند که باید هر چه سریعترشهر را ترک کنندچون بعثی های وفادار به صدام در راهند . آن روز قبل از غروب خورشید،من،حسین و مادر سری به مخفیگاه پدر زدیم .شوهرم به پدر پیشنهادی کرد :- حاجی قرار است باز هم گروههائی از مردم را از قصر بیرون ببرند. توی ازدحام جمعیت گمان نکنم چهره شما وسیدشناخته شود.نظرتان چیست که همگی راهی شویم؟...بلافاصله مادر حرفش راقطع کرد:-چه میگوئی تورا به خدا حسین آقا؟ بچه شده ای؟عراقی ها هم که غافل باشند و دقت نکنند،افرادی از قماش احمد و کوکبی آدم فروش توی خیابانهامثل آت و آشغال پخش و پلا هستند.چشم و گوششان هم که تیز تیز است و شکار را از سه فرسخی تشخیص میدهند .خدا نصیب گرگ بیابانشان نکند. از شمر ذی الجوشن سنگدلترند.پدرگفت :- به والله اگر ممانعت شما نباشد من خفت و خواری را بیشتر از این قبول نخواهم کرد.باید همان روزهای اول خودم را به نیروهای سپاه میرساندم .همان روزهائی که عراقیها هنوز جای پایشان را در منطقه به اندازه الآن محکم نکرده بودند و گشتی و دیدگاه و برجکشان روبراه نشده بود و موقعیت خیلی از الآن مناسبتر...من بی مهابا پریدم وسط حرفهایش:- باباحان این خفت است؟ پنهان شدن خفت است یا اسارت در چنگال کثیف بعثیها؟...لا مروتها اگر اسیرتان کنندبا شما وآقای شریعت مثل یک انسان رفتار نخواهند کرد.شما ندیده اید با اسیر هایشان چه رفتار حقارت آمیزی دارند ولی من دیده ام. خدا آن روز را نیاورد که شما را دربند آن کافران از خدا بی خبر ببینم.شب را آنجا خوابیدیم و ظهر روز بعدوقت نهارطبق قراری که گذاشته بودیم بقیه اهل خانه با مقداری خوراکی پیدایشان شد . گرچه کارمان زیاد محتاطانه نبود ولی آنروز تصمیم گرفته بودیم نهار را بیاد گذشته دور هم بخوریم . تنها خوراکی که برایمان باقی مانده بود مقداری نان خشک،رب گوجه و مقداری خرما بود این یکی از خوراکیهائی بود که اکثر مواقع باآن سد جوع میکردیم.مهدی و نرگس متصل بهانه خوراکیهای رنگارنگ میگرفتندو دل شکننده مرا میسوزاندند ودچارآشوب میکردند. حدود سیزده روز بود که غذای درست و حسابی نخورده بودند .حق داشتند که هوس خورشت خلال و قاپلی و قورمه سبزی بکنند. غذای آن روزهای ما فقط شکم پر کن بود و به این خاطر خورده میشد که مانع مرگمان شود و بما قدرت سرپا ایستادن دهد. بحث غذا و این چیز ها که شد عبدالرضا گفت:- امروز دکان مشهدی حاتم وکل فرج توی جاده قیری باز بود . میگویند عراقیها عمداًدستور داده اند باز باشند تا مردم را از ان طریق شناسائی کنند.بیاد روزی افتادم که همراه خاله فوزیه به دکان مشهدی علی رفته بودیم وهمین صحبتها را از زبان او هم شنیده بودیم و حتی خودمان عراقیها رادیده بودیم که کمین کرده بودند.هنگامی که داشتم تکه ای نان خشک آب زده بدهان میگذاشتم توجهم به چهره احسان که روی پاهایم خواب رفته بودجلب شد. لپ های تپلش آب شده بود و صورت کوچکش بطرزترحم برانگیزی استخوانی و پلاسیده مینمود.از آن صورت با طراوت و سرخ و سفیدتنها پوستی خشک و چروکیده مانده بودکه ابرپاره ای استخوان کشیده بودندش.ازشدت غصه،نان توی گلویم گیر کرد و مجبور شدم با جرعه ای آب آنرا پائین دهم..زیر چشمی نگاهی به مهدی و نرگس که در دوسویم نشسته بودند و داشتند بااشتها نانهای خشک آغشته به رب گوجه را زیر دندانهایشان خرد میکردند انداختم .دوغنچه پژمرده ای که در طی این سیزده روز نحس جلوی چشمانم طراوتشان را از دست داده بودند،پای چشمانشان چال رفته بود و هنگام خندیدن،استخوانهای گونه ها و فکشان بطرز رقت آوری خودنمائی میکردووقتی حرف میزدند از فرط بی حالی کلمات را جویده و شل و ول ادا میکردند. اینها همه نشانه های نداشتن توان و انرژی بود. دست و پاهایشان نسبت به چند روز قبل خیلی لاغرتروباریکتر شده بودند.یادم آمد دیروز که لختشان کردم تا تنشان را نظافت کنم واقعا میتوانستم دنده هایشان را بشمرم.بچه های من اصولاً تپل و قبراق و سرحال بودند و دیدن حال ووضعی که دچارش شده بودند اندوه سنگین و زجرآوری به دلم می افکند که تحملش از توانم خارج بود.به خودم نهیب زدم: تو چه مادری هستی که نمیتوانی غذای مناسبی برای این طفلهای معصوم فراهم کنی؟آخرتو به چه دردی میخوری زن؟...مثل دیوانه ها در میانه خوردن غذا ،لقمه در دهان ازجایم برخاستم و بطرف درب خروجی حرکت کردم.حسین پرسید:- کجا ؟و این سئوال راچند تای دیگرشان هم پرسیدند وآن چند نفرهم که نپرسیده بودند درسکوت منتظر جواب من ماندند.پاسخ دادم:- میروم میوه ای ،بیسکوئیتی یا یک چیز مقوی برای بچه ها از دکان کل فرج بگیرم.طفلیها دارند میمیرند ازبس ضعیف و گرسنه اند...بعد تکه نان خشکی را که هنوز توی دستم بود نشانشان دادم :- آخر اسم این را میشود گذاشت غذا؟...بغض راه گلویم را مثل تیله ای سربی و بزرگ سد کرد طوری که به زور میتوانستم خودم را کنترل کنم :- دارند از دست میروند زبان بسته ها. به قرآن قسم طاقت ندارم...طاقت ندارم...ودیگر نتوانستم ادامه دهم. زدم زیر گریه،همانجا روی زمین نشستم و صورتم را میان دو دستم گرفتم.مادر بلند شد،آمد کنارم و در حالیکه بزحمت خودش را کنترل میکرد که بغضش نترکد مرا در برگرفت و گفت:- تحمل کن عزیزم. مگر دیوانه شده ای که میخواهی بیرون بروی ؟ مگر نشنیدی؟ آن دکانها تله اند.به خدا هیچ جنس خوراکی برایش نمانده که بخواهی بیاوری.پایت به آنجا بخورد زیر ذره بین میروی.کافیست کسی تورا بشناسد تاردت را بزنند و مخفی گاه پدرت را پیدا کنند.اشکهایم را پاک کرده و سعی کردم قوی باشم.نباید اهل خانه فکر میکردند بریده ام و گرنه محال بود بگذارند بیرون بروم:- مادر جان بار اولم که نیست .بارها به دل دشمن زده ام و برای بچه هایم غذا فراهم کرده ام . نمیتوانم بنشینم وببینم این طفلهای معصوم گرسنگی میکشند.مثل همیشه بااحتیاط و توکل به خدا میروم و بر میگردم.نگران نباش.حسین بلند شد همراهیم کندکه مانعش شدم:- نه ...صلاح نیست تو بیائی...هدف عراقیها از باز کردن دکانها اسیر کردن مردانی مثل توست.نمیخواهم بچه هایم بی پدر شوند. خیالت راحت باشد خطری متوجه من نیست. بسلامت میروم و باز میگردم.حسین ابتدا قانع نشد .معتقد بود حالا که حالش خوب شده نمیتواند بگذارد من تنها بیرون بروم.وظیفه خودش میدانست که همراهیم کند ولی دائی که او هم با من در ممانعت از حسین هم عقیده بود مجابش کرد که همراه شدنش با من کار بیهوده و احمقانه ایست.چند دقیقه بعد توی کوچه بودم و داشتم بسمت دکان کل فرج حرکت میکردم.کوچه ها و خیابانهای قصر بسیار خلوت تر از روزهای پیشین بودو این خلوتی طبیعی بنظر میرسید چون بهرحال عده زیادی از مردم، شهر را ترک کرده بودند.حدودا دوروز بود که از خانه بیرون نیامده بودم و همین باعث شده بود که کمی ترس برم دارد. طبق معمول بدون توجه به تردد نیروهای دشمن و وسایل نقلیه شان بسمت جاده قیری طی طریق کردم.قانون حکومت نظامی و محدودیت عبور و مرور مردم در معابر با کم شدن جمعیت ،رنگ باخته بود واز طرف عراقیها زیاد جدی گرفته نمیشد. دیگر خبری از برخوردهای خشن و تهدید بااسلحه نبود ولی بااین وجود هروقت چشمم به یک نظامی اسلحه بدست میافتاد بیاد صحنه شلیک سرباز عراقی هنگام کندن آن اعلامیه کذائی و صدای تیز و کرکننده آن می افتادم که کم مانده بود پرده گوشم را پاره کند.به مغازه کل فرج که رسیدم کوکبی را دیدم که مثل جن بوداده آنجا نشسته و داشت تخمه ژاپنی میشکست. هم چندشم شد،هم تنفر سراسر وجودم را پر کرد و هم دلم هری پائین ریخت. یکی دیگر هم کنارش نشسته بود که نمیشناختمش.معلوم بود که عراقی نیست و شک نداشتم که او هم از قماش همان ستون پنجمیهای منافق است و دارد زاغ سیاه مردم را چوب میزند.هردویشان گرم صحبت و خنده بودند و چون آنجا کسان دیگری هم حضور داشتند ورود من به دکان توجهشان را جلب نکرد.به کل فرج و مردمی که داخل دکان بودند سلام کردم و جواب شنیدم.کل فرج در حالی که سگرمه هایش در هم بود با حرکت چشم و ابرو اشاره ای به آن دو خائن کرد و پرسید:- چه لازم داری دخترم؟نگاهی به داخل دکان و محتویات یخچال و قفسه ها انداختم .خوراکی جماعت آنجا دیده نمیشد.کبریت و فتیله سماور و شیشه چراغ گردسوز وقلک و چراغ انگلیسی و خرت و پرتهای دیگر از جمله اجناسی بود که داخل قفسه ها بچشم میخورد.فقط کنار یخچال خاموش چند عدد خربزه با پوست پلاسیده و مقداری سیب زمینی و پیاز دیده میشد . دو تا از خربزه ها را برداشتم و روی کفه ترازو قرار دادم و آهسته پرسیدم . بجز اینها چیز خوردنی دیگری نداری؟ بچه هایم گرسنه اند.- شرمنده ام دخترم ...همه مردم از همین خربزه و سیب زمینی پیازها بردند تو هم ببر...سیب زمینی پیاز قوت دارد.پیاز میکرب را میکشد.معده را تمیز میکند ..ببر بده بچه هایت بخورند. خدا میداند هرچه کنسرو و کمپوت داشتم همه اش رفت توی شکم کارد خورده عراقیها. این چند تا خربزه چولیسیده هم اگر رنگ و روئی داشتند الآن اینجانودند.مقداری سیب زمینی و پیاز سوا کردم و گذاشتم روی پیشخوان.- باشدعمو ...اینها را بکش ببرم.- کل فرج همه را بدون توزین انداخت داخل زنبیلم و گفت:- نوش جانتان . مثل شیر مادر حلالت باشد. دار و ندارم را بعثیها غارت کردند این دوتا خربزه چولیسیده و پیاز و سیب زمینی کهنه چه قابلی دارد...کاش بیشتر از اینها میداشتم و میدادم ببری برای بچه هایت.میدانم چه زجری میکشند آن طفلهای معصوم. خدا برای صدام نسازد...همه اش میترسیدم نکند کل فرج مرا به اسم فامیل صدا بزند ویا احوال پدرم را جویا شود .زیرا هنگام مکالمه ام با وی کوکبی و همکارش سکوت اختیار کرده بودند و پیدا بود که مشغول استراق سمع هستند.البته پیرمرد حواسش جمع بود و خوب میدانست که در حضور آن خائنین چگونه باید حرف بزند.- چیز دیگری نمیخواهی؟کبریت،شمع،نفت...آها یک مقدار ترخینه هم ته پستو دارم .به همه داده ام .بگذار سهم تورا هم بیاورم .رفت توی پستوی تاریک ته دکان و لحظاتی بعد با پاکتی پر برگشت.خوشحال شدم و احساس غرور میکردم که توانسته ام مقداری خوراکی مقوی تهیه کنم.پیرمرد پاکت را هم توی زنبیل گذاشت:- خوب شد این یکی را یادم نرفت . این ترخینه را که باربگذاری و پیاز داغ کنی میارزد به هر چه پلو و خورشت و قاورمه. بده بچه ها بخورند ،قوت بگیرند.آنگاه با حرکات سریع چشم و ابرو بمن فهماند که صلاح نیست بیشتر آنجا بمانم. تشکروخداحافظی کردم.هول هولکی از مغازه بیرون آمدم و در حالیکه سنگینی نگاه آن دو را روی خودم حس میکردم از کنارشان عبور کردم. هنوز بیش ازچند قدم دور نشده بودم که صدائی سر جا میخکوبم کرد:- خانم...همانجا بایست.صدا،صدای مردی بود که کنار کوکبی نشسته بود.رویم را بسمت اوچرخاندم. میدانستم که نباید ترسم راآشکار کنم یا ضعف نشان دهم. صورتم را با چادر پوشاندم و با لحنی محکم گفتم:- بله؟...کاری داشتید؟مرد از جا بلند شد ،بند اسلحه را روی شانه اش جابجا کرد و دوسه قدم پیش آمد:- خانه ات کدام محل است.نمیخواستم آدرس دقیقی به او بدهم.جواب دادم:- همین اطراف. چند کوچه بالاتر.بخاطر لکنتی که از ترس توی کلامم افتاده بود ته دل بخودم لعنت فرستادم.کوکبی که تاحالا ساکت بود به حرف درآمد و پرسید:- اصغر میخ بر را میشناسی؟نباید جواب ناشیانه ای باو میدادم که باعث شکش شود .با قاطعیت و بدون لکنت زبان جواب دادم:- بله که میشناسم.کیست که اورا نشناسد؟نگاهی بسمت مغازه انداختم.کل فرج در آستانه در ایستاده بود و با نگرانی شاهد مکالمه ما بود. کوکبی مجدداً پرسید:- میدانی الآن کجاست؟- از کجا باید بدانم؟...من کاری بکار کسی ندارم.دنبال غذا برای بچه هایم میگردم.سپس چادرم را از روی هیکل احسان کنار زدم و به آندو نشانش دادم.- میبینی ؟ رنگ و رویش را میبینی؟دوتای دیگر توی خانه دارم که بخاطر کارهای شماها از گرسنگی دارند به حال مرگ می افتند...وسط حرفهایم ،کلی فرج طاقت نیاورد و در حالیکه صدایش ازشدت ناراحتی و خشم میلرزیدگفت:- بی انصافها ولش کنید برود پی کارش .چکارش دارید ؟ زورتان به این ضعیفه میرسد؟مگر اواستخبارات است که سراغ میخبر راازش میگیرید؟من میشناسمش.آدم بیچاره ای است.شوهرش علیل است و خانه نشین. با کلفتی و رختشوئی خرج او و بچه هایش را میدهد.مردی که متوقفم کرده بود رفت سر جایش نشست.کوکبی در حالیکه چند تا تخمه توی دهانش میانداخت با اشا ره دست مرخصم کرد . براه افتادم. خوشحال بودم که از خطرجسته ام ولی قلبم از اضطراب لحظات قبل تند و تند میطپید و سعی داشتم بلند تر گام بردارم که زودتر به خانه برسم.بتدریج رمق داشت از پاهایم میرفت و رخوت وسستی به زانوانم راه پیدامیکرد.سنگینی زنبیل کم مانده بود مفاصل دستم را از هم جدا کند.دو عدد خربزه و چند کیلو سیب زمینی و پیاز برای من بی بنیه ی همیشه گرسنه که احسان را نیز در آغوش داشتم بار سنگینی بود. یکی دو خیابان را که پیمودم حس کردم کسی دارد تعقیبم میکند. بعضی اوقات از پشت سرم صدای قدمهائی را میشنیدم ،اما هنگامی که می ایستادم و سرم را برمیگرداندم کسی را نمید ید م.دوست داشتم فکر کنم توهم برم داشته است و ترس باعث شده صداهای خیالی بشنوم اما ته د لم میدانستم که توهمی در کار نیست . چهره کوکبی را که بیاد می آوردم به نظرم میرسیدکه او در لحظه آخر ،همان وقت که مرا مرخص کرده یک نگاه بخصوص داشته و به من مشکوک بوده.نرسیده به کوچه ای که انتهای آن به خانه استاد رحمان میخوردفشار افکار نگدتن کنتده مرا مجبور به توقف کرد .بایداز صحت یا عدم صحت چیزی که فکرم را بخود مشغول کرده بود مطمئن میشدم.زنبیل را کنار دیوار گذاشتم و چندین گام بلند با سرعتی بیشتر از قبل به عقب پیمودم.حتی با وجود ناتوانی و کرختی مفاصل دست و پاهایم دوان دوان خود را به سه راهی که چند لحظه قبل از آن عبور نموده بودم رساندم تا شاید فرد تعقیب کننده ام را غافلگیر کرده و ببینم. این حرکات تاکتیکی هم مرا به نتیجه ای که حدسش را میزد م نرساند. کوچه ها همگی خلوت بودند و پرنده در آنها پر نمیزد.یک لحظه هردو زانویم تا شدند و کم مانده بود که بچه در بغل برزمین سقوط کنم .بزحمت خودم را کنترل کردم .حالم بد شد و مجبور شدم بنشینم.بدنم مرتعش شده بود و مَغز سرم داشت یخ میکرد. بخود نهیب زدم:- بازهم؟!....این چه وضع خجالت آوریست زن گنده، مادر سه تا بچه؟...از آن بچه هائی که چشم امیدشان به دستان لرزان توست َخجالت بکش.باز هم که دچار ضعف و تردید شده ای.یاعلی...یاعلی...برخیز،زبون نباش...یا...علی.تتمه توانم را توی پاهایم جمع کردم و با کمک گرفتن از دیوار،قامت راست کرده ، ایستادم و آنگاه نفسی عمیق کشَیده و براهم ادامه دادم.به زنبیل که رسیدم از روی زمین برش داشتم و اینبار با طمانینه و آرامش به حرکتم بسمت خانه با حالتی عادی ادامه دادم.انگار نه انگار که تا لحظاتی قبل تمام وجودم لبریز از اوهام و د لشوره های گوناگون بود.دم در خانه ایستاده و سرم را به عقب چرخاندم. میترسیدم کلید به قفل بیاندازم و وارد شوم .همه اش فکر میکردم کسی دارد مرا میپاید و میخواهد از طریق من به پدر برسد و حالا لحظه ای بود که همه چیز لو میرفت .عاقبت سایه ای را دیدم که گریخت و صدای پاهائی را بوضوح شنیدم که دوان دوان دورشد.اینها دیگرنمیتوانستند وهم و خیال باشند. ترسم بی دلیل نبود ولی بهرحال چاره ای جز ورود به خانه نداشتم اگر هدف آن ناشناس یافتن مقصد من بوده پس به هدفش رسیده است و من دیگر کاری نمیتوانستم انجام دهم.گرچه هنوز امیدواربودم که اینها همه تخیل باشند تخیلاتی نشات گرفته از ترس.در را گشودم و وارد شدم .چهره وحشتزده ام همگی را متوجه غیرعادی بودن حالم کرد و تامن شروع کردم به توضیح دادن، جنب و جوشی در گرفت. اول از همه دائی و مادرسعی کردند پدر و شریعت را جائی پنهان کنند . حدود ده دقیقه پرتنش بسیار سریع گذشت .تنها جائی که برای پنهان شدن پدر و شریعت در آن خانه کوچک مناسب بنظر میرسید پستوئی بود که رختخوابها را توی آن روی هم چیده و پرده ضخیمی جلویش کشیده بودند.داشتیم باعجله تمام رختخوابها را جلوی قامت ایستاده آن دو روی هم میچیدیم که سروصدای عراقیها از کوچه بلند شد . دائی دو قبضه اسلحه ای را که روی طاقچه بود روی سقف کاذب بالای رختکن حمام انداخت وبرگشت. حالا دیگر صدای مکالمه و فریادهای خشم آلود بوضوح شنیده میشد.آنها پشت در بودند و فریاد میزدند:- جیش الخمینی فتح الباب !در این گیرو دار صدای بتول مارا به خنده می انداخت که در جواب فریاد های وحشیانه عراقیها متصل دادمیزد که:- نعم نعم...خمینی کورتان کند ایشالا!!عراقیها با قنداق اسلحه و لگد شروع به کوبیدن در کردند . کاملا معلوم بود که اگر دررا باز نمیکردیم عنقریب شلیک میکردند و ممکن بود باعث کشته شدن کسی بشوند.دائی از ته حلقش یک یاعلی خارج ساخت و در ادامه ،این کلمات را برزبان جاری کرد و بسمت در رفت:- یا امیر عرب به حق آبروی فاطمه زهرا مددمان کن.نگذار این مرد ذلیل شود.درب گشوده شد ودائی بلافاصله بازوی اولین نفررا که سرباز جوانی بود گرفت و بعربی گفت:- اخوی اینجا اسرائیل نیست .مامسلمانیم، برادریم...ما و شما باید با صهیونیستها بجنگیم.دائی یکریز عربی میگفت و شانه به شانه آنها حرکت میکرد. چهار نفر بودند و طبق معمول هیچکدامشان گوشش بدهکار نبود.انگار اصلا دائی را نمیدیدند چه برسد به اینکه حرفهایش را گوش بدهند.عاقبت فرماندهشان که یک درجه دار مسن سبیل چخماقی بود از سماجت دائی بستوه آمد و هلش داد .دائی بزمین خورد ولی بلافاصله از جاجست که موی دماغشان شود و حواسشان را پرت کند. عراقیها با دیدن حسین اورا بطرف بیرون خانه هل دادند. نمیدانستم باید خوشحال باشم یا ناراحت.از یکسو چون نامی از پدر و شریعت نمی بردند خوشحال بودم چون مطمئن شده بودم که این یک بازرسی معمولیست و هدف مشخصی ندارند واز سوی دیگرشوهرم را داشتند به اسیری میبردند و این برایم درد بزرگی بود.خیلی سریع دستان حسین را با سیم از پشت بستند و از خانه خارج شدند. تا یکی دو دقیقه سکوت کامل بر محیط خانه سایه افکنده بود. بقدری جریانات سریع اتفاق افتاده بود که همگی شوک زده،مات و متحیر بر جای مانده بودیم وزبا ن هایمان بند آمده بود.ناراحت تر از همه من بودم که خودم را مقصر اصلی این واقعه میدانستم. اگر من از خانه بیرون نمیرفتم حالا حسین کنارمان بود.نگاهم روی زنبیل حاویِ خربزه وسیب زمینی پیازکه هنوز کنار دیوار بودمتوقف شدو احساس کردم پدر بچه هایم را با آن خوراکیها معامله کرده ام!هنوز همه در سکوت کامل داشتیم به یکدیگر نگاه میکردیم .صدای الله اکبر گفتنهای حسین از بیرون بگوش میرسید. تنها کسی که حواسش به اوضاع بود یعنی دائی ،بااحتیاط رفت کنار محل اختفای پدر و شریعت و با صدائی آهسته گفت:- تکان نخورید ها!...هنوز نرفته اند.دائی لای در را باز کرد،بیرون رفت و دررا پشت سرش بست.من رفتم و از پشت پنجره بیرون را نگاه کردم. دائی خودش را به عراقیها که کتک زنان حسین راتا نزدیکیهای پیچ کوچه برده بودندرساند.رسیده و نرسیده یکی از عراقیها که از سماجت او بستوه آمده بودنیم چرخ ورزشکارانه ای زد و با کف پوتینش لگدی حواله سینه دائی کرد.دائی براثر آن ضربه سخت چندقدم عقب عقب رفت و چون نتوانست تعادلش را حفظ کند با پشت بزمین خورد و ناله ای از گلویش خارج شد. صورتش مثل لبو سرخ شده و داشت به کبودی میگرائید .ضربه پوتین نفسش را بند آورده بود.همان سربازی که لگدش زده بود سر اسلحه را بطرفش گرفتو داد زد:_امشی...امشی!دائی نومیدانه از جا برخاست و بدون اینکه لباسهایش را بتکاند لنگان لنگان و خرد شده بطرف خانه براه افتاد. حسین دیگر الله اکبر نمیگفت. شاید نمیخواست بیش از این دائی را بزحمت بیاندازد و باعث کتک خوردنش شود.شاید میدانست که فریادهای او باعث شده که دائی سر غیرت بیاید و بهتر است سکوت کند چون فایده ای ندارد.عراقیها هم پس از اینکه حسین سکوت کرد از کتک زدنش دست کشیده و او را باخودشان بردند و رفتند.خاموشیِ کامل جایگزین آنهمه قیل و قال شدو دائی به خانه باز گشت.از پشت پنجره که کنار رفتم پدر و شریعت هم از پشت رختخوابها بیرون آمده بودند.دقایقی بعد همگی دور هم نشسته بودیم و داشتیم حرف میزدیم.دائی خطاب به پدرگفت:- باید مجددا جای شما را تغییر دهیم چون احتمال هجوم مجدد شان به این خانه کم نیست.ممکن است یکی از خائنین ستون پنجمی حسین را بشناسد و بداند که او داماد شماست...باید عجله کنیم .وقت زیادی نداریم.دائی سپس رو به من کرد وگفت:- خودت را ناراحت نکن .از این ستون به آن ستون فرج است.پسر کربلائی نوذربرزه دماغی را که یادت هست. خودش و زن علیلش رفتند پیش فرمانده عراقی.دوسه ساعت بعد پسرش را آزاد کردند.- بعدش چه؟...دوباره سه روز بعد که اسیرش کردند دائی... انگارخبر نداشتی.نه؟- چرا،خبر دار شدم.ولی اگر خداکمک کرد و حسین آزاد شد .دیگر نمیگذاریم گیرشان بیفتد. #####################دائی مرتضی جائی در حول و حوش محل استقرار عراقیها خانه ای برای مخفی شدن پدر وشریعت در نظر گرفته بود.او معتقد بودکه هرچقدر محل اختفا به مقر عراقیها نزدیکتر باشد کمتر احتمال دارد توجهشان جلب آنجا شود .مخفیگاه جدید منزل یکی از آشنایان و اقوام دوربنام آقای شفیعی بود.دائی کمابیش یک چیزهایی در مورد پدر و شریعت به آقای شفیعی گفته بود.من و مادر و دائی مقداری خوراکی توی ساکی گذاشتیم که بعنوان چشم روشنی با خود ببریم و از صاحبخانه اجازه قطعی بگیریم چند صباحی به آن دو پناه بدهد.به منزل مورد نظر که رسیدیم در زدیم.حلیمه خانم همسر آقای شفیعی دررا گشود و بلافاصله با دیدن ما گره به ابرو انداخت و جواب سلاممان را به سردی داد.شستمان خبر دار شد که حدس زده برای چه آمده ایم و از دیدن مانه تنها خوشحال نشده بلکه ناراحت است.مثل یک صخره سنگی باآن هیکل گنده اش توی چهارچوب در ایستاده بودو تکان نمیخورد.مادر بخودش جرات داد ،دو قدم جلو گذاشت و در چند جمله کوتاه ماوقع را بازگو نمود.جریان بازرسی خانه،دستگیری حسین ،حال و روز ماو ترسمان از عواقب بعدی...دیدم پرده پشت پنجره خانه کنار رفت و کسی نگاه کرد.سایه اش از پشت پرده توری سفیدرنگ نشان میداد که یک مرد است وحکماًنمیتوانست کسی بجز آقای شفیعی باشد.معلوم بود که نمیخواهد کسی ببیندش چون بمحض جلب شدن توجه ما،بسرعت پرده را مرتب کرد ورفت. در هر صورت هیچکداممان انتظار نداشتیم که بیاید دم در و تعارفمان کند داخل منزل. حلیمه خانم همانطوربدون آنکه هیکل چاق و سنگینش را حرکت دهد بر و بر نگاهمان میکرد.این سکوت طولانی بهتر از هر کلامی داشت بما میفهماند که باید راهمان را بکشیم و برویم چون آنجا کسی پذیرایمان نیست.حرفهای مادر که تمام شد منتظر شدیم حلیمه خانم چیزی بگوید و اوهم گویاداشت دنبال کلماتی مناسب میگشت که جواب مادر را بدهد. سکوتش خیلی طول نکشید،با حالتی بی تفاوت گفت:- خرامان جان مراببخش...آقای شفیعی مریض است و سردرد مزمنی گریبانگیرش شده. تحمل شلوغی و سرو صدا ندارد...- ولی آنها فقط دو نفرند تصدقت...دونفر آدم بزرگ که سروصدائی ندارند.- شرمنده ام ولی....دیگر مهم نبود میخواهد چه بهانه هائی پشت سرهم ردیف کند.بااینکه از قبل خودم راآماده شنیدن جواب رد از حلیمه خانم کرده بودم ولی بقدری ناراحت شدم که بقیه کلماتش را نفهمیدم. انگار سطلی پرازآب یخ روی سرم ریخته باشند، از فرق سر نا نوک پا منجمد شدم.کنارکشیدم،آهی سرد از اعماق جان سردادم و بااشاره سر از مادرتقاضاکردم دیگربه اصرار کردن ادامه ندهد و خودرا برای رفتن مهیا سازد. دائی که تا حالا ساکت گوشه ای ایستاده بود دست مادر را گرفت ومحکم کشید:- راه بیفت برویم آباجی.امیدت به خداباشه.معلوم بودحلیمه خانم اصلاً از برخوردی که با ما کرده شرمنده نیست چون در کمال خونسردی مجدداًمعذرت خواهی کوتاهی کرد و دررا بملایمت بست . مادرمایوسانه همانجا جلوی درب خانه خودش را روی زمین پهن کردو کف دستهایش را توی خاکهای کف کوچه چرخاند.آنگاه در حالیکه دودست خاک آلودش را بسوی دائی دراز کرده بود با چشمان خیس به او خیره شدونالید:- وای بر من داشی...این دستان نیازمند را دیگر بسوی کدام مسلمانی میتوانم دراز کنم؟دائی که نگاه غیض آلودش روی در خانه آقای شفیعی میخ شده بود.زیر لب غرید:- نمیدانم آقای شفیعی بااین سردرد چطورتاحالا صدای توپ و خمپاره را تحمل کرده.آن دوتا بنده بی پناه خدا مگربچه اند که شلوغی و سروصدا داشته باشند؟سپس بالاوپائین خانه را باتنفربرانداز کرد و ادامه داد:- یعنی خانه به این درندشتی برای دو نفر جا نداشت؟مادر گفت:- به خدااصغر خیلی دنیا دیده است داداش. وقتی فهمید میخواهیم برایشان دنبال جاومکان بگردیم گفت: خرامان، اگر جائی رفتی و جواب رد شنیدی از کوره در نرو و چیزی نگو که کسی از تو برنجد.یادت باشد که هر کسی اختیاردار چهار دیواریش است و صلاحش را خودش بهتر میداند. خدا میداند اگر کلفت بار حلیمه نکردم بخاطر همین نصیحت اصغر بود.ولی ایکاش میتوانستم به او بگویم:حلیمه خانم ،یادت هست که که خانه مرا همیشه منزل امید خودت میدانستی و هر وقت آقای شفیعی دعوایت میکرد و کتکت میزد بمن پناه می آوردی؟حالا که شوهرم آواره و بی سر پناه شده آیا خدارا خوش میآید دست رد به سینه ام بزنی؟در حقیقت برخورد سرد و بیرحمانه آن زن توهین بزرگی به ما بود .زیرا خانواده ما بواسطه پدرم که معتمد اهالی شهر بود احترام زیادی بین فامیل،آشنایان و همشهریها داشت و ما هرگز چنین برخوردهای بیرحمانه ای را تجربه نکرده بودیم.باوجوددلهای شکسته و احوال ناخوش و پریشان نومید نشدیم وباز هم پی مکانی برای پنهان شدن پدروشریعت گشتیم.عاقبت خانمی بنام جمیله فیروزی که از دوستان مادر بود کلید خانه پسرش راکه خالی بود در اختیارمان گذاشت .در فکر چگونه جابجا کردن آن دو بودیم که سرو کله آقا اشرف که ازمعلمان مدرسه حسین بود پیداشد.او کارت استیشن و دویست تومان پول نقد از طرف حسین آورده بود. حالش راپرسیدم. آنطور که خودش میگفت پس از خبر دار شدن ازدستگیری حسین به مقرعرااقیها سرمیزند و موفق به ملاقاتش میشود.حسین هم بمحض دیدن آقااشرف کارت و پول را به او میدهد که بدست من برساند.آقا اشرف به همه اطمینان داد که حال حسین خوب است و آنگاه افزود:- همه اسیرها را به مهدیه برده اند و منتظرماشینهای حمل اسرا هستند.از سربازهای کرد شنیدم که از رده های بالادستور گرفته اند فعلا کسی را اسیر نکنند چون اسارتگاهها پر شده اند وباز داشتگاههای جدید نیزهنوز آماده نشده اند.او سپس خطاب به دائی گفت:- داش مرتضی تو که عربی بلدی بهتر است بروی و با فرماندهشان صحبت کنی.خیلیها رفتند و بچه هایشان را آزاد کردند.تو هم انشاالله با دست پر بر میگردی.الآن که بعثیون جائی برای اسرا ندارند فرصت خوبیست.دنبال بهانه ای میگردند که از تعداد اسرایشان کم کنند.تو هم تا ماشینها نرسیده اند دست بکار شو.البته اگر صدیقه خانم و بچه هایش را هم با خودت ببری شاید بهترباشد.ممکن است دلشان برحم بیاید.سخنان آقااشرف را قطع کردم و گفتم:- آقا اشرف من هرگز چنین کاری نخواهم کرد.التماس به دشمن؟...هرگز...سری را که در راه خدا داده ام پس نخواهم گرفت.خواهش کردن من به مزدوران بعثی به منزله پائین آوردن شان و منزلت یک زن مسلمان ایرانی است. من از همان روز اول که وارد این مهلکه شدم خودرا به تقدیر محتوم خویش که تحت اراده خداوند است سپردم. تصمیم گرفتم قرص و محکم بایستم و تسلیم نشوم. اگر خدا صلاح بداند خودش پدر بچه هایم را سلامت برمیگرداند.دائی مرتضی و آقا اشرف خانه راترک کردند وهنوزنیم ساعت ازرفتنشان نگذشته بودکه حسین به منزل باز گشت .او از آمدن دائی به قرارگاه عراقیها بی خبر بودو وقتی دلیل آزاد شدنش را پرسیدم جواب داد:- عراقیها بدون آنکه جائی ناممان را ثبت کنند ،من و چند نفر دیگر را آزاد کردند و گفتند :بروید و فردابیائید اردو گاههای عراق فعلا جا ندارد !همه زدیم زیر خنده.اولش فکر کردیم شوخی میکند چون در حقیقت این کار عراقیها بیشتر شبیه جوک بود.حسین در ادامه افزود:- ماهم اولش مثل شما باور نمیکردیم ومتعجب بودیم . به گمانمان رسید که دارند مسخره مان میکنند. ولی بعدش از کردهایشان شنیدیم که اسارتگاههای عراق شلوغ شده اند وبه فرموده رده های بالا فعلا نمیتوانند اسرای جدیدرا پذیرش کنند.بمحض اینکه دستهایمان راباز کردند از ترس اینکه نکند تصمیمشان عوض شود بسرعت از مهدیه بیرون آمدیم و خودمان را به خانه هایمان‌‌ رساندیم.رد خون آلود سیمهائی که دستهای حسین را با آن بسته بودند روی مچ و ساعدش دیده میشدو جای ضربات قنداق تفنگ بر پشت و کمرش دردناک بود و آزارش میداد. پیراهنش را در آورد تاروی خونمردگیهایش مرحم بگذارم . چنددقیقه بعدش دائی هم سررسید .گویا میدانست که حسین را آزادکرده اند چون از دیدنش متعجب نشد.اوگفت:- خداراشکر که مجبور نشدم به این کافرها التماس کنم . باور کنید که بعد از آنهمه کتکی که از دستشان خوردم دوست نداشتم دوباره جلویشان گردن کج کرده و آزادی حسین را گدائی کنم.همینکه به در مهدیه رسیدم چند تا جوان که آنها هم آزاد شده بودند جریان را تعریف کردندو فقط خدا میداند چقدر خوشحال شدم.و بعد دست در گردن حسین انداخت و رویش را بوسید:- خوش آمدی داشی .چشم و دل همه مان روشن.حسین بخاطر زحمات دائی از او تشکر کرد وگفت:- وقتیکه آنهمه جوان رشید را دست بسته توی مهدیه دیدم باور نکردم که در قصر اینقدر جوان وجودداشته است . تازه شاید آنهائی که دیدم یک دهم جوانانی نبودند که موقع اشغال داخل شهر بودند و حالا در اسارتگاهها به بند کشیده شده اند.آنگاه آهی از اعماق وجود سر داد و افزود:- خیلی غصه میخورم...میدانید چرا؟...اگر پیش از آشغال شهر مدیریت لایق و فرماندهی متمرکزی وجود داشت و این عده کثیر جوانان غیور و نیرومند، مسلح و تجهیز میشدند،بعثی ها هیچوقت نمیتوانستند به این راحتی کنترل شهر را در دست بگیرند...هزاربارلعنت بربنی صدرخائن. لطمه ای که او به این آب و خاک زد آنقدر شدید است که سالیان سال باید تاوانش رابدهیم‌. خدا از سر تقصیراتش نگذرد.شب که فرا رسید دائی، پدروشریعت را تا مخفیگاه جدیدشان مشایعت کرد و آنگاه من به خواب عمیقی فرو رفتم و یکی از شبهای آرامم را به صبح وصله زدم. ####################با مادر و دائی رفته بودیم سر ی به پدر بزنیم .به حسین اجازه ندادم همراهیمان کند. به او گفتم:- عزیزم یک بار شانس آوردی و خدا کمکت کرد ولی همیشه اینطور نیست .بهتر است دیگر از خانه بیرون نروی چون الآن دیگر بازداشتگاههای جدیدشان آماده پذیرش اسراست!!.مخفیگاه جدید زیاد از محل سکونت ما دور نبود،ساعت دو بعد از ظهر بود و پدر با رادیوی ترانزیستوری کوچکش داشت اخبار رادیو تهران را گوش میداد.تهران،کرمانشاه،اهواز،دزفول و چندنقطه دیگر غرق آتش وخون بود.گوینده از بمباران کرمانشاه میگفت و من دل توی دلم نبود چون بسیاری از فامیل و آشنایان که قصرشیرین را ترک کرده بودند در حال حاضر ساکن کرمانشاه بودند.خانواده عمو اکبر،عمومحمود،عمه عذرا،عمه اقدس وعمه بزرگم سکینه خانم مادر عبدالرضابا فرزندان دیگرش و خیلیهای دیگر.بیشتر که فکر میکردم با خودم میگفتم که در حال حاضر شاید امنیت ما از آنها خیلی بیشتر باشد چون لااقل با وجود نیروهای عراقی و حضور مردم غیر نظامی در شهر چه از سوی عراقیها و چه از سمت نیروهای ایرانی گلوله ای بسمت شهر شلیک نمیشد.حسین که با شنیدن اخبار بازهم از کوره در رفته بود گفت:- این دولت تا کی میخواهد به ندانم کاریهایش ادامه دهد؟ اصلا انگار نه انگار ارتشی خطرناک بااینهمه ساز و برگ و تسلیحات پیشرفته دارد تمامیت ارضی کشوررا تهدید میکند.وپدر در چواب او گفت:حرفت را قبول دارم حسین جان این بنی صدر بی تدبیر حالا نمیدانم از روی جهالت است یا عمد اصلاً به سازماندهی سریع نیروهای مردمی فکرنکرد. اگر از همان ابتدامردم را مسلح میکرد ند باندازه یک لشکر نیروی جوان و متعهد در همین قصر خودمان داشتیم،آنوقت عراقیها غلط میکردند پایشان را اینور مرز بگذارند.شریعت در تکمیل سخنان پدر گفت:- آخ آخ آخ...حرف دل مرا گفتی حاجی.چه سیل عظیمی میشدند جوانهای پردل و جرات و برومند این شهر. من که دیدمشان میدانم چقدر زیاد بودند، ولی صدحیف...این من و شما و امثال مائیم که این قضیه را میدانیم،چون با چشمان خودمان دیده ایم و فقط حرص و جوش خورده ایم ،اما شاید بعدهامردمی که اینجا نبوده اند و فقط دورادور چیزهائی شنیده اند باورنکنند وخیلی راحت بنشینند و بگویند جوانان قصر کجا بودند؟چرا نجنگیدند؟ وآن زمان ماها نباشیم که حقایق را بشکافیم ورازها را برملا نمائیم...البته این را هم بگویم که همه علت و معلولها و رازها به مرور زمان آشکار و برملا شد. در آن دوران هنوزآقای خامنه ای و امام تشت رسوائی بنی صدر از بالای بام به پائین نیافکنده بودندو او همچنان ترکتازی میکرد و فرمانده کل قوا بود. فکرش را بکنید (فرمانده کل قوا) بودن شخصی مانند بنی صدر آنهم در زمانی که جنگی چنین فراگیر به کشور تحمیل شده است چقدر میتواند برای یک مملکت ویرانگرباشد.ولی ایران را خدا حفظ کرد. من فکر میکنم هر کشور دیگری اگر به دام چنین رئیس دولتی آنهم در دورانی آنچنان حساس میافتاد دوام نمیآوردودر کوتاهترین زمانی زیرگامهای دشمن لگد کوب میشد.آنگاه به دهها پاره تجزیه اش میکردند ودیگر حتی نامی از آن در نقشه جهان باقی نمیماند.پدر من مرد خوش بینی بود و گمان نمیکرد بنی صدر خیانتکار باشد. او تمامی کم کاریها و نقائص موجود رااز بی تدبیری دولتمردان میدانست اما شریعت وحسین معتقد بودند بنی صدر فطرتا یک حقه باز هفت خط است که با خدعه و نفاق خود را در دل امام جا کرده و در باطن هم پیمان بیگانگان وضد انقلابیون است.هنگام بازگشت به خانه در چند جا ،راه و بیراه میشنیدیم که عراقیها و عوامل نفوذیشان سراغ پدر،شریعت وچند نفر دیگررا از مردم میگیرند.آنطور که با سماجت دنبالشان میگشتند معلوم بود شدیدا مرکز توجه قرار گرفته اند.به خانه که رسیدم حسین را سخت متفکر و نگران یافتم .دلیلش را که پرسیدم گفت:- چند روز میشود که برادرم مصطفی سری بما نمیزند.نگرانش هستم .نکند بلائی سرش آورده باشند.صدیقه تو مصطفی را خوب میشناسی، محال است در قصر باشد و به من سر نزند.خانه خودش را که ویران کردند مدتی خانه یکی از رفقایش ساکن شدو من امروز عبدالرضا را فرستادم آنجا که خبر ی بیاورد ولی دوستش گفته بود دو روز است بی خبر از خانه بیرون رفته و دیگر کسی او را ندیده است.عمیقا نگران و دلواپس بود .نشستم کنارش ،دلداریش دادم و دلخوشش کردم که حتما همراه بقیه مردم ازقصرخارج شده است ولی حسین میگفت محال است مصطفی بخواهد ازقصر خارج شود و به او نگوید.