https://virgool.ir/feed/@m_42471547fa2026-11-11 21:09:29https://files.virgool.ir/upload/users/3135813/avatar/CCCJDP.jpghttps://virgool.ir/@m_42471547https://virgool.ir/@m_42471547/آن-شب-ماه-قرص-بود-و-قرمز-woa73n15vueaآن شب ماه، قرص بود و قرمز.من ترسیده بودم، هراسان بودم، شجاع نبودم. باید پناهِ خواهرِ کوچک‌ترم می‌شدم اما بلد نبودم.آن شب ماه قرص بود و قرمز.دستش را گرفتم و به سمت ترمینال رفتیم. حتی از رفتنمان مطمئن نبودم. چه می‌دانستم آخر؟ روز اول جنگ بود و همه چیز مبهم! در مسیر خانه تا ترمینال موشک‌ها را در آسمان می‌دیدیم، صداهایشان اما از خودشان ترسناک‌تر. هر لحظه می‌گفتم تمام است. ما نخواهیم رسید.آن شب ماه قرص بود و قرمز.ما رسیدیم. به ترمینال غرب رسیدیم. از ترمینال غرب، هم میدان آزادی مشخص بود و هم برج میلاد. همیشه دوستشان داشتم. بیش‌ از هرجای تهران. غریب شده بودند، چنان غریب که فرصتی برای در آغوش کشیدنشان نداشتم. و دوباره موشک‌ها و صدا، این‌بار در یک قاب. قابی که فراموش نمی‌شود. برج میلاد و آزادی، و‌ موشکانی زرد بر بالای سرشان که پدافندانی قرمز به دنبالشان می‌رفتند.آن شب ماه قرص بود و قرمز.باید به خواهر کوچک‌ترم لبخند می‌زدم و می‌گفتم که چیزی نیست، تمام می‌شود، به خانه خواهیم رسید، در صحت و سلامت، اما نمی‌توانستم. سوار بر اتوبوس شدیم و کنار یکدیگر نشستیم، سعی می‌کردم بدون آن‌که نگاهش کنم دستانش را بگیرم. گرفتم. لرزه به تمام وجودم افتاده بود. گویی که او این‌بار خواهر بزرگ‌ترم است، در آغوشم گرفت. می‌خواستم با تمام وجود گریه کنم. اما نه، نباید. خواهرِ کوچک‌ترم دَه سال اختلاف سنی‌مان را برعکس کرد. این‌بار من سیزده ساله بودم. که به خواهر بزرگ‌ترم پناه برده می‌بردم.آن شب ماه قرص بود و قرمز.اتوبوس به راه افتاد، تنها چیزی که در آن لحظه می‌خواستم خارج شدن از تهران بود. گفته بودم، من که شجاع نبودم. می‌ترسیدم. اتوبوس مارا کم کم از تهران دور می‌کرد، از دور اما مشخص بود، صداها نه، اما نور موشک‌ها و پدافند‌ها چرا. رویم را که از شهر برگرداندم، ماه راه دیدم. آن شب ماه قرص بود و قرمز. اما هر چه از تهران که فاصله می‌گرفتیم، به راستی که قرمزی‌اش کمتر می‌شد.آن شب ماه قرص بود و قرمز.اما دلم؟ نه. قرص نمی‌شد.حتی با دور شدن از تهران.تمام شب را بیدار بودم، در گروه تلگرامی دانشگاه هنر بیدار بودم. همه از بدتر شدن شرایط می‌گفتند. تمام شب را بیدار بودم، سیاهی در جاده تمام نمی‌شد، تاریکی با چراغ‌ ماشین‌ها روشن نمی‌شد. انگار که شب آمده بود که بماند.آن شب ماه قرص بود و قرمز.بلیت به بندرعباس گیرمان نیامده بود، حتی کرمان. نزدیک‌ترین شهر به خانه یزد بود که معجزه‌وار دو بلیت گیرمان آمد.پدر و‌ مادرمان قرار بود تا یزد به دنبالمان بیایند.  تمام شب را بیدار بودم. اما اوضاع تهران؟ وخیم. و نگرانی برای عزیزانم در آن‌جا؟ نمی‌توانم چیزی در موردش بنویسم....آن شب ماه قرص بود و قرمز.گوگل مپ خبر از نزدیکی به یزد را می‌داد. این یعنی احتمال در آغوش کشیدن پدر و مادر زیاد‌تر شده بود. و امانتی‌شان را می‌توانستم سالم به دستشان برسانم. خواهر کوچکم را می‌گویم.سیاهی اما هنوز زنده بود. به پنجره خیره بودم. به پنجره خیره بودم و خورشید را دیدم. خبر از تمام شدن آن شبِ لعنتی را می‌داد. تاریکی به یک‌باره پاره شد. نور آمد، ما به یزد و خانواده رسیدیم. و چندیدن ساعت بعد، به خانه.