https://virgool.ir/feed/@m_53428537fa2026-11-10 19:45:45https://files.virgool.ir/upload/users/4939359/avatar/bhWkAp.jpghttps://virgool.ir/@m_53428537https://virgool.ir/@m_53428537/خوانش-مینو-نصرت-بر-شعر-علی-مومنی-zceuv0cpvxokخوانش مینو نصرت بر شعر علی مومنیقبری که قدش راتا انتهای کهکشان می کندفلات بی بدنی راکه از گردنشفرومی نشستمی چرخد وُدوباره مردگان خودش را دفنبا نعش مردگان خودشمی گشتعلی مؤمنیخوانش شعر را با نوشته ای از خالق اش علی مؤمنی آغاز می کنیم:...مردگان و پارادایم حاکم بر آنها اصلی ترین نفرات تاریخ اند که از طبیعی‌ترین زمان طبیعی به گذشته و حال و آینده تقسیم و انسان های امروز اصلی‌ترین نفراتی هستند که در اکنونی‌ترین حال خود باز قسمتی از مردگان آینده اند این متن با به رسمیت شناختن زمان آینده ی مردگان خود را قسمتی از مردگان آینده می داند ...با عطف به متن فوق اگر برای سیارات منظومه ی شمسی نیز بخواهیم زمان گذشته ای و در آن گذشته، برای تنی چند از سیارات لحظات حیاتمندی قایل شویم، در آن صورت از اطلاق قبر به سیاره ی زمین دیگر متعجب نخواهیم شد چرا که شعر پرده از حقیقتی غیرقابل کتمان بر می دارد، چرا؟ زیرا این سیاره از لحظه ی تولد تا امروز همچنانکه راه کهکشان شیری را طی می کند، حول خورشید نیز می چرخد و بار عظیمی از مردگان را بر دوش خود می کشد و طواف می دهد؛ پس وقتی شاعر او را به مثابه قبر سیاری می نامد که بی وقفه در حال کندن قد و عمیق تر کردن خود است اغراق نمی کند؛ این قبر در عین حال «فلات بی بدنی را» نیز با خود می رقصاند و قد می‌کشد که فلات ایران است، سرزمینی که از مقطع حمله ی مغول «بدن» حیاتمند و حیاتساز انسانی اش را سه گانه ی حاکمان، صوفیان و عارفان با قفس‌انگاری و پلید و شیطانی‌انگاری به موجب فرمان «خلع بدن» از حیز انتفاع خارج کرده اند و آنچه از او برای ما مانده «فلات بی بدنی» است که «از گردنش / فرو می نشست»؛ فلات در این گزاره بدل به نمادی از انسان به دار آویخته ای شده که تحت فرمان سه ضلعی فوق، سرش را از بدنش جدا و ارتباطش را با بدن قطع کرده اند! اینک ما با یک سرِ بریده شده به مساحت ۱٫۶۴۸٫۱۹۵ کیلومتر مربع مواجهیم، سر عظیم اما بی بدنی که فاقد حیات و نوزایی است؛ به عبارت شعر جنازه ای که زمین آن را می چرخاند و با هر بار رفت و برگشت آنچه بر فلات بی بدن می گذرد این است: «می چرخد وُ / دوباره مردگان خودش را دفن / با نعش مردگان خودش» می گردد:«سیاره ام جنازه ای / در سمت قبله ی قدیمی آفتاب / بر شانه هایش اورا / هردو ملایک / فریب کار می دانند»در این گزاره ها مخاطب «سیاره ام» سیاره ی زمین و فلات ایران و بدن شاعر تو در توی هم است؛ بدن کوچک این شعر پر از بینامتنیت هایی است که اگر قدم به قدم بخواهیم هر یک را پی بگیریم می رسیم به کجا؟ به «سمت قبله ی قدیمی آفتاب»! به مکانی با مساحتی بالغ بر هشت و نیم میلیون کیلومتر مربع که یگانه قبله اش آفتاب بوده؛ و اگر بپرسیم:  جه بر سر و بدن این سرزمین پهناور آمد  که از او اینک جنازه ی بی بدنی بیش نمانده است؟ کافی است تاریخ را یکبار دیگر و این بار عمیق تر از مقطع حکمرانی حاکمان مقتدر، عارفان آسمان‌جُل و صوفی‌مسلکانِ مجیزگوی درباری بخوانیم و مرور کنیم برسیم به اینکِ ما و روزگاری که «هر دو ملایک» دست ساز آنها یعنی رقیب و عتید؟ نه گریبان عاملان تباهی را که گریبان انسان را چسبیده و «فریب کار می دانند»؛ بماند که در این گزاره رگه هایی از حقیقت نیز موجود است و این موجودی دقیقن سرشت فریبکار انسان هایی را چنگ می زند که در تسلیم محضِ خود به این دو ملایک کاذب و پوشالی به سهولت دست از مسئولیت خود به عنوان انسان کشیده و شانه به شانه ی فریبکاران به ابواب جمعی حاکمیت پیوسته، در آنِ واحد هم فریب می دهند و هم فریب می خورند به عبارت ضرب المثل توبره و آخورو واکنش شاعر به این تباهی هر دم گسترده چیست؟ شعر را در تاریخ ثبت می کند و دایره را می‌چرخاند:«پس می نویسم: قبری که قَدش را / تا انتهای کهکشان می کند / تا انتهاي جهان با آن/ ايرانِ بي بدنش / می رفت…»چنانچه می خوانیم  و می بینیم؛ دایره در چرخش خود بار دیگر به گزاره های آغازین شعر می رسد با این تفاوت که این بار حقیقت بمراتب تلخ تری را با خود یدک می کشد:  اگر قبر سرآغاز شعر را ثبت لحظات جدا شدن سر و سران از بدن فلات بدانیم،  قبر چرخانی را که هم اینک در سرانجام شعر می خوانیم و مشاهده می کنیم، قبری است که دیگر نه تنها فلات بی بدن ما را که هر آنچه هست و نیست سیاره را با خود می برد، سیاره ای که امروزه هر نوع پیشرفتی اعم از تکنولوژی، پدیده های هردم افزون مدرنتیه و سایبری و سفر به اعماق فضا و... مصادف است با پسرفتی هولناک و عمیق  (آخرالزمانی؟) در محیط زیست انسانی و طبیعی و ...و مهم تر آن که  آبشخور تمامی این تباهی ها سرمایه داری نوین و جهانخواری است که حیات انسانی و حیات طبیعی را با سرعتی غیرقابل باور رو به پرتگاه تباهی و نابودی می کشاند؛ و ماحصل؟ مرگ سیاره ی حیاتمندی است که همچون قبری عظیم مرده هایش را به دور خورشید می‌چرخاند و طواف می دهد و از قضا یکی از مرده هایش نیز «ایران بی بدن» ما است که با خود می برد تا کجا؟ تا انتهای جهان! چنانچه می بینیم محال است از این شعر مرده ای، زنده بیرون برود! آیا این معنا و مفهومِ دقیق جاودانگی نیست؟!#مینو_نصرت#علی_مومنی#خوانشhttps://t.me/derangeadabiعلی مومنیعلی مومنیFri, 06 Nov 2026 14:22:27 +0330https://virgool.ir/@m_53428537/حبیب-قلیشلی-lvfrccla4a6mبه مناسبت نهمين سالگرد فوت حبيب قليشلي ا————————————به قول حبیب قلیش لیقدوس، وصفی ست، که کلماتشاعر را به معراج می بردبا صدایی که آهسته آهستهملکوت را تکرار....و بعد چرخی زد و خواند:ای خداای سرور سروران!اجابت کننده ی مؤجبان!بالا بلندی بزرگان و بچگان!پایین آورنده ی گوسفندان از بهشتتوبه توبهسبحانک یا لااله الا انتالغوث الغوث خلصنا من الّنار یا رب!ای پادشاه قصر اندام های دختران و پسرانای اغلب اتاق های پُر از نوکرانزانو زده برای نکاح نارس بی طاقتانپرواز، پرواز،چون ابرهای پر از بارانبیرون کشیده نیروی اتکوه را از زمین،عشق را از عاشق،موسا را از آب،مانند تن من در قبرهمه چیز در برابر تو فرو تن استسبحانک یا لا اله الا انتالغوث الغوث خلصنا من النار یا رب!*آن روزنمی دانستم که اوداشت می رقصید و یا دعای جوشن کبیر می خواند؟و بعد گفت: دردگکی دارم از برخورد سوفارمصغر تر از پاشنه ی کفشی کهزمین را سوراخ می کنددرمان اگر نشدمبرایم صلوات بفرستید...الهم صَلّ علی محمد و آل محمد!#علي_مومنيچاپ شده در مجله استرابادعلی مومنیعلی مومنیFri, 06 Nov 2026 14:12:29 +0330https://virgool.ir/@m_53428537/نمردن-زندگی-کردن-نیست-vp0c8wufckinنمردن ،زندگاني كردن نيستترديدي ست كه ميمون براي استفاده از دستهايش اين پا و آن پا و براي استفاده از پاهايش اين دست و آن دست ميكند   تا بلكه بتواندبا پاهايش مردم رادست بيندازد و با دستهايش روبرو را پايمال  ِ آمال …ماننديك آدم رواني و بيماري كه با هزاران قرص و آمپول بر روي پاي خود به زور ايستاده  و با اعتراض ِ اطرافيان گاهي به عطاري  گاهي پيش دعا نويس مي رود  تا بلكه با نمردن ،از مرگ طفره  و با دعا پيش بيني بلند مدتي  براي نمردن خود بكند  به نظرم زندگي كردن براي رسيدن به نمردن  مانند مردن براي    رسيدن بهنمردن ِانتحاري ويا نمردن ِطالباني ست دو چهره خشن از زندگاني ايي كه  با دواليسمِ افراطي خود، اطراف را به گند مي كشدمانند ميموني كه براي  استفاده از دستهايش اين پا و آن پا و براي استفاده از پاهايش اين دست و آن دست مي كنددر کتاب مقدس آمده است که پس از وقوع طوفان بزرگ نوح، مردم جهان که همه به یک زبان حرف می‌زدند، بابِل رابرای زندگی انتخاب ‌کردند.آن‌ها پس از مدتی به فکر افتادند برج بلندی بسازند و از طریق آن همه باهم به بهشت برسند. بر اساس این افسانه، خداوند برای آن‌که مانع ساخت «برج بابل» شود، زبان‌های مختلف را پدید آورد تا انسان‌ها حرف همدیگر رااز هم سوا و از آن سودا دست بردارند.نقطه، ویرگول (کاما)، نقطه‌ویرگول، دونقطه، سه‌نقطه،علامت‌های سؤال و تعجب، خط فاصله (خط تیره)، پرانتز (کمانک)، گیومه و کروشه (قلاب) مهم‌ترین نشانه‌های نگارشی زبان نوشتار فارسی‌اند و شعر فارسي عبارت ازسطر هايي ست كه تمامي اين علامتها را در تجزيه وتركيب مي توان در آن پياده نمودتعريف شعر ، موسيقي ، نقاشي و…تعريف مخالفت  پروردگار با ساخت ِبرج بابِل  است برجي كه مي خواست با ساخت خوددين ، سياست ،  زبان ، فرهنگ ندانستن،دانستن همه و همه رابه هم بچسباند وبا هم يكي كندچرا كه قدرت هميشه ميموني ست   كه هي سيب از وسط  نصف مي كندترفند قدرت ،آوردن چيز يا چيزهاي تقلبي ست مثلا يك كالاي تقلبي به نام "مرگ "را آورده و به ته ِهر زندگاني  مي چسباند و عوايد زيادي نصيب خودوفروشندگان  ِكالاي مرگ مي كند و يا هر فكرِ با اهميتي را آنقدر كوچك و آنگاه چيز هاي  بي اهميت را باوصل كردن  چيزهاي تقلبي  ،چنان با اهميت جلوه مي دهد كه آدم به حجم طبيعي خود، حتا به اعشار هم شك مي كنديعني روبروي واقعي مارا چنان به قلاب روبروي قلابي خود  صيد مي كند  كه آدم نمي فهمد اين روبروي ما است يا روبروي يك صياد.دنياي شعرموسقي و هنر آمده  است  براي مقابله با اين كالاي ِتقلبي ،تاهمه چيز را به حجم ِ طبيعي خود باز گرداند اما با باز كردن چسب هاي تقلبي قدرت توسط ِشعر ،  ميمون ويا ميمونهايي كه هي سيب از وسط نصف مي كردند  افتادند به جان شعر   و  با توليد كردن قطعه هاي كارخانه ايي،مونتاژ ِسالن ِشعر وبحث شعر راه انداختند و پشت آن را خالي كردند البته پشت ادمهم ميتواند خطر ناك باشدو هم پشتيبان ...من بعداز مرگ پدر و مادرمبه پشتيبان ديگر اعتقاد ندارمتازه انها همچون بدنبال پشتيبان  خود بودندگاهي اوقات به جلوي خود خيانت ميكردند...خطر ناك تر از پشتيبانپشت پشتيبان استبه خصوص اگر جلوي پشت انپدر و مادر آدم نباشند .به هر حال با فكر كردن به چيزيهايي كه بدون فكر هم  آن چيز ها خود به خود توسط قدرت بدنبال مامي آيند ،ما هميشه مزاحم خودمان مي شويم به عبارتي ديگررفتن به دنبال چيزي كه خودش به دنبال ما مي گردد چسبيدن به چسبيدن است    وبعددرد هاي رواني مهلكي كه با چسبيدن به ما دنبال طعمه  جديدميگردد ...علت ها ،دليل هاو همچنين آدمهايي كه پر از علت و دليل مي باشند تا مصنوعي ترين چسب  خود رابه جاي چسب هاي طبيعي هستي به وسيله تو امتحان كنند .يعني اطمينان كردن به آنها سپردن گوشت به دست گربه است   تا آن سر دنيا  هم كه شده به دنبالت مي آيند  تا امانت بيشتري از تو به سرقت بگيرندقدرت محصول زاد و ولد همين گربه هاست كه از چسباندن  علت هاي احمقانه اش به همديگرروز به روز گنده تر وفربه تروقربانيان خود را با چسباندن خواندن به نوشتن وادار به رونويسي دستور و پند و نصايح و اگر نشد مسخره مي كندگربه اي كه ديگر گربه نيستشير نر درنده اي ست كه گاهي تو را به جاي توله اش آذوقه مي كندبه غير از طريق شعر ،فلسفه و موسيقي دهن به دهن كردن  باقدرت افتادن آذوقه از دهان تو  وتحويل آن  به توله اش  استبه طوری که نبودن را به جای مسئله ی بودن ،تلفات بودن مي كندوبين  فضاي  آلفا تاگاما تصوري از نابودي مي سازدفضايي آنچنان جدي  كه اگر نود ونه را تقسيم بر يك كني  خارج قسمت آن عدد صد مي شوداما بر عكس تعريف قدرت  نوشتن وننوشتن   تلفات همديگر نيستند زاد ولد همديگرندچيزي كه متصور آن مواليد درونش را امكان  و ازننوشتن ، نوشتن مي خواهد…  به عبارتي ديگر  چه از طريق ننوشتن ويا جه از طريق نوشتن به هر طريقي كه ممكن است نوشتن نوشتن مي خواهدوگر نه ،بدون نوشتن ، نوشتن هميشه خود را به تعويق مي اندازد.