https://virgool.ir/feed/@m_50361684علاقه مند به ادبیات، تاریخ و نقد ادبیfa2026-11-10 21:35:24https://files.virgool.ir/upload/users/3538044/avatar/rv2GYP.jpghttps://virgool.ir/@m_50361684https://virgool.ir/@m_50361684/سکته-قلبی-ezv05ewipqknحدود دو ماه قبل جمعه شبی بود که در بدنم گرمایی را احساس کردم. جایی که بودم هوا خنک بود ولی نمیدانستم چرا گرمای بی دلیل و ناگهانی تمام بدنم را فرا گرفت. رفتم دراز کشیدم که مثلا بخوابم. میل به خواب داشتم و نداشتم. سر شب هم بود. دیدم نه نمیشود، خیلی بی تابم. چیزی در دلم بی قرارم می‌کرد.بلند شدم پنجره را باز کردم. شب لطیف و صافی بود. کمی راه رفتم. دردی را در قسمت شکم و سینه ام احساس کردم. درد مثل موجی از شکم شروع شد و محکم به قفسه سینه ام کوبید. این اولین شوکی بود که آن شب بر من وارد شد و بعد درد سینه ام را فشرد طوری که روی زمین افتادم. بدنم به عرق سردی نشست و درد و درد تا اینکه تا حدودی از هوش رفتم. ندیده بودم همچین چیزی را. کمی ترسیدم. تمام این اتفاقات ده دقیقه نشد. چند ثانیه ای هوشیاریم را از دست دادم.اما درد با همان شدت که آمد همانطور هم رفت. عرق سرد برطرف شد، تنگی نفس هم نداشتم. نشستم سر جایم و با اورژانس تماس گرفتم. ترسم ریخته بود ولی نمی‌دانستم چه بر من گذشته است.این سکته قلبی بود که آن موقع واقعا نمی‌دانستم چیست._ نفس تنگی_ عرق سرد_ و درد شدید قفسه سینهبه احتمال زیاد نشانه های سکته قلبی هستند. البته اگر همزمان اتفاق بیافتند و یک مقدار سابقه قبلی مثل درد در میانه قفسه سینه هم داشته باشید. یعنی برخلاف نظر رایج که درد قلب در سمت چپ سینه احساس می‌شود، درد بیشتر در ناحیه میانی و البته کمی به سمت چپ. بنده هم علائم آن را از شش ماه قبل داشتم توجه لازم نداشتم و همیشه فکر میکردم این درد بابت ناراحتی معده یا ریه است.سکته به سرعت آمد و رفت و بنده حقیر اصلا نفهمیدم چیست.رضا پرتورضا پرتوTue, 03 Nov 2026 20:03:34 +0330https://virgool.ir/@m_50361684/در-میان-عشق-و-نفرت-w9kxxgdaitmmمن چوپان بیابانگردی بودم که کار به کار روزگار نداشتم از قضا شبی که میان گوسفندان مردم خوابیده بودم دلم و سینه ام و همه جایم درد گرفتانشاالله به زودی شرح ماجرایی را خواهم نوشت که دوسه هفته پیش بر من گذشت شاید نوشتن آن به درد مسلمانی و انسان دردمندی بخوردوَقَالَ إِنِّي مُهَاجِرٌ إِلَىٰ رَبِّي ۖ إِنَّهُ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُمن به‌سوى پروردگارم از شما دورى مى‌جويم كه عزيز و حكيم تنها اوستآیه ۲۶ سوره عنکبوترضا پرتورضا پرتوSat, 24 Oct 2026 13:05:23 +0330https://virgool.ir/@m_50361684/حشم-داران-دریانورد-kdb2f2gyl9wmاخیرا کلیپی از یک قایق ماهیگیری جنوبی ‌دیدم که دو صیاد تور ماهیگیریشان را خالی می‌کردند و قطعه ماهی بزرگی - احتمالا نوعی کوسه ماهی- را بیرون آوردند و رها سازی کردند. احتمالا گونه نادری بود که ماهیگیران علی رغم نیاز مادی و برای حفظ گونه های حیات وحش و زیست بوم دریایی آن را رها سازی کردند.نکته جالب در کلیپ یاد شده لهجه لری آنها بود. لهجه تیر و غلیظ لری که به حال و هوای صیادی و دریا نمیخورد و آدم را به یاد کوهپایه های چهارمحال و بختیاری و دامنه های زاگرس می‌انداخت.قبلا در گوشه ای از سواحل و بنادر جنوب ایران با این پدیده مواجه شده بودم و نام "حشم داران دریانورد" را بر آنها گذاشته بودم. حشم دار همان گله دار است و منظورم مردمانی است که از کوچ نشینی و گله داری به دریانوردی روی آورده اند.البته عده ای از ساکنان بنادر و جزایر جنوب ایران از اقوام لر هستند که طبعا اکنون به شغل دریانوردی مشغول هستند ولی این پدیده عده ای از ترکان قشقایی بودند که به شغل دریانوردی و صیادی مشغول بودند.ترکانی که به مرور زمان مراتع و دامنه های زاگرس را رها کرده به سمت سواحل خلیج فارس سرازیر شده بودند و به مرور حق نسقداری و زمینداری پیدا کرده بودند و یکجا نشین شده و نهایتا با شغل صیادی روزگار میگذراندند. پدیده جامعه شناسی بسیار جالبی که شاید کمتر تحقیق و پژوهشی درباره آن انجام شده. این افراد با فامیل هایی مثل شش بلوکی و احتشامی و ...کاملا جذب جامعه بندر شده، از نظر لهجه و پوشش و شغل...ماهیتی جدید پیدا کرده بودند. و تمایزهای انسان شناختی جالب مثل هیکل تنومند و موی بور...امروز ‌که نام خلیج فارس بار دیگر در اخبار شنیده می‌شود ترکیب جمعیتی بندر نشینان سواحل جنوبی و شمالی خلیج فارس هم اهمیت پیدا کرده است. البته سواحل جنوبی اکثرا طوایف عرب هستند اما سواحل شمالی یعنی ایرانی علاوه بر اعراب قدیمی و بندری ها اقوامی از لرها و حتی ترک ها نیز ساکنان این مناطق هستندرضا پرتورضا پرتوThu, 30 Jul 2026 14:27:30 +0330https://virgool.ir/@m_50361684/ادبیات-روزگار-بی-برقی-pecj3swaa79wاین روزها که یک در میان برق می‌رود و سیستم های الکتریکی اطراف انسان ها از کار می‌افتد مردم هم معمولا از رسانه های برقی به رسانه های مکتوب قدیمی تر برمیگردند. بهترین رسانه کتاب است. و در میان کتاب ها داستان و رمان همیشه بهترین هستند.