https://virgool.ir/feed/@m_55194118fa2026-11-12 08:37:19https://virgool.ir/images/default-avatar.jpghttps://virgool.ir/@m_55194118https://virgool.ir/@m_55194118/ماجرای-عباس-آقا-q68yywya1eprماجرای عباس‌آقاقصه از روزی آغاز شد که او برای تست بازیگری تئاتر، به منظور اجرای نمایشی در تالار وحدت، به من معرفی شد. مردی میانسال و جاافتاده بود و کمی خمیده، با چهره‌ای تکیده و رنگ‌پریده، که به نظر می‌رسید سختی روزگار را پشت سر گذاشته است. در همان ملاقات اول، صدای نکره و خش‌دار او، توجهم را جلب کرد؛ انگار بوقی در گلو قورت داده یا که بلندگویی در ته گلویش گیر کرده است! هر حرفی می‌زد، از زیر دندان‌اش در می‌آمد. گفت که وانت پیکانی دارد و روزها، در کوچه و خیابان پرسه می‌زند و با خرید و فروش اثاثیه‌ی کهنه‌ی منازل، روزگار می‌گذراند و قصد دارد، برای عصرها شغل دومی دست و پا کند.عباس‌آقا در تست بازیگری، نمره‌ی صفر گرفت. و چون ذره‌ای ذوق و قابلیت در او ندیدم، بی‌درنگ، عذرش را خواستم؛ اما چون پیشنهاد کرد که پذیرایی پشت صحنه را، با دستمزدی ناچیز، بر عهده گیرد، همکاری‌اش را با گروه نمایش شروع کرد. چند روزی نگذشت، که غر زدن‌های همکاران شروع شد، که چای عباس‌آقا سرد است یا کهنه دم، یا آن‌قدر دیر می‌رسد که خود بازیگران به فکر چای می‌افتند و... پس به ناچار، کار او را عوض کردم و به گروه تولید و تدارکات فرستادم. در آن سمت هم پی‌درپی، خرابکاری کرد و صدای خیلی‌ها را در آورد؛ مثل آن‌روز که برای خرید قرقره‌ی بالابر صحنه، به بازار فرستادمش و بجای آن، قرقره‌ی خیاطی خرید. دیگر از دستش خسته و عصبانی شده بودم. خواستم اخراجش کنم تا از شرّش خلاص شوم؛ اما به خاطر سن و سالش، دودل ماندم. تا اینکه یک روز، در خلوت، دلش را باز کرد و با نگاهی که آدم را می‌سوزاند، از گذشته‌ی تلخ خودش گفت؛ از بختِ کور و شکست‌های پیاپی‌اش. گفت که بدشانس به دنیا آمده و هر کاری را شروع می‌کند، ضرر می‌بیند. گفت: «دست به زر می‌زنم، خاکستر می‌شود. به این و آن، بدهکارم و احساس خفت می‌کنم. گفت: «گاهی که دشت روزانه نمی‌گیرم، از خجالت همسر و دو فرزندم، به خانه برنمی‌گردم و شب را در وانت، و در گوشه‌ای از خیابان می‌خوابم و...» آن روز، دلسوزی‌ام گل کرد و تصمیم گرفتم به عنوان وردست، در کنار خودم باشد تا به رتق و فتق امور متفرقه‌ی نمایش بپردازد. در آن امور هم خطاهای بیشتری کرد؛ ولی دندان روی جگر گذاشتم و تحملش کردم.کمی که رفتار و حرکاتش را زیر نظر گرفتم، مشکل او را فهمیدم؛ همان که در اصطلاح خودمانی‌ها می‌گفتند: «دو زاری‌ش دیر می‌افته»، یعنی موضوعی را، بعد از صرف مدتی جهل و نافهمی، می‌فهمید؛ و نتیجه گرفتم که این اصلی‌ترین علت تمام شکست‌ها و اشتباهاتش در کسب و کار و زندگی است.