بر عكس ِيك هيچ  وقتي كه جلو و عقب آن بازهم يك هيچ ديگر باشد ديگر احتياج به تعويق ندارد خودش تعويق است چرا كه  تبديل به يك پوچ مي شوداصلا پوچي آمده است كه جهان را به تعويق بيندازد   به طوري كه اعداد  ِمختلف در آن سرگردانند  …سرگردان ِاعداد طبيعي و سرگردان اعداد اول و سرگردان اعداد گنگ  يا اصم…    دنيا بدون هيچ پُر از اعدد سرگردان است حكومت هاي توتاليتر هم وقتي ازصفر  صحبت مي كنند آن را با هيچي قاطي مي كنند  و وقتي از عدد صحبت مي كنند   صفر هاي پول شان را به رخ مي كشند كه ديگر آن هيچ  ،صفرنيست  پوچ  استيك هيچ …،وقتي كه دوبارتكرار مي شود معناي يك شانسي را مي دهدكه تو از خريدنش هيج چيزي برنده نشده اي يعني هيچ دوم به ترديد هيچ اول خاتمه مي دهد و اگر هيچ سوم و چهارمي باشد ديگر آن هيچ ، هيچ نيست بازي كودكانه ي گُل يا پوچ است   يك تعريف جدا از تعريف جدا نبودن   يك هيچ ِتاريخي هرگز دو بار  تكرار نمي شود اگر تكرار  شوديعني چيزي درون يك هيچ وجود دارد كه آن هم هيچي ست…  اگر هم بخواهيم به آن بُعد ويا گرافيك  ويا پرسپكتيو بدهيم بايد به عقب و جلو ويا بالا و پايين آن پرسپكتيو بدهيم وارد شدن به درون آن ولايه لايه كردن درونش هيچ را از مقام مي اندازد  دنيا بدون داشتن هيچ ،همواره چيزپوچي  ست   چون در زندگاني اعدادتنها صفر مصوت ومابقي همه صامت اند…چيزي كه روبروي خودش را مثبت،و پشت خويش را منفي، وآدمهاي دو سويش را مثل  پل صراط وادار به تفريق و تقسيم وجمع و ضرب مي كندبطوري كه نيچه  مي گويد :زندگي  ما يك تهي بزرگ استيعني به عقب و جلو مي رود اما تهي بودن خود را حفظ مي كندچنان كوتاه كه از كوتاه هيچ كوتاهي كوتاه ترنيست با اصرار بر صفر بزرگي كه خيام در عقب و جلوي همه ماهيچ را دچار  تعريف جمع و تفريق و تقسيم و ضرب  رباعي  مي كندبنگر ز جهان چه طرف  بر بستم؟ هیچ، وز حاصل عمر چیست در دستم؟ هیچ، شمع طربم، ولی چو بنشستم، هیچ، من جام جمم، ولی چو بشکستم، هیچ.ننوشتن عاقبتي ست كه نوشتن اش توسط قلب  آغاز  مي شود وگرنه بدون نوشتن درقلب، ننوشتن  ننوشتن نيست  تهديد نوشتن  است  اسمي جداگانهكه هم سكوت را مسموم مي كند هم ننوشتن را…آدمهاي حسودي كه ننويسي  را با ننوشتن مخلوط و  سكوت را به جاي پادزهر تبديل به زهر  و همه چيز را به شكل تلفات ، زخمي حسادت خود مي كنندباننويسي از پادزهر ،  زهر ميگيرند تا موسيقي ننوشتن را مسموم ننويسي خود كنندبراي همين گاهی وقتها ننوشتن،وقتي با احتیاج به نوشتن،در من دچار تعارض می شود .من همواره طرفدار ننوشتنم ...واحتیاج را، فقط همان تقاضای قدیمی آب و نان میدانم .زادو ولد هم یکی از قدیمی ترین احتیاج هاست ،که تقریبا در آن شير را روباه مزاج میکند.ولی ننوشتن نه حادث است نه قدیم .یک حالتی است که موسیقی خودش را دارد .تازه اگر هم بگویی مخالفت تو با کیست ؟هرگز نمی گوید : بانوشتن و احتیاج به  تعارض با آن.ایشان،فقط سرش را پایین می اندازد و می گوید :من نمیدانم…بر عكس دنياي سرمايه و پول و قدرت كه به زعم خودش همه چيز را مي داند و بر همه چيز اشراف دارد وتعريف زمان رااز علوم انساني  (شعر، فلسفه ،موسيقي و…) دزديده و تنهابه دنياي رياضي و فيزيك و حساب وكتاب اقتصادي خودش كرايه داده است اليگارشي مالي خوشبختي  را مصادره و زمان لازم براي مصرف بيشتر را تعريف خوشبختي مي داندشبيه مسخره كردن سياه پوستان توسط خود سياه پوستان  شاعران و نويسندگان راتوسط خودشان چنان مسخره و به جان هم  انداخته  كه ششصد و پنجاه سال روميان با گلادياتور ها چنين  كاري نمي كردندقديمها قومي داشتيم كه  تنها واحد زندگاني اش لحاف كُرسي بوديعني همه وزن هاي  جهانيا بيشتر از لحاف كرسي بودند ويا كمتر ويا هم اندازه لحاف كرسي ….در مورد قد و ارزش و بقيه ي چيزها هم هميشه همين نسبت را بكار مي برد…يك روز با خنده به ايشان گفتم نظرت در مورد كُل جهان چيست ؟برگشت و وقتي خنده اعتراضي من را ديد قاطع پاسخ داد جهان هم مثل لحاف كرسي ستهر كسي زور و پول و عده بيشتري داشته باشه  لحاف را به سمت خودش بيشتر مي كشدو ماهم از سرما مثل هميشه تنهادر زير كُرسي   مي لرزيمدنياي سرمايه وپول با تتو كردن نقشه ي ساعت بر مچ دستهايمان با طرح اين سوال كه ما چقدر مي خواهيم عمرويا زندگي بكنيم مردم را هي به مصرف بيشتر تشويق مي كند طوري كه حتا ماتحت  ماهي را انگشت كرده و خرچنگ را در حالتي كه نمرده است در آب جوش مي اندازد تا لذت غذاي جديد را تقديم ذائقه كند يعني كه مفهوم ساعت و زمان رادنياي سرمايه داري وپول طوري از دست علوم انساني دزديده است كه خودشان هم باور كرده اند كه اصلا اين مبحث علوم انساني نيست يعني يك تعريف رياضي است مابين حركت وشتاب ،گويي كه انگار رياضي دان ها انسان نبوده و نيستند كه فرضااگر هم  درست باشد كه نيست محصول خواندن و نوشتن نمي باشد حتا هگل هم در پاره اي از مباحث باور كرده بود مبحث زمان يك پروسه نيست بل بايد به شكل پروسه به آن نگاه  كرد دنياي سرمايه داري  كماكان هنوز  يك دزد ماهراست دزدي كه با چراغ   اندام  جنسي مرد را براي مصرف بيشتر ،تشويق به زنانه نگاه كردن و بدون چراغ ازدست همسران خويش فرار وبه آنها خيانت مي كنندي ای هم دقيقه واي هم ساعتي عزيزما در ميان ثانيه ها و كوچكتر از ميان ثانيه هاما در ميان بدنيا نيامدن  وبدنيا آمدن  هم هرگزبا هم به دنيا نيامده ايم   از دنيا هم حتا با هم نمي رويمدر ساعت عميق مواليددعواي انسان براي عميق تر شدن صلحدعواي شيطان و فرشته نيست(هر چند كه شيطان هم روزي فرشته بود)دعواي فرشته با فرشته است دعوا ي صلح ،بر سر جنگيندن ونجنگيدن زمان هنري ستاين ساعتي كه فعلا با هم به دنيا آمده ايم(ساعت كه نهيك  آشغالداني پر از آشغال بدون سپوري ست كه هر شب حدود ساعت دوازده از هجوم سگهاي گرسنه ي ولگرد  لي ميرود ميان   خيابان واستفراغ مست آخر شب )بيشتر براي بهره ي بانكي ودستور هاي جديد سرمايه داري براي خريدن قسطيِ منزل وماشين است طوري كه مستمري بگير دوست دارد زودتر بميرد تاقسط خويش راپرداخت نكند اين را بگويم كه بانكها هم البته از قرض دادن پول به بيمارهاي صعب العلاج وآدم ِهفتاد ساله  طفره ميروند اي كاش هيچ وقت اين ساعت فلان فلان شده هرگزنبود يعني كه بود اما هنوزتصوير ذهني يك  ساعت هنري بود  مانند ساعت ذهني آقاي "وستينگهاوس" كه يك روز رابراي زندگاني كارگران و مهندسان خودش تعطيل كردوتوليد بيشتر را از فشار براعصاب كارگران احمقانه فرض و فرض بيشتر را بر روي ساعت هنري كوك كرده و بيمه هاي تامين اجتماعي را بر روي شانه هاي سرمايه داري و تعريف پول بيشتر گذاشتاين ساعتي ست  كه بيشتر به درد شروع جنگها و به تعويق  افتادن صلح مي خوردسرمايه داري تمام زمين را پراز پلاستيك كرده است مصرف براي مصرف وانسان براي مصرف وبنيادهاي تحت حمايت آن  هر ساعتي به غير ساز خودش را تحقير مي كندساعت به وقت ِپيم پيم ِپنبه شادكنيساعت به وقت تق تق ِبازار مسگريساعت به وقت تقه تقه هاي  حلب كوبيپس زنده باد ساعت به وقت ِ علوم انساني#علي_مومني#نئواسپاسمانتاليسم#ایبنا@peida_alimomeni#ایسنا@peida_alimomeniعلی مومنیعلی مومنیThu, 05 Nov 2026 02:03:12 +0330https://virgool.ir/@m_53428537/برای-علی-بابا-چاهی-bkh7duvkppfdهي مي ترسم و پاك مي كنمهي نمي ترسم و   يادداشت مي كنمترس از ننوشتن برايم  شجاعت و شجاعت نوشتن دلهره و ترسي كه برايم ننوشتن را به نوشتن ترجيح مي دهدبرروي هم رفته آنچه كه بر روي هم  روبروي هم قرار مي گيرد  شجاعت و ترسي ست   كه توسط نوشتن، ننوشتن را علامت گذاري مي كندعلامت گذاري خون جگر،علامت گذاري تحقير ،علامت گذاري  خون دل و صبري كه صبر نبود صبر زرد بود صبر زردي كه لاجرعه "علي بابا چاهي"سر كشيد     هيچ كسي فكر نمي كرد ميان صبر، يرقان بيفتد ميان صبر زردي بيفتددر غوره همه بدنبال حلوا بودندبراي همين تحمل كردند براي همين صبر كردنديك روز صبح كه داشتم با "منوچهر آتشي" صبحانه مي خوردم به من گفت :پدر "علي بابا چاهي" يك قناري داشت كه صدايش را ضبط كرده بود وقتي قناري مُرد پيكرش را فريز كرده وبا صداي قناري كه ضبط كرده بود  گريه مي كردعلي جانم   پيكر تو احتياج به اين حرفها نداردتاريخ صدا وبه جاي گريه شعر هاي تو راپخش مي كندکه البتهفعلا تمام چيز ها اينجا،بدون فعلا استفعلا بدون داشتن الآنفعلا بدون داشتن حالفعلا بدون داشتن احوالاحوال نيست اينيك فعل خنده داري ستكه مي خواهدبا ضرب  زور و چوب وچماق ،تركيب با زمان حال  شودتركيب با چيزي كه الآن مزخرف استتركيب با چيزي كه آن را مزخرف كرده اندتركيب با چيزي  كه بايد ولش كنيم…وقتي كه فعل ،با كلمه ي الان به شكل عادي تركيب نمي شودتوليد ِمفهوم ِفعلااصلا  نمي كند كه هيچ،توليد مفهوم الآن ِفعل هم  نمي كنداينجا تمام چيزهافعلا بدون فعلا استفعلا بدون داشتن ِاحوالفعلا بدون داشتنِحالآه دوستان من ،چقدرآه…اين فعل ِلعنتيماه ِخائن است#نئواسپاسمانتاليسم#علي_مومنيعلی مومنیعلی مومنیThu, 05 Nov 2026 01:23:27 +0330https://virgool.ir/@m_53428537/راه-رفتن-در-کوچه-های-خلوت-z2bcdgqqhketشماره ثبت ۷۳۱۶۶۴من هميشه راه رفتن در كوچه هاي خلوت و قديمي گرگان را همراه با آهنگ هايي كه باد در سوراخ هاي فلوت خودش گير و صداهاي ديوانه اي كه بجاي صداي باد سوت مي زند رادوست دارم تااز دست  اطراف ،چيزي به جاي چيزديگر نشانم  وآرزوهايم را بجاي كوچه هاي خلوتِ تنگ، پُر از مردمان ِقديمي ِكوچه هاي  ِشلوغ  كنم به شلوغي كتاب فروشي هايي كه سال پنجاه وهفت نمي دانستند چقدر مزخرف به جاي كتاب  به مردم فروخته اند وهمچنين  شلوغي حمام هاي عمومي زنانه اي كه حمام چيان پسر بچه هايي كه با مادرنشان به حمام مي رفتندامتحان ِبلوغ وبزرگ  بودن چيزهايشان مي كردنددر حالاتي كه  "نامن" به هيچ وجه بر چيزي كه ذاتا فاقد "مني" است دلالت نمي كند ومراد از آن نوعي معين از انواع هستي ي به قول هايدگر " من"است همراه با آهنگ هايي كه در سوراخ هاي فلوت خود سوت ِدوستانه مي زند#علي_مومني@peida_alimomeni#نئواسپاسمانتاليسم#ایبنا@peida_alimomeni#ایسنا@peida_alimomeniعلی مومنیعلی مومنیThu, 05 Nov 2026 01:19:04 +0330https://virgool.ir/@m_53428537/مانیفست-lsrmxnkfphr8متن شعری صندلی برای مردگان  علی مومنی به مثابه ی مانیفستی برای جریان  "نئو اسپاسمانتالیسم " (فرزاد میراحمدی )آغاز سخن :از حجم به فضای زیستهنئواسپاسمانتالیسم شاید خود را تداوام عینی شعر حجم نپندارد؛ بلکه بازگشت انتقادی به امکان‌هایی است که شعر حجم گشود و در محدودهٔ پدیدارشناسیِ حضور، فرم و گشودگیِ ناب باقی گذاشت. شعر حجم، با شکستن خط روایی و استقلال‌بخشیدن به تصویر، فضا را از پس‌زمینه به موضوع شعر تبدیل کرد. در آن، بدن و زبان متن شعری به سوی بیرون گشوده می‌شدند؛ اما این گشودگی غالبن در قلمرو پدیدار، انتزاع، تعلیق و تجربهٔ نابِ ادراکی تثبیت می‌گردید.نئواسپاسمانتالیسم می‌پرسد:اگر فضا فقط فضای ادراک نباشد، بلکه فضای زیستن، رنج‌کشیدن، به‌یادآوردن، محبوس‌بودن، جنگ‌دیدن و در جهان افکنده‌شدن باشد، شعر چگونه باید در آن حرکت کند؟از این‌رو، نئواسپاسمانتالیسم فضای شعر را از خلأ انتزاعی به فضای زیسته ی دازاین منتقل می‌کند؛ فضایی که در آن بدن، تاریخ، اشیا، شهر، مرگ، حافظه، سیاست روزمره و زبان، همگی در یک میدان ناپایدارِ پدیداری با یکدیگر نسبت برقرار می‌کنند.اصل نخست: فضا مکانِ فاصله نیست، شیوه ی بودن استدر خوانش هایدگری، دازاین ابتدا در یک فضای هندسی قرار ندارد تا بعدن با آن رابطه برقرار کند. دازاین از آغاز، فضامند است. او با نزدیک‌کردن، دورکردن، جهت‌یابی، گشودن و بستن، جهان خود را می‌سازد.از این منظر، "نفیِ دوری" در نئواسپاسمانتالیسم به معنای حذف فاصلهٔ مکانی نیست؛ بلکه به معنای از میان‌برداشتن فاصله‌ای است که شیء را از امکانِ زیستهٔ آن جدا می‌کند. آنچه دور است، لزوماً در فاصلهٔ جغرافیایی نیست؛ و آنچه نزدیک است، لزومن در دسترس نیست.مردگان، جنگ، زندان، کودکی، بدن، شهر و تاریخ ممکن است از نظر مکانی دور باشند، اما در تجربهٔ دازاین به نزدیک‌ترین چیزها تبدیل شوند. بنابراین شعر باید فاصله ی میان امر روزمره و امر فلسفی، میان بدن و جهان، میان واقعه و پدیدار، و میان اکنون و حافظه را بازتنظیم کند.اصل دوم: بدن باید "برابرایستا" شودبدن در نئواسپاسمانتالیسم صرفن موضوع توصیف نیست؛ بدن، ابزار سنجش و تولید فضاست. بدنِ شاعر باید در برابر جهان "برابرایستا"شود: نه به معنای بی‌تفاوتی و تعادل ایستا، بلکه به معنای توانایی ایستادن در برابر نیروهای متعارض جهان.بدنِ زندانی در سلول انفرادی، اگر نتواند در فضای محدود خود جایگاهی برای ایستادن، نفس‌کشیدن و جهت‌یابی پیدا کند، به فروپاشی می‌رسد. این وضعیت تمثیلی از زبان نیز هست. زبان، اگر در یک نظام بستهٔ فرمی یا در تکرارِ خودبسندهٔ تصویر محبوس شود، به خودفروختگی، فرسودگی و ازهم‌پاشی دچار می‌شود.پس شعر نئواسپاسمانتالیستی باید برای بدن امکان ایستادن فراهم کند؛ حتی اگر این ایستادن در فضای بحران، فقدان، زندان یا تاریخِ فاجعه‌بار رخ دهد.بدن، پیش از آنکه دیده شود، باید بتواند در جهان موضع بگیرد.از همین‌رو، بدن در این شعر فقط پدیدار نیست؛ بدن، جایگاه مواجهه با پدیدار است. بدن در برابر خود، در برابر دیگری و در برابر جهان می‌ایستد.