https://virgool.ir/feed/@m_46746503fa2026-11-12 08:26:17https://virgool.ir/images/default-avatar.jpghttps://virgool.ir/@m_46746503https://virgool.ir/@m_46746503/غریبه-ای-که-بهش-مامان-گفتم-hw4wgie3rbwyهنوز یک سال از رفتن مادر نگذشته بود که بابا تصمیم گرفت دوباره ازدواج کند. آن موقع‌ها بابا در کار فرش‌فروشی و پشتی دستباف بود. دوستی داشت که رضا صدایش می‌کردند. رضا یک آدم دوره‌گرد بود با یک مزدای کوچک آبی رنگ. چهره‌اش زیاد یادم نیست (با اینکه زیاد ندیدمش)، ولی بعداً حس تنفری نسبت بهش پیدا کردم. با همین ماشین  توی روستاها، خرید و فروش فرش و پشتی انجام می‌داد. به بابا گفته بود دختری را می‌شناسد ،«اهل زندگی است و با شرایط تو کنار می‌آید.» همان دختر را برای بابا انتخاب کرده بود تا دوباره ازدواج کند.بابا دوباره ازدواج کرد. از مراسم عروسی – اینکه برگزار شد یا نه – چیزی به خاطرم نمی‌آید.همسایه‌مان آقا کریم که مکانیک بود، یک بی‌ام‌و دو هزار و دو داشت. ماشینی سبز رنگ که کلاً دو تا در داشت، صندلی جلو تا می‌شد تا دو نفر بتوانند روی صندلی پشت راننده بنشینند.یادم می‌آید همراه آقا کریم با بابا رفته بودم تا آن خانم را به خانه‌مان بیاوریم . آنجا، برای اولین بار به او گفتم: «مامان». بابا خیلی خوشحال شد. ولی زندگی ما دوباره دچار تحول شد.کلمه‌ای که خیلی زود گفتم«مامان» گفتن به یک زن غریبهامروز که فکر می‌کنم، می‌بینم آن کلمه نه از سر عشق که از سر نیاز بیرون آمد. کودک پنج ساله‌ای که مادرش را از دست داده، تشنه‌ی یک آغوش زنانه است، حتی اگر آن آغوش متعلق به کسی باشد که نمی‌شناسد. روانشناسان به این «دلبستگی اضطرابی» می‌گویند: وقتی کودک آنقدر ناامن است که به هر شکلی می‌خواهد جای خالی مادر را پر کند، حتی با چسبیدن به یک غریبه.بابا خوشحال شد. اما من نمی‌دانستم آن کلمه، شروع یک ماجرای تلخ دیگر است.روزهای اول، سراب شیرینروزهای اول خیلی خوب بود. غذا داشتیم، لباس‌هایمان همیشه مرتب و تمیز بودند. همه چیز خیلی خوب بود. خیلی زیاد مهمانی داشتیم. کسانی به خانه‌مان می‌آمدند که اصلاً فکرش را هم نمی‌کردیم این‌ها مهمان ما باشند. بعضی‌هایشان از قبل حتی غذایشان را سفارش می‌دادند؛ مثلاً می‌گفتند: «خورشت فسنجون برای ما درست کنید.»سفره‌های رنگارنگ می‌انداختیم، خیلی بزرگ. آدم‌های متعددی می‌آمدند. یادم می‌آید دخترعمه‌هایم هم می‌آمدند؛ از تهران؛ازمیدان آزادی تا خانه‌ی ما  فاصله خیلی زیادی را طی می‌کردند که بیایند خانه‌ی مثلاً دایی‌شان غذا بخورند. دایی هم که خواهرزاده را دوست داشت و سفره می‌انداخت. کسانی که بعداً، در فاصله‌ی زمانی کوتاهی، به دلیل تغییر شرایط، دیگر خبری از آنها نبود.