اینکه ادبیات چیست سوال مهم دیگری است...در ادبیات و به خصوص رمان های فاخر و ماندگار آنچه مهم است چیستمسئله ارسال پیامیا مسئله دریافت پیامالبته مسئله دریافت پیام از ارسال آن مهمتر استدریافت کننده یا مخاطب به پیام معنا میبخشد و به همین دلیل در داستان نویسی نویسنده اهمیت چندانی نداردرضا پرتورضا پرتوThu, 30 Jul 2026 04:41:26 +0330https://virgool.ir/@m_50361684/منفی-در-منفی-اکبر-عبدی-ybzi7xbud6bgاکبر عبدی از معروفترین هنرپیشه های سینمای کمدی ایران هم از دنیا رفت. انصافا عبدی هنرمند با استعداد و پر مایه ای بود، اصالت خاص خود را داشت و سال ها بار طنز سینما را به دوش کشید.بر خلاف فضای حاکم بر این روزها درباره ارزش های هنری و اخلاقی او بحث زیادی نشد و تقریبا همه از مرگ او متاثر شدند.چرا هنرمندان کمدی سینما محبوب هستند و مردم کمتر بر سر محبوبیت آنها اختلاف دارند. ظاهرا هر چه هست به امر اروتیک یا جنسی مربوط میشود و ارتباط خاصی بین طنز و اروس* است.هنرمند کمیک به دلیل شرایط فیزیکی یا رفتاری ابژه امر جنسی نیست. یعنی تماشاگر سینما مثلا فیلمی از چاپلین را نمی‌بیند تا از ویژگی های جسمی یا رفتاری او بهره ببرد. هنرمند از قبل خود را در نظر مخاطب شکسته است. چاپلین چیزی ندارد که امر جنسی را ارضا کند. حالا کمدین یا زیادی چاق است یا لاغر یا بلند است یا کوتاه آنقدری که تماشاگر از رفتار و قیافه او به خنده می‌افتد. آنها از بین سه گزینه جنسیت، خشونت و طنز سومی را انتخاب کرده اند و اینچنین در میان مردم رستگار شده اند.نفی امر اروتیکت تا حدودی آنها را محبوب می‌کند. آدم های بی دردسری که هنوز کودک درونشان زنده است. اما این برای دوست داشتن آنها کافی نیست.وقتی خود امر جنسی عشق را نفی می‌کند است که کمدین سینما در چشم تماشاچی واقعا قدر می‌بیند.کمدین سینما امر جنسی را نفی می‌کندامر جنسی عشق را نفی می‌کندشما طناز باشید ولی موضوع عشق نباشید و غریزه جنسی شما را سخیف و بی ارزش نکند میتوانید هنرمند محترمی نزد مردم باشید. شاید این منفی در منفی میشود مثبت و هنرمند کمدین نهایتا تاثیرات ارزشمندی بر تماشاگر می‌گذارد شاید برای همین اکثر زوج های طنز سینما مرد یا از یک جنس هستند. مثل لورل و هاردی. آنها غریزه را دفع کرده و یک گروه سالم هنری ساخته اند بر خلاف مثلا دراما که دو نفر از دو جنس مخالف یعنی زن و مرد باید باشند.البته اکبر خان هم چندان بی حاشیه نبود و مسائل روزگار دامنگیر این در نایاب هم شد.*اروس Eros خدای عشق جنسی در یونان باستانرضا پرتورضا پرتوMon, 27 Jul 2026 02:27:30 +0330https://virgool.ir/@m_50361684/شازده-کوچولو-hem2bgdayq8xدوم مرداد سالروز درگذشت احمد شاملو شاعر ایرانی است. یکی از کارهای شاملو ترجمه داستان شازده کوچولو اثر آنتوان دو سنت اگزوپری نویسنده فرانسوی است.بعد از انجیل شازده کوچولو پرترجمه ترین کتاب جهان است. همچنین پرفروش ترین کتاب قرن با ۱۴۰ میلیون نسخه ...اینها توصیفات شازده کوچولو است. اما این داستان یا حکایت یا فابل درباره چیست.منتقدی گفته است درباره اشغال فرانسه در جنگ جهانی دوم است. البته در داستان هیچ اشاره ای به جنگ جهانی یا اشغال فرانسه نشده است اما استدلال منتقد ادبی جالب است.بعد از اشغال فرانسه توسط آلمان هیتلری اگزوپری به تبعید به آمریکا  می‌رود. در آن جا برای تسکین درد دوری از وطن و اشغال فرانسه داستان شازده کوچولو را مینویسد و بر اساس گفتگو و صمیمیت این شخصیت جالب را خلق می‌کند.شاید ارتباط داستان و واقعيت به این سادگی نباشد ولی در کل استدلال درستی به نظر می‌رسد. شازده کوچولو در داستان با گل رز همنشین است،و همچنین با روباه و مار و پادشاه و ستاره شناس و همچنین راوی داستان یا خلبان با شازده کوچولو مدتی همنشین می‌شود و اساس داستان همین گفتگوها و صمیمیت بین این افراد است.به هر حال شازده کوچولوی اگزوپری انسان را به یاد این شعر سعدی شیرازی می‌اندازدگلی خوشبوی در حمام روزیرسید از دست محبوبی به دستمبدو گفتم که مشکی یا عبیریکه از بوی دل آویز تو مستمبگفتا من گلی ناچیز بودمولیکن مدتی با گل نشستمکمال همنشین در من اثر کردوگرنه من هم همان خاکم که هستمرضا پرتورضا پرتوSat, 25 Jul 2026 03:21:24 +0330https://virgool.ir/@m_50361684/فیلم-وسواس-obsession-سایه-روشن-اهریمن-lg09l6dhdc21این یک برداشت آزاد از یک فیلم ترسناک آمریکایی به نام وسواس است که اخیرا سر و صدایی هم به پا کردهاول اینکهدکتر علی شریعتی در کتاب "دوست داشتن برتر از عشق است" از مجموعه کویر، مناجاتی دارد:خدایا! به هر که دوست می‌داری بیاموز که عشق از زندگی کردن بهتر است، و به هر که دوست‌ تر می‌داری بچشان که دوست داشتن از عشق برتر است.دومدر آغاز فیلم ترسناک وسواس obsession 2026 ایان سعی می‌کند به دوستش بیر نحوه عشق ورزیدن به دختری به نام نیکی را بیاموزد. اما وقتی می‌بیند درک بیر از عشق یک درک افلاطونی است می‌گوید "افتضاح بود!"