یک شب، با دعوت یکی از کارگردانان تئاتر کمدی شبانه، به تماشای تئاتر او رفتم. عباس‌آقا را هم همراه بردم. چون نخستین بار، اجرای تئاتری را از نزدیک و بر روی صحنه تجربه می‌کرد، حسابی هول و ذوق‌زده بود. پس، با چشمانی گرد، بر صندلی نشست و به صحنه‌ی نمایش خیره شد. اولین موقعیت خنده‌دار که پیش آمد، تماشاگران قهقهه سر دادند و عباس‌آقا چند ثانیه مات ماند و فکر کرد و بعد، که موضوع خنده را با کمی تاخیر فهمید، با صدایی که ترکیبی بود از صدای بوق و بوقلمون، آغاز به خندیدن کرد. ابتدا، چند نفر متوجه تک‌خنده‌های خاص او شدند، اما به تدریج، همه به جای خندیدن به نمایش، بی‌اختیار، به عباس‌آقا و لحن و آهنگ خنده‌اش، خندیدند. و این اتفاق تا پایان نمایش، بارها تکرار شد؛ چنانچه نمایش دوساعته، به مدت دوساعت و نیم به درازا کشید. خلاصه‌ی کلام این که، آن شب چنان شور و شعفی در تماشاگران و بازیگران به وجود آمد که در پایان، بسیاری از مردم، با درد شکم و چشمان خیس، تماشاخانه را ترک کردند.یک هفته گذشت. دوباره به همان نمایش شبانه، دعوت شدم. اول تعجب کردم؛ چرا که مرسوم نبود، دوبار به یک نمایش دعوت شوم. وقتی کارگردان، از من خواست که عباس‌آقا را هم، همراه بیاورم، دیگر تعجب نکردم. عباس‌آقا، آن نمایش را، به تنهایی، بیشتر از بیست سانس تماشا کرد و شنیدم که سالن نمایش، هر شب، لبریز از تماشاگر بود. کم‌کم، خبر به گوش دیگر کارگردانان تئاتر کمدی شبانه رسید و از عباس‌آقا برای تماشای نمایش‌شان، دعوت شد.آن روز، عباس‌آقا به پیش من آمد و استعفایش را تسلیم کرد. وقتی علت را پرسیدم؛ گفت: «یک قرارداد تُپُل بستم!»پرسیدم: «کدام قرارداد؟»گفت: «قرار است به تماشای هر نمایش بروم، پنجاه هزار تومن دستمزد بگیرم.»هم تعجب کردم هم خندیدم، هم اینکه خوشحال شدم و از خداخواسته، با استعفایش موافقت کردم.یکی دو سال گذشت... خبر آمد، عباس‌آقا، دفتر و دستکی راه انداخته، منشی به کار گرفته و برای دیدن نمایش‌های کمدی نوبت می‌دهد. نرخ خود را میلیونی کرده و صاحب مال و منالی شده و آلاف‌اولافی به هم زده است. و چندی بعدتر، شنیدم که چون پاسخ‌گوی آن همه تقاضا نبود، کلاس‌هایی برپا کرده و به عنوان یک کارآفرین، برای جذب تماشاگر حرفه‌ای تئاتر کمدی، شاگرد تربیت می‌کند تا به جای خود به تماشاخانه‌ها بفرستد.بله... کافی است یک شب به تماشای نمایشی که عباس‌آقا یا شاگردانش، تماشاگر آن هستند، بروید و ببینید چه غوغایی برپاست؟! شاید در سال‌های آتی، شاهد پدیده‌ای باشیم که مردم به بهانه‌ی تئاتر کمدی، به گرد هم جمع شوند و در این روزگار بی‌حالی و خمودگی، چند ساعتی را، نه به تئاتر، که به همدیگر و با همدیگر بخندند. اگر چنین روزی برسد، مبدع آن، عباس‌آقای ساده، پخمه و دوزاری کج خودمان است.می‌گویند، گاهی برای موفق شدن، نباید خیلی زرنگ باشی؛ باید آنقدر بی‌استعداد باشی که آن بی‌استعدادی، خود، به یک استعداد ناب تبدیل شود. عباس‌آقا در این رشته، بی‌تردید، یک نابغه بود. او هرگز بازیگر نشد، اما نشان داد که گاهی بهترین نقش‌ها، همان‌هایی است که انسان ناخودآگاه و از سر سادگیِ خود، ایفا می‌کند.مهدی شمسایی (م.شمسا)مهدی شمسایی (م.شمسا)Sat, 22 Aug 2026 21:06:54 +0330