نمیدانستم چطور میتوانم دل پر آشوب او را آرامش ببخشم آخر خودم دلی داشتم که از دل او خیلی نگران تر بود.تازه حسین هم مثل من نگران بچه هایمان و بیماری و گرسنگیشان بود و اینها همه باعث فشار مضاعف روحی بر او میشد.موضوع صحبتمان کم کم به جاهای باریک کشیده شد و حسین هر چه دق دلی داشت سر من بینوا خالی کرد.مثل همیشه میگفت چرا با بچه ها به کرمانشاه نرفته ام و مایه عذاب آنها و خودم شده ام.قادر نبودم از خودم دفاع کنم زیرا میدانستم مقصرم .گرسنگی و بیماری بچه ها بخاطر این بود که نخواسته بودم شهر را ترک کنم .آخر آن طفلکهای بیگناه تکلیفی بر دوش نداشتند که بمانند و مقاومت کنند . حتی بخاطر وجود آن سه کودک بر من نیز تکلیفی واجب نبودکه بایستم وبجنگم.حق بااو بود،گرچه من همواره براین باور راسخ استوار بودم که حضورم در شهر بی حکمت نیست و عاقبت همه چیزختم به خیر خواهد شد.بی اغراق بگویم، من نسبت به وجودِ هدایت الهی باوری راسخ داشتم ،باوری بر پایه دریافتهای حسی نشات گرفته ازنشانه ها.نشانه ها در زندگی آدمی زمانی قابل درک میشوند که بدقت پیگیرشان باشی تا بتوانی هنگامی که بر تو ظهور میکنند هارمونیشان را با تمام وجوددریافت کنی.کشف وشهودیانشانه همیشه حائزنظم است.مانند یک بیت شعر، یک طرح قرینه سازی شده یایک قطعه موسیقی... خلاصه بگویم،نشانه ها ظریفو هوشمندند،هنرمندانه به تو عرضه میشوند و هنگام دریافت محال است در بطنشان آشفتگی ببینی.از همان هنگاهی که دیدم دارم در ورطه ای از بلا سقوط میکنم خالصانه خود را به خالقم سپردم و از او خواستم هر آنچه که مصلحت میداند آن کند،هرگز به حال خود رهایم نکرده و مرا از دریافت نشانه های روحانی محروم نسازد .در ایام مشقتبار پیشین همواره بطور کامل به هر نشانه ای توجه موشکافانه و دقیق داشتم و هرمسیری را که حس میکردم بنابر حکمتی پیش پایم قرار گرفته و درست می انگارمش،بدون ترس از مخاطرات احتمالی مشتاقانه و بیدرنگ طی میکردم.گرچه...هنوز مسیررفتن و خروج از قصرشیرین جلوی پایم قرار نگرفته بود. من معتقد بودم اموری وجود دارد که درک آنها از توانِ عقل و استدلال ما انسانها خارج است و بهمین دلیل باید تسلیم محض اراده کُل باشیم و ارتباطمان را با ذات الهی از طریق همین کشف و شهودها و توجه نمودن به نشانه ها استمرار بخشیم زیراتنها وجودی که برهمه جوانب قضایای حیات و زوایای پنهان هستی آگاه و دانامیباشد خداونداست.آن روز را نیز کماکان در خانه محبوس ماندیم.طرفهای عصر به کمک پسر عمویم منصور مقداری نان و خرما تهیه کرده و همراه خاله فوزیه با احتیاط راهی نهانگاه پدرشدیم.همان ابتدای راه خاله تودلم را خالی کرد:- دختر ،به دلم بد آمده است و مثل سیر و سرکه داردمیجوشد. بیا برگردیم و بعدا در فرصتی مناسب نان و خرما را به آنها برسانیم.میدانستم که پدر وشریعت درحال حاضرهیچ غذایی برای خوردن ندارند و محال است دلم رضا دهد که به خانه باز گردم.میدانستم آنها با دیدن این مختصر خوراکی خیلی خوشحال میشوند.- خاله تورا به خدا دست بردار!...بابا و آن سید اولاد پیغمبرگرسنه اند آنوقت توانتظارداری من برگردم خانه و با خیال راحت بنشینم سر سفره غذا؟خاله دیگر چیزی نگفت . منهم دلم شور میزد.اصلاً من همیشه خدا هنگامیکه میخواستم بروم پیش پدردلم شور میزد ولی این دلیل نمیشد که کاری برایش نکنم.در ادامه گفتم:- خاله تو اگر میترسی یا بدلت بد آمده، مجبور نیستی دنبالم بیائی.باور کن نمی رنجم اگربرگردی.تنهائی میروم و فوری برمیگردم.خاله پوزخندی تحویلم داد وگفت:- تو راجع به من چه فکر کرده ای صدیقه خانم؟ که بزدلم و رفیق نیمه راه؟ من چطور میتوانم تنهایت بگذارم قربانت بروم .تا دم مرگ همراهتم...میفهمی ؟ تا دم مرگ!و خندید و افزود:- حالا تند تر راه بروکه بتوانیم پیش از تاریکی هوا برگردیم.به راهمان ادامه دادیم.چند کوچه را که پشت سر گذاشتیم ماشین جیپی بسرعت از کنارمان رد شد و گردو خاک غلیظی از خود بجاگذاشت.در حالیکه به سرفه افتاده بودیم شنیدیم که سربازان سوار بر پشت جیپ چیز هائی خطاب به ما میگویند و میخندند. ما که چیزی از حرفهایشان نفهمیدیم و برایمان هم مهم نبودکه چه میگویند و به چه میخندند ولی معلوم بود که داشتند متلک بارمان میکردند.قدمهایمان را تند کردیم و به ابتدای کوچه منتهی به مخفیگاه پدررسیدیم.اولِ کوچه هفت هشت پله میخورد و بالامیرفت.پله ها مقداری مرتفع تر از معمول پله های دیگر بودند و بالا رفتن از آنها برای من مشکل بود.خاله راحت بالا رفت ولی من عقب ماندم:- خاله ،کمی آهسته تربرو که برسم.خاله بالای پله ها ایستاد و منتظر من شد:- صدیقه میدانی داداش مرتضی چرا این کوچه را انتخاب کرده.به او رسیدم.نفس نفس زنان روی آخرین پلکان نشستم تا استراحتی کرده باشم:- نه ،از کجا باید بدانم؟- خنگ خدا،بخاطر همین پله هاست دیگر.چون ماشین نمیتواند وارد کوچه بشود وبهمین علت برنامه غارت خانه های این کوچه به بعد از غارت بقیه نقاط شهر موکول میشود...یعنی فعلاً پدرت در امان است.حالا فهمیدی؟سری بعلامت اینکه متوجه منظورش شده ام جنبانده و از جابرخاستم .سپس هردومجدداً براهمان ادامه دادیم :- بله میدانم شماها خانوادتا باهوش و نابغه تشریف دارید خاله جان.مامان من هم حس ششم دارد اگر متوجه شده باشی.- مسخره میکنی ؟- نه بخدا...صدائی شنیدیم و حرفم را قطع کردم.صدای یک ترانه عربی بود که از رادیو داشت پخش میشد .صدا از داخل اولین خانه داخل کوچه که یک انفجار درش را ریشه کن کرده بود بگوش میرسید .بدون رد و بدل کردن تنها یک کلمه،ناخودآگاه با هم هماهنگ شدیم و سریع از کنار در عبور کردیم.در همان یکی دوثانیه ای که عبورمان بطول انجامید با زرنگی تمام توانستم داخل حیاط خانه را دید بزنم.آنجا خانه ای نیمه مخروبه بودو توی حیاط کنار یک حوض مرمرین بی آب و شکسته سه سرباز عراقی نیمه عریان روی تختهائی که از دولنگه درچوبی باپایه هائی از آجر بر پا شده بود داشتند میوه میخوردند. خوشبختانه چون صدای رادیویشان بلند بود و سرگرم خوردن و رقصیدن بودند متوجه عبورمان نشدند.سومین خانه بعد از آن منزل مخروبه مخفیگاه پدربود. دیروز که همراه با دائی به آنها سرزده بودیم کسی توی خانه مزبورنبود اما حالا وضعیت خطرناک و بحرانی بنظر میرسیدچون امکان اینکه آن سربازها هوس کنند سری هم به خانه های اطراف بزنند زیاد بود. خاله درکمال آرامش و در همان حین عبور از جلوی درب مخفیگاه پدر سرش را در گوشم گذاشت و گفت:- توقف نکن صدیقه.تاآخر کوچه میرویم تا ببینیم چه میشود.درب خانه سوم ،چهارم و پنجم را هم رد کردیم و در انتهای کوچه ،پشت دیوار آخرین خانه مخفی شدیم. چند لحظه بعد من سرکی کشیدم ویکی از سربازها را دیدم که توی چهارچوب درایستاده و نیمی از بدنش پیداست.شاید به چیزی شک کرده ویا مارا در حین عبور دیده وحالا آنجا ایستاده بود که بفهمد کجا رفته ایم .سرباز زیادآنجا نماندو مجددا بداخل خانه برگشت. خاله گفت:- همینجا بمانیم . نکند دوباره بیرون بیاید.بیش از پنج دقیقه صبر کردیم و خاله مجدداً گفت:- نان و خرما را بده من ببرم . صلاح نیست د ر بزنیم جون عراقیهاصدایش را میشنوند.نایلن رااز بالای دیوار می اندازم داخل حیاط .حتما میبینند و میایند برش میدارند.نایلن را دستش دادم و او حرکت کرد. دل توی دلم نبود و هی خدا خدا میکردم که عراقیها از خانه بیرون نیایندو او را نبینند. اگر خدای ناکرده اورا میدیدند دیگر هیچ کاری از دستمان بر نمیآمد .میبایست یا فرار میکردیم و یا کشته میشدیم .احتمالاً پدر و شریعت هم گیر می افتادند. خاله کنار دیوار خانه ایستاده و در حالیکه دسته نایلن را بدندان داشت چادرش را دور کمر گره زد،سپس نایلن را بدست گرفت و باآخرین قدرتی که در بازو داشت به آنسوی دیوار پرتش کرد و بسرعت بطرف من برگشت. دستم را گرفت و بسختی کشید:- برویم...زود...زود.- نه ،نه خاله...کمی صبر کن تورابه خدا.خودم هم دقیقا نمیدانستم که چرا میلی به رفتن ندارم .شاید دوست داشتم برای یک لحظه هم که شده چهره پدر را ببینم. گرچه بعید بنظر میرسید که با وجود سر و صدای بزن و بکوب عراقیها پدرم خودش را نشان دهدو پا در کوچه بگذارد.چند دقیقه ای را در سکوت سپری کردیم . خاله در گوشم نجوا کرد:- اینجا ایستادن بیهوده است.ببین،هوا کاملا تاریک شده است . اگر توی راه عراقیها جلویمان را بگیرند چه جوابی داری بدهی؟بعد از یک گفتگو وتبادل نظرسریع به این نتایج رسیدیم: اگر ازهمان نقطه براهمان ادامه دهیم و مسیر رفته را باز نگردیم راهمان دور میشود و به شب میخوریم واگرهم برگشته واز جلوی خانه ای که عراقیها در آن بودند رد شویم امکان روبرو شدن با سربازها وجوددارد.خاله گفت:- من این محله را مثل کف دستم بلدم .پنج سال اینجا اجاره نشین بودم.از این کوچه که برویم بعد از دو کوچه دیگر ،سومی بن بست است ولی نرسیده به آن بن بست یک خروجی هست که مسیرمان را فوق العاده دور میکند و تا پاسی از شب را باید توی خیابان باشیم...با دلهره حرفش را قطع کردم:- اصلاً حرفش را نزن خاله...نباید شب توی خیابان و کوچه ها ویلان باشیم.- منهم میدانم که نباید...پس معطل نکن...مجبور بودیم مسیر رفته را باز گردیم و قاعدتا دوباره باید از مقابل همان خانه کذائی که عراقیها توی حیاطش جشن گرفته بودند عبور میکردیم.بسم الله گفتیم و من شروع به قرائت آیت الکرسی کردم.قلبم داشت مثل پرنده ای که توی قفس حبس شده بال بال میزدو کم مانده بودکه از میان سینه ام بیرون بجهد.برسرعت قدمهایمان افزودیم و عاقبت چسبیده به دیواراز جلوی درب شکسته خانه رد شدیم. درحین رد شدن سریعا نیم نگاهی بداخل حیاط انداختم واین بار در کمال تعجب اثری از سربازها ندیدم!صدای آهنگ هم بگوش نمیرسید.نگاههای پر سئوالی با خاله رد و بدل کردیم و ناگهان صدای قدمها و مکالماتی نگاه ترس آلودمان را کشاند بالای بام خانه .سایه ان سه سربازرا یک آن روی پشت بام دیدیم وبعلت اینکه ما چسبیده به دیوار حرکت میکردیم آنهامتوجهمان نشدند.خاله آهسته گفت:- خدا مرگم بدهد، دارند آن بالا چه غلطی میکنند؟نکند دارند ازطریق پشت بام خودشان را به خانه های همسایه میرسانند برای دزدی...گرچه دیگر نمیتوانستیم آنها رامشاهده کنیم ولی برای هردویمان مثل روز روشن بود که دارندسعی میکنند که به خانه های همسایه راه پیدا کنند و یکی از آن خانه ها هم که محل مخفی شدن پدر و شریعت بود.ملتمسانه از خاله پرسیدم:- چکار کنیم دورت بگردم ؟ بخدا وقت تنگ است...واقعا داشتم از شدت ترس و دلواپسی میمردم. از پله های سر کوچه که پائین رفتیم.پشت دیواری کمین کردیم. حالا فرصتی کوتاه داشتیم که دور از دیدرس عراقیها چاره ای بیندیشیم :- خاله فکری بکن ...- چه کاری؟ چه فکری؟...خدا کریم است.انشاالله که اتفاقی نمی افتد.توکل بر خدا.حالا راه بیفت که شب شد.- پایم هم برود دلم میماند .رضا نمیدهد بروم .باید فکری کرد خاله جان ...خاله جوری دستم را کشید که کتفم درد گرفت:- چه فکری؟ دیوانه شده ای؟ولی من تکان نخوردم، انگار به زمین میخم کرده بودند.فرصتی برای مشاوره و تصمیم نداشتم ووقت بطرز بیسابقه ای تنگ بود.فکر کردم و فکر و فکر...هزار و یک فکر توی مخیله ام وول خوردند و رد شدند و رفتند و هیچکدامشان آنقدر سنگینی نداشتند که بمانند ولی یکباره یک فکر لحظه ای توقف کرد و سررشته ای از یک راه چاره را بمن عرضه کرد.سریع قبولش کردم،دودستم را دوردهانم قراردادم و از ته دل باآخرین توان حنجره فریاد کشیدم.چشمهای خاله گرد شدووحشت و هیجان از آنها بیرون ریخت.شانس آوردم که خاله با هوش سرشارش بسرعت منظور مرا فهمید و با من همصداشد.اینبار من دستش را گرفتم و کشیدمش:- بدو.بدو و پشت سرت را هم نگاه نکن.هردویمان پا بفرار گذاشتیم.فقط توانستم لحظه ای گذرا به بالای بام نگاه کنم و سربازها را ببینم که دارند هول هولکی از روی دیوار به داخل کوچه میبرند و همزمان دنبال منبع صدا سرشان را به اطراف میچرخانند.شاد بودم و خیالم راحت که آنها را از سرک کشیدن به خانه های همسایه منصرف کرده ام .تا خود خانه نه پشت سرمان را نگاه کردیم و نه از شتاب گامهایمان کاستیم.این درسی بود که خاله بمن داده بود .یاد گرفته بودم که این روزها در مواقع بحرانی و خصوصا هنگام فرار ازچنگ دشمن فقط بدوم و فکر رصد کردن موقعیت دشمن نباشم چون تنها بایددوراه جلوی روی خود میدیدم:گریزومرگ .اگر نمیتوانستیم فرار کنیم فکر تسلیم را نیز نباید میکردیم بلکه تنها به مرگ با گلوله دشمن بایدراضی میشدم.نفهمیدم کی و چطور به خانه رسیدم فقط این را یادم هست که به هیچ نیروی عراقی برخورد نکردیم و وقتی به در خانه رسیدیم نور سرخ خورشیدمغرب هنوز روی دیوار پهن بود.پشتمان را به در تکیه دادیم و در حالیکه بشدت نفس نفس میزدیم بهم نگاه کردیم و زدیم زیر خنده#################ماجرا را که برای بقیه تعریف کردیم همگی لب به تحسینمان گشودند. حسین به من آفرین گفت و نظرش این بود که مانند همیشه عاقلانه تریم عکس العمل را نشان داده ام.ولی در حقیقت من هنوز خیالم کاملا راحت نبود که توانسته ام پدر را نجات دهم. اگر آن سه عراقی باز هم هوس کرده باشند روی بام بروند چه؟آنقدر نگران بودم که نفهمیدم دارم بلند بلند حرف میزنم:- نکند مخفیگاهشان را پیدا کرده باشند.حسین گفت:- اینقدر دنبال دلیلی برای نگران بودن نگرد صدیقه جان .از لحاظ کلی تو درست میگوئی،احتمال خطر همیشه برای آنهاهست همانطور که برای من و تو نیز هست ولی خطر احتمالی با خطر حتمی زمین تا آسمان تفاوت دارد.همینکه تو وخاله دقیقاسر بزنگاه،آنجا حضور داشتیدو و با تدبیرتان آنها را از خطری حتمی نجات دادید نشانگر آنست که خداوندخودش نگاهدارشان است وشما فقط اسباب رفع بلا بوده اید.پس مطمئن باش وقتی هم که تو نیستی خدای متعال اسباب دیگری را جهت نجاتشان قرارمیدهدو لازم نیست وقتی هم که در خانه هستی دلواپس پدر باشی.عبدالرضا که دید من نمیتوانم آرام بگیرم گفت حاضر است نیمه های شب سری به نهانگاه زده و ما را از سلامتی آنها مطمئن سازد و نیمه های شب به قول خود عمل کرد.به پیشنهاد دائی مرتضی لباسی سر تا پا مشکی برایش تهیه کردیم تا در تاریکی شب استتار شود.تادو ساعت بعد یعنی تا ساعت چهار بامداد که او به خانه برگشت هیچکس نخوابید.همگی دست به دعا بودیم و قرآن و مفاتیح میخواندیم و از خداوند عاجزانه میخواستیم که عزیزانمان را از ما نگیردو نگاهدار سلامتی وجانشان باشد.عبدالرضا که برگشت و خبر سلامتی پدر و شریعت را داد همگی نفسی براحتی کشیدیم .خبر خوش دیگری که داد این بود که آن سه عراقی خانه ای راکه در همسایگی مخفیگاه پدر بود ترک گفته بودند.گویا فریاد کشیدنهای من و خاله باعث شده بودکه بترسند و فراررا برقرار ترجیح دهند..دائی به شوخی گفت:- غلط نکنم فکر کرده اند توی آن محله خلوت و سوت وکورجن ها خانه کرده اند وصدای جیغ هم کار اجنه بوده !احساس سبکی و راحتی بخصوصی میکردم .بعد از خواباندن بچه ها مفاتیحم را بازنموده وشروع به خواندن کردم.خبری که عبدالرضا آوردحس خوبی بمن بخشیده بود و ازته دلم خوشحال بودم.ساعت حدودپنج بامداد بود که آن راحتی خیال مرا به خوابی شیرین و عمیق میهمان کر##################چهاردهمین روز اشغال قصرشیرین هم فرارسید .تقریبا نیمی از مهر ماه گذشته و ما هنوز بلاتکلیف و پا در هوا بودیم. پدر و شریعت هنوز توی مخفیگاهشان که یکی دو نوبت دیگر هم عوضش کرده بودیم ساکن بودند و روزگارشان بسختی میگذشت. حال حسین کاملا خوب شده بود و وضع محمد احسان هم بدک نبود.آشنایان و اطرافیان دست بدست هم داده و برایش از داخل مغازه ها و خانه های متروکه شهرشیرخشک گیر می آوردند و تغذیه مرتب و درست اورا قبراق کرده و بفهمی نفهمی یک پرده گوشت گرفته بود.عفونت گوشش کاملاً خشک نشده بودولی پیدا بود که دارد بسمت بهبودی میرود و من این همه اتفاق خوب را مرهون همان خانواده،آشنایان و اقوامی بودم که حتی لحظه ای تنهایم نمیگذاشتند و مانند خودم برای محمد احسان مادری میکردند.برای همه بلااستثناء واضح بود که دیگر ماندن در قصر کاریست عبث.عراقیها استحکاماتشان را تقویت کرده بودندو بنظر میرسید قصد اقامتی طولانی مدت را دارند. مسجد مهدیه به مقر ثابت فرماندهی نیروهای عراقی تبدیل شده بود و مراسم صبحگاه و اهتزاز پرچم رادور میدان مرزبانی برگزار میکردند . گاهی وقتها از تعییراتی که رخ داده بودخنده ام میگرفت.شهرآباد و زیبای مراخیلی راحت وسهل انگارانه بدست عراق داده بودند.شهرپراهمیت،شکوهمند و مغرور من چه خیانتکارانه بازیچه گشت و به نیستی کشیده شد.هنوزباور نداشتم که قصرشیرین مملو شده از سربازان عراقی .دلم میخواست یکی بیاید،سیلی محکمی بزند توی گوشم و از خواب بپرم ببینم همه چیز سرجایش است،اوضاع مثل سایق است و مردم سر کار و کاسبیشان هستند.کربلائی حسین جلوی مغازه اش را آب پاشی کرده ،قفس سهره اش را زیر سایبان جلوی مغازه اویزان کرده و با آب و تاب از خرمای رطب تازه اش تعریف میکندوهمراه با سهره آواز سر میدهد.سید امیر سر ایستگاه سرپل ایستاده و بلند بلند میگوید: سرپل...سر پل دو نفر.زینی دوغ فروش سیار شهر با خرش توی کوچه ها میگردد و فریاد میرند: دوغ لیلی...کره کردی ...روغن دان میه.بچه ها با شوق فراوان توی راه بازگشت از مدرسه میگویند و میخندند و گاهی هم به سرو کول هم میپرند.حسین،ظهرهنگام که صدای اذان از گلدسته مسجد جامع فضای شهر را عطر آگین میسازد خسته و بی رمق از سر و کله زدن با شاگردانش با لبخندی برلب به خانه باز میگردد و پس از نماز و هنگام خوردن غذا از ماجراهایی که با بچه های بازیگوش مدرسه داشته میگوید .گاه از یاد آوری شیرین زبانی برخی از محصل هامیخندد و گاه حرص میخورد که چرا پدر مادر ها حواسشان به فرزندانشان نیست و کل بار تعلیم و تربیت را بر دوش مربیان و معلمان تحمیل میکنند...ولی نه...فاجعه قصر ویران من حقیقت داشت و حالا ما مردم قصرشیرین باید شهرمان را ترک میکردیم و میرفتیم .معلوم نبودباید به کجا میرفتیم و نمیدانستیم تاکی چشممان به زادگاهمان نخواهد افتادوفقط خدا میدانست . آینده ای مبهم فرارویمان بود و هیچ چیزی قابل پیش بینی نبود.و این حقیقت چقدر غم انگیز بود.نزدیکیهای ظهر در خانه کوبیده شد .مشهدی رحیم رضائی پشت در بود..تعارفش کردیم.داخل شود که دور هم بنشینیم و استکانی چائی بنوشیم.او که معلوم بود عجله دارد ترجیح داد داخل حیاط بایستد و صحبت کند.لیوان آبی را که دستش دادیم نیم خورده روی لبه ایوان گذاشت و گفت:- با همه مردم قصر هماهنگی شده است که فردا صبح علی الطلوع ساعت شش همگی دور میدان مرزبانی که کنار مقر فرماندهیشان یعنی مسجد مهدیه است جمع شویم و از آنها بخواهیم که کلیه ساکنین شهر را یکجا از شهر خارج کنند.مادر گفت:- آیا نیازی میبینید که دست بدامان آنها شویم؟خودمان نمیتوانیم هماهنگ شویم و جملگی شهر را ترک کنیم؟- نمیشود حاج خانم .اگر بدون اطلاع آنان از شهر خارج شویم بعید نیست که حرکتمان را خودسرانه و شورش تلقی کنند و عکس العملی نسنجیده و خشونتبار از خود بروز دهند که باعث آسیب رسیدن به مردم شود.ضمنا راهمان طولانی و خطر ناک است .بدون وسیله نقلیه نمیتوانیم برویم .حتی اگر مارا تا مسافتی جلو ببرند بقیه راه را میتوانیم پای پیاده برویم .من که تاآن لحظه ساکت بودم گفتم:- آقای رضائی ،اینهمه صبر کردیم که ارتش و سپاه برای آزاد سازی قصر اقدام کنند و ما هم بتوانیم بنوعی از داخل شهرکمک حالشان باشیم.فکر نمیکنید اگر یکی دوروز دیگر هم دندان روی جگر بگذاریم بهتر باشد؟ شاید فرجی شودو...مشهدی رحیم بالحنی یاس آلود کلامم را قطع کرد:- نه دخترم .موضوع رسیدن نیروی کمکی منتفی است .من هرروز اخباررادیو را گوش مدهم . توی خوزستان غوغاست.ارتش صدام با تمام قدرت دارد تلاش میکند که بطرف شهرهای مهم پیشروی کند و دولت هم ناچار است فعلا تمرکزش را روی آن مناطق بگذارد. توی منطقه خودمان فعلا پیشرویها متوقف شده است .گرچه قصر و اطرافش تحت اشغال هستندو دشمن تانزدیکیهای (مل یاقو) پیش رفته است ولی تلاشی که عراق در خوزستان میکند با اینجا اصلا قابل مقایسه نیست .کاملا پیداست که صدام برای تصرف خوزستان دندان تیز کرده چون عمده نیروهایش راآنجابه خدمت گرفته است. ما الآن اسیر عراقیها هستیم منتها رحم خدا شامل حالمان بوده و تاکنون بجمدالله اتفاق ناگواری برای زنها و بچه هایمان نیفتاده است .ولی در همیشه روی یک پاشنه نمیچرخد.هران ممکن است شرایط عوض شده وباصطلاح ورق برگردد .هر چقدر در بازگشت به مناطق امن شتاب کنیم کم است.اگر فردا نتوانیم هیچ تضمینی وجود ندارد پس فردا بعنوان اسیر جنگی ماراراهی بغداد نکنند.مادر در حالیکه نیم نگاهی بمن داشت و بنظر میرسید مخاطبش بغیر ازمشهدی رحیم من نیزهستم،گفت:- آقای رضائی حرف حق جواب ندارد.همین فرمایش شما را من دیشب به دخترانم گفتم. به خدا هیچ جنایتی از بعثیها بعید نیست .آنها به هیچ دین و مذهب و مرامی پای بند نیستند.ما وظیفه خودمان را حتی بیشتر از توانمان انجام داده ایم و سختیهای بسیار متحمل شده ایم .تا جائی هم که مقدور بوده سنگر را خالی نکرده ایم ولی دیگر ماندنمان جایز نیست و تا قبل از رسیدن بعثیون وفادار به صدام باید شهر را ترک کنیم.این دیگر چون و چرا یا اما و اگر ندارد.مش رحیم بااشاره دست مرا بسوی خود فرا خواند و آهسته پرسید:- دخترم .حاجی اصغر و شریعت کجا مخفی شده اند؟من و منی کردم و مردد بودم که بگویم یا نه . مش رحیم لبخند معنی داری برلب نشاند:- حق داری بترسی .باوجود آن همه خائن درشهر باید هم ترسید.بعد هم خنده ای کرد و ادامه داد:- به من هم مشکوکی که مخبر باشم دختر حاجی اصغر؟- نه...این چه حرفیست مشتی ...شما دوست صدیق و مومن پدر هستی .به چشمانم هم شک کنم به شما شک نمیکنم ولی باور کنید طی این چند روز اخیردر جریان جابجا شدنهای مکرر و هیجانات و دلواپسی های ناشی از آن بحدی فشار روحی روانی متحمل شده ام که گاهی اوقات مغزم قفل میکند و سرعت تفکر و عمل از من سلب میشود.و براستی ازاینکه در جواب دادن به سئوال آن پیرمرد وارسته و نورانی تاخیر کرده و دچار شک و تردید شده بودم خجل گشتم .به مش رحیم قول دادم که فردا صبح علی الطلوع ،قبل از اجتماع مردم با وی همراه شده و اورا به ملاقات پدر و شریعت ببرم.بعدازرفتن مش رحیم قدری به سخنانش اندیشیدم.نظراتش عاقلانه بود و منطقی.با وجود خطر بالقوه ای که تمامیت ارضی کشور را در منطقه جنوب تهدید میکردفعلا نباید امید میداشتیم که نیروهای خودی برای آزادسازی قصرعملیاتی انجام دهند.همین که فعلا پیشروی عراق در اینجا متوقف شده بودجای خوشحالی داشت .پس بااین اوصاف تنها راه جلوی ماترک شهربود و بس.گاهی درجریان یک اقدام مشخص گزینه ها فرا وانند و لی بعضی اوقات فقط یک انتخاب باقی مانده است و انسان مجبور است به همان یک انتخاب تن دهدواین حکایت مردم قصرشیرین بود که فقط یک گزینه برای انتخاب داشتند:بجای نهادن خانه و کاشانه و رفتن بسوی تقدیری تیره و تار و نامعلوم.آن شب نماز شب رسول اکرم را خواندم و توانستم یکی دو ساعتی را هم در یک آرامش نسبی بخوابم.صبح پیش از اذان بیدار شدم،حسین را هم بیدار کردم و با آمدن مش رحیم ،کمی نان و خرما بر داشتم وهرسه عازم مخفیگاه پدر و شریعت شدیم.وقتی که به آنجا رسیدیم هنوز آفتاب طلوع نکرده بود.پدر آب چائی را بالای آتش گذاشته بود. نماز را به جماعت خواندیم،بعد دور هم نشستیم و به صرف صبحانه مختصری که تهیه کرده بودم مشغول شدیم.پدر خوابی را که همان نیم ساعت قبل ،پیش از بیداری دیده بود برایمان تعریف کرد:- توی خوابم دیدم که رسول خدا سر اسبش را بدست سیدالشهدا سپرد . دختران و اهل بیتش همه سوار شدند و رفتند . من به حضرت عرض کردم:آقا این بچه ها و دخترها از بالای اسب نیفتند قربانت گردم.پیامبر در جوابم فرمودند:اصغر...حسین خودش میداند چکار کند.مش رحیم گفت:- حاجی اصغررویای دم صبح صادق است و خوابی که انبیاء و ائمه درآن حضور داشته باشند نشانه سلامت و رستگاری و برکت است انشاالله تعالی.پدر گفت :- ما بنده های ناچیز خدا چه میدانیم رستگاری و سلامت واقعی در چیست؟گاهی آنچه در نظر ما سختی و شقاوت میآید،مایه سلامت ،رستگاری و فوزعظیم است .هر فتح و گشایشی در ابتدای راه نیازمند زمینه هائیست که ما شاید از حکمت و کیفیتش آگاه نباشیم.درحینی که پدر صحبت میکرد،شریعت متوجه حالاتی در چهره مش رحیم شده بود و نگاههای اورا بخود با معنی حس کرده بود لذا از وی پرسید:- آقای رضائی گویا میخواهی چیزی بگوئی ولی مرددهستی.- والله از خدا که پنهان نیست از شما چه پنهان.من یک دلم پیش شماست که چطور میخواهید از این مخمصه خودرا رها سازید.قرار بر این شده که مردم باقی مانده در شهرراهی سرپلذاب شوند و از آنجا خودرا به مکانهای امن برسانند ولی من درمانده ام که شما دو نفر را چگونه باخودمان ببریم.بااین اصرار و سماجتی که عراقیها و دست نشاندگانشان در یافتن شما داشته و دارندبعید میدانم شناسائی نشوید و قادر باشید میان جمعیت خودرا استتار کنید.حالا پیشنهادی به عقل ناقص حقیر رسیده که لازم میدانم مطرح کنم،شاید راهگشا باشد.مش رحیم ادامه نداد .همانطور که شریعت متوجه شده بود براحتی نمیتوانست حرفش رابزند و پیشنهادش را مطرح سازد.پدر که گویا دلش میخواست زودتر پیشنهاد مش رحیم را بشنود مشتاقانه پرسید-فکر و تدبیر شما زبانزد خاص و عام است آقای رضائی .بگو ببینم چه کاری را صلاح میبینی؟همگی سراپا گوش شدیم و چشمان منتظرمان را بدهانش دوختیم .برایمان جالب بود که به راه حل این مسئله سخت دست بیابیم چون حقیقتا هیچکداممان راه چاره ای نمیدیدیم که بی خطر باشد.مش رحیم همانطور که سر به زیر داشت رشته کلام را در دست گرفت:- من فکرمیکنم اگر هر دوی شما ریش و سبیلتان را بزنید شناسائیتان محال خواهد بود،چون تاکنون کسی شما را بدون موی صورت ندیده است و در ضمن به ذهن کسی خطور نمیکند که شما چنین کاری بکنید.یک سکوت چند ثانیه ای بر قرار شد و بیکباره شلیک خنده اتاق را پر کرد.تنها کسی که نمیخندید شریعت بود که داشت لب بدندان میگزید و سرخ شده بود .حتی مش رحیم هم داشت میخندید.مسلما علت خنده همه ما تصویری بود که از آندو در مخیله خود ساخته بودیم .تصور کردن پدر و شریعت بدون ریش و سبیل خیلی خنده دار و مضحک بود.پدر روبه شریعت کرد و در حالیکه هنوز خنده از روی لبانش محو نشده بود پرسید:- نظر شما ظاهرا مساعد نیست.نه؟شریعت که پیدا بود لزومی نمیبیند درمورد این موضوع فکر کند بسرعت جواب داد:- سرم راهم بزنند ریشم را نمیزنم.جان بی مقدارمن آنقدر ارزش ندارد که بخاطرش بخواهم شعائررا زیر پا گذاشته و محاسنم را بتراشم. ناسلامتی من یک روحانی هستم و باید الگوی شجاعت و صبر و پایمردی باشم نه اینکه با هر حادثه ای رنگ عوض کنم .رعایت اصول مخصوصا در این شرایط حساس و حیاتی اهمیت صد چندان دارد. میدانم که برای جان در بردن از این مهلکه خیلی کارها میتوان انجام داد،ولی اگر تاکنون دندان بر جگر فشرده و تحمل نموده ام باین خاطر بوده که حرمت این لباس را از بین نبرده و شرافتم را بعنوان یک طلبه خدشه دار نسازم.فکر کنم آقای میخبر هم با بنده د راین زمینه بابنده هم عقیده باشند. هدف نمیتواند توجیه کننده وسیله باشد.میتواند؟طرف خطاب او در بخش آخر سخنانش پدر بود.پدر در تائید نظر شریعت سری تکان داد وخطاب به مش رحیم گفت:- میدانم که پیشنهادتان از سر دلسوزیست ولی عجالتا بهتر است هم و غم خودرا بر این بگذارید که جان عموم مردم شهر محافظت شود و بسلامت به سرپل برسند.ماهم بامید خدادنبال راهی برای پیوستن به شما خواهیم بود.شاید بی آنکه مجبور شویم محاسنمان رابزنیم بتوانیم از حلقه محاصره خارج شویم.مش رحیم از کیسه ای که در دست داشت ماشین اصلاحی بیرون آورد،روی زمین گذاشت و آنرا بطرف پدر هل داد:- اصغرآقا،آقای شریعت روحانیست و محذوراتی دارد ولی لااقل شما ریشتان را کوتاه کنید .حتی اگرهم شناسائی نشوی بخاطر ریشت گیر میفتی.عراقیها هرکسی را که ریش دارد بلااستثنا بعنوان پاسدارمیگیرند.پدر تشکر کرد و قول داد به سفارش مش رحیم عمل کند و مجددا به او سفارش اکید کرد که در خصوص خارج نمودن مردم از شهر دقت داشته باشدو طبق یک برنامه ریزی مشخص و با روشی صحیح مردم را از پراکندگی و تکروی در مسیر بر حذر دارد و به امداد رسانی به افراد ضعیف و ناتوان و زنان و کودکان و افراد سالمند و تعاون و همیاری بخصوص در زمینه تقسیم آب و غذا توجه کندتا بحول و قوه الهی بسلامت برسند و خدای ناکرده تلفات یا مصیبتی گریبانگیرشان نشود.پدر معتقد بود اگر کسی نباشد که رهبری آن جمع کثیر را در این سفر مخاطره آمیزبعهده گیرد،عدم هماهنگی باعث روی دادن اتفاقات ناگواری خواهد شد .آقای رضائی قول داد که حداکثر تلاشش را برای هرچه بهتر به انجام رساندن کارها انجام دهد. حسین نیز آن لباس سرتاپامشکی راکه عبدالرضا چندشب قبل هنگام سر زدن به مخفیگاه پدرپوشیده بود به شریعت داد تا درشب مقرر بپوشد.آسمان کاملا روشن شده بود و خورشید روز پانزدهم مهر ماه درحال بالا آمدن از افق انوار کم جانش را بروی بام منازل غالبا متروک و چپاول شده شهر پهن کرده بود. مش رحیم به راه خودش رفت و من و حسین نیز راهی منزل شدیم تا خودرا برای عزیمت آماده کنیم. ################ساعت هنوز به شش و نیم نرسیده بود که بعثیون با منظره جالب وغیر منتظره ای روبرو شدند.قریب به هزار تن مرد و زن و کودک کنار مسجد مهدیه تجمع کرده و آماده بودن که از قصر خارج شوند. فرماند هان عراقی که تازه از رختخوابشان بیرون آمده بودند با دیدن آن جمعیت انگشت حیرت بدندان گزیدند آخر انتظار نداشتند بعد از آن همه گلوله باران و اسیر گرفتن ،هنوز هم این تعداد مردم در شهر زخم خورده و نیمه ویران قصر باقی مانده باشند. مردم هر قدر که در توان داشتند مواد غذایی، آب آشامیدنی و مایحتاج مورد لزوم دیگر را در بقچه ها ،چمدانها و کوله هایشان گذاشته بودند .خانواده من و بقیه فامیلها هم همراه با خانوارهائی از همسایگان و آشنایان نزدیک در یک مکان دور هم گرد آمده بودیم و منتظر شروع سفر بودیم.مش رحیم و حاجی نجف و چند تن دیگر از معتمدین و ریش سفید های شهر قبلا عاقلی کرده و اجازه این تجمع را از عراقیها گرفته بودند.مادر از من مرسید:صدیقه این جمعبت تورا یاد چه میاندازد؟- احتمالا انقلاب...- آفرین...یاد روزهای تحصن و تظاهرات افتادم.از زمان انقلاب تا کنون،یعنی نزدیک دوسالی هست که خیابانهای قصر جمعیتی به این کثرت را بخود ندیده است.آنروز ،جلوی ساختمان فرمانداری را یادت هست؟مامورین کلانتری و ساواکیها متصل مردم را تهدید میکردند که اگر متفرق نشوند بسویشان تیر در میکنند،ولی مردم هیجانزده آنقدر داغ بودند که از هیچی نمیتر سیدند...حسین وارد بحث شد و توی کلام مادر پرید:- همیشه آخرهای تظاهرات ،آنموقع که قطعنامه پایانی را پشت تریبون قرائت میکردم مردم گوش تا گوش مینشستند و با دقت و توجه فراوان بدون آنکه کسی با بغل دستی اش حتی یک کلام حرف بزند شش دانگ حواسشان را به قطعنامه میسپردند. حس میکردم نفسها در سینه حبس است و همگی دارند با عشق و علاقه گوش میدهند تا در دهای دل خود را از زبان من بشنوند.هر کدام از بندهای قطعنامه که بپایان میرسید غریو تکبیر مردم ساختمان فرمانداری را بلرزه می انداخت.خیلی بحال آن دوران حسرت میخورم ! چقدر همبستگی ویکدلی مردم زیبابود.چه شکوهی داشت !...قدرت خداوندی در صدای پر صلابت الله اکبر مردم بخوبی حس میشد...ودائی مرتضی در این لحظه رشته کلام را بدست گرفت:- و این جنگ...این جنگ ناجوانمردانه تاوان همان حق طلبیهاست.تجلی اراده خداوند را عده ای شیطان صفت که منافعشان در خطر بود دیدند وتاب نیاوردند زیرا اطمینان داشتند که نهضت حق طلبی و عدالت خواهی درمرزهای ایران محصور نخواهد ماند و سراسر منطقه و جهان را در بر خواهد گرفت. آزادی هیچوقت راحت و بی دردسر بدست نیامده است . هنگام پیروزی انقلاب خیلی از همین مردم تصور میکردند که دیگر از خون و شهادت خبری نیست ولی یادم میآید که همین حاج اصغر خودمان رو بمن کرد و گفت :آ قا مرتضی فکر نکنی ابرقدرتها دست از سرمان بر میدارند ها!...آنها گنجی رااز دست داده اند که بسیار برایشان قیمتی بوده .برای دوباره بچنگ آوردنش با تمام توان خواهند جنگید که اگرنجنگیدند به درستی و ارزش انقلابمان شک کن .ملت ایران از خوابی چند صد ساله بر خاسته اند و هیچگاه دوباره در آن خواب شوم فرو نخواهند رفت.یا برای همیشه با شیاطین خواهند جنگید،یا آنها را مجبور خواهند کرد که به اراده ملت ایران گردن بنهند و به حقوق حقه ما احترام بگذارند.حسین گفت:- بله دائی ،حالا حالاها باید بجنگیم و سختیهای گوناگون را تحمل کنیم .این را نیز باید بدانیم که تسلیم در برابر خصم خیانت به خون تمام شهداست ...ناگهان ولوله ای در میان جمعیت افتاد. دلیل آن ولوله جنب و جوشی بود که از جانب عراقیها مشاهده میشدو مردم را مضطرب میکرد.حسین که گویا شصتش از موضوعی باخبر شده بود گفت:- دارند از فرصت استفاده میکنند ناجنسها . برای چپاول خانه ها مسابقه گذاشته اند .احتمالا بزودی برسر وسایل باارزش بجان هم میافتند و همدیگررا لت و پار میکنند.بیاد روزی افتادم که باخاله توی راه برگشت به خانه بودیم و جسم سنگینی از طبقه دوم خانه ای جلوی پایمان بزمین افتاد و تکه تکه شد.چه فحشهائی بهم میدادند و چه دعوائی باهم میکردند بر سر تصاحب اموال این مردم بیچاره!خودم از بالای جمعیتی که جلوی دیدم را گرفته بودند توانستم ببینم که چند تا عراقی با تیرآهنی که در دست داشتند به درب مغازه ای که روبروی ساختمان کلانتری بود کوبیدند و آنرا شکستند.بعدش اثاثیه بود که از آن مغازه بیرون ریخته میشد .فقط همین یک مغازه نبود که داشت غارت میشد.تاآنجا که چشمان من میدید چند مغازه دیگر هم همین وضع را داشتند.ترجیح دادم دیگر نگاه نکنم چون بدجور اعصابم را خرد میکرد .رویم را که برگرداندم مهدی گفت:- مامان آب.صدائی از بلندگو برخاست .کسی بزبان عربی و با لحنی خشن چیزهائی گفت .در حالیکه جرعه ای آب به مهدی میخوراندم از دائی معنی جملات پخش شده از بلندگو را پرسیدم.دائی جواب داد:- بی پدر از سربازهایشان میخواهد که غنائم را متعلق بخود ندانند و همه وسایل را در یک محل که اعلام خواهد شد جمع کنند.تهدید کرد که اگر خبر دار شود کسی چیز باارزشی را پنهان کرده است مجازات سختی در انتظارش خواهد بود اما در آخر وعده دادکسانی که بیشترین فعالیت را در کسب غنائم داشته باشندسهم چشمگیری نصیبشان خواهد شدو درضمن آنهائی هم که بدلایلی نمیتوانند دربرنامه غارت و چپاول شرکت کنند نگران نباشند چون سهمشان محفوظ است.بعد سری به نشانه تاسف تکان داد و ادامه داد:- بدبخت به ما...چه برنامه ریزی ها ئی برای ثمره یک عمر تلاش و عرق ریختن این مردم میکنندوچه وعده وعیدهائی بهم میدهند.بدبخت به ما.نظامیان عراقی حلقه محاصره مردم را تنگ تر کردند .شاید از ترس اینکه نکند کسی برای محافظت از خانه و زندگیش اقدامی کند. صدائی مهیب از طرف کلانتری توجهات را بسمت خود جلب کرد .یک تانک بزرگ در چند حرکت رفت و برگشت ساختمان روبروی کلانتری را که محل ساواک قدیم بودویران کرد و عده ای از عراقیها که تماشاگر این صحنه بودند پس از اتمام کار شروع به پایکوبی کردند وبا فریاد و هلهله خیابان را روی سرشان گذاشتند.خدمه تانک که انگار عمل قهرمانانه ای انجام داده اند از تانک پائین پریدند و شروع کردند به رقصیدن و طولی نکشید که بقیه سرباز ها هم به آندو پیوستند.کاردم میزدند خونم در نمیآمد:- مگر مرض دارند سگ پدرها؟چرا خانه ها را الکی ویران میکنند.دائی در جواب من پس از کشیدن آهی سوزناک گفت:- ناراحت نشو عزیز دل دائی...ویرانگری قانون جنگ و عادت شوم جنگ افروزان است.در ضمن این کارها فقط برای سرگرمی و هلهله و شادی نیست بلکه نوعی آماده سازی منطقه برای حفاظت بهتر است.در میدان جنگ هرچقدر زمین صافتر باشد و موانع طبیعی یا مصنوعی کمتر باشند میدان دید وسیعتر خواهد شدو کنترل نیزراحت تر انجام خواهد گرفت .بخصوص درقصرشیرین اینکار لزوم بیشتری دارد چون هنگام نبردهای خیابانی،جوانان مدافع شهر جائی برای استتار و مخفی شدن نخواهند داشت و عراقیها بی دردسرآنها را تعقیب خواهند کرد.فکر میکنی بعد از رفتن ما تا چه مدت قصرشیرین بشکل یک شهر باقی خواهد ماند؟حتم دارم تا چند وقت دیگر از این شهر تاریخی و زیبا جز زمینی سوخته و مملو از خرابه ها و تلهای خاک بجای مانده از خانه ها ،چیزی باقی نخواهد ماند.مادر متصل عراقیها را نفرین میکرد . خیلیها از میان آن جمعیت لب به ناله و نفرین نیروهای عراقی گشودند و بقیه نیز غمگین وحیرتزده،درکمال ناباوری صحنه های زشت و انزجار آور چپاول و تخریب را نظاره میکردند.در میان اینهمه ددمنشی و قساوت محض منظره ای جالب و لطیف توجه مرا جلب کرد. کمی آنسوتر از جمع مردم ،بچه گربه ای ملوس و نحیف ،هراسان زیر نفربری پنهان شده و ترس و ضعف توان گریز را از او سلب کرده بود.قطعااگر نفر بر حرکت میکرد له میشد. سربازی کم سن و سال که تازه پشت لبش سبز شده بوددر حالیکه بااشاره دست از راننده خواهش میکرد حرکت نکند،همزمان با چوبی بلند در دست سعی داشت گربه را از زیر نفر بر بیرون بکشد.راننده که مرد سبیل کلفت و کله گنده ای بود و با عصبانیت داشت با سرباز جوان بگو مگو میکرد ومعلوم بود که نمیخواهد صبر کند چون هی گاز میدادوپشت سر هم دود سیاه ازعقب نفربر بیرون میزد.من نگران بودم که نکند حرکت کند و گربه بینوا له شود ولی خوشبختانه گربه از زیر نفربر بیرون دوید و آنگاه نفر بر از جاکنده شد و رفت.سرباز جوان را دیدم که با خوشحالی و رضایت درز شدن گربه را نظاره میکند. دیدن این صحنه دلم را لرزاند و حال غریبی بمن بخشید.در کنا رددمنشی ها ئی که طی این روزها ی شوم از دشمن دیده بودم این حرکت آن جوان مرا سر شوق آورد و گوئی نسیمی خنک و روحبخش در جهنمی سوزان روحم را نوازش کرد و جلاداد. با خود اندیشیدم:سربازی که اینگونه برای حفظ جان یک حیوان کوچک و بی دفاع تلاش میکند و به همقطار بیرحمش التماس میکند هرگز نمیتواند گزندی جان یک انسان که همنوع اوست برساند . این نشان میداد که درهرجاو هر زمانی در کنار افراد پلید و شیطان صفت انسانهای نیک سرشت هم وجود دارند و همین ها هستند که در میان گنداب متعفن نامردمیها رایحه خوش انسانیت را میپراکنند.در آن گیرودار و ازدحام فشرده ،عراقیهاکه گوئی مجدداانرژی گرفته بودند چند تن از جوانان را از میان جمعیت جداکرده،باخود بردند ومادران،خواهران و همسران گریانشان را برجای نهادند.شانس یار حسین بود که آن روز بیشتر توجهشان به جوانان کم سن و سال جلب میشد وبه مردانی در سن وسال او کاری نداشتند. من و خواهرهایم باصلاحدید پدر چادر رنگی بسر کرده بودیم چون ممکن بود کسانی که چادر سیاه بسر دارند بعنوان خواهران بسیجی دستگیر شوند.با دیدن موج جدید هجمه دشمن به خانه ها نگرانی از وضعیت پدر و شریعت شدت گرفت چون تا ساعاتی دیگر با خروج همه مردم ازشهر، درب همه منازل شکسته میشد و بالطبع مخفیگاه آنان نیز از این قاعده مستثنی نبود.تنها امیدمان این بود که تا قبل از حمله عراقیها به محل اختفایشان،محل را ترک نموده باشند.بتول در حالیکه گریه میکرد باآن لحن کودکانه اش از مادر پرسید:- مامان...چه کسی میخواهد برایمان کار کند و پول در بیاورد؟کی برایمان نان میخرد؟انگور میخرد؟...و من زیر لب از خود میپرسیدم:- از این پس چه کسی تکیه گاهمان خواهد بود؟مادر،مهربانانه دست نوازشی بر سروی کشید و مانند همیشه همچنان زمزمه دعا ورد زبانش بود.خواهردیگرم مریم آرام آرام نوحه ای آشنا رامیخواند:- کودکی از داغ پدر برده به زیر سر وای از این مصیبت ،وای از این مصیبتدرآن دقایق پرآشوب که غوغای درون چه بسا بیشتر از بیرون بود،فاجعه دشت کربلا را مجسم مینمودم و از خود میپرسیدم:براستی اهل بیت اباعبدالله چگونه تحمل آنهمه مصیبت و شکنجه را داشتند؟ چگونه توانستند تاب دیدن صحنه بریدن سر پدر و برادر و تاخت اسب بر پیکر مطهرشان را بیاورند؟و براستی که مصائب مادرمقابل رنج عظیم آن بزرگواران بسیار ناچیز بود...و همین افکار بودند که مرا آرام نموده وتسلای دل دردمندم میشدند.نفراتی از عراقیها- بعضا با لباسهای غیر نظامی و مبدل - بداخل جمعیت نفوذ کرده و در حال کنترل کامل همه چیز و همه کس بودند .چند نفر از عوامل نفوذی و جاش ها هم همراه آنان بودند . من هرچند دقیقه یکبار تعداد افراد خانواده را میشمردم که مبادا کسی از ما توسط آنان ربوده شود و متوجه نشوم.راهی بجز شمارش نداشتم چون توی آن شلوغی پر اضطراب حضور ذهن کمی برایم باقی مانده بود ونمیتوانستم بسرعت تک تک افراد خانواده راتشخیص دهم و بفهمم کسی از قلم تفتاده یانه.پاهای مادر و خواهرهایم که به اندازه من تحرک نداشتند و کل آن چهارده روز را اغلب گوشه ای نشسته بودند ،دردناک و متورم شده بود و بزحمت قدم بر میداشتند.حالا دیگر آنسوی مسجد مهدیه و داخل خیابان اصلی مملو بود از وانتها و کامیونهای پراز اسباب ،اثاثیه منازل مردم که همگی در یک ردیف پشت سر هم داشتند بسمت میدان میآمدندولابلایشان اتومبیلهای شخصی رنگارنگ هم دیده میشد.دقایقی بعد کاروان غنائم جنگی میدان را دور زده بود وداشت در یک ستون در طول جاده ای که به خسروی منتهی میشد حرکت میکرد تا غنیمتهائی را که با رذالت از مردم دزدیده بودند به صدام پیشکش کنند.برای مردم همراه داشتن چیزی بزرگتر از یک کوله کوچک یا بقچه و ساک دستی ممنوع شده بود.این دستوراز طرف بعثی ها واز چند روز قبل که جابجائی مردم را آغاز کرده بودندمکرر اعلام شده بود.ماهم سعی کرده بودیم ضروری ترین مایحتاج مانند آب و نان و پوشاک را در بقچه هائی حتی الامکان بصورت فشرده بسته بندی کرده و در دست بگیریم تا موجب جلب نظر عراقیها نشود.چشمم به پیرزنی افتاد که پسر جوانی همراهش بود .آن دودرطرفین گونی بزرگی که روی زمین بود بر روی آسفالت خیابان نشسته بودند.دلیل اینکه آنها موجب جلب نگاه من شدند این بود که اولا گونی همراهشان بزرگتر از حدی بود که مجاز اعلام کرده بودند و ثانیا جوان همراه پیرزن در سن و سالی بود که امکان اسیر شدنش توسط عراقیهاوجودداشت. در همین افکار بودم که دستی مچ راست جوانک را چسبید و اورا از جا یش بلند کردو دست دیگری سر گونی را گرفت وآن را روی آسفالت کشید.آن دودست متعلق به یک درجه دار و یک سرباز عراقی بود.پیرزن بایک دست سمت دیگر گونی و با دست دیگرش دست چپ پسر جوان را گرفت و کشمکش سختی مابین آن چهار نفردر گرفت.با نگرانی از جایم نیم خیز شدم و دائی را نیز صدازدم که به آن صحنه توجه کند، شاید بتوانیم کاری بکنیم.درجه دارپیرزن را هل داد و اورا بزمین انداخت جوان که عصبانی شده بود خواست بطرفش حمله کند که ضربه قنداق تفنگ سرباز زمینگیرش کرد.خدا خدا میکردم که جوانک مقاومت نکند ولی او سمج تر از این حرفها بود.همانطور که زمین افتاده بودگونی را بغل کرد وآنگاه در حالیکه عراقیها گونی را میبردند اونیزروی زمین کشیده میشد.خشونت این کشمکش لحظه بلحظه بیشتر میشد و سروصدای ناشی از آن عده ای از مردم و منجمله جمعی از عراقیها را نیز متوجه خود کرده بود. دهان سرباز و درجه دار کف کرده بودو پشت بند هم فحش میدادند و جوانک را کتک میزدندو پسر در حالیکه کتکها را بجان میخرید همچنان در سکوت گونی را در بغلش گرفته بود و رها نمیکرد.پیرزن گریه کنان به پسر التماس میکرد که از خیر گونی بگذرد ولی بیفایده بود.در این میان دو سرباز دیگر سررسیده و باقنداق اسلحه ایشان بجان پسر افتادند. بحدی اورا زدند که توان از کف داد و گونی از بغلش بیرون آمد سپس سرباز ها در میان ضجه و شیون پیرزن او راروی آسفالت کشیدندو با خود بردند.جوانک را داخل مغازه ای درهمان نزدیکی محبوس کردند و همان درجه داری که بااو درگیر شده بود در حالیکه برایش شاخ و شانه میکشید و به عربی تهدید ش میکرد کنار مغازه به نگهبانی ایستاد.ما خودمان را به پیرزن رساندیم واو که دائی را میشناخت دست بدامانش شد:- آقای باغبانباشی دستم بدامانت،کاری بکن .این بچه کله خر است .آخر مگر این گونی چه داخلش بود ؟بخدا نه طلا داخلش بود نه پول ولی بقدری سماجت کرد که عراقیها فکر کردند خبری است . اگر ولش نکنند به بغداد میبرندش .خودت که میدانی این پسر یادگار جوانمرگم است .عروسم چشم براهش است .اگر اسیرش کنند بخدا مادر بیچاره اش میمیرد.دائی او را به آرامش دعوت کرد و از من خواست اورا به کناری ببرم :- صدیقه، عزیزم نگذار شلوغش کند تا ببینم چه کاری از دستم بر میآید.باید فکرکنم.دائی پس از اندکی تفکر بسمت محلی که جوان را حبس کرده بودند رفت .پیرزن از من پرسید:- دخترم،یعنی میتواند کاری بکند؟ این بچه یتیم است.- پناه ببر به خدا ننه جان.انشاالله که آزادش میکنند.- انشاالله...انشاالله.ولی کا ش زودتر کاری بکند.صحبت دائی با درجه دار چند ثانیه بیشتر طول نکشید.عراقی که کوتاه قد و شکم گنده هم بود با خشونت دست به سینه دائی گذاشت و هلش دادو حتی اسلحه اش را بلند کرد و تهدید کرد که با قنداق اورا خواهد زد دائی دودستش را بعلامت تسلیم بالا برد،چند قدمی عقب عقب رفت و بعد بطرف مابازگشت.پیرزن با نومیدی روبه من کرد و بالحنی بغض آلود که دل آدم را کباب میکردگفت:- دیدی خانم جان؟...قبول نکرد بی وجدان...پسره را میبرند اسیری.جواب مادرش را چه بدهم؟دائی که بما رسید پیرزن از او پرسید:- آقا مرتضی،کرد بود یا عرب؟- من که بااو عربی صحبت کردم .اگر کرد بود جوابم را به کردی میداد.- صلاح میدانی من هم بروم بااوصحبت کنم؟- نه مادر ،کاری از دست تو بر نمی آید...بگذار ببینم چه فکری میشود کرد.دائی در فکر بود وپیرزن کم طاقتی میکرد:- بیچاره میشود .این پسر کله شق است .فحششان میدهدوعراقیها آنقدر شکنجه اش میکنند که بمیرد.مادر که تاآن لحظه ساکت بود و فقط نگاه میکرد پیش آمد:- داداش هرکاری از دستت بر میآید انجام بده...اگر عجله نکنی و اورا ببرند معلوم نیست چه بلائی سرش بیاورند.زبان بسته خیلی کم سن و سال است...مادر ناگهان سخنش را قطع کرد.گویا فکری به ذهنش خطور کرده بود.روبه پیرزن کردو پرسید:- طلا،جواهرات...سکه ای چیزی نداری ؟پیرزن درمانده و عاجز جواب داد:- ایکاش میداشتم،خاک بر سرم که ندارم،گل بر سرم که ندارم...به قرآن تمام زندگیم توی آن گونی صاحبمرده بود .چکارکنم خانم؟هیچ ندارم،هیچ...هیچ...دل سنگ به حالش کباب میشد. درنگ جایز نبود و وقت شدیدا تنگ بنظر میرسید .بیاد یک جفت النگوئی افتادم که چند ماه پیش برای دخترم نرگس خریده بودم و خیلی هم دوستش داشت.روی دوپانشستم و شانه های دخترم را توی دست گرفته و گونه اش را بوسیدم:- نرگس جان عزیزم...النگوهایت را میدهی که پسر این ننه را از دست آدم بدها آزاد کنم ؟دیدی چطور کتکش زدند و زندانیش کردند؟انتظار داشتم امتناع کند و طبق عادت همیشگیش بگریه بیافتد.گرچه حتی اگرهم گریه میکرد النگو ها را از دستش در میآوردم ولی دوست داشتم این ماجرا بعنوان یک عمل انسان دوستانه در ذهن دخترم حک شود.از آنجا که خدا میخواست آن پسرجوان اسیر دشمن نشود و دل پیرزن نشکند نرگس بی چون و چرا دستهایش را جلو آورد تا النگوها را خارج سازم.با عجله و خیلی سخت النگوها را از دست دخترم بیرون آوردم .دستهای طفل معصوم از درد سرخ شده بود :- آخ...مامان دردم میاید...جگرم کباب شد از آن آخی که فرزندم از ته دل کشید ولی چاره ای نبود.اینهاهمه میگذشتندولی آزادی آن جوان همیشه ممکن نبود.فورا النگو ها را بدست دائی دادم و او بسرعت و دور از چشم بقیه عراقیها در جه دار را کناری کشیدو النگوها را کف دستش گذاشت .درجه دار عراقی در حالیکه سعی میکرد کسی از همقطارانش اورا نبیند النگوها را بدقت نگاه کرد تا از اصل بودنشان مطمئن شود.چند دقیقه بعد جوان همراه با مادر پیرش میان جمعیت ایستاده بودند .پیرزن از خوشحالی در پوست خود نمیگنجید و من اشک شوق میریختم۰.تمام اموالم را دشمن برده بودبدون آنکه چیزی بمن بدهد ولی این یک جفت النگورا خودم به دشمن داده بودم تا آزادی یک هموطن را بخرم و دل پیرزنی را شاد کنم .چه چیزی میتوانست باارزش تر از چنین کاری باشد؟ پیرزن آنقدر من و نرگس و همه خانواده ام را دعا کرد که نزدیک بود نفسش بند بیاید.میگفت که نمیداند چطور باید جبران کند.اورا در آغوش کشیدم،آرامش کردم و گفتم:- مادر تشکر لازم نیست .اجر کار نیکو را خداوند خودش بموقع خواهد داد.من انتظار جبران از شما ندارم.همان موقع که پیرزن را در آغوش گرفته بودم کامیون یخچالداری که گویا مخصوص حمل گوشت بود ازکنارمان عبور کرد و یکی از خبرچینها که کنار یک افسر بعثی نشسته بود بادیدن مش رحیم کامیون را متوقف کردو اورا صدازد.مش رحیم خود را به او رساند و ما به آرامی پشتمان را به آنها کردیم تا دیده نشویم.صدای مکالمه شان بوضوح قابل شنیدن بود.- حاجی توی این جمعیت اصغر میخبر و شریعت میشناسی؟مش رحیم در کمال زرنگی و بی آنکه خودش راببازد جواب داد:- بله که میشناسم قربان ولی توی این جمعیت نیستند شریعت قبل از تصرف شهر به قم رفت و اصغر میخبر هم که زائر مکه است و برای تدارک مقدمات سفر به تهران عزیمت کرده.مردک جاسوس دیگر چیزی نپرسید .کامیون حرکت کرد و دور شدو منهم نفس راحتی کشیدم چون چند ثانیه سخت و دلهره آور را از سر گذرانده بودم . البته مش رحیم در مورد پدر دروغ نگفته بودجون او واقعا قصد تشرف داشت .گرچه آنسال بعلت جنگ و نا امنی کسی نتوانسته بود به سفر حج برود.خوشحالیم زیاد دوام نداشت چون باز هم همان نگرانی و دلشوره جانکاه تکراری گریبانم را چسبید و نفسم را بند آورد.باخالی شدن شهر از سکنه و خلوتی ناشی از آن ،مخفی شدن پدر و شریعت بمراتب مشکلتر میشد .زیر لب متصل آیات قرآن را میخواندم و از خدامیخواستم که حافظ و نگاهدار پدرو شریعت باشد.بزودی چند کامیون چادر دار در محل حاضر شدند و بابلندگو از مردم خواسته شد که سوار شوند.نگاهم را در اطرافم سیر دادم . آیا این آخرین دقایق من در شهر آباء و اجدادیم بود؟ چه زمانی میتوانستم مجدداً بازگردم و خانه و کاشانه ام را ببینم و آیا هنگامی که درآن زمان نا معلوم به شهرم بر میگردم خانه ای وجود خواهد داشت که در آن آرام گرفته وبیاسایم ؟قصرشیرین زادگاهم بود . روی همین خاک بچگی و نوجوانی ام را گذرانده بودم . سالیان سال عطر بهار نارنج باغهایش را با جان و دل استشمام نموده و هرسال اواخر تابستان و اوایل پائیز شیرینی شهد خرمای اشرسی و زِیری و رطبش را با لذت چشیده بودم ودیدن جریان آرام ولغزنده الوندش روح و جانم را به آرامش رسانده بود .ولی حالا...مثل خوابزده ها،ناباور وبهتزده و گنگ بودم.رویای طولانی من که در ادامه به کابوسی کوتاه ولی تلخ و ترسناک پیوند خورده بود اکنون داشت در یک چشم انداز نیمه ویران به پایان خود نزدیک میشد .دنیای آن روزهای من با دو نوع چهره تعریف میشد .چهره غمگین و زجر کشیده همشهریانم واصورت آکنده از خشم و شقاوت دشمنانم باچشمانی دریده که ذره ای رحم و مروت و انسانیت را نمیشد حتی در آنها جستجو نمود .تنها حقیقت غالب امروز من چشمانی طمعکار و نامحرم بود که همه جا نگاهشان را میدواند .توی صورتها،توی ساختمانها و خانه هائی که زمانی حریم امن خانواده ها بود.صاحبان آن چشمان آزمند همه چیز را از آن خود میدانستند و تنها یک هدف را در مخیله میپروراندند:غارت و تصاحب.خواستم با نفسی عمیق توشه بر دارم و ریه هایم را پر کنم از هوای شهری که شاید هیچگاه دیگر نمیدیدمش ولی مشامم رایحه خوشی استشمام نکرد. هوا سرشار بود از بازدم مسموم نفسهای دشمن و بوی تند باروت.ضربه دست دائی به پشتم مرا بخود آورد و بطرف کامیون حرکت کردم.حالا دیگرهمه سوارکامیونها شده بودند.توی کامیون ما ازدحام عجیبی بود و من که وسطهای اتاق کامیون ایستاده بودم نمیتوانستم بیرون را ببینم . میترسیدم چون نمیدانستم حالا که کامیون بحرکت درآمده دارد به چه سمتی میرود .بیم این را داشتم که ما را به عراق ببرند. ازدشمن کینه توز هیچ رفتاری بعید نبود.چه چیزی میتوانست وحشتناکتر از اسارت باشد؟من مرگ را به اسارت در دست بعثیون ترجیح میدادم. نگرانیم را با مادردرمیان گذاشتم .اوجواب قانع کننده ای بمن داد و خیالم را راحت کرد:- درست است که ما بیرون را نمیبینیم ولی کسانی که عقب سوارند اشراف کامل به جاده دارند و اگر مسیر اشتباه باشد حتما چیزی میگویند.ولی من دوست داشتم خیالم راحت شود بهمین دلیل باآنکه خیلی خجالت میکشیدم دل به دریا زدم و فریاد زدم:- برادرها و خواهرهائی که جاده را میبینند....داریم به کدام سمت میرویم؟- صداهای زیادی فورا جوابم را دادند و خیالم را راحت کردند:- سرپل...بسمت سرپل میرویم...مادر گفت:-امان از تو که برای حرفم تره هم خرد نمیکنی دختر؟!کامیون که سرعت بیشتری گرفت از جاده و پشت سر کامیون صدای : یاصدام ؛یاصدام عراقیها بگوش میرسید .حسین درنگ نکرد و جوابشان را دادوهمه مردم از پیر و جوان و کودک هصدایش شدند:- خمینی رهبر.خمینی رهبر.از این کار حسین خیلی خوشم آمد و خودم هم با صدای بلند ،طوری که مردم بیش از پیش به شعار دادن تشویق شوند فریاد کشیدم:- تاخون دررگ ماست،خمینی رهبر ماست.و بازمثل دفعه قبل مردم همصدا شدند و این شعار را نیز تکرار کردند . کمی بعد با جابجا شدن جمعیت ،از لابلایشان توانستم جیپی را مشاهده کنم که توی جاده پشت سر کامیون مشغول اسکورت کردن ماست وسرنشینانش دارنددر حین یاصدام یاصدام گفتن رقص و قهقهه رانیز چاشنی شعارشان میکنند.گویا داشتند با ما کل کل میکردند که تفریحی کرده باشند.یک نفر از بین جمع فریادزد و مردم را به فرستادن صلواتی فراخواند.همگی باآخرین توان حنجره صلوات فرستادند.صدای سربازان سوار بر جیپ دیگر بگوش نرسید .از حسین پرسیدم:- تو میدانی کجای جاده ایم؟حسین کمی گردنش را اینسو و آنسو چرخاند تا از لابلای هیکل مردم بتواند بیرون را دید بزند:- فکر کنم همین الآن از شاویار رد شدیم.یعنی حدود دو کیلومتر از شهر دور شده بودیم. چند دقیقه بعد کامیون ترمز کرد و متعاقب آن صدای ترمز جیپ پشت سری هم بلند شدو سپس فریاد سربازها شنیده شد :- امشی...امشی...رو...چادر کامیون را کنار زدند و اسلحه بدست مردم را از کامیون پیاده کردند .مجددا ترس توی دلم افتاد . حس کردم این حس فراگیر شده و کل آن جمع ترسیده اند چون صدا از احدی در نمیآمد. فکر ی که مرا ترسانده بود و مسلماً تنهافکری که آن لحظه توی ذهن همه وول میخورد این بود که بیم داشتیم بعثیهای خبیث قصد داشته باشند توی این بیابان همه را به گلوله ببندندو آنگاه دستجمعی مدفون سازند!با کمک حسین و دائی من و مادر و خواهرها و بچه هایم همگی پیاده شدیم .از حسین پرسیدم:- اینجا کجاست؟- پل شیرازی است.ولی چرا اینجا؟دائی که فکرم را خوانده بود سرش را در گوشم نهاد:- غلط کرده اند ...میخواستند بکشند همانجا توی شهر میکشتند...نترس و توکل کن...درس اول حاج اصغر،توکل توکل.آه دائی جان من!...تو چقدر مرا میفهمیدی.توکل ، این فقط یک کلمه ساده نبود .این کلمه برایم معجزه های بسیار به ارمغان آورده بود وهمواره مایه آرامش روحی من بود.کلمه توکل که تکیه کلام پدر و ورد زبان او بوداز همان اوان کودکی توسط پدردر معبد قلب من حک شده بود . گرچه گهگاه بر این حکاکی مقدس غبار نومیدی و هراس و دلشوره مینشست و باعث غفلتم میگشت ولی یادآوری آن توسط اطرافیانم نیروئی شگرف بمن داده و سرزندگی و شجاعت بمن میبخشید.توکل کلامی بود که همواره نام پدر،چهره او و آهنگ صدایش را در ذهنم تداعی مینمود.او را در خیالم دیدم که تنها و بیکس توی مخفیگاهش نشسته و انتظار میکشد. با تمامی وجود دلم میخواست که پیشش میبودم و میتوانستم یار و همراهش باشم ولی حیف که نمیشد و تنها کاری که از دستم بر میامد این بود که انتظار بکشم وبرایش باخلوص واز ته دل دعا کنم که بتواند بسلامت از آن مهلکه بگریزد و بما بپیوندد.در میان نگاههای متحیر و نگران مردم ،نظامیان عراقی سوار جیپ شدند و بهمراه کامیون و بدون توجه به حال نزار مردم بی پناه و حیران دور زده ، بسمت قصر شیرین حرکت کردند. انتظار چنین کاری را از عراقیها نداشتیم .همه فکرمیکردند که لااقل تا نزدیکیهای سرپلذهاب مردم رابرسانند چون طی نمودن بیش از بیست کیلومتر راه در زیر آن آفتاب گرم و زیر آتش آتشبارها ی دو طرف فوق العاده سخت و خطرناک بود .گرچه ...از دشمن انتظار رحم و شفقت داشتن انتظاری بس بیهوده بود.مثل روز روشن بود که مقداری جلوتر در یک محدوده حائل قرار خواهیم گرفت که طرفین آنرا زیر آتش خود دارند.این از جمله اطلاعاتی بود که من در جلسات آموزش نظامی سپاه فرا گرفته بودم و حالا داشت به دردم میخورد.مسلماً برای عراقی جماعت سلامتی مردم قصرشیرین کمترین اهمیتی نداشت و حتی بعید نبود که برای تفربح عمداً مارا هدف قرار دهند . نیروهای خودی نیز که فعلاً از وجود مردم غیر نظامی در آن نقطه خبر نداشتند و بطور طبیعی جواب آتش دشمن را با آتش متقابل میدادندو این وسط ما در مخمصه ای می افتادیم که فقط خدا میتوانست آنرا به خیر بگذراند.عده ای از مردم قادر به ادامه راهپیمائی نبودند زیرا روزهای متمادی گرسنگی و تشنگی و خوردن غذاها و نوشیدن آبهای آلوده و بیماریهای ناشی از آن همراه با تالمات روحی شدید و دیوانه کننده آنان را ناتوان کرده بود.درمورد افراد سالخورده هم که ضعف بنیه مزید بر تمام آن دلایل بود.زنی را بیاد میآورم که خادمه مسجدامام حسین بودوناگهان متوجه غیبتش شدیم .آنطور که بعداً فهمیدیم اوچند ساعت بعداز شروع راه پیمائی ،نزدیکیهای ظهر از قافله جامانده بودوچون پیرزنی تنها بود و کسی را برای همراهی در کنار خود نداشت مردم خیلی دیر متوجه فقدان او شدند.بااینکه میدانستیم شاید کیلومترها از ما دور افتاده است ولی حاجی نجف و چند تن از ریش سفیدان حاضر در آنجا دو جوان پرتوان را مامور کردند که مسافتی را به عقب باز گردندتا شاید پیدایش کنند.بیشترمردم پذیرفتند که بخاطر او یکی دوساعت متوقف شوندولی عده ای آدم عجول قبول نکردند و براهشان ادامه دادند..شاید یکساعت و نیم یادوساعت گذشت تا جوانها بر گشتند ،اما دست خالی. عجیب بنظر میرسید ،انگار پیرزن آب شده و رفته بود توی زمین .مسیر مادرجاده آسفالته اصلی بود و ممکن نبود کسی آنرا گم کند.فقط یک احتمال وجود داشت وآن این بود که پیرزن بر اثر اختلال حواس ناشی از خستگی یا ضعف قوه بینائی جمعیت وجاده را گم کرده و به بیراهه رفته باشد. شاید از همان ابتدای مسیرنتوانسته بود با جمعیت همراهی کند و شاید هم اصلاً از کامیون پیاده نشده بود!هیچی معلوم نبود.بهرحال چون هرکسی کلِ هوش و حواس خود را به خانواده و اطرافیانش معطوف کرده بود ،آن بینوا ی بیکس در این میان تنها مانده و فراموش شده بود.تبادل آتش فی مابین چندان شدید و پرقوت نبود . در ابتدای حرکت چند گلوله توپ خودی به تپه های نزدیک اصابت نمود ولی به کسی آسیب نرساند .دو سوی جاده پر بود از واحدهای تانک وتوپ و موشک انداز عراقیها که در نقاط مختلف مستقر شده بودندو این نشان میداد که هنوز در محدوده تحت سیطره دشمن هستیم وهنوزبه منطقه حائل نرسیده ایم.بارها مجبور شدیم برای عبور کامیونها و نفربر های عراقی به حاشیه جاده برویم و چون آنجا گلوله های عمل نکرده زیادی افتاده بود ،مراقبت از کودکان بسیار مشکل بود.این سو وآنسو سیمهای مخابراتی و حلقه های درهم پیجیده سیم خاردار دیده میشدند.من وچند تن از خواهران بیسجی که مختصر آشنائی با آموزشهای نظامی داشتیم سعی میکردیم در هدایت مردم نهایت مهارت را بخرج دهیم و آنها رااز خطر دور نگاهداریم. گهگاه که کامیونی یا جیپی حامل سربازان بعثی از کنارمان عبور میکرد صدای خنده و تمسخر سرنشینانشان بدجوری اعصابمان را بهم میریخت. حتی چند بار یکی دونفر از جوانان که نمیتوانستند جلوی خشمشانرا بگیرند قصدداشتند برایشان سنگ و کلوخ بیاندازند ولی ممانعت بزرگترها منصرفشان کرد.سه پسر نوجوان و تر و فرز که از شاگردان مدرسه حسین بودند توسط او انتخاب شده بودند که بین مردم آب توزیع کنند . در یک دست گالن و در دست دیگر کاسه ای سفالی داشتند ومیان جمعیت میگشتند. گرمای هوا با فرارسیدن نیمروز شدت گرفته بود و همین باعث میشد که مردم زود به زود تشنه شان شود .گرمای هوا و خستگی راه باعث میشد شر وشر عرق بریزیم و بدنهایمان گر بگیرد.منظره تلاش آن سه نوجوان که با شور و نشاطی زاید الوصف در سیراب نمودن تشنه لبان میکوشیدند بسیار زیبا و دلگرم کننده بود. دلم میخواست گالن دست یکیشان را بگیرم و بر سرم خالی کنم تا از حرارت کلافه کننده تنم کاسته شود .دلم لک زده بود برای یک حمام درست و حسابی .بقدری احساس چرک بودن میکردم که انگار لایه ای ضخیم از چربی و خاک روی پوستم کشیده اند .آب زیادی همراهمان نبود و اگر ذخیره مان تمتم میشد بعید بنظر میرسید عراقیهای در حال گذر از جاده قطره ای بما بدهند .در نگاه خصمانه سربازان که آواز یا حبیبی میخواندند وروی خشاب کلاشهایشان ضرب عربی میگرفتند ذره ای رحم و شفقت و انساندوستی وجود نداشت.ارتش عراق معدن شقاوت بود و یافتن آدمی که ذره ای شفقت داشته باشد فقط میتوانست در حد یک اتفاق نادر باشد.هنگامیکه آفتاب تارک آسمان را در سلطه خود گرفت توقف کردیم .عده ای از فرط خستگی روی شانه شنی جاده دراز کشیدند و آنهائی هم که آذوقه ای همراهشان بود خوراک مختصری تناول کردند.من و خانواده ام دور هم جمع شده و هرچه را که با خودآورده بودیم وسط گذاشتیم و شروع بخوردن کردیم. غذابزور از گلویم پائین میرفت .برنج سردوخمیری را که گلوله کرده و میان انگشتانم گرفته بودم روی درب قابلمه ای که جلویم بود گذاشتم و اشک از چشمهایم سرازیر شد .حسین پرسید:- باز چه شده صدیقه جان؟این یک ذره غذا را هم نخوری که جانی برایت باقی نمیماند عزیزم.- بخدا نمیتوانم حسین.از گلویم پائین نمیرود.واقعا هم که غذا از گلویم پائین نمیرفت .بغض مثل یک غده بدخیم راه گلویم را سد کرده بود و بقدری قلمبه و بزرگ بود که مانند جسمی گرد و سخت ته حلقم احساسش میکردم . حسین مجدداً گفت:- میدانم...فکر پدر رهایت نمیکند.حق داری .ولی باید بفکر بچه هایمان هم باشی .مخصوصا محمد احسان .خدا کریم است.توکل کن.دائی که لقمه اش را داشت با اشتها فرو میدادجرعه ای آب نوشید و خنده کنان سر شوخی را با من باز کرد:- اصغر الآن جایش از من و تو راحت تر است دختر .بیخود آبغوره نگیر...بعد کف پایش را که تاول رده بود نشان من داد و گفت::- نگاه کن تا اشتهایت بازشود ! پدر جانت که پایش مثل من تاول نزده ...زده؟ آقا الآن دارد توی خانه کیف میکند.به حال خودمان گریه کن دختر جان،به حال خودمان گریه کن.خاله باغیض اعتراض کرد:- دهه !...داداش این چه کاریست که میکنی؟ داریم غذا میخوریم ها...زهر مارمان شد به خدا.!و من برای اینکه موجب آزار و ناراحتی اطرافیانم نشوم خوردن غذا را از سر گرفتم و با بی میلی آن گلوله برنج سرو خمیر را از روی درب قابلمه برداشتم بکمک جرعه ای آب ، نجویده قورتش دادم.اطراق مردم در آن مکان نیم ساعت بطول انجامید و همینکه با صدای مش رحیم بلند شده و آماده حرکت گشتیم تبادل آتش طرفین که تا آن لحظه بسیار مختصر بود شدت گرفت. صفیر گلوله های سنگین توپخانه عراق را که پشت سرهم از روی سرمان عبور میکردند بوضوح میشنیدیم.ولی ما بطرزی غم انگیز بی دفاع بودیم و چاره ای جز حرکت رو به جلو نداشتیم.جائی برای پناه گرفتن نبود.حتی اگرسنگری برای پناه گرفتن پیدامیشد برای ما ثمری نمیداشت.تاکی میخواستیم توقف کنیم و پناه بگیریم؟ تبادل آتش دوطرف چیزی نبود که بخواهد شروع و پایانی داشته باشد ضمناًما باید هرچه زودتر تا قبل از غروب آفتاب به سر پلذهاب میرسیدیم چون آب و آذوقه مان روبه اتمام بود .مدتی بعد به جائی رسیدیم که هدف گلوله های شلیک شده از طرف توپخانه عراق بود یعنی خطر ناکترین جای منطقه. تنها شانسی که آوردیم این بود که از حجم آتش کاسته شد ولی با این وجود گلوله های فراوانی در اطرافمان بزمین میخورد و منفجر میشد.در آن محل دیگر نمیشد بی تفاوت بود.آنقدر روی زمین سنگلاخ درازکش کردیم که جای سالم در لباس و بدنهایمان باقی نماند.در طول شاید نیم ساعت من صدبار از خدا طلب مرگ کردم .برایم خیلی کشنده و سخت بود که بچه در بغل هی روی زمین دراز بکشم وهی برخیزم . جرات هم نداشتم محمد احسان را به یکی از خواهرانم بسپارم.تمام بدن نرگس و مهدی هم پر بود از خراشهای گوناگون که در تماس با زمین ایجاد شده بودند.به بالای یک گردنه که رسیدیم در فاصله ای دور ردیفی از خاکریز که معلوم بود بتازگی احداث شده است در چشم اندازمان قرار گرفت .بازقه های امید را درچشمان خسته دائی و حسین که در طرفینم بودند بوضوح مشاهده کردم و بی آنکه کلامی از آنها بشنوم دریافتم که داریم به نیروهای خودی نزدیک میشویم.نمیدانید چقدر بی تاب بودم که زودتر برسم تا بتوانم دقایقی را باخیال راحت بیاسایم و احساس امنیتی را که مدتها از آن محروم و بی بهره بودم مجددا تجربه کنم.صدای مهدی رشته افکارم را گسست:- مامان آب ،تشنه ام.خواستم از نوجوانی که چند قدم با ما فاصله داشت و گالن توی دستش بود طلب آب کنم ولی حسین مانعم شد .او نمیخواست با کاسه ای که همه به آن دهان زده بودند به پسرمان آب بدهیم بهمین دلیل از مهدی خواست که کمی صبر کند و به او قول داد که بزودی در پشت خاکریز خودی آب سرد و گوارا خواهد نوشید.شلیک گلوله از سمت نیروهای ایرانی قطع شد.این واقعه نشانه آن بود که دیده شده ایم و سفرمان به سرانجام رسیده است.نگهبانان روی دیدگاههای بالای خاکریزبرایمان دست تکان دادند .نزدیکتر که شدیم دلگرمیمان هم بیشتر شد و از داخل نزدیکترین دیدگاه ،یکی از رزمندگان بااشاره دست معبر خاکریز را نشان دادو مارا به آنسو راهنمائی کرد.یک نفر گفت:- مواظب باشید...باید فقط از جهتی که او نشان میدهد برویم .بقیه نقاط مین گذاری شده اند .معبر خاکریزرا که رد کردیم بااستقبال گرم سربازان وطن مواجه شدیم و اشک شوق از دیدگان همه جاری شد. هیچکس در آن لحظه قادر نبود خوشحالی خود را پنهان سازد یا بی تفاوت بماند.روزهای زیادی بود که چشمانمان فقط چهره کریه و خشن بعثیهارا دیده بود و حالا دیدار صورتهای مهربان و نورانی سربازان وطن بقدری برایمان لذتبخش و شادی بر انگیز بود که در پوستمان نمیگنجیدیم.بانگ تکبیر از جای جای خط مقدم بگوش میرسید . دائی مرتضی بمحض رسیدن به پشت خاکریز بسمت قبله زانو زد،پیشانی بر خاک نهاد و شکر خدا را بجای آورد.رزمندگان با سیبهای سرخ و خوشرنگ و آب خنک و زلال از ما پذیرائی کردند .من چیزی نخوردم چون نیت کرده بودم تا خانواده ام به محلی بی خطر ودور از تیررس سلاحهای دشمن نرسیده اند نه لبی تر کنم و نه غذایی بخورم.وقتی میدیدم نرگس و مهدی با اشتها سیبهایشان را گاز میزنندو میخندند انگاری قند توی دلم آب میشد.احساس خوشی داشتم و بهیچوجه تشنگی و گرسنگی آزارم نمیداد گرچه باز هم آن ته ته دلم شاد نبودم و نگرانی از وضعیت و عاقبت نامعلوم پدر اجازه نمیداد که سرور مطلق مرا در برگیردو به آرامش روحی مطلق دست یابم.پس از آنکه بچه ها دست از خوردن و آشامیدن کشیدندمادر به کمکم آمد وبا استفاده از چند دستمال پاکیزه و مرطوب گرد و غبار راه را از دست و صورتشان زدودیم.ناگهان صدای انفجاری از فاصله ای نزدیک برخاست و دود وغباری فراوام از خط الراس خاکریز به هوا بلند شد.صدای یا حسین و یا ابالفضل از گوشه و کنار برخاست وعده ای از سربازان بطرف محل انفجار دویدند .من و مادر سر جاخشکمان زده و شوکه شده بودیم.چند ثانیه بعد که بر ما چند ساعت گذشت پیکر غرقه در خون جوانی را از فراز خاکریز به زیر آوردند.نمیدانم شاید یکی از همانهائی بود که برای ما از دور دست تکان داده بود وبه توپخانه بیسیم زده بود که آتش را متوقف کند.جوان شهید وضع دلخراشی داشت و نیمی از بدنش از بین رفته بود.بسرعت جلوی چشمان نرگس و مهدی راکه به آن صحنه زل زده بودند پوشاندم وسپس رویشان را برگردانده و صورتشان را به سینه ام چسباندم.آن جوان رشید بقدری قدبلند بود که حتی برانکارد برایش کوچک بود و پایش از آن بیرون مانده بود. راستش را بخواهید دیگر اشکی برای ریختن نداشتم .نیروهای امدادی پس از اعلام خبر شهادت او از هم قطارانش اسم و مشخصاتش را پرسیدند.نامش را بخاطر ندارم ولی یادم است که بیست و سه سال داشت و بچه کرمانشاه بود .از فرمانده خاکریز تقاضا کردم که اگر مصلحت میداند آدرس خانواده اش را بمن بدهد تا خبرشهادتش را برسانم .فرمانده از من تشکر کرد و گفت:- لازم نیست شما زحمت بکشیدخواهر.خودمان اینکاررا انجام خواهیم داد.همقطارانش فردا به کرمانشاه خواهند رفت و خانواده اش را در جریان امر خواهند گذاشت ،گرچه کاریست بس مشکل.مش رحیم،حسین و دائی مرتضی از طرف همه مردم از سربازان مستقر درآن خاکریز و همچنین فرماندهشان تشکر وقدردانی نمودند و سپس راهمان را بسمت سرپلذهاب مجدداً ادامه دادیم .آنطور که میگفتند مسافت زیادی باقی نمانده بود و حتما پیش از تاریکی هوا به سرپل میرسیدیم.دیدار با سربازان وطن به همه ما روحیه ای تازه بخشیده بود و خوردن آب پاکیزه و آن سیبهای خوش طعم و شیرین بدنها را توان و نیرو بخشیده بود.مختصرراهی را که تا شهر سرپلذهاب باقی مانده بود در مدت کمی پیمودیم و هنوز آفتاب کاملا در خونابه مغرب غرق نشده بود که از روستای متروکه (قره بلاغ) عبور کرده وبه ورودی شهر رسیدیم.درهمان دروازه ورودی سنگر بندیها قابل مشاهده بود.سربازان ارتش و بسیجیان کم سن و سالی را دیدیم که مشتاقانه منتظر دستور حمله از سوی فرماندهانشان بودند.آنها سئوالات زیادی از مردم میکردند. برایشان مهم بود که در مورد چگونگی اشغال قصرشیرین و نوع تجهیزات و سلاحهای عراقیها چیزهائی بدانند. ما هر چه را که میدانستیم و دیده بودیم ،یا فکر میکردیم دانستنشان برای آنها لازم است بازگو میکردیم و اطلاعاتی را که میخواستند در اختیارشان قرار میدادیم. دائی مرتضی که سرتاپا شوق و احساس بود یکایک آن جوانان پرشور و پاک نهاد را در آغوش میفشرد و به آنها مژده پیروزی میداد. حسین با دیدن یکی از فرماندهان سپاه قصرشیرین در آنجا سر درددلش باز شد و از وی دلیل عدم حمله برای آزاد سازی قصر را پرسید.فرمانده از او پرسید:- توی راه که داشتید میامدید آیا خط مقدم نیروهای ما را دیدید؟- بله که دیدیم...- شما توی دل دشمن بودید و جنگ افزارهای بی شمار و پیشرفته عراقیها را مشاهده کرده اید و احتمالا آنها را با سلاحها و امکانات نظامی ما مقایسه کرده اید...حسین لبخند زنان جواب داد:- آری ،اتفاقا همینطور است که شما میگوئید.انسان ناخودآگاه وادار به چنین مقایسه ای میشود.- بنظر شما اگر ما با همین استعداد نظامی ضعیف بخواهیم اقدام به حمله کنیم موفق خواهیم شد؟اطمینان داشته باشید در صورت اقدام ما بجز پر پر شدن این جوانان بیگناه چیزی نصیبمان نخواهد شد.هنوز یکی دو کیلومتر جلو نرفته ایم که همه قتل عام میشویم و حتی سرپلذهاب را نیز متعاقب آن از دست خواهیم داد.حسین نظر اورا تائید کرد . با دلایلی که فرمانده میآورد و انصافا درست هم بود ،فعلاً جز ایستادگی و مقاومت کار دیگری از رزمندگان ما ساخته نبود. این لطف خدابود و شاید خودش چشمان بعثیون را کور و ذهنشان را عقیم کرده بود که نخواسته بودند به پیشروی ادامه دهند چون بعثیها باابتکار عملی که در دست داشتند قادر بودند خیلی بیشتر از آن مقداری که تاآن هنگام پیشروی کرده بودند پیش بیایند و نقاط بیشتری رااشغال کنند و در نتیجه عده بیشتری از مردم بیگناه و مظلوم را بخاک و خون بکشند.حسین و من کنار سنگری نشستیم تا کمی خستگی در کنیم.حسین گفت :- صدیقه ...آن روز که خبر انهدام هلیکوپترهای آمریکا در صحرای طبس را شنیدیم بیاد داری ؟ آیا آمریکا توان نظامی نداشت که در عرض 24 ساعت نظام را سرنگون سازد ؟ آیا حکومت جدید نیروی کافی و سازماندهی شده برای مقابله با آنها راداشت؟ ...مسلما نداشت ولی باز هم دیدیم که نیروئی فراتر از نیروی مادی انسان خاکی از ماحصل خون شهیدان صیانت نمود و نگذاشت ایران ویران شود.اینجا هم علناً داریم میبینیم که آن نیروی معجزه گر همچنان در کار است و دارد یاری مان میکند.آیا دلیلی برای ترسیدن باقی میماند؟من بتو قول میدهم که قصر نیز آزاد خواهد شد و صدام هم بدرک واصل میشود .چه کسی میتواند اینقدر گستاخ باشد که ادعا کند قدرتی فراتر از قدرت خداوند منان دارد؟بیاد سخنان پدر افتادم .او همیشه میگفت:- ما ماموریم به تکلیف نه ضامن حصول نتیجه.آنچه را که یقین داریم درست است انجام خواهیم داد و از هیچ مانع و خطری نمی هراسیم چون یقین داریم راهمان منتهی به رستگاری و پیروزیست. ما میدانیم که محال است صراط مستقیم به خیر و نیکی ختم نگردد.میدانیم که نتیجه زیانکاری و گناه شر است و ماحصلِ پرهیزگاری و صواب خیر.این یک اصل خلل ناپذیر است.آن فرمانده رشید سپاه قصرشیرین که نام او را به خاطرندارم نیروهایش را مجدداًدر سرپلذهاب سازماندهی کرده و منتظر فرصتی مناسب بود که ضرب شصتی جانانه به بعثیون نشان دهد.آن روزها شهر سرپلذهاب زیر آتش شدید دشمن قرار داشت .در ساعاتی که ما آنجا حضور داشتیم میتوانستیم ببینیم که وضعیتش خیلی به وضعیت قصرشیرین در روزهای پیش از اشغال شبیه است.در خیابانهای خلوت شهر تک و توک مردم دیده میشدند که هراسان و دوان دوان سعی میکردند از آتش گلوله های دشمن ایمن مانده و زودترخودرا به خانه هایشان برسانند.کامیونها و وانتهائی را هم مشاهده میکردیم که یا حامل اثاثیه خانه ها بودند و داشتند بطرف دروازه خروجی شهر میرفتند و یا جلوی در خانه ها یتاده بودند و مردم با عجله و بدون دقت وسایل منزلشان را روی هم تلنبار میکردند که هر چه زودتر از شهر خارج شوند.و من با توجه به تجربه زیسته ام حال و روز مردم سرپل را مجسم میکردم که توی زیر زمین خانه هایشان با اضطراب و دلشوره ای کشنده و طاقت فرسا نشسته اند و تردید بین ماندن و رفتن آزارشان میدهد.کمتر از یک ساعت در سر پلذهاب معطل شدیم .بی سیم زده بودند که ماشینهای سپاه برای انتقال مردم خودرابه آنجا برسانند .کامیونهای چادر دار که رسیدند همگی سوار شدیم . این بار سوار شدن به کامیونها لطف بخصوصی داشت زیرا خبری از بعثی های متجاوز نبود که پشت سرمان یا صدام یا صدام بگویندو حرصمان را در بیاورند.میخواستم با محمد احسان که توی آغوشم بود از جای برخیزم و سوار شوم ولی انگارزانوهایم قفل شده بودند . گویا شدت فشار وارده بر پاهایم که تاثیرراهپیمائی طولانی آنروز بود مرا دچار فلجی موقتی کرده و بخصوص مفصل های هردو زانویم را دردناک نموده بود.مادر که خدا قوتش بدهد با وجود سن بالایش از من قویتربود .بعد از آنهمه پیاده روی و جنگ اعصاب و حرص و جوش هنوز فرزو توانمند بنظر میرسید.او با عجله نزدیک آمدوبچه را از بغلم گرفت . پشت بندش دائی مرا مثل یک کودک خردسال از زمین بلند کرد و توی کامیون گذاشت...حقیقتا حرکت مادر و دائی بمن ثابت کرد که همیشه دود از کنده بلند میشود. ادامه داردتمام حقوق اين N T E L R O M) مي باشد .مهردادمیخبرمهردادمیخبرSun, 13 Sep 2026 20:27:39 +0330https://virgool.ir/@m_65838809/قصرویرانبخش-هفتم-vhybsb5ohtflقصرویران (بخش هفتم)نوشته : مهرداد میخبرهرگونه برداشت کلی یا جزِیی از این رمان(بجز انتشار در فضای مجازی، باذکر نام نویسنده) منوط به اخذ اجازه کتبی از صاحب اثر میباشد.******************************************************************************************گفتم:- خاله همینطور علاف ایستادن که کار درستی نیست،اگر عراقیها رد شوند و ما را اینجا ببینند چهفکر میکنند؟جلوی آن خانه مخروبه راکه یادت هستٍ،باورکن شک کرده بودند.وسط تردید ماندن یا رفتن سرگردان بودیم که پیرمردی از دکان بیرون آمد،از بشکه ای که جلوی مغازه بود پارچی رااز آب پرکرد ونیم نگاهی استفهام آلود بما انداخت.انگار داشت میپرسید:مگر مغزتان عیب کرده که اینجاایستاده اید؟!... آنگاه داخل رفت .دیدن پیرمرد خیلی خوشحالمان کرد.خاله گفت:- به خداخودش بود...خالو حسن بود.برویم.من خالو حسن را قبلا ندیده بودم.اصولا چون خرید های روزمره منزل را اکثر مواقع حسین انجام میداد زیاد مغازه دار ها و کسبه شهر را نمیشناختم ،مگر چند تایی که دور و　بر محله خودمان دکان داشتند.احسان توی بغلم تکانی خورد .چادر را از روی صورتش کنار زدم .طفلکم هنوز خواب بود .خاله فوزیه حرکت کرد ومن نیر در پی اش براه افتادم .خاله گفت:- صدیقه جان دعا کن چیزی برای این زبان بسته پیدا شود. شاید هم مقداری مواد غذایی برای خودمان تهیه کردیم.- خاله، یادت باشدیک بسته کبریت هم بگیریم .صدای زمخت و نکره ای که به خرنا س یک حیوان درنده شبیه بود یه لحظه متوحشم کرد،موتور سیکلت فکسنی وبد قواره ای داشت آهسته آهسته از چهار راه عبور میکرد ،راکب موتور سیکلت که از مرکوبش هم قراضه تربنظر میرسید،یک گروهبان عراقی لاغر و استخوانی بود که لباس نظامیش به تنش زار میزد و کلاه آهنی گنده ای تا روی بینی اش پایین آمده بود .بقدری خیابان خلوت و ساکت بود که صدای اگزوز موتور سیکلت را تا هنگامی که کاملا دور و ضعیف شد شنیدیم. حالا کنار مغازه  خالو حسن بودیم . پیرمرد داشت با آب پارچ چند دانه سیب درختی پلاسیده را میشست که برای خوردن آماده شان کند .معلوم بود خیلی توی افکارش غرق است که متوجه حضور ما نشده است.یک چیزهایی را داشت زیر لب زمزمه میکرد که شباهت به تصنیف کردی قدیمی داشت ولی به قدری زمزمه اش گنگ و کم جان بود که حتی یه کلمه اش را نمیشد فهمید .صدای بلند سلام کردن خاله فوزیه پیرمرد را هوشیار کرد ،هیکلش را همزمان با سرش به طرف ما چرخاند و در حالی که هنوز دست از شستن سیب ها برنداشته بود از زیر شیشه ی عینک ته استکانیش در چهره هایمان دقیق شد .کار شستن سیبهاکه تمام شد پارچ را روی یخچال ویترینی خاموش و خالی مغازه گذاشت و دو تا از سیبها را بطرف ما گرفت و درحالیکه میخندید گفت:- قسمت را میبینید ؟اصلا من چرا باید سه تا سیب بشورم ؟ها؟بنازم به حکمتت خدا.در جواب تشکر ما مجددا خندید وگفت:- نمک نداردکه.من پیرمرد کج وکوله اشتهای خوردن این یک دانه را هم به زوردارم ،عجیب است .باور کنید نمیدانم چرا سه تا سیب شستم .قسمت شما بود دیگر...بعداشاره کرد به سبدی درگوشه مغازه که پر بود از سیب. یک گونی کنفی مرطوب روی آن انداخته بودتا سیبهادیر تر خراب شوند:- الحمدلله سیب زیاداست.تازه یک مقدار هم باید ببرید برای خانواده هایتان .اینجا بماند خراب میشود،اصراف است والله.نباید دستش را کوتاه میکردیم.هر کداممان یک دانه سیب از او گرفتیم...- سیب قوت دارد ،نگاهشان نکنید که پلاسیده شده اندها...باز هم قوت دارند .بعد مستقیما مرا طرف خطاب قرار داد:- بخصوص برای تو که بچه شیر میدهی.بوی خوشی داشت .گاز زدم.مزه ترش و شیرین سیب که زیر زبانم رفت حال خوشی پیدا کردم.انگارکه فوری شیره پرقوت میوه رفت توی خونم و انرژیش توی بدنم پخش شد،بس که احتیاج داشتم. آخرخیلی وقت بود که لب به میوه جماعت نزد بودم .خالوحسن پشت پیشخوان نشست.معلوم بود پیرمرد خوش مشرب و شوخ طبعی است چون حتی یک لحظه لبخند از روی لبانش محو نمیشد .گرچه...آن لبخند دایمی هم نمیتوانست پرده برغم درونش بکشد .معلوم بود ته دلش آنقدر غم داردکه نگوو نپرس .هول وهراس یا دستپاچگی در رفتار و سکناتش دیده نمیشد.پیدا بود که اعتماد بنفس دارد و شرایط کنونی شهر باعث نشده که خود را ببازد .خاله سیبهای جویده توی دهانش را بسرعت قورت دادو در حالیکه بااشاره دست ازمن میخواست که روی صندلی فکسنی کنار پیشخوان بشینیم از پیرمردپرسید:- میگویم ...چطور شده که هنوز کارو کاسبی براه است خالوحسن؟عراقی ها مانعت نمیشوند؟ چاقوی دسته شاخی تاشوئی از جیبش بیرون آورد .سپس تکه ای نازک از سیب راماهرانه برید و بالبه چاقو به دهان گذاشت:- هه!...کارو کاسبی؟کدام کار و کاسبی پدربیامرز؟چشمت به خنده های روی لبم افتاده فکر میکنی دلم شاد است؟از بچگی شکل من اینطوربوده بابا!بلانسبت شما خنده هایم از بی عاریست.دلم خون است.زنم و دوتا دختر هایم معلوم نیست الآن کجای کرمانشاه آواره اند ،از پسرم فاضل که خرمشهر سرباز است بی خبرم.آخرین باریک هفته قبل از آمدن عراقیها کاغذش رسید. وقتی از رادیو میشنوم آبادان و خرمشهردارند توی محاصره می افتند دنیایم آخر میشود .اینجا هم که میبینید نشسته ام،والله به زور تفنگ ان بعثی های از خدابی خبراست.این قضایاهمه اش زیر سر پسرکرم چرچی است.من با کنجکاوی پرسیدم:- چه قضایایی؟پدر جان من الان چند روز است که اسم پسرکرم چرچی را بارهامیشنوم .او کیست؟لبخند از صورتش محو شد وخشم پهنای چهره اش را در بر گرفت:- اسمش احمداست...او یکی از پسرهای کرم است.خدا به پسرهایش برکت ندهد .چهارتا هستند، یکی از یکی خائنتر و بیشرف تر.سردسته همه شان هم آن خودفروخته ی مادربه خطای....بقیه حرفش را فروخوردوبعدسر به آسمان بلند کرد:خدایاتوبه...خدایا توبه!!...هم او بود که دیشب مرا از خانه بیرون کشید و گفت دکان را باز کنم.دوسرباز و یک درجه دار عراقی هم همراهش بودند.هدفش معلوم است .میخواهدبامراجعه مردم به دکان من آنهاراراحت و بی دردسرشناسائی کند و افرادی را که منظورش است مثل گوسفند قربانی بدهد دست بعثیها.مزدوراست دیگر...حتما پولی ،وعده ای ازدولت عراق گرفته که اینطوری آتش میسوزاند...پیرمرد با کف دست به پیشانی کوبید و ادامه داد:دارم گر میگیرم از عذاب وجدان .به خدا اگر خودکشی گناه نبود فی الفورکلک خودم را میکند م که بیشتر از این گناهبار نشوم.مش حسن لحظاتی مکث کرد.محتاطانه،زیر چشمی اطراف را پائید وآنگاه ادامه داد:- بی وجودحتما همین حالا یک جائی مخفی شده و دارد مارا میپاید...دوربین می اندازد...یک دوچشمی روسی اصل از این گت و گنده ها به گردن انداخته که گردنش راچمانده. فاصله هزار متری را میآورد یک متری...باز هم مکثی کرد و به یک جائی آشکارا خیره شد .تا ما خواستیم جهت نگاهش را رصد کنیم سریع نهیب زد:- ...برنگردید ها!!...نگاه نکنید .دیدمش...پشت بام آن خانه دوطبقه سنگ سفید که آنور خیابان است قوز کرده .فکر میکند من نمیبینمش شیر خام خورده!!!سرباز ها هم نشسته اند کنارش .کلاهشان پیداست .خر خودتی !هه!...همین پیش پای شما با آن دو تا سرباز ریقوو یک افسر بعثی چلغوز اینجابودند.از این سیبها میشستند و مثل خر کوفت میکردندکه یک افسر استخباراتی آمد .من ده سال است یک پایم قصر است ،یک پایم خانقین.مامور استخبارات را از یک فرسخی تشخیص میدهم.لامذهبها نگاهشان آدم را میجودو تف میکند روی زمین آنقدر که تیز است پدرسوخته ها.همانطور که سیب کوفت میکردبه افسر اسامی میداد.انقلابیها،پاسدارها،سیاسیها،روحانیها....شریعت...بله،اسم شریعت راهم گفت و او هم نوشت روی کاغذی که دستش بود.وقتی داشتندباهم صحبت میکردندشستم خبردارشدکه چه هدفی دارند .به خیالشان که من عربی بلد نیستم بلند بلند حرف میزدند.قبلش پرسیده بود ها...گفتم نه بلد نیستم،ولی دروغ گفته بودم،همه حرفهایشان را مو بموفهمیدم.پست فطرت چقدر هم با عراقیها نداراست .هی باهم مزخرف میگفتند ودوتائی کر وکر میخندیدند.چندبار خواستم باهمین سنگ پنج کیلوئی مخشان را پخش زمین کنم به والله...توی صحبتهایش پریدم:- من تعجب میکنم.چطور این خائن و امثال او توی آن هیر وویر به کارشان مشغول بوده اندو کسی متوجه قصد شومشان نشده است؟حرف که میزدم دیدم خاله بدنش را کاملا به سمت چپ متمایل کرده و دارد سعی میکند زیر چشمی خانه سنگ سفید آنسوی خیابان را رصد کند.باآرنج سقلمه ای نثارش کردم :- خاااااله...امان از تو!برگشت و دیگر نگاه نکرد.پیرمردمشغول صحبت بود و داشت جواب سوال چند لحظه قبل مرا میداد:-... انقدر که اینها مارمولکنددخترجان.کی فکرش را میکرداین پسر باعراقیها باشد؟تمام این مدت داشته برایشان خبر میبرده.هر چه توپ و خمپاره توی خانه مردم میخورد او و امثال او گرابه توپخانه عراق میداده اند..خودمن چندین باربیسیم بدستهائی کنار الوند دیدم ها...ولی فکر میکردم جوانمردها و چریکهای خودمانند.تازه الآن میدانم جاسوس یعنی چه. بس که ساده ام. تا یک هفته پیش روحم هم از این وطن فروشیها و گرا دادن ها خبر نداشت.اصلا حالیم نبود.چطور میتوانستم باورکنم کسی که عمری را با ما توی این آب و خاک زندگی کرده با دشمن همکاری کند و هموطنانش را به کشتن دهد؟ خداگواه است وقتی اووهمدستانش را میبینم که چطورجوانان بیگناه مردم را دست عراقیها میدهند و شادی میکنند جگرم آتش میگیرد.دلم میخواهدزمین دهان باز کند و مرا ببلعد.اینها از رحم و مروت و شرف و انسانیت بوئی نبرده اندو من...دیگردرچهره پیرمرداز آن لبخند هائی که ته دل آدم را شاد میکرداثری نبود و غمی هنگفت داشت پهنای صورتش را در بر میگرفت.دل من هم بدجورگرفت.خاله که تحت تاثیر تاثر خالو حسن قرارداشت سعی کرد دلداریش دهد:- خودت را ناراحت نکن خالو...- آخر من ساده بعد از هفتاد سال شده ام عمله ی یزید.آخرتم سوخت روله،آخرتم سوخت.بغض گلوی پیرمرد را داشت میفشرد.خاله خنده ای کردو گفت:- عمو حسن اگر الآن دکان تو باز نبود ما از کجا میتوانستیم چیزی برای خوردن پیدا کنیم توی این شهر جنگزده؟ جوانهای شهرحواسشان جمع است. به این سادگیها به چنگ عراقیها نمیافتند .تو هیچ گناهی نداری .تاآنجا که میتوانی داری به مردم کمک میکنی.آن خائنین راهم واگذار کن به آه جگر سوزمادرانی که جوانانشان را به اسارت برده اند.مطمئن باش تقاص این زشتکاریها را پس خواهندداد...بی اراده توی کلام خاله فوزیه پریدم.بدجوری نگران شده بودم.حرفهای پیرمرد مرا توی فکر برده بود.حتما اسم پدر من هم در لیست عراقیهابود.گرچه جرات نمیکردم ازاو بپرسم ولی مایل بودم یک جورهائی مطلع شوم:- دیگر نفهمیدی اسامی چه اشخاصی رابه بعثیون داد؟- نه...آخر وقتی که اسمها رامیدادخیلی آهسته صحبت میکرد، ولی تورابه خدااگر حاجی اصغر توی شهر است مواظبش باشید.حتم دارم دنبال اوهم هستند.چه کسی در این شهر انقلابی تر از اوست؟یادم است قبل از آمدن بعثیها ،این احد خودفروش همیشه بد حاجیتان را میگفت و از اینکه جوانان مومن و حزب الهی قصر دور و برش جمع میشوند ناراحت بود.اسم پدرکه آمد.یک گره بغضناک وسط گلویم نشست ونفسم رابندآورد.بیکباره مغزم سردوکرخت شددوآن کرختی بتدریج توی رگهایم منتشر گشت .تو گوئی تیری ساخته شده از یخ را از شقیقه ام به داخل کاسه سرم فروکرده بودند. توان حرف زدن رااز دست دادم.چنان بی اختیار شدم که میترسیدم ازروی آن صندلی کج و کوله که کفه اش شیب سختی رو به جلوداشت سر خورده و باسلطان سر به زمین بخورم.من تاآن لحظه گمان میکردم پیرمرد مرانمیشناسد ولی حالا بدجوری احساس خطر و ناامنی میکردم.خالو حسن درادامه گفت:- اما کسی که سخت پی اش هستند آن سید اولاد پیغمبر،شریعت است .خداکند از شهر بیرون رفته باشد،گرچه گمان نمیکنم آن شیرمرد اهل خالی کردن سنگر باشد.احدبقدری باسید دشمن است که یادش رفته بود من دارم میشنوم .دهان نحسش کف کرده بود و از اعدام او حرف میزد.به خونش تشنه است.بسرعت خودم راجمع و جورکردم و گفتم:- دوروزقبل از رسیدن عراقیها،شریعت وپدرم همراه نیروهای سپاه به کرمانشاه رفتند...این دروغ مصلحت آمیز باید گفته میشد.ازکجامعلوم که یکی از همان خودفروشها توی پستوی دکان خالوحسن نباشد و یا جائی میکروفون کار نگذاشته باشند؟ازاین ساعت به بعد باید همه جاچومی انداختم که پدروشریعت در شهر نیستند.اینطور به گوش بعثیها و ایادیشان هم میرسید و کمتر پی آنها میگشتند.آنقدر گرم صحبت و در گیر دلهره ها و دلشوره هایم بودم که یادم رفته بود برای چه کاری از خانه بیرون زده ایم.پرسیدم:- عموجان شیرخشکی، شیر گاوی،چیزی برای پسرم نداری ؟سخت گرسنه است.منهم که شیرم خشک شده است...هنگام صحبت برای اینکه دلش را برحم بیاورم محمداحسان را روی دودست بلند کردم و صورتش را بسمت او گرفتم .طفلک چشمانش را گشود.بادیدن پیرمرد بغض کرد و لبانش کج و کوله شد.بمحض اینکه لب پائینی اش لرزید و چانه اش خواست پائین بیایدبه سینه چسباندمش و با کف دست ،آرام به پشتش زدم.خالوحسن که معلوم بود دلش برحم آمده است با شرمندگی جواب داد:- والله هیچی ندارم دخترم.میدانی که آبادیها همه تخلیه شده اند .دیگرشیری وجودنداردکه برایم بیاورند.درحین صحبت رفت سراغ قفسه های کنار یخچال وکاوش کوتاهی در آن انجام داد:- چند پاکت بیسکوئیت مادر هست .افاقه میکند اگر به معده اش بسازد.نمیدانستم میتوانم به طفلی به آن کوچکی بیسکوئیت بدهم یانه.طفلکم هنوز شش ماهش بود.تاکنون بغیر از شیر و برخی مایعات مانند آب قند چیز دیگری به او نخورانده بودم.باخود گفتم:اگر مجبور شدم و چیز دیگری پیدانشد بیسکوئیت را در آب له کرده و میدهم بخورد.اگربرای او نشد لااقل میتوانم به آن دو تای دیگر بدهم بخورند.یادم آمد زمانی که مهدی نوزاد بود ،بعد از شش ماهگی برایش حریره بادام درست میکردم و او بااشتها میخورد.پرسیدم:- خالوحسن بادام داری؟فکری کرد و رفت ته دکان که کم نور بود .لحظاتی بعد از میان تاریکی پستو که ظاهر شد،نایلن بزرگی دستش بود که تهش مقداری بادام وجودداشت.نایلن را کنار ترازو گذاشت ،سپس چند بسته بیسکوئیت مادر،چهار قوطی کنسرو لوبیاودو قوطی کنسرو ماهی هم داخلش قرارداد.نگاهم را روی قفسه های نه چندان پردوطرف مغازه چرخاندم تاببینم آیاچیز دیگری هم هست که بدردمان بخورد؟خاله در گوشم نجواکرد:- هرچه که میتوانی بگیردختر.معلوم نیست بعداهم این مغازه باز باشد و یا اصلا من و توبتوانیم از خانه بیرون بیائیم و چیزی برای خوردن تهیه کنیم .بآهستگی در جوابش گفتم:- نه ...همین اندازه کافیست.خدابزرگ است.اجازه بدهیم برای بقیه مردم هم چیزی باقی بماند.خدا را خوش نمیآید کسی بیاید در این مغازه و دست خالی برگردد.فعلاتوی خانه مقداری برنج و حبوبات داریم،کفاف چندروزی را میدهد.کنسرو هم که داده ،تازه...ماآمده ایم پی غذا برای احسان ،نه خودمان.پیرمرد که گویا جسته و گریخته چیزهائی از صحبت درگوشی مادستگیرش شده بودویا حدس زده بودداریم درچه موردی حرف میزنیم در حالیکه مقداری سیب در زنبیل میریخت گفت:-هرچه که لازم داریدببرید.معلوم نیست ها!...شایدیکساعت دیگرعراقیهابیایند،همه اجناس داخل مغازه راغارت کنند و ببرند.بلکم زودتر.فکرمیکنیداگربخواهنداین کاررابکنندکاری از دست من پیرمرد بر میآید ؟بایدکناری بایستم و تماشاکنم.یادم افتادکه بایدکبریت هم بگیرم .به خاله هم گفته بودم یادآوری کند...باآرنجم ضربه کوچکی نثارپهلویش کردم:- قربان حواس جمع.کبریت را خوب یادم انداختی والله.کبریت،چندعددباطری برای چراغ قوه و رادیوی پدر ،مقداری صابون رختشوئی برای شستن کهنه های احسان و...- خالو حسن حسابشان کن.- حساب؟!! ای بابا،چه حسابی،چه کتابی؟پول را میخواهم چکار؟ توی این اوضاع و احوال پول به چه دردمن میخورد؟بیرون را نگاه کنید...آن دو تا مغازه سمت چپ مغازه خودم را میگویم...خرازی حاج حبیب و لوازم خانگی آقای محتشم نیا.هم من وهم خاله گردنهایمان را کج کردیم و نگاهی به سمتی که پیرمرد اشاره کرده بود انداختیم .درهای هردو باز بود:- تا دیروز غروب میان هرکدامشان بیشتر از صد،صد و پنجاه هزار تومان ،بلکم خیلی خیلی بیشترجنس خارجی اصل خوابیده بود.یکساعت بیشترطول نکشید که بعثیها هردوراجاروکردند.حتی یک دانه جنس باقی نگذاشتند.خداشاهداست دوست دارم مردمی مثل شما بیایندجنسهای مرا هم ببرند تا نصیب این از خدابی خبرها نشود.حتی حاضرم اگر کسی از مردم شهرنمی آیدچیزی ببرد، دکانم زودترغارت شود.خوبیش این است که دیگرراحت میشوم وازاینکه محل کسبم به دامی برای جوانهای مردم بدل شده عذاب نمیکشم...ای هی هی ...از خودم شرم دارم ...یک پایم لب گوراست و...آخرچرادکان من؟مراچه به این کارها؟پیرمرد بینوامیگریست.خیلی ناراحت بود.عذاب وجدان ویرانش کرده بود.خاله فوزیه دقایقی با وی صحبت کرد و دلداریش داد.بیرون که رفتیم پیرمرد قدری آرامتربنظرمیرسید.کنجکاوشدیم که نگاهی به مغازه های غارت شده بیندازیم ولی متوجه نشدیم چند متر آنسوترازمادوسرباز عراقی درسکوت کامل مشغول چسباندن اعلامیه روی دیوارند.شاید دلیلش این بود که درآن نقطه،پیاده رو قدری عریض تر میشد و ردیف بعدی مغازه ها یک عقب نشینی چندمتری داشت .این ویژگی باعث ایجادیک نقطه کور در منظرما شده بود.دلایلی که ذکر کردم موجب شد که من و خاله در حین حرکت ناگهان سینه به سینه با آن دو سرباز روبرو شویم .خواستیم راهمان راکج کنیم ولی یکی از آنها عمداسدراهمان شد وگفت:- این؟عربی بلدنبودم ولی ازروی سواد قرآنی که داشتم میتوانستم بفهمم این کلمه به معنای(کجا؟)است.جوابش را نمیتوانستم بدهم.کمی هم هول شده بودم .خاله تند وتند کلماتی را بلغور کرد:- لااخوی،لااخوی!خاله را کنارزدم و شروع کردم به لال بازی که باایما و اشاره و کلمات عربی دیگر مثل طفل،طعام وچند لفظ دیگر،ضمن اشاره به احسان ،به آنها بفهمانم که کودکم گرسنه است و دنبال چیزی برای سیر کردن شکم او هستم.خیلی هم ترسیده بودم.آنقدرکه وقتی داشتم حالیش میکردم پی چه هستیم،هم صداوهم دستهایم میلرزیدند.سربازهامتوجه ترس و اضطراب من شده بودند چون از تحکم و خشونت خود کاستند.سربازی که سدراهمان شده بودکنارکشیدو راه عبورمان را بازکرد.ته دلم شکر خدارا بجای آوردم که بخیرگذشته است.اولین باری بود که با عراقیها روبرو میشدیم.واقعا هراس انگیز بود.چندقدم که دورشدیم خاله فوزیه بالحنی ذوق زده گفت:- میگم ها...این عراقیها آدمهای چندان بدی هم نیستند .نه؟- مجبورند خوب باشند.حتما دستوردارند فعلا بامردم بدرفتاری نکنند.آنها بیشتراز مامیترسند خاله جان.حق هم دارند البته.خودت را جای آنها بگذار...به زور وارد شهری شده ای که آماری ازتعداد سکنه اش نداری.نمیدانی چه مقدار و چه نوع اسلحه توی خانه هایشان پنهان کرده اند.حالابگو ببینم ،ترجیح میدهی بدرفتاری کنی و جانت را بخطر بیاندازی یااینکه خوش رفتار باشی و با خیال راحت هر جا که خواستی گشت و گذار کنی؟خاله نظرم را تائیدکرد.پیش تر که رفتیم متوجه شدیم درو دیوار پوشیده از اعلامیه است.سربازان دیگری راهم دیدیم که مشغول چسباندن اعلامیه بودندو چند نفر از مردم شهر هم ایستاده بودند و مطالعه شان میکردند.خاله گفت:- کمی صبر کن .نمیخواهی یکی از این اعلامیه ها را بخوانی؟جلوی یکی از اعلامیه هاایستادیم.یک پیرمردهم آنجامشغول خواندن بودیاشایدبهتراست بگویم سعی میکرد بخواندچون چشمانش راتقریبا به اعلامیه چسبانده بود،انگشت سبابه اش رابادقت و وسواس تمام روی خطوط چاپ شده حرکت میداد،لبانش آرام آرام تکان میخوردوگاهی اوقات غلط و غلوط کلمه ای از حنجره بیرون میداد.حس کردم شدیدا ازضعف چشم در عذاب است .تقریبا میدانستم محتوای اعلامیه چه میتواندباشد .بارهاوبارهااز رادیوی دولتی عراق اطلاعیه های تکراری صدام را شنیده بودم و همه رااز بربودم .حکما حالا، روی این دیواروباانشائی دیگر،باز هم خزعبلاتشان را تکرار کرده بودند.پیرمرد که پیدابوداز حضور مادرآنجاخوشحال است رویش را به من کرد و گفت:- خداخیرت بدهدروله .چشمانم قوه ندارند وگرنه فکرنکنی ها! سی سال فرهنگی بوده ام،این آخرهاهم معلم دبستان  باقرفانی .سوادم قدمیدهد .ولی سوی چشمانم نه.غلط نکنم میخواهند آزادمان کنند ...میبینی؟!و انگشت گذاشت روی کلمه ای در متن اعلامیه:(آزادی).خاله که حالا دیگر اعلامیه را کامل خوانده بود به خنده افتاد.پیرمرد با تعجب وکمی ناراحتی براندازش کرد ولی چیزی نگفت .من سرسری مروری کردم و خطاب به پیرمرد گفتم:- پدرجان صدام سگ کی باشد که بخواهدماراآزاد کند؟الآن ماانقلاب کرده ایم و از هرزمان دیگری آزاد تریم.- کجاآزادهستیم دخترجان؟توی شهر خودمان زندانیمان کرده اند.اگر به اسیری ببرندمان بغدادچکارکنیم؟تازه منظورپیرمرد رااز آزادشدن فهمیده بودم:- انشاالله خودمان آنهارا از قصربیرون میکنیم وآنوقت آزادیمان راجشن میگیریم.- انشاالله...انشاالله.حالابخوان ببینم دیگر چه نوشته است؟خاله فوزیه طبق عادت همیشگیش گوشه چادرم را کشیدوگفت:- عجله کن بابا،نکند قصدداری ازاول تاآخربرایش اعلامیه رابخوانی؟..مگر نمیخواهی شیر خشک گیر بیاوری؟- باشد خاله...تو چقدرعجول هستی؟کمی صبر کن تااین بنده خدارا آرام کنم.دلم برای پیرمرد میسوخت.نمیتوانستم درحالیکه منتظراست اعلامیه را برایش بخوانم ترکش کنم .خواندن کل اعلامیه هم خیلی وقتم رامیگرفت بهمین دلیل مروری برمحتویات اعلامیه کردم و گفتم:- پدرجان باورکن چیزهای بیخودی نوشته است.دسته دسته جوانهای دسته گلمان را دارند شهید میکنندیا به اسارت میبرند آنوقت در کمال پرروئی دم از انسانیت و دادن آزادی به مردم میزنند.خیلی وقیح و بیشرمند.پیرمرد با من هم صداشد:- خدابه زمین گرم بزندشان. خدانابودشان کند.من و خاله آمینی گفتیم و براه افتادیم.پیرمردنیز همچنان که داشت زیر لب نفرین میکردازجهتی دیگررفت ودور شد. خوشحال شدم که پیرمرد را آرام کرده ام .خاله عصبی شده بود:- صدام تکریتی فکر کرده ایران به این بزرگی دهات بابای گور بگور شده اش است که بتواند دوروزه فتحش کند.یعنی واقعا بعثیهافکرمیکنندمردم این حرفهاراباوردارند؟من تعجب میکنم...چطور آدمی تا این حد کوته فکر و احمق رهبر کشوری مثل عراق شده است.- شنیده ام بازور کودتا حکومت راغصب کرده است.دیکتاتور قلدریست که نگوونپرس.میگویند مخالفانش را توی قیر مذاب می اندازد.از وقتی که این دیوانه زنجیری حاکم عراق شده،آب خوش از گلوی مردم پائین نرفته است...آخرین کلام هنوز از گلوی خاله خارج نشده بود که ناگهان جسمی بزرگ و سنگین با صدائی وحشتناک یکی دو قدم جلوتر از ما بزمین خورد و تکه تکه شد.تکان سختی خوردم و ناخودآگاه جیغ بلندی کشیدم.خاله چندقدم به عقب دوید و ایستاد .تکه های ریز و درشت فلز و پلاستیک روی موزائیکهای کف پیاده روولو شده و صدای مشاجره دونفر به زبان کردی از طبقه فوقانی خانه ای که کنارآن بودیم بگوش رسید.آنهابا صدای بلند داشتند فحشهای بد و رکیکی نثارهم میکردند.بالا رانگاه کردم.دو نظامی را دیدم که گلاویز شده اند و مشت و لگد حواله یکدیگر میکنند.- برویم صدیقه ...برویم.این صدای خاله فوزیه بود.اوسریعا خودش رابمن که مبهوت سر جایم میخکوب شده بودم رساند ،طبق عادت مچ دستم را سفت چسبید و کشیدو بعدبسرعت از محل دور شدیم.نفسم داشت میبرید .با آن هیکل سنگین و بچه در بغل نمیتوانستم بدوم:- خاله ...خاله...بهتر است از کوچه ها برویم که مجبور نباشیم بدویم .من نمیتوانم...کلمات خاله بر اثر نفس نفس زدن ناشی از خستگی بریده بریده بگوش میرسید:- وای صدیقه!اگر توی سرمان خورده بودچه میشددختر؟...بخدالهمان میکرد...این طفل معصوم هم نفله میشد ...وای! یاامام زمان خداچه رحمی کردبه ما.دیدی چطورداشتند سراثاثیه منزل مردم بیچاره همدیگر را خونین و مالین میکردند؟به اولین کوچه که رسیدیم خواستم داخلش شوم ولی خاله مانع شد:- قربانت شوم ...خیابان امن تر است.فقط باید مواظب باشیم چیزی توی ملاجمان نخورد،همیشه که آدم شانس نمیآورد!...یا فاطمه زهرا اگر روی سر این طفل معصوم میخورد باید چکار میکردیم؟دیدی چقدر بزرگ و سنگین بود؟...چه صدائی هم کرد! توفهمیدی چه بود صدیقه؟- فکر کنم جعبه آواز بود.- آره ...شیپوری بزرگی هم داشت .ازآن گرامافونهای گنده ویغور بود.بخدابایدسرفرصت یک گوسفندی،چیزی قربانی کنیم. وقتی فکرش را میکنم که چه بلائی ممکن بودبسرمان بیاید میخواهم قبض روح شوم...وای وای!خیابانها کمی شلوغتر شده بودو مردم بیشتری در ترددبودند.وجود مردم باعث میشد احساس امنیت کنیم.توی مسیری که میرفتیم بعضی جاها نیروهای عراقی را میدیدیم که زیر سایه دیوارها،روی فرشها،گلیمها و رختخوابهای دزدیده شده از خانه هانشسته بودند.بعضیهایشان هم داشتند چرت میزدندو خروپفشان یه آسمان بلند بود. چندنفرهم دراز کش تماشالالا میکردند وضمن گوش دادن به آواز های عربی که از رادیوهایشان پخش میشد، سرمیجنباندندویانوک پنجه پاهارا باریتم آهنگ میرقصاندند.سی ،چهل متر جلوترازما،یکی ازسربازانی که خوابیده بودناگهان مثل جن زده ها با وحشت از جا پریدو بحالت نشسته،با چشمانی دریده و خون گرفته اسلحه اش را بطرف یکی از رهگذران نشانه رفت و جویده و نامفهوم کلماتی را فریاد زد.رهگذر، کامله زنی بودکه دست پسربچه ای را گرفته بود و بادیدن حال و وضع سرباز داشت از ترس قبض روح میشد.پسرک،گریان و لرزان خودش را به زن چسباند وزل زد به سرباز .همقطاراو که بغل دستش نشسته و مشغول واکس زدن پوتینهایش بوددو دستی سربازرا در میان گرفت و سعی کرد آرامش کند.بعد با حرکت دست به زن و پسرک اشاره کرد که آنجانمانندوهرچه زودتردور شوند.زن ،پسرک راهول هولکی در آغوش کشید وبسرعت از محل دور شد.خاله باتاسف گفت:- دیوانه شده بود.فکرکنم اگررگبار میگرفت و ده نفراز مردم راهم میکشت کسی باز خواستش نمیکرد.تومیگوئی میکرد؟سرم را بعلامت نفی بالا انداختم و خاله ادامه داد:- ماندن توی قصر با وجود این دیوانه های زنجیری حماقت است والله.انگار همه شان فک و فامیلهای صدام یزیدند!سرتیمچه که ورودی کوچه قصریها بودسه سرباز داشتند بلند گوئی را روی یک تیر برق بتونی میبستندوگویاکارشان تمام شده بود زیرا سربازی که بالای تیر بود حالاداشت محتاطانه پائین می آمد.یکی از دو سربازی که پائین ایستاده بودند سوتی دو انگشتی برای سربازی که در آنسوی خیابان توی مغازه غارت شده ای نشسته بودزدو با صدای بلند بزبان عربی چیزی گفت.چند لحظه بعد صدای گوشخراش و ناموزون یک زن که ترانه ای عربی میخواند از بلندگو پخش شد.صدابقدری بلند ونکره بود که مرا بیاد روزهای گلوله باران وسوت قبل ازانفجارخمپاره هاانداخت! مجبور شدیم ریتم قدمهایمان را با وجود خستگی مفرط تندتر کنیم که مجبور نباشیم آن آوای شیطانی را بشنویم.آموزه های پدرازهمان اوان کودکی چنان قوی وتاثیرگذاربود بود که من ازشنیدن هرموسیقی حرامی بیزار بودم. ازآن نقطه به بعددردوسوی خیابان، تانکها،نفربرهاوکامیونهای زیادی پارک شده بودند.نیروهای عراقی پای وسایل نقلیه شان بساط استراحت و غذا پهن کرده وباخیال راحت میخوردند و مینوشیدند.حالاتازه داشتم میفهمیدم دلیل نصب بلند گو و پخش آواز چیست.احساس میکردم بدجوری توی آن خیابان که طولانی هم بود گیرافتاده ایم چون تا تهش بساط استراحت نظامیان بعثی برقرار بود و ما برای رسیدن به خانه چاره ای بجز طی کردن آن مسیردرزیر نگاه عراقیها نداشتیم.عاقبت به نقطه ای رسیدیم که ازدحام،کمتر بود.آنجا زن سیه چرده ژنده پوشی را دیدیم که همراه با پسرکی نیمه عریان و نحیف درمیان پس مانده های غذا و میوه ای که کنار خیابان تلنبار شده بود دنبال چیزی برای خوردن میگشت.برایم خیلی سخت بود که ببینم آندواز پس مانده غذای بعثیون اشغالگرتغذیه میکنندپس پیش رفتم،یک قوطی کنسرو ویک بسته بیسکوئیت بدست زن دادم و گفتم:- این بعثیها کثیفندخواهر.غذای جلوی دستشان هم نجس است.هرچه که برداشته ای بیانداز زمین واینهارا بگیر.اگرکم است و باز هم میخواهی برو مغازه مش حسن،آنجاحتما چیزهای بهتری برای خوردن گیر می آوری .مش حسن رامیشناسی؟نمیشناخت.آدرس به او دادم و او هم بخاطر من چیزهائی را که از میان آشغالها جمع کرده بود به زمین ریخت،تشکر کرد و رفت.خاله فوزیه پیشنهادکرد به هرکسی که میرسیم آدرس دکان مش حسن را بدهیم که بروند خوراکی بگیرند:- پیرمرد راست میگوید،چرابگذارد عراقیها غارتش کنند ؟باید تا فرصت هست مردم خودمان از اجناسش استفاده کنند.اینکاررا انجام دادیم و بعد بنظرم رسید که بهتر است یکی از آنهمه اعلامیه های چسبیده بردیواررا به خانه ببرم که بقیه هم بخوانند .بی آنکه نظرم را با خاله درمیان بگذارم،بسرعت و سرسری اطراف را پائیده و اعلامیه ای را از روی دیوار کنده و زیر چادرتوی جیب پیراهنم قایم کردم.چون چسب پشت کاغذ تازه بود اعلامیه بدون پارگی از دیوار جداشد.هنوز دست از زیر چادر بیرون نیاورده بودم که بیکباره انگار مغزم منفجرشد.تکه های خردوریزآجر و سیمان دیواربود که به سروصورتم میپاشید وشاید اگر سرم بسمت پائین متمایل نبود ترکشهای دیوارنه تنها چشمانم را کور میکرد بلکه به احسان نیز آسیب جدی میزد.خوشبختانه سرم سپربلای اوشد.مردمی که اطرافمان بودند با وحشت پا به فرار گذاشتندو صدای جیغ زنها فضارا پرکرد.احسان بگریه افتاد و همزمان،صدای فریاد خاله هم بلند شد:- یا جده سادات !خودم را بطورکامل روی فرزندم خم کردم تا مانع از صدمات احتمالی بعدی بشوم .سپس نیم نگاهی به پشت سرم انداختم تا از چند و چون ماوقع سر در بیاورم و بفهمم که این صدای عجیب از کجابوده وبه چه دلیل ناگهان همه چیز بهم ریخته است.بانگ تحکم بار سربازی که بسرعت کلماتی عربی بلغور میکرد و هنوز دود ناشی از شلیک گلوله داشت از لوله سلاحش خارج میشدراهنمای نگاهم شد و جهت را بمن نشان داد.تازه فهمیدم که ازطرف آن سربازخشمگین بسمتم شلیک شده است!!!خاله طبق معمول گوشه ای از چادرم را بچنگ آورد و مرا دنبال خودش کشید.منهم بدون کوچکترین مقاومتی دنبالش براه افتادم.خاله تند تند راه میرفت و پشت سرهم سفارش میکرد که فقط بدوم:- پشت سرت را نگاه نکن .فوقش بزنند و هردویمان را بکشند،بهتر از این است که اسیر شویم.نباید توقف کنیم...میفهمی صدیقه؟فقط بدو...آن اعلامیه کوفتی راهم زمین بیانداز.ومن فقط میدویدم.هنوز گوشهایم از طنین صدای شلیک داشت سوت میکشید و درد عجیبی توی سرم افتاده بود.ضربه ناشی ازهرقدمی که برمیداشتم مستقیما به نقاط حساس و درد ناکی در سرم منتقل میشدواذیتم میکرد.کسانی که از فاصله نزدیک بسمتشان شلیک شده بهتر میفهمند که چه صدای گوشخراشی دارد.حس میکردم مغزم بصورت مایع در آمده و توی کاسه سرم در حال شالاپ و شولوپ است،حتی این توهم چندش آور را هم داشتم که اگرتکانه های ناشی ازدویدن ادامه پیداکند مغزم از سوراخ گوشها و بینی ام روی موزائیکهای کف پیاده رو بریزد.تاوقتی که داخل اولین کوچه نشده بودیم ترس مورد هدف قرارگرفتن رهایم نکرد.هرآن تصور میکردم آن سرباز برافروخته ،دیوانه واردارد تعقیبمان میکندو سر اسلحه اش را بسمتمان نشانه رفته است.خاله فوزیه هم هی داشت پشت سرهم حرفهائی میزدومن بقدری در هول و هراس بودم و آنقدر قوه سامعه ام درگیر صداهای عجیب و غریب بود که کوچکترین چیزی از آن حرفها را نمیشنیدم!تاوسطهای کوچه رفتیم و سپس ایستادیم که پشت سرمان را نگاه کنیم.کوچه خلوت بودومن همچنان بی اعتراض هنوز دنباله روی خاله بودم چون میدانستم خطای ناجوری کرده ام وبایدمطیع باشم وگرنه بعیدنبودتوی گوشم بزند، آنقدرکه برافروخته بود .خلوتی کوچه از اضطرابم کاست و توانستم کمی بر خود مسلط شوم.حالا دیگرمیتوانستیم بقیه مسیررا آهسته تر برویم چون راه زیادی تا خانه باقی نمانده بود.از غوغای درون گوشم هم کاسته شده بود و احساس راحتی نسبی میکردم.کم کم داشتم صدای خاله را هم که یکریز میگفت و میگفت میشنیدم:- چرا هیچی نمیگویی بلاگرفته؟لال شده ای؟این چه غلطی بود که کردی؟هان؟داشتی به کشتنمان میدادی که...اعلامیه راهم نیانداختی.والله خدارحم کرد که فقط یک دانه گلوله انداخت وبه رگبار نگرفتمان.دفاعی برای حملات او نداشتم ولی ته دلم خوشحال بودم که توانسته ام اعلامیه را محا فظت کنم و با خودم بیاورمش.یک جورهائی احساس پیروزی میکردم.فکرمیکردم با کندن آن اعلامیه به دشمن فهمانده ام که مردم قصر اهمیتی برای پیشنهادات احمقانه و تبلیغات پوچشان قائل نیستند.کمی که از آن حال و هوای بحرانی خارج شدم سعی کردم چیزی برای آرام کردن خاله که از عصبانیت صورتش سرخ شده بود بگویم:- الحمدلله بخیر گذشت....- بخیر گذشت کله خراب نادان؟!رحم به من و خودت نکردی لااقل بحال این بچه بدبخت رحم میکردی،آخر آن تکه کاغذ به چه دردی میخورد؟درودیوارپربود از اعلامیه .آن عراقی آنقدر عصبانی شده بود که میخواست مغزت را بپکاند.صورتش را دیدی؟جن جنی شده بود!اینهاکه بشرنیستند.مثل حیوان درنده میمانند.جواب خاله رادادن بی فایده بود .نه من قادرنبودم هدف و احساسم رابرای خاله تشریح کنم و نه او توی آن هیر و ویر حوصله داشت به درک من بپردازد.سری تکان دادم و با نگاهم ازاوعذرخواهی کردم و دیگر هیچکداممان در مورد آن جریان چیزی نگفتیم ،گرچه ته دل خوشحال بودم که اعلامیه رابه پدر خواهم دادو پس از خواندنش دقایقی را به بحث سرگرم میشویم.خاله گفت:- ای وای...اصلا فکر حسین آقا نبودیم دختر.دارو را میگویم.- نه خاله ،من یادم بود ولی نمیدانستم از کجابایدبرایش  تهیه کنیم.- من هم چیزی بفکرم نمیرسد.ولی دست مامانت درد نکند بااین دختر بزرگ کردنش!این همه خطر و دلهره،آخرش هم هیچی به هیچی.نه شیر خشکی برای امید و نه داروئی برای حمید! آ...فرین!- مش حسن شیر خشک نداشت.پرسیدیم که.- بع... له !!!....شیر خشک نبود .دارو نبود.ولی اعلامیه صدام که بود...گلوله سربی داغ داغ که بود.با همین سوغاتی که زیر چادرت قایم کرده ای به خانه میرویم واز بابامامانت دستخوش میگیریم! این اعلامیه هم دوای دردحسین آقا یت میشودوهم شکم محمد احسانت را سیر میکند...خیلی خوب است دردت بالای سر خاله! آخ آخ ...صدیقه!! * * * شریعت اعلامیه را با صدای بلند برای همه خواند.مضمون کلی،همان تکرارمکررات بودمنتها با لحنی و انشائی دیگر.تقاضای همکاری بااشغالگران و بعبارت روشنتر،فراخوان عمومی برای خیانت به وطن.درقسمتی از اعلامیه ازمردم خواسته شده بودکه عوامل حکومتی و پاسدارها را تحویل بدهند که عراقیهامثلا آنها رابه سزای اعمالشان برسانند!پس از خاتمه قرائت اعلامیه حس کردم حال غریبی برشریعت مستولی شدو دگرگونش کرد.چنددقیقه بعددیدم که باپدر،حسین و دائی دارد بسیار آهسته و محتاطانه حرف میزند.کم کم انگارکه آن حال کذائی به آن سه تن هم منتقل شده باشد،چهره تک تکشان را نگران یافتم و این نگرانی بزودی به مادر نیر سرایت کردبطوریکه پدرم راقسم دادکه حقیقت را بگوید و دلیل این تغییر حال ناگهانی را توضیح دهد.پدرداشت دنبال کلمات مناسبی برای آرام کردن مادر میگشت که شریعت به کمکش آمد:- حاج خانم چیزی نیست به قرآن .خودتان را ناراحت نکنید .جنگ است دیگر...پدر توی کلامش پرید:- پسرم،بهتراست اوهم بداندوگرنه بیش از آنچه که باید نگران خواهد شد.الآن وقت پنهانکاری نیست.ما به کمک یکدیگر احتیاج داریم و همگی باید ذهنشان نسبت به وقایع روشن باشد در جریان خطرات احتمالی قرارگیرند.سپس رو به مادر،من و بقیه کرد و ادامه داد:- همانطور که میدانید آن احد خبیث سخت در جستجوی حاج آقا است و حالا بااین دعوتی که بعثیون از خائنین بعمل آورده اندممکن است کسانی که هویتشان برای همه آشکار شده و پرچم سفید روی خانه هایشان زده اند موضوع راجدی ترازقبل تلقی کرده و در صدد جستجوی محل اختفای او برآیند.شهرکوچک است و اگر کسی کمی به خودش زحمت دهدپیداکردن  حاجی ،آنهم در این خانه کارسختی نیست.کافیست یک نفر از آن خائنین یکی از افرادخانواده مارادرخیابان شناسائی نموده و تعقیب کند...رنگ از رخسار مادر پرید،منهم دستکمی از او نداشتم.بیاد حرفهای مش حسن بقال افتادم.حالا دیگر حتم داشتم که خطر پیش رویمان جدیتر از آن چیزیست که تا آن لحظه تصورمیکردم.دیگر حال خودم را نمیفهمیدم.اگر خانه لو میرفت و عراقیها پدروشریعت را دستگیر میکردند تکلیف چه بود؟چه بلائی سرشان می آوردند؟فکرم داشت هزار راه میرفت که صدای پدر مرابخودآورد:- توانستید برای حسین آقایمان دارو تهیه کنید؟شرمگینانه جواب دادم:- نه دارو برای حسین و نه شیر خشک برای محمد احسان...متاسفانه هیچکدام.حسین که رنگ رخسارش نشان میداد هنوز ناخوش احوال است گویاخجلت را درلحن صدای من حس کرده بودچون سعی کرد د لداریم دهد:- پیدا کردن دارو توی این شهر اشغال شده خیلی سخت است توتقصیری نداری عزیزم.تازه ...من نسبت به صبح خیلی بهترم وبامیدخدابزودی بهتراز این هم خواهم شد.فعلا شیرخشک این طفل معصوم در اولویت است.پدرگفت:- شاید بتوانیم از خانه فامیل و آشنا شیر خشک پیداکنیم.سپس رویش را به من و حسین کرد و در ادامه گفت:- خوب فکرکنید ببینید از اطرافیانمان چه کسانی نوزاد شیر خواره دارد.ناراحت نباشید،جوینده حتمایابنده است.بعداز این جمله،توجه پدر به شریعت معطوف شدکه سخت توی فکرفرورفته بود.ازاوپرسید:- پسرم چه چیزی ذهنت را مشغول کرده؟میبینم سخت در فکری...مگرچیزدیگری هم هست که ماازآن بی اطلاع باشیم؟بنظر میرسیدشریعت در جواب دادن به پدر دودل است.پس از مکثی تقریبا طولانی که گویا به سبک سنگین کردن ذهنیاتش و آنچه که میخواست بیان کند گذشت،عاقبت لب به سخن گشود:- حاجی...شناسنامه ام توی جیب عبایم درکمدی که داخل ساختمان مهدیه قراردارد جامانده است.همین الآن یکدفعه بفکرش افتادم.اگرعراقیها آنرا پبدا کنند مطمئن میشوند که هنوزتوی شهرهستم،آنگاه بطو رجدی پی جویم میشوند،خانه به خانه شهر را جستجومیکنندوچه بسا موجب آزار بسیاری از مردم شوند و جوانان بسیاری را نیز به اسیری ببرند...البته اگر تاکنون پیدایش نکرده باشند.دائی مرتضی گفت:- انشاالله که پیدانکرده اند،چون از مهدیه بعنوان یک مقر موقت استفاده میکنندو آنجا هیچکس بطور دائم ساکن نیست.دستگیر شدگان و اسرای ایرانی را بطور موقت چندساعتی درآنجانگه میدارندوبعد به داخل خاک عراق منتقل میکنند.سیدهاشم که معلوم بود کمی خوشحال شده است گفت:- پس امید ی هست که یکی بتواند آنرا پیداکرده و بیاورد.آنگاه رویش را بسمت پدر چرخاند وگفت:- خواهر زاده تان عبدالله شاید قادرباشد این کارراانجام دهد. بنظر پسر زبر و زرنگ و پردل و جراتیست.اگرسری به مهدیه بزند شاید بتواند از دوستانم نیز خبری بگیرد.پدر با تعجب پرسید:- مگر دوستان شما هنگام ورود عراقیها در مهدیه بودند؟- بله حاجی.بقدری حوادث پی در پی اتفاق افتادکه حتی فرصت وداع با یکدیگر پیدانکردیم.قرار بود آنجاهمدیگررا ملاقات کنیم ولی بحدی شهراز نیروهای عراقی پر بود که نتوانستم مجددابرگردم و آنها راببینم.سیدهاشم سپس مرا طرف خطاب قرار دادو گفت:- خواهر مرضیه شماشاید بتوانی یک جوری آقاعبدالله را مطلع کنی.اگر هم نشد خودم شب هنگام بااستفاده از تاریکی هوا یک جوری میروم و برمیگردم.حمید که تا آن لحظه نظاره گر بود گفت:- آقای مهدوی ،شبها حواس عراقیها جمعترمیشود.این کار توسط هرکس که انجام شود میبایست روز هنگام و ترجیحا ظهر باشد.روزها خیابانها شلوغ است و مردم در ترددندو دم ظهر عراقیهامشغول خوردن غذا و استراحتند.ومن که تاآن لحظه داشتم فکری را در مغزم سبک سنگین میکردم گفتم:- آقاسید...کسی که باید این کارراانجام دهد نه شمائید و نه عبدالله.هردویتان مردان جوانی هستید که بمحض دیده شدن وقبل از انجام هرکاری دستگیر خواهید شد .این کاررا من باید انجام دهم.سید که انتظار این حرف را نداشت هول شد و گفت:- نه خواهرمن ...اصلا حرفش را هم نزنید.صلاح نیست شما تن به این خطر بدهی.من میتوانم انجامش دهم،نگران نباشید.نگاهی به ساعت دیواری انداختم.یازده و نیم بود .بنظر من دستگیر شدن سید در صورت رفتن به مهدیه حتمی بود .اودر این شهر غریب بود و کوچه پس کوچه ها را درست نمیشناخت که در صورت بروز خطر قادر باشد خودرا نجات دهد .در ضمن اگر ستون پنجمیها اورا میدیدندو میشناختند میتوانستند با تعقیب کردنش محل اختفای پدر را نیز شناسائی کنند.این افکار و استدلالات درطول مدت کوتاهی مثل برق از مخیله ام گذشت و آنگاه با اراده ای پولادین از جای برخاستم.- من میروم، کسی نگران نباشد.نگاهم روی صورت حاضرین چرخید و برای رفع نگرا نیها درادامه گفتم:- دیدید که همین الآن از بیرون برگشتم .اتفاقی هم برایم نیافتاد خیلی ها همین الآن دارند توی کوچه و خیابانها رفت و آمدمیکنند،کسی هم کاری باآنها ندارد.اماسیدهاشم هنوز مخالف بود:- اینجایک شهر اشغال شده است خواهرمن.همیشه در روی یک پاشنه نمیچرخدو دشمن خودرا ملزم به رعایت هیچ قانون مشخصی نمیداندیعنی در حقیقت برای ما مردم بی پناه و گرفتار هیچ قانون حمایت کننده ای وجودندارد.یک دیوانه ،یک جانی یا یک کافر بی دین ممکن است خدای ناکرده بدون توجه به هر قانون و موازنه ای به شما آسیب برساند و کسی هم جلودارش نشود.- آقاسید ببخشید ها!...گویا این بار این من هستم که باید درمورد توکل به خدا و تسلیم در برابر اراده الهی سخنرانی کنم.من از پدرم و شما یاد گرفته ام که باید بدون ترس از هرکسی غیرازخدا راه صحیح و صراط مستقیم را بپیمایم و مطمئن باشم که ایمان خودم ولطف پروردگارمانند جوشنی فولادین مرااز آسیب و بلا مصون نگاه میدارد.پدر- که سخنان من اورا سر ذوق آورده بود- نزدیکم آمدو لبخندزنان بوسه ای گرم بر پیشانیم نشاند .سپس روبه سیدهاشم کرد و باافتخار گفت:- میبینی سید اولاد پیغمبر!...شاگرد از استاد پیشی گرفته .حرف حق جواب ندارد والله.دختر من شیر زن است و خوب بلد است از خودش مراقبت کند.ولی پدرازاعماق دل خوف زده من بی خبر بود.نمیدانست شیردخترش در خواب و در بیداری با چه ترسها و دلشوره هائی پنجه در پنجه میاندازد.درآن لحظه بیاد شلیک دیوانه وار سرباز عراقی افتادم و زانوانم اندکی لرزید.فقط من وخدایم میدانستیم که آن قامت بظاهر استوار که ایستاده است وشجاعانه داوطلب یک ماموریت خطیر میباشد ،چقدر در درون خود مرتعش و متضرع است .میدانستم اگر بخواهم جریان شلیک را تعریف کنم غیر ممکن است پدر و حمید اجازه دهند پایم رااز خانه بیرون بگذارم. از خاله فریده هم قبلا خواهش کرده بودم که فعلا ماجرا را مسکوت بگذارد تا بعد.محتاطانه مقدار کمی بیسکویت در آب جوش نرم کرده و با قاشق چا یخوری دردهان امید گذاشتم .همه اش خداخدا میکردم که رودل نکند.به پیشنهادخاله فریده کمی هم قندداغ توی شیشه شیرش ریختم و به او خوراندم.امیدواربودم در خروج مجدداز خانه فرصت دیگری برای گیرآوردن شیر دست بدهد.هی بخودم میگفتم:- در نومیدی بسی امید است ...برخلاف دفعه قبل که حضورخاله باعث دلگرمی و ریختن ترسم شده بود اینبار خیلی میترسیدم و این ترس به دو دلیل بود.یکی تنهائی و دیگری اینکه شلیک غافلگیر کننده آن سرباز دیوانه بدجوری توی دلم را خالی کرده بود.هنوز نفهمیده بودم که آیا واقعا تیرش به خطا رفته بود و یا فقط به نیت ترساندن من عمدا به دیوار شلیک کرده بود.در هرصورت نه جای ترس بود و نه جای تردید .باید به دل خطر میزدم چون چاره ای جز اینکار نداشتم.قرعه فال بنام من دیوانه زده بودند.یکباره و ناگهانی از جا بلند شدم که بیش از آن در گیربیمها و تردید هایم نمانم.بسم الله گفتم و در حالیکه زیر نگاه های مردد ومضطرب حاضرین از خانه خارج میشدم زیر لب معوذتین و آیت الکرسی را زمزمه کردم.پایم را توی کوچه گذاشتم و آنگاه که صدای بسته شدن درب بلند شدتوگوئی بطرزی بیرحمانه رشته اتصال مرا با یک پشتیبان بسیار قوی قطع کردند و بطرز دهشتباری تنها و بی دفاع شدم.مثل خرگوش ضعیف و کوچکی بودم که توی بیشه ای پر از شیر و پلنگ تنها مانده .یک لحظه خواستم کلید به در بیاندازم و دوباره وارد آن محل امن شوم ولی فکرش را که کردم دیدم نمیشود.تنها راهی که جلوی پای من قرار داشت رفتن به سمت مهدیه و انجام ماموریتی بود که خودم داوطلبانه قبولش کرده بودم.در آن اوضاع خطیر حتی اگر لازم بود داخل آتش شوم باید انجامش میدادم که عزیزانم ایمن بمانند و گزندی به آنان نرسد.جان پدر از جان خودم هم برایم شیرین تر بود .اگر من شناسنامه را نمیآوردم وشریعت مجبور به خروج از خانه میشد .احتمال دستگیری او و به خطر افتادن جان پدر وجودداشت.دفعه قبل که باخاله بیرون زدیم ترسی توی دلم نبود ولی حالا...اصلاً فکر نمیکردم بدون وجود خاله فوزیه تااین حد احساس تنهائی کنم .همانجا کنار درب خانه کلنجاری دیگر با خودم رفتم:- فرض کن حالا هم خاله با توست .مگر عراقیها از اومیترسندکه بودنش دلت را قرص میکند؟شهر دردستشان است و هر کاری که بخواهند میتوانند انجام دهند .درضمن چرا هی فراموش میکنی که از همان روز اول خودت و خانواده ات را بدست خدا سپرده ای؟چرا بااینکه ایمان داری قدرت خدابرتر از هر نیروئیست باز هم مقهور نمایش قدرت این انسانهای حقیر میشوی؟آیا هنوز باور نداری که این چکمه پوشها در مقابل قدرتی که پشیبان توست هیچ نیستند و اگر صبر و توکل پیشه سازی نتیجه کار آ نی خواهد شد که مصلحتت درآنست؟هنگامیکه حس کردم دیگر بر خود مسلط شده ، جرات کافی بدست آورده ام و میتوانم از خانه فاصله بگیرم ،قدم ازقدم برداشته و براه افتادم. #########################　تصمیم گرفتم از مسیری بروم که بتوانم سری هم به خانه خودمان بزنم .درست بود که راهم کمی دور میشد ولی ارزشش را داشت .لااقل دلم آرام میگرفت که خانه ام امن و امان است یا...به این فکر خودم خنده ام گرفت .چه دلیلی وجود داشت که خانه من از شرشان ایمن مانده باشد؟ تا به سر کوچه خودمان برسم شاهد غارت و چپاول خانه ها و مغازه های بسیاری بودم.عراقیها با خیال راحت کامیونها را جلوی منازل پارک کرده بودند و بدقت اثاثیه ارزشمند را گلچین کرده و داخلشان میچیدند و حتی مواظب بودند که خط رویشان نیفتد!نرسیده به ورودی کوچه خودمان باشنیدن صداهائی توقف کردم .گویا آنجا هم برنامه غارتگری برقرار بود.ابتدا خواستم راهم را بکشم وپی کارم بروم ولی نتوانستم .گرچه میدانستم دیدن منظره ای که انتظارش راداشتم ناخوشایند است ولی کنجکاوی باعث شد از کنار دیوار به داخل کوچه سرک بکشم. درب خانه ما و همسایه روبرویمان چهار طاق باز بود و اثاثیه هردو خانه راتوی کوچه پخش و پلا کرده بودند.استیشن حسین هم هنوز آنجا بود و بنظر میرسید دست نخورده و سالم است. چند سرباز،اسلحه بردوش مشغول کاوش درمیان اسباب و اثاثیه من بودند .کامیونی آنجا وجودنداشت .معلوم بود که دم کلفتهایشان قبلا اجناس دندان گیر و بزرگ را سوا کرده و برده اندو حالا این سربازانِ کاسه لیس دارند میگردند که شاید در تتمه اثاثیه چیز ارزشمندی برای دزدیدن پیدا کنند و از این نمد مفت و مجانی کلاهی برای خودشان بدوزند.بیشتر که دقت کردم متوجه شدم در گوشه ای چند تکه اسباب کنارهم چیده شده است .فاصله زیاد بود و تشخیص ماهیت کل آن اثاثیه برایم مقدور نبود،فقط سرویس قابلمه 6 پارچه خارجی اصلی را که بتازگی از بازار چینی فروشها خریده بودم و خیلی هم به آن علاقه داشتم توانستم تشخیص دهم.سرویس گرانقیمت و مرغوبی که هیچوقت دلم نیامده بود از آن استفاده کنم حالا داشت نصیب آن نکبتهای ریقماسی میشد.دربهای استیل براقشان زیر نور آفتاب چه تلالوئی داشت!در خیالم تجسم کردم که یکی از سربازها سرویس را بااعتخار به زن چاق و سیاهش تقدیم میکند و میگوید که آنرا از دشمن غنیمت گرفته است و زن در کمال خوشحالی و مسرت در حالیکه قرو قمیش میآیدغذای خوشمزه ای توی بزرگترین قابلمه میپزد و به بچه های کور و کچل و گری گوریش میگوید:بخورید.ببینید غذا توی قابلمه غنیمتی چقدر خوشمزه است!...وبچه ها غذا را با اشتها میخورند و از پدرشان میپرسند : بابا ،وقتی این قابلمه را آوردی ایرانیهای بدجنس را هم کشتی؟و سربازبعثی بادی به غبغب میاندازد و جواب میدهد:بع...له که کشتم ...دشمن را باید کشت .شما هم خوب بخورید تا بزرگ و قوی شوید و بتوانید هرچه بیشتر از آنها بکشید ... وسپس همه با هم کر و کر میخندند!این داستانک حرص آور،مسخره و بی مزه که توی ذهن عصبی من سرهم شد در نظرم آن سربازها را خیلی منفور تر کرد در حدی که از آنها عقم گرفت.تاآن لحظه آنقدر که مشغول نگاه کردن اثاثیه و حرکات سربازها بودم متوجه نشده بودم استیشن حسین چندان هم سالم نیست.دقیق که استیشن رانگاه کردم متوجه شدم شیشه عقب ندارد!احتمالاً عمداً شیشه را خرد کرده بودند. دلیلش هم این بود که حسین عکسی از امام خمینی را پشت شیشه چسبانده بود و بعثی ها عقده شان را با شکستن شیشه خالی کرده بودند. ار ته دل لعنتی نثار آنها کردم و زیر لب گفتم:- انشاالله که سربازهای امام سربرسند و دمار از روزگارتان در بیاورند.کاردم میزدی خونم در نمی آمد.جلوی چشمانم داشتند زندگیم را به تاراج میبردند.وقتیکه بخودم آمدمتوجه شدم طوری دندانهایم راروی هم فشرده ام که فکم درد گرفته است .پاهایم قدرت حرکتشان را از دست داده بودند .کنار دیوار ایستادم و کاملا به آن تکیه دادم که زمین نخورم :- خدایا نمیشود یک جوری جان مرابگیری که آب از آب تکان نخورد ؟طوری که بچه هایم بی سر پرست نشوند و پدر مادرم هم غصه نخورند؟و مجدداً به سرزنش خودم پرداختم:- این چه خزعبلاتیست که میبافی صدیقه...مگر چنین جیزی میشود؟و سپس بر خود نهیب زدم که:_میخواهی میدان را خالی کنی و دنبال بهانه میگردی؟ تا زنده ای و نفس میکشی باید بجنگی و از حق خودت دفاع کنی.درست نمیدانم چه بزرگی گفته بود:دنیا بهشت گناهکاران و زندان مومنین است .ولی هر کسی که بوده خوب دنیا را شناخته است.خب... چکاری ازمن بر میآید؟اصلا وجود من در میانه این جنگ چه حکمتی دارد؟باور کنید به مکالمه ی که در درون با خود داشتم خنده ام گرفته بود .فکر کردم دارم دیوانه میشوم .چند بار با مشت به شقیقه ام کوبیدم تا بتوانم برخود مسلط گردم .دوباره از لبه دیوار سرک کشیدم به درون کوچه و بر عذاب روحی خودم افزودم .وقتی یاد و خاطره آن روزهائی که تک تک وسایل منزل را با شور و اشتیاق فراوان و صرفه جوئی در مخارج منزل خریده بودم جلوی چشمانم مجسم میکردم خیلی دلم میسوخت .اما بیکباره آبی سرد بر آتش درونم ریخته شد و خاموشش کرد.بیاد آیه 64 از سوره مبارکه عنکبوت افتادم که بازیچه بودن این دنیارا به مردم گوشزد میکند:وماهذهالحیوه الدنیا والالهوولعب و ان الدارالآخره لهی الحیوان لوکانوا یعلمون.این زندگانی چندروزه فسوس و بازیچه ای بیش نیست و زندگانی حقیقی اگر مردم بدانند درعالم آخرت است.یادآوری آیه مذکور که از آیات مورد علاقه ام است آرامش بزرگ و زیبائی بمن بخشیدوهنگامی که صحنه های در خون غلطیدن شهدا را بیاد آوردم شدیدا از خودم خجالت کشیدم:- این چند تا قابلمه و کاسه بشقاب یا کمد و فرش و یخچال در مقابل خون پاک آن جوانان رشید بسیار ناچیزاست و اصلاً نمیشود بحسابشان آورد.هزاران انسان در این نبرد نابرابر تنها سرمایه پرارزش یک بشر رادکه جانش است در طبق اخلاص نهاده و فدای وطن عزیزشان نموده اند ولی من دارم ازغصه چند تکه اثاث بی ارزش توی سرخودم میزنم.واقعا باید خجالت بکشم .مگر نه اینکه در کشورجنگ است و من و خانواده ام نیز از مردم این مملکتیم؟ مگر میشود در میانه آتش باشی و از حرارتش ایمن بمانی؟حال که لطف خداوند شامل حالم شده وبجای جان جگر گوشگان وعزیزانم،مال دنیا را ازکف میدهم باید سر بر آستانش بسایم و شکر کنم نه اینکه در کمال ناسپاسی گله گذاری و ابراز نارضایتی کنم.دوباره قلبم قوتی تازه گرفت و توان از کف داده بمن باز گشت.یا علی گفتم ،چندصلوات فرستادم وطبق عادت همیشگی ضمن زمزمه معوذتین و بدون توجه و اعتنا به غارتگران مسیرم را بسمت مسجد مهدیه ادامه دادم.همانطور که از حسین و دائی شنیده بودم مقر اصلی عراقیها فعلا در ساختمان مرزبانی واقع در مقابل مهدیه قرار داشت و خوشبختانه در آن ساعت از روز کسی داخل مسجد نبود. ابتدا کنار درب ورودی مکث کوتاهی کردم وهنگامیکه مطمئن شدم کسی حواسش به من نیست وارد شدم و یکراست بسراغ قسمتی رفتم که کمدشریعت در آنجا قرار داشت .درب کمد شکسته شده بود ولی چند جلد کتاب مذهبی ،یک جلد قرآن مجید و عبای قهوه ای مچاله شده ای در آن بچشم میخورد .با دادن این احتمال که عبا،عبای اوست دست در جیبش کردم و خوشبختانه شناسنامه را بیرون آوردم.باور نمیکردم به این راحتی ماموریتم را به اتمام رسانده باشم.از خوشحالی در پوستم جا نمیشدم.خواستم گشتی در قسمتهای دیگر مسجد بزنم ولی ترجیح دادم از این کار چشمپوشی کنم .با خود گفتم:- بازیگوشی را کنار بگذار...حالا که خدا کمک کرده و بی دردسر به هدفت رسیده ای برگرد ووقتت را بیش از این درمحلی چنین پر خطر تلف نکن .بااین فکر قصد خروج از مسجد را کردم که ناگهان صدای ترمز گوشخراش کامیونی از بیرون بگوش رسید و پشت بند ش صدای فریادها یی بزبان عربی و باز شدن درب کامیون و ضربات پوتین بر آسفالت هولم کرد و دنبال محلی برای اختفا گشتم.چشمم به پرده مخمل حائل مابین قسمت زنانه و مردانه مسجد افتاد وپشت آن را بهترین محل برای پنهان شدن یافتم .خودم را به محل امن رساندم.قلبم تند و تند میزد و یکسره زیر لب و با صدائی که خودم هم بزحمت آنرا میشنیدم به خواندن آیت الکرسی مشغول شدم.ازته دل خدارا التماس کردم که اجازه ندهد عراقیها متوجه من شوند .صدا ها نزدیک و نزدیکتر میشد و عاقبت صاحبان صدا را دیدم که از هشتی واردمسجد شدند.در جائی که ایستاده بودم دید کاملی بر محیط داشتم و قادر بودم همه چیز را بدون آنکه دیده شوم مشاهده کنم.افسر دیلاق بد ترکیبی که در جاده گیلانغرب با ستون نظامیش سد راه مردم شده بودداخل شد،درحالیکه همان استوار شکم گنده هم همراهیش میکرد.چند سرباز سلاح بر دوش و شش جوان کتک خورده و حال ندار که دستهایشان رابیرحمانه با سیم هایی محکم بسته بودنددوان دوان از آنها پیشی گرفته و وارد شدند.سرباز ها اسرارا هل داده،وسط مسجد بزمینشان انداختند.از حالات چهره آن جوانان پیدا بود که رنج و شکنجه بسیار دیده اندو حالا هم فشار سیمی که دستان آنها را محکم بهم بسته و خون آلود کرده سخت آزارشان میدهد .صورت دونفر از آنها که ریش زیادی داشتند کبود و ورم کرده بود.گویا مدت زمان بیشتری از بعثیون آزار و اذیت دیده بودند چون بیحالتر از بقیه بنظر میرسیدند.همگی بزحمت روی پاهایشان ایستاده بودند و این نشان میداد که تشنه و گرسنه اند و رمقی در بدنهایشان باقی نمانده است.اسرا را به زوراسلحه از جا بلند کرده و روی زانوهایشان گیر دادند.حالا دیگر صورتشان بطرف من بود و میتوانستم ببینمشان پیش از آنکه تصمیم بگیرم با دقت بیشتری به شناسائی آنها بپردازم ترجیح دادم موقعیت خودرا بسنجم.میخواستم ببینم که آیا اگرعراقیها بخواهند مدت زیادی آنجا ماندگار باشندراهی برای برون رفت من از آن مخمصه وجوددارد یانه؟از وجود درب قسمت زنانه که بسمت خیابان کناری مسجد باز میشود مطلع بودم چون یکی دوسال بود به مهدیه رفت و آمد داشتم و در جلسات هفتگی خواهران بطور مرتب حاضر میشدم.الآن موقعش بود که بررسی کنم و ببینم درب مزبور باز هست یانه .امیدوار بودم که قفل نباشدو...خوشبختانه قفل نبود.فاصله ام با آن درب در حد سه چهارمتر بود اما ترجیح دادم کمی صبر کنم و ببینم سرنوشت آن جوانان بیگناه چه میشود.با چنان خشونتی با آنها رفتار میشد که بلا نسبت آن جوانها انگار طرفشان حیوان بود نه انسان.حدود ده متر با محل اختفای من فاصله داشتند و فکر میکردم اگر آشنا باشند میتوانم بشناسمشان .نفراول از سمت راست که صورتی متورم و کبودداشت بنظر میآمد مورد ضرب و شتم شدیدی قرار داشته و شاید هم با صورت بزمین خورده و بعلت بسته بودن دستانش نتوانسته مانع ازآسیب دیدن خود بشود.در قسمت گونه چپ اوخونمردگی همراه با تورم شدیدوجودداشت.ورم آن ناحیه از صورتش بقدری زیاد بود که بجای چشم فقط خط باریک سرخ پرخونی د یده میشد.بهرحال نمیشناختمش. درچهره بقیه هم دقت کردم وآنها رانیز در نگاه اول نشناختم. گرچه ازآن فاصله و با وجود چهره های دگرگون شده اسرا شناسائیشان بسادگی ممکن نبود.این را هم باید بگویم که من اصولا افراد زیادی را نمیشناختم و همیشه سرم به کار خودم بود.در حقیقت بجز خانواده و همسایگانم با کس دیگری در ارتباط نبودم.آن پنج جوان دیگر هم یک جورهائی یا سر و صورتشان زخم و زیلی بود ویا لب و لوچه شان پاره و زخمی .از بینی یکیشان هنوز داشت قطره قطره خون میچکید ،طوری که جوی باریکی بوجود آورده بود و درست از زیر چانه بروی پیراهنش میریخت.بنده خدا تا آنجا که میتوانست سعی داشت سرش را بالا بگیرد که شاید خون را بند بیاورد یا لااقل از شدت ریزشش بکاهد.همانطور که غرق تماشای آن صحنه فجیع و تاسفبار بودم مردی دستار برسر و تر و فرز،با کلاشنیکوف قنداق تاشوئی بردوش وارد مسجد شد و مقابل افسر عراقی پاجسباند.ظاهرش نشان میداد که ازقماش همان جاش های خودفروش است ...همینکه افسر بعثی بنام صدایش زد و (احمد) خطابش نمود تنفر سراسر وجودم را گرفت.آرزو کردم ایکاش اسلحه ای داشتم و از همانجا به مغزش شلیک میکردم و آن ملعون رابه سزای اعمال ننگینش میرساندم .باور کنید اگر اسلحه ای در دستم بود قید همه چیز را میزدم و اورا میکشتم چون مطمئن بودم اگر هم مرا میکشتند بی ثمر نبود،لااقل عده زیادی از جوانان هموطنم را نجات داده بودم.احمد در حالیکه لبخند شیطنت آمیزی بر لب داشت تعدادی کارت شناسائی از جیبش خارج ساخت و به افسر بعثی تقدیم نمود.افسر بدقت عکس روی کارتها را با چهره اسرا تطبیق داد و سپس با اشاره اش سربازها دونفر را از بقیه جدا کردند . افسر ناگهان منفجر شد،بنای داد و بیداد را گذاشت و به آن دو حمله ور شد .دهانش کف کرده بودو پشت سر هم چیز هائی بزبان عربی غلیظ میگفت که برای من نامفهوم بود.آن دو جوان نگونبخت نقش زمین شده بودند و با پیچ و تاب دادن خودشان روی زمین نومیدانه سعی میکردند آسیب کمتری متوجهشان شود و لااقل سرو شکمشان را ازگزند نوک سفت و محکم پوتین مصون نگاه دارند.از میان کلمات پی در پیِ افسر فقط یک کلمه را متوجه میشدم:( حرس خمینی ).آن دو جوان از شدت درد بخود میپیچیدند اما دم بر نمیآوردند .حتی با چشمان خودم دیدم که بر اثر ضربات پوتین افسر از دهان یکیشان دندان شکسته ای با مقداری خون بیرون ریخت و ناله ای کوتاه از حلقومش خارج گشت:- یا...حسین.گریه ام گرفته بودو پهنای صورتم خیس اشک بود .باتمام وجود درد و رنج آن جوان مظلوم را احساس میکردم و از صمیم قلب حاضر بودم اگر بشود جای او باشم و تمام آن ضربات هولناک را تحمل کنم .کتک زدنهای افسر که خاتمه یافت بدستور او یکی از سربازها آن دو را که معلوم بود از بچه های سپاه هستند و احتمالا مجازات سختی در انتظارشان است به آبدارخانه مسجد منتقل کرد.پس از رفتن آنان کلماتی مابین احمد و افسر دیلاق- با کمک استوار چاق که نقش دیلماج را مابینشان ایفا میکرد- رد و بدل شد که بدلیل سکوت نسبی محیط و شمرده شمرده ادا شدن کلمات چیزهائی از آن فهمیدم ودلم لرزید.افسرازاعدام وتیرباران صحبت میکردواحمدهم با همان لبخند شیطنت بارمتملقانه سر میجنباند و تائیدش میکرد.با دستور افسر چهار اسیر باقیمانده را حرکت داده و در جائی نشاند ند که فقط دو سه متر با محل اختفای من فاصله داشت.بقدری به سربازهای بعثی و اسرایشان نزدیک بودم که حتی میتوانستم تعداد دم و باز دمهایشان را بشمرم و شاید اگر آن سربازها پس از چند ثانیه مجددابه نزد فرماندهشان باز نمیگشتند بواسطه هول شدن و حرکات غیر ارادی که از من سر میزد لو میرفتم.بهرحال لطف خدا مثل همیشه شامل حالم شد و بابیشتر شدن فاصله سربازها کمی بر خودمسلط شدم.درحین اینکه احمد،افسرواستوارمشغول ردوبدل کردن جملاتی بودند.کمی بیشتردرچهره آن چهارنفراسیر دقیق شدم .فکرکردم یکیشان راشناخته ام،ولی نمیدانستم کجا او را دیده ام.کمی که به مغزم فشار آوردم فهمیدم....وی را چندین بار دم در واحد خواهران سپاه هنگام سر زدن به مادر زنش دیده بودم . ماد ر زن اوخانم شکوه منش بود.اسمش را نمیدانستم ولی میدانستم که حدود یکماه و نیم قبل با دختر خانم شکوه منش ازدواج کرده وازپرسنل افتخاری سپاه میباشد.جای خوشحالی داشت که احمد نتوانسته بود شناسائیش کند.دیگر درنگ جایز نبود و باید خودم را به خانه میرساندم.پاورچین بطرف در پشتی قسمت زنانه که یگانه امیدم بود حرکت کردم و فالگوش ایستادم تا مطمئن شوم کسی پشت در نیست.تیز تر گوش سپردم،ابتدا هیچ صدائی که حاکی از وجود کسی باشد بگوشم نخورد اماقانع نشدم و چون حسم بمن میگفت حتما کسی بایدآن پشت باشد.متمرکز تر گوش به صداها سپردم.بله...صدای پاهائی که گهگاه روی زمین کشیده میشد.صدای خوردن بد نه اسلحه به جیب خشاب و فانوسقه.این صداها ضعیف بودند و با صداهای دیگری که از بیرون میآمد ترکیب میشدند.تصور کردم که شاید چند نظامی در حال عبور بوده اند و حالا دیگر رفته اند .برای مطمئن شدن باید مدت زمان بیشتری استراق سمع میکردم.ترجیح دادم اول به جای قبلیم در پشت پرده باز گردم و ببینم آنجا چه خبر است...هنوز آنجا بودند.افسر و احمد با دیلماجی استوار چاق گرم مکالمه بودندو انگار حالا حالاها نمیخواستند بروند.اسرا نشسته بودندونگاهشان به زمین چسبیده بود .نفهمیدم برسر آن دو سپاهی که که از بقیه جدایشان کردند و به آبدارخانه مسجد منتقل شدند چه آمد آخرصدائی ازآن سمت نمیآمد .دل توی دلم نبود .انگار حبس شده بودم.تنها امیدم این بود که در مورد در پشتی اشتباه کرده باشم و آنجا کسی نباشد. به همین امیددر حالیکه با نوک پا قدم بر میداشتم باز هم به آنجابرگشته و گوش ایستادم.شکم در کمال تاسف به یقین مبدل شد چون بوضوح صدای مکالمه دو نفر را شنیدم .بزبان کردی خانقینی که برایم قابل فهم بود حرف میزدند .دنبال روزنه ای روی درب گشتم و عاقبت پیداکردم.کنار قفل درب سوراخی وجودداشت که گویا جای یک پیچ بود .ریز بود ولی نه آنقدرهاکه نشود چشم رویش گذاشت و بیرون را دید .دو نفری که مشغول مکالمه بودند حدودا نیم متر با در فاصله داشتند.کمی آنسوتر ،کنار پیاده رونیزیک سرباز دیگر پشت به همقطارانش روبه خیابان ایستاده بود و سیگار دود میکرد. تصمیم گرفتم در فرصتی که دارم - با وجود خطرات- به حرفهای آن دوسرباز گوش بسپرم ،شاید اطلاعات ارزشمندی بدست بیاورم .زبان مردم خانقین هم مانند زبان مردم قصر شیرین کردی کلهری است و کاملا متوجه صحبتهایشان میشدم.اولی میگفت که تا چند روز دیگر جابجائی میخورندوتیپ جدیدی جایگزین آنها خواهد شد. دومی به حال مردم قصر تاسف میخورد وباانزجاراز بعثی های دو آتشه ای که فرماندهان آن تیپ بودند حرف میزدو معتقد بود که به مردم رحم نخواهند کرد و به سربازانشان که جملگی عرب هستند اجازه خواهند داد که نهایت اذیت و آزار را نسبت به مردم روا بدارند.مخم تیر کشید و عرق سردی بر پیشانیم نشست .وقتیکه خود سربازان عراقی از بیرحمی و شقاوت کسانی که قرار بود جایگزینشان شوند سخن میگفتند حتما اوضاع بدی در پیش بود . توی دل با خودم گفتم:- خداوندا دیگر قرار است چه بلائی برسر این مردم مظلوم و نگون بخت بیاید؟مگردیگر توانی در جانهایمان مانده است که بتوانیم شقاوتی بیش از آنچه که برسرمان آمده را متحمل شویم؟اگر بقول این دو نفر،عربهای متعصب و صدام پرست وارد شهر شوندتکلیفمان چه خواهد شد؟اگر بخواهند بیش از این به جان و مال مردم تعرض کنند و یا چشم ناپاک به ناموس مردم داشته باشند واقعا چاره ای بجز مبارزه جدی تا مرز شهادت برای مردم باقی نمیماند.اگر شهر بدست چنین افرادی می افتاد همگی باید خودرا برای مرگی سرخ و پر افتخار آماده میکردیم.مزه دهانم مثل زهر مارتلخ شد .مانند همیشه یک ضعف مفرط بر بدنم مستولی گشت و درد عجیبی توی دلم افتاد.اگر دست به دیوار نمیگرفتم عنقریب زانوانم تا میشد.بزحمت خودم را سرپا گیر دادم چون میدانستم آنجا جای ضعف نشان دادن نیست واگر کم بیاورم کارم تمام است.به پشت پرده حائل برگشتم.انگار گفتگوی احمد با افسر بعثی تمامی نداشت .چقدرهم باحرارت و پرانرژی باهم صحبت میکردندو افسر با چه لذتی از سیگارش کام میگرفت و دود غلیظش را در هوا رها میکرد.خیلی خوش خوشانشان بود .انگار دنیا را برایشان قباله زده بودند.افسر پاکت سیگارش رابه نشانه تعارف بطرف احمدگرفت و او هم یک نخ برداشت و گیراند.استوار چاق با حسرت به پک زدنهای احمد خیره شده بود.احتمالاًسیگاری که آن دو داشتندمیکشیدند از نوع مرغوب و گرانقیمتی بود که دروسع استوار با آن مواجب کمش نبود .معطلی من در مسجد زیادی داشت طول میکشید حتما حالا خانواده ام توی خانه خیلی دلواپسم شده بودند .منهم اگر جای آنها بودم دلواپس که سهل است ،از نگرانی قالب تهی میکردم.برای چندمین مرتبه پاورچین به طرف درب قسمت زنانه رفتم و از روزنه آنسورا نگاه کردم. از دوتا سربازی که آن خبر های بد را از دهانشان شنیده بودم اثری نبود ولی نفر سوم داشت کنار جدول پیاده رو قدم میزد و روی قنداق اسلحه اش ضرب میگرفت.صدای کسی از سمت چپ بلند شد و او را متوجه خود کرد .گویا داشتندصدایش میزدندچون سرباز سوم هم دویدورفت. حالا دیگر کسی آنجا نبود.چشم از سوراخ برداشتم و خودم را آماده رفتن کردم. میتوانستم در را باز کنم وبیرون بروم ولی مشکل اینجا بود که کل دانسته های من از محیط بیرون محدود میشد به اطلاعاتی که از طریق همان روزنه کوچک درب و میدان دید کوچک وبسته اش در اختیارم گذاشته شده بود ودرواقع نمیدانستم چند متر آنسوترهم آیا کسی هست یا نه .تصمیم گرفتم برای آخرین بار سری به سالن مسجد بزنم و ببینم نظامیان عراقی هنوز آنجاهستند یانه. اگر بودندکه چاره ای برایم باقی نمیماند،دل به دریا میزدم و ازدرب قسمت زنانه خارج میشدم و اگر نبودند که فبهاالمراد،از همان دری که داخل شده بودم و کاملا باز بود و میدان دید وسیعی هم داشت با خیال راحت خارج میشدم.برای رها شدن از ضعفی که دقایقی پیش بر من مستولی گشته بود به دیوار کنار درب تکیه دادم، بسم اللهی گفتم و چهار قل را یکضرب و یک نفس خواندم .مثل همیشه آیات معجزه کردند و و نه تنها قدرت به تنم بازگشت و از کم جانی زانوانم اثری باقی نماند بلکه حس خوبی پیدا کردم. با خود گفتم:- این بار آخر است که میروم طرف سالن مسجد . انشاالله که دیگر به اینجا بازنگردم و اگر هم برگردم وبیرون بروم بسلامت خارج شوم وبی دردسر به خانه برسم.نفسی عمیق کشیدم و محتاطانه با نوک پا خودم را به پشت پرده رساندم . از گوشه پرده که آنور را نگاه کردم شادی و سروری زاید الوصف مرا در برگرفت چون اثری از عراقیها و احمد و اسرایشان نبود.دقیقتر گوشه و کناررا پائیدم و با حبس نفس در سینه سعی کردم که بهتر و بیشتر صداهای محیط اطراف را بشنوم.نه...هیچکس نبود و هیچ صدائی هم بگوش نمیرسیدواین موضوع مایه خوشحالی بود .باخودم گفتم:- ببین صدیقه... فاصله زمانی مابین آن غم شدید و کشنده که توانت را گرفته بود با این شادی بزرگ که اینچنین سرخوشت کرده است لحظاتی بیش نبوده .باور کن هیچکدامشان حقیقی نیستند چون فاقد پایداری و اصالتند .انسان باید سعی کندبازیچه موقعیتهای گذرا قرار نگیرد. نه در نگرانیها خود را ببازد و نه در شادیها از خود بیخود شود زیرا که در هردو صورت خودش را و بالطبع خدای خودش را فراموش میکندویا کوچک می انگارد ودرنتیجه ازعظمت اراده خداوندکه همانا حقیقت اصیل است غافل میشود.فوق العاده تشنه بودم . گلویم خشک خشک بود.انگار دیواره گلویم رااز چیزی زمخت مثل پوسته درخت خرماساخته بودند.حتی یک قطره بزاق در محیط دهانم تولید نمیشد .لبها و زبانم نیز کاملا خشک بودند:- قربانت بروم زینب جان...چه کشیدی توی صحرای کربلا.؟درکمال جرات پرده را کنار زدم و اینبارقدرت حواس پنجگانه ام را به قوه سامعه ام دادم ومحتاطانه یک پایم را آنطرف پرده گذاشتم .سکوت مطلق بر فضای مسجد حکمفرمابود و این سکوت دلچسب باعث شد که اعتماد بنفس بیشتری پیداکنم و بر دل و جراتم افزوده شود...کل بدنم را به آن سوی پرده منتقل کردم و ده دوازده قدم را چسبیده به دیوار طی کردم.حال به جائی رسیده بودم که میتوانستم از درب بزرگ و باز مهدیه ،خیابان و میدان را کاملاً مشاهده کنم .کامیون چادر داری آن روبرو ،کنار خیابان پارک شده بود.افسردیلاق جلوی کامیون سوار بود ولی اثری از احمد به چشم نمیخورد.سربازها آخرین نفر از اسرا رابا خشونت سوار پشت کامیون کرده و خودشان هم بالارفتند . کامیون دود غلیظ و سیاهی کرد و بحرکت درآمد.چند ثانیه دیگر صبر کردم تاخیابان کاملا خلوت شد.در آن ثانیه هاباز هم به آن دو پاسداری که از بقیه جدایشان کرده بودنداندیشیدم.آیا سوار کامیون بودند یاآنهارا برده بودندجائی دیگر که تیربارانشان کنند؟میدانستم که هرگز به حقیقت این جریان پی نمیبرم و این برای من غمی بود که بر دیگر غصه های آن ایام من اضافه میشد.ساعت روی دیوار مسجد یک و دوازده دقیقه را نشان میداد.مردی در حاشیه میدان پیدایش شد که ظاهرا دیوانه بنظر میرسید .نی بلندی در دست داشت ودوان دوان آنرا به جدولهای کناره میدان میکوبید و میشمرد: یک،دو،سه،چهار... موقعیتی مناسب تر ازاین ممکن نبود دست بدهد.درنگ جایز نبود. با عجله از مسجد خارج شدم و نفس راحتیَ کشیدم .سه سرباز از پیچ خیابان منتهی به سینما شیرین و بازار چینی فروشان پیدایشان شد.چادرم رابطور کامل روی صورتم کشیده و برسرعت گامهایم افزودم. سربازهاازعرض خیابان عبور کرده و خودشان را توی پیاده رو سمت چپ انداختند و من برعکس،از عرض خیابان گذشتم و وخودم را به پیاده رو سمت راست رساندم.وقتی که سربازها به موازات من رسیدندچیزهائی بزبان کردی خیلی غلیظ و با لهجه ای که برایم ناآشنا بود به صدای بلند گفتند .من از حرفهایشان هیچ نفهمیدم .آنها باتفاق خندیدند و من بقدری سریع رفتم و دور شدم که صدای قهقهه شان در سکوت خیابان مَحو گشت.باید هرچه سریعتر به خانه میرسیدم و آنچه را که شنیده بودم برای پدر وشریعت باز گو میکردم.خبرآمدن نیروهای جدید عراقی کل ذهنم را اشغال کرده بود و بدجور داشت اذیتم میکرد.این مسئله ،بسیار مهم و حیاتی بود . موجودیت معنوی ومادی ما مردم شهر باصطلاح روی هوا بود.تاآن روز و آن ساعت بااینکه همین نیروهای حاضر در شهر هم با وجود اکثریت همزبانی که مابینشان وجودداشت برخورد و رفتار مناسب و انسانی با مردم نداشتندولی لااقل خوبیشان این بود که سیستماتیک عمل میکردند و ضمن اینکه خودراتاحدودی به قوانین نظامی ملزم میدانستند،تنها دنبال افراد نظامی و اداری و سیاسی یا جوانانی میگشتند که از ناحیه آنها احساس خطر مینمودند.آنها کاری با افراد مسن،زنان و کودکان نداشتند ولی اینهائی که داشتند جایگزین میشدند بقول آن دوسربازپای بند اصول اخلاقی نبودند و ارتکاب هرگونه جنایتی از آنان بعید نبود. احتمالا از زمره اعراب متعصب و جاهلی بودند که عجم را با لفظ (مجوس) خطاب میکنند و ایرانیهاراموجوداتی بی ارزش و لایق تحقیر و توهین تصور مینمایند. این افکار داشت مانند موریانه مخم را میخورد و از درون پوکش میکرد. ووای از عطش ...وای از تشنگی که داشت مرا میکشت!فکرمیکردم آنقدرتشنه ام که اگر به خانه برسم آنقدر از آب گرم و بدبوی الوند مینوشم که میترکم!!وارد کوچه قصریها که شدم از دور چشمم به یک سرباز خودی افتاد و دهانم از تعجب باز ماند:- اواینجا چکارمیکند؟یعنی نیروهای کمکی رسیده اند ؟سرباز سرآسیمه و هراسان و خاک آلود ،پشت سر دختر بچه لاغر زردنبوی هفت هشت ساله ای میدوید .گویا دخترک داشت راه را به سرباز نشان میداد.ازلباسش پیدابود که از سربازان ارتش است و احتمالا موقع عقب نشینی جامانده است :- فقط خدامیداند که این بنده خدا تا حالا کجا بوده و چگونه سر کرده است.اسلحه اش را هنوز غیرتمندانه حفظ کرده بود و هنگامی که به نزدیکی من رسیدند تازه فهمیدم چه اندازه رنجور و ضعیف است .احتمالا کل این روزهای اخیررا لب به غذا نزده بود چون چشمانش چال رفته و و زیرش سیاهی افتاده بود.از او پرسیدم:- برادر کجامیروی؟مگر خبر نداری شهر پراست از عراقیها؟ایستادوبارقه ای ضعیف از شادی در چشمانش درخشید.پشت به دیوارداد ودر حالیکه نفس نفس میزد جواب داد:- ممنون همشیره ،ولی نترس .منطقه امن است لشگر خراسان توی راه است و بزودی میرسد.نمیخواستم و دلم نمیآمد نومیدش کنم .اگر نومید میشد انرژیش را از دست میدادو وممکن بود دست از تلاش بر دارد.انگار از عمق فاجعه بی خبربود و نمیدانست تا فرسنگها دورتر خبری از نیروهای خودمان نیست. یک آن فکر کردم شاید او از چیزهائی خبرداردکه من از آنها بیخبرم پس برای اطمینان پرسیدم:- تو این خبر را ازچه کسی وچه وقت شنیده ای؟نیروهای لشگر خراسان الآن کجاهستند؟- توی راهند . ولی نمیدانم کجاهستند.خیالتان راحت باشد ،زود تر آنچه که فکرش را بکنید میرسند.نه....خبر جدیدی نبود که او بداند و من از آن بی اطلاع باشم.همان وعده و خیالی که روز های بسیار مردم شهرمرا فریب داد و باعث شد غافلگیر شوند،در محاصره عراقیها قرار بگیرند و به اسارت بیفتند حالا به این سرباز سرگردان امید میدادکه خودرا ازمحاصره دشمن نجات دهد.نگاهی به دخترک انداختم و از سرباز پرسیدم:- این دختر بچه کجارا بلد است که دنبالش راه افتاده ای؟بعد روبه دختر کردم و پرسیدم:- اسمت چیست عزیزم؟- پریسا.- پریسا جان اورا میخواهی کجاببری؟...جائی را بلدی یا همینطوری...دختر که خیلی به خودش اطمینان داشت با لحنی محکم جواب داد:- خاله میدانم کجا ببرمش.عمویم در نصرآباد،پشت باغ حاتم باغچه دارد .او کمکش میکند و نجاتش میدهد.به او میگوید از کجا برود که به دوستانش برسد.خیالم راحت شد که دخترک حواسش جمع است و میداند دارد چکار میکند.دخترک بااشاره دست سرباز را به ادامه حرکت دعوت کرد .سرباز تکانی بخودش داد و براه افتاد.چند قدمی پشت سرشان رفتم و گفتم:- حالا عجله نکن برادر.لااقل بیا تورا به جای امنی ببرم که لباسهایت را عوض کنی و چیزی بخوری.هردو یشان توقف کردند و سرباز جواب دادد:- نه همشیره،عجله دارم باید زودتر خودم را به یگانم معرفی کنم .سربازبراهش ادامه دادولی دخترک همچنان ایستاده بودوبمن نگاه میکرد.به او نزدیک شدم،دستش را گرفتم،خم شدم وموهای زبر و خاک آلودش را نوازش کردم .سرباز هم توقف کرد.با لحنی محبت آمیزخطاب به دخترک گفتم:- دختر خوبم مراقب باش .این سرباز خسته و گرسنه است .حواسش نیست ولی تو حواست را جمع کن.سرباز این پا و آن پا میکرد و برای ادامه مسیر عجله داشت.عصبی شدم وبالحنی تحکم آمیز گفتم:-اینقدر عجله نکن پسر!...تو که جائی را بلد نیستی .بگذار این بچه را حالی کنم که چکار کند.و مجددا روبه دخترک کردم و ادامه دادم:- میبینی؟گفتم که حواسش نیست .جلوتر از او حرکت کن. چشمانت را باز کن و گوشهایت را تیز که به عراقیها برخورد نکنید. وگرنه او را میکشند . باشد عزیزم؟- چشم خاله .به خدا نمیگذارم عراقیها اورا ببینند.بوسیدمش.گونه اش مزه خاک میداد.دستش را رها کردم و او دویدورفت .در حالیکه سرباز عجول جلوترازاوبراه افتاده بود.حرصم بالا آمد و دادزدم:- خانه آباد...عجله ات برای چیست ؟ میخواهی زودترگرفتاربعثیهاشوی؟چرا پشت سر این بچه راه نمیروی و جلو میفتی؟سربازخجلتزده توقف کرد و اجازه داد دخترک پیش بیفتد و من تا هنگامیکه آندو از نظر ناپدید شدند ایستادم،آیت الکرسی خواندم ودعاکردم که بسلامت به مقصد برسند.یک غصه دیگر به انبوه غمها یم اضافه شده بود.میدانستم که این قبیل دلشوره های بی سر انجام هرگز مرارها نخواهند کردو حتی شاید تاآخر عمرم گرفتارشان باشم.اتفاقا اینطورهم شد .حتی حالاهم با وجود گذشت بیش از سی سال از آن روزها هنوزوقتی خاطراتم را مرور میکنم دلواپسی آن سرباز خسته وآن دو پاسدار رنج کشیده و کتک خورده که احمد خائن شناسائیشان کردرا باخود بهمراه دارم و میدانم که هرگز نخواهم فهمید سرنوشتشان چه شده و بنابر این هرگز خیالم بابت آنها راحت نخواهد شد.این قبیل موضوعات شاید برای خیلیها مهم نباشد ولی مانند باری سنگین بر دوش خاطرات گذشته ام سنگینی میکند.هرطورکه بودخودم را به خانه رساندم.آنقدر معطل کرده بودم که باید سریع قدم بر میداشتم و آنقدر سریع رفته بودم که نفسم داشت قطع میشد . تشنگی امانم را بریده بود و فضای داخل دهانم به حدی خشک بود که حس میکردم دیگر قادر نیستم زبان در دهان بچرخانم و حرف بزنم.سرم را کنار نرده های مشرف به کوچه نهاده،ایستادم که قدری نفسم سرجایش بیاید و ورودم باآن وضع به داخل خانه موجب شوکه شدن خانواده ام نگردد.انعکاس سایه ای سرخ رنگ مرا متوجه تکه پارچه ای کرد که به نرده های پنجره گره خورده بودو با وزش نسیم داغ ظهرتکان تکان میخورد.آیا این یکنوع علامتگذاری برای شناسائی خانه بود؟!آری ...این پارچه بی شک یک علامت مشخص کننده بود .هراسان شدم.هنوز خستگی راه را از تن خارج نکرده اضطرابی جدید گریبانم را گرفته بود .بسرعت پارچه را باز کرده و زیر چادرم قایم کردم.بطرف درب رفتم ولی قبل از آنکه کلید بیاندازم مکثی کردم .مرددبودم که آیا باید جریان پارچه قرمز را بازگو کنم یانه و نتیجه گرفتم که بازگونکردن این قضیه اصلا جایز نیست. مسئله مهم بود و نمیتوانستم پنهانکاری کنم .اوضاع امنیتی ساعت به ساعت داشت بغرنج تر میشد و باید با همفکری یکدیگربرای برون رفت از این مخمصه راه چاره ای پیدا میکردیم.یک خودفروش خائن خانه را علامتگذاری کرده بود و بزودی بعثیها سراغمان می آمدند......وضع بدبود...بدتر از بد...حتی بدتر از بدتر!فصل هشتم:آشفتگی مضاعف همانگونه که در طول جنگ هشت ساله منافقین و نیروهای خود فروخته بازوی قدرتمند ی برای دشمن بودند ،در قصرشیرین اشغال شده نیزعده ای قلیل از همان روز اول اشغال ،پرچم سفید روی با مها و سر در منازلشان نصب کرده و بدینوسیله همبستگی خودرا با دشمن اعلام نموده بودند.آنان با دادن اطلاعات استراتژیک ارزشمند به متخاصمین و خوش رقصیهائی دیگرنظیر همکاری و همراهی باارتش عراق درعملیاتهای تجسس و دستگیری جوانان انقلابی،افراد مذهبی،حزب الهی ها ،پاسداران انقلاب و و نیروهای پیرو خط امام کار کنترل اوضاع را برای دشمن راحت میکردند.علامتگذاری خانه ما با پارچه قرمزنیز کار آنها بود ویکی از همان خائنین با علامت گذاری خانه ای که ما در آن ساکن بودیم داشت به بعثیون که بزودی به گشت در محلات شهر مشغول میشدند میفهماند این خانه مشکوک است و باید هویت افرادساکن در آن بررسی گردد.وضعیت قصر بسیار بدتر از زمان گلوله باران بود.قبل از اشغال شهر ما با دشمنی طرف بودیم که مقابلمان جبهه گرفته بود و میدانستیم کیست و چکار میخواهد بکند،ولی در دوران اشغال نمیدانستیم ازکجاوچگونه میخواهند ضربه بزنند.عراقیها یکطرف قضیه بودند اما منافقین ،چریکهای فدائی،دمکرات و کومله و پیکار ...و هزار کوفت و زهر مار دیگر از نواحی مختلف و به طُرق متفاوت از هم قصدداشتند با خودنمائی ونوکری برای عراقیها یکجوری کنترل اوضاع را در دست بگیرند تا شاید بخیال خام خودشان بر شهر و مردمش حاکم شوند و دولتی کوچک برای خودشان تدارک ببینند.مطلبی رابیاد میآورم که از یک سایت برداشته شده بود و اخیرا در فضای مجازی دردسترس قرار گرفته است. مطلب مزبور مربوط به خاطرات یکی از افسران بعثی هنگام اشغال قصرشیرین است . این مطلب ترجمه مطلبی است که درروزنامه عرب زبان (الشرق الاوسط)چاپ شده است. آن افسر عراقی در بخشی از نوشته هایش از پرچمهای سفیدی یاد کرده که در بدو ورود اشغالگران بعثی،برخی از مردم شهر روی خانه هایشان زده بوده اند.خنده دار این است که این افسر از آگاهی کمی در مورد اوضاع عمومی شهر برخوردار بوده چون تعداد افراد باقی مانده در قصرشیرین را حدود فقط 100 نفر تخمین میزند و این خیلی از واقعیت دور است...نمیتوان یکطرفه به قاضی رفت وگفت آن افسر از روی عمد یا غرض ورزی دروغ گفته بلکه فقط میتوان گفت اطلاعاتش ناقص بوده است.بله ،عده ای بر سر در خانه هاو روی بامهایشان پرچم سفید زده بودند.این قراری بود که بعثیون با نیروهای مخفی خود دراکثر شهر های اشغال شده گذاشته بودند تا بتوانند بفهمند ایادیشان کجاهاسکونت دارند .درضمن هیچکس افراد باقی مانده در شهر را سرشماری نکرده بود که بداند چند نفر هستند.طبیعتا آن افسراز آدمهای ساکن در داخل خانه ها ی شهربی خبربوده و تنها از روی تعداد مردمی که در خیابان و در حال تردد دیده آن آماررا داده است.من اگر بر اساس مشاهدات خودم در طی روزهای اشغال بخواهم آمار بدهم میتوانم تعداد را بیش از هزار نفر تخمین بزنم و میدانم که این تعداد خیلی به واقعیت نزدیکتر است تا آماری که آن افسرداده است.نکته تلخی که درگزارش آن افسروجود دارد این است که هرکس آن خاطرات رامطالعه کند بخاطرنصب پرچمهای سفید به کل مردم شهر ظنین میشود.متاسفانه شهر من از همه نظرگرفتار سوء تفاهمات گشته و مظلوم واقع شده است.مطلب آن افسر بعثی را به این دلیل عنوان کردم که نتیجه گیری کنم گاهی دادن اطلاعات ناقص و مطرح کردن آنها در یک رسانه معتبر و فراگیرتاچه اندازه تاثیر منفی روی اذهان و افکار عمومی میگذارد و به بدبینی ها و شایعات بی مورد دامن میزند .بخصوص اینکه هیچگاه رسانه های جهان عرب دید مثبتی نسبت به کشور و ملت ما نداشته اندو سعی کرده اند با کلی گویی و وارونه جلوه دادن حقایق حس پلید کینه توزی خودرا ارضا نمایند .این دشمنی دیرینه که خاستگاه باستانی آن جزیره العرب دردوران جاهلیت و تکمیل کننده ،به روز کننده و دامن زننده آن مکتب (پان عربیسم)در قرن بیستم است هنگامی رخ نمایاند که در دوران جنگ تحمیلی جبهه ها مملو از مزدوران اعزامی از کشورهای عربی منطقه نظیر اردن،سودان،مصر و خیلی جاهای دیگرشد.خودمن درلابلای نظامیان عراقی به کرات آنهارادیده بودم.اکثریت با مزدوران سودانی بودکه صورتشان مثل بادمجان ،سیاه وبراق بود! ###################بمحض اینکه وارد خانه شدم از همان دم در بوی مشمئزکننده ای مشامم را آزرد. وارد اتاق که شدم تازه فهمیدم منشا آن بو کجاست. مادرمشغول طبخ برنج بودو دلیل انتشار آن بوی تهوع آوراین بود که از آب رودخانه الوند برای پخت و پز استفاده میشد .این اولین بار نبود که باآب الوند غذا تهیه میکردیم ولی این بار چون من از بیرون وارد خانه شده بودم و مشامم از هوای آزاد وپاک بیرون پربود بیشتر میتوانستم بوی تعفن آب جوشیده و غلیظ شده رودخانه را بفهمم.آب رود خانه الوند از وسط شهر میگذشت و فکر نمیکنم لازم باشد بگویم وضعیت بهداشتی آن به چه صورت بود .چاره ای نداشتیم چون برای آشامیدن و پخت و پز هیچ آب دیگری موجود نبود.در واقع در صورت امتناع از خوردن آب الوند تنها گزینه جلوی روی ما فقط مرگ بر اثر تشنگی بود .بخصوص که هوا گرم و سوزان بود و نمیشد از خوردن آب صرفنظر کرد .تنها آب پاکیزه ای که در منزل داشتیم آبی بود که به احسان میدادم .دلیل رنگ پریدگی بچه ها و مریضی حسین هم خوردن همان آب آلوده بود .گرچه ما همیشه قبل از خوردن آب آنرا میجوشاندیم و میگذاشتیم سرد و ته نشین شود ولی بازهم تاثیر سوء خود را میگذاشت.خیلی تشنه بودم .بمحض ورودبه خانه از همان آب الوند آنقدر خوردم که مادر دستم را گرفت:- بس است دختر،خودکشی نکن .آب زمزم که نیست خانه خمیر ! خیلی آبش پاکیزه و گواراست که داری خودت را میترکانی؟پیش ترها یکی ازدکترهای بیمارستان پس از قطع شدن آب شهر و مجبور شدن مردم به خوردن آب رودخانه،خطر زیاد خوردن ازاین آب را به مردم گوشزد وسفارش کرده بود که بقدر کفایت بنوشیم .به اندازای که عطشمان رفع شود.اما کوگوش شنوا ؟مادر ظرف آب را بزور از دستم گرفت .بدون اعتراض بر زمین نشستم واحسان رادرآغوش کشیدم.همه سراپا گوش بودند ولی چیزی نمیپرسیدند. .گویا دلشان نمیآمد با وجود خستگی مفرطی که داشتم مرا به حرف بگیرند و منتظر بودند خودم هروقت که حوصله داشتم و رفع خستگی کردم ماوقع را باز گونمایم.زیاد منتظرشان نگذاشتم چون خودم هم مشتاق بودم حرف بزنم. بخاطر خطری که در کمین بود باید هرچه زودتر موضوع علامتگذاری خانه را اطلاع میدادم.بس ازبازگونمودن آنچه که بر من گذشته بود،شناسنامه و پارچه قرمز رنگ را کنار سفره ای که برای صرف نهار پهن شده بود گذاشتم . تاوقتی که صرف نهار تمام نشده بود از دهان هیچکس کلمه ای خارج نشد.پیدا بودکه نگرانی همه را پکر کرده و غذا هم بزور از گلویشان پائین میرود.شریعت بعد از تمام کردن بشقاب برنجش لب بسخن گشود :- قضیه ی این تکه پارچه بی ربط به اعلامیه اخیر بعثیون نباید باشد.فرصت طلبان آدم فروش دست بکار شده اند.حسین که بزور چند قاشق برنج خورده بود با همان لحن بیمار گونه و بی حالش خطاب به شریعت و پدرگفت:- آقایان،دیگر ماندن در این خانه بصلاحتان نیست.صدیقه عقل به خرج داده که پارچه رااز نرده ها باز کرده ولی در هر صورت این خانه نشان شده است و دیر یا زود سراغش میآیند.حسین دگمه های پیراهنش رابست وسپس با کمک گرفتن از دیوار سعی کردروی پاهایش بایستد.پدردر حالیکه نیم خیز میشد گفت:- کجامیخواهی بروی ؟حالت خوش نیست...حسین هرطور که بود بکمک پدرقامت راست کرد و در حالیکه باملاطفت سعی میکرد دست یاری پدر را ردکرده واورا از خوددور کند .به تنهائی خودش را به آینه قدی روی دیواررساند ودستی داخل موهای سرش کشید.گویا داشت برای رفتن به جائی آماده میشد.هیچکس نمیدانست کجا میخواهد برود .- حاج اصغر...میخواهم یک تک پا بروم در خانه مشهدی رحیم رضائی .زن وبچه اش را قبل از اشغال قصر به کرمانشاه فرستاده بودو حالا خودش در خانه تنهاست.شما بهتراز من او را میشناسید چون از رفقای قدیمیتان است .فرد متدین و خیریست ومحال است دست رد به سینه مان بزند.من میروم و اجازه میگیرم که شما وسید مدتی آنجا بمانید.حسین مکثی کرد وبه قصد گرفتن تائید در چهره پدروشریعت نگریست.شریعت دهانش رابازکردکه چیزی بگوید ولی سکوت کردواوهم مانند حسین به پدر چشم دوخت .شاید میدانست این اوست که رای نهائی را باید بدهد.وپدر هم که غرق تفکر بود و ساکت...ناگفته پیدا بود که جوابی بجز جواب مثبت برای این پیشنهاد وجودندارد.بعد از قضیه علامتگذاری،آندو مرددیگر جایی در این خانه نداشتند.شریعت خواست برخیزد که به حسین در حرکت کمک کند ولی حسین بااشاره دست وی را از برخاستن باز داشت و در حالیکه پیراهنش را در شلوارش فرو میکرد بسمت در خروجی حرکت کرد:- گیرم این دو قدم راهم تا دم در دستم را گرفتید.بقیه راه را که باید تنهائی بروم.شریعت با شرمندگی گفت:- آخه حسین آقا...بااین حال مریض؟به خدا که من راضی نیستم.- نگران نباش،یواش یواش میروم .تا خانه مش رحیم راهی نیست.دوکوچه بالاتراست.به خیابان نمیخورد.- داش حسین شما بنشین .من میروم.اگرعراقیها توی کوچه باشند با من پیرمرد کاری ندارند .این صدای دائی مرتضی بود .حسین جواب داد:- دائی نگران نباش. شاید از خانه بیرون رفتن کمی حالم را بهتر کند و زودتر خوب شوم.حسین از خانه خارج شد .شاید کمی تکراری باشد اگر بگویم وقتی او از خانه بیرون رفت باز هم سنگینی تمام عالم روی تنم افتاد ومجدداً دهانم خشک شد.با کوچکترین صدائی از داخل کوچه از جا میپریدم و رنگ برنگ میشدم ......ووقتی که حسین بالبخندی کمرنگ برلب به خانه بازگشت آرام گرفتم و دور ازچشم مادر یک کاسه پراز آب الوند سر کشیدم!!!حسین گفت که بامش رحیم موضوع را در میان نهاده است و او نه تنها موافق بوده بلکه خیلی هم مشتاق دیدار است و حالا هم منتظر نشسته و چشم به در دارد.تصمیم گرفته شد که تا تاریک شدن هوا صبر کنیم و بعد آندو راراهی منزل مش رحیم کنیم. اما پدر با قسمت دوم این تصمیم مشکل داشت و میگفت باید همه با هم برویم:- ازهمان روزی که نخستین گلوله بطرف شهر شلیک شد ما یار و پشتیبان هم بودیم و تحت هیچ شرایطی یکدیگر را تنها نگذاشتیم و الآن هم بهتر است با هم باشیم زیرا که دوراز شما فکر من هزار راه میرود و نمیتوانم آرام بگیرم.همانطور که شما نگران من هستید منهم نگران شما میشوم.#################### پس از آنکه وسایل و مواد غذائی و چیزهای لازم دیگررا در بقچه ها و ساکها بسته بندی کردیم،حسین دم در حیاط ایستاد که اگر احیانا عراقیها از دور پیدایشان شد غافلگیر نشویم.آنگاه دسته دسته شده و خودمان را به خانه مش رحیم رساندیم .نوبت من و حسین و بچه هاکه شد ،در حالیکه احسان توی بغلم بود و دست نرگس راهم دریک دستم گرفته بودم،کیپ دیوارودرپناه سایه آن حرکت کردم.حسین هم همراهم بودودست مهدی رادردست داشت.پدروشریعت همان سری اول رفته بودند. کسانی که باید بعد از ما سه نفر میآمدند مادر،اشرف،بتول و دائی بودند. دائی مرتضی که همیشه زحمات را بگردن میگرفت یک بار دیگر با خاله فوزیه،پسرش مهدی ومریم این مسیر را رفته و باز گشته بود.همانطور که ازکنار دیوارراه میرفتم برای نخستین بار پس از ماههاحجم بزرگی از نسیم خنک و دلنشین پائیز را حس کردم وکیفورشدم.پس از چند ماه آزگار گرمای سوزان همراه با دلهره و گلوله و ترکش و خون و تحمل رنج گرسنگی و تشنگی با چاشنی باد سام حالا این چند دقیقه مواجهه با خنکای دلچسب پائیزآنهم در این شب آرام ستاره باران برای من حکم معجزه را داشت .توی آن چند شبانه روزی که آب و برق قطع بود این اولین باد خنکی بود که به تن و صورتم میخورد و حقیقتا لذ تبخش بود.دلم میخواست تا صبح همانجا روی زمین دراز بکشم وهمه وجودم را به نوازش دستان لطیف و مهربان نسیم بسپارم. باخود اندیشیدم :ای کاش فقط چند دقیقه همه جا از ابناء بشر خالی میشد .عراقیها سر جایشان مبدل به سنگ میشدند و بقیه مردم هم موقتا غیب میشدند و آنوقت من میماندم و خدا و نسیم. و دست خدا از آستین نسیم بیرون میآمد و مرا بانوازشش مست میکرد وبه درجات رفیعی از عاشقی میرسانید.ساعتی بعدهمه در خانه مش رحیم جمع بودیم و آن مرد نیکوسرشت ما را بگرمی پذیرفت . پذیرفتنش هیچ رنگی از ریا و یا اجباردر خود نداشت و پیدا بود که از صمیم قلب به کاری که کرده راضیست و این به همه ما آرامش میداد.مش رحیم مقداری نان و پنیر جلویمان گذاشت .میگفت نان را خودش همین امروز روی ساج پخته است .پشت بندش هم برایمان چائی ریخت وهرچقدرمن و خواهرم اصرار کردیم اجازه دهد کمکش کنیم قبول نکرد .میگفت:- شکر خدا توانائی پذیرایی را دارم . شما مهمان من هستید .اگر قرار باشد کارها را خودتان انجام دهید دیگر مهمان و میزبان معنایش را از دست میدهد .من معتقدم که اصول را باید حفظ کرد .هر چیزی جای خودش را دارد و آئین میهمانی را نیز باید آنطور که شایسته است انجام داد وآدابش را به جا آورد .جملات مش رحیم باعث شد بفهمم که او مردی فهیم است وبه اصول ومعیارهائی می اندیشد و پایبنداست است که شاید برای بعضی از انسانهای بی قید معنائی نداشته باشد .هنوز هم که هنوز است بایادآوری آن روز حس میکنم که طعم نان و پنیر و چایی مش رحیم متفاوت و دلچسب بود و باصطلاح مزه اش زیر زبانم است.آخرهای شب عبدالرضا سری بما زد .گفت که به در خانه پدر رفته ،دررا کوبیده و پس از دقایقی معطلی پشت درب خانه بفکرش رسیده که احوال ما را از مش رحیم بگیرد .او برایمان تعریف کرد که در آن دقایق انتظار پشت درب خانه چه افکار ناراحت کننده ای بسرش زده و چه خیالات هولناکی کرده است:- دائی مرتضی ...هزار تا گمان ترسناک توی سرم چرخید.فکر نکردم اسیرتان کرده اند بلکه از آن بدتر ،فکرکردم احمد پسر کرم چرچی عراقیها را با خودش آورده وآنها هم همه را برگبار بسته اند .خواستم از در بالا بکشم ووارد خانه بشوم ولی هول و هراس روبرو شدن با اجسادتان تنم را لرزاند و نتوانستم .شاید مسخره ام کنید ولی باور کرده بودم که اتفاقی افتاده است .خدا خانه تان را آباد کند ،نمیشد به من بگوئید قصد جابجائی دارید؟!همه به خنده افتادیم و برای چنددقیقه حال و هوایمان عوض شد . حسین که با وجود ناخوشی و کم توانی نمیتوانست جلوی خندیدن خود را بگیرد ،گفت:عبدالرضا جان ،میبینی که من الآن بیشتر شبیه جنازه هستم تا آدم زنده . پس اشتباه نکرده بودی .داریم یکی یکی به جنازه تبدیل میشویم . دیرو زود دارد ولی سوخت و سوز ندارد داداش!پدر توی کلام حسین دویدو بحث را عوض کرد .معلوم بودبا وجود مزاح گونه بودن آن سخنان بازهم دوست نداردچنین حرفهائی زده شود:- بیرون چه خبرپسر؟ میدانم که طاقتت نگرفته و خیلی جاها را گشته ای .باوجود اینهمه خطر باز هم نمیتوانی توی خانه بند شوی؟.. .حالا تعریف کن ببینم چه دیده ای و چه شنیده ای؟مردم قصر در چه حالند؟- دائی ،عراقیها کمتر از دیروز توی شهر تردد میکنند گویا خبر دار شده اند که نیروهای ایرانی در منطقه خاکریز زده اند و خطوط تدافعیشان را آماده کرده اند. از این میترسند که تدارک حمله دیده شود برای آزادی قصر.مادر از ته دل نفرینی حواله صدام و ایادیش کرد:- خدا به زمین گرم بزندشان انشاالله که همین خاک غصبی قبرستانشان شود به حق بی بی دوعالم.سئوال جواب کردن هایهایمان با عبدالرضا که الحق والانصاف اطلاعات خوبی هم در چنته داشت ساعتی ادامه پیداکرد. بعداز رفتن او ،پدروسیدپس از پچ و پچی کوتاه اسلحه هارا برداشتندو خشابهایشان را وارسی نمودند .توی هر خشاب بیش از پنج،شش گلوله وجودنداشت.مادرمثل فشفشه از جاجهید:- بسم الله...باز چه خبر است ؟ میخواهید چکار کنید ؟پدر جواب داد:- اگر خدا بخواهد صبح علی الطلوع چرخی در شهر میزنیم و از وضع استقرار دشمن اطلاعاتی کسب کرده و کروکی جامعی تهیه میکنیم تا که اگر به امید خدا توانستیم بسلامت از شهر خارج شویم دستمان پر باشد و بتوانیم کمکی برای نیروهای خودی باشیم .البته خروج از شهر را به فردا شب موکول کرده ایم.اینطور که معلوم است بچه های سپاه و ارتش قصد باز پس گیری شهر را دارندوحتما نیاز مبرم به اطلاعاتی در باره تعداد نفرات،تانکها و ادوات جنگی و چگونگی آرایش نظامیشان خواهندداشت.ما در دل دشمن هستیم و از نقطه نظرنظامی موقعیتمان استراتژیک است.حیف است از این موقعیت طلائی استفاده نکنیم؟من و مادر واشرف حال خودمان را نمیفهمیدیم و هول کرده بودیم.حتی بتول کوچک هم نگران شده بود و سرجایش بند نمیشد .سرپاایستاده و آماده بود که بموقعش مانع پدر شود! تصور حضور پدر ،اسلحه بردوش در سطح شهری که مثل مور و ملخ عراقی تویش ریخته بود دیوانه وار بنظر میرسید . حتی فکرش هم وحشتزده مان میکرد.کافی بود یک سرباز ساده عراقی ببیندشان.چه دلیلی داشت که درنگ کند و آندو را به رگبار نبندد؟حتی یک هشدار یا ایست هم به آنها نمیداد و زیر رگبار گلوله به خاک و خون میکشیدشان.نه...محال بود اجازه دهیم...باید هرطور که شده مانعشان میشدیم.من و مادر با هر زبانی که بلد بودیم خطرات حتمی پیش رو یشان را یادآوری کردیم . ولی آنها بااینکه بهتر از ما به خطرات واقف بودند،عزمشان جزم بود وهیچ تردیدی در اجرای تصمیمشان نداشتند.با شناختی که از پدر وشریعت داشتم میدانستم محال است بتوان آنهارااز اجرای تصمیمشان منصرف نمود.اصرارماواکره آنها روحیه همه را خسته کرده بود.دقایقی سکوت بر فضا حکمفرماشد .من ،مادر ،اشرف و مریم مثل جنگجویانی که دیگر تیری در ترکششان باقی نمانده است و در گوشه ای به انتظار اسارت یا مرگ نشسته اند ،غمزده،مبهوت و بی انگیزه نگاههای سرد و کم فروغمان را به نقاطی نامعلوم دوخته بودیم .بتول هم که کنار مادر نشسته بود غمزده از بغض و بهت توامان مادر و خواهرانش بتدریج داشت به گریه میافتاد.پدر بادیدن حال رقتبار بتول اورا دربر گرفت و غرق بوسه کرد .عاقبت بغض دخترک شکست و بگریه افتاد.اشک در چشمان من هم جمع شد و بزحمت جلوی گریستن خودم را گرفتم.شریعت که معلوم بود میخواهد یک جوری فضاراعوض کند زورکی خنده ای کرد و گفت:- والله زیادی دارید سخت میگیرید.میرویم گشتی میزنیم و انشاالله بسلامت برمیگردیم...بخدا دارد به من بر میخورد،شما خیلی مرا دستکم گرفته اید.من مثل شیر هوای حاجی رادارم،خواهشاًرویم حساب کنید . گرچه حاج اصغر خودش مرد جنگ است و احتیاجی به من ندارد ولی محض اطمینان بیشتر شما میگویم.پدردر ادامه حرفهای شریعت گفت:- انگار یادتان رفته که من بزرگ شده همین شهر هستم .قول میدهم طوری برویم و برگردیم که آب از آب تکان نخورد .جوان که بودم بارها از همین مرزی که الآن دست بعثیهاست و از بغل گوش ژاندارمهای شاه برای آوردن چای و پارچه و اجناس دیگر تا داخل خاک عراق و شهر های خانقین و مندلی رفته و برگشته ام .هیچوقت نه دستگیر شدم و نه اجناسم ضبط شد...درادامه طرف خطابش را مادر قرار دادو گفت:- خانم ...اینها شاید خبر نداشته باشند چون آنزمان کوچک بودند ولی تو دیگر چرا؟!- حاجی ...قربانت بروم ،آن زمان جوان بودی .چشمانت ضعیف نبود .بازوها و پاهایت قوی بودند.شیر مردی بودی برای خودت.حتی پهلوانهای کرمانشاه هم که برای زورآزمائی به زورخانه قصر می آمدند در حسرت بخاک رساندن پشتت میسوختند .ولی حالا با آن زمان تومنی صد تومن فرق کرده ای.قبول نداری؟پدر چیزی نگفت .دلم برایش سوخت و از مادر رنجیدم که دارد پیری و ضعف اورا برخش میکشد.مادر ادامه داد:- تازه...آن موقع ها اگر هم دستگیر میشدی فوق بالایش این بود که اجناست را ضبط کنند یا جریمه ای برایت ببرند. الآن پای اسارت و کشته شدن در میان است .پای یک دشمن بیگانه بیرحم و وحشی در بین است .خیلی توفیردارد قربانت گردم.پدرکه دنبال دلیل و برهانی جدید برای اثبات درست بودن تصمیمش میگشت در جواب مادرگفت:- تو مگر نشنیدی الآن عبدالرضا چه گفت؟تردد عراقیها در داخل شهر کمتر شده است و بحول و قوه الهی کارمان درست پیش خواهد رفت.من که میدانستم محال است پدر رابتوانیم مجاب به تغییر تصمیمش بکنیم،راهکاری تدبیر کردم که معتقد بودم از شدت مخاطرات میکاهد:- بابا...قربانت گردم لااقل مسلح نروید . با چند گلوله که نمیشود برعراقیها چیره شد.اگر غیر مسلح باشید هم ما خیالمان راحت تر است و هم احتمال دستگیرشدنتان کمتر.بدون اسلحه اگر هم دیده شوید ممکن است توجهی بخود جلب نکنید و مثل این همه مردم رد شوید و برویدولی با اسلحه بر دوش مهلتی بشما نمیدهند و...دیگر نتوانستم ادامه دهم و بغضم شکست . بغضی که بیش از یکساعت بود راه گلویم را بند آورده بود .بغض مادر و بقیه خواهرانم نیز همزمان با من شکست و های های گریه آغاز کردند.حسین را دیدم که صورتش را میان دستانش گرفته وشانه هایش میلرزند .حال دائی و خاله هم شدیدا منقلب بود .شریعت از جا برخاست و با صدای بلند صلوات فرستاد.- اجماعاً صلوات ...بخدا این ضعف روحیه ازخانواده حاج اصغر بعید است .محکم باشید .اینجا جای شکننده بودن و ضعف نشان دادن نیست به مولا...همگی باید قوی باشیم چون دشمن لامروت وبی اغماضی مقابلمان است و از ضعف ما قدرت میگیرد .سپس در حین صحبت،هر دو اسلحه را برداشت و پشت پرده ای که جلوی جارختخوابی کشیده شده بود گذاشت:- این اسلحه ها همین جا خواهد ماند.هم برای امنیت خودمان و هم برای راحتی خیال شمالازم است که دستمان خالی باشد.حرف و نظر صدیقه خانم درست وبجا بود . ما نمیخواهیم در گیر شویم که محتاج اسلحه باشیم . قصد ما کسب اطلاعات و تهیه یک کروکی است که بتواند برای رزمندگانمان راهگشاباشد.بعد دستی توی انبوه ریشهایش کشید و در حالیکه توی صورت پدر میخندید ادامه داد:- البته ریش و پشم من و حاج مرتضای عزیزبمراتب از این کلاشها خطرناکتر است.سخنان شریعت اندکی از سنگینی و اندوه فضا کاست .هق هق گریه ها بتدریج فروکش نمود وصلوات دوم را نیز به دعوت وی دستجمعی فرستادیم.شریعت رفت داخل حیاط و با مقداری آب که توی آفتابه بود وضو ساخت.هنگامیکه مجددا به داخل اتاق برگشت .قرآن را که همیشه جلوی رویش بالای رحل قرار داشت بدست گرفت ،بوسید و آنگاه گفت:- من واصغرآقا حرف هرکسی را ممکن است زمین بیاندازیم الا کلام خدا.باز هم صلواتی فرستاد و از همه حضار خواست که نیت کنند .گرچه همه نیتها در دل بود ولی کاملا پیدا بود که در یک راستا هستند .همه ما میخواستیم بدانیم که آیا خروج پدر وشریعت از خانه بصلاح است یانه.شریعت در حالیکه هنوز زیر لب فاتحه الکتاب رازمزمه میکردقرآن را گشود وشروع کرد به خواندن.آهسته میخواند ،طوری که من نمی شنیدم .بعداز تمام شدن قرائتش قرآن را بست و بوسید و بر رحل نهاد. همه نگاهها به دهانش بود .لبخندی برلب نشاند و با طمانینه لب به سخن گشود:- اگر من در برداشتم از آیات اشتباه نکرده باشم و اگر خدا بخواهد گویا قرار است این بنده ناچیر اسیر شوم! فدای سر مبارک امام خمینی .شریعت بعد از ادای این جمله کوتاه و تکان دهنده خاموش ماند ودر فکر فرو رفت.هیچ علامتی که حاکی از ترس یا دلهره باشد در چهره اش مشهود نبود.حالابعداز این همه سال که دارم فکرش را میکنم میبینم آن جوان بیست ساله چه سعه صدر و دل بزرگی داشت.باور کنید به جوانهای این دوره و زمانه که نگاه میکنم و شریعت را در مقام مقایسه با آنان قرار میدهم درمیابم که پختگی و درک دینی و اجتماعی که او داشت شاید بیست سال فراتر از سن و سالش بود .چرائی این رشد شگرف برای من کاملا آشکار است.او دست پرورده انقلاب وشاگرد مکتب امام خمینی بود.شریعت دستان پدر را میان پنجه هایش گرفت و گفت:- حاجی فکر نکنی میخواهم حاج خانم یا خواهر هایم را بیهوده دلخوش کنم ولی تعبیر من از آیات فقط اسارت خودم بود نه شما. شما اسیر نخواهید شد،فقط من اسیر میشوم . این چیزیست که من از استخاره دریافت کردم.مادر که معلوم بود قصد دلداری دارد خطاب به وی گفت:- پسرم...حالا شاید...حرفش را ناتمام باقی گذاشت ولی شریعت که دقیقا میدانست مادر چه نیتی دارد با همان بشاشیتی که از همان ابتدای بیان نتیجه استخاره در چهره اش نشسته بودگفت:- منظورتان احتمالا این است که ممکن است اشتباه کرده باشم .درست حدس زدم حاج خانم؟- بله ...بالاخره از هر آیه ای معانی متفاوتی میتوان استخراج کرد ...- خوب،شاید...من تا این لحظه به بر داشت خودم از آیات اطمینان داشتم ولی حالا که شما معتقدید ممکن است اشتباه کنم منهم میگویم بله ...هر چیزی ممکن است .بهرحال جنگ است .مسلما در جنگ شیرینی،باقلوا قسمت نمیکنندبلکه شهادت،مجروحیت،معلولیت و اسارت قسمت میکنند...بعد خندید و ادامه داد:- و البته اگر فرصتی باشد بعد از شهادت حلواهم تخس میکنند!!دیگر حرفی برای گفتن نمانده بود وظاهرا از آن لحظه به بعد تا لحظه بازگشت آندو، سهم مااززندگی، اضطراب و انتظار بود.تااواخر شب که یکی یکی خوابمان برد،ببیشتر مواقع سکوتی کشنده بر فضای خانه حکمفرمابود.حال حسین کما فی السابق بد بود و با این وجود مرتب میگفت که قصدداردفردا با پدر وشریعت همراه شود.هم خودش و هم ما میدانستیم برای او که بزحمت قادر بود قدم از قدم بر دارد وحتی تا داخل حیاط برود همراه شدن باآن دو غیر ممکن است ولی دیگر کسی دل و دماغ مخالفت و استدلال و توضیح واضحات را نداشت .نمیدانم چگونه تضاد شدید مابین فضای خانه و بیرون از خانه و سطح شهر را تشریح کنم که برای شما قابل درک باشد.فقط این را بگویم که تصمیم پدر وشریعت در آن بحبوحه بسیار شجاعانه بود.خشونت و بیرحمی حاکم بلامنازع کوچه ها و خیابانهای شهر اشغال شده و روبه زوال قصرشیرین بود.آن دوبه میل درونی خودشان و بخاطر احساس وظیفه - بی آنکه کسی مجبورشان کرده باشد - ماموریتی خطیر و سنگین را برای خودشان تعریف کرده بودند وبرای به انجام رساندن این ماموریت داوطلبانه داشتند کانون گرم و امن خانه را ترک میگفتند. برای آنها خیلی راحت بود که در همان محل ایمن و راحت بنشینند و در موقعیتی مناسب شهررا ترک گفته و خودرا نجات دهند اما بنظر میرسید امنیت و راحتی در آن تنگنای زمانی برای آنها بی معنابود و در واقع آنچه که برایشان حائز معنا و اهمیت محسوب میگشت آزاد سازی خاک مقدس وطن از لوث وجود بعثیون بود.آن دو میدانستند روزهائی که درآن بسر میبریم در تاریخ کشورمان بعنوان دورانی سخت و سرنوشت سازثبت خواهد شد.تفاوت افراد شاخص و آگاه با افراد ناآگاه در همین نکات ریز است.آنان برهه های حساس زمانه خود را بموقع و درست تشخیص میدهند و درک میکنند که در آن مقطع زمانی چه نقشی را باید ایفا کنند. فی الواقع در مقاطع مهم زمانه،هر کسی باید با بهره گیری از شناخت و هوش ذاتی خودش نقش و وظیفه اصلی اش را تشخیص داده و عهده دار گردد.درآن مواقع کسی وجود ندارد که ماموریت افراد را مشخص کند ویا آنها را در جایگاهشان قرار دهد.برخلاف انسانهائی که میپندارند از لحظه بلحظه عمرشان تنها باید برای بهتر و بیشتر لذت بردن و کام جستن از نعمات و امکانات زندگی استفاده کنند،انسانهای فرهیخته یقین دارند حیات دنیویشان ودیعه ایست که به آنها داده شده است تادر راههائی که مکاشفات خدا محورانه برای آنان مشخص و معین مینماید بکارش گیرند. دلیل اعطای زندگی از سوی خدا به انسان نمیتواند فقط گذران و به پایان رساندن آن باشد بلکه هدفی والا در میان میباشد. ###################　خورشید هنوز در نیمه راه مَطلع خودبه درخشش کامل نرسیده بود و آدم فرصت داشت که تا قبل از گرم شدن هوا کمی از خنکای سحر گاه استفاده کند.شریعت و پدرصبحانه مختصری خوردندودرحالیکه آیه (وجعلنا) ورد زبانشان بودقصد خروج از خانه را کردند.با وجود ممانعتهای مادر و پدر،من هم همراه آنها بیرون رفتم.فکر کردم اگر یک زن همراهشان باشد شاید کمتر مورد توجه شکاکانه قرار گیرند.خوشبختانه ازخانه تا درمانگاه قرنطینه خبری از گشتیهای عراقی نبود.بیرون ازمحوطه درمانگاه باعده ای از اهالی که همگی پدر را میشناختند و گویا برای تصمیم گیری در مورد اجساد باقی مانده در داخل ساختمان درمانگاه و حیاط آن، آنجااجتماع کرده بودندبرخورد کردیم.مردم بمحض اینکه آندورا دیدند دوره شان کردند. پیرمردی هیکلمند و پرتوان که مسن تر از پدر بنظر میرسید از میان جمع بطرف پدر و شریعت آمد، دستهایش را پشت آندو قرار داد و از میان حلقه جمعیت خارجشان کرد .پس از اینکه آنها را به نقطه خلوتی ،پشت یک دیواررساند،منهم دنبا لشان رفتم .بنظر میرسید پیرمرد مزبور نگران آنهاست چون پدر میگفت:- پهلوان نجف،تورا به روح جوانمرگ قسمت میدهم ،نگران نباش. هدف که خدائی باشد ترس معنا ئی ندارد.پیرمرد که حالادیگرمیدانستم نامش پهلوان نجف و از پیشکسوتان زورخانه قصراست با خوشروئی و در حالیکه زیر چشمی حواسش به اطراف بود گفت:- داش اصغر فکرش را کرده ای اگر این اوضاع ادامه دار باشد بدون شما وضعیت چه شکلی خواهد شد؟ اصلا ماها به کنار .اگر اسیر شوی تکلیف دخترهایت چه میشود؟مفت و مجانی خودت را به اسارت دشمن بیندازی که اسمش مبارزه نیست .اگر میخواهی اطلاعات بگیری راه دارد.ماهم کمک میکنیم .همگی چشم و گوشمان راباز کرده و دانسته هامان را روی هم میریزیم و روی کاغذ میآوریم.آنگاه یک جوان زبر و زرنگ و تر و فرز را مامور میکنیم که کاغذ را به نیروهای خودمان برساند.خدا وکیل این که من میگویم بهتر نیست؟کم کم چند نفر دیگر هم به آنها پیوستند و بحث ادامه دارشد.اکثریت مطلق مردم اعتقادداشتند که پدر وشریعت باید بمانند .من مثل یک مامور تجسس خبره تک تک چهره ها را مطالعه میکردم که مبادا فرد نابابی میانشان رخنه کرده باشد .هوا بتدریج داشت روشن میشد و خورشید در حال طلوع بود.بیم آن داشتم که گشتیهای عراقی سر برسند .متعجب بودم که چطور تاآن لحظه خبری از آنها نشده است.احتمالا متوجه تجمع در این محل نشده بودند وگرنه سریعا در محل حاضر میشدند.خدا خدا میکردم که زودتر این جلسه مکالمه بپایان برسد و مردم متفرق شوند چون نمیتوانستم تصور کنم در صورت رسیدن عراقیها بخصوص اگر یکی ازآن جاش های نابکار هم همراهشان باشد چه اتفاقی ممکن است رخ دهد.در آن محل که ایستاده بودم باغ قسمت جنوبی بیمارستان قرنطینه را زیر دید خود داشتم . با زیاد شدن جمعیت پیرامون پدروشریعت ناگزیر شدم از آنها فاصله گرفته و در امتداد دیوار بیمارستان چند قدم بطرف پائین بروم و در جای خلوتی بایستم .حس کردم نسیم ملایم و تقریبا خنک صبحگاهی بوی تعفن عجیبی با خود دارد.بوئی که گاهی قوی و گاهی کم جان بود.وقتی هم که جریان نسیم تند میشد موجی از بوی غیر قابل تحمل و حال بهم زن شامه ام را انباشته میکرد.منبع آن بو که داشت امانم را میبرید از اجساد در حال فساد وتجزیه ای بود که توی ساختمان و حیاط قرنطینه بلاتکلیف رها شده بودندو همین چند دقیقه پیش عده ای در مورد آن داشتند بحث میکردند.مجبور شدم برای در امان ماندن از آن بوی وحشتنا ک خودم را از جائی که بودم حرکت دهم و دوباره به جمع پیرامون پدر نردیک شوم.پدر که در حین صحبت کردن باچشمان نگرانش داشت دنبال من میگشت بمحض مشاهده ام لبخندی زد و آرامش به نگاهش باز گشت.و همزمان برق تعصب و غیرت نیز در دیدگانش درخشیدن گرفت.بر صفحه دیوان چشمهای پدر شعر اندوهبار وعشق آلودی خوانده میشد و میدانم که آن شعر را تنها من میتوانستم بخوانم و تنها برای من قابل فهم بود .منی که آن چشمهای پراحساس،بی پیرایه و مهربان را خوب میشناختم و از کودکی تاکنون بارها و بارها در زلال عطوفتی که همواره درآنها میدیدم مسحورانه خیره شده بودم ونگاه عطشناکم را کرارا از چشمه مهر پدری سیراب کرده بودم.پدر از پیرمرد پرسید:- خوب حالا شما میگوئید ما چکار کنیم؟اینجا خاک ماست پهلوان .وطنمان است .نمیشود بی تفاوت بایستیم و شاهد باشیم که بیگانگان لگد مالش میکنند و به ریشمان میخند ند.یکی دیگر از اهالی که کامله مردی بودجمعیت را شکافت، پیش آمد و گفت:- حاجی ،قربان مرامت...از همان دوران انقلاب که جوانان را در مبارزه با رژیم شاه آگاه میکردید وجودتان برای شهر نعمت بود و مایه مباهات قصریها. الآن هم همه میدانیم که هدفتان عالیست و و جز خیر و صلاح چیز دیگری با خود ندارد. به مولا سوگند همه این جمعیت که اینجا حاضرند اگر میدانستند شهادت یا اسارتشان ضربه ای حتی جزئی بر پیکر دشمن وارد میسازد و یا وجبی از خاک میهن را باز میگرداند و آزاد میکند،با جان و دل همراهتان میشدند ود ر این راه از شما وحاج آقاشریعت سبقت میگرفتند . ولی فدایت شوم ... زدن به دل دشمن آنهم در این جنگ مغلوبه فقط یک خودکشی بی نتیجه است .پهلوان نجف که تاکنون با حرکات سر گفته های آن مرد را تائید میکرد مجددا رشته کلام را بدست گرفت:- هر کاری ابتدا محتاج تفکر و برنامه ریزی است ...سپس شریعت را طرف خطاب قراردادو افزود:- ...سید خود شما بارها در نماز جماعت گفته اید مومن مسلمان و شیعه علی(ع)باید کَیس و هوشمند باشد و همانگونه که بایددرست زندگی کند موظف است درست هم بمیرد و حتی مرگش هم ثمربخش و در راستای اعتلای دین خدا باشد.پیرمرد کم بنیه و لاغراندامی که عصا در دست داشت وروی تکه سنگ بزرگی در چند قدمی جمعیت نشسته بود گفت:- پسرم سردار را که همه شما میشناسید.او از نیروهای مدافع شهر بود . سیدخوب میشناسدش ،خودش اورامسئول نیروهای بالای تپه موسی کرده بود.چند روز از او بی خبر بودیم تااینکه دیروز خودش را بخانه رساند .او میگفت: بابا این ها همه شایعه است که میگویند لشگر خراسان در راه است .هیچکس بفکر نجات ما نیست .نه تنها قصر توی دست صدامیهاست بلکه کل منطقه از این طرف تا قراویزو از آنطرف تا گور سفید توی مشتشان است . الکی خوش نباشید و خودتان را گول نزنید.بنی صدر دستش با صدام توی یک کاسه است.پهلوان نجف که سخنان آن پیرمرد را مهر تائیدی بر نظرات خودش میدانست در حالیکه انگشت اشاره اش را بسمت پیرمرد گرفته بودو میجنباند. سری باتاسف تکان داد و صحبتهایش را ادامه داد:- بع...له !...این است اوضاع ما ومعلوم نیست تا کی ادامه دارد.پهلوان نجف مکث کوتاهی کرد و خواست ادامه دهد اما گویا پشیمان شد .بعد خودش را کاملا به پدر نزدیک کرد و خیلی آهسته توی گوشش چیزهایی نجواکرد.نه من و نه کس دیگری بجز پدر چیزی نشنید اما حدس زدم که دارد در باره جاش ها به او هشدار میدهدو میگوید که آن خائنین دارند دنبال اووسیدمیگردندواگرگیر بیفتند به آنها رحم نخواهند کرد.بعد از خاتمه صحبتهای در گوشی پهلوان،پدر در فکر فرو رفت.میدانستم که مصلحت اندیشی دنیوی جائی در مرام پدر ندارد.او جواب همه این حرفها و هشدارها را داشت ولی شاید نمیدانست چگونه باید در آن تنگنای زمانی دلایل خود را برای همگی تشریح کند . پدر وشریعت یکی دو دقیقه دونفری با هم صحبت کردند و سپس پدر روبه جمعیت منتظر کردو گفت:- مردم ...ما باید برویم .باید حرکت کنیم.مهم نیست نتیجه کارچه میشود بلکه مهم این است که تلاش وحرکت کنیم وبی ثمرننشینیم.مامامور به تکلیفیم نه نتیجه.وقتی که مسیر را درست برویم یقینا خدا یاریمان خواهد کرد و تنهایمان نمیگذارد.حرفهای پهلوان نجف و بقیه مردم تاثیر خودش را روی من گذاشته بود . با خود اندیشید م که حتی اگر پدر بسلامتی از این مهلکه جان بدر ببرد و خودرا به سرپل برساند یک چیز مسلم است:او نمیتواند مجددا نزد ما باز گردد.حتی یک انسان بی تجربه نیز میدانست که باز گشت به قصرشیرین بسیار سخت تر از خروج از آن و در حقیقت از امور محال است.اگر اشغال قصر ماهها و سالها بدرازا میانجامید مادر و خواهران بی پناه و بی سر پرستم وسط این گله گرگها بدون پدر باید چکار میکردند؟آیا او فکر اینجای قضیه را کرده بود؟هم شریعت و هم پدردر تصمیمشان راسخ بودند.بیادآوردم که آندوپیش از خروج از خانه غسل شهادت کرده بودند.با یاد آوری غسل شهادت پدر تنم لرزیدو حس کردم لازم است پیش بروم و کاری بکنم.شاید پدر فقط به تلنگری از جانب من نیاز داشت که به خانه باز گردد.ازحرکتی که میخواستم انجام دهم بخاطر وجودآن جمعیت کثیر شدیدا خجالت میکشیدم ولی آنجا جائی بود که باید شرم را کنار میگذاشتم چون یگانه اولویت من حفظ زندگی و سلامتی پدر بود.جلو که رفتم مردم به احترام من راه را باز کردند .به پدر که رسیدم جلوی چشم همه بازویش را چسبیدم و بالحنی ملتمسانه و صدایی لرزان گفتم:- بابا ...دردت بالای سرم .ماکه برادرنداریم.مادرو خواهرهای بد بخت مرا به کی میخواهی بسپاری ؟پدر لبخندی از جنس خاطرات پاک کودکیم را نثار چشمان مضطرب و نگران من کرد و گرمای عشق پدرانه را بر تمامی وجودم پاشید.سپس دوکتفم را میان پنجه های قدرتمندش گرفت و مهربانانه تکانی کوچک و محکم به شانه هایم داد.خستگی بیکباره از تمامی وجودم رخت بربست و آرامشی شیرین بر تنم نشست:- این راه من است عزیز دل بابا.راهی که مکلفم به رفتنش .راهی که آنهمه جوان شهید بدون تردید رفتند.من که از آنها عزیز تر نیستم.هستم فدایت شوم؟...خواست باز هم ادامه دهد ولی گوئی گرهی از یک بغض هنگفت راه بر گلویش بست و مانع انعقاد مجدد کلامش شد.بهرحال گرچه آن دو عزم رفتن داشتند ولی مردم نیز اراده کرده بودند که هر طور شده مانع رفتنشان شوند و طوری دوره شان کرده بودند که گمان میکردم عنقریب هردویشان را در میان گرفته و به خانه باز میگردانند.هرچه که مردم بهتر و بیشتر واقعیات ومخاطرات را بصورت عریان تشریح مینمودند بیشتر بر خرد جمعی مسجل میشد که عزیمت آنها اشتباه است.نهایتا قرار پدر و شریعت با مردم این شد که حداقل تا فراهم گشتن شرایط و امکانات لازم و تدوین یک نقشه جامع و کروکی کامل از وضعیت استقرار نیروهای دشمن در داخل و اطراف شهر که آنهم با همکاری همه مردم باید انجام میگرفت صبوری پیشه سازند و با احترام به خواسته اکثریت قریب باتفاق ریش سفیدان شهرفعلا در نهانگاه بمانند .خوشحالی من در آن لحظه غیر قابل توصیف است .شادی من مثل شادی دختری بود که پدرش رااز بالای چوبه دار پایین میکشند و از اعدامش صرفنظر میکنند .برایم باور نکردنی بود که پدردارد به خانه باز میگردد.حتم داشتم تلاشی که در آخرین لحظه کرده و به پدر التماس نموده بودم در دستیابی به نتیجه مطلوب تاثیر بسزائی داشته است.برای امنیت بیشتر پدر وشریعت ضمن همراهی با آنان جلوتر حرکت میکردم که اگر احیانا نیروهای عراقی جلویمان سبز شدند بتوانم مطلعشان کنم و آنها را از خطر برهانم.در انتهای یک کوچه - آنجا که میباید قدم در خیابان اصلی میگذاشتم- احتیاط بیشتری بخرج داده ،متوقفشان نمودم و خواهش کردم که در پناه یک اتومبیل نیم سوخته خودرا استتار کنندسپس شخصا کمی جلوتر آمدم ،جائی که دیده نشوم ایستادم و داخل خیابان را پائیدم.متوجه یک کامیون روباز شدم که سر کوچه ای در آنسوی خیابان ترمز کرد.بااشاره دست،بسرعت آنان را از وجود خطر آگاه کردم.در قسمت پشتی کامیون چند سرباز سبز پوش کلاه بره برسرنشسته بودند.افسرمتوسط القامه سبیلوئی که اوهم کلاه بره برسرش بوداز کامیون پیاده شدوپشت بندش احمد پائین آمد.لبریزازنفرت وخشم شدم.احمد ملعون تندوتندباافسربزبان کردی حرف میزد.کلمات برایم مفهوم نبودند .افسر نیم چرخی به بدنش دادوداخل کوچه راکه احمدبه آن اشاره داشت نگاه کرد.کلتی برکمر داشت که مدام دستش روی جلد چرمی آن بود،انگار هر لحظه آماده بود کلت را از جلدش بیرون بکشد و شلیک کند.بعد از خاتمه سخنان احمد،افسر با صدای دورگه نعره مانند دستوراتی بزبان عربی صادر کرد .سربازها یکی یکی و بسرعت تمام از کامیون پائین پریدند ولحظاتی بعد دوازده کماندوی بلند قد و هیکل دارجلوی احمد و فرمانده به خط شده بودند. با فرمان بعدی که بلندتر و خشن تر از قبل صادر شداسلحه ها بحالت قراول و لوله بجلو گرفته شد وهمزمان با شمارش افسر،سربازان پوتینهایشان را باریتمی هماهنگ برزمین کوفتند و بچپ چپ کردند.فرمانهای سوم و چهارم سرباز ها را وارد کوچه کردو کناردیوار متوقف نمود. افسر و احمد مقابلشان ایستادند و چند لحظه بعد افسر بعثی فرماندهی سربازانش را به احمد سپرد،خودش کناری ایستاد وسیگاری گیراند.احمد زیر نگاه افسر بصورت شمرده شمرده توضیحاتی به سربازها داد و بعدآنها را به چهار دسته سه نفره تفکیک نمود. گرچه کمی هول شده بودم ولی خیلی خوشحال بودم که محل عملیات آنها در آنسوی خیابان است. چون اگر به اینسو آمده بودند راه گریزی برای ما نمیماند و خیلی بد میشد.پدر خودرا به کنارمن رساند و غرق نگاه کردن به حرکات عراقیها شد.ازاین کارش خوشم نیامد و گله کردم:- باباچرا آمدی؟همانجا می ایستادی خب !بزودی شریعت هم بما ملحق شد و اعصاب مرا بیشتر بهم ریخت...- حاجی چه خبر است؟!پدر بدون آنکه جوابی بدهد باانگشت اشاره کوچه و کامیون را نشان داد.در آن لحظه زنی حدودا سی، چهل ساله که دست کودکی را در دست داشت وچشمانش بین حرکا ت عراقیها ووضعیت غیرعادی مادرآمدوشدبود،تند وهراسان ازکنارمان عبورکردوپا به خیابان گذاشت.اورا نشناختم ولی یکجوری ما سه نفر را نگاه کرد که ترسیدم.تاوقتی که به انتهای خیابان نرسید خیال منهم راحت نشد .همه اش میترسیدم برود و وجود ما را در آن حالت مشکوک به احمد اطلاع دهد.همانطور که گفتم آن زن را نمیشناختم ولی وضع روحی من طوری بود که به هر کسی سریعا ظنین میشدم و فکر میکردم ممکن است ستون پنجمی باشد.دسته های سه نفره سربازان که حالا تحت فرمان احمدبودند هر کدام به طرفی رفتند .دودسته ازآنهاوارد دوکوچه ی فرعی که از همان کوچه منشعب میگشت شدند و دو دسته بعدی همراه بااحمد بسراغ دوخانه در همان حوالی رفتند و در حالیکه وحشیانه در ها را میکوبیدند،نعره کشان چیزهائی گفتند.صداهای حاصل از درکوبیدنها و فریاد زدنهااز کوچه های کناری هم که دو دسته اولی رفته بودند کمی ضعیف تربگوش میرسید. گروهی که احمد همراهشان بود هنگامیکه از باز شدن درب اولین خانه ناامید شدند چند قدم عقب رفتند و بعد احمد درب خانه را برگبار بست .درهمین اثناء ازخانه دوم که چند خانه با اولی فاصله داشت پیرمردی که زیر پوش سفید و پیژامه پوشیده بود هراسان و سرآسیمه خارج شد و دسته دوم سرباز ها با عجله وارد آن خانه شدند.پیرمرد که پشت سرهم حرفهائی میزد پشت سر سربازان داخل شد.دسته اول که باوجود شلیکهای احمد هنوز موفق به تخریب قفل در نشده بودند با لگد و قنداق اسلحه بجان درب افتادند و عاقبت آنرا شکستندو وارد شدند.ازداخل آن دوکوچه فرعی صدای ضجه وشیون رقت برانگیزچند زن وکودک دلم راخراشیدوهمزمان چند صدای شلیک هم بگوش رسید.سربازانی که که همراه پیرمردپیژامه پوش وارد خانه شده بودند بیرون آمدند .گویا در آن خانه مورد مشکوکی ندیده بودند و البته چیز پرارزشی هم برای غارت گیرشان نیامده بود.هنوز توی کوچه های فرعی قیامت بود گرچه هنوز معلوم نبود جریان چیست و چه اتفاقی دارد می افتد.داشتم به غوغای کوچه های فرعی گوش میدادم که ناگهان شیشه پنجره خانه اول که درش را شکسته بودند خرد شده و توی کوچه پاشید.نعره هائی مردانه ورسا کوچه را پر کردو فریادهائی اعتراض امیز بزبان کردی بگوش رسید،آنگاه جوانی سنگین وزن و عضلانی که شلوار کردی به پا و زیر پوش رکابی برتن داشت خودرااز پنجره شکسته با مهارت بداخل کوچه پرتاب کرده،غلتی روی زمین خورد و از جا برخاست که بگریزد.احمد از خانه دوم بیرون دوید وچندگلوله بسمت جوان شلیک کردکه یکی دوتایش در ران وساق پای جوان نگون بخت نشست و بقیه هم بزمین خورده و کمانه کردند.جوان محکم با پهلو بزمین خورد،همینکه خواست از جابلند شود احمد به او رسید و با قنداق اسلحه محکم به ستون فقراتش کوبید و اورا باصورت بزمین زد. شلوار جوان در طول همان چند ثانیه از خون خیس شد و بر اثر زمین خوردن هم خون از بینی و دهانش سرازیر شد.جوان در حالیکه از درد میلرزید دستانش را بحالت تسلیم بالای سر بردو سعی کرد از جا برخیزد که متاسفانه نتوانست و زمینگیر شد. ازهمان خانه که جوان مزبور بیرون پریده بود سربازها دو جوان دیگر را با دستانی که توسط سیم بهم بسته بودندبیرون آوردند.بزودی از داخل کوچه های فرعی هم پنج مرد جوان که بعضی هایشان کتک خورده و خونین و مالین بودنددست بسته و تحت الحفظ پیدایشان شد. یکیشان که معلوم بود بیشتر از بقیه کتک خورده مدام با صدای بلند و رسا الله اکبر،خمینی رهبر میگفت ویکی از سربازها هم پشت سرهم با قنداق اسلحه به پشتش میکوبید که ساکتش کند . گرچه با هر ضربه وقفه ای کوتاه در فریادهای جوان ایجادمیشد ولی باز هم باصدائی رساتر از قبل به شعار دادنش ادامه میداد.نزدیکیهای سر کوچه ،احمد ملعون طاقت نیاورد و در حالیکه با دهان کف کرده فحشهای رکیکی میداد با مشت و لگد بجانش افتاد. گویا خیلی ناراحت بود که آن جوان شجاع حتی در حال اسارت هم روحیه اش را حفظ کرده بود. احمد بقدری وحشیانه آن جوان بی دفاع را میزد که عاقبت افسر عراقی با فریادی مانعش شد و با لحنی تحکم آمیز به او دستورداد کناربایستد. احمد با دنباله دستارکه زیر چانه اش تحت الحنک کرده بود،در حالیکه هنوز زیر لب ناسزا میداد عرق از صورت سترد،سپس آب دهانش را جلوی پای جوان بر زمین تف کرد و کناری رفت.دوتن ازسربازها جوانی را که گلوله خورده بود وشد ت خونریزی داشت او را به اغما فرو میبرد روی زمین کشیدند و بطرف کامیون بردند.سپس اورا بزحمت روی دست بلند کرده وتوی کامیون انداختند.پیرمردپیژامه پوش باخشم مجددا از خانه اش بیرون آمد و فریادزد:- کجا میبرید این جوانها را کافرهای لامذهب؟...فکر میکنید اینها را ببرید دیگر تمام میشوند؟خمینی بیست میلیون سرباز دارد بد بختها...بیست میلیون!احمد نگاه غضبناکی حواله پیرمرد کرد و فحش رکیکی به اوداد ولی افسرعراقی بدون اینکه گوشش بدهکار باشد نیروهایش را جمع و جور کرد.یکی دو دقیقه بعد همه سوارکامیون از آنجا دور شده بودند.جملگی با دیدن آن صحنه های تکان دهنده شوکه شده بودیم و من زیر فشار عصبی شدید داشتم خرد میشدم.چه کابوسی بود آن حوادث تکان دهنده . وضعیت آن جوان تیر خورده چه میشد؟آیا زنده میماند؟یعنی ممکن بود اورا به بیمارستان برسانند و جلوی خون ریزیش را بگیرند؟بهت و غمزدگی پدر نشان میداد که سخت منقلب شده است .خشم زایدالوصفی بوضوح در سیمایش مشهود بود.شریعت گفت:- بیائید قبل از آنکه باز هم کسی پیدایش شود خودرا به آنطرف خیابان برسانیم.صدای شیون وزاری هنوزازدرون خانه هائی که دردیدرس ما نبودند بگوش میرسید.البته نه بشدت قبل،بلکه فروخورده،مایوس وکم جان.مثل آتشی که آخرین زبانه هایش را کوتاه کوتاه ازدل خاکستر بیرون میدهد و عاقبت زیرشان میمیرد. #################دم دمهای ظهر سروکله حاجی نجف پیداشد.باپدرکارداشت ومیخواست مشورتی هم بااووشریعت بکند.مش رحیم که دراتاقی واقع در آنسوی حیاط زندگی میکردو زیاد پیش ما نمی آمد به خواسته پدر آمد و همصحبتشان شد .بحث مابین آنها کم کم گرم شد . من به کمک دائی داشتم توی تشت حسین را پاشویه آب نمک میکردم تاشاید کمی حرارت بدنش افت کند و از تب شدیدی که دچارش شده بود خلاصی یابد.حاجی نجف گفت:- خدایا حکمتت را شکر .خدایا رحمتت را شکر.همین که شما رفتید سرو کله عراقیها پیداشد .رحمش را میبینی داش مرتضی؟ومن صدهزار مرتبه شکر خدارابجای آوردم . فکر میکردم اگر تمام عمرم رابنشینم و شکرکنم بازهم حق مطلب را ادا نکرده ام.حاجی نجف درادامه حرفهااز دلیل آمدنش گفت.مشکل بزرگی در بیمارستان قرنطینه ایجادشده بودو انبوهی از اجساد در حال تجزیه و تعفن بودند.همین امروز صبح مردم جمع شده بودند که به دفن اجساد بپردازند ولی عراقیها مانعشان شده و از آنها خواسته بودند که متفرق شوند .و حالا او دوره افتاده بود توی شهر و خانه ها که مردم را دوباره دور هم جمع کند و این بار هرطور که شده کار را بانجام برسانند. اجساد زیاد بود و بوی تعفنشان بقدری شدید که هر جسد دو نفر آدم لازم داشت .برای کندن چاله و جابجایی تا محل قبر.توضیحات حاجی نجف سختی کار را آشکار میکرد:- کندن چاله و بردن جسد تا سر قبر و مجددا پر کردن قبر توی این هوای گرم و با بوی تعفنی که وجودداردتوان آدم را کاملا میگیرد. اگر بالای سر یکی از جنازه ها بیائید میفهمید من چه میگویم .خیلی تحمل میخواهد که بوی منتشر شده از اجساد بیهوشتان نکند.من که یک آن چشمم سیاهی رفت و نزدیک بود بزمین سقوط کنم .دونفر که کارها ی حمل جسد وحفر گورراانجام بدهند دیگر وقت یا توان کندن یک قبر دیگر را نخواهندداشت پس هر چه تعداد نفرات بیشتر باشدکار سریعتر پیش خواهد رفت .من که خودم آنروز صبح آن بوهارا استشمام کرده بودم تقریبا حرفهای حاج نجف را میفهمیدم. من ،خاله، دائی ومریم قول دادیم همزمان با بقیه مردم سر موعد مقرر جلوی ساختمان بیمارستان حاضر شویم .شوهر خاله فوزیه هم پس از اشاره بازی با خاله،با زبان بی زبانی آمادگیش را اعلام نمود،سپس حاج نجف رفت که شاید بتواند عده بیشتری از مردم قصررا بسیج کند.نهارمان آش گندم بود.یک مقدارهم علیهده باآب پاکیزه ای که داشتم از همان آش برای احسان پختم و از لعابش به او خوراندم.جرات نمیکردم زیاد از آب و لعاب گندم پخته شده به او بدهم . میترسیدم سنگین باشد ومعده اش را اذیت کند .طفلک هنوز وقت خوردن این غذاهایش نبود.کمی قندداغ هم برایش درست کردم که جلوی نفخ شکمش را بگیرد تابعداًفکری برایش بکنم.سخت بود ...خیلی....فکر و خیال تغذیه و سلامتی این بچه داشت دیوانه ام میکرد. ####################سر ساعتی که حاج نجف تعیین کرده بود عده کثیری از اهالی شهر دم بیمارستان قرنطینه ایستاده بودند. تحمل بوی ناشی از تجزیه و فساد اجساد سخت و طاقت فرسا بود وازدویست سیصد متری ساختمان بیمارستان آن بوی وحشتناک مشام آدمی را شکنجه میداد.قدم نهادن به داخل محوطه و ساختمان بیمارستان کار هر کسی نبود و تحمل مافوق بشری میخواست .ولی بهرحال همه ما آمده بودیم که هرطورشده به آن وضع خاتمه دهیم .بسیاری از مردم بیل و کلنگ با خودشان آورده بودند ولی کاملا پیدا بود که خیلی هایشان دست دست میکنند و رغبتی برای شروع کار ندارند .حاج نجف رفت روی یک بلندی ایستاد و که بتواند صدایش را به همه برساند:- چند نفر داوطلب شوند و با من بیایند.با دستمال جلوی دهان و بینی تان رابپوشانید.یک مقدارکه کار کردیم افراد تازه نفس بیایند و جایشان را با ما عوض کنند.بالاخره این کار باید انجام بگیرد.هرچقدر که بیشتر طولش بدهیم یا دست دست کنیم تعفن اجساد شدت میگیرد و دفنشان غیر ممکن میشود . هوا گرم است. باید عجله کرد.یک نفر از میان جمعیت گفت :- پهلوان ...به قرآن از صبح تا حالا با وجود ممانعت عراقیها فقط توانسته ایم پنج جسد را دفن کنیم .تمام کسانی که در اینجا جمعند یا سالخورده اندیا ضعیفه.بعثی های بی همه چیز جوانی برای شهر باقی نگذاشته اند .آنهائی هم که مانده اند نمیتوانند توی انظار آفتابی شوند .مش رحیم که بیل در دست کنار ما ایستاده بود خطاب به دائی مرتضی گفت:- آقا مرتضی پهلوان درست میگوید ،بوی میت مانده زیر گرما تحمل ناپذیراست .بعضی از این اجساد بیشتر اسه روز است که در این گرمای طاقت فرسا رها شده اند .و حاجی نجف هنوز داشت حرف میزد:-...برادرها،خواهرها،همشهریها...این وظیفه شرعی همه ماست.کدامیک از شما وجدانش راضی میشود که جنازه هموطن و هم دینش امشب هم روی زمین بماند؟...به خدا غفلت گناه کبیره است .به قیمت جانمان هم اگر شده باید تا شب همه را دفن کنیم...وسط حرفهای حاجی جیپی کنار جمعیت توقف کرد .افسری را که توی جیپ بود شناختم .همان افسر دیلاقی بود که عینک دودی کوچکی بر چشم داشت.احتمالاً او فرمانده کل نیروهای اشغالگر بود.مثل همیشه استوار چاق را هم کنارش دیدم که حالا داشت رانندگی میکرد.چهار سرباز مسلح هم در قسمت عقب جیپ نشسته بودند و آنتن دراز بیسیم از گوشه عقبی جیپ سر به آسمان کشیده بود و تکان تکان میخورد .با فرمان افسرفرمانده،سربازها پائین پریده روی زمین زانو زدند و لوله اسلحه هایشان را بسمت مردم نشانه رفتند.حاجی نجف که هنوز روی بلندی بود افسر را مخاطب قرارداد و گفت:- پدرآمرزیده تفنگ بطرف یک مشت زن و پیرمرد بی دفاع گرفتن که افتخاری ندارد .کمی کوتاه بیا مسلمان!پس از آنکه استوار چاق بسرعت حرفهای پهلوان را ترجمه کرد،افسرطپانجه اش را کشید، رویش را به حاج نجف کرد و با لحنی خشن بلند بلند چیزهائی گفت. یکنفر که عربی بلد بود از میان جمع فریاد زد:- پهلوان این بابا حرف حساب حالیش نیست ،دارد تهدید میکندکه اگر دوباره حرفی بزنی تورا میکشد .چه لیوانی آب بخورد ،چه با همان طپانچه تورا بزند.بیا پائین پدرمن...حاجی با اکراه ولی ناچاراً پائین آمد و قاطی جمعیت شد .دراین حین دو دستگاه جبپ دیگر هم آمدند و کنار جیپ فرمانده ترمز کردند .از داخل یکی از جیپها درجه داری پیاده شدوبافرمانده گفتگوی کوتاهی کرد.آن مردی که چند لحظه پیش از میان جمعیت به حاج نجف هشدارداده بودبطرف فرمانده بعثی پیش رفت.صدای تحکم آمیز یکی از سربازان که باتفنگش اورا مستقیما نشانه میگرفت سر جا میخکوبش کرد.مرد از همان جائی که متوقف شده بود چیزهائی به عربی خطاب به افسر دیلاق گفت.افسربه استوار چاق اشاره کرد که پیش برود و بامرد حرف بزند.استوار از پشت فرمان پائین آمد و بطرف او رفت.تااو برسد حاج نجف هم خودش را با آنها رساندو در حالیکه سعی میکرد بالحنی سخن بگوید که استواررا تحت تاثیر قرار دهد گفت:- برادرماهمه مسلمانیم .یک فکری برای این نعشهای توی بیمارستان بکنید.صبح هم که اجازه ندادید مردم همه شان را دفن کنند .استوار سری تکان داد وگفت:- کاری از دست ما بر نمیآید پیرمرد.تجمع ممنوع است .نمیتوانیم اجازه بدهیم یک روز دیگر اینجا جمع باشید و مرده چال کنید.فکر دیگری برای مشکلتان بکنید.مردی که قبل از پهلوان پیش آمده بود باانگشت بسمت داخل بیمارستان اشاره کرد و گفت:- تعداد اجساد زیاد است ومی بینید که زمین محوطه اصلی بیمارستان بتونی است .مجبوریم اجساد را مسافت زیادی حمل کنیم تا از قسمت بتونی عبور کرده و به نزدیکیهای باغ برسیم و آنجا چال بکنیم . ولی اگر بشود با بیل مکانیکی قسمت فرودگاه هلیکوپتر را که به بیمارستان نزدیکتر است چندمترحفر کنید .بسرعت کار فیصله خواهد یافت.حاج نجف که معلوم بود جا خورده است پرسید:- قبر دسته جمعی!؟گناه دارد...- چاره ای نیست پهلوان.خودت فکرش را بکن ...بهتر از این است که نعش ها باز هم روی زمین بمانند . اهم و فی الاهم هم که بکنیم معصیت اینکه دفن نشوند خیلی بیشتر است؟استوار که پیدابودقصد همکاری ندارد گرهی به ابرو انداخت و گفت:- اگر خودتان توانائی اش دارید یکی دوساعته مرده هایتان را چال کنید شاید بتوانم از فرمانده مهلتی بگیرم .ما وظیفه نداریم اجساد ایرانی را دفن کنیم .انگار یادتان رفته که دشمن یکدیگر هستیم ودر حال جنگیم .ومن که شاهد این مکالمات بودم باخوداندیشیدم:زیاد هم عجیب ودور از ذهن نیست.از دشمن نمیتوان انتظار برادری و یاری داشت .باز هم جای شکرش باقیست که در این اندازه قصد مساعدت و همکاری دارند و حتی اجازه اظهارنظر به مامیدهند.مردی که پیشنهاد گور جمعی داده بود چند قدم جلوتررفت و چیزهائی به استوار چاق گفت و سپس همراه با استواربه نزد فرمانده رفت وبااو حرف زد. کسی نمی شنید چه مکالماتی مابینشان در جریان است. مکالمه مرد با افسر عراقی چند دقیقه ای طول کشید و همه منتظر بودند ببینند نتیجه چه میشود.عاقبت صحبتشان خاتمه یافت .افسر کمی فکر کرد و بعد دهنی بیسیم را از جلوی داشبورد برداشت و توی آن چیزهائی گفت.سپس بدستور افسر ،استوار چاق پشت فرمان پرید ،جیپ را سروته نموده،مجدداً توقف کرد.افسر با صدای بلند سربازانی را که اسلحه بسمت مردم نشانه رفته بودند صدازد و پس از سوار کردنشان جیپ گرد و خاک زیادی بخوردمان دادو دورشد.آن دوتا جیپ دیگر همچنان سر جایشان ایستاده بودند .حاضرین مردی را که با فرمانده صحیت کرده بود دوره کرده از او در باره مکالماتش با افسرسئوال کردند.مرد جواب داد:- فقط وقتی به افسر فهماندم که در صورت تعلل در دفن اجساد ،عفونت،مرض،وبا و طاعون دامن نیروهای خودشان را هم خواهد گرفت راضی شد همکاری کند .دیدید که بی سیم زدتا یکی از بیل مکانیکیهای شهرداری خودمان را بیاورند و سریع محوطه فردگاه را حفر کنند.خیلی خوب شد،اینطوری یکی دوساعته کاررا بانجام میرسانیم.حاج نجف گفت:- پس معطل نکنید ملت...تا بیل مکانیکی میرسد ماهم باید هویت اجساد را معین کرده و آنها را به نزدیکی فرودگاه ببریم.سه نفر سرباز عراقی از جیپها پیاده شده و آنجاکنار مردم ماندند.سپس جیپها حرکت کرده و دور شدند.همگی بلااستثناء باپارچه ، روسری ،چفیه و هر چیز دیگری که دم دستمان بود روی دهان و بینی مان را پوشاندیم تا استشمام بو مانع کارمان نشود . دقیقا همانطور که مش رحیم میگفت اجساد وضع بسیار خرابی داشتند وخیلی مقاومت و بنیه میخواست که آدم حالش بهم نخورد و بالا نیاورد.تمام دربهای چوبیِ اتاقهای بیمارستان را از جا کند یم وبعنوان برانکاردبه کار گرفتیم.ازداخل ساختمان تا کنار محوطه فرودگاه مسافت زیادی بود ونمیشد اجساد را بادست حمل کرد.هرچه پتو ، ملحفه و روتختی در بیمارستان موجود بود بکار گرفتیم که اجسادرا در آنها بپیچیم تابدان وسیله هم بوی تعفن را اندکی خفه کنیم و هم مجبور نباشیم تصویردلخراش اجساد را با صورتهای متورم و آب لمبوو اندام کرم گذاشته و گندیده ببینیم.گرچه بااین وجود باز هم تعدادی از اجساد بدون پوشش بودند وجابجا کردنشان حالمان رابد میکرد.من و خاله ومریم با دائی همراه شده بودیم و در طولِ مدتی که مشغول بودیم بقدری روح و روانمان در منگنه بود که کلمه ای مابینمان رد و بدل نمیشد.چند بارهم حال مریم و خاله فوزیه بهم خوردو بالا آوردند .هنوز هم که هنوز است وقتیکه به آن روز فکر میکنم، آن یکی دو ساعت را سخت ترین ساعات کاری در تمامیِ طول زندگیم میدانم.بسیاری از اجساد بی هویت بودند و اوراق شناسائی توی جیب هایشان پیدا نمیشد. به پیشنهاد حاجی نجف از هر کدامشان هر نشانه ای که میشدبه امانت برداشتیم و در کیسه بزرگی ریختیم.کاغذ، انگشتر، ساعت،زنجیرگردن یا حتی کفش یاتکه ای از لباسهایشان میتوانست مدرکی برای تشخیص هویت آن شهیدان مظلوم باشد.در میانه حمل و جابجائی اجساد بیل مکانیکی هم رسید و کارکندن گور را شروع کرد. تیغه های بزرگ و فولادین خیلی راحت در کمتر از پنج دقیقه کف بتونی فرودگاه را درهم شکست و بلند کرد.تا ما اجساد را مرتب و منظم کنار هم ردیف بکنیم یک گودال بزرگ شکل گرفت وراننده از مردم خواست عقب بروند که بتواند با پاکتِ بیل اجساد را بداخل گودال هل دهد.حاج نجف و چند نفر دیگر جلو آمدند و مانعش شدند .راننده ابتدا غیظ کرد و مصر بود که این کار را با سرعت هرچه تمام تر انجام دهد .نمیدانم حاجی و آن مرد که عربی بلد بود چه به او گفتند که راضی شد کوتاه بیاید.راننده عراقی دستگاه راخاموش کرده پائین پرید و رفت زیر سایه درختی نشست تا مردم اجساد را یکی یکی،با احترام و ذکر صلوات توی گودال قرار دهند.نتوانستم جلوی کنجکاویم را بگیرم. پیش رفتم و از حاج نجف سئوال کردم:- پهلوان چه به او گفتید که راضی شده به اجساد احترام بگذارد؟حاج نجف که سخت مشغول بود گفت:- میگویم دخترم...میگویم.راننده بااشاره دست از حاج نجف خواست که بامن حرف نزند و عجله کندسپس سیگاری گیراند و به درخت تکیه داد.همگی بلااستثناء دست بکار شدیم. کار چندان راحتی نبود،بخصوص برای آن چند نفر که توی گودال بودند . ما که بالا بودیم باید اجساد را روی لنگه در ها میگذاشتیم و به دست افراد کف گودال میرساندیم و بدلیل ارتفاع زیاد گودال این کارخیلی مشکل بود.نمیدانم راننده بیل دلش به رحم آمد یا بخاطر زودتر تمام شدن کار و خلاصیِ خودش بود که کمکمان کرد.او از آدمهای داخل گودال خواست که بیرون بیایند،سپس پرید پشت دستگاه و روشنش کرد .چند دقیقه بعد یک سطح رمپ مانند درست شده بود که میشد براحتی از طریق آن وارد گودال شد و البته دیگر احتیاجی هم به دست بدست کردن پیکرها نبود و کارسریعتراز قبل پیش میرفت.گودال آنقدر وسیع بود که اجساد روی هم نیفتند و کنارهم جابشوند.وقتی که داشتم بهمراه خاله آخرین جسد را برزمین میگذاشتم حاج نجف صدایم زد وجواب سئوال چند دقیقه قبلم را داد:- دخترم اگر میخواست با ناخن بیل نعش هارا هل بدهد نه تنها تکه پاره میشدند بلکه نمیشد آنها را رو به قبله خواباند.به او گفتم ما همه مسلمانیم و گناه دارد اگر اجسادمان را طبق شرع اسلام دفن نکنیم . شکر خدا احترام گذاشت واجازه داد آنطور که درست و خداپسندانه است کاررا بانجام برسانیم.پس از اتمام کار انتقال اجساد به دعوت حاج نجف جمعاً نماز میت را خواندیم و بعد از آن راننده گودال را از خاک پر کرد.انبوه خاک که روی اجساد را گرفت فقط تتمه بوی تعفن در فضا باقی ماندو توانستیم پارچه های جلوی صورتمان را کنار بزنیم و نفس راحتی بکشیم.عطشی شدید داشتم و هنوز مور مورم میشد.دلم میخواست بروم و خودم را توی آب الوند بیاندازم . انگار کرمهای ریز و چندش آوری که روی اجسادبودند داشتند میان عرق بدنم وول میخورند و میخواستند گوشت تنم را بجوند،پوستم را سوراخ کنندو بداخل امعاء و احشاء وماهیچه هایم بروند.سعی کردم یک جورهائی ذهنم را از آن تجسمات نامطبوع ومنزجرکننده خلاص کنم ولی مشکل بودچون علاوه بر حس های چندش آور ،یک اندوه بزرگ و غریب هم روی دلم چنبره زده بود.غمی که شاید فقط با سِیلی از اشک میتوانست کمی تسکین یابد و من... نای گریستن نداشتم. چشمه اشکم خشکیده و تمامی احساساتم به بهت مبدل گشته بود. مات و مبهوت آن همه ظلم و نامردمی و بی عدالتی بودم.دیوانه ای زنجیری بر جایگاهی که جایگاه عادلان و نیک سرشتان است تکیه زده و مست و شهوتناک از قدرتی شیطانی وویرانگر ،لحظه بلحظه برسبعیت و درنده خوئی خود می افزود.به جوانی می اندیشیدم که پیکرش زیر خروارها خاک دفن شده بود . یک فرزند که اگر خار گلی در انگشتش فرو میرفت مادرش آه از نهاد بر می آورد و جگرش کباب میشد .آیا آن مادر نگونبخت میدانست که اکنون تن چون برگ گل فرزند دلبندش بی غسل و کفن زیر خاک خشک و تفتیده دارد تجزیه میشود؟ میدانستم بسیاری از آن مادران جگرسوخته سالیانی آزگار باید بی خبر ازپاره های تنشان انتظار بازگشتی نامعلوم را بکشند.سالهائی که شاید به اندازه تمام عمرشان بطول بیانجامدو هرگز نفهمند فرزندانشان به چه سرنوشتی دچار گشته اند.آیا زنده اند ؟...آیا بشهادت رسیده اند ؟ آن مادران بینوا باید تا آخر عمر زجر بکشند و در اندوهی جانکاه بسوزند و تمام خاک این سرزمین را در جستجوی گور فرزندشان ببویند و بکاوند.###№#####№####№روز سوم یا چهارم مهر ماه بود که عراقیها درشهر حکومت نظامی اعلام کردند . علت اقدام مزبور این بود که مقاومت جوانان شهر شدت گرفته بود وچند نفر از جوانان که توی خانه ای واقع در نزدیکی مسجد جامع بصورت مسلح مخفی شده بودند بااستفاده از تاریکی شب به گروهی از عراقیها حمله کرده بودند .در آن در گیری یکی از جوانان بشهادت رسیده و بقیه شان موفق به فرار شده بودند . پس از آن در گیری بود که فرماندار نظامی شهر دستورمنع آمد وشد در شب راصادرکرد و محدودیتهائی رانیز برای تردد در روز قائل شد .مثلا تجمع بیش از دو نفر را ممنوع کرده و تفتیش و غارت خانه ها را هم شدت بخشیدند.اشغالگران اکثر جوانها را دستگیر کرده بودند و در تفتیشهائی که انجام میدادند هر کدام از خانه ها را که خالی از سکنه بود باتانک و بولدوزر ویران میکردند.شریعت معتقدبود دلیل ویران کردن خانه ها این است که مخفیگاهی برای پنهان شدن نیروهای مردمی باقی نماند و کنترل اوضاع مناطق اشغالی برایشان ساده تر شود.هنوزغارتگرهای خانه خراب کن دوروبر محله ای که خانه مش رحیم در آن قرار داشت پیدایشان نشده بود.البته این موضوع ابداًمایه دلخوشی نبود زیرا حتم داشتیم بزودی به آنجا نیز میرسند و ویرانی و غارت سرنوشت محتوم تمام خانه های شهراست.عصر همانروز توی ایوان نشسته بودم و داشتم برای احسان شیرخشک درست میکردم.روز قبل (افروز خانوم)یکی اززنهای محل که از گرسنگی طفلک من خبرپیداکرده بودیک نصفه قوطی شیرخشک برایم دست وپاکرده،بدست من رسانده ومراموقتاً ازهول وهراس گرسنگی فرزندم-لااقل برای دوسه روز- رهانیده بود.افروز خانم باعلم به اینکه نوزاد همسایه دیوار به دیوارشان شیر خشک مصرف میکرده است ،پسر دوازده ساله اش را از پشت بام به آن خانه فرستاده بود .گرچه خانه مزبور که ساکنانش پیش از اشغال ،شهرراترک کرده بودند دوروز قبل توسط عراقیها مورد دستبرد واقع شده بود ولی از اقبال بلندمن ،پسر افروز خانم یک قوطی نصفه شیر خشک در گوشه ای از خانه پیدا کرده و برای مادرش آورده بود .افروز خانم میگفت:- خواهر،عراقیها هنوز خانه را کاملا غارت نکرده بودندوگرنه قوطی شیرخشک را هم زمین میریختند و نفله میکردند .نشان به آن نشانی که در خانه را حسابی بسته بودند که دفعه بعد با خیال راحت بیایند و بقیه اثاثیه را هم ببرندو شاید هم بعد با بولدوزر ویرانش کنند.- نگفتم دخترم؟نگفتم نگران نباش و خودت را نباز ؟ روزی این طفل معصوم هم مانند روزی همه بنده های خدا میرسد ...همانطور که الآن رسید باز هم میرسد.اگر ایمانت ضعیف باشد ظلم در حق این بچه کرده ای ها! خدا به ایمان و باور قلبی بندگا نش نگاه میکند و روزیشان را میرساند...اینها حرفهای پدر بود و مرا شرمنده میکرد...اوراست میگفت.سختیها داشتند در ایمانم خلل وارد میکردند ولی شکر خدا پدر حواسش بود و هر از چند گاهی بمن نهیب میزد که حواسم باشد...تحمل گرسنگی و سختی کشیدن بچه هایم را نداشتم .هیچ چیزی به اندازه مریضی و گرسنگی فرزند،مادر را داغان نمیکند .نگرانی و دلشوره حسی است قوی که در تاروپود روح مادر تنیده شده است وهیچگاه نمیتواند گریزی ازآن داشته باشد.پستانک شیشه شیر را بدهان بچه گذاشته بودم و داشتم آرام آرام بااو سخن میگفتم .احسان چشمهای کنجکاوش را به چشمانم دوخته بود و گهگاه از لای پستانک لبخندی نمکین تحویلم میداد و قلبم را از شادی لبریز میکرد.همه توی خانه بودند .حسین هنوزهم در حالیکه ناخوشی و بیحالی از سرورویش میبارید،بی رمق گوشه ای پاهایش را دراز کرده بود.دائی مجتبی هم کنارش روی زمین دراز کشیده و چشمانش را بسته بود تا خوابش ببرد.پدر مثل همیشه رادیو ترانزیستوریش را در دست داشت و در حالیکه داشت با شریعت صحبت میکرد همزمان دنبال موج یکی ازایستگاههای رادیومیگشت.شریعت هم بظاهر داشت کتابی را ورق میزد ولی شش دانگ حواسش پیش پدر بود و هردویشان در فکر راه حلی برای گریز از مخمصه ای که در آن بودیم .خواهرهایم هرکدامشان یک طوری داشتند سر خود راگرم میکردند.مریم به خواندن مفاتیح سرگرم بود، اشرف بافتنی میبافت وبتول کتابهای درسی سال بعد را که از یکی از بچه های فامیل امانت گرفته بود مرورمیکرد.مادرهم که طبق عادت تمام مادرهای زحمتکش عالم فکر شکم ما بودو داشت کمی نخودلوبیا پاک میکرد.ناگهان از داخل کوچه صداهائی بگوش رسید .گاز خوردنهای شدید یک خودرو سنگین و پشت بندش صدای همهمه و فریادهای خشمگین عراقیها .از ترس دل ضعفه گرفتم و همان سستی همیشگی به بدنم را یافت .احسان را به مریم سپردم ودرحالیکه حواس همه اهل خانه معطوف جریانات بیرون خانه بود نزد پدر رفتم و دستش را کشیدم:- بابا جان بلند شو باید پنهان شوی...محلم نمیگذ اشت .گوشش را تیز صداهای توی کوچه کرده بود.تقریبا جیغ کشیدم:- بابا...تورا به فاطمه زهر!انگار تازه الآن داشت صدای مرا میشنید :- صداهادورند دخترم.تازه...کجا میشود قایم شد ؟این دووجب خانه که جائی برای مخفی شدن ندارد.بازویش را رهاکردم و با عجله رفتم داخل حیاط که صداهارابهتر بشنوم و یا قادر باشم فاصله و جهت صدا را تشخیص دهم. مش رحیم قبل از من آمده و پشت درب خانه گوش ایستاده بود. مرا که دید گفت:- فکر کنم اطراف خانه (صفر گچ کوب) باشد.- خب...به اینجانزدیک است؟- نه... زیاد نزدیک نیست دخترم.روبروی ما ،آنطرف کوچه اما پنج شش خانه بالاترازما.پدر و مادر هم باتفاق سررسیدند.مادر از من پرسید:- کجا هستند صدیقه؟میتوانی تشخیص دهی؟نگاهی به مش رحیم کردم که اوهم منظور مرا متوجه شد و همان توضیحی را که بمن داده بودبه مادر هم داد.مادر پرسید:- کربلائی صفر ،شوهر تاتی جیران؟خانه اوست؟مش رحیم سری به نشانه جواب مثبت جنباند واضافه کرد:- بله.توی این کوچه فقط خانه ما و استادسلیم وصفر گچ کوب خالی نیست ...- تاتی جیران یک پسر جوان دارد.میدانی پسرش خانه است یا نه؟مش رحیم در کمال تاسف با حرکت سر جواب مثبت داد.مادربه پشت دستش کوبید:- یا فاطمه زهرا،خودت کمکشان کن.حتی نفسهایم را هم سعی میکردم کم صدا و آرام بیرون بدهم که نکند طنینشان در کاسه سرم مانع از شنیدن صداهای بیرون شود .جملاتی بزبان عربی ازدهان نیروهای عراقی میشنیدم و سر وصدای زن و مردی که داشتند به وحشیگری عراقیها اعترض میکردند و مرد بعضی از جملاتش را به عربی دست و پاشکسته ادا میکرد.مش رحیم که تاآن لحظه داشت بدقت گوش میداد ،رو به مادر کرد وگفت:- حاج خانم ،خودشان هستند.شما هم صدایشان را شناختی؟- بله ...تاتی جیران و شوهرش هستند...خداکمکشان کند.صدای تاتی جیران کم کم به ناله و بعد گریه و پس از آن به جیغهای ممتد بدل شد .دستم را بردم طرف قفل که لای دررا باز کنم شاید بتوانم بهتر بیرون را مشاهده کنم.مش رحیم با جدیت مانعم شد .- نه نه نه!...خجالتتم دخترم . ولی دیوانگیست...باز نکن.مجبور بودم فقط به شنیدن بسنده کنم و تصاویر را در ذهنم تجسم نمایم.زن - که داشتند جوانش را به اسیری میبردند- لابلای جیغ و فریادهایش عراقیها را نفرین میکرد و به صدام فحش میداد.شوهر زن سعی داشت او راآرام کند .فکر کنم بیم این را داشت که فحشهای زن باعث لج کردن بعثیها شود و گزندی به پسر برسانند چون میشنیدم که هی میگفت: جیران فحش نده...جیران فحش نده.زن مثل ماده پلنگ زخم خورده ای بود که از هیچ چیز نمیترسید و براستی مهر مادری بحدی قدرتمند است که اوهنگامیکه خطری فرزندش را تهدید میکند از احدالناسی نمی هراسد و کلاً ملاحظه کاری را کنار میگذارد و دست بهر کاری میزند تا فرزنددلبندش را نجات دهد.ناگهان لابلای فریادها غرش رگباری در فضا طنین انداز شد و در پی آن سکوتی مرگبار برقرارگشت.همگی نفسها را در سینه حبس کرده و منتظر ماندیم که از طریق صداها وضعیت را تشخیص دهیم.سکوت بزودی شکسته شد و صدای ناله کم جان تاتی جیران برخاست که پسرش را به نام صدامیزد و قربان صدقه اش میرفت،سپس یک نعره مردانه و رساصدای زن رادر خود بلعید و کوچه را پرکرد .صدای الله اکبر،خمینی رهبر جوان هرباررساتر،خشمگینترو محکمتر از بارقبل بگوش میرسید و تُن صدایش بصورت تصاعدی هرلحظه بالاتر و بالاتر میرفت تا آنکه مابین یکی از آن نعره های مردانه ،صدای ضربه قنداق تفنگی برخاست و فریادجوان در گلو شکست و به ناله مبدل شد.حالا تنهافریادهائی که بگوش میرسید صداهای دورگه ونکره ای بود که تندو منقطع به عربی چیزهائی میگفتند.پیدا بود که عراقیها پسر را بباد ناسزا وکتک گرفته اند وهمزمان تاتی جیران هم که گاه لحنی ملتمسانه و گاه تهدید آمیز داشت،نهایت تلاش خودرا برای حمایت از فرزندش میکرد...شاید نمیدانست که نه التماس و نه تهدید و نه ناله و نفرین اثری در دل سنگ آن از خدا بیخبران ندارد.الله اکبر گفتنهای پسر و فحش وناسزاهای مادرش کار خودش را کرده بودو عراقیها جوان بیچاره را بباد کتک گرفته بودند.کوچه از گریه و ضجه جیران و الله اکبر،خمینی رهبرجوان و نعره های دیوانه وار بعثیها پربود و شنیدم که پیرمرد بینوا های و های به حال فرزندش میگریست و عاقبت مادر نیز که از ضجه و التماس و ناسزاو تهدید نومید شده بودبا شویش همگریه شد .گریه ای رقت آور و دردناک که اشک رااز چشمان من و مادر نیزسرازیر کرد.خاتمه این ماجرای غم انگیز و درد آلود صدای گاز خوردن و حرکت خودرو عراقی بود که در مویه مایوسانه مادربینوا محو شد و رفت.مش رحیم که سخت متاثر شده بود سری تکان داد و گفت:- یکی یکدانه بود.بعد از پنج تادختر خدا این پسر را نصیبشان کرد.آنهم بعد از دعاهای بسیار ...آخ دنیا!!در حیاط رامحتاطانه گشودم.مش رحیم دیگر مانعم نشد.از باریکه کنار در پیرزن را دیدم که روی خاکهای کوچه ،مات و حیران نشسته و دارد دست مشت کرده اش را به فرق سر میکوبد.بزودی پیرمرد نیز کنارش نشست و ناگهان شکست.مثل جامی از بلورکه طاقت لهیب مهیب آتش کوره را نمیآورد،خرد میشودو تکه های شکسته اش هم ذوب میشود،غصه اسارت فرزند اورادر هم پیچید و مچاله کرد.غم اسارت فرزند توان از او گرفته بود .جیران لباسش را میکشید و از هم میدرید و به او اعتراض میکرد که چرا گذاشته پسرش را ببرند و پیرمرد چیزی برای گفتن نداشت .او تنها میگریست و شانه های تکیده اش بسختی میلرزیدند.در را بستم .مش رحیم به اطاقش پناه برده بود .پدر و مادرم هم داشتند میرفتند.ولی من ترجیح دادم همانجا پشت در بنشینم و با خراشهای ناخنِ غم بر دل زارم قد ری خودآزاری کنم.وجدانم راحت نبود اگر میرفتم و سعی میکردم آن ماجرا را به بوته فراموشی بسپارم و خدا راشکر کنم که عزیزان خودم هنوز کنارم هستند و بزرگی غمهایم به اندازه عظمت غم آن پیر زن و پیرمرد نیست.همانگونه که در خلوت خود داشتم باآن پدر و مادر دلسوخته همدردی میکردم ،بی آنکه بخواهم و علیرغم کیفیت ندای وجدانم که نمیخواست در مقام مقایسه برآید و خودرا خوشبخت یا خوش شانس بداند، ازمیان ظلمات دلم جرقه ای نمایان شد و شعله ای ناپایدارو کم سوبرقص در آمدو دیری نپائید که خاموش شد.همچون چوب کبریت نمناکی که بر دیواره جعبه اش کشیده میشود،چند ثانیه ای درمیان حبابهای ریز آب ترق و توروق میکندو بعد بیکباره خاموش گشته ودر ظلمت نیست میشود.آری...این بود تمثیل خوشی های من در آن روزهای بیقراری . این شادی کوچک بسیار کم جان تر از آنی بود که بتواند دل خوش کنک باشد . ولی چه میشد کرد ؟در این گیر و دار و بگیر و ببندهمان یک ذره خوشحالی گذرا هم که بخاطر سلامت و ایمن بودن پدردر دلم راه پیدا کرده بود غنیمتی بود که میشد لحظاتی را باآن گذراندو فکرکرد که : بله...هنوز هم چیزهائی برای مسرور بودن هست.نمیدانم چه مد ت آنجا پشت درخانه به مشاهده جنگ آن ذره ذره شادیهای کوچک و تابو گونه با لشکریان کثیر و لامروت غم و درد و رنج و یا س نشسته بودم .فقط میدانم که در نهایت،اندیشه ای کاملا واقعی و بیرحم ضربه کاری نهائی را برمن وارد ساخت و آسمان دلم باز هم ابری شد:بعثیها در طول این چندروزی که از اشغال شهر میگذشت هنوز قدم توی این کوچه نگذاشته بودند،ولی حالا پایشان باز شده بود ...حال تو خود بخوان حدیث مفصل از این مجمل!...این همان فکری بود که ضربه نهائی را بر من وارد ساخت و باز هم در اقیانوسی از نومیدی غرقم کرد.ونفس من غریق هنگامی برید که وارد اتاق شدم و نگرانی مضاعفی رادر چهره و نگاه یکایک اهل خانه خواندم. مادر گفت:- حالا که این از خدا بی خبرهای وحشی توی این کوچه دشت اولشان را کرده اند و یک اسیرکاسب شده اند گمان کنم بدهنشان مزه کند و دوباره پیدایشان شود .حتم دارم دیری نمیپاید که سری هم به ما میزنند.مادربندرت نظرمیدادوکمتردرمباحثی که پیش می آمد شرکت وابرازوجودمیکردولی هروقت نظری میدادمولای درزش نمیرفت .حدسیاتش رد خور نداشت و محال بود که اشتباه باشد.برای اولین بار بود که به این ویژگی مادر نه تنهاافتخار نمیکردم بلکه حرصم را هم بالا میآورد.برایم مثل روز روشن بود که یکی از مقاصد جستجوی بعدی عراقیها خانه مش رحیم خواهدبود فقط نمیدانستم چه وقت.همگی نشستیم و تبادل نظر کردیم و بدنبال راه حلی برای این مشکل جدید گشتیم.شریعت چاره را در استخاره دید. همانطور که مادر استاد حدسیات بود ،شریعت نیزشگفتی سازعرصه استخاره بشمار میرفت!شریعت بعد از آنکه وضویش را گرفت سراغ قرآن رفت.دقیقا سوره و آیه را بخاطر ندارم ولی خلاصه مضمون و معنای آیه را خوب یادم هست.چکیده مفهوم آن آیه این بود:(...پیامبر از راههای مختلف وارد میشود...)شریعت برداشت ذهن شفاف و زلالش راآن آیه اینچنین برای ما باز گو نمود:- خداوند راهی را جلوی پای ما قرار داده و مصلحت مارادر این میداند که تقسیم شویم و هرکداممان به خانه ای جداگانه نقل مکان نمائیم.عقل حکم میکندهمگی در یک خانه جمع نشویم و جدا جدا زندگی کنیم.اینطوری میتوانیم در مواقع بحرانی به یکدیگر نیز یاری برسانیم .اواینها را گفت و از همه خواست که فکرهایشان را روی هم بگذارند و چاره ای بیاندیشند.پس از بحث و مشورت قراربر این شد که او وپدر به خانه دائی پرویز که خالی از سکنه بودو روز قبل غارت شده بود بروند.بهرحال آن خانه چپاول شده بود و دیگر عراقیها طرفش نمیرفتند.الباقی هم باید به خانه عمه سکینه مادر عبدالله میرفتیم.درآنجا عبدالله و استاد رحمان شوهر عمه ام باهم زندگی میکردند وچون خانه کوچکی بودعراقیها را وسوسه نمیکرد که غارتش کنند و بهمین دلیل فعلاً میتوانست تاحدودی امن باشد.از مش رحیم خواستیم که او هم با ما بیاید ولی قبول نکرد .میگفت به من پیرمرد کاری ندارند وفوقش میآیند اسباب اثاثیه ام را چپاول میکنند و میروند.خوبی ماندن من در خانه این است که ممکن است پس از غارت بابولدوزر ویرانش نکنند.از او بخاطرمدتی که ما را تحمل کرده بودتشکر کردیم،ساک و بقچه هامان را برداشتیم و براه افتادیم .خداخدا میکردم که توی راه عراقیها متوجه حمید بیچاره نشوند و به او گیر ندهند،گرچه تا آنجا که برایمان ممکن بوداورا میان خودمان استتار میکردیم که براحتی دیده نشود.پدر و شریعت درخانه ماندند و قرار شد که بعدازتاریک شدن هوادائی حسن برگردد آنجا و تا منزل دائی پرویز همراهیشان کند. ###############　دائی مرتضی زیر بغل حسین را گرفته بود و در راه رفتن کمکش میکرد .بی اشتهائی این چندروزه رمق از شوهرم گرفته بود و رنگ رخساره اش فریاد میزد که ناخوش و حال ندار است.هنوز کوچه را تا به آخر نپیموده بودیم که آنچه ازش میترسیدم اتفاق افتاد و سروکله چند سرباز کم سن و سال عراقی پیداشد.فرمان ایست دادند و ناگزیر اطاعت کردیم و متوقف شدیم.تنها کسی که قادر بود کردی عراقی را خوب حرف بزند دائی مرتضی بود.همانطور که قبلاً هم گفتم زبان محاوره ای مردم خانقین و قصرشیرین تقریباً یکیست ولی تفاوتهای کوچکی هم دارد. همین تفاوتها باعث میشد برای یکی مثل من تکلمش مشکل باشد گرچه بخوبی حالیم میشد چه میگویند ولی مکالمه برایم سخت بود.همانطور که حدسش مشکل نبود در مورد حسین سئوال میکردند و دائی مکرر ا در باره بیماری و ناخوش احوالی او میگفت و تاکید میکرد که ما همه همزبان و هم دین هستیم و باید به یکدیگر رحم کنیم .دل سربازها نرم شد و از بردن حسین صرفنظر کردند .حتی یکی از آنها دست توی جیبش کرد و چند ورق قرص بیرون آورد و توی دست دائی گذاشت و گفت که بهیار بیمارستان ارتش است و شانس آورده اند که این داروها را همراه دارد .چون مشابه بیماری حسین که بر اثر گرما و آلودگی آب است در سربازان عراقی هم شیوع پیدا کرده. کم مانده بود از تعجب شاخ در بیاورم.سربازهایی سر راهمان قرار گرفته بودند که دوای درد حسین را باخودداشتند . واقعااین یک امداد غیبی از جانب خداوند بود .دائی در حالیکه پشت سرهم از سربازعراقی تشکر میکرد پیش رفت و روی او را بوسید. سربازها لبخند زنان خداحافظی کردند و دور شدند.ماهم براهمان ادامه دادیم درحالیکه من از شدت شوق داشتم بگریه می افتادم.حرکت انسان دوستانه آن سرباز آنچنان دلم را گرم کرده بود که انگار دنیا را بمن داده بودند .توی دلم تاسف میخوردم که چنین انسانهای نیک اندیش و انساندوستی به خدمت جنایتکاری مثل صدام در آمده اند و د ر جهت اهداف شیطانی او حرکت میکنند.واقعا غم انگیز بود که این جوانان پاک سرشت درلشکر شیطانی صدام جای داشتند و فدای هوسهای آن ملعون میشوند.دائی قرصهارابدست من داد و منهم آنهارا به مریم که دوره بهیاری را در هلال احمر گذرانده بود و با برخی از داروها آشنائی داشت نشان دادم.اونگاهی به داروها انداخت و گفت:- این مسکن است...این یکی برای عفونت روده مناسب است.داروی خوبیست .خارجی است .آباجی اصلاً فکرش را هم نمیکردم توی عراقیها اینطور آدمهائی پیداشود.برای تو عجیب نبود؟من داشتم شاخ در میآوردم .قبل از آنکه من بخواهم در جواب خواهرم چیزی بگویم دائی جوابش را داد:- مریم جان،همه را که نمیشود به یک چوب راند .این نظامیانی که میبینی قبل ازآنکه نظامی باشند آدم هستند.پدر و مادر و خواهر و برادر و فرزند دارند .خیلی هایشان مثل همینهائی که دیدیم دلهای رئوفی دارندورحم سرشان میشود.همه جای این دنیا هم خوب پیدا میشود و هم بد.ملیت و مذهب یا لباس و مقام و موقعیت نمیتواندذات پاک آدمهای بشردوست را آلوده کند.توی جنگ آدمها عادت دارند که بهم چنگ و دندان نشان دهندو ندیده و نشناخته با یکدیگر دشمنی بورزندولی بعضی ها هم پیدا میشوند که درکشان آنقدر هست که بفهمنداین دشمنیهای کورکورانه بی معنا و اشتباه است و این درک موقعی بهترو بیشترنمایان میشود که طرفین درگیر جنگ دارای تشابهاتی از قبیل همدینی و همزبانی باشند مثل همین وجه اشتراکهائی که ما با این سربازان کرد داریم و البته لطف خدا شامل حالمان شده که تاکنون با چنین نظامیانی طرف بوده ایم.- دائی من همه اش میترسیدم که مقاومتها و درگیریهائی که جوانان شهر هرروزه با عراقیها در سطح شهر بوجود میآورند آنها راسر لج بیاندازد واز غیر نظامیان انتقام بگیرند.-تاحالا که به خیر گذشته است.این همه را بحساب لطف خدا بگذار عزیزم .نیروهای اشغالگرفعلا قدرت مطلق و غالب هستند و هرکاری بخواهند میتوانند انجام دهند. خدا کند پیش از آنکه بعثی ها بخواهند جای کردها را بگیرند بتوانیم از قصر بیرون برویم.مادر زیر لب سرباز عراقی را دعاکرد:- خدا خیرش دهد.خدا اورا برای مادرش نگاه دارد و از میان این آتش وترکش جان سالم بدر ببرد.کاش همه عراقیها مثل این سرباز میبودند.حسین با صدای بی صدائی که هرکلمه اش با یک نفس تازه کردن مجدد همراه بود گفت:- اینها... همه از تاثیر... دعاهای شماست مادر.باقلب پاک برای ما...طلب خیر و...سلامت میکنی و...همین...باعث میشود در این...وانفسا.دراین لحنزار متعفن...کسی پیداشود و...شاخه گلی دستمان بدهد.###########№####№توی خانه استادرحمان که پله های تیزی داشت خواستم قبل از بالا رفتن نفسی تازه کنم .روی اولین پلکان نشستم .مادر هم کنارم نشست و دائی نیز کنارمان توقف کرد.مریم و بتول بهمراه نرگس و مهدی صبر نکردند وخنده کنان همه پله ها را یک نفس بالا رفتند.دائی گفت:- مرضیه جان،اگر غذائی مناسب برای احسان تهیه نکنیم خدای ناکرده زبانم لال تلف میشودها!فرداپس فردا که آن چند پیمانه توی قوطی هم تمام شود باید چیزی برای جایگزین کردن داشته باشی.این را میگویم که بدانی زودتر میبایست بفکر باشیم .- درست میگوئی...این که شما گفتی کابوس هرشب من است دائی.نمیدانم چکارباید بکنم.واقعاً نمیدانم...- نگران نبا ش .دیروز صبح آقای نعیمی را دیدم و از مشکلمان برایش گفتم .امروز صبح برایم پیغام داده بود که سری به او بزنم.گویا فکری برایمان کرده است...- منزلشان کجاست؟- دو کوچه بالاتر از اینجا مینشینند. همین الآن باید سری بزنم ببینم موفق شده چیزی پیداکند.- خدا خیرت دهد دائی جان.دردت روی سرم...من هم میآیم.بااینکه شدیدا خسته و کوفته بودم ولی دلم نیامد تنها راهی شود.احسان را به آغوش مادرسپردم و همراه دائی راهی خانه آقای نعیمی شدیم.بیرون خانه،بمحض خروج،عمو اکبر رادیدیم که از سر کوچه پیدایش شد.دیدن عمو خیلی خوشحالم کرد. من و خواهرانم بدلیل اینکه برادر نداشتیم درقلب خودعلاقه وافری نسبت به دائی ها و عموهایمان احساس میکردیم چون بعد از پدر تنها مردانی بودند که محرممان بودند و باآنها احساس راحتی میکردیم.عمواکبر بمحض اینکه مرا دید اشک در چشمانش جمع شد و در آغوشم گرفت.او عموی بزرگم بود و از لحاظ دلسوزی و نیکوکاری شهره شهر.احوال پدر را پرسید . وقتی از سلامتی پدر خیالش را راحت کردم گفت:- من امشب هر طور که شده خودم را به سرپل خواهم رساند.هرکس بخواهد میتواند با من بیا ید.از راهی میبرمتان که کوچکترین خطری شما را تهدید نکند.دائی با نگرانی گفت:- اکبرآقا مگر خبر نداری شهر در محاصره کامل عراقیهاست؟- چرا داش مرتضی،مگر میشود بی خبر باشم؟ ولی میدانم از کجا و چه وقت بروم . ما عمرمان را توی این منطقه و کوره راهها و بیابانهایش گذرانده ایم.مطمئن باش بهتر از عراقیها راه راازبیراهه تشخیص میدهیم.خدا هم حتما کمکمان میکند.اگر عمرم به دنیا باشد که بسلامت میرسم اگر هم نه که بقیه اش بسته به قضا و قدر الهیست و مصلحتش.همه خانواده ام در کرمانشاه هستند و آنجاهم هرروز زیر بمباران هواپیماهای صدام است.الآن کرمانشاه هم باندازه قصر ناامن است.میگویند همین دیروزشرکت نفت و پالایشگاه را بمباران کرده اند و چند تا از آن مخزنهای بزرگ سوخت تا ساعتها در آتش میسوخته و سیاهی دودشان آسمان روز را مثل شب تاریک کرده.باید به خانواده ام ملحق شوم.آنها بمن احتیاج دارند.نه جا و مکان دارند ونه خرجی ...اگراینجا بمانم از نگرانی و غصه میمیرم.قطرات اشک عمو روی گونه های چروکیده اش سرازیر شد و دل مرا نیز آشوب کرد.میفهمیدم چه حالی دارد.اوهم چند دختر قد و نیم قدداشت و میدانستم که نگرانی اصلی او دخترانش هستند که درآن شهر غریب و پر آشوب احتیاج به پشتیبان داشتند.عمو ادامه داد:- داش مرتضی ،هنگامی که خانواده ام را فرستادم و خودم اینجا ماندم به این دلیل بود که فکر میکردم شاید کاری از دستم بربیاید .خدامیداند اگر نیروهای خودمان بخواهند قصر را پس بگیرند جانم راکف دستم میگیرم وتاآخرین نفس یاریشان خواهم کرد ولی همه داریم میبینیم و شاهدیم که عزم واراده ای برای بازپس گرفتن قصر وجودندارد.بنی صدر خائن دارد کشور را به فنا میدهد.شنیده ام آقای خامنه ای که به خباثت این نامرد پی برده است،دارد مدارک و شواهدی را رو میکند که خودفروختگی او را اثبات کند. این موضوع را تلفنی از یک حاجی بازاری تهران که رفیقم است شنیدم. تهرانی ها بیشتر از ما از جریانات سیا سی مملکت با خبر هستند.میگفت ایرانی که بزرگترین و مجهز ترین ارتش خاورمیانه را داشت چرا الآن باید در مقابل کشوری در حد و اندازه عراق کم بیاورد؟آن همه نیرو و تجهیزات و سلاح و هواپیما کجا هستند؟آخر صدام و ارتش عراق در حدی نیستند که بخواهند به این سرعت اینهمه مناطق و شهرهای ایران را اشغال کنند،مگر اینکه پای خیانت در میان باشد...داشی... دارد خیانت میشود.دارند مملکت را میفروشد به بیگانه ها.دائی در جواب عمواکبر گفت:- ارتش و سپاه غافلگیر شده اند.طول میکشد تا بخواهند خودشان را جمع و جور بکنند و سر و سامانی بگیرند. فعلا حالت تدافعی دارند و فقط میتوانند مانع از اشغال مناطق جدید شوند .درضمن خود شماهم شاهد هستی که بی پدرها چه سلاحها و تجهیزات مدرنی دارند. به قاعده هر سرباز یک تانک دارند. به خدا من با همین دوتا چشم خودم دیدم که چطورصدتا صدتا تانک توی این جاده راسیاه کرده بود.تعداد تانک از سرباز بیشتر بود.من هم در باره جریاناتی که توی تهران دارد اتفاق میافتد یک چیزهائی شنیده ام .به امید خداکم کم هویت پلید وطن فروشها دارد برای مردم شناخته میشود و به شما اطمینان میدهم که اراده انقلابی مردمی که گوش بفرمان امام هستند غالب بر اراده صدام مزدور است و طولی نخواهد کشید بعثیهارا عقب خواهند راند .ببین کی گفته ام اکبرآقا.ببین کی گفته ام.آ...آ...این خط و این نشان.- خوب داش مرتضی شما چرا هنوز ایستاده اید؟ ماندن شما با زن و بچه توی شهر چه ثمری دارد؟- اکبرآقا...شما یکه و تنهائید و خواهید توانست بسلامت از مهلکه بگریزید ولی ما با این زنها و کودکان ریز و درشت براحتی شما نمیتوانیم بی دردسر از شهر خارج شویم. باید فرصت مناسبی گیرمان بیفتد.عمو دیگر چیزی نگفت،مارا تنها گذاشت و وارد خانه شد که بقیه راهم ببیند. ##############　آقای نعیمی مرد بسیار محترم، موقر و خانواده داری بود. او باز نشسته اداره ثبت بود و با همسرش اقدس خانم در خانه کوچک و جمع و جوری زندگی میکرد ند.یک دختر و یک پسر هم داشتند که سالها پیش سروسامانشان داده بودند و ساکن تهران و شیراز بودند.آقای نعیمی و همسرش هم از زمره کسانی بودند که عِرق خاک و وطن داشتند و گرنه میتوانستند براحتی به نزد بچه هایشان بروند و توی این وضعیتِ پرخطر خودشان را درگیر نکنند.اقدس خانم پذیرائی مختصری با چائی و خرما از ما بعمل آورد و سپس مقداری آرد با یک قوطی نیم کیلوئی رب گوجه حاضر کرد .ابتدا متوجه نشدم چکار میخواهد بکند ولی وقتی آرد و رب گوجه را باآب رقیق کرد و روی آتش گذاشت که بجوشد فهمیدم دارد برای احسان من غذا آماده میکند.اقدس خانم پس از سرد شدن محلولی که تهیه کرده بود ،آنرا داخل شیشه شیر ریخت و پستانک شیشه را در دهان طفلکم گذاشت.کمی ترسیده بودم که نکند با معده اش سازگار نباشد.پرسیدم:- اقدس خانوم خجالتم ها...آب الوند که نبود؟- نه صدیقه جان.مگر میشوند آب الوند به این بچه داد؟ من و آقای نعیمی هنوز ذخیره آب پاکیزه مان را با قناعتی که میکنیم حفظ کرده ایم. این آبی که شازده دارد میخورد آب لوله کشی قصر است...یادش بخیر،نه؟- آره...یادش بخیر.به خدا اینقدر که از آب الوند خوردیم همه مان داریم مریض میشویم...شوهرم حسین که چندین روز است حالش خراب شده است...و بعد جریان داروهائی که سرباز عراقی به ما داده بود را تعریف کردم .اقدس خانم هم تعجب کرد وهم خوشحال شد که میان عراقیها آدم خوب هم پیدا میشود.احسان در مقابل چشمان متحیر و ذوق زده من با ولع همه محتویات شیشه رامک زد وبلعید و خورد و آروغی هم رویش زد! خوشحالیم از این که احسان آنطور بااشتها محلول دست ساز اقدس خانم را خورده و پسندیده است قابل توصیف نبود.خم شدم که دست اقدس خانم راببوسم که اجازه نداد:- ای بابامن که کاری نکردم.توهم مثل دختر خودمی.این بچه معصوم هم مثل نوه خودم.دخترم نسترن دختر بچه ای دارد شاید دوسه ماه از نوزاد تو بزرگتر باشد.شیرمادرش کفاف نمیدهد ،شیر خشک به او میدهند.اتفاقا یک قوطی شیر خشک او توی کابینت هست که البته شاید یک سومش پر باشد.آن راهم میدهم که ببری.فقط صرفه جوئی کن دخترم.یک وعده شیرخشک بده ،یک وعده ازاین آردورب گوجه که طرز درست کردنش را نشانت دادم.دیدی که خوب خورد و به معده اش هم ساختمهردادمیخبرمهردادمیخبرSat, 12 Sep 2026 11:56:24 +0330