اصل سوم: آزادی، رهاشدگی از جهان نیستآزادی در نئواسپاسمانتالیسم آزادیِ سوژه‌ای منزوی و انتخاب‌گر نیست. دازاین آزاد است، زیرا در امکان‌های جهان گشوده شده است؛ اما این آزادی همیشه با افکنده‌شدگی، تاریخ، زبان، مرگ و وضعیت زیسته درگیر است.آزادی یعنی تواناییِ گشودن امکان درون وضعیت، نه خروج کامل از وضعیت.از این جهت، نئواسپاسمانتالیسم با فهمی رمانتیک از آزادی، که شاعر را موجودی بیرون از جهان و مستقل از تاریخ می‌داند، فاصله می‌گیرد. شاعر در جهان افکنده شده است؛ در خیابان، اتاق، سلول، جنگ، حافظه، خانواده، بدن و زبان. شعر آزاد نیست چون از واقعیت فاصله می‌گیرد؛ آزاد است چون نسبت‌های تثبیت‌شدهٔ واقعیت را دوباره می‌گشاید.اصل چهارم: پدیدار باید مجالِ پدیدارشدن پیدا کندلوگوس در این جریان فقط نظم استدلالی یا ابزار نام‌گذاری نیست. لوگوس، به معنای هایدگری، مجالِ دیدن و آشکارشدن چیزی است که خود را در نسبت با چیز دیگر فراهم می‌کند.در نئواسپاسمانتالیسم، پدیدار هرگز به صورت شیئی منفرد و خودبسنده ظاهر نمی‌شود. چیزی هنگامی دیده می‌شود که در نسبت با چیز دیگری پدیدار گردد:باران در نسبت با مردگان؛صندلی در نسبت با غیاب؛پیشانی در نسبت با مهر؛نقطه در نسبت با پرستشگاه؛دیوار در نسبت با امکانِ کوچه؛بدن در نسبت با زندان و جهان؛کلمه در نسبت با خواندن و نوشتن.ازاین‌رو، شعر به جای آنکه اشیا را توصیف کند، مناسبات پدیداری آن‌ها را آشکار می‌سازد.در عبارت:/چرا که ابعاد معبد خطوط‌اند/پرستشگاه نقطه/پیشانی جلو می‌آورند تا محل فرود آن را تماشا کنند/خط، نقطه، معبد، پیشانی و مهر در جایگاه‌های تثبیت‌شدهٔ خود باقی نمی‌مانند. هرکدام امکان ظهور دیگری را فراهم‌کند.این همانجابه‌جاییِ پدیداریِ واژه‌هاست: واژه نه فقط چیزی را می‌گوید، بلکه محل دیدنِ چیز دیگری می‌شود.اصل پنجم: شعر باید به زندگی روزانه وارد شود، اما در آن حل نشودورود به زندگی روزانه به معنای گزارش‌نویسی، واقع‌گرایی خام یا ثبت مستقیم وقایع نیست. نئواسپاسمانتالیسم روزمرگی را به‌عنوان میدان اصلیِ افکنده‌شدگی دازاین وارد شعر می‌کند.زندان، خیابان، اتاق، پیشانی، دیوار، عکس، آب، گلدان، صندلی، بدن و کلمه، اشیای معمولی‌اند؛ اما شعر باید نشان دهد که امر معمولی هرگز صرفاً معمولی نیست. در هر شیء، امکانِ تاریخی، هستی‌شناختی و زبانی پنهان است.در اینجا، صندلی برای مردگان نمونه‌ای محوری است. صندلی از شیئی خانگی و کاربردی به جایگاه غیاب، حافظه و مردگان تبدیل می‌شود. این تبدیل، حاصل نمادپردازی ساده نیست؛ نتیجهٔ تغییر میدانِ فضایی و میانگفتمانیِ شیء است.روزمرگی در شعر نئواسپاسمانتالیستی نه سطحی در برابر عمق، بلکه خودِ محلِ ظهور عمق است.اصل ششم: بی‌وطتن‌کردن کلمهکلمه باید از وطن نحوی، معنایی و تصویریِ خود خارج شود. بی‌وطتن‌کردن کلمه به معنای بی‌معناکردن آن نیست؛ بلکه انتقال آن به فضایی است که در آن معنای پیشین هنوز حضور دارد، اما دیگر بر کلمه سلطهٔ کامل ندارد.در نئواسپاسمانتالیسم:مهر هم نشانهٔ تقدس است، هم اثر فشار، هم علامت نقص و هم امکانِ مستی؛نقطه هم پایان خط است، هم پرستشگاه؛پیشانی هم سطح بدن است، هم محل فرود معنا؛دیوار هم مانع است، هم امکانِ ساخته‌شدنِ کوچه؛گلدان هم شیء روزمره است، هم زمانِ بی‌نهایتی که گل‌ها و حروف در آن چیده می‌شوند؛خواندن به فراهم‌شدنِ نوشتن و «نوشتن» به فراهم‌شدنِ خواندن تبدیل می‌شود.کلمه در این وضعیت از مالکیت یک معنا خارج می‌شود و وارد مدارهای تازه می‌گردد. این حرکت، شکل زبانیِ آزادی است.اصل هفتم: میانگفتمان، نه کولاژنئواسپاسمانتالیسم از هم‌نشینی حوزه‌های ناهمگون استفاده می‌کند، اما این هم‌نشینی نباید به کولاژی تصادفی و شلخته تبدیل شود. میانگفتمان در اینجا فضای اصطکاک و لغزش میان گفتمان‌هاست:گفتمان فلسفی؛زبان روزانه؛امر سیاسی و تاریخی؛اسطوره؛بدن؛معماری؛طبیعت؛زبان‌شناسی؛حافظهٔ جمعی.این گفتمان‌ها در کنار هم صرفاً قرار نمی‌گیرند؛ بلکه یکدیگر را تغییر می‌دهند. معنای هر عنصر از تماس با عنصر دیگر تولید می‌شود.در صندلی برای مردگان، باران از پدیده‌ای طبیعی به عدد، تاریخ، آمار قربانیان و حافظهٔ فاجعه تبدیل می‌شود. در اینجا، طبیعت، تاریخ و زبان در یک میانگفتمان واحد با یکدیگر اصطکاک پیدا می‌کنند. باران دیگر فقط نمی‌بارد؛ مردگان را به زبان می‌آورد.اصل هشتم: نگاه اوربیتالی جای روایت خطی را می‌گیردنگاه نئواسپاسمانتالیستی خطی نیست. شعر از نقطه‌ای به نقطهٔ دیگر حرکت نمی‌کند تا به معنایی نهایی برسد. معنا در مدارهای مختلف می‌چرخد و هر بار از زاویه‌ای تازه بازمی‌گردد.در نگاه اوربیتالی، مرکز معنا ثابت نیست؛ مرکز، غایب یا لرزان است. کلمات، تصاویر و رخدادها پیرامون این مرکز ناپایدار حرکت می‌کنند.در صندلی برای مردگان، صندلی، باران، مردگان، آینه، ماه، جنگ و زبان در مدارهای گوناگون به هم بازمی‌گردند. این بازگشت، تکرار مکانیکی نیست؛ هر بار چیزی از معنای پیشین جابه‌جا می‌شود.پس ساختار شعر می‌تواند چنین باشد:بازگشت، اما نه بازگشت به همان معنا؛تکرار، اما نه تکرار همان تصویر؛حرکت مداری، اما بدون مرکز نهایی.اصل نهم: زمان هنری، آینده‌ای برای خواندن و نوشتننئواسپاسمانتالیسم زمان را فقط توالی رویدادها نمی‌داند. زمان هنری در لحظه‌ای شکل می‌گیرد که نوشتن هنوز به خواندن نرسیده و خواندن هنوز نوشتن را به پایان نبرده است.در این وضعیت، آینده چیزی نیست که پس از اکنون بیاید؛ آینده در خودِ عملِ نوشتن حضور دارد. هر کلمه، امکانِ خوانش بعدی را فراهم می‌کند و هر خوانش، نوشتن را به مسیر تازه‌ای می‌فرستد.تصویر گلدان بی‌نهایت در یادداشت مومنی، استعاره‌ای از همین زمان است: گلدانی که در آن، گل و حرف، طبیعت و نوشتار، اکنون و آینده، در کنار هم چیده می‌شوند. نوشتن چیزی را کامل نمی‌کند؛ آن را برای خوانش‌های بعدی باز می‌گذارد.به این معنا، شعر نئواسپاسمانتالیستی همیشه ناتمام است، اما ناتمامی آن نقص نیست؛ ناتمامی، شرط آزادیِ پدیدار است.اصل دهم: خودسامان‌دهی، نه بی‌نظمیمرکززدایی شعر نباید به بی‌قانونی زبان منجر شود. نئواسپاسمانتالیسم به جای نظم ازپیش‌تحمیل‌شده، به خودسامان‌دهی متن اعتماد می‌کند.خودسامان‌دهی یعنی متن از طریق تکرار، بازگشت، جابه‌جایی، پژواک، تقارن، گسست و پیوندهای درونی، نظم خود را تولید کند. این نظم مانند یک طرح هندسی بسته نیست؛ بیشتر به نموداری فراکتالی شباهت دارد که در مقیاس‌های مختلف، الگوهای مشابه اما نایکسان ایجاد می‌کند.تکرار ساختارهایی مانند:/باران به شکل…/ما را مقابل ما…/بدون…/درون آینه…/متن را به شبکه‌ای خودبازتابنده تبدیل می‌کند.این همانجابه‌جاییِ پدیداریِ واژه‌هاست: واژه نه فقط چیزی را می‌گوید، بلکه محل دیدنِ چیز دیگری می‌شود.اصل پنجم: شعر باید به زندگی روزانه وارد شود، اما در آن حل نشودورود به زندگی روزانه به معنای گزارش‌نویسی، واقع‌گرایی خام یا ثبت مستقیم وقایع نیست. نئواسپاسمانتالیسم روزمرگی را به‌عنوان میدان اصلیِ افکنده‌شدگی دازاین وارد شعر می‌کند.زندان، خیابان، اتاق، پیشانی، دیوار، عکس، آب، گلدان، صندلی، بدن و کلمه، اشیای معمولی‌اند؛ اما شعر باید نشان دهد که امر معمولی هرگز صرفاً معمولی نیست. در هر شیء، امکانِ تاریخی، هستی‌شناختی و زبانی پنهان است.در اینجا، صندلی برای مردگان نمونه‌ای محوری است. صندلی از شیئی خانگی و کاربردی به جایگاه غیاب، حافظه و مردگان تبدیل می‌شود. این تبدیل، حاصل نمادپردازی ساده نیست؛ نتیجهٔ تغییر میدانِ فضایی و میانگفتمانیِ شیء است.روزمرگی در شعر نئواسپاسمانتالیستی نه سطحی در برابر عمق، بلکه خودِ محلِ ظهور عمق است.اصل ششم: بی‌وطتن‌کردن کلمهکلمه باید از وطن نحوی، معنایی و تصویریِ خود خارج شود. بی‌وطتن‌کردن کلمه به معنای بی‌معناکردن آن نیست؛ بلکه انتقال آن به فضایی است که در آن معنای پیشین هنوز حضور دارد، اما دیگر بر کلمه سلطهٔ کامل ندارد.در نئواسپاسمانتالیسم:مهر هم نشانهٔ تقدس است، هم اثر فشار، هم علامت نقص و هم امکانِ مستی؛نقطه هم پایان خط است، هم پرستشگاه؛پیشانی هم سطح بدن است، هم محل فرود معنا؛دیوار هم مانع است، هم امکانِ ساخته‌شدنِ کوچه؛گلدان هم شیء روزمره است، هم زمانِ بی‌نهایتی که گل‌ها و حروف در آن چیده می‌شوند؛خواندن به فراهم‌شدنِ نوشتن و «نوشتن» به فراهم‌شدنِ خواندن تبدیل می‌شود.کلمه در این وضعیت از مالکیت یک معنا خارج می‌شود و وارد مدارهای تازه می‌گردد. این حرکت، شکل زبانیِ آزادی است.اصل هفتم: میانگفتمان، نه کولاژنئواسپاسمانتالیسم از هم‌نشینی حوزه‌های ناهمگون استفاده می‌کند، اما این هم‌نشینی نباید به کولاژی تصادفی و شلخته تبدیل شود. میانگفتمان در اینجا فضای اصطکاک و لغزش میان گفتمان‌هاست:گفتمان فلسفی؛زبان روزانه؛امر سیاسی و تاریخی؛اسطوره؛بدن؛معماری؛طبیعت؛زبان‌شناسی؛حافظهٔ جمعی.این گفتمان‌ها در کنار هم صرفاً قرار نمی‌گیرند؛ بلکه یکدیگر را تغییر می‌دهند. معنای هر عنصر از تماس با عنصر دیگر تولید می‌شود.در صندلی برای مردگان، باران از پدیده‌ای طبیعی به عدد، تاریخ، آمار قربانیان و حافظهٔ فاجعه تبدیل می‌شود. در اینجا، طبیعت، تاریخ و زبان در یک میانگفتمان واحد با یکدیگر اصطکاک پیدا می‌کنند. باران دیگر فقط نمی‌بارد؛ مردگان را به زبان می‌آورد.اصل هشتم: نگاه اوربیتالی جای روایت خطی را می‌گیردنگاه نئواسپاسمانتالیستی خطی نیست. شعر از نقطه‌ای به نقطهٔ دیگر حرکت نمی‌کند تا به معنایی نهایی برسد. معنا در مدارهای مختلف می‌چرخد و هر بار از زاویه‌ای تازه بازمی‌گردد.در نگاه اوربیتالی، مرکز معنا ثابت نیست؛ مرکز، غایب یا لرزان است. کلمات، تصاویر و رخدادها پیرامون این مرکز ناپایدار حرکت می‌کنند.در صندلی برای مردگان، صندلی، باران، مردگان، آینه، ماه، جنگ و زبان در مدارهای گوناگون به هم بازمی‌گردند. این بازگشت، تکرار مکانیکی نیست؛ هر بار چیزی از معنای پیشین جابه‌جا می‌شود.پس ساختار شعر می‌تواند چنین باشد:بازگشت، اما نه بازگشت به همان معنا؛تکرار، اما نه تکرار همان تصویر؛حرکت مداری، اما بدون مرکز نهایی.اصل نهم: زمان هنری، آینده‌ای برای خواندن و نوشتننئواسپاسمانتالیسم زمان را فقط توالی رویدادها نمی‌داند. زمان هنری در لحظه‌ای شکل می‌گیرد که نوشتن هنوز به خواندن نرسیده و خواندن هنوز نوشتن را به پایان نبرده است.در این وضعیت، آینده چیزی نیست که پس از اکنون بیاید؛ آینده در خودِ عملِ نوشتن حضور دارد. هر کلمه، امکانِ خوانش بعدی را فراهم می‌کند و هر خوانش، نوشتن را به مسیر تازه‌ای می‌فرستد.تصویر گلدان بی‌نهایت در یادداشت مومنی، استعاره‌ای از همین زمان است: گلدانی که در آن، گل و حرف، طبیعت و نوشتار، اکنون و آینده، در کنار هم چیده می‌شوند. نوشتن چیزی را کامل نمی‌کند؛ آن را برای خوانش‌های بعدی باز می‌گذارد.به این معنا، شعر نئواسپاسمانتالیستی همیشه ناتمام است، اما ناتمامی آن نقص نیست؛ ناتمامی، شرط آزادیِ پدیدار است.اصل دهم: خودسامان‌دهی، نه بی‌نظمیمرکززدایی شعر نباید به بی‌قانونی زبان منجر شود. نئواسپاسمانتالیسم به جای نظم ازپیش‌تحمیل‌شده، به خودسامان‌دهی متن اعتماد می‌کند.خودسامان‌دهی یعنی متن از طریق تکرار، بازگشت، جابه‌جایی، پژواک، تقارن، گسست و پیوندهای درونی، نظم خود را تولید کند. این نظم مانند یک طرح هندسی بسته نیست؛ بیشتر به نموداری فراکتالی شباهت دارد که در مقیاس‌های مختلف، الگوهای مشابه اما نایکسان ایجاد می‌کند.تکرار ساختارهایی مانند:/باران به شکل…/ما را مقابل ما…/بدون…/درون آینه…/متن را به شبکه‌ای خودبازتابنده تبدیل می‌کند.هر بخش، شکل کوچک‌شده یا تغییرشکل‌یافتهٔ کل شعر است، بی‌آنکه کاملاً با آن یکی باشد.اصل یازدهم: ترانس‌مورفیسمِ پدیدارهادر نئواسپاسمانتالیسم، اشیا ثابت نمی‌مانند؛ از یک صورت به صورت دیگر منتقل می‌شوند. این انتقال صرفاً استعاری نیست، بلکه تغییر هستی‌شناختیِ جایگاه آن‌ها در متن است.گل به حرف تبدیل می‌شود؛ حرف به امکانِ دیدن؛ دیدن به خواندن؛ خواندن به نوشتن؛ نوشتن به آینده. دیوار به کوچه بدل می‌شود؛ آب به آینه؛ آینه به بیرون؛ بیرون به درون.این فرایند را می‌توان ترانس‌مورفیسم نامید: جابه‌جایی پیوستهٔ صورت‌ها که در آن هر پدیدار، امکانِ صورت دیگری را در خود حمل می‌کند.اصل دوازدهم: پاسخ به شعر حجمنئواسپاسمانتالیسم شعر حجم را نفی نمی‌کند؛ به آن بازمی‌گردد و آن را در وضعیت تازه‌ای به پرسش می‌گیرد.شعر حجم نشان داد که شعر می‌تواند از روایت، توضیح و بازنمایی مستقیم فاصله بگیرد و فضا را به نیروی سازندهٔ متن تبدیل کند. نئواسپاسمانتالیسم این دستاورد را حفظ می‌کند، اما می‌پرسد:فضای گشودهٔ شعر، اگر از بدن، تاریخ و زندگی روزانه جدا شود، آیا همچنان فضای زیسته باقی می‌ماند؟