https://virgool.ir/feed/@m_44425819296معلم بازنشسته ادبیات فارسیfa2026-11-12 08:30:31https://files.virgool.ir/upload/users/3748270/avatar/Kr6Vdw.pnghttps://virgool.ir/@m_44425819296https://virgool.ir/@m_44425819296/پیکان-ما-از-ابتدا-تا-امروز-vtb9clojjnkbاون سال، ۱۳۵۴ بود، تازه عروس شده بودم. هنوز عطر گل‌های یاسِ حیاط مادربزرگ تو دماغم بود که شوهرم، آقای رضایی، با افتخار کلید یه پیکان دولوکس سفید رو دستم داد و گفت: «این حالا مال توئه. برو هر جا دلت خواست.» من که تا اون روز فقط با اتوبوس و تاکسی می‌رفتم، اولش ترسیدم. پیکان مثل یه اسب سرکش به نظر می‌رسید؛ بزرگ، پر سر و صدا، و پر از دکمه‌هایی که نمی‌دونستم چطور کار می‌کنن. اما از همون روز اول، انگار با هم دوست شدیم.اولین سفرمون به شمال بود. سه‌تا بچه‌ام هنوز به دنیا نیومده بودن، فقط من و آقای رضایی بودیم و یه سبد پر از نون سنگک، پنیر، گوجه و یه قوری چای. جاده چالوس اون موقع هنوز دوطرفه بود، پر از پیچ و خم و بوی کاج. من پشت فرمون بودم، آقای رضایی کنارم نشسته بود و با صدای بلند آهنگ‌های مرضیه رو زمزمه می‌کرد. پیکان هر بار که از یه پیچ تند رد می‌شد، انگار بهم می‌گفت: «نگران نباش، من بلدم.» دستم رو فرمان می‌لرزید، ولی کم‌کم یاد گرفتم چطور با غرش موتورش حرف بزنم.یه بار، وسط راه، بارون شدید گرفت. شیشه‌برقی نداشتیم، من با یه دست رانندگی می‌کردم و با دست دیگه سعی می‌کردم شیشه رو با دستمال پاک کنم. آقای رضایی خندید و گفت: «تو دیگه راننده حرفه‌ای شدی!» همون لحظه بود که فهمیدم پیکان فقط یه ماشین نیست؛ یه همراهه، یه شاهدِ همه لحظه‌های زندگی‌مون.سال‌ها گذشت. بچه‌ها بزرگ شدن، تو همون پیکان نشستن، با همون بوی چرم کهنه و صدای رادیوی قدیمی. یادمه وقتی پسرم، محمدرضا، اولین بار مدرسه رفت، من با پیکان بردمش. حالا که شصت سالمه، پیکان هنوز تو پارکینگ خونه‌ست. رنگش زرد شده، یکی از درهاش خوب بسته نمی‌شه، ولی هر وقت دلم می‌گیره، می‌رم پیشش. کلید رو می‌چرخونم، موتور هنوز همون سرفه‌ی آشنا رو می‌کنه. می‌شینم پشت فرمون، دستم رو داشبورد می‌کشم و بهش می‌گم: «تو همه عمرم بودی، نه؟ از عروسی تا بدرقه‌ی بچه‌ها، از سفرهای شمال تا شب‌های بی‌خوابی.» دیروز نوه‌م، سارا، پرسید: «مامان‌بزرگ، چرا این ماشین قدیمی رو نگه داشتی؟» خندیدم و گفتم: «چون این پیکان، دفتر خاطرات منه. هر خط و خش روش، یه قصه‌ست. یه روز تو هم می‌فهمی.»پیکان من دیگه زیاد راه نمی‌ره، ولی هر وقت سوارشم، انگار دوباره جوون می‌شم. جاده‌های خاکی، بارون‌های چالوس، خنده‌های آقای رضایی... همه‌شون هنوز تو صندلی‌های کهنه‌ش زنده‌ان. می‌دونم یه روز دیگه نمی‌تونه حرکت کنه، ولی تا اون روز، من و پیکان هنوز با هم حرف داریم.