اما آن شب ماه قرص بود و قرمز!و تهرانِ عزیزم و عزیزانم در تهران؛دوازده شبانه روز چنین احساساتی را به دل راه دادند.آن‌ها اما شجاع بودند. برعکس من...«۱۴۰۴/۰۳/۲۳ - اولین روز جنگ»تهران، ۲۳ خرداد ۱۴۰۴مبینا شیخ‌ اسدیمبینا شیخ‌ اسدیThu, 26 Jun 2025 14:22:39 +0330https://virgool.ir/@m_42471547/مارشا-نورمن-کاوشگری-بزرگ-در-جهان-های-مخفی-uzwomzna2koxمارشا نورمن در 21سپتامر 1947 در کنتاکی به دنیا آمد. او به دلیل رفتار سخت گیرانه‌ی خانواده‌اش، دوران کودکی خود را در تنهایی سپری کرد. به همین دلیل بیشتر وقت خود را صرف نواختن پیانو و نوشتن می‌کرد. نورمن بر این باور است که تنهایی دورانِ کودکی‌اش موجب شد که نوشتن را به عنوان یک حرفه دنبال کند. او در دوران دبیرستان در روزنامه و کارهای مربوط به سالنامه فعالیت می‌کرد. در سال ۱۹۶۹ لیسانس خود را در رشته علوم انسانی از دانشگاه لوئیزویل دریافت کرد. وی پس از فارغ التحصیلی به عنوان روزنامه نگار شروع به کار کرد و برای لوئیزویل تایمز مقاله و نقد کتاب نمایشنامه و فیلم نوشت. او همچنین برای تلویزیون آموزشی کنتاکی مطالبی می نوشت. سال‌ها بعد پس از دریافت مدرک کارشناسی ارشد در زمینه آموزش هنر از دانشگاه لوئیزویل، شروع به تدریس در مدارس دولتی کرد و در بیمارستان دولتی مرکزی کنتاکی به نوجوانان دارای آشفتگی عاطفی آموزش می‌داد. شخصیت اصلی اولین نمایشنامه‌اش با نامِ «خلاصی»، از برخورد با دختری سیزده ساله در بیمارستان دولتی مرکزی الهام گرفته شده‌است. مارشا نورمن در سال ۱۹۷۶ به نمایشنامه نویسی تمام وقت روی آورد. اولین نمایشنامه‌ی او برنده‌ی جوایزی از جشنواره‌های گوناگون شد. «خلاصی» داستانِ اولین روزهای آزادی زنی جوان به نام آرلین را به تصویر می‌کشد که به دلیل قتل در زندان است. همانطور که عنوان شد، شخصیت آرلی (خود جوان تر و بازسازی نشده آرلین) بر اساس زن جوانی است که نورمن در حین کار در بیمارستان با او روبرو شده است. این نمایشنامه به بررسی رابطه آرلین/آرلی با مادرش می‌پردازد، رابطه‌ای پیشرو برای کسانی که در آثار بعدی نورمن هستند. چندین نمایشنامه بعدی او نتوانستند مورد تحسین منتقدان قرار گیرند، اگرچه آن‌ها تغییراتی را در بسیاری از موضوعات مهم برای کار نورمن ایجاد کردند. ریچارد واتنبورگ، The Holdup را به عنوان "دیدگاه فمینیستی در مورد تجربه مرزی" توصیف می کند. اگرچه برخی از منتقدان The Holdup را یک کمدی توصیف می‌کنند، اما بیشتر آثار نورمن تراژیک یا جدی هستند که با لحظات کمیک نقطه گذاری شده‌اند. نمایشنامه دیگری که اهمیت بسیار زیادی دارد و شاید نورمن با این اثر شناخته شد، نمایشنامه‌ی «شب بخیر، مادر» است. این اثر در سال 1983برنده جایزه‌ی پولیتزر و تونی می‌شود. او بعد از نوشتن شب بخیر، مادر به نیویورک سفر کرد و در آنجا به زندگی پرداخت. چندین منتقد «شب بخیر، مادر» را که تبدیل به فیلم هم شد، نمونه‌ای عالی از تراژدی ارسطویی نامیده‌اند. نورمن ادعا داشت که به تراژدی های کلاسیک یونانی به عنوان مدل نمایشنامه نویسی نگاه می کند.