از این منظر، نئواسپاسمانتالیسم هشدار خود را متوجه امکانِ بسته‌شدن شعر حجم در یک معبد خطوط می‌کند؛ جایی که نقطه به پرستشگاه تبدیل می‌شود و فرم، به جای گشودن جهان، خود به موضوع پرستش بدل می‌گردد.اما این هشدار نباید به حذف شعر حجم بینجامد. نسبت نئواسپاسمانتالیسم با شعر حجم، نسبت جانشینی ساده نیست؛ نسبت بازخوانی، مرجوعیت، تکمیل و تغییر مسیر است.سخن پایانی: خواستن نئواسپاسمانتالیستینئواسپاسمانتالیسم می خواهد:فضا را به‌عنوان شیوه‌ای از بودن، نه پس‌زمینه‌ای برای تصویر، درک کند.بدن را در وضعیت گشودگی، مقاومت و برابراستایی قرار دهد.آزادی را به‌مثابه گشودن امکان درون وضعیت زیسته بفهمد.پدیدار را از سلطهٔ بازنمایی و معنای تثبیت‌شده آزاد کند.به زندگی روزانه وارد شود، بی‌آنکه در گزارش‌گری روزمره فروکاسته شود.کلمات را از وطتن‌های تثبیت‌شدهٔ نحوی و معنایی خود بی‌وطتن کند.میانگفتمان را از کولاژ تصادفی متمایز سازد.به جای روایت خطی، از نگاه اوربیتالی و حرکت‌های بازگشتی استفاده کند.زمان هنری را در فاصلهٔ میان نوشتن و خواندن تولید کند.به خودسامان‌دهی متن و ساختارهای فراکتالیِ تکرار و تفاوت اعتماد کند.پدیدارها را در فرایند ترانس‌مورفیسم، همواره در حال تغییر صورت ببیند.شعر را نه بازتاب جهان، بلکه محلِ فراهم‌شدنِ جهان برای دیدن، خواندن و نوشتن بداند.در نئواسپاسمانتالیسم، شعر دیگر فقط در حجمِ خود نمی‌ایستد؛ در برابر جهان می‌ایستد. نه برای آنکه جهان را بازنمایی کند، بلکه برای آنکه نسبت‌های پنهانِ جهان را آشکار سازد.و شعر، تا هنگامی آزاد است که هنوز بتواند:/میان دو سنگ بنشیند،/با ساقهٔ باریک زنبق نفس بکشد،/از شیشه بگذرد و شسته شود،/و برای مردگانی که غایب‌اند،/صندلی‌ای در فضای زبان فراهم کند./فرزاد میر احمدیعلی مومنیعلی مومنیThu, 05 Nov 2026 01:08:16 +0330https://virgool.ir/@m_53428537/قسمتی-از-نامه-یدالله-رویایی-به-علی-مومنی-q1lenbmnybfvقسمتي از نامه يدالله رويايي به علي مومنيپاريس ١٦ژوئن١٩٩٢(٢٦خرداد٧١)به علي مومني عزيزمخيلي وقت است كه نامه عزيز توبا مقاله ها وشعرهايت روي ميز من است،مثل چيزهاي ديگر روي ميز من كه ماههاست دست نخوردهمانده اندو من آرزو مي كردم كه كاش مثل آنها دست نخورده مي ماندم ولي در اين چند ماه اخير به تنها چيزي از من كه دست نبردند شايد همان دست هاي من بودندكه نبردند والا خيال مي كنم همه ي چيز مرا دست بردند وبردند از قلب ورگ وعصب و خون وپوست و عضله وذهن و استخوان وزبان…وپاكت عزيزتو راوقتي براي من آوردند كه همه اين چيزها مرا مي بردندحالا دو سه هفته اي است كه دارم خودم را جمع مي كنم يعني از آن جمع پراكنده دكتروپرستاروتخت وسرنگ جدا شده ام كمي درد باخودم آورده ام ولي بسياري را همانجا جا گذاشته ام من كه نمي توانم تصور كنم(تو كه به طريق اولي)كه استخوان هاي قفسه ي سينه ام را اره كرده اند بازشان  كرده اند به اندازه اي كه دست بتواند وارد قفس شود و دلي را جراحي كند ودوباره سرجايش بگذاردودرقفس را ببندد انگاركه هيچ اتفاقي نيفتاده است …نمي دانم همين قدر مي دانم كه ميل هاي من ازذخيره هاي ديروز من برنمي خيزند وامروز ميل هاي تازه اي ذخيره مي كنم كه سمت ديگري مي شناسند كه نه سمت زندگي است نه سمت مرگ اين سمت ها قبلا هم بودند مي شناختمشان ولي حالا سمت هايي هستند كه نمي شناسمشان درست عكس آنچه مي شناختم نه سمت زندگي ست نه سمت مرگ جاذب نيستند ولي دافع هم نيستند فقط با گذشته دريك سو نمي دوند عين نامه تو ميماند كه وقتي رسيد روي تخت بيمارستان سربالايي مي خواندمش ولي حالا امشب كه روي ميزم سرپاييني خواندمش چيزهاي تازه اي در آن پايين ها كشف كردم كه در آن بالاها از روي  تخت بيمارستان كشف نمي شد فكر كردم كه هيچ نامه اي را نبايد سربالايي خواند من حتا خودم را هم وقتي از تخت پايين آمدم كشف كردم خيال مي كنم همه بزرگان زمان به زمين نگاه كرده اندو خودشان را كشف كرده اند اين كشف تازه امشب من است##دانشگاه_هنرهای_زیباعلی مومنیعلی مومنیThu, 05 Nov 2026 00:54:35 +0330https://virgool.ir/@m_53428537/فقدان-وگفتگوی-آن-در-شعر-فروغ-kvljmfzcsftl"فقدان وگفتگوي آن در شعر فروغ"در پردازش شعر فروغ فرخزاد وقتي به آنها نگاه مي كنيم  مسئله غياب و فقدان  عميق تر از مسئله حضور است يعني از حد استعاره گذشته به تمام جنبه هاي زبان گسترش پيدا وبا اندكي كند و كاو قابل فهم مي شوديعني اگر در شعر فروغ حرفي از عشق زده مي شود  بيشتر از فقدان آن سخن مي گويداگر از ايمان صحبت مي كنداز فقدان آن بيشترطرح مطلب مي نمايدمحبت ، خاك ،زن،زندگي… همه و همه در شعر فروغ وجود دارند اما از طريق فقدان به آن نگاه  وابعاد آن  مورد رسم قرار مي گيرديعني تعريف يك چيز از طريق نبود آن چيز  و جاي خالي آن  مورد بررسي واز طريق فقدان آن به تشكيل آن چيز مي پردازدبراي او نشستن در جاي خالي چيز ها  هميشه قابل  هضم تر از نشستن دركنار خود آن چيز استواصلا باور داشتن  براي او از طريق باور نداشتن مورد توضيح، تفسير و دقت  قرار مي گيردزمان در شعر فروغ از طريق نبودن زمان ويا بيهوده بودن آن مورد رسم قرار گرفته و تاريخ برايش گفتگو با جاهاي خالي ست  و اگر توسط چيزي، متني ،انساني ،قانون گذاري و يا قانوني پر مي شود موقتي و گذار ست…به همين منوال از طريق فقدان نور و روشنايي به نور واقعي ،روشنايي محض  اشاره و آن را توضيح  و تبيين و بررسي مي كندتنها چيزي كه براي او بدون فقدان است  صداست ….صدا و صدا و تنها صداست…جاودانگي  صدا در شعر فروغ از جنس جاودانگي صدا درشعر حا فظ نيست  بلكه فروغ مثل دكارت كه مي گفت: من مي ِانديشم پس من هستم…مي گويد: من چون شاعرم وصداي شعر در من جاريست  پس من هستم  چون صداي من هيچ وقت خاموش نمي شود پس من هستمچرا توقف كنم ؟چرا-پرنده ها به جستجوي جانب آبي رفته اندافق عمودي استافق عمودي است  وحركت:فواره وارودر حدودبينشسياره هاي نوراني مي چرخندايشان در اين شعر تاكيد مي كند  كه نور خورشيد تا اينكه به زمين برسد توسط دروغگو ها حاسدن نا مردان وسياسانتغييريافته و ديگر يك نور واقعي نيست نوري ست كه توسط آنها تبديل به يك چيز وانموده و بودرياري شده است  يك چيز دروغ و بي اهميت يعني آن چيزي كه روزها بر ما مي تابد در حقيقت نور نيست نوعي تاريكي است كه خود را به شكل نور در آورده و بر ما مي تابدشروع ،در اين شعر انتظار بيهوده آدمها از خط افق براي ديدن طلوع خورشيد أست ايشان معتقد است براي ديدن يك نور واقعي نبايد منتظر طلوع خورشيد در خط افق بنشينيم  بايد افق را عمودي كنيم و در ارتفاع نظاره گر نور واقعي خورشيد باشيم از ويژگي هاي اين شعر حضور سه زبان "يدالله رويايي"و "ابراهيم گلستان"و "پرويز شاپور " است مبرهن است كه شروع شعر دقيقا وعمدي از رفتارهاي شعري يدالله رويايي به كلمات تابعيت كرده و براي اينكه مانند رويايي  معناگريز نباشدوچيزها را به بسته هاي كوچك معنايي در بياورد وارد زبان ابراهيم گلستان و پرويز شاپور مي شود بگذريم …فروغ فرخزاد حتا در اين شعر به دليل اطمينان نداشتن از نور خورشيد وفقدان نور حقيقي مجبور به شير دادن خوشه هاي نارس گندم مي شودمن خوشه هاي نارس گندم رابه زير پستان مي گيرم و شير مي دهمايشان در اين شعر بعد از ورود به زبان رويايي وارد زبان ابراهيم گلستان مي شود و مي گويد:نامرد در سياهي فقدان مردي اش را پنهان كرده استتغيير زبان در اين شعر فروغ  تبديل به شگرد مي شود وبازبان پرويز شاپور انسانهايي كه به نور تقلبي خورشيد تمكين كرده اند را سوسك مي خواندوسوسك آه …وقتي كه سوسك سخن مي گويدچرا توقف كنمدوستان از اين شعر اگر بگذريم در شعر " فتح باغ"فقدان وگفتگوي آن چنان عميق مي شود كه در آن آدم به همه چيز شك مي كند به قصه هاي مادر ،به پند و اندرز هاي پدر  به چراغ  به آب به آينه …همه چيز در اين شعر با فقدان خود آغاز مي شود با نبودن خوددر اين شعر مانند زبان كودكان با خبر آوردن وخبر بردن كلاغ آغاز و باصداي قارقاري كه مانند نيزه پهناي افق را سوراخ مي كند…به طوري كه خود وخواننده  منبعد از طريق همين روزنه ويا سوراخ خبرهايي كه كلاغ از طرف ما به پيش ديگران مي برد را گوش مي دهدآن كلاغي كه پريداز فرازسر ماوفرورفت در ِانديشه ابري ولگردوصدايش چون نيزه كوتاهيپهناي افق را پيمودخبرما را با خود خواهد برد به شهرهمه مي دانند(يعني چون كلاغ برايشان خبر برده)همه مي دانندكه من و تو از آن روزنه سرد وعبوس( يعني علاوه بر همه من وتو هم از طريق روزنه وياسوراخي كه صداي سرد و عبوس كلاغ در پهناي افق ايجاد كرده مي دانيم)باغ را ديديم…….در اين شعر منبعد اگر از نترسيدن و ياگيسوان خوشبخت و يا درخشيدن عرياني ويا جنگل سبز سيال ويا خرگوش هاي وحشي ويا صدف هاي پر از مرواريد وعقابان جوان صحبت مي كندصحبت خود شعر نيست صحبت كلاغي است كه از طرف شاعر به دروغ  براي ديگران خبر هاي اميدوار كننده مي زند  وبه حال و آينده اي موهوم بشارت مي دهددوستان يكي از زيباترين وطنازترين قطعه اي كه بادرك طنز آن در اين شعر بايد به آن اشاره كرد اين قطعه استودر آن كوه غريب فاتحاز عقابان جوان پرسيديمكه چه بايد كرداين قطعه آدم را ياد كتابهاي چه بايد كرداوليانف لنين و   چرنيشفسكي مي اندازددوستان فقدان بزرگ در شعر فروغ فرخزاد متن زيبا ودوست داشتني "آيه هاي زميني"ست در اين شعر فروغ  با دليل و منطقي زيبا شناسي سعي مي كند به مخاطب بگويد  كه چرا من مي گويم خورشيد سرد شده استسرد شدن خورشيد در شعر فروغ از جنس سرد شدن خورشيد در "نيچه" نيستدر نيچه خاموش شدن خورشيد بعدا  اتفاق خواهد افتاد چنان كه در فرازي مي گويد:عمر خورشيد چهار ميليارد سال و نيم استنيمي از آن گذشته و نيمي از آن احتمالا باقي مانده استمثل جواني چهل ساله كه اميد به هشتاد سال زندگي داردسرانجام روزي خورشيد سرد خواهد شد وبادهايي سرد بر سطح زمين شروع به وزيدن خواهد كردوتمامي سوال هاي ما كه تا امروز بي پاسخ مانده اند واحتمالا تا آن روز هم بي پاسخ خواهند ماند نابود خواهد شد( به نقل از حافظه)اما سرد شدن خورشيد در شعر فروغ هم اكنون اتفاق افتاده استدر اين شعر ابتدا فروغ سعي مي كند كه بگويد در صورت سرد و خاموش شدن خورشيد چه اتفاقي احتمالا مي افتد و بعد مي گويد : خوب حالا كه هنوز خورشيد خاموش نشده واين  اتفاقها دارد مي افتد  پس يقينا نور خورشيد خاموش و اين نور فعلي وانموده ايست كه جامعه مدرن  براي ما بازسازي كرده و  زمين را به يك زندان بزرگ تبديل كرده است براي همين است كه در اواخر اين شعر بلند مي گويد:آه اي صداي زندانياي آخرين صداي صدا ها…زيبا ترين كار فروغ در اين شعر  ايجاد پرسپكتيو از يك خورشيد مرده استايشان نقطه كوچك يك خورشيد خاموش را با هزاران نخ مرئي ونامرئي  به چيزها و معاني آنها وصل  مي كند يعني به معناي بركت  به تصوير خشك سبزه ها  به ماهيان مرده  به خاك و به مردگان به شب و پنجره هاي پريده رنگبه راههايي كه ادامه خود را در تيرگي رها كرده اند و …وبعد در وسط شعر تصوير ديگري از خورشيد مرده ارائه مي كندتصوير يك لكه ي سياه درشتتوجه بفرماييدخورشيد مرده بودخورشيد مرده بودوفردا در ذهن كودكانمفهوم گنگ و گمشده اي داشتآنها غرابت اين لفظ كهنه رادر مشق هاي خود  با لكه ي  درشت ِسياهيتصوير مي نمودندبه هر حال آنچه مسلم ومبرهن  است فروغ فرخزاد از طريق فقدان چيزها به اهميت چيزها تاكيد وازطريق غياب به حضور  چيزها اشاره مي كند ممنون از حضور شماچاپ شده در نشریه ی گلشن مهرشنبه ۲۹ دیماه۱۴۰۴ شماره ۲۹۱۳. علی مومنی#ايبناعلی مومنیعلی مومنیThu, 05 Nov 2026 00:50:44 +0330https://virgool.ir/@m_53428537/برای-فوت-دکتر-هاشم-موسوی-fjlhx6dniujqچندروز ي بود كه دستم نه سمت كاغذ كتاب  و نه سمت كاغذ دفتر  مي رفت فوت دكتر موسوي هم مزيد بر علت وهمه وهمه باعث به تعويق افتادن همه چيز …براي دكتر موسوي مي خواستم بنويسم دكتر جانم با آنكه  تو نيستي كه نديدنت را ببيني   اما براي ما نديدنت به منزله ناديده گرفتن تونيست باآنكه روزگار مثل برق وباد هر ديدني  را به ناديدن  وهر بودني را به نابودن تبديل مي كند    مشتاقانه منتظرم كه دوباره  نبودن تورا به بودن و ديدني ديگر  تحويل   سالهاي  بعدي كند  نبودنت تو نديدينديدنت نه   نديدبه باد بود نديدنتبه بود باد  بود و نبود#علي_مومني#نئواسپاسمانتاليسمعلی مومنیعلی مومنیThu, 05 Nov 2026 00:41:42 +0330https://virgool.ir/@m_53428537/برای-یدالله-رویایی-در-درون-یدالله-رویایی-whkwvwimvfso"براي يدالله رويايي درون يدالله رويايي"تقسيم و ضربي كه در هوا شناور استتفريق وجمعي كه ساحل اعشار را به درياي حجم منبسط ومنقبض مي كرديدالله گفت:"كويرم در برابر كنعانكنعان مقدرم "مُقدر تقدير،تقدير…تقديروآوارگي ِقومي كه روز وشب اش قُطب و استواست…تقديرو آوارگي ِقومي كه با هفت گاو لاغرو هفت گاو چاق منبسط و منقبض مي شد،به الان و الاكلنگِ گذشته و آيندهالان ِ من بدترين آلانالانِ من بدترين الان استمانند شب ِچهارصد وپنجاه و چهارم ِهزارو يك شب ، وقتي حكيم پرسيد:مرا خبر ده از قبري كه با صاحبش راه مي رود.