درک خود ایان از عشق در نقطه مقابل بیر است. یک عشق جسمانی و لیبیدویی. او از بیر می‌خواهد که عشق را رمانتیک کند و حسی و لذتی در آن بیامیزد و نیکی را با لفظ نیکی فریکی صدا کند تا دختر خوشش بیاید...سومبعدا در مقابل این دو برداشت مختلف از عشق است که خود نیکی خواهان دوست داشته شدن است. فیلم وسواس در واقع وسواسی است درباره همین مفاهیم؛ عشق افلاطونی، عشق لیبیدویی و دوست داشتن به جای عاشق شدنچهارمشریعتی درباره تفاوت های آنها می‌گوید:دوست داشتن از عشق برتر است. عشق یک جوشش کور است و پیوندی از سر نابینایی. اما دوست داشتن پیوندی خودآگاه و از روی بصیرت روشن و زلال. عشق بیشتر از غریزه آب می خورد و هر چه از غریزه سر زند بی ارزش است و دوست داشتن از روح طلوع می کند و تا هر جا که یک روح ارتفاع دارد، دوست داشتن نیز همگام با آن اوج می یابد.و در نهایت اینکهنیکی نمی‌خواهد معشوق بیر باشد می‌خواهد دوست او باشد. یعنی رابطه ای آگاهانه برابر و انسانی با او داشته باشد.در مهمانی خانه ایان وقتی نوبت بازی به نیکی میرسد او بر میخیزد و تکه ای از داستانی را میخواند که ریشه در افسانه آلمانی هانسل و گرتل دارد.هانسل و گرتل یک برادر و خواهر کوچک هستند... نیکی با تغییر سن هانسل و گرتل اشاره ای به رابطه خودش با بیر دارد و داستان را اروتیک میکند.چگونه است او که عشق لیبیدویی را رد می‌کند و می‌خواهد دوست بدارد و دوست داشته شود این دوستی را نیز آلوده می‌کندجواب این سوال در جهانی است که داستان در آن روایت میشود. در جهان فیلم وسواس شر بر خیر پیروز شده و اهریمن سایه انداخته. در جهانی که اهریمن حکومت می‌کند زیباترین دوستی ها هم شکلی ناهنجار به خود میگیرند. همانطور که در فیلم لئون حرفه‌ای فساد پلیس باعث می‌شود رابطه دوستانه لئون و ماتیلدا غیر عادی به نظر برسدرضا پرتورضا پرتوTue, 07 Jul 2026 12:45:23 +0330https://virgool.ir/@m_50361684/شهروند-انتقامجو-فیلمی-بدون-فرم-h7wo9no3pied۱اثر هنری را بدون فرم مناسب نمی‌توان شناخت زیرا تنها پل ارتباطی بین مخاطب و اثر فرم است. در سینما کارگردانی، سناریو، تدوین ...فرم اثر را تشکیل می‌دهند و تماشاگر از طریق آنها پیام فیلم را دریافت میکند.در سکانسی از فیلم شهروند انتقامجو، ساندرز، شخصیت اصلی فیلم، چند جوان مهاجر را هدف گلوله قرار میدهد و آنها چپ و راست بر زمین می‌افتند؛ از جمله جوان سیاهپوستی که کشته می‌شود و روی یک مبل میافتد. اما بعد در حالیکه ساندرز به دو نفر دیگر شلیک می‌کند، جوان کشته شده این بار در کنار دیوار روی زمین افتاده است!این حتی به سناریو ، بلاکینگ و میزانسن و چیدمان صحنه هم ربطی ندارد...منشی صحنه هم که نباشد کافی است مرد جوان تا پایان فیلمبرداری این صحنه از جایش تکان نخورد...به این ترتیب فیلم همشهری انتقامجو از لحاظ فرم آشفته مینماید...آیا اگر مدیوم هنری تغییر می‌کرد انتقال پیام مورد نظر بهتر انجام نمیشد. مثلا به جای فیلم همین محتوا در قالب یک اثر داستانی ارائه میشد. حتی به نظر می‌رسد اصلا فیلم از روی یک رمان یا داستان ساخته شده نه از روی یک سناریو.اگر محتوای مورد نظر کارگردان به شکل رمان ارائه میشد مخاطب می‌توانست ارتباط بهتری با آن برقرار کند و باگ های اثر سینمایی را هم نداشت.۲شهروند انتقامجو از نظر محتوا یک فیلم بسیار خاص است و از راست ترین تمایلات ضد مهاجرت در جامعه اروپایی سخن میگوید. این فیلم هیچ نگرانی از بابت نشان دادن صحنه های قتل و خشونت علیه مهاجران ندارد. یک دلیل توجه به آن هم بازنشر آن توسط ایلان ماسک بود.شاید یک دلیل به هم ریختگی فرم همین میل شدید به بیان یک واقعیت سیاسی فورس ماژور از طرف جناح های راست رادیکال در غرب باشد. اینکه اروپا از طرف مهاجرین آفریقایی یا خاورمیانه در حال نابودی است. فیلم تا حدودی یک فیلم مستند است تا روایت داستانی و سینمایی...این می‌تواند یک تابو شکنی در سینمای غرب باشد و آن را از سلطه روشنفکران چپ خارج کند. بعید به نظر می‌رسد صرفا یک موج گذرا باشد. باید دید این راستگرایی افراطی می‌تواند در برابر چپ های جهان وطن دوام بیاورد یا خیر...رضا پرتورضا پرتوFri, 03 Jul 2026 05:29:29 +0330https://virgool.ir/@m_50361684/سهراب-شهید-ثالث-و-طبیعت-بی-جان-uwfyasdvukf5به مناسبت سالگرد درگذشت سهراب شهید ثالث، کارگردان ایرانی، نگاهی به فیلم "طبیعت بی جان" او خالی از لطف نیست. فیلم طبیعت بی جان محصول ۱۳۵۳ است.داستان فیلم ساده است و شاید مسئله اصلی همین سادگی روایت است.زوج سالخورده ای در خانه ای متعلق به راه آهن زندگی می‌کنند. پیرمرد سوزنبان قطار است، بازنشسته می‌شود و آنها باید خانه را تخلیه کنند.وقتی طرح داستان ساده است ولی داستان از انسجام برخوردار است و دلالتگر معنایی است، باید از خود پرسید این انسجام از کجا می‌آید.معمولا نمادین کردن داستان ساده به آن عمق و معنای بیشتری می‌بخشد.در ابتدای فیلم پیرمرد روی خط آهن، با سه مرد ملاقات می‌کند. دو بارانی پوش و کراواتی و یک نفر در لباس نظامی. یک پلیس.