همه چیز خیلی خوب بود. تا اینکه اولین بچه به دنیا آمد. اسمش مجتبی بود. زیاد زنده نماند. فوت کرد. مهمانی‌های پرزرق و برق، زیر پوست فقرآن روزها برای من مثل یک رویا بود. از آن آشپزخانه‌ی سرد و نان خشک‌ها، ناگهان رسیده بودیم به سفره‌های رنگین و مهمان‌هایی که از جاهای مختلف می‌آمدند. فکر می‌کردم زندگی درست شده است.اما امروز می‌فهمم: تبدیل فقر به اسراف موقتی، درمان فقر نیست. بابا با مهمانی‌های آنچنانی، شاید می‌خواست به خودش و بقیه اثبات کند که «ما هم مثل دیگران هستیم». این الگو را بعداً در خیلی از خانواده‌های آسیب‌دیده دیدم: وقتی زندگی از هم پاشیده، آدم‌ها گاهی به خودنمایی اجتماعی پناه می‌برند تا زخم‌های شرم‌آلود را بپوشانند. اما مهمانی‌ها تمام شدند، و بدهی‌ها ماندند.و بعد، مرگ مجتبی. اولین فرزند این ازدواج. کوتاه، مثل یک نفس. ادامه دارد...  امیر تنهاییامیر تنهاییWed, 13 May 2026 09:01:14 +0330https://virgool.ir/@m_46746503/آن-آمبولانس-که-رفت-روایتی-از-دل-یک-کودک-پنج-ساله-ubhbvzjpadxf  سال ۱۳۶۲، در محله‌ای که به «فلکه زد» معروف بود، در شهر مشهد زندگی می‌کردیم. همسایه‌های خوبی داشتیم، دوستای خوبی داشتم. توی کوچه زیاد بازی می‌کردیم. آن روز هم داشتیم بازی می‌کردیم که دیدم یک آمبولانس آمد. از توی خانه‌ی ما سروصدا بلند شد.داشتم وارد پنج سالگی می‌شدم. فقط همین را یادم هست: آمبولانس توی کوچه رفت و از یک پیچ گذشت. مادرم مرد.   آن پیچ، پایان کودکی من بود. الان که به آن لحظه فکر می‌کنم، می‌بینم یک کودک پنج ساله اصلاً نمی‌توانست «مرگ» را درک کند. چیزی که فهمیدم این بود: یک دفعه سروصدا، بعد سکوت، بعد یک ماشین خاص که رفت و دیگر برنگشت. روانشناسان به این «داغ‌دیدگی پیش‌بینی‌نشده» می‌گویند. برای یک نوپا، نبودِ ناگهانی مادر یعنی فروپاشی کل جهان امن. آن پیچی که آمبولانس دور زد، در واقع کودکی من را با خودش برد. بعد از آن دیگر هیچ‌چیز مثل سابق نشد.   مادر وصیت کرده بود در زادگاه خودش به خاک سپرده شود. پیکر مادر را به آنجا منتقل کردند و همانجا به خاک سپرده شد. وصیت کرده بود که ما بچه‌ها پیراهن مشکی تنمان نکنیم. برایمان پیراهن سرمه‌ای گرفتند. هنوز عکس آن سال را در آلبوم دارم. از اینکه چه اتفاقی افتاد و چه گذشت، و مراسم چگونه بود، هیچ چیزی به ذهنم نمی‌آید. روانشناسی به این «پرده‌ی فراموشی» یا «حافظه‌ی گسسته» می‌گوید. مغز کودک برای محافظت از خود، خاطرات خیلی تلخ را پنهان می‌کند. یادم نیست چطور گریه کردم یا واکنش نشان دادم. فقط می‌دانم بعد از آن، مدتی در مشهد زندگی کردیم. بابا در یکی از محله‌های مشهد کار می‌کرد. ما سه تا بچه (دو تا داداش و یک خواهر) بدون مادر زندگی می‌کردیم. تا اینکه بابا تصمیم گرفت برگردد به شهر خودمان.   