مانند شب چهارصدو هشتاد چهار،وقتي كه ماران در آن شب گفتند:ما از نفس كشيدن جهنم بيرون آمده ايمنفسي كه از او بيرون مي آيد ما را از درون خود،بيرون مي اندازد و چون نفس فرو مي كشد ما را به درون خود،باز مي بردبرايش هميشه هزارو يك شب مي خواندمبرايش هميشه غزليات شمس ،مثنوي معنوي …برايش از شعر هاي دلتنگيها كه اصلا به زعم ِمن، تمام شعرهايش فاصله ي مصر و كنعان است .فاصله بين يوسف و براداران ِحسود  كه در اشاره اي حتا به ناگهان ،تجميعِ قصه ي يوسف است و يهودادر هرم روان ريگبا عشق به ريگبا حالت دسته هاي گندم مي رفتيموساعت همواره فردا و سه دقيقه بود…"رويايي"در دلتنگيهاي شماره ي شانزده است كه باز ناگهان،رويايي مانند ِموسا ميل به گفتگو با پروردگار داردو فنجان روبرويش را كوهستاني كه همان طور سيناست فرض مي كنددر گفتگوي مافنجان تو كوهستاني ست…"رويايي "بدان كه موسيي فرعون كش در اين شهر استعصاش را تو نبيني ولي عصا دارد…براي او از مولوي درون مولوي خواندماي كليم عشق بر فرعون هستي حمله بربر سر او تو عصاي محو موسا وار زن…برايش از مولوي درون رويايي كه با مُغاري جادويي اگر كمي شعر هاي دلتنگيها را دوباره تراش دهيمروح مولوي ازساق پاي همه پرواز مي كند…به هردرخت بوسه است وقتي كه مفصل توبين صفات ِبادو تكبير در هوا بودتو باز مي آييبا نافي از خليج احمروراني از عصاي موساوقتي كه شكل راه رفتن تومعناي  مثنوي ستبرايش از رويايي درون رويايي گفتممرا به سطح رطوبتمرا به تاب وتب گوشتمرا به ظلمت پروانه ي سياهمرا به حرص گل گوشتخواربه ضلع و قاعده به انتهاي قناتمرا به گود ِمادگي ات دعوت كنبرايش از يدالله رويايي درون مولوي…اين درخت تن عصاي موسيي استكامرش آمد كه بيندازش زدستاما الان من بدترين  الان…الان من بدترين حالا …الان من بدترين حال استالان من يدالله رويايي بدون يدالله رويايي ستچقدر دوست دارم مانند شب اول هزارو يك شب  زمان زودتر بگذرد تا بلكه بدون الان كمي به رويا برومچاپ درنشريه "نامه گرگان"#علي_مومني#نئواسپاسمانتاليسمعلی مومنیعلی مومنیThu, 05 Nov 2026 00:39:02 +0330https://virgool.ir/@m_53428537/شرحی-بر-شعر-هرمزعلیپور-syhidxhppuguما كلا يكپارچه فكر نمي كنيم در حالي كه كل جهان يكپارچه است وتعارض فكر هايمان با هستي ،ما را مقابل خود قرار داده  و از هر چيز دوتايي مقابل همديگرلذت مي بريمتمام درد هاي رواني ما هم ناشي از همين بسته هاي كوچك دوتايي ست كه در درون خود جمع كرده و با هم هي تقسيم و ضرب وكسر مي كنيم چنان كه اگر كسي به ما بگويد :پايين همان بالا است و دست چپ همان دست راست ،ايشان را متهم به احمق بودن ومانندحيواناتي كه از طرف ديگري خبر مي آورند …تا طرف ديگر رادرگير طرف ديگري كنندو بعداز ديگران عذر مي خواهندتا ديگرو ديگران را با ديگري به استهزا بگيرند برخورد مي كنيم بدون آنكه بدانيم روبروي هر عاشق يك معشوق نيست بلكه روبروي يك عاشق يك عاشق ديگريست كه  انتظار يك معشوق را از روبروي خوددارد به هر حال كلا روزگار بدي ست آنقدر روزگار بدي ست كه بيرون اگر بروي مانند دوران كرونا فشارماسك ،دماغ را كج وبايد ماسك را جلو يا بيني را عقب بكشي كه در هر دو صورت مانند عروسك خيمه شب بازي گوشهايت كج و بيني آدم دوباره راست مي شود…آنقدر روزگار  عجيبي ست كه بيرون اگر نروي مانند سالهاي زندگي در زندان هي فكر مي كني  چه زندگي  گُل و  هي فكر مي كني چه زندگاني  مزخرفي ست با اين تفاوت كه جاي ماسك بايد ميله ها را عقب جلو ببري ويا با اين تفاوت كه بيرون كشيدن پنبه از گوشها به سادگي پايين آوردن  ماسك از روي دهان نيست چون نه سياستمدار توسط آن راي جمع مي كند و نه دانشمند به وسيله  آن شهرت كه با دست و سوت از واكسني رونمايي كندتلفات اولي صدها برابر دومي ست امروز صبح اولين تلفن من ،شنيدن صداي ناز ِدخترم بود وقتي كه ناگهان از من پرسيد تو به عنوان يك شاعر چه تعريفي از خودت داري ؟گفتم :هيچ…گفت :چرا؟گفتم :تنها تصور من از خودم اين است كه داخل يك زندان بزرگ بدنيا آمده ام و عاقبت بيرون يك زندان كوچك دفن  خواهم شد  دقيقا مانند اين شعر "هرمزعلي پور"👇انگار کن که نقش من به آب‌هایی‌ست رود یا دریاکه خزندگان با آن حنا بندان راه انداخته باشندشفق را که بنگرمیک دفعه بگویم گهواره‌ی زمین بازتابش رابه آدمیکه بسپارد می‌پرسماختر بی نام ما در کدام قطعه دچارسرگیجه استکه گیرم بال افشان بر فراز گل‌هابپردازیمچه فایده امابه غیبت صورت هایی که  دل به یادشان قرار از کف می‌دهددچار خاکستر خود استبه بعد دیدن رقص نام هاییکه دیگر نمی‌توان دیدو من تنهابه شدت ترس دارمکه حتی شعر و گریه را از یاد برده باشمشعر که بنویسم یعنی زنده امبه اوو مخاطب من  چند هزار و یک نفریک نفر که راز مشترک ماکودکی و سادگی و تنهاییمن که گاه درختی هستم کهپرندگانی خموش به هم می‌نگرندو جان به این لحظه‌هارهسپار کدام وادی‌ست که بی اعتنابه نزاری تنمکمتر از تاج خدایی نمی‌پذیردو باقی بقای آنان کهبه خون خود ببالند و تبار موهومچشم بر دنیا که ببندموصیتی ندارم که در سطر هایمهمه چیز را به روشنی گفته ام فکر می‌کنممثل آنکهغم بهشت با اوستممکن است حتی چشم دیدن من رانداشته باشدمزار که اصلا نمی‌خواهمباز البته هستولیکمیانگار حواسم رفت به سمتسمت چهیادمرفتبزرگترين اشتباه متافيزيك  آن است كه مردگان يك ملت را از آمار و ارقام خارج و زندگان را تنها وفقط با آمار و عدد و رقم محاسبه مي كند واعتراض  از آن جايي صورت مي گيرد كه مردگان دست به شورش و  اجتناب از خوردن  چند  ظرف غذاي نذري و چند تكه حلوا وغيره…وزندگان هم به خصوص آنهايي كه خودشان راقم اين محاسبه بودند مي خواهند از طول و عرض اين جدول فرار كننديعني كه هر انقلابي انفجار مردگان وزندگان يك ملت و فرهنگي ست كه مي خواهد  ريشه هايش  فقط سهم مردگان خود باشدبه طوري كه"يدالله رويايي" در اولين جمله كتاب "هفتاد سنگ قبر" تمام مردگان را شهيد مي خواند چرا كه  آنان زنده ،با مرگِ خويش اندوبعد…معناي غربت وهمچنين مهاجرت راتا قبرهاي دور و نزديك "بهشت زهرا "امتدادداده و مسئله ي بودن يانبودن رامسئله ي مردگان هم مي داندو مي نويسد: "اين كتاب را به همه شهيدان رفته به، ورانده از ،بهشت زهرا  وبه چهره ديگر آنان كه منم تقديم مي كنم"به نظرم آهسته ترین موسیقی در جهان موسيقي سكوت است چيزي كه براي شنيدنش بايد ولوم آن را به وسيله ي فلسفه ي  هوش زياد و زيادتر كني …يعني در جهان هيچ دستگاه وتكنولوژي به غير از تكنيك هوش نمي تواند ولوم موسيقي سكوت را كمي بالاببرد تا بلكه ويژگي گوش دادن را اندكي  ارتقا ببخشد  و در اين ارتقا هر صدايي كه با صداي منفي خود لباس  فكر بر تن كند  صفر را حتابا صداي ِ منفي صفر دچار ويژگي ميكند…چرا ؟اصلا چرا ما بايد در محور مختصات اين همه عقب و جلو برويم  چون اين كار لازمه مبارزه با قدرت باخود است لازمه مبارزه با دروغ گفتن به خود است لازمه مبارزه با تاييد ِخود و غيره …من هر وقت مثل اكثر انسانها به خودم دروغ مي گويم حرفهايم را بر عكس مي كنم و به آن  طرف محور مختصات برده و از هر طرفي كه ميسر شود "قدر ِمطلق "ميگرم تا متوجه شوم كدام سمت آن مثبت و كدام سمت آن منفي است در زندگاني اعداد، تنها صفر مصوت ومابقي همه صامت اند…چيزي كه روبروي خودش را مثبت، و پشت خويش را منفي، وآدمهاي دو سويش را مثل  پل صراط وادار به تفريق و تقسيم وجمع و ضرب مي كندبطوري كه نيچه  مي گويد :زندگي  ما يك تهي بزرگ استيعني به عقب و جلو مي رود اما تهي بودن خود را حفظ مي كندچنان كوتاه،كه از كوتاه،هيچ كوتاهي ،كوتاه تر نيستمن با هر سطري در متن وقتي كه برخورد مي كنم از كلمات آن ساعت درست كرده وبعد از خودم مي پرسم ساعت در اين متن چند است ؟خارج از متن هم معتقدم همه چيز در اين جهان از يك ساعتي تبعيت مي كند (اين را از اسپينوزا ياد گرفته ام)يعني ساعت چوب، ساعت دريا ،ساعت درخت ،ساعت آب وهزاران چيز ديگر …براي دريافت و درك شعر "هرمز عليپور "عزيز هم بايد بفهميم ساعت در اين شعر چند است ؟علاوه بر اهميت دايره  ِهرمونتيك   "شلاير ماخري" كه در كف ِ بحث هرم هاي هرمونتيك حائز اهميت مي باشد براي مبارزه با چسبيدن نوشتن به خواندن كه خواننده را بيشتر مطابق امر ويا فرمان و دستور خود دوست دارد  رفت و برگشت ويا دايره ي متن  ويا متن هاي نويسنده و خواننده از دريافت هاي همديگر( كه به قول بورخس:  خودم را  ذاتا خواننده میدانمهمانطور که خبر داریدمن دست به کار خطیر نوشتن زده ام اما فکر میکنم آنچه خوانده ام از آنچه نوشته ام خیلی مهم تر است چون آدم ، آنچه دوست دارد، می خوانداما آنچه دوست دارد را نمی نویسدبلکه آنچه از  اش بر می آید را می نویسد)را بيشتر قابل اهميت وتا ايجاد دايره اي بزرگتر يعني پيوستن به  يك دايره  ي هرمونتيك مابين زندگان و مردگان در شعر بالا از "هرمز عليپور"  قابل گسترش   استانگار کن که نقش من به آب‌هایی‌ست رود یا دریاکه خزندگان با آن حنا بندان راه انداخته باشند…در شعر "هرمز عليپور"اين قطعه هم شروع شعر است هم به قول "هوسرل" نقطه ي عطف ِ كل شعر جايي كه در محورمختصات آن صفر  به وسيله خزندگان حنا مي بندد ودر قبل و بعد ِمحور به شكل بال افشان  بر فرازگلها و يا فراموشي شعر و گريه كه كمتر از تاج ،خدايي نمي پذيرد و بدون وصيت  آرزوي بقاي باقيان  دارد…شفق را که بنگرمیک دفعه بگویم گهواره‌ی زمین بازتابش رابه آدمیکه بسپارد می‌پرسماختر بی نام ما در کدام قطعه دچارسرگیجه استدر اين  شعر حتا خزندگان قبل از آنكه پروانه شوند  در انعكاس وزيبايي شفق گونه ي حنا مي پرسند :اختر بي نام ما در كدام قطعه دچار سرگيجه است…تصوير خزندگاني كه صفر را حنا بسته اند  وقتي كه در بستر متن ،روان مي شوند در قسمت مثبت محور مختصات دچار پروانگي و در قسمت منفي محور مختصات اين شعر كرمهايي هستندكه به كار فسخ جسم مي پردازندانگار کن که نقش من به آب‌هایی‌ست رود یا دریاکه خزندگان با آن حنا بندان راه انداخته باشندشفق را که بنگرمیک دفعه بگویم گهواره‌ی زمین بازتابش رابه آدمیکه بسپارد می‌پرسماختر بی نام ما در کدام قطعه دچارسرگیجه استکه گیرم بال افشان بر فراز گل‌هابپردازیم …اما همان طوري كه براي رسم يك منحني  اعم از هذلولي و يا سهمي و يا بيضي و يا دايره و…احتياج به نقطه كمكي داريم نقطه ي كمكي در شعر "هرمز عليپور " جاي و جايگاه فعلي و واقعي  خود شاعردر محورمختصات شعر استاگر دقت كنيم در  ابتداي اين شعر "هرمزعليپور"خودش را در قسمت مردگان  يعني قسمت منفي محور مختصات شعر تصور مي كند و مي گويد: انگار كن  كه نقش من بهآبهايي ست رود يا دريا …ولي در وسط متن براي اطمينان و سركشيدن  به دنياي زندگان وديدن پروانه هاي خود ،خودش را به جلوي محور مختصات مي آورد اما متاسفانه مي بيند كه بسياري  ازدوستان و مخاطبان شعرش  بعد از مرگ شاعر(يعني خودش ) پروانه گشته اند ومي گويد:چه فایده امابه غیبت صورت هایی که  دل به یادشان قرار از کف می‌دهددچار خاکستر خود استبه بعد دیدن رقص نام هاییکه دیگر نمی‌توان دیدو من تنهابه شدت ترس دارمکه حتی شعر و گریه را از یاد برده باشمچنان كه اين رفت و آمد تا انتهاي شعر آنچنان ادامه ميگيرد كه تاسف را بر روي تاسف انباشته به طوري كه در تنها وجه مشترك خود با ديگران مي گويد:که راز مشترک ماکودکی و سادگی و تنهاییمن که گاه درختی هستم کهپرندگانی خموش به هم می‌نگرندبه هر حال "هرمز عليپور" در اين شعر مي خواهد  بگويد:كه مردگان امروز به اعتقاد مردگان ديروز اعتقادي ندارندپس صميمانه مقابل متافيزيكي كه نظرات همه مردگان را يكي مي داند ودر برابرسوبژكتيويته ي تماميت خواهي   كه با وجود تعويض مردگان   از مرگ مي خواهد معناي واحد  بسازد  مي ايستدتا از تفاوت مردگان تعريف هاي متغير از مرگ  و ساعت شعري خود را  باروزهاي بعد  و قبل از مرگ  كوكي سوالي كندگرگان چاپ شده در مجله وزن دنیا شماره ۳۶علي مومني#ایبنا@peida_alimomeni#ایسنا@peida_alimomeniعلی مومنیعلی مومنیThu, 05 Nov 2026 00:33:43 +0330https://virgool.ir/@m_53428537/متن-سخنرانی-علی-مومنی-در-سومین-سالگرد-فوت-یدالله-رویایی-cznwp09pxeerمتن سخنراني "علي مومني" در سومين سالگرد فوت "يدالله رويايي"#ایبنا@peida_alimomeni#ایسنا@peida_alimomeniتاريخ پارادايم مردگان استنه اتفاق هاي افتاده براي زندگانآنچه كه اتفاق مي افتد مورخه است نه تاريخيعني به قول مولوي :مورخه ي نازنازانندمورخه ي  دلنوازان و جمع مستانند…در اين غزل زيبا از مولوي  آنچه رويايي را درگير كرده بودكلمه "نيستان " بودنيستان كلمه اي بود كه در غزل ِاندك اندك جمع مستان مي رسند را مولوي براي مردگان ما انتخاب كرده بودبا اين عبارت كه مي گويد : نيستان رفتند و هستان ميرسندبه راستي "نيستان "كجا رفتند؟