در میانه فیلم جوانی بی مقدمه ظاهر میشود و از پیرزن که همیشه پای دار قالی نشسته، می‌خواهد دکمه پالتو نظامی اش را که افتاده بدوزد. او هم لباس سربازی پوشیده. مرد جوان پسر زوج سالخورده است. شبی میماند و فردایش باید به اهواز می‌رود.و برای بار سوم در پایان فیلم، پیرمرد برای اعتراض به حکم بازنشستگی اش به شهر می‌رود. در یک ‌کلانتری با دو مرد جوان در لباس نظامی ملاقات می‌کند.این نشانه گذاری ها و تکرار حضور افرادی در لباس فرم، در یک روایت اصطلاحا مینیمالیستی و ساده شده، داستان را نمادین میکند. احتمالا مردان در لباس نظامی نمادی از گریز ناپذیری تقدیر و سرنوشت پیرمرد هستند. نوعی اجبار در پذیرش سرنوشت.پیرزن همیشه پای دار قالی نیمه کاره ای نشسته. معلوم نیست چرا هر چه می‌بافد رج های قالی بیشتر نمیشود. این نیز میتواند نمادی از نامعلوم بودن و تعلیق سرنوشت آنها باشد.هوا در تمام طول فیلم ابری است. هوای ابری نیز می‌تواند نماد فقر و محرومیت و جدایی باشد. همانطور که بین انسان و خورشید جدایی میافتد، بین پیرمرد و خانه و شغل او نیز به مرور جدایی می‌افتد. و تازه خود خانه نمادین است. معمولا شخصیت یا هویت فردی.و قطار که شاید مهمترین سمبل معنادار فیلم باشد، به طور منظم ظاهر می‌شود و از جلو ایستگاه سوزنبانی قطار می‌گذرد. قطار معمولا نماد مرگ و سفر به دیار نیستی است.فیلم طبیعت بی جان روایت ندارد. رئالیستی نیست. نقطه اوج و فرود آنچنانی ندارد. به قول سمبولیست ها گل حاضری ندارد باید به دنبال گل غایب آن بود. پیرمرد سوزنبان احتمالا نماد زوال انسانی در جامعه ایست که ارزش های قدیم فروریختهکارگردان با تکرار چهار نماد باران، لباس فرم، قطار و دار قالی و به کار بردن سمبولیسم و استعاره سفر مرگ را در ذهن مخاطب تداعی می‌کند.رضا پرتورضا پرتوWed, 01 Jul 2026 04:29:30 +0330https://virgool.ir/@m_50361684/پیراهن-زرشکی-از-زنانه-های-صادق-چوبک-bjp0xuhhstnfصادق چوبک در تعدادی از داستان های خود به مسائل اجتماعی زنان میپردازد. نفتی، گورکن ها، زیر چراغ قرمز، سنگ صبور و پیراهن زرشکی از جمله این داستان ها هستند.پیراهن زرشکی داستان کوتاهی درباره مرده شور هاییست که ضمن غسل مردگان، متعلقات آنها را برمیدارند و به مال خری به نام حاج طوطی می‌فروشند. لباس، دندان طلا، کلاه گیس...این طرح ساده داستان پیراهن زرشکی است. این دو زن به نام های سلطنت و کلثوم جسد دختر جوانی با "موهای بلوطی انبوه و دستی که در زندگی سفید بوده و اکنون به رنگ پوست لیمو شیرین درآمده" را غسل میدهند. ارزشمندترین دارایی او یک پیراهن زرشکی است که دو زن برای تصاحب آن به کشمکشی با هم می‌پردازند. مونولوگ درونی طولانی سلطنت و نقشه هایی که در سر برای پیراهن زرشکی می‌کشد مخاطب را به اعماق جامعه ای تیره و تار میبرد.پیراهن زرشکی شاید ناتورالیستی ترین داستان صادق چوبک باشد. موضوع داستان حتی مرگ و تباهی جسمانی آدمی هم نیست بلکه مرده شوری است. شاید در مرگ روحانیتی و معنویتی باشد. ولی در دعوا بر سر مرده ریگ دختری جوان و بیمار که اکنون بی جان افتاده چه ارزشی نهفته است.داستان فقط درباره تلکه کردن دو مرده شور از مرده های یک غسالخانه هم نیست. چوبک برای اینکه تاثیر فقر و محیط و غرایز حیوانی بر رفتار آدم ها را بیشتر به تصویر بکشد داستان را کاملا زنانه کرده است. داستان درباره دو مرده شور زن و یک مرده زن است. تصویر سه زن در اتاقکی نمناک و ترسناک تصویر مرگ زیبایی است. چوبک این تصویر را در منتهای خونسردی و بی عاطفگی رسم می‌کند.زن های پیراهن زرشکی چه زنده و چه مرده هیچ نشانی از عشق ندارند. از شور زندگی ندارند. این دلهره آور است.ترسی که چوبک در پیراهن زرشکی در جان مخاطب می‌اندازد روح او را نشانه می‌گیرد و او را در انزوا فرو میبرد.دلیل توصیف بی رحمانه واقعیت در چنین داستان هایی تاکید نویسنده بر خود عنصر توصیف یا description است. فقر که می‌تواند عامل اصلی دزدی از مردگان باشد توجیه پذیر است اما نه صرفا بر اساس توصیف آنچه در یک اپیزود اتفاق می‌افتد بلکه بر اساس narrative یا روایتی پیچیده تر که در آن نویسنده ضمن عمل و پویایی داستانی به عوامل پدید آورنده فقر هم میپردازد.رضا پرتورضا پرتوTue, 23 Jun 2026 04:55:20 +0330https://virgool.ir/@m_50361684/نویسنده-های-موافق-snfxqlwmprzeاین قسمت دوم از یک یادداشت درباره نویسنده های معاصر ایرانی است که از نظر فکری و ادبی یا زمانی به هم نزدیکتر بوده اند. شاید بتوان آنها را "نویسنده های موافق" یا همگرا نامید.اگر این نویسنده ها را در کنار هم قرار بدهیم، معمولا یکی از آنها نویسنده ای "روشنفکر" و دیگری نویسنده ای بیشتر مردمی است.هدایت و چوبکآل احمد و دانشورگلشیری و معروفیحاج سید جوادی و فهیمه حیدری و نسرین ثامنیدر این چهار گروه نفر سمت راست یک روشنفکر به حساب می‌آید و نفر سمت چپ کمتر صبغه روشنفکری دارد و بیشتر داستان های مردمی مینویسد. یعنی داستان هایی که به سمت بیان وضعیت توده های مردم یا بخشی از جامعه مربوط می‌شود و یا به هر حال نوعی مخاطب عام پیدا می‌کند که نویسنده روشنفکر توان رسیدن به چنین مخاطب عامی را ندارد.