خانه‌ی خودمان را اجاره داده بودیم. برای کارهای درمانی مامان به تهران رفته بودیم، اما درمان دیگر جوابگو نبود. سرطانش پیشرفت زیادی کرده بود و دکترها قطع امید کرده بودند. پزشک معالج مادر گفت: «دیگر هزینه نکنید. بیشتر از این مادرتان را اذیت نکنید. ببینید کجا را دوست دارد، همانجا ازش مراقبت کنید تا روزهای پایانی عمرش را در آرامش نسبی سپری کند.» به همین خاطر مجبور شدیم به مشهد برویم، جایی که مادر خیلی دوست داشت. انگار داشتیم او را می‌بردیم برای آخرین وداع با هوای خاطراتش. وقتی برگشتیم، مستأجر تا خانه را تحویل بدهد، مدتی طول کشید. یک اتاق در خانه‌ی یکی از همسایه‌ها اجاره کردیم و آنجا زندگی کردیم. وضعیت اقتصادی مان خیلی خراب بود. غذای خاصی نداشتیم. یادم می‌آید صبحانه‌مان این بود: بابا نان لواش می‌گرفت، من یک تکه نان خشک را وسطش می‌گذاشتم به عنوان پنیر، یک تکه به عنوان کره. لقمه می‌کردیم و با خنده می‌خوردیم.   آن موقع واقعاً می‌خندیدیم. اما حالا می‌فهمم آن خنده، یک مکانیسم دفاعی بود. بچه‌ها در برابر فقر و فقدان، گاهی وارونه عمل می‌کنند: شادیِ اجباری، جایگزینِ گریه‌های ناگفتنی می‌شود. من نه از سر شادی واقعی که از سر درماندگی می‌خندیدم. همین الگو بعداً در زندگی تکرار شد: هر وقت خیلی غمگین بودم، یک دفعه بی‌خودی شروع می‌کردم به حرف‌های خنده‌دار زدن. گویی کودک درونم هنوز می‌خواست بقیه را قانع کند که حالم خوب است. یادآوری خاطرات آن روزها خیلی سخت و دردناک است. برای یک بچه‌ی پنج ساله، داغ مادر،آن هم مادری که در سی و هفت سالگی از دنیا رفت،خیلی سنگین است. روانشناسان می‌گویند از دست دادن مادر در سنین زیر شش سال، از جمله آسیب‌های دلبستگی محسوب می‌شود. من کسی را که قرار بود امنیت مطلق را تأمین کند، یکباره و برای همیشه از دست دادم.   اصلاً خاطرم نیست که از اقوام کسی دور و برمان بوده باشد. ولی در همان روزها، یک خانم مهربانی بود به نام بی‌بی‌جان. همسایه‌ی ما بود. پیرزنی خیلی دوست‌داشتنی. در یکی از روستاهای نزدیک باغی داشت، پر از درخت‌های میوه. یادم می‌آید هلوهای بزرگ و رسیده و خوشمزه‌ای داشت. بی‌بی‌جان همیشه لطف داشت؛ یا برایمان میوه می‌آورد، یا ما را به آن باغ می‌برد و می‌گرداند تا آن حس بی‌مادری را از ذهنمان خالی کند. بی‌بی‌جان شاید نمی‌دانست، اما داشت یک کار حیاتی برای من انجام می‌داد: او «شکل دلبستگی امن» را در غیاب مادر به من نشان داد. کسی که بی‌چشمداشت، بدون انتظار، فقط به این خاطر که من یک کودک بی‌پناهم، نوازشم می‌کرد. بعدها وقتی در زندگی آدم‌های سرد و حسابگر دیدم، همیشه چشمم به دنبال یک بی‌بی‌جان دیگر می‌گشت. گاهی پیدا می‌کردم، گاهی نه.  خیلی سخت گذشت. تا اینکه آن خانه خالی شد و توانستیم دوباره به خانه‌ی خودمان برگردیم. اما داستان از اینجا تازه شروع شد و آن داستان، روایتی است از تلاش یک کودک سوگ‌زده برای بقا در خانواده‌ای که به زودی غریبه‌ای وارد آن می‌شد. ادامه دارد...   امیر تنهاییامیر تنهاییSun, 10 May 2026 11:10:48 +0330