بعداز رفتن چه اتفاقي برايشان مي افتد؟آيا ديگر آنان زنده نيستند؟چه فكرهايي بعد از رفتنشان از آنها دسته بندي مي شود؟ما نمي توانيم  به سنگ ،به آب،به چوب وآهن و ديگر چيزها"نيستان " بگوييم  "نيستان" تنها به مردگان مان  يعني كساني كه قبلا در جمع ما بودندوالان در جمع ما نيستند را مي توانيم ملقب به "نيستان" كنيمچنان كه "رويايي" در اولين شعر كتاب ِ"هفتاد سنگ قبر"به نام "سنگ اول "مي گويد:هميشه خواب من از بستن كتابحالا كتاب باز من از خوابوبعد انگار كه راضي نمي شود( اوهيچ وقت ازهيچ چيز راضي نبوداز من يعني از "علي مومني "هم كه اصلا راضي نبودتازه به من مي گفت:بي رضايتي من از تواز رضايت من زيباتر است)داشتيم از خشت اول  بناي "هفتاد سنگ قبر  "صحبت مي كرديمداشتيم از سنگ اول كتاب " هفتاد سنگ قبر"…در زير صفحه ي يازده به خاطر راضي نبودنش بود كه نوشت:بالاي سنگ درطرف راست طرح يك زورق سرگردان رابكشندطرح يك زورق بي زورقپايين سنك در طرف چپ: اول سلمان از آخر خود بيرون مي آيدبا پژواك صدايش كه در تمام گورستان مي پيچيد: اي اهل كتابطايفه ي تخريب در بلاي نوشتنبايد كه توضيح او قاعدتا اينجا به پايان  خويش مي رسيدولي نگرفت ولي نرسيداو دوباره راضي نمي شوداوبي رضايتي اش  از متن را   زيباتراز رضايت خود از متن مي داند وبازمي نويسد:ودر تزئينات داخل مقبره ،دوات…انار…سرعت سطر… وفرسخ تكان مي خورندنمي دانم چرا كه پايان هر كدام  از دوات و انار وسرعت سطر و  فرسخ كه تكان ميخورند كه واقعاهي تكان مي خورد …او ويرگول مي گذارد ومن دوست داشتم نقطه چين مي گذاشتو بعد مي نويسد :سلمان به آخر خود مي لغزدودر سكوتِ اطراف مقبره  دريا واژه اي از درياستدوستان سلامدلنوازان نازنازان در رهندگلعذاران از گلستان مي رسند"يدالله رويايي"در مقدمه كتاب "هفتاد سنگ قبر "بزرگترين ضربه را به متافيزيك غياب مي زند او مي نويسد:اين كتاب را به همه شهيدان رفته به ،ورانده از،بهشت زهرا وبه چهره ديگر آنها كه منمتقديم مي كنمدوستان عزيزغربت ،بحران عجيب وغريبي ستكه دامنه آن مثل عقب نشيني جنگلها…روز به روز براي ما و درهموطنان ما  پيشروي مي كند …مثل پايين رفتن آبهاي سطحي …مثل پيشروي بيابان ها …تا چند دهه پيش اگر به كسي كه جلاي وطن مي كرد مي گفتند : "غريب"…امروز همه  در وطن خود غريبه اند ومتوجه غربت خود نيستنديعني  آدمهااين روزهاچنان ميوه هاي نارس را كورتاژ مي كنند كه انگار انجيل بدون تلاوت  و قرآن بدون محمد است…ديگر مسيح هيچ سال نويي راتبريك و آهو به ضامن اش مشكوك …براي همين من هر وقت عكس پسرم كيهان كه مهاجرت كرده است را  مي بينم بدون رفتن مي آيم و بدون آمدن برمي گردم ...همسرم به من مي گويد : چرا نمي نشيني ؟بي آنكه خودش بداند بدون نشستن چرا ايستاده است...گاهي اوقات دلم هم براي يك ذره دوستي پَر مي زندوگاهي اوقات پَر هاي غير دوستي  را مي چينم تا بلكه كبوتر آرزو هايم  بر روي بام غير دوست ننشينديك روز با من كبوتري گفت :علي جان زياد سخت نگيربگذار همه چيز پرواز كند بر روي هر دوبامكبوتر ها نيز مي ميرند ….ما مقيم در  آينده ي  زمان مردگان زندگي مي كنيم  براي همين همه چيز در اين جهان ممكن الوقوع ست  چيزي كه هايدگر  در مقاله "ذات حقيقت ذات آزادي  "در تعريف "اسنس "آن را متوجه شده بود اما علت آن را نمي دانست و يا ذكر نكرده بوداين حقيقت كه حقيقت به قول هايدگر چيزي به جز مطابقت چيزها با خودشان نيست با كشف "زمان مردگان "تعريف حقيقت راهم مي خواهد مطابق خودش يعني مطابقت با خود حقيقت   به خوانندگان حجم گرا ارائه  وهم ،صبر ، اضطراب ،اميدودر كل نگراني مردگان خود را بااهميت تر از نگراني فرزندان ِخود بداندچرا كه در سقوط هوا به قول "يدالله رويايي " قدم خدا جديدتر مي شود…من در تعريف زمان هنري ويا زمان وستينگهاوسي متوجه شدم مهم بودن حال وآينده وگذشته در زمان معمولي ،اشتباهي غير فرهنگي ستچرا كه حال وآينده و گذشته بيشتر به دنياي مردگان تعلق دارد ودنياي مردگان را بيشترتحت تاثير قرار داده  يعني دنياي  آنان راتبديل  به دنياي مردگان گذشته ومردگان اكنون ومردگان آينده مي كند و تعريف بشر امروز  هم چيزي جز تعريف مردگان آينده نيستاكنون ِبشر ،اكنون بسيار سيالي ست كه عقب و جلوي آن كش مي آيد تا گذشته و آينده ي پُر تعريف تري از گذشته و آينده معمولي (مردگان)  به شش سمت  زمان پرتاب كنددر فرق ِزندگاني زني كه يك عمر پشت يا جلوي درب خانه اش  مي نشيند و با ساعت زن بغل دستي اش   تمام دنيا را تقسيم به حال و آينده و گذشته مي كند  با مرده اي كه در امام زاده عبدالله گرگان   بدون ساعت زن بغل دستي اش دنيا، به شكل طبيعي تبديل به حال و گذشته وآينده و باز با ورود مردگان جديد دوباره تبديل به حال  مي شود…جمله دانسته که این هستی فخ است؟فکر و ذکر اختیاری دوزخ است؟دنياي ِزندگان و دنياي ِمردگان ،دنياي ِبدون تفاوت   و دنياي  ِبا تفاوت طبيعي  استمن گاه گاهي كه  صبرم تمام مي شود از عجله كمك مي گيرم مانند دونده اي كه براي عجله در  پيروزي هي صبر و بعد  باديدن نوار يا طناب  پاياني با يك عجله ي خاصي طمانينه مي كندتعريف آينده يا گذشته تعريف تصميم اكنون اين دونده نيست يعني كه اكنون ،اصلا دونده نيست آينده مي دود تا بلكه اكنون را وادار به دوندگي كندحالا اگر دويد  اكنون ما ارابه اي پشت دونده مي شود  اما اگر نرفت آينده اكنوني است كه ناكام  مانده استمانند آن مرد يا زني كه يك  عمر پشت درب  منزلش صبر ،تا وقتي كه صبرش تمام شود   ويا  مانند آن دونده اي كه براي عجله در پيروزي  هي صبر وبعد با  ديدن نوار يا طناب پاياني با يك عجله ي  خاصي طمانينه مي كندچرا كه آنچه گذشت ،گذشته نيست و آنچه كه گذشته  است تاريخ قلمداد نمي شودتاريخ رخدادي ست كه فاصله اش تا مورخه ،به مسافت مردگان تا زندگان ،طول و عمق وعرض و ارتفاعي پهناوردارد (در اين زمينه مي توانيد به ارزش گذاري "شلينگ "و"هگل "توسط صاحبان پارادايم رجوع كنيد) پهناورتر از پارادايم و عميق تر ازبيوگرافي كه اكثرا با اتوبيوگرافي نويس هاي حرفه اي تباني مي كنند  تا مورخه نويسان را به اشتباه بيندازند تمام تاريخ ،گفتگو با جاهاي خالي ست جايي كه بدون تو حرف از تو مي زنند .مردگان وپاراديم حاكم بر آنهااصلي ترين نفرات تاريخ اند كه از طبيعي ترين زمان طبيعي به گذشته و حال وآينده  تقسيم وانسان هاي امروز اصلي ترين نفراتي هستند  كه در اكنوني ترين حال خود باز قسمتي از مردگان آينده انداين متن  با به رسميت شناختن زمان آينده  ي مردگان خود را قسمتي از مردگان آينده مي داندچرا كه براي مطابقت تعريف هايدگر ازذات حقيقت مي تواند از طريق  ممكن الوقع بودن تعريف آينده و ممكن الوقوع بودن تعريف ذات   باخود حقيقت نسبت مطابقت ببنددتا قبل از بوجود آمدن موجودات زنده هستي هيچ گمان ويا گمانه زني  نسبت به آينده خود نداشت آن چه كه بود زمان حال بود و زمان گذشته ي قبل از  زمان حال  هيچ چيزي تحت عنوان تاريخ دچار پارادايم نگرديده و آنچه كه بود گذشتن بودو گذشتن بود …يعني گذشتني كه بعد ،تبديل به  گذشته مي گرديد تنها با بوجود آمدن موجودات زنده بود كه هستي وارد حدس و يا تخيل آينده و بعد تاريخ به عنوان يك پارادايم …تاريخ سرنوشت گذشتن ها و سرنوشت گذشته ها نمي باشد  بلكه پارادايمي ست از حدس ِهستي نسبت به موقعيت خود   انسان بزرگترين حدس ِ هستي  توسط تاريخ  استكه با تولدش مستقيم به  اعماق آينده پرتاب مي شود موجودي كه تا زمان مرگ عقب و جلوي آن تماما زمان آينده است و با نابودي بشر زمان آينده و پيش بيني هستي از خود واز آن ،نابود خواهد شدزمان هنري و يا زمان وستينگهاوسي مابين تولد خود ودنياي مردگانش  براي شتاب وپرتاب بيشتر هم به اعماق آينده است (بعضي از مردمان  زمان هنري را با زمان برگسوني اشتباه مي گيرند در صورتي كه درزمان برگوسوني تنهااحساس ما از زمان معمولي مورد ملاحظه قرارمي گيرد  مانند دماي واقعي هوا  در مبحث هواشناسي واحساس ما از دما نسبت به دماي واقعي اما زمان هنري دلايل بوجود آمدن زمان ِجديد و تعريف واقعي آن  بعد از تولد انسان  مي باشد)به هر حال آنچه در عقب و جلوي انسان است تنها زمان آينده  و تمامي جنگها و آشتي  ها و حسادت ها ودروغ  ها و محبت ها و سرانجام موسيقي و شعر تخمين هستي نسبت  به موقعيت خود استشعر حجم امروز دوباره آمده استبراي ادامه ي اين تخمينبراي ادامه ي عميق تر اين حدس تا موسيقي هستي را براي گمانه زني بيشتردر گوشهايمان به اشتراك بگذارد"رويايي" در اولين جمله كتاب "هفتاد سنگ قبر" تمام مردگان را شهيد مي خواند چرا كه  آنان زنده ،با مرگِ خويش اندوبعد…معناي غربت وهمچنين مهاجرت راتا قبرهاي دور و نزديك "بهشت زهرا "امتدادداده و مسئله ي بودن يانبودن رامسئله ي مردگان هم مي داندو مي نويسد: اين كتاب را به همه شهيدان رفته به، ورانده از ،بهشت زهرا  وبه چهره  ي  ديگر آنها كه منمتقديم مي كنمعلي مومنيگرگان١٤٠٤/٦/٢٦#ایبنا@peida_alimomeni#ایسنا@peida_alimomeniعلی مومنیعلی مومنیThu, 05 Nov 2026 00:20:42 +0330https://virgool.ir/@m_53428537/خواندن-هنوز-کتاب-می-خواهد-zxqjwgmlupsgشعر ، چكيده خلوص انساني ستقطره قطره مي چكدتابلكه اين ليوان  پُر شودنيمه خالي اش را هم اگر نخواهي ببينيبه نيمه ي پُرآن چيزي اضافه نمي شودمگر كه از همه سوخود را ميان خودمحاصره واز انعكاس چكيدن قطرات …خودرا بشوري وآشغالهاي درونت را جارو كني …به قول "شمس" :هر نشاني كه هست نشانطالب است ،نه نشان مطلوب ….نودو نه درصد از درون ما در تاريكي فرورفته و مخفي استيعني بدون خودما  در درون ما سياره هاي دور دستي زندگي مي كنند كه به دُور خورشيد هاي دروني تر ما بدون هيچ اطلاع از ما آرام مي گردند و ما هنوز نمي دانيم كدام طرف ما شب است وكدام طرف آن روز…سياهي بشر امروزاز سياهي پشت ماه هم سياه تر وسرد تر واندوهگين تراستبه طوري كه نه از جلو ونه از پشت ِانسان ،هيچ مهتابي نمي تابدومن دراين  تاريكي…دست و پای و گردن و حتاخنده هاي ِصورت خویش رابا ضرب زور در چمدان و ساک تنم فشار میدهمتا بلکه جا شوند ومي  دانم كلا انسان موجود تقسيم پذيري نيست از  ضرب خوشش مي آيد اما از تقسيم متنفر است آنچه كه او را وادار به تقسيم مي كند ديگريست ويا اراده معطوف به ديگري …چنان كه مقسوم هيج وقت دل خوشي  از مقسوم عليه نداردما در ميان جنگ تجربه ها گير كرده ايمما در ميان حسادت تجربه ها ما در ميان دروغ و كينه ي تجربه ها ..امروز صبح وقتي كه داشتم صبحانه مي خوردم فهميدم ما تجربه اي به غير از تجربه ي ديگري نيستيم  تجربه هايي چنان سركوبگر كه مارا از روبروي ما كم ، تا  خود را به روبروي مااضافه كند .براي همينگاهی وقتها ننوشتن،با احتیاج به نوشتن،دچار تعارض می شود .من همواره طرفدار ننوشتنم ...واحتیاج را، فقط همان تقاضای قدیمی آب و نان میدانم .زادو ولد هم یکی از قدیمی ترین احتیاج هاست ،که تقریبا در آن شير را روباه مزاج میکند.ولی ننوشتن نه حادث است نه قدیم .یک حالتی است که موسیقی خودش را دارد .تازه اگر هم بگویی مخالفت تو با کیست ؟هرگز نمی گوید : بانوشتن و احتیاج به  تعارض با آنایشان،فقط سرش را پایین می اندازد و می گوید :نمیدانم …البته اين راهم مي دانمغلط رایج چون رایج است غلط نیستبه خصو ص اگر دست جمعی و باشکوه باشد که بعد می بایست آنرا به چالش کشید واز آن سوال کرد …اما امر غلط از آنجا  دچار شُبهه می شود که صاحب ویا صاحبانی بخواهند غلط دیگری را با حُقه بر روی آن سوار کنند  که به نظر من دیگر غلط رایج نیست  غلط اضافیستامروزبود كه  متوجه شدم  بيشتر مردم فرق بين اين دو را متوجه نيستند به خصوص اگرغلط اضافي با شكوه تَر از غلط رايج بيان شود.