مثلا هدایت کاملا مشخص است که یک نویسنده به اصطلاح انتلکتویل است و داستان نویسی مدرن را در ایران پایه گذاری کرده است. بیشتر به فکر پایه ریزی نوعی تکنیک ادبی و فن داستان نویسی است. اما صادق چوبک گرچه او هم مثل هدایت ناتورالیستی و مدرن مینویسد در بیشتر آثارش به اصطلاح نویسنده مردم اعماق جامعه یا مردم بدون آینده است. تا اینکه به داستان تنگسیر می‌رسد و رمانی درباره توده روستایی مینویسد.آل احمد یک نویسنده روشنفکر است و خود را نویسنده چپ اجتماعی و آوانگارد میداند. اما سیمین دانشور نویسنده ای است که به خصوص درباره اقشار خاصی از جامعه بنویسد. مثلا در سووشون روایتی ساده تر و بی ادعا درباره نقش زنان در مبارزات سیاسی و فعالیت های اجتماعی دارد. سووشون هم یک رمان اجتماعی و تاریخی است.یکی دیگر از نویسندگان روشنفکر هوشنگ گلشیری است که سابقه دوستی و همفکری با عباس معروفی دارد. گلشیری بیشتر در تکنیک داستان نویسی یک نویسنده خلاق و ابداع کننده است. نوع خاصی از روایت در شازده احتجاب و مجموعه داستان معصوم ها دارد که در آن روایت از ذهن بیشتر شخصیت های داستان عبور می‌کند. معروفی ولی بیشتر مسائل عمده زمانه خودش در دهه شصت و هفتاد را مینویسد. معروفی سعی می‌کند بیشتر باب طبع مخاطبان عام آن دوره بنویسد. روایت سادهرضا پرتورضا پرتوThu, 18 Jun 2026 03:27:59 +0330https://virgool.ir/@m_50361684/نویسنده-های-موافق-rpaheusj3zofدر تاریخ ادبیات داشتیم نویسنده هایی که با هم دوست و رفیق و همفکر یا حتی زن و شوهر بودند.مثلا صادق هدایت و صادق چوبک. هم دوست بودند و هم تقریبا در مکتب ناتورالیسم می‌نوشتند.یک زوج دیگر جلال آل احمد و سیمین دانشور. سیمین و جلال زن و شوهر بودند و هر دو نویسنده.یا هوشنگ گلشیری و عباس معروفی. هر دو نویسنده های مطرحی بودند البته گلشیری استاد یا راهنما عباس معروفی بود و به هر حال معروفی با کمک گلشیری وارد دنیای ادبیات و داستان نویسی شدحتی نویسنده هایی که در ظاهر رفاقتی یا قرابتی با هم نداشتند اما از جهات دیگری با هم نزدیک بودند و می‌شود آنها را در یک گروه قرار داد.مثلا خانم ها فتانه حاج سید جوادی و فهیمه حیدری و نسرین ثامنی تقریبا هم از نظر زمانی و سبک کار خیلی به هم نزدیک بودندهمینطور فروغ فرخزاد و ابراهیم گلستان. شاید هنوز هم باشند کسانی که در دنیای ادبیات و هنر یا در یک مکتب می‌نوشتند یا از هم تاثیر پذیرفته اند.اما این نویسنده ها که شاید بتوان به آنها نویسنده های موافق گفت چه تاثیری بر هم گذاشتند مثلا هدایت چه تاثیری بر چوبک گذاشت. یا آل احمد چه تاثیری بر سیمین دانشور. و شاید مهتمر از این‌ها گلشیری چگونه بر مسیر داستان نویسی معروفی تأثیرگذار بودرضا پرتورضا پرتوWed, 17 Jun 2026 20:22:20 +0330https://virgool.ir/@m_50361684/در-میان-ما-نیست-yxlwntniegstمنظور از "در میان ما نیست" فقدان نویسندگان بزرگ در دو سه دهه اخیر در ایران استخانم فتانه حاج سید جوادی نویسنده بزرگی است. به واسطه نوشتن رمان معروف "بامداد خمار" در ۱۳۷۱. ولی سوال این است که چرا این نویسنده، در حد همان یک رمان باقی ماند. چرا از نوشتن امتناع کرد.بحث این نیست که الان نویسنده نداریم. هستند کسانی که چیزهایی می‌نویسند. بحث این است که چرا یک نویسنده بزرگ نوشتن را ادامه نداد و دست از داستان بزرگی که شروع کرده بود برداشت.نويسندگان قدیمی این شکلی نبودند. آنها پا به پای مردم میآمدند. گاه یکی دو نسل گاه بیشتر. هدایت بوف کور را ۱۳۱۵ منتشر کرد ولی تقریبا تا سال مرگش ۱۳۳۲ همچنان می‌نوشت. چوبک با او شروع کرد. تا میانه دهه چهل همچنان می‌نوشت. دو کار آخرش رمان بزرگ و دورانساز تنگسیر و رمان ناتورالیستی سنگ صبور بود. آل احمد از ابتدای ۲۰ تا اواخر عمر در پایان دهه ۴۰ می‌نوشت. در پایان عمر ناگهان اثری اعجاب انگیز به نام "سنگی بر گوری" نوشت.این تفاوت نویسندگان قدیم و جدید است. آنهایی که برای چند نسل می‌نویسند و کسانی که در گام اول توقف میکنند. وقتی از جوادی می‌پرسند چرا نوشتن را ادامه نداد می‌گوید ترسیدم داستان های بعدی به خوبی بامداد خمار نباشد. مثل دونده ای ‌که در خط شروع متوقف بشود از ترس نرسیدن به خط پایان یا شکست از رقیبان‌.نويسندگان قدیم علاوه بر استعداد، شجاعت نوشتن هم داشتند. آنها از مردم نمیترسیدند. از شکست در بازار نشر و از دست رفتن منافع مادی اثر نمی‌ترسیدند. ملاک برای آنها همراهی با مردم بود .اگر حاج سید جوادی بود چرا در همان سال ها باقی ماند.رضا پرتورضا پرتوSat, 06 Jun 2026 03:17:21 +0330https://virgool.ir/@m_50361684/در-میان-ما-نیست-mbw5sov2hwfuمی‌گویم چند نویسنده ایرانی را نام ببر. می‌گوید صادق هدایت، گلشیری، جلال آل احمد. دوباره اگر بپرسید جواب تقریبا همان است. هدایت، دولت آبادی، بهرام صادقی. و بار سوم...احمد محمود، هدایت...چوبک و از این قبیل...اگر بگویی اینها نویسندگان ایرانی قدیمی تر هستند، نویسندگان جدیدتر را نام ببر. می‌گوید نسیرن ثامنی، فهیمه حیدری...اگر بگویی اینها نویسندگان عامیانه نویس هستند. از همان نسل روشنفکران نام ببر ولی جدید، همدوره خود ما که زنده باشند. به قول عرب ها حیُن یرتزق...