«شب بخیر، مادر» داستان گفتگوهای جسی با مادرش، تلما، در شبی که جسی قصد خودکشی دارد است. این نمایشنامه کامل‌ترین کاوش نورمن در مورد روابط مادر و دختری است. نورمن یکی از اولین نمایشنامه نویسان زن است که توانست روابط در زندگی زنان و محدودیت های اجتماعی و اقتصادی زنان طبقه متوسط ​​و پایین را به موضوع مناسبی برای نمایشنامه های قدرتمند تبدیل کند.مارشا نورمن یکی از اولین زنانی است که پس از لیلیان هلمن و لورین هانسبری به عنوان نمایشنامه نویس به رسمیت شناخته شد.شخصیت های چندین نمایشنامه نورمن با مسائل مربوط به ایمان مذهبی و رستگاری دست و پنجه نرم می‌کنند. در فیلم Getting Out(خلاصی)، آرلین کشیشی زندانی را به یاد می آورد که به او گفت آرلی شیطان درونش است، که می تواند برای نجات آرلین تبعید شود. در مسافری در تاریکی، سام، جراح، تلاش می کند تا با مرگ دوست خانوادگی خود کنار بیاید چرا که نتوانست از دانشش برای نجات او استفاده کند.اغلب در نمایشنامه های نورمن، زنان و مردان انتظارات و درک متضادی دارند. مکالمات آنها با سوء تفاهم، دستکاری یا خصومت مشخص می‌شود. در مسافری در تاریکی، سام و همسرش، گلوری، هرگز با هم ارتباط برقرار نمی‌کنند. حتی در «شب بخیر، مادر»، جایی که هیچ شخصیت مردی روی صحنه وجود ندارد، مردان زندگی تلما و جسی با آمیزه‌ای از صدمه، سردرگمی و تحقیر به یاد می‌آیند و مورد بحث قرار می‌گیرند.اگرچه نورمن در درجه اول به عنوان یک نمایشنامه نویس شناخته می شود، اما او رمانی به نام فالگیر (1987) منتشر کرده است و کتاب و اشعار را برای اقتباسی موسیقایی از باغ مخفی فرانسیس هاجسون برنت (1991) نوشته است. فالگیر بیشتر به بررسی روابط مادر و دختر و اجتناب ناپذیر بودن سرنوشت انسان می‌پردازد. فای، شخصیت اصلی، ریشه و گذشته‌ای شبیه به گذشته تلما در «شب بخیر، مادر» دارد. او تحت یک فرآیند نمادین، در موقعیت جدایی و از دست دادن قرار می‌گیرد که توسط خودش به‌عنوان رویدادهای اجتناب‌ناپذیر توصیف می‌شود، در حالی که خود را با بزرگسالی و بلوغ جنسی دخترش آشتی می‌دهد. این رمان بیشتر از هر اثر قبلی نورمن به موضوعات سیاسی معاصر، به ویژه سقط جنین می‌پردازد. همچنین نشان دهنده رابطه صمیمی و توسعه یافته بین یک شخصیت زن و یک مرد (فای و معشوقش آرنی) نسبت به سایر آثار نورمن است.بهترین آثار مارشا نورمن حول محور زنان است و برخی از نمایشنامه‌هایش، او را در ردیف نمایشنامه نویسان برجسته فمینیست آمریکایی قرار داده است. این به ویژه در مورد اولین اثر او، خلاصی، و مشهورترین اثر او، "شب بخیر، مادر" صادق است.•دیدگاه سیاسی او:خلاصی اولین نمایشنامه مارشا نورمن، نویسنده آمریکایی، محرکی برای تفکر به نظام اجتماعی حاضر است؛ یک انتقاد به این واقعیت که افراد سابقه دار در مواجهه با جهان بیرون شانسی ندارند. برچسب‌هایی که به افراد زده می‌شوند، بر روی آن‌ها و برداشت دیگران از آن‌ها تأثیر می‌گذارد. این برداشت‌ها رفتار یک فرد را به انحراف از نظام اجتماعی یا انطباق با آن هدایت می‌کند. مارشا نورمن به عنوان یک نویسنده زن، با توجه به تعاملات اجتماعی پیچیده قرن بیستم، در این نمایشنامه تئوری برچسب گذاری را با فمینیسم ادغام می‌کند و موقعیت زنان را به عنوان قشر آسیب پذیر جوامع به تصویر می‌کشد. او نشان می‌دهد که چگونه و تا چه حد زندگی یک فرد تحت تأثیر جامعه به خصوص مردان است. این بدان معنا است که آن‌ها نمی‌توانند