به هر حال در من  هميشه باورداشتن به چيزيتوسط باور نداشتن به همان چيز تهديد مي شود به طوري كه تو از ترس  اين عدم باور…مجبوري هميشه با كساني كه به همان چيز باور دارند دستجمعي زندگي و تنهايي ات را نابود واحساس هاي ديگرت را سركوب و با خانواده اي دستجمعي  طوري زندگي كني كه هر باوري را احمقانه مي كند …براي  من نشستن  در جاي خالي  يك  باورهميشه زيباتر اززندگي در  پيش يك هم باور استچرا كه تمام تاريخ بشرگفتگو با جاهاي خالي  و سياره يزمين  برايم تاس ِشش ِ ِتنهايي ست كه  بشر به دنبال جُفت آن مي گردد تا بلكه باجُفت ششي نيرومند كائنات را فتح كند…تمام جنگ هاي كثيف اخير و غير ِاخير هم محصول اين توهم است كه هركس فكر مي كند جُفت آن دست ديگري  ست …تنها شعر وشاعران  هستند كه زمين را تاسي تنها و خودرا تنهاتراز زمين  در جهان پرت مي كنند…نوشتن شعر براي به چالش كشيدن خود و اطراف خود استچون از خودش شروع مي شود پس با ابر سوبژه و اينتر سوبژه مخالف است .ِهميشه اول خودش را در پرانتز مي برد وبعد دامنه هاي اطراف را …بنده در ذهن خود هزار بار بيانيه شعر حجم را هم خوانده ام وهم هزار بار پاره كرده امبيانيه هماز خواننده خود انتظاري بيش از اين نداشتما مجبوريم كه خود و پشت سر خود را هي بسازيم و هي خراب كنيم تا بلكه پيراهن يوسف رابا خود ِحضرت يوسف به كنعان ببريم …در زندگاني بندهسوال هايي ستكه تا به حال هيچ جوابي نتوانسته در آنخود رابه منزله ايقان  مطرح…و جوابهايي ستكه هيچ سوالي تا به حالنمي تواند  از آن بپرسد ويا پرسش كند …يعني دره و يا فاصله عميقي كه هر روزمابين سوال ها و جوابهاي ماخود را ميان خودعميق تر مي كندنه تنها من بلكه همه ما  را به مهلكه انداخته وُبراين پرتگاهتنها شعر است كه مي تواند  مارا به موسيقي و موسيقي را به مابرسانديعني در شعر بايدهمه چيز را به دقت از ابتدا بياد بياوري …از اولين روز تولد تا الآني كه مثلا من شصت ساله شده ام ،البته بنده دارم به پيشواز شصت سالگي مي روم …جابجايي واقعيت هم اصلا اهميت ندارد كه تازه آن هم  نوعي كوبيسم است  وُبه زعم من صاحبان كوبيسم هم از جابجايي واقعيت در به ياد آوري دوران كودكي به اين ژانر دست پيدا كرده اندآنگاه كه بياد مي آوردم دستهاي كوچكم را مادرم فشار مي داد و در آن به قول هايدگر : توالی اکنون  ها بی وقفه وبی گسل  است .هر "قدر"هم که در"تقسیم"اکنون ژرفکاوی كنيم،بازهم اکنون هماره اکنون  استمورد جهان بودن هستي  همتا مرزهاي شناخته شده …هميشه از دوران نوجواني وجواني برايم موردسوال بودتا اينكه با شعر حجم آشنا شدم  كه مي گويد :هستي آن چيزي ست كه توليد فاصله وچيزها تا آنجايي مهم هستند كه به تحليل فاصله بين خود وديگري بپردازنددر شعر حجم ،هر چيزي در درون ما يك جا ي خالي دارد كه در قياس باجاي پُرآن چيزدر درون ما توليد يك مسافت مي كند توليديك پرسپكتيو …مانند اين بيت "حافظ"بي عمر زنده ام من و اين بس عجب مدارروز فراق را كه نهد در شمار عمر…بنده هيچ وقت نفهميدم  كساني كه شعر حجم و يا اسپاسمانتاليسم را متوجه نمي شوند چگونه مثلا اين بيت حافظ رامتوجه مي شونداز ديده گر سرشك چو باران چكد رواستكاندر غمت چو برق بشد روزگار عمربه هرحال در اين بيت قطعا كلمه برق الكتريسته ساكن نيست وحتما رعدي(كه همانا غم از دست دادن دوستي است) بااين برق مي خواهد توليد بُعد  كنددر شعر حجم بُعد  ،گرافيك  پرسپكتيو حرف اول را مي زند همان گونه كه  حافظ حرف اول را مي زد  وقتي كه مي گفت :بازآ كه ريخت بي  گل رويت بهار  عمر…من تقريبا در طول بيست وچهار ساعت هميشه بيدارم و از چرت زدن در هنگام خواندن كتاب لذت مي برم به خصوص موقعي كه  در حال خواندن ، آن كتاب  روي سينه ام بيفتدآنقدر لذت مي برم كه دوست دارم صداي آن برخورد را تا ابدبشنوم …در شعر حجم اشياء و نام اشياء…چيزها وجاي خالي چيزها …كلمات وآهنگ  كلمات …مثل افتادن كتاب بر روي سينه ام دائم به سمت هم ديگر پرتاب   …تا بلكه دنيا را باموسيقي دنيابر روي صفحه اي پخش وُبين مردگان وزندگانآرايش ِمعنا،جدي تر از خود ِمعنا،مفهوم تازه حقوق انساني شودجهان در كل برايم انبوه ازصداي  موسيقي ستمطلبي كه  نتواند همزمان با صداي مخالفش مطرح شودبرايم آزار رسان استما بايد بر مبناي  موسيقي دروني خودمان شعر بگوييم حالا كاري ندارم كه شعر آيا موسيقي ست ويا آيا موسيقي همان شعر …بلكه هر تعريفي در هستي ممكن الوقوع ست مثلا بنده اگر در شعري مي پرسم "چگونه از ملكوت برف مي بارد  "اين رخداد را به اشتراك گذاشته تا  بفهمم صدايي  كه من مي شنوم آيا همان صدايي  ست كه شما مي شنويدبه نظر بنده تمام تعريف شعر پرسيدن از مخاطب براي صحت و سُقم شنيدن همين صداهاستصداهايي كه ممكن الوقوع هستند و براي اطمينان از شنيدنشان بايد از ديگران پرسيد آيا شما هم اين صدا را مي شنويد يك روز  كه در مسير برگشتميان جنگلهاي گرگان گُم شده بودمبه ياد تعريفي كه نيچه از شناخت ارائه كرده بودافتادمكه مي گفت :شناخت  يعني علامت گذاري چيزهاي نا آشنا توسط چيزهاي آشنا وهمين گم شدنباعث پيدا كردن جاي پاي انساني شدكه آن را مانند علامتي كه مي بايست در مسير رفت مي گذاشتمدر مسير برگشت پيدا نمودهو به جاي تعريف نيچهتعريف حافظ از شناخت را در زير لبزمزمه  كردمما محرمان خلوت انسیم غم مخوربا یار آشنا سخن آشنا بگوبعضي وقت ها راه مي روم تا بتوانم فكر كنم و بعضي وقتها فكر مي كنم و حتا به نفس نفس هم مي افتم ولي راه نمي رومفكر كردن بدون لذت مسير، مثل  بستني خوردن زير كرسي است همه چيز بوي اتاق ميدهد بوي منقلي كه آرام آرام فكر هايت را خاكستر وبستني تورا آب مي كنديدالله رويايي و ديگر دوستان شعر حجم در ابتدا به پيروي از پديدار شناسي هوسرلي با حذف ميانجي و يا در پرانتز بردن  هر گونه پيش فرض كه در بيانيه شعر حجم به حذف هر گونه "جاي پا" ترجمه شده بود وبه دليل داشتن  تمايلات ِعرفاني ِعميق وبشدت خصوصي كه در قلب هاي مهربانشان موج مي زد وهمچنين تظاهراتي بشدت آزادي خواهانه كه احترام به آزادي را شرط اول جريان حجم گرايي مي دانست   با حذف "رد پا " و" مسير"…خواننده را وادار تا از مسير هاي بشدت خصوصي خود به مقصدي از پيش تعيين شده برساند  …غافل از اينكه  بعد از مدتي  به دليل  زياد شدن و گُنده گرديدن ِمقصد  ،تمام خوانندگان ِ  شعر حجم را مقصودگرا و شاعران آن را مقصد نشين نموده و اراده معطوف به قدرت   درون اين نتيجه گرايي مفهومي (كانسپچوواليسم )آنها را تبديل  به محفلي به  رياست" يدالله رويايي "نمودزندگاني بنده بعد از خانواده ….پياده روي و شعر…  پياده روي و موسيقي …وپياده روي و فلسفه  است  گاهي  اوقات آنقدر پياده روي مي كنم  كه  بدنم عين چرخ گوشت اين چند بحث رايكي مي كند يعني در آن  مايكل جاكسون فوتبال بازي   و مارادونا آواز مي خواند …بحث نئواسپاسمانتاليسم  باعث شد كه بنده به خاطرات زندان خود مراجعه تا همه چيز را در ابتدا از نظر يك محكوم در زندان نگاه   و از زاويه ديد آنها  خواندن و نوشتن وبعد به بحث زيباي تراوش كانتكس رسيده و بعد معناي زمان را دوباره تعريف  نمايم  به نظر بنده در زندان همه چيز معناي ابتداي جهان مي داد همه راه ها همه پل ها وبعد معناي آزادي  …حتا كتابها را نمي توان نيمه تمام رها …ودر تمام تمام ها  …نه ازبوسه ها باجي ونه از لبخندهاغنيمتينئواسپاسمانتاليسم زمان لازمبراي عبور از خويش را  زمان ِ"هنري"يا زمانِ"وستينگهاوسي"( قبل از وستینگهاوس، چیزی به‌نام تعطیلی آخر هفته وجود نداشت و کارگران ۷ روز هفته را کار می‌کردند! او نخستین کسی بود که برای کارگرانش بیمه حوادث و بازنشستگی در نظر گرفت. همچنین، به تمامی کسانی که در شرکتش کار می‌کردند اجازه می‌داد اختراعاتشان را به‌نام خود ثبت کنند.)نام نهاده تا مابين زندگان و مردگان بدون گذشته و حال و آينده معناي ابديت را در گفتگو يي عميق با هستي به  احوالي  هندسي تبديل نمايدمن مهندس "وستينگهاوس" را در روزهاي نوجواني در زندان شناختم و درآنجا متوجه شدم كه چگونه با ايجاد يك روز تعطيل  در هفت روز هفته يك دگرگوني در پيوستگي زمان ايجاد مي نمايد و همچنين ديدم همين رفتار را در زندان چگونه كتابهايي كه مي خواندم در درون من ايجاد مي كنند …يعني همين كه كتاب مثلا "ژان كريستوف" را مي بستم  ديوارهاي زندان بلندتر مي شد همين كه ديوان حافظ را مي بستم دوباره ميله ها مرا مي بلعيد وهمين و همين و همين ها بودند كه بعدها  به وجود "زمان هنري" اعم از نوشتن و خواندن پي برده ودر باز تعريف "زمان "در "نئواسپاسمانتاليسم "زمان طي شده در آن را "زمان هنري "ويا زمان "وستينگهاوسي" نامگذاري  وآن را مابين زندگان و مردگان جاي گذاري  تا مردگان و زندگان  گذشته و آينده ي زندانيان خودباشند…بر گشت در تاريخ ،برگشت به مورخه نيست بر گشت به شكستن شالوده هاو شكستن مورخه ها ستتاريخ در نئو اسپاسمانتاليسم   مقابله با تقسيم زمان است تقسيم زمان به حال  و آينده و گذشته فر يبي ست كه سوبژكتيويته آن را بزرگ كرده است (نه آن كه نبوده و يا قابل تقسيم نيست) بل برجسته كردن آنفريبي ست براي مسابقه ي  مردم به عنوان يك زنداني درپشت ميله هاي  يك زندان بزرگ…انسان تاريخي در نئو اسپاسمانتاليسم توليد نسبت با تعريف  اين مقابله هاست در گيري با هر چيزي كه معناي تاريخ را محدود  ودرگيري با هر چيزي كه متافيزيك در ابعاد بزرگ و سوبژكتيويته در ابعاد پاييني آن خود را بزرگ كرده استمانند شعر حجم   در نئواسپاسمانتاليسم جهان  پر از اضلاع ست وتعريف   معنا ،چيزي جز فيگور اين اضلاع  نيستجمعيت استبداد زده خود را معرفي نمي كند چون مي گويد:پر رويي است …وهمچنين ديگران را معرفي نمي كند چون مي گويد: پر رو مي شوندنئو اسپاسمانتاليسمنه پُر روست نه پُررويي مي كندفقط با به رسميت شناختن خود و ديگري …ساعت فلسفي خود را با هر سه زمان كوك  تا بلكه  نه شير   سلطان  جنگل  باشد نه طوطي پادشاه گفتگوما همه  همزمان با مُردگان خود زندگاني مي كنيمنئواسپاسمانتاليسم مي گويد : كه تعريف آينده فعلاچيزي به جز تعويض مردگان نيستكه بزرگترين حامي آن متافيزيك و سوبژكتيويته ايي كه از طريق زندگي بعد از مرگ پولهاي سرشاري به جيب مي زنند به همين دليل نئو اسپاسمانتاليسم مي خواهد گذشته و آينده و حال را باهم يكي كند تا بلكه مردگانش را ازاين  عذاب وجدان لعنتي  رها كند…چه زرتشت" از كوه بالا برودو يا چه "زرتشت" از كوه پايين بيايد …براي يك شاعر نئو اسپاسمانتاليسم تعريف "آبشار"بالا رفتن هم زمان "سنگ "وپايين ريختن   هم زمان آب است چرا كه ما همه هم زمان آمده ايم كه در هر شش جهت با هم زندگي كنيم بدو ن جنگ و خونريزي و لااقل بدون به گند كشيدن محيط زيست   ….وبعداينكه    "آينده"تاريخي  ست كه مورخه اش ممكن الوقوع و"گذشته" در آن تعريف مورخه نيست قبل از  آن كه  شعار "بودن ويا نبودن "فقط  براي اول شخص مفردسروده  و با بازي ضمير   به گند كشيده شودبزرگترين اشتباه متافيزيك  آن است كه مردگان يك ملت را از آمار و ارقام خارج و زندگان را فقط با آمار و عدد و رقم محاسبه مي كند واعتراض  از آن جايي صورت مي گيرد كه مردگان دست به شورش و  اجتناب از خوردن  چند  ظرف غذاي نذري و چند تكه حلوا وغيره…وزندگان هم به خصوص آنهايي كه خودشان راقم اين محاسبه بودند مي خواهند از طول و عرض اين جدول فرار كننديعني كه هر انقلابي انفجار مردگان وزندگان يك ملت و فرهنگي ست كه مي خواهد  ريشه هايش  فقط سهم مردگان خودباشدنئواسپاسمانتاليسم مي داندكه مردگان امروز به اعتقاد مردگان ديروز اعتقادي ندارندپس صميمانه مقابل متافيزيكي كه نظرات همه مردگان را يكي مي داند ودر برابرسوبژكتيويته ي تماميت خواهي   كه با وجود تعويض مردگان   از مرگ مي خواهد معناي واحد  بسازد  مي ايستدمقاومتي كه چه به شكل درست و چه به شكل غلط از بيانيه شعر حجم توسط يدالله رويايي و شاعران شعر ديگروحجم  (به خصوص در كتاب هفتادسنگ قبر) شروع گرديدوحالا مي خواهد  از تفاوت مردگانتعريف هاي متغير از مرگ بسازدما بايد به عقايد مردگان خود احترام بگذاريم به تغيير مجالس ترحيم آنها …به اطلاعيه هاي خبرفوت آنها ….به تغيير نوشته هاي روي سنگ قبر آنها وهچنين  چيز هاي ديگر …براي اولين بار اين "يدالله رويايي "بود كه به بنده در كتاب "هفتاد سنگ قبر" تغيير آرايش در زندگاني ونظرات مردگان را گوشزد كردو برايم در نامه اي نوشت: علي جان مرگ را مي بيني ؟حتا همين سياسيون هم وقتي كه مي ميرند مسامحه را كنار گذاشته  وچيزهاي عجيب وغريبي  بر روي سنگ قبر هاي خود مي نويسند"زمان هنري" ويا "زمان وستينگهاوسي "با به رسميت شناختن اين تغيير آرا و عقايد نئواسپاسمانتاليسم رامجاب ميكند  كه براي مفهوم جديد "آزادي" به دست اندر كاران بگويد  : فقط به سنگ قبر ها نگاه كنيد…."