دیگر میماند چه بگوید. چند نفری به زور یادش می‌آید. رویا پیرزاد. همان که پنیر من را چه کسی دزدید یا چراغ ها را من خاموش میکنم نوشته...مصطفی مستور یا ابوتراب خسروی...چرا اینگونه شد. چرا نسل نویسندگان قدیم از بین رفتند. چرا آخرین هایشان بهرام صادقی بود ‌که دهه چهل از دنیا رفت. و نهایتا احمد محمود که سال ها پیش از این جهان رفت. چرا عرصه ادبیات ایران ناگهان از نویسندگان بزرگ تهی شد. چرا نویسندگان دیگر در میان ما نیستند.انقطاع نسلی نویسندگان در ایران پدیده بسیار عجیبی است. انگار ناگهان ایرانی جماعت دیگر هیچ حرفی برای گفتن نداشت که قابلیت تبدیل شدن به یک روایت یا قصه را داشته باشد. انگار همه تصمیم گرفتند داستانی تعریف نکنند. دل و دماغی برای مردم نمانده بود نه برای قصه گفتن نه برای قصه شنیدن.رضا پرتورضا پرتوFri, 05 Jun 2026 16:17:08 +0330https://virgool.ir/@m_50361684/بورژوا-کیست-kk63empbztzcبورژوا و بورژوازی در طول تاریخ طولانیش معانی مختلفی داشتهحدود هزار سال قبل از اواخر قرون وسطی به کسانی که از روستاها به شهرها مهاجرت می‌کردند بورژوا می‌گفتند بورگ در زبان آلمانی شهر استضمنا بورژوا بی فرهنگ هم بود. در انگلیسی کلمه culture دو معنی متفاوت ولی در پیوند با هم دارد فرهنگ و کشاورزی انسانی که روستا را رها می‌کرد و به شهر میرفت بی فرهنگ به حساب می‌آمدبعدها به ساکنان حاشیه شهرها و اقشار فرو دست جامعه بورژوا می‌گفتند در مقابل اعیان و اشراف اینها فاقد حقوق چندانی بودند حتما اسم ژان ژاک روسو فیلسوف فرانسوی را شنیده اید او یک بورژوای بی خانمان و آواره بودحول و حوش انقلاب فرانسه در قرن هجدهم بورژوازی یک طبقه مشخص اجتماعی بود به آن طبقه سوم میگفتند طبقه اول اشراف و طبقه دوم روحانیون بودندبورژوازی در این زمان شامل یک قشر مرفه مترقی و همچنین کارگران شهری و حتی روستاییان هم می‌شدبورژوازی معنای طبقه متوسط سوداگر هم میداد هم در شهر و هم در روستارضا پرتورضا پرتوThu, 04 Jun 2026 12:57:59 +0330https://virgool.ir/@m_50361684/حقیقت-گمشده-در-داستان-های-هدایت-gk7rtp0r94ovچرا در بعضی داستان های هدایت معنای زندگی گم می‌شود و تلاش خواننده برای رسیدن به درک بهتری از زندگی از طریق این داستان ها بیهوده است.داستان داوود گوژپشت را در نظر بگیرید.داستان درباره جوان معلولی است که با نقصی در ستون فقرات به دنیا آمده. با همین نقص مادرزاد بزرگ شده و به واسطه آن در تمام زندگی یا مورد تحقیر قرار گرفته یا ترحم دیگران را برانگیخته یا اگر به ندرت کورسوی امیدی در زندگیش روشن شده همچون برقی کوتاه بلافاصله خاموش شده و جای خود را به دنیای تاریک ناامیدی داده است.در کودکی اسکلت معیوبش به او اجازه لذت بردن از تفریح کودکانه و بازی و ورزش در مدرسه را نداده. وقتی دوران نوجوانی را پشت سر گذاشته و به جوانی رسیده مایه تمسخر اهل محله بوده و انگشت نمای خلق. و بعد که مثل هر جوانی تمنای یافتن همسری داشته با یک جمله که "مگر مرد قحط است که زن قوزی بشوم" از جانب دختر رانده شده است.این سرگذشت داوود گوژپشت است. جوان گمنامی که هدایت او را از اعماق جامعه بیرون کشیده و در داستان کوتاهی زندگیش را جاودانه کرده است.صادق هدایت ناتورالیست است. منتقدان می‌گویند انسان در این مکتب ادبی تکیه گاهی جز غرایز، امیال، طبیعت خداداد یا مادرزاد و سرنوشت کور ندارد. با اینکه ناتورالیست ها رسالت انسان‌ دوستانه ای دارند اما یک جای کارشان حسابی می‌لنگد.آنها یک اشتباه تعیین کننده در فهم انسان دارند. اینکه انسان خاص، یعنی یک فرد، در اینجا همان جوان معلولی که در یکی از محلات ورامین قدیم، زندگی می‌کند و احتمالا نام واقعیش هم داوود است و چه بسا در واقعیت هم با همین لقب شناخته می‌شده داوود گوژپشت یا داوود قوزی را انتخاب کرده و از او یک تیپ یا شخصیت داستانی ساخته.این تاکید بیش از حد روی انسان خاص که خود ناتورالیست ها آن را واقع گرایی می‌نامند باعث می‌شود که آنها جریان عام زندگی و مسائل اصلی زمانه را از یاد ببرند. بحث نپرداختن به این موارد جزئی نیست موضوع تاکید بیش از حد بر آنها و نادیده گرفتن مهمترین مسائل زمانه است. همان زمانه ای که امثال داوود گوژ پشت در آن زندگی می‌کردند و با آن مسائل درگیر بوده اند...رضا پرتورضا پرتوThu, 04 Jun 2026 03:35:09 +0330https://virgool.ir/@m_50361684/امکان-ناپذیری-عشق-k5aidyxecnuwمعشوقی که اجازه نمیدهد که عشق به یک امر متعالی و معنوی تبدیل بشود احتمالا وجود نداردشاید پیام اصلی داستان فیلم the story of my wife یا داستان همسرم همین است. ژاک لکان روانکاو فرانسوی تعبیری دارد به نام عشق شوالیه ای یا عشق جوانمردانه. ناخدا ژاکوب در وجود همسرش لیزی به دنبال یک چنین عشقی می‌گردد و هر چه بیشتر می‌گردد کمتر می یابد. یعنی خود لیزی اجازه رسیدن به چنین موقعیت متعالی را به او نمی‌دهد.عشق شوالیه ای یا عشق باوقار که تعبیری بازمانده از قرون وسطی اروپا در ادبیات است به عشقی گفته میشود که در آن عاشق و معشوق سعی میکنند تجربه جسمانی عشق را به امری معنوی تبدیل کنند و در آن عاشق خود را تابع امیال محبوب می‌سازد. در تمام مدت فیلم کاپیتان سعی می‌کند چنین عاشق وارسته ای برای لیزی باشد و هر بار لیزی از اینکه موضوع عشق او باشد امتناع می‌کند. گویی آمده است تا اصلا عشق را انکار کند.این به اصطلاح تن زدن لیزی از برقرای یک رابطه عاطفی سالم بیننده را به شک می‌اندازد که آیا اصلا لیزی در دنیایی واقعی کاپیتان وجود دارد یا باز به قول لکان اصلا از اول وجود نداشته است. او صرفا آینه ایست که عاشق در وجود او تصویری از عشق آرمانی خود را می‌بیند.ناخدا جاکوب که دریانوردی با تجربه است در سفرهای دور و دراز چنان مجذوب دریا شده است که در آینه آن آب تصویر زنی زیبا را می‌بیند و بعد این تصویر انتزاعی را در زندگی شخصی و خانه تبدیل به معشوقی زیبا می‌کند. این از پافشاری او بر ادامه این رابطه مسموم هم برمی‌آید. ناخدا لیزی را در یک شرط بندی ساده در کافه به دست آورده است و این دستیابی چنان آسان است که این توهم را در او ایجاد می‌کند ‌که بقیه راه نیز همینقدر ساده است. به همین دلیل پافشاری می‌کند که بعد از دسترسی به لیزی از عشق او نیز بهره مند بشود ‌که البته هر بار به در بسته می‌خورد.ضمن اینکه لیزی در یک جای بازی با جاکوب همراه می‌شود و آن باز امتناع از رابطه جنسی است. یعنی لیزی نه موضوع عشق کاپیتان است و نه موضوع امر اروتیک. به همین دلیل او بعید است واقعیتی عینی باشد. می‌شود که در آن عاشق با خودداری رضا پرتورضا پرتوMon, 01 Jun 2026 13:59:36 +0330https://virgool.ir/@m_50361684/ماجراهای-ناخدا-جاکوب-و-زن-پری-وار-the-story-of-my-wife-kiyf34oivq1rفکر میکنم فیلم the story of my wife محصول ۲۰۲۱ آنچنان که باید قدر ندیده است. چند نقدی که من خواندم زیاد به ظرافت های فیلم توجه نشده بود و بر طولانی بودن فیلم و شخصیت ناخدا جاکوب شخصیت اصلی فیلم‌ تاکید شده بود.فیلم محصول مجارستان و کارگردان آن خانم ایلدیکو انیدی است و از روی رمانی به همین نام ساخته شده است.مدت زمان فیلم شاید برای مخاطب عام خسته کننده باشد ولی اگر صبورانه به پای آن بنشیند حرف زیادی برای گفتن دارد.مثلا صحنه آغازین فیلم ناخدا جاکوب و دوستش که در کار تجارت مواد مخدر است در کافه ای نشسته اند. ناخدا می‌گوید می‌خواهد ازدواج کند. دوستش می‌پرسد با کی. ناخدا جواب می‌دهد با اولین زنی که از در کافه وارد بشود. خیلی ساده و خیلی جذاب، هم برای رمان و هم برای فیلم. دوستش سوال عجیبی را مطرح میکند: اگه بهت خیانت کنه چی نمیترسی. و ناخدا جواب می‌دهد این هم احتمالش جزو ازدواج است.ناخدا جاکوب شرط بندی عجیبی روی سرنوشت خود می‌کند. اتفاقا زن جوانی وارد کافه می‌شود. ناخدا از او خواستگاری می‌کند و ازدواج می‌کنند. به همین راحتی داستان جلو می‌رود.اما لیزی، زن آینده ناخدا، یک فم فتال است. زیبای بلوند اغواگر که سرکشی می‌کند و ماجراهایی پر رمز و راز دارد.اما لیزی یک فم فتال کاملا بد جنس نیست. یک ویژگی خاص و لطیف دارد. اگر با دقت دقایق اولیه فیلم از ملاقات ناخدا و لیزی در کافه تا شب عروسی و آنگاه زناشویی آنها دیده بشود لیزی شخصیت غریبی دارد.وقتی وارد کافه می‌شود نمایی از پاها و کفش او دیده می‌شود. در شب ازدواج وقتی کاپیتان به پای او دست میزند لیزی واکنش نشان می‌دهد و خود را عقب میکشد. بعدا او را در یک وان مشغول آب تنی می‌بینیم و چهار ماه بعد که کاپیتان از سفر دریایی اش برمی‌گردد روی یک مبل عجیب نشسته و پاهایش را روی مبل جمع کرده است.به نظر می‌رسد لیزی یک فم فتال عادی نیست. چیزی شبیه یک پری دریایی است. البته فیلم واقع گرا است ولی کارگردان با تاکید روی پاهای لیزی می‌خواهد یک بعد نمادین هم به او بدهد. با توجه به شغل ناخدا اینکه معشوقه اش پری دریایی باشد زیاد عجیب نیست.فیلم در سال ۱۹۲۰ اتفاق می‌افتد و صحنه ها و فضاسازی فیلم اروپای آغاز قرن ۲۰ را نشان می‌دهد. یک چیزی در مایه های داستان های آگاتا کریستی و پوشش های خاص آن دوره و انصافا یک بازسازی تاریخی دوست داشتنی است.ماجرای ناخدا جاکوب و لیزی زن فمفتال پری وار و کمی بدجنس در نوع خودش دیدنی است. مخصوصا پایان فیلم کمی غمگین است. وضع بد جدایی آن دو از هم. هفت سال بعد ناخدا از هر گوشه شهر دنبال لیزی می‌گردد. آدم به یاد این شعر و ترانه می‌افتد.تو ای پری کجایی که رخ نمی‌نماییوصف حال ناخدا جاکوب بیچاره، مردی که باز به قول سهراب سپهری بزرگ است و با افق های باز نسبت دارد اما پای ازدواج و زندگی زناشویی در شهر هامبورگ آلمان که می‌افتد می‌بیند زندگی شهری سخت است. روی ازدواج با زنی ناشناس شرط بندی می‌کند ازدواج را می‌برد ولی وفاداری و روابط زناشویی او و لیزی ماجراهای بسیاری داردپاهای لیزی برایش مسئله ایسترضا پرتورضا پرتوMon, 01 Jun 2026 03:20:07 +0330https://virgool.ir/@m_50361684/ویکتور-هوگو-فاضلاب-پاریس-و-موتورهای-بخار-dhvgw5bpo4ld-dhvgw5bpo4ldویکتور هوگو در بحبوحه رمان بینوایان، آنجا که ژان والژان و ماریوس از دست ژاور میگریزند، ناگهان چندین صفحه به توضیح فاضلاب پاریس میپردازد! یا در داستان دیگری به تفصیل درباره موتورهای بخار و عملکرد آنها حرف می‌زند!فکر میکنم برای این پدیده عجیب در رمان های قدیمی، سه دلیل هست:اول نماد سازیهوگو جزو نویسندگان رمانتیک است و با تمدن جدید ناسازگار است و میل به گذشته پر صلح و صفای قرون وسطی دارد. رمانتیسم و نوستالژی با هم پیوندی دارند.حتما هوگوی رمانتیک از شهر به عنوان دستاورد تمدن جدید اروپایی دل خوشی ندارد و به هر بهانه میخواهد زشتی پاریس را به رخش بکشد. شاید به این دلیل سیستم فاضلاب شهری که جلوه ای از تمدن جدید بود برای او جنبه منفی دارد و از آن به عنوان یک نماد منفی ادبی استفاده می‌کند.یعنی شهر را به دو بخش شهر سطحی و شهر پایینی تقسیم میکند، اصطلاحا جهان بالا و پایین و فاضلاب به عنوان جهان پایین نماد دور ریختن یا پنهان کردن همه مسائل و مشکلاتی است که صاحبان ثروت و قدرت مایل نبودند در دید مردم باشد.وقتی ژان والژان و ماریوس، به جهان پایین یا فاضلاب پاریس می‌روند، هوگو شرح مبسوطی درباره ساختار آن می‌دهد. یک تقارن آینه وار که در عین زیبایی نشانه تباهی زندگی در پاریس از دید یک نویسنده رمانتیک است.البته این نمادین کردن فاضلاب و سیستم زهکشی پاریس در بینوایان، به دلیل طولانی شدن توصیف و جدا شدن توصیف از روایت، برای خواننده امروزی توی ذوق می‌زند اما شاید در قرن نوزدهم تکنیک جالبی برای عمیق تر و مفهومی کردن داستان بودهدومین دلیل پاورقی نویسی آن روزگار است.بینوایان اولین بار به شکل پاورقی منتشر می‌شود و طبیعت اینگونه داستان ها به اصطلاح آب بستن به روایت و کش دادن ماجرا است تا هر چقدر بازار و خواننده کشش دارد داستان را طول و تفصیل بدهند.بینوایان گرچه درباره فرودستان بوده اما برای نویسنده حدود ۶۰۰ هزار فرانک عایدی داشته.به قول حسین مسرور نویسنده ده نفر قزلباش:هنگامی كه شروع به نگارش ده نفر قزلباش كردم، پس از شهریور 1320 بود و مردم ایران در اثر ناكامی و محرومیت ها بسیار مایوس بودند هنوز جلد اول پاورقی در روزنامه اطلاعات تمام نشده بود كه سیل نامه ها و تقدیرها به جانب نویسنده روان گردید و معلوم داشت كه این نغمه در گوش مردم ایران حسن پذیرش یافته، ما نیز تسلیم و آن را تا چهار جلد دیگر ادامه دادیم.دلیل سوم: قرن نوزدهم نویسندگان تمایل زیادی به عینی نویسی داشته اند. نویسنده باید تجربه زیسته داشته باشد و توصیف مبتنی بر تجربیات واقعی او باشد تا مورد قبول واقع بشود. هوگو باید فاضلاب پاریس یا موتور خانه کشتی های بخار را تجربه کرده باشد و مانند یک مهندس و ریاضی دان به دقت آن را توصیف کند تا خواننده بپذیرد. همانطور که امیل زولا در داستان ژرمینال فضای معادن ذغال سنگ را طوری توصیف می‌کند انگار خود سال ها کارگر معدن بوده است.رضا پرتورضا پرتوSun, 31 May 2026 13:08:02 +0330https://virgool.ir/@m_50361684/فرم-غیر-مستغنی-تهران-کنارت-ny4mbfxm9urmاخیرا بار دیگر فیلمی در سینمای ایران بحث برانگیز شده به دلیل پرداختن به سبک زندگی متفاوت یا قشرهای متفاوتی از جامعه فیلم تا آنجا که من دیدم سعی دارد سبک زندگی طبقه میانی رو به بالای جامعه را به تصویر بکشد کسانی که دستشان به دهنشان می‌رسد و امکانات بیشتری از حد متوسط جامعه دارند و پول بیشتر امکان تفریح و خوشگذرانی بیشتر به آنها میدهد به اصطلاح اهل دور دور هستند و شب نشینی های پر سر و صدا و بزن و برقص و ....این سبک زندگی در همه جای دنیا رایج است و حس لاکچری بودن را به مخاطب منتقل می‌کنند و برای دمی هم که شده اتفاقا اقشار پایین تر جامعه را در یک حظ بصری از لذت های دنیا شریک می‌گرداند لذت ها و امکاناتی که آنها در واقعیت محروم هستنداینها به جای خود شاید خوب باشد یا بد ولی حرف اصلی مثل همیشه درباره فرم پرداختن به مسئله لذت بردن از زندگی استدر سینمای ایران به دلایل مختلف فیلم از نظر فرم اشکال پیدا می‌کنندمنظور از فرم مثلا پوشش خانم هاست وقتی قرار است زندگی اقشار مرفه نشان داده بشود الزام نمایش ایجاب می‌کند که مثلا پوشش آنها چنان که در واقعیت هست نشان داده بشود ولی محذوریت های سینمای ایران باعث می‌شود فرم حالتی کاریکاتور گونه پیدا کند برای مثال دختر خانم فیلم تهران کنارت بی حجاب است اما کلاهی هم روی سر دارد بی حجاب است اما کت و شلواری هم پوشیده و بی حجاب است اما در سالن ظاهرا رقص باز همان کلاه و پوشش تا حدودی هم جوکر مانند را داردیا مثلا نوشیدنی ها قرار است آنها در مهمانی های خود مسکرات بنوشند ولی ما چیزی شبیه شربت ویمتو یا شربت به لیمو می‌بینیم یا نباید بر اثر نوشیدن مسکرات از خود بیخود بشوندیا زن و مردی که قرار است از حدود شرعی فراتر بروند زیرا فیلمنامه الزام دارد که اینجا روابط متفاوتی نمایش داده بشود باز در خانه ای پوشش کامل دارنداز این موارد بسیار استاثر هنری باید در فرم مستغنی باشد یعنی اینطور نباشد که طرف یکی از اقشار بی حجاب است اما در فیلم باید معیارهای دیرا رعایت کند که فرم را نادیده میگیردرضا پرتورضا پرتوFri, 22 May 2026 01:13:02 +0330