پروین دلخواهپروین دلخواهSat, 01 Nov 2025 17:45:57 +0330https://virgool.ir/@m_44425819296/دل-نگرانی-های-یک-معلم-ادبیات-rymoquyi2oxeمدتی پیش، هنگام تدریسِ شعر، نگاهی به چهره‌های دانش‌آموزانم انداختم. برخی غرق در گوشی‌های موبایلشان بودند، چند نفری هم به سقف کلاس نگاه می‌کردند و فقط تعداد اندکی همراه من زیر لب زمزمه می‌کردند: «زندگی خالی نیست، مهربانی هست، سیب هست، ایمان هست.» همان لحظه دلم لرزید؛ آیا شعر واقعاً دیگر برای این نسل معنایی ندارد؟یادم می‌آید روزهای نوجوانی من، کتاب کوچک شعر فروغ فرخزاد را زیر بالشم نگه می‌داشتم و حتی شب‌ها هم نگاهی به آن می‌انداختم. دنیای نوجوانی ما با صدای پای احمد شاملو، با ردپای رؤیاهای فروغ و آسمانِ روشنِ شعرهای شهریار، پر از امید شده بود. شعر، بخشی جدایی‌ناپذیر از دنیای ما بود؛ آرامش بود، دغدغه‌های ما را پاسخ می‌داد و رؤیاهای ما را جان می‌بخشید. ولی حالا هرچه بیشتر نزدیک دانش‌آموزانم می‌شوم، احساس می‌کنم فاصله‌شان با شعر بیشتر می‌شود.نمی‌خواهم قضاوت عجولانه‌ای کنم. می‌دانم دنیای دانش‌آموزان امروز با دنیای ما فرق دارد؛ شاید ریتم تند زندگی دیجیتال اجازه نمی‌دهد آن‌ها چند دقیقه با شعر خلوت کنند و معنی بیت‌های حافظ را جستجو کنند. شاید هم شعر و مدرسه آن‌قدر با امتحان و نمره گره خورده که دیگر توانایی برقراری یک رابطه عمیق و احساسی را ندارند. اما وقتی بین کلاس، به آرامی یک شعر ساده از فریدون مشیری یا شعر کوتاهی از شفیعی کدکنی می‌خوانم، گاهی جرقه‌ای در نگاه‌شان می‌بینم. لبخند کوچکی در گوشه لب چند نفر ظاهر می‌شود؛ انگار حرف دلشان زده شده باشد.پس این دل‌نگرانی من شاید درباره خود شعر نیست. شاید دغدغه اصلی ما این باشد که روش تدریسمان را عوض نکرده‌ایم. شاید مشکل این است که هنوز مانند نسل‌های قبل می‌خواهیم آنها را مجبور کنیم شعر را «حفظ» و واژه به واژه تفسیر کنند؛ حال آن‌که ما خود شعر را، زیستن در شعر را به آنها آموزش نداده‌ایم.این روزها بیشتر به این فکر می‌کنم که ما به عنوان معلمِ ادبیات می‌توانیم مسیر دیگری را امتحان کنیم:- شعر را به زندگی روزمره‌شان نزدیک کنیم.- از تجربیات و احساسات خودمان در پیوند با شعر صحبت کنیم، بگذاریم ببینند شعر همان لحظه‌ای است که دلشان می‌لرزد و وصفش را جایی پیدا نمی‌کنند.- موقع خوانش شعر در کلاس، اجازه بدهیم صحبت کنند، دیدگاه‌شان را بیان کنند و حتی اگر معنایی متفاوت از ما در شعر می‌بینند بگذاریم آزادانه فکر کنند و نظر بدهند.شاید وظیفه ما، فقط قرار دادن پلی برای آن‌ها باشد، پلی که عبور از آن بستگی به انتخاب خودشان دارد. یک روز، زمانی که انتظار نداریم، همان نوجوانی که امروز سرش در گوشی موبایلش بود، شاید بیت شعری را روایت سرگذشت خود بیابد؛ شاید روزی گوشی را زمین بگذارد، دلش بخواهد حافظ را باز کند و شعر را تجربه کند.من هنوز به این امید دارم. هنوز باور دارم نسل جدید، به طریق خودشان و به آرامی، شعر را در زندگی پیدا خواهند کرد. ما فقط باید با صبر و مهربانی مسیر را نشانشان دهیم.پروین دلخواهپروین دلخواهSat, 26 Apr 2025 17:57:49 +0330