رويايي" در اولين جمله كتاب "هفتاد سنگ قبر" تمام مردگان را شهيد مي خواند چرا كه  آنان زنده ،با مرگِ خويش اندوبعد…معناي غربت وهمچنين مهاجرت راتا قبرهاي دور و نزديك "بهشت زهرا "امتدادداده و مسئله ي بودن يانبودن رامسئله ي مردگان هم مي داندو مي نويسد: اين كتاب را به همه شهيدان رفته به، ورانده از ،بهشت زهرا  وبه چهره  ي  ديگر آنها كه منمتقديم مي كنمدر تراوش كانتكس خواندن همان نوشتن  استوقتي كه  يك زنداني نصف كتاب را در سلول خود دارد ونصف كتاب را مامورها به هر دليلي توقيف كرده اند …راهي به غير از تراوش كانتكس نيست   حتا يك سوم كتاب  هم براي يك زنداني كافي ست تا بوف كور را زيباتر از هدايت و ژان كريستوف را زيبا تر از رومن رولان بنويسدتا بلكه نويسندگان ِكتاب را دوباره مجبور به خواندن كتاب  خود كند  با ذكر اين فرض كه آزادي همواره چند متر از ما جلوتر است …پس در تراوش كانتكس خواندن همان نوشتن و تا ابد نوشتن هميشه خواندن استبحران شعر امروز ايران بحران مخاطب نيست بحران مسخره كردن مخاطب است بحران استعلا ،كه تراوش كانتكس را به هيچ مي گيرد وفوري در ذهن خود مخاطب را "مردم" مي نامد و آن بحث هاي احمقانه ي  پوپوليستيِ غير پوپوليستي را راه مي اندازد… بدون آنكه بداند چرا و چگونه واصلا معناي منفي در منفي  چيست   و همچنين  نمي داندمنفي درمثبت چرا منفي وچرامنفي در منفي مثبت مي شودزمان هنري ويا زمان وستينگهاوسي ،محل ملاقات خواندن ونوشتن در درون خود را"تراوش كانتكس"مي نامدجايي كه فيلسوف فقيد "برگسون" ويا كشيش "آگوستين" هم آن را پيدا نكرده بود يعني نمي دانستندزمان عبارت از تبديل پي در پي خواندن به نوشتن ونوشتن به خواندن استزمان فعلي  يعني زماني كه ماباهم قرار مي گذاريم و از آن پول در مي آوريم يا با آن هوش مصنوعي مي سازيم هم زير سيطره ي زمان "وستينگهاوسي"ستتنها شاعران شعر حجم  چه در بيانيه وچه در خارج از بيانيه متوجه شدندكه تنها زمان اصلي در جهان زمان هنري ست تراوش كانتكس ، تنها يك تاويل معمولي از خواندن نوشته ديگران نيست  بلكه نوشتن تاويل از خواندن خودو خواندن نوشته تاويل ديگران از خواندن ِنوشتن  مااستچيزي كه همزمان  هم خواننده را يك نويسنده ي حرفه اي و هم نويسنده را يك خواننده معمولي  مي كندو اين دقيقا همان جايي است كه انسان راوارد ويا شامل زمان ويا زمانهايي مانند  زمان گاليله اي ، زمان نيوتوني، زمان برگسوني ،زمان ريكوري يا زمان انساني، زمان اسطوره اي، زمان هگلي،زمان اگوستيني، زمان هوسرلي  وسرانجام زمان ِتمام زمانها يعني زمان هايدگري مي كندزماني كه از مباحث انتيك فرار وبا هستي مانند آزاد شدن يك زنداني به چيزها اجازه مي دهد براي مطابقت با خود  …متافيزيك را به هيچ  بگيرد و مانندمرگ ِبعد از اين زندگاني به وجود ِمرگ در قبل از اين زندگاني هم زمان و به شكل يكسان نگاه كنددر زمان هنري يا وستينگهاوسي ،"كانتكس "خود به خود شروع به تراوش مي كندو تكست راغافلگير فراموشي استعلا …شروط استعلاي كانتي  و كلا هر ابر سوبژه اي چنان محو مشخصات اين تراوش در كانتكس   مي گرددكه تنها رياضيات وهندسه مي توانند دررسم  مرزهاي خودبه كشف ابعاد آن بپردازند كه البته يكي از بزرگترين جذابيت هاي "هوسرل" براي   "يدالله رويايي" همين احاطه بر دانش هندسه بود كه به وسيله ي آن  مرزهاي جهان رامي خواست رسم و تعيين ابعاد كند (نمی توانم ، آه/ کویر را در پاکت کنم/ و باز گردانم/ برای آن همه طول. )بگذريم…نئواسپاسمانتاليسم مي گويد :هر چيزي كه از "زمان هنري"ويا از محوطه آن شروع  به عبور كندخودبه خودمانند يك بعداز ظهر گرم ِتابستاني كانتكس رااز ديواره هاي كوزه خود وادار به تراوش  و اطرف   را از لذت ديدن خوددلپذير مي كندهمواره آزادي تعريف پنج حس  يك زندانيست كه تبديل به حس ششم شده است چيزي كه براي نابودكردنش دنيا زندان وميله هاي بلندش راباعكس وتلويزيون وتبليغ… ازجاي واقعي خويش عقب ترو از ترس ِترسيدن وفرار چيزها… زندانيان خودراجلوتراز ميله ها و احساس شش گانه اش را خرافات ِاحمقانه مي پندارددنيا بدون "تراوشِ كانتكس"دوستان تعريف مجدد زنداني ستهميشه احساس قدرت به خاطر چسبندگي بيش از اندازه آن از خود قدرت خطر ناك تراست  حس داشتن قدرت  در زندان همه محكومان را به يك چشم نگاه مي كند همه جرم ها يكي وهمه مجازات هابه اعدام و حبس ابد تقسيم و برايش همه مثالها سروته يك كرباسند  (حتا مردم عادي هم تا چندين  سال بعد از زندان بنده را كمونيست خطاب كرده و با ما به شكل مجرم برخورد مي كردند)قدرت چنان اشياء و چيزها و آدم ها را يكي مي كند كه حتا حكم قاضي را سهل انگارانه تلقي ومجازات هاي ديگري از طرف ديگران بر زنداني اعمال وآدم را به ياد ديوارپينگ فلويد مي اندازد(وقتي تمام آدمها ومعنا ها را در چرخ گوشت مي انداختند  تا همه چيز تبديل به يك چيز بشود )بنده در زندان بود كه معنا و اهميت پرسپكتيو را متوجه  ودر ذهنم تنها وسيله مقابله با اعمال قدرت وچسبندگي بيش از اندازه آن   را دادن  پرسپكتيو  به اشياء  وچيزها و پديده  ها و همچنين احساس انسانها  ،قدرت هيولاي بزرگي ست وقتي كه راه مي رود  اطراف رانابود مي كند اصلا  براي همين  يونانيان باستان يك كاسه كردن خدايان را قبول نمي كردندزيرا براي همين از ترس راه افتادن اين ديو…پيغمبران بزرگ و برجسته الهي را تا  خانه هايشان   تعقيب مي كردندچسبندگي در قدرت از آب كله پاچه هم غليظ تر استسوبژكتيويته ي غليظي  كه حتا انگشتهاي آدميزاد را به هم مي چسباند    وبعد …پرداختن به هرگونه جزئيات  را از ترس ِ ترسيدنش مزخرف و پرسپكتيو را مخصوص آدمهاي بي درد وعلاف مي دانديعني كه مي گويند :دانستن فضاي ِبين دو صندليبه چه درد مي خورد يا آن كه   بين  بوسه وماه يعني كه ازدور ،بوسه ي توبراي ماه چه فايده  براي جامعه دارددر حبس بود كه من فهميدم "قدرت"كلاهبردار استسمساري  بدي كه تاريخ و جغرافيا و فرهنگ را يك جا به صورت فَله خريده و بعد در بسته بندي جديد ِماهواره اي با چند برابر قيمت به عرضه گذاشته و از پول آن دوباره احساس ملت رابه صورت فَلّه  از بازار مي خرددر هر ملاقاتي  ويا در هر ملاقات يك زنداني …هميشه بسته هاي بزرگي از بيرون به درون زندان وبسته هاي كوچكي از درون به بيرون زندان منتقل مي گردد ردو بدل شدن ناگهاني  تمام اين بسته ها در لحظه هاي اوليه خروج يك زنداني از زندان را نئواسپاسمانتاليسم تعريف ِآزادي مي نامد جايي كه فارغ از جرم ويا مدت محكوميت ويا زبان ، رنگ، مذهب ، مليت، شغل وجنسيت و غيره …تراوش كانتكس در هر فرد به حداكثر موجودي خود رسيده است يعني كه ديگر زنداني سابق محيط زيست را لااقل مي بيند  حقوق زنان وكودكان …پرهيز  از كهنسال آزاري و  رعايت  قوانين راهنمايي رانندگياحترام به اقليت هاوهچنين رعايت حق و حقوق  حيوانات و…در آن لحظه است كه يك زنداني  ناگهان گذشته و آينده ي تمام خواندن ونوشتن را باچشمهاي خود  مي بيندوبه غير از زبان قدرت و زور كه به دليل چسبندگي بيش از اندازه آن خواندن و نوشتن را به هم مي چسباند  با زبان چيزها با چيزها صحبت و با دستخط خود چيزها برا ي چيزها پيغام مي فرستدتعريف آزادي در نئواسپاسمانتاليسم مجموعه ي پروسه اي ست كه از ملاقاتي يك زنداني با بيرون شروع وتا اولين لحظات خروج از زندان ادامه وتا قبل از جلورفتن ميله هاي ِجديد ِيك زندان ِجديد لااقل براي چند لحظه   محيط زيست و محيط اطراف  واقعي خود را مي بيند…اما از آنجايي كه هستي زنداني است كه هميشه بيرون را در درون خود دوباره محبوس مي كند(نسبيت ِعام) براي آزادي و مبارزه باچسبندگي قدرت احتياج مجدد به ملاقاتي و ملاقات هاي تازه و  براي تراوش كانتكس  ودر نهايت ديدن لحظه زيباو خوب ِآزادي …خواندن هميشه كتاب و هميشه كتاب نوشتن مي خواهد  با آگاه بودن از اينكه همه ما زندانياني هستيم كه  چند قدم ازميله هاي  هستي عقب تر زندگي مي كنيمبراي تبديل وضعيت خيال به يك "رخداد" تنها از طريق تعريف يك زندان انفرادي مي توان به رسم ابعاد آن پرداخت (يك سلول ِدو در سه ويك عددلامپ سقفي و يك پتو يك بالش )بنده تا قبل از ورود به زندان انفرادي حقيقت خيال را در خود وديگران به مسخره مي گرفتم در حالي كه ديدم در هفته اول كم كم چشمهاي من جايي بيشتر از يك متر را نمي ديد پاهاي من چيزي بيشتر از يك متر جلوتر نمي رفت گوشهايم كه هـيچ چيز غير از صداي خودم را نمي شنيد كم كم اين حقيقت خيال بود كه  جايي در حس ششم بنده  كه در ابتدا نداشت مرا وادار به تمكين  حتاتبديل  به حس پنجم و آهسته آهسته حس چهارم ودر ماه اول ِسلول ِ انفرادي تبديل به اولين حس من شد وبعد كنترل تمام بدنم را در دست گرفت …يعني اين خيال بنده بود كه به چشمهايم ميگفت جاهاي دورتر را ببيند اين خيال من بود كه به پاهايم مي گفت به جاهايي دورتر برود ودر ذهن خود اطراف  را تصور كند وبعد به جاي گوشها وبعد كنترل تمام احساسات  از تخيل  من دستور مي گرفتزنداني يك سلول  انفراديكسي است كه حتما يك آدم خيال پُخته و گرم و سرد ِخيال كشيده  است كه بعد از سه ماه انتقال به بند عمومي   تازه  معناي ِپُختن ِخيال وِاين بيت حضرت حافظ را مي فهمد :خيال حوصله بحر مي پزد هيهاتچه هاست در سر اين  قطره محال ِانديشنزديك ترين احساس به احساس آزادي در يك زنداني ِدر بند ،حس فرار از زندان استحسي كه در مخالفت ومسخره كردن معناي صورت گرفته ي آزادي يا تراوش كانتكس  در تعريف معناي فرار با توسل بقدرت براي غلبه بر قدرت دوباره به زمان هايي به غير از پروسه ي زمان ِ"وستينگهاوسي "مي پيونددومردگان خود راتنها لايق دفن شدن وخلاف وصيت سقراط حتا خروسي هم به  آسکِلِپیوس نمي دهند(شاعر ورمان نويس بزرگ فرانسوي ويكتور هوگو هم در رمان بينوايان  در چالش نقد فرار از زندان با تشبيهاتي بر عكس به اين نكات اشاره كرده است)دروغ ، حسادت ، ريا،قتل ، تجاوز  و هزاران چيز ديگر… تماما زير مجموعه هاي  قدرتي مي باشند  كه با قوانين يكسان در مكانيسم حس فرار  نزديك ترين رقيب ِاحساس آزادي ستبه طوري كه سقراط عزيز بعد از تن ندادن به فرار به شاگردان خود مي گويد :دغدغه به خود راه ندهید و به خود بگویید که فقط جسم مرا به خاک خواهیدگذاشتدر نئواسپاسمانتاليسم مستهجن ترين تعريف از آزادي تعريف فرار از زندان است و همچنين بزرگترين صاحبان قدرت در جهان را موفق ترين فراريان بزرگ جهان مي داند كه براي پيدا نكردن رقيب با توسل به سكس و ماهواره و تبليغات وديگرچيزها  …ميله هاي سوبژكتيويته را كمي عقب تر از مردم نشان داده وبا تمام وسيله شعر و ادبيات و هنر وفلسفه را مسخره مي كنندشعر حجم آمده بود كه با تمامي اينها مخالفت و با تمامي اينها به مبارزه بر خيزدولي چون تعريف ِنا كاملي از اين مباحث داشت  و يا هنوز ندارد اسير محاصره ي محاصره بازان  و محاصره كنندگان و رمالان ومعامله گران و…ای گُل تو دوش داغِ صَبوحی کشیده‌ایما آن شقایقیم که با داغ زاده‌ایم#علي_مومني چاپ شده در نشریه استرآباد شماره ۳۷ بهار ۱۴۰۴#نئواسپاسمانتاليسمعلی مومنیعلی مومنیWed, 04 Nov 2026 23:32:38 +0330https://virgool.ir/@m_53428537/نئواسپاسمانتالیسم-lub7gnxvqkuzشماره ثبت ۷۳۱۵۱۵ما از ابتدا نوشتن را نمی نویسیم یعنی میان نوشتنی  که می خواند با نوشتنی که نمی خواند فاصله بسیار است آنقدر زیاد که در آن چشم از گوش و‌ُ گوش از دست چشم بر می دارد و حروف از دهان پا پس می کشد…زمان هنری بیشترنحوه دار نوشتنی ست که می خواندستون به ستون فرج وشیرازه به شیرازه مطلب کتاباستی که است را است تر از است می کندزمان هنری نحوه‌دارِ تمام این است هاستفعلی که خواندن را همیشه می نویسد و نوشتن را تا ابد می خواند#علي_مومني#نئواسپاسمانتاليسمعلی مومنیعلی مومنیSat, 19 Sep 2026 01:17:22 +0330https://virgool.ir/@m_53428537/متن-دست-نویس-و-تقدیمی-یدالله-رؤیایی-به-علی-مؤمنی-u2rbec120fnnتصویر، صفحه‌ای از کتاب «هفتاد سنگ قبر»، اثر یدالله رؤیایی، و یادداشتی دست‌نویس از او درباره شاعر علی مومنی و کتاب «بیرون‌تر از نگاه» است.یدالله رؤیایی در این یادداشت خطاب به علی مومنی می‌نویسد:«و نیز به دوست شاعر علی مومنی و کتاب «بیرون‌تر از نگاه» او که در آن، دید درونش «مرئی» را به «نامرئی» می‌برد و آنچه نیست را به آنچه هست می‌دهد.»این نوشته، سندی از نگاه و توجه یدالله رؤیایی به شعر و کتاب «بیرون‌تر از نگاه» علی مومنی است.تاریخ: ۱۰ نوامبر ۱۹۹۸منبع: کتاب «هفتاد سنگ قبر» یدالله رؤیایی#علی_مومنی#یدالله_رؤیایی#بیرون_تر_از_نگاه#هفتاد_سنگ_قبر#اسناد_ادبی#شعر_حجم#نئو_اسپاسمانتالیسم#نئواسپاسمانتالیسمعلی مومنیعلی مومنیSat, 19 Sep 2026 01:06:56 +0330