به عنوان هویت‌های مستقل مشخص و کامل عمل کنند. به طور کلی، نورمن نمایشنامه‌های خود را با هدف تعیین میزان استقلال زنان در جامعه آمریکا می‌نویسد، تا با آشکارسازی ریشه‌های ستم زنان که شامل شرایط و نهادهایی است که باید کاملاً تغییر داده شوند، توانایی زنان برای انتخاب و همچنین خودمختاری آنها به فعلیت برسد. او به زنان کنش می‌دهد و آن‌ها را در موقعیت‌هایی قرار می‌دهد که خودشان بتوانند برای زندگی تصمیم بگیرند، اما همانطور که گفته شد این تصمیم قطعا زیر سایه‌ی مردان زندگی آن‌هاست.•دغدغه‌ی او:مسئله دیگری که در آثار نورمن به چشم می آید مادرانگی است. مادرانگی از دیدگاه نورمن با تعریف همیشگی از یک مادر فاصله دارد. «مادر» همیشه به عنوان یک زن فداکار دیده می‌شود، شخصی بدون هویت، کسی که با سروکله زدن مداوم با بچه های کوچک در کل روز تعریف می‌شود. این تصویر از مادر، که تنها کارش بچه دار شدن و انجام کارهای خانه است منجر به مضمون «ماتروفوبیا» در ادبیات می‌شود. ماتروفوبیا ترس از شبیه مادر خود شدن و فراتر از آن ترس از مادر شدن است. مارشا نورمن از تجربیات زندگی خود و همه روابط زنانه‌ای که در زندگی خود دارد به عنوان منبع موضوع نمایشنامه هایش استفاده می‌کند. در حقیقت، روان دو نوع زن یعنی مادر و دختر را کاوش می‌کند و پیوندی را که بین آنها وجود دارد نشان می‌دهد. چارچوب روابط مادر و دختری در بیشتر آثار نورمن از نوع روابط گرم و صمیمی نیست. در نمایشنامه‌ی خلاصی، رابطه آرلی/ آرلن با مادرش سراسر ترس و گاه از سر وظیفه است که آنها را مقابل یکدیگر قرار می‌دهد اما شخصیت مادر و دختر هر دو تحت تأثیر نیروی ستمگر مرد سالار در زندگی آن‌ها شکل می‌گیرد هستند. این نیرو شوهر یا پدر است که در نمایشنامه خلاصی رابطه طبیعی مادر و دختری را نابود کرده است. در حالی که در نمایشنامه شب به خیر، مادر، محاورات معمول از جسی و مادرش را در یک موقعیت اجتماعی حساس می‌بینیم. مادر تلاش می‌کند به جسی گوش دهد، راهنمایی‌اش کند و به او امید دهد اما او هیچ کدام را نمی‌پذیرد. بر خلاف شخصیت مادر در کتاب خلاصی، مادر جسی فردی منفعل و سردرگم است و با این حال برای دخترش تلاش می‌کند، هرچند بی‌نتیجه! این نیز نوعی دیگر از شکست در رابطه‌ی مادر و دختری است. این اتفاق می‌تواند انعکاسی از رابطه مارشا نورمن با مادرش باشد مادری که به همه چیزهایی که نورمن از انجام آن‌ها بسیار لذت می‌برد مانند «نوشتن، یادگیری زبان، داستان‌ها و برقراری ارتباط با دنیای بزرگ» بسیار مشکوک بود. مادرش از همه‌ی کارهایش متنفر بود. او فکر می‌کرد همه‌ی کارهایش عوامانه است و در نهایت محکوم به فنا است. از آنجا که پیرو مذهبی‌های بنیادگرا بود، باور داشت کودکان محلی به اندازه کافی خوب نیستند و فرزندش را از کودکان دیگر دور نگه میداشت. بنابراین نورمن به موسیقی و کتاب روی آورد و کودکی خود را با خواندن کتاب و شرکت در تئاتر گذراند. خود او هم همچون شخصیت‌های کتاب‌هایش این شکست عاطفی را تجربه کرد اما هر کدام از آن‌ها پایان متفاوتی داشتند. عواطف زنان کتاب‌های نورمن بی‌جواب باقی می‌ماند و همیشه به دنبال شخص دیگری می‌گردند تا بتوانند آن «حلقه‌ی گم شده» را پیدا کنند. بسیاری از زنان در جست و جوی عشق و درک مادرانه به زنان دیگر مراجعه می‌کنند. بنابراین آنها به دو «زن» تقسیم می‌شوند. مادر بیولوژیکی که نماینده‌ی فرهنگ داخلی و مردسالار است و معتقد است که موفقیت او در ایجاد نسخه‌ای از خودش است. زن دیگر، مادری عامل است که شاید زنی هنرمند یا معلم و یا استادی مجرد باشد که نمایان‌گر گزینه های دیگر زندگی است. زنان تنها زمانی می‌توانند به درستی عمل کنند که نه بر اساس هنجارهای نظارتی جامعه بلکه بنا به خواسته‌های شخصیتی خود تصمیم بگیرند و به آنها فرصت‌های برابر واقعی در هر زمینه از زندگی فرهنگی، خانوادگی، اجتماعی، اقتصادی و شغلی ارائه شود.به طور کل می‌توان گفت، نورمن رابطه‌ی ساده‌ی مادر و دختری را می‌بیند، اما از دل آن‌ به هزاران هزار معنا می‌رسد. دلسوزی‌های مادر را نگه می‌دارد و به آن کنش می‌دهد، دل نگرانی‌‌‌‌های مادر را(هر چند بی‌جا)، به سمت و سو‌های جدیدی می‌برد. من به عنوان یک دختر با خواندن نمایشنامه‌هایش مخصوصا «شب بخیر، مادر»، رابطه‌ای ملموس را می‌بینم که برایم آشناست، اما چیزی این وسط وجود دارد که نمی‌توانم با آن خو بگیرم. و این دقیقا همانی‌است که نورمن برایش جنگیده‌است! یک بی‌گانگی در میانِ رابطه‌ای آشنا! •دیدگاه کلی او:نورمن:«اکنون ما [زنان] می‌توانیم نمایشنامه بنویسیم و مردم آن را در جعبه کوچکی با عنوان «تئاتر زنانه» قرار ندهند. این زمان کاوش بزرگ در جهان‌های مخفی است، جهان‌هایی که بسیار ساکت بوده اند.»او جهانِ زنان را جهانی مخفی و ساکت می‌داند، جهانی که گویا دروازه‌اش زنگ زده و ورود به آن بسی دشوار است! اما درون این جهان، شگفتی‌های بسیاری نهفته است! شگفتی‌هایی که که دنیای وارونه را به یاد می‌آورد. در این جهانِ مخفی، زنان هستند، مؤثر اند، کنش دارند و دغدغه‌‌مند اند. اما با توجه به همه‌ی این‌ها، نمی‌توانند به آزادی مطلق برسند!•سرانجام فعلی او:او به مدت 25 سال تا زمان بازنشستگی در سال 2020 رئیس نمایشنامه نویسی در جولیارد بود. او اکنون در Berkshires در غرب ماساچوست زندگی می‌کند.•دیگر آثار او:نمایشنامه:Getting Out (1977)
Third and Oak (1978)
The Laundromat (1978)
The Poolhall (1978)
Merry Christmas (1979)
Circus Valentine (1979)
‘night, Mother (1983)
The Holdup (1983)
Traveller in the Dark (1984)
Sarah and Abraham (1987)
Loving Daniel Boone (1991)
Trudy Blue (1994)
Love’s Fire (1998)موزیکال:The Secret Garden (1990)
The Red Shoes (1993)
The Color Purple (2005)
The Master Butchers Singing Club (2010)
The Trumpet of the Swan (2009)
The Bridges of Madison County (2013)رمان:The Fortune Teller, (1989)فیلمنامه:A Cooler Climate
Custody of the Heart
Face of a Stranger
Getting Out
Law & Order: Criminal Intent
‘night, Mother
Skag
The Audrey Hepburn Story
The Laundromat
Visions: KCET – “It’s The Willingness”
American Girl: Samantha
HBO Series: In Treatment Season Twoمنابع:مقدمه‌ی نمایشنامه‌ی خلاصیکتاب: American Dramaترجمه:https://www.encyclopedia.com/arts/news-wires-white-papers-and-books/norman-marshahttps://bombmagazine.org/articles/2000/04/01/marsha-norman/https://carnegiecenterlex.org/kwhf-2023-marsha-norman/مبینا شیخ‌ اسدیمبینا شیخ‌ اسدیFri, 19 Jul 2024 02:28:00 +0330