https://virgool.ir/feed/@m_60713562معصومه عاطفت دوستfa2026-11-12 02:22:31https://virgool.ir/images/default-avatar.jpghttps://virgool.ir/@m_60713562https://virgool.ir/@m_60713562/مسافر-bqpie5a4wrylبهارهاین داستان در میان مردمان ایل قشقایی می گذرد.و بعضی از کلمات به گویش و لهجه ایلیاتی است.طبق معمول تو کمربندی تصادف شده.جفت راهنما زدم ، یواش یواش از سمت چپ صحنه تصادف داشتم رد میشدم که چشمم افتاد بهش.طفل معصوم دراز به دراز افتاده بود رو آسفالت و جایی رو تن نحیفش نبود که دست بذاری روش و بگی:بیا،به خدا اینجاش سالمه.نیسان خورده بود به نیوجرسی های جاده و کامل چرخیده بود و تقریبا دماغه جلوش تا رادیات و موتور جمع شده بود.راننده رفته بود لای درختهای کمربندی نشسته بود و انگار حال خوبی نداشت.-نگاه مرد گنده،نشسته داره گریه می کنه.از آینه نگاه صندلی عقب که همکارم خانم مولایی نشسته بود کردم.+هیچوقت سلامت روان یه مرد مهم نیست،مگر وقتی که عصبانی باشه،یا گریه کنه.اون وقت به عنوان یه مرد دیوانه یا یه مرد ضعیف به چشم میاد.خانم مولایی اِهمی گفت و دوباره با تبلت شرکت مشغول تایپ شد.نمی دونم مشکل از منه،یا از بزرگی و اهمیت اتفاقات این سیاره که باعث میشه ساعتها بشینم و چشم بچرخونم این ور و اونور قضیه تا ببینم کجای ماستش یه مو هست،یه مو که بتونم باهاش قصه پردازی کنم و انقدر بکشم این مو رو تا آخرش از یه جاش بپوکه و منم از ته بخورم زمین.****زکی خان همینطور که صغری بلندتر صلوات میفرستاد عمیقتر به سیگارش پک زد و سوئیچ رو چرخوند.انگار صحنه رو یکی از کارگردانهای بنام هالیوود چیده باشه که صد البته نچیده بود اما رسالت نویسندگی مجبورم می کنه که کمی از پیچیدگی زیبایی اتفاق بگم.بگم که دود سیاه اگزوز نیسان و دود سفید سیگار زکی خان همزمان شتک زد بیرون و هر دو،هم سیگار،هم موتور نیسان با عطسه هایی ناخوشایند سرخ شدند  و گُر گرفتند.قطعا این همسفرهای بی احساس من که به زور پشت نیسان جا شده بودن حس خاصی نداشتند ولی من و صغری حسابی ذوق کردیم از روشن شدن موتور نیسان.من مهمان ناخوانده بودم،کسی خبر نداشت اینجا پشت نیسان لا به لای بزغاله ها و بره ها پنهان شدم.بزغاله های همیشه شکاک از روی دماغ نگاهم می کردند،حس می کنم پیش خودشون فکر می کنن اومدم از کارشون سر دربیارم و به بابا لاپورت بدم.بره ها ولی انگار زیاد بودونبود من براشون توفیری نداشت.البته خاطرات مشترک و صد البته بدِ زیادی با من و بابا داشتند که ترغیبشون میکرد یه کودتای مخملین ،یا یک براندازی سریع و باشکوه بر علیه همسفر متفاوتشون که نه پشم داشت و نه شاخ برنامه ریزی کنند.ولی نقطه امن قضیه این بود که هیچکدوم هیچوقت کوچکترین تجربه ای برای مبارزه با بچه دیکتاتور دیروز و همسفرقاچاقی امروز نداشتند.که اگر داشتند به زنده رسیدن خودم به شیراز شک می  کردم .صبح که بابا چشمهاش رو زیر سایه اون کُنار خشک بست و دیگه باز نکرد فهمیدم باید برم.دیگه دشت جای من و آرزوهام نبود .من دوست نداشتم شغل آبا و اجدادی م رو ادامه بدهم و تمام عمرم برای چهارتا کهره و بره سیسبو* زده و اسهال گرفته تعیین تکلیف کنم و عین دیوونه های زوآنتروپی* با حیوونای مزرعه دهن به  دهن بشم .گمونم بابا رو مشدی سپهدار چیز خور کرده بود که برای هیچ و پوچ،یه کف دست نون خشک،دو تا کاسه شیر بز و چهار تا کَله خرما،صبح تا شب و شب تا صبح دنبال بز و گوسفندای سِپی* سگدو می زد و آخرش لای سنگای تول مونجا* تشنه و گشنه عین هرزترین علف های دشت از سرما خشک شد و به تخم هیچکدوم از آدمایی که یک عمر بعد از بابا بیدار شدن و قبل از بابا خوابیدن نبود که خسته ترین ولی قوی ترین مرد دشت دیگه نیست ،مُرده .مردم دشت همیشه باید برن، هرروز و هرشب تا وقتی که تصادف کنند و بمیرن .گاهی وقتا با ماشین مردم و بیشتر اوقات با دردای خودشان.خیلی هاشون حتی وقت ندارن مرده شون رو درست حسابی خاک کنند،میذارنش لای حجم کوچک و کج و کوله ای از خاک به نام قبر و دو تا دعا می خونند و کمی اشک میریزند بعد گله رو هِی می کنند سمت سرحد یا گرمسیر.نه که وفا ندارن،نه،وقت ندارن.اگر بمونن دامشون تلف میشه از بی علفی و بی آبی.عشایر بی دام،یه خار خشکه که با باد می چرخه و صحرا رو می گرده. بی مصرفترین افریده خداونده.ولی من دوس داشتم ترقی کنم .اونجور که دوست دارم زندگی کنم .لای پر قو ،با بهترین غذاهای خارجی ،از همونا که هروقت هوتن میومد دشت ،وسط چادر سپهدار تو کاسه سفید لعابدار با ولع می خورد و هیچکس هم اعتراض نمی کرد که چرا غذات رو با حوصله و یواش یواش نمیخوری پسر؟روی این قالی نماز می خونیم.کثیفش نکن.من هم دوست داشتم پسر بهاره باشم .صبح به صبح با صدای اَدِل که نمی شناسمش و هوتن تعریف صداش رو میکنه بیدار بشم.نُه صبح با مامان بهاره وسط باغای قصردشت که هوتن از درختای خیلی بلندخرمالو و انارش واسم گفته بود قدم بزنم و تمرین هوازی کنم.ریلکس کنم با صدای باد لای درختای گردو .جای سرپایی شاشیدن کنار کِشت تات* ها،داخل توالت فرنگی ساخت شرکت KWCکه هوتن می گفت خودش چشمه آبگرم داره و آبش حتی از آب چشمه سرحد هم شفاف تر و زلالتره،بشاشم و شب مثل هوتن روی نرمترین بالشت دنیا بخوابم .من دوست داشتم روی تشک فنر دار جسدم رو پیدا کنند .نه بعد از یه هفته که بوی گَندَم کوه  رو برداشت پای یه درخت کُنار خشک .بعدِ تصادف با دردهام.بهاره دختر کیخا حیدر بود.کیخا حیدر، بزرگ عشایر بود.بابا می گفت کَم کَمش فقط دویست تا میش پیش سپی داره.اگر همه میش هاش رو از طایفه جمع کنی و بچینی کنار هم از سرحد تا گرمسیر میشه.بهاره از اون دخترای سرخ و سفید شهریه که حتی زیر بغلشون و لای سینه هاشون بوی ادکلن می ده.از اون خشگلای تمیز و سانتال مانتال و لوس شهری که دوست داری بگیری و لیسشون بزنی .از همون  دخترا که وقت کوچ می اومدند تا با مردم دشت و زجرهاشون عکس یادگاری بگیرن و فرق یابو و اسب رو نمی دونند و به کره خرای بی ادب سپی می گن عزیزم و عشقم.لباسهاش مثل دخترهای دشت نبود .موهاش باز بود. چارقد نمی بست .زلفهاش رو مثل بند قنداق نرگس می بافت و وقتی راه میرفت مثل دم اسبهای نظر تاب می خورد و قند توی دل من و حجت و عزت پسرای سپهدار آب میشد .درباره سینه هاش بهتره چیزی نگم. شرم ونجابت مردم دشت اجازه نمی ده راوی درباره مهمترین بخش زیبایی بهاره بیش از این بنویسه.باید می رسیدم شیراز ،خودم رو به خانه کیخا می رساندم .به توالت فرنگی KWC و چشمه آبگرمش.به درختای گردو،اَدل،قصردشت.دیشب صغری کیسه کشک رو که گذاشت کف دست زکی خان  و گفت سلام من رو به نازلی بی بی برسون و بگو قطره ات افاقه کرد و چشم نرگس دیگه چرک نمی کنه ،فهمیدم امشب آخرین شبه،انگار پنج هزار بمب اتم میون نورون های مغزم دود شد و بکرترین فکر جهان هستی از لحظه وقوع بیگ بنگ تو مغز کوچولوی من زاییده شد و به من گفت :موکی ،تو باید صبح با زکی خان بری شهر.زکی داره میره شیراز خونه بهاره .بوی زردچوبه و دمبه ای که مشدی منصور تازه گذاشته روی پای پسرش مناف ،به دماغم که خورد فهمیدم نیسان از کنار چادر مشدی منصور رد شده.مشدی منصور همیشه کنار آسفالت چادر میزد.بس که مهمان شهری داشت.مهمانهایی که دست و پایشان شکسته بود و می آمدند که مشدی با زردچوبه و دمبه دست و پایشان را نرم کند و جا بیاندازد.حالا دیگه جاده خاکی تموم شده و به آسفالت نزدیکیم .همسفرهام بس که جاشون تنگ بود دیگه حوصله بع بع کردن هم نداشتن.بعضی هاشون چشماشون رو بسته بودن و سرپایی داشتن چرت می زدن،حتی جا واسه نشستن هم نداشتن بیچاره ها.سرشون رو کرده بودن تو شکم هم و احتمالا داشتند به گذشته کوتاه و آینده نه چندان بلند و درخشان خودشون و پدر و مادرشون فکر می کردن.قلبم تند تند تر از همیشه میزر. سرم رو از لای چادر نیسان بیرون آوردم و با تمام قدرتم فریاد زدم :خدافظ نون خشکخدافظ بیگاریخدافظ تول مونجاخدافظ سپیسلام آزادیسلام اَدِلسلام قصردشتسلام بهاره****از شما چه پنهان اولین بار بود که بیش تر از ده دقیقه سوار ماشین میشدم ،حالم روبراه نبود و دلتان پاک باشد یک بار هم روی ساری قولاغلی* ،کهره مرحوم علمدار بالا آوردم .ولی به دردسرش میارزه.همین نیم ساعت پیش بود که بوی پیاز به دماغم خورد و حالم بدتر شد .یاد روزی افتادم که مادرم مرده بود ،سپی نشست کنارم ،دستهایم را گرفت و از زمین بلندم کرد و گفت :پدرسگ مادر مرده ،با تو چیکار کنم؟باید بدمت یوسف ببردت سرحد.شاید اونجا به یه دردی خوردی.بوی پیاز از لای دندونای زرد و بد ریختش پاشید تو سوراخای دماغم و من اوق زدم توی صورتش ،پرتم کرد توی علفا ،اگر صغری نمی رسید شاید همانجا با سنگ لت و پارم می کرد.زن سپهدار می گفت چیکار این بچه داری؟ولش کن بره دنبال بدبختیش.صغری تشت لباس ها رو برداشت و رفت سمت چشمه.دنبالش رفتم.نشست کنار چشمه و شروع کرد به شستن لباس ها.هنوز پیراهن یوسف رو آب نکشیده بود که شروع کرد به گریه کردن.روبروش نشستم و زل زدم تو چشماش.فکر کنم خجالت کشید که زود اشکاشو پاک کرد.صغری تازه عروس سپهدار بود.گاهی وقتا خواب میدیدم سپی بزرگترین سنگ دشت رو که قد دو تا چادر سیاه بود گرفته بالا سرش و می خواد بزنه تو سرم ولی زنش قسم جان یوسف رو می خوره و نمیذاره.مادر مرده بودن از تلخ ترین ترکیبات اشاره ای جهانه. به هر کسی که الصاق بشه تا ابد تنهایی و بی کسی رو با خودش یدک می کشه و کائنات هر ثانیه به اون یادآوری میکنه :تو یک کارچاغ کن به اسم مادر نداری که بتونه کارت رو سر وسامون بده و عاقبت به خیرت کنه .کار از ساری قولاغلی گذشته بود.همه جای نیسان رو کثیف کرده بودم و واقعا همسفرهام مثل مردم عصبانی در پانزده دقیقه آخر آرامش خودشون بودن و انقلاب چهارپایان تا ربع ساعت دیگه قطعی بود که یهو....نیسان سیخ ترمز کرد و بوق زد ،در بزرگی با صدای زشت و چِندش باز شد و نیستان داخل جایی شد .به گمونم باغ کیخا حیدر بود و من نزدیکتر از همیشه به بهاره و داداش هوتن بودم.دو دقیقه ای که گذشت ،سنگترین عمر سیاسی یک ملت و دیکتاتورش بود.ملت برای جویدن خرخره دیکتاتور که به تازگی روی تک تک اونا بالا آورده بود قرار نداشت و دیکتاتور در آرزوی بالا رفتن چادر،دیدن بهاره و هوتن و نازلی بی بی،کورسویی برای نجات جانش و رسیدنش به خوشبختی ابدی .طناب چادر تکون خورد،هی نور لای چادر کم و زیاد شد و سایه ها گیج و منگ پنهان و آشکار شدن.ناگهان نوری به عظمت طلوع خورشید به صورت تک تک ساکنان خشمگین و شاد سرزمین نیسان تابید .چشمای من زودتر از همه بیرون رو دید،چهار تا مرد قلچماق با صورتی نتراشیده و بد منظرتر از سپی منتظر ما بودن.چشمشان که به من افتاد جا خوردند و تعجب کردند ،زکی خان کمی دور تر داشت به چند قوچ و گوسفند نگاه می کرد.یکی از مردها صدا زد: زکی، کهره هات همشون همین مدلی پروار هستن؟و خندید‌.زکی خان تا برگشت و چشمش به من افتاد دویید سمت نیسان و گفت :اِ ،اِ ،ِ تخم سگ تو اینجا چیکار می کنی؟خود من از اونا گیج تر بودم ،فکر می کردم قراره میون کلی درخت خرمالو و انار از پشت نیسان بپرم توی بغل مامان بهاره و بگم :تو رو جون کیخا حیدر منم پیش خودت نگهدار .منم مثل هوتن بچه خوبیم ،تمیزم ،با ادبم ،مهربونم ،باهوشم ،بامزه ام.ولی!عین وقتایی که بابا دنبال دزد میدوید دویدم ،عین وقتایی که بزها میرفتند داخل کشت تاتها و عزت قِی* می کشید دویدم ،عین وقتایی که سپی با سنگ می کرد دنبالم، دویدم.عین وقتایی که تفنگچی های خان چهار نعل سمت شکار میدویدند دویدم.یه جوری دویدم که وقتی از نفس افتادم و به پشت سرم نگاه کردم فقط خاک بود و خاک بود و خاک .نه نیسان بود و نه زکی خان و نه کهره و بره های انقلابی.باید خودم پیداشون می کردم .باید خودم رو میرسوندم به کوچه ۳۲ قصردشت پشت در خونه شون.در میزدم و می گفتم که من موکی ام،از دشت و ایل اومدم که تو قبولم کنی ،من واسه بی پدر و مادر بودن خیلی کوچولوام .ولی انقدر گرسنه و تشنه ام که حتی نمی توانم این بدن نحیفم رو جابه جا کنم .از دور دارم ذرت می بینم ،حتما آب هم هست .اینجا رو هم تات ها از دست ایلیاتی ها درآوردن و کاشته اند حتما ،باید خودم رو تمیز کنم .این سر و وضع اصلا در شأن پسر بهاره نیست.بعد این که آب خوردم و خودم رو شستم یه جور راهم رو پیدا می کنم میرم .ولی قبلش باید از جاده رد بشم، از وسط این همه ماشین گنده .اولین ماشین برام بوق زد و با عجله از جلو پاهام رد شد ،انگار نه انگار که یک پسر بچه داره تلاش می کنه خودش رو به آب برسونه و از تشنگی نمیره .یه نیسان شبیه نیسان زکی خان داره از دور میاد.سرعتش کمه،حتما منو می بینه.روی آسفالت میدوم .دیگه نیسان به من نمیرسه.چیزی نمونده به آب برسم....ولی!سپهدار بالا سرم ایستاده. پفیوز اینجا چه می کند؟گمان کنم بزرگترین سنگ توی خوابهام رو برداشت و زد توی کمرم .سنگ خیلی خیلی بزرگ بود.خوب شد که صغری نیست ،سپهدار حتما دیوانه شده که سنگی به این بزرگی رو برداشته.حتما فهمیده من از خونه فرار کردم،پای گله نرفتم،کفری شده اومده دنبالم.شاید کهره ها ریختن تو کشت تات ها که اینقدر عصبانیه.میترسم بعد من بره سراغ صغری، زن بیچاره رو بکشه. گناه داره،آبستنه.عین مادرم؛وقتی که پای کوچ پراید بهش زد و مُرد.***خسته بود.ماشین هی جوش می آورد.باید زودتر خودش را به یک تعمیرگاه میرساند.قسم خورده بود:درستش می کنم،میذارم جلو بنگاه کوروش،مفت هم بخرن ردش می کنم.پنج ساله خریدمش قد پنج تا ماشین خرجش کردم.قد پنجاه سال پیرم کرده لامذهب.هر چی کار می کنم عین جارو برقی میکشه تو شکم خودش.توی رفیق و هم سرویسی ها آبرو واسم نذاشته.حبیب بیست و پنج سال بود که دیگه نه پدر داشت نه مادر.نه خواهر داشت نه برادر.فقط یه نیسان داشت.یه نیسان که آرزوهاشو تک به تک می دونست.بس که از بهمنشیر تا اهواز براش شعر خونده بود.بس که از شیراز تا شهرضا واسش درد و دل کرده بود.ولی حبیب روی یک گسل نشسته بود.از یک پراید سبقت گرفت.این دور برگردان را که دور میزد حتما داخل خیابون محراب تعمیرگاه نیسان پیدا میشد.یک آن یک توله سگ مشکی و سفید انگار از آسمان پرید توی جاده.جفت پا زد روی ترمز ولی دیگر دیر شده بود.جارو برقی نیسان دست از سر پول های جیب حبیب برداشته بود و داشت تن نحیف و لاغر مردنی یک توله سگ را با خودش شخم میزد و روی آسفالت کمربندی شیراز جلو میبرد و هی می چرخید و می چرخید و می چرخید.نیسان به بتون های کنار جاده خورد و ایستاد.راننده ها توقف کردن و دویدن سمت ماشین.-کاکو بی قضایی؟حالت خوبه؟حتی توان پیاده شدن هم نداشت.رنج کشتن یک حیوان زبان بسته،یک موجود زنده نیز به رنج یتیمی تمام عمرش افزوده شده بود.به رنج بی کس و کاری اش.به رنج نانش.به رنج بودن و غریبانه زیستنش.در نیسان را آهسته بازکرد و پا روی آسفالت خیس و باران خورده گذاشت.حتی به ماشین نگاه نکرد.در میان غریو بوق خودروهای پشت سرش و فریاد مردانی که داد میزدند:"عامو حالا طوریم نشده.ورش دارید بندازید تو خاکی،ماشینم هل بدیم بره کنار تا افسر بیاد" به سمت شانه راه رفت و روی اولین تل خاک نشست.سرش را میان دستانش گرفت.گسل لرزیده بود،دهن باز کرده بود و تمام زندگی حبیب را،نه حبیب زندگی نداشت.دهن باز کرده و حبیب را بلعیده بود.با صدای بلند گریه می کرد:بیشتر برای خودش و شاید کمی برای موکی.توله سگی که آرزو داشت خوشبخت شود.پایانسیسبو :بیماری رایج میان دامزوآنتروپی :بیمار روانی که بیمار با حیوانات صحبت می کندسپی :مخفف سپهدارتات :فارس زبانانتول مونجا :منطقه ای قشلاقی حوالی تنگ ارم بوشهرساری قولاغلی :گوش زرد ،قشقایی ها و عشایر گاهی اوقات حیوانات را با اشاره به شکل ضاهری آنها نامگذاری می کنندقی:فریادمعصومهمعصومهMon